विकिपीडिया mrwiki https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा मसुदा मसुदा चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 0 3804 2683600 2681125 2026-05-10T15:40:47Z संतोष गोरे 135680 2683600 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = प्रांत |स्थानिक_नाव = मराठवाडा |इतर_नाव = |टोपणनाव = |पर्जन्य = आग्नेय व नैऋत्य मोसमी वारे |आकाशदेखावा = MaharashtraMarathwada.png |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |क्षेत्रफळ_एकूण = 64811 |लोकसंख्या_एकूण = 15589223 |लोकसंख्या_वर्ष = 2001 |जिल्हे = [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|छत्रपती संभाजीनगर]], [[धाराशिव जिल्हा|धाराशिव]], [[जालना जिल्हा|जालना]], [[नांदेड जिल्हा|नांदेड]], [[परभणी जिल्हा|परभणी]], [[बीड जिल्हा|बीड]], [[लातूर जिल्हा|लातूर]], [[हिंगोली जिल्हा|हिंगोली]] |साक्षरता = ६८.९५ }} '''मराठवाडा''' हा [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राचा]] [[गोदावरी]] नदीच्या खोऱ्यात आणि आसपास वसलेला एक प्रदेश असून त्यात आठ जिल्ह्यांचा समावेश होतो. [[छत्रपती संभाजीनगर]] शहर हे ह्या विभागाचे मुख्यालय आहे. महाराष्ट्रातली १६.८४ टक्के लोकसंख्या या प्रदेशात राहाते. त्यापैकी तीस टक्के लोक दारिद्र्यरेषेखाली आहेत. प्रदेशाचा तीस टक्के भाग पर्जन्यछायेत येतो.<ref name="मराठवाडा">[http://www.rediff.com/election/2004/oct/06maha1.htm], मराठवाडा उपप्रांतावरचा इंग्रजी लेख.</ref> कोरडवाहू शेतीचे प्रमाण नव्वद टक्क्यांवर आहे. कोरडवाहू शेतीच लोकांच्या निर्वाहाचा प्रमुख स्रोत आहे. छत्रपती संभाजीनगर, जालना, नांदेड, अंबाजोगाई, परळी आणि लातूर ही विभागातली उद्योग, शिक्षण आणि पर्यटनाची मुख्य केंद्रे आहेत. [[पैठण]]चे सातवाहन ते [[देवगिरीचे यादव]] हा ऐतिहासिक काळ मराठवाडा विभागाच्या राजकीय उत्कर्षाचा काळ होता. मराठवाड्याची मराठी ही मुख्य बोलीभाषा आहे. मराठवाड्यास संतांची भूमी असे म्हणले जाते. बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी ३ ज्योतिर्लिंग याच भागात आहे. {{विकिकरण}} ==इतिहास== आज ज्या प्रदेशाला मराठवाडा म्हणतात, त्याची तशी ओळख इ.स. १८६१ पासून झालेली आहे. भूतपूर्व हैद्राबाद संस्थानच्या ज्या भागात मराठी भाषेचा वापर होत असे, त्याला प्रारंभी ''मराठवाडी'' असे संबोधिले जाई. इ.स. १८६१ पासून हा प्रदेश मराठवाडा म्हणून संबोधिले जाऊ लागला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/aurangabad/news/marathwada-history-name-origin-hyderabad-liberation-day-135936613.html |title=मराठवाड्याला मराठवाडा का म्हणतात?:कसे पडले नाव? काय आहे इतिहास? वाचा भाषिक, ऐतिहासिक पार्श्वभूमी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=दिव्य मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ सप्टेंबर २०२५ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20250917043904/https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/aurangabad/news/marathwada-history-name-origin-hyderabad-liberation-day-135936613.html |विदा दिनांक=१७ सप्टेंबर २०२५}}</ref> मराठवाड्याला इसवीपूर्व ४ व्या शतकापासूनचा इतिहास असला तरी त्यापूर्वीच्या काळीही तेथे वस्ती होती असे आढळते. ज्या काळात भारताच्या कोणत्याच प्रदेशाला काहीही नाव नव्हते त्या काळातील जनजीवनाची पुसटशी का होईना कल्पना उत्खननातून आणि पुरातत्वीय अन्वेषणातून उपलब्ध झालेल्या अवशेषांवरून करता येते. मात्र सामान्यतः या अवशेषांचे रूप सर्वत्र सारखेच असल्यामुळे त्या आधारे प्रादेशिक वेगळेपण दाखविणे शक्यच नाही. भारतात सर्वात आधीच्या मानवी वस्तीच्या पाऊलखुणा आढळल्या त्या पुराश्म युगातल्या. पुराश्म वा पुरापाषाण युगाचे तीन भाग करावे लागतात, आद्य पुराश्मयुग, मध्यपुराश्मयुग आणि उत्तर पुराश्मयुग. यानंतर अवतरले ते मध्याश्मयुग (मेसॉलिथिक) आणि मग आले ते नवाश्मयुग. यापैकी मराठवाड्यात आद्यपुराश्मयुग आणि नवाश्मयुगाच्या खुणा अजूनतरी उपलब्ध झालेल्या नाहीत. याचा अर्थ असा मात्र नव्हे की या काळात येथे मानवी वस्ती नव्हतीच. एवढे मात्र खरे की यासंबंधीचा धांडोळा पुरातत्ववेत्त्यांनी अजूनपर्यंत घेतलेला नाही. मध्यपुराश्मयुगातील मानवीवस्तीच्या खुणा नांदेड जिल्ह्यातील [[किवळा]] या खेड्यात आढळल्या. हा काळ साधारणपणे ४० हजार वर्षांपूर्वीचा आहे. वन्य प्राण्यांची शिकार या हत्यारांनी करणे आणि कंदमुळे गोळा करून त्यावर उपजिविका करणे असे त्याचे जीवन होते. प्रायः हे भटके जीवन होते. या नंतरच्या म्हणजे उत्तरपुराश्म काळात सुमारे २५ हजार वर्षापूर्वीचे याचे अस्तित्त्व नांदेड जवळील भोकर या गावी फार मोठ्या प्रमाणात मिळालेल्या दगडी हत्यारांच्या साठ्यामुळे कळू शकले. या काळातही दगड हेच माध्यम राहिले. मात्र दगडांचे वेगळाले प्रकार वापरात आणले गेले नि हत्यारे व अवजारे यांच्या घडणीत थोडी सफाई आणली गेली. अॅश्युलियन म्हणून यांची ओळख सांगतात. यावेळपावेतो मानव पुराश्मयुगातून मध्याश्मयुगात आला होता. त्याच्या जीवनमानात सुधारणा झाली होती. आता हत्यारे चर्ट या जातीच्या दगडांची बनवली होती. ती करण्याचे तंत्रही सुधारले होते. तासण्या, अणुकुचीदार टोक असलेली हत्यारे तसेच छोट्या छिन्नीसारखी हत्यारे वापरात आली होती. नवाश्मयुगाने मानवी जीवनात क्रांतिकारक बदल घडवून आणला. तो आता शेती करु लागला, पशुपालन करु लागला. त्याच्या जीवनाला त्यामुळे स्थेर्य प्राप्त झाले. झोपड्या बांधणे आणि धान्य साठवण्यासाठी मातीची भांडी करणे त्याला आवश्यक ठरले. येथे खेदाने हे म्हणावे लागते की या काळचा म्हणजेच नवाश्मयुगाचा ठोस पुरावा अद्यापपावेतो मराठवाड्यातच केवळ नव्हे तर साऱ्या महाराष्ट्रातही मिळालेला नाही. मात्र याच काळचे पण ताम्रपाषाणयुग असे संबोधण्यात येणाऱ्या काळातील अवशेष महाराष्ट्रात नेवासे, जोर्वे, नाशिक, दायमाबाद, इनामगाव इत्यादी ठिकाणी उपलब्ध झाले. या काळच्या संस्कृतीची कल्पना साहित्यातून आढळत नाही. ती उत्खननाद्वारेच दृग्गोचर झालेली आहे. या संस्कृतीला समांतर असणारी एक संस्कृती आंध्रात, विदर्भात, मराठवाड्यात नि थोड्या प्रमाणात पश्चिम महाराष्ट्रात नांदत होती. बृहदाश्मयुगीन संस्कृती या नावाने ती ओळखली जाते. तिचे वैशिष्ट्य म्हणजे मृतांना मांतीच्या ढिगाऱ्यात अथवा दगडाच्या फरशींनी बंदिस्त केलेल्या चौकटीत पुरून त्या भोवती मोठाले दगड वर्तुळाकारात लावून ठेवणे हे होय. या शिवाय मृतासवे विविध मौल्यवान दगडांचे मणी, तांब्याची आणि लोखंडाची हत्यारे, अवजारे, भांडी, मंजुषा इत्यादी वस्तू आणि काळी- तांबडी खापरी भांडी पुरण्याचीही रीत होती. या संस्कृतीचा काळ इसवीपूर्वी सातव्या-आठव्या शतकाइतका किंवा अधिकच मागे जातो. ==प्राचीन मराठवाडा== भारताचा प्राचीन इतिहास उत्तरेत स्थापन झालेल्या मौर्य साम्राज्यापासून सुरू होतो. उत्तर भारतातील या साम्राज्याच्या संपर्कात महाराष्ट्र आणि दक्षिणेतील आंध्र, कर्नाटक आदींचे प्रदेशही आले होते. मौर्य सम्राट अशोकाचे कोरीव लेख या सर्व प्रदेशात सापडल्यामुळे या काळी म्हणजे इसवीपूर्व चौथ्या शतकात या प्रदेशांत बरेच दळणवळण असले पाहिजे. शिवाय महाराष्ट्रातील अनेक लेणी आणि [[पवनी]] (जि. भंडारा) सारख्या ठिकाणचे बौद्धस्तूप व्यापारी मार्गावर असल्यामुळे ते उत्तर-दक्षिण भारत जोडणारे होते असेही दिसते. वस्तूंची देवाण-घेवाण होताना विचारांचे आदान प्रदान होत असते आणि वस्तूंच्या वापरातून आचाराला आकार प्राप्त होत असतो. हे लक्षात घेता या व्यवहारात मराठवाडा अस्पर्श राहिला असणे संभवत नाही. संस्कृतीच्या प्रसाराचे प्रसरणवादी प्रमेय' मांडणाऱ्यांनी दिलेल्या काही कारणांपैकी भौगोलिक साहचर्य हे एक महत्वाचे कारण दिले आहे. त्यामुळे प्राचीन काळातील अनेक राजवटींचे आधिपत्य मराठवाडा महाराष्ट्र यावर जसे होते तसेच ते शेजारच्या गुजरात, मध्यप्रदेश, आंध्र नि कर्नाटक या सध्याच्या राज्यांच्या सीमेलगततच्या भागावरही होते. त्यामुळे यापैकी कोणत्याही राज्याचा विचार करताना शेजारच्या प्रदेशातील सांस्कृतिक बाबींच्या प्रभावांचा विचार अपरिहार्य ठरतो. मराठवाड्याचा इतिहास आणि संस्कृती सातवाहन काळात अधिक स्पष्टपणे समोर येते. खरे तर मौर्यानंतर शुगांचे राज्य आले. यांचा फारसा प्रभाव दक्षिण भारतावर उमटला नाही. मात्र त्यांच्या कलेचा प्रभाव भाजे, पौनी, पितळखोरे आणि अजिंठे (पहिला टप्पा) येथे जाणवतो. सातवाहनांनी दक्षिण भारतात पहिले साम्राज्य स्थापिले आणि नंतर मराठवाडा म्हणून प्रसिद्ध पावलेला प्रदेश भारताच्या नकाशावर (मानचित्रावर) झळकू लागला. या आधी हा प्रदेश अश्मक, [[कुंतल]], मूलक या जनपदात विखुरलेला होता. सातवाहनांनी या प्रदेशांना संघटित केले. यामुळे सातवाहनांना मराठवाडा-महाराष्ट्राचे खरेखुरे पहिले सम्राट म्हणणे यथोचित ठरते. दक्षिण भारतातील या पहिल्या साम्राज्याची मुहूर्तमेढ रोवणारे हे सातवाहन मराठवाड्याचे होते हे महत्वाचे. इसवीपूर्व २५० ते इ.स. २६० असे सुमारे ४५० वर्षे यांचे साम्राज्य होते. यांचा अंमल मध्यप्रदेशाचा दक्षिण भाग, गुजरातचा पूर्व भाग, महाराष्ट्र, आंध्र आणि कर्नाटक एवढ्या अवाढव्य प्रदेशावर होता. साहजिकच या प्रदेशातील धर्म, कला, स्थापत्य यात समानता निर्माण झाली ती या काळात. भौतिक प्रगती झाली तीही या काळात. विशेष म्हणजे या काळात प्राकृत भाषेला राजाश्रय तथा लोकाश्रय मिळाला आणि मराठवाडा-महाराष्ट्र येथील समाजाला स्वतंत्र भाषेमुळे पृथगात्मता प्राप्त झाली. आणि या भूमीचा अभिमान लोकांत निर्माण झाला. या समाजाच्या अस्मितेमुळे येथील संस्कृतीची व तदअंतर्गत साहित्य, कला, शास्त्र, तत्त्वज्ञान यांची जोपासना होणे शक्य झाले. महाराष्ट्राबाहरे भारतातील इतर प्रदेशात आणि भारताबाहेरही येथिलांची व्यापारी देवाणघेवाण सुरू झाली. पाटलीपुत्र (पाटणा), उज्जयिनी, भरुकच्छ (भडोच), शूर्पारिक (सोपारा), भोगवर्धन (भोकरदन), तगर (तेर), प्रतिष्ठान (पैठण) यासारख्या वेगळाल्या शहरांना जोडणारे व्यापारी मार्ग महाराष्ट्र-मराठवाडा प्रदेशातून जात, त्यामुळे नागरीकरणाची प्रक्रिया या काळातच जोमाने झाली असे दिसते. एकूण काय तर सातवाहन राजवटीने येथील जीवनाला कलाटणी दिली होती. इतिहासकाळात भारतात अनेक कालगणनापद्धती निर्माण झाल्यापैकी कालौघात आजतागायत टिकून राहिल्या त्या दोनच..विक्रमसंवत् उत्तर भारतात नि [[शालिवाहन]] (सातवाहन) दक्षिण भारतात. यावरुनही मराठवाड्यात संस्कृतीचा उषःकाल घडवून आणणाऱ्या या राजकुलाची महती लक्षात यावी. आणि मराठवाड्याची मातब्बरीही! सिमुक गौतमीपुत्र सातकर्णी, वसिष्ठीपुत्र पुळुमावी, वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी, स्कंद सातकर्णी, यज्ञश्री इत्यादींची नाणी इतर ठिकाणांबरोबरच मराठवाड्यात पैठण, तेर, भोकरदन इत्यादी ठिकाणी उत्खननामध्ये सापडली. तद्वतच आधिभौतिक संस्कृतीचे अवशेष आणि याच काळातील उत्खननात हाती आलेले रोमन अवशेष तत्कालीन सामाजिक, धार्मिक आणि राजकीय तथा आर्थिक परिस्थितीची कल्पना देतात. शिवाय प्लिनी, टॉलेमी आणि पेरिप्लस यांचेकडूनही बरीचशी माहिती मिळते ती वेगळीच. या सर्व माहितीवरून असे दिसून येते की मराठवाड्याच्या इतिहासात सातवाहनकाल सर्व दृष्टींनी भरभराटीचा होता. टॉलेमीने सातवाहनांच्या साम्राज्यात तटबंदीयुक्त ३० शहरे होती अशी नोंद केली आहे. त्यातील पैठण, तेर, भोकरदन इत्यादी ठिकाणच्या उत्खननातून तेथील घरादारांचे अवशेष आणि सांडपाण्यासाठी बांधलेले विटांचे, मातीच्या कड्यांचे किंवा राजणांचे सांडपाण्यांचे कूप आढळून आलेले आहेत. ही सुबत्ता राजकीय स्थैर्य आणि अंतर्गत व सागरी व्यापारामुळे आलेली होती हे स्पष्टच आहे. रोमन साम्राज्यातून महाराष्ट्र-मराठवाड्यात उत्कृष्ठ बनावटीची नक्षीदार भांडी, कांचसामान, एक मीटरपेक्षा अधिक उंचीचे मद्याने भरलेले कुंभ (अॕम्फोरा), रोमन देव-देवतांचे पुतळे, रोमन युवती व युवकांची शिल्पे तसेच रोमन सम्राटांची नाणी आल्याचे पुरावे उपलब्ध झाले आहेत. इकडे आलेल्या अनेक उत्खननांत रोमहून आलेली लोखंडी अवजारे, धातूची भांडी, पळ्या, चमचे, उलथणी, तांब्याच्या थाळ्या, उचलण्यासाठी मूठ असलेले रांजण आणि जाती उपलब्ध झाली. येथील भौतिक जीवनात यांच्यामुळे एक नवाच रंग भरला गेला असे दिसते. रोमच्या नाण्यांवर राजांच्या आकृती असत त्यामुळे इकडे त्या नाण्यांना पुतळयांची नाणी म्हणत. अगदी पेशवाईपर्यंत या प्रकारच्या नाण्यांचे गळ्यातील हार करीत व त्यांना पुतळ्याच्या माळा म्हणत. या काळच्या मराठवाड्यातील कला व साहित्य या संबंधीचा विचार या लेखाचे शेवटी केलेला आहे. #सातवाहनानंतर दखल घ्यावी असे मराठवाड्यातील दुसरे राजघराणे होते ते वाकाटकांचे. इसवीच्या तिसऱ्या शतकापासून सहाव्या शतकापर्यंत दक्षिणेत होऊन गेलेल्या राजवंशापैकी हा सर्वश्रेष्ठ असून त्याच्या कामगिरीने अखिल दक्षिण भारताच्या संस्कृतीवर फार मोठा प्रभाव पडला आहे, असे फ्रेंच इतिहासकार जुव्हो डुब्राइल म्हणतात. वाकाटक याच घराण्याकडे अजिंठे येथील इसवीच्या चौथ्या-पाचव्या शतकातील लेण्यातील भित्तीचित्रांचे श्रेय जाते. या चित्रांचे महत्व अशासाठी की तत्कालीन भौतिक जीवन ते आपल्यासमोर दृष्यरुपात उभे करतात. त्यावेळची वस्त्रप्रावरणे, त्यात सकच्छ व विकच्छ पद्धतीने नेसण्याची वस्त्रे, अर्धोरुक (मांड्यांपर्यंत पोचणारी-वस्त्रे) चंडातक, जांघिका, शिवाय उत्तरीय, कंचुकी, चोलिका, कूर्पासक, पयोधरपट्ट, स्तनोत्तरीय इत्यादींचा अंतर्भाव होतो. तर विविध प्रकारचे दागिने मुक्ताहार, हेमसूत्र, कंठी, वैकक्षक, चटुलातिलक (बिंदी), लोलक, टंक, कर्णफूल, स्कंधपत्र, नुपूरे, कटिबंधापैकी कटिसूत्र, कांची, मेखला, रसना इत्यादी प्रकार येथील स्त्रिया वापरीत असत. सातवाहन काळात आणि विशेषतः वाकाटक काळात स्त्रिया मोजकी आणि ठसठशीत आभूषणे वापरीत असत. त्यामुळे पाहणाऱ्यांच्या मनांत ‘कवण कवणा अलंकारिले' असा संभ्रम निर्माण होई. वाकाटकांच्या एका लेखात नांदेड जिल्ह्यातील परिस्थितीचा उल्लेख आढळतो. त्यावरून महसूल, तो गोळा करण्याची पद्धती, अधिकारी वर्ग, त्यांचे अधिकार व सवलती या बद्दलची कल्पना येते.यानंतरच्या काळात बदामीचे चालुक्य, राष्ट्रकूट, कल्याणीचे चालुक्य, शिलाहार यांच्या राजवटी मराठवाड्याशी संबंधित होत्या. बदामीच्या चालुक्यांचे राज्य महाराष्ट्राच्या विस्तृत प्रदेशावर होते हे ऐहोळी (जि. विजापूर) येथील द्वितीय पुलकेशीच्या शिलालेखावरून कळते. त्यात त्रिमहाराष्ट्रक असा जो उल्लेख आढळतो त्यावरून मराठवाड्याचा अंतर्भात त्यात होत असावा असा एक विचार आहे. पुढे उत्तर चालुक्यांच्या काळातही मराठवाड्याच्या काही भागांवर त्यांचा व त्यांच्या मांडलिकांचा अंमल होता. त्यांनी बांधलेली अनेक मंदिरे आणि अभिलेख याचे साक्षीदार आहेत. या मंदिरांच्याद्वारे लोकांची उपासना पद्धती, कारीगारी, कलासक्तता, आर्थिक व्यवस्थापन यासंबंधीचे अंदाज बांधता येतात तर अभिलेखातून राज्यकारभार, अधिकारपदे, समाजरचना, धार्मिक परंपरा सासंबंधीची माहिती मिळते. चालुक्यांच्या कारकीर्दीतच कलचुरींनी राज्यकारभार हाती घेतला होता. वीस-पंचवीस वर्षेच त्यांची राजवट होती. मराठवाड्याच्या धार्मिक जीवनावर परिणाम करणारी ही कारवाई ठरली. कारण याच वेळी कलचूरींच्या प्रधानाने वीरशैव पंथाची स्थापना केली. बदामी चालुक्य आणि कल्याणी चालुक्य या दोन राजवटींच्या दरम्यान राष्ट्रकुटांचे प्रबल घराणे मराठवाडयाचेच होते. लत्तलूरपुरवराधीश्वर हे त्यांचे बिरुद होते. म्हणजे हे लातूरचे घराणे होते. यांनी मध्यप्रदेश, गुजरात आणि गंगेपर्यंतचा प्रदेश यावर धडक मारली होती. प्रतिहार, परमार, पाल या घराण्यातील राजांना पराभूत केले होते. दक्षिणेतील पल्लवांचाही पराभव केला होता. * मराठवाड्यातील कंधार (जि. नांदेड) येथे त्यांची उपराजधानी होती. साहजिकच तेथे राजवाडाही होता. काही मातब्बर इतिहासकारांचे मते (फ्लीट, आळतेकर ठोसर) वेरुळ हे यांचे राजधानीचे ठिकाण होते. मराठवाड्याच्या संस्कृतीवर आणि तेथील संस्कृतीचा प्रभाव या काळात सर्वत्र पसरला होता. जीवनाला सर्वस्पर्शी ठरणाऱ्या विषयांची या काळात प्रगती झाली होती. भौतिक आणि आध्यात्मिक उन्नती या काळात लक्षणीय उंची गाठणारी ठरली. तशातच या राजांनी शैलगृहे घडविण्याचे कार्य मनावर घेतले आणि कैलास सारखे अभूतपूर्व मंदिर निर्माण केले. त्यांचा उदो उदो त्यामुळे सर्वतोमुखी झाला. राष्ट्रकूट राजांनी अरबी व्यापाऱ्यांशी फार सलोखा ठेवून मुसलमानांना धार्मिक स्वातंत्र्य दिले, तेव्हा तुर्कांचे अस्तित्त्व महाराष्ट्रात जाणवू लागले. त्याचे तेथील समाजावर दूरगामी परिणाम झाले. ह्याची दखल घ्यावी लागते. राष्ट्रकूटांनी निर्माण केलेल्या कलावैभवाला कालांतराने तडे जातील हे या सम्राटांच्या ध्यानीमनीही आले नव्हते असे दिसते. मराठवाड्याच्या या राजकुलाने सव्वादोनशे वर्षांची दीर्घ कारकीर्द गाजवली होती हे मात्र खरे. प्राचीन कालखंडाच्या शेवटच्या टप्पात महाराष्ट्रावर देवगिरीच्या यादवांचे राज्य होते. जवळपास त्याच सुमाराच्या आसपास कोंकण कोल्हापूर पट्ट्यात शिलाहार घराण्याचे राज्य होते. मराठवाड्याच्या दृष्टीने महत्वाची गोष्ट अशी की, हे राजे स्वतःला तगरपुरवराधिश्वर असे म्हणवून घेत. तगर म्हणजे धाराशिव जिल्ह्यातील गोरोबाकाकांचे तेर असे आता सर्वजणच मानतात. शिलाहारांच्या अनेक घराण्यांपैकी उत्तर कोंकण, दक्षिण कोंकण आणि कोल्हापूर येथील घराणी अधिक महत्वाची होत. यातील काही राजे धोरणी, तर काही पराक्रमी होते म्हणून तर भोवतीच्या कधी राष्ट्रकूट तर कधी चालुक्य राजांच्या तावडीत फारसे न सापडता दीड-दोनशे वर्षे ही मंडळी राज्य करु शकली. आणखी एक महत्वाची गोष्ट म्हणजे यांच्यापैकी अपरार्क ह्या साहित्य आणि संगीतात गती असलेल्या राजाने याज्ञवल्क्य स्मृतीवरील अपरार्क टीका लिहून आपली विद्वत्ताही सिद्ध केली होती. (लेख- मराठवाडा: इतिहास व संस्कृती. डॉ. गो.बं. देगलूरकर, मराठवाडा वारसा आणि सद्यस्थिती खंड १, संपादक, डॉ. मारुती आवरगंड, श्री विठ्ठल कदम) ==मध्ययुगीन मराठवाडा== यादव राजेही येथील परंपरेनुसार आधी मांडलिकच होते. पण या यदुकुलातील भिल्लम (सन १९८४ -९१), सिंघण (१२५० - ४७), कृष्ण (१२४७-६०), महादेव (१२६०- ७१) आणि रामदेव (१२७९-१३०९) यांनी स्वबळाने आणि पराक्रमाने आपली सत्ता स्थापन केली आणि सर्वदूर आपला दरारा निर्माण केला. या पैकी भिल्लमाने देवगिरी येथे राजधानी स्थापन केली आणि दक्षिणेचा सम्राट म्हणून राज्याभिषेक करवून घेतला. सिंघण यादव हा अत्यंत पराक्रमी आणि फार धडाडीचा राजा होता. याचा नातू राजा कृष्ण याने बल्बनच्या अधिपत्याखाली असलेल्या मुसलमानी सैन्याला पराभूत केले. कृष्णाचा धाकटा भाऊ महादेव याने सोमेश्वर शिलाहारावर हल्ला चढवला. सोमेश्वराच्या आरमाराचा समुद्रात पाठलाग करून त्याच्यासह जहाजांच्या सर्वच काफिल्याला जलसमाधी दिली. मराठवाड्याच्या सत्ताधीशाने आरमारी लढाई केल्याचे बहुधा हे पहिले उदाहरण असावे. रामदेव हा शेवटचा यादव नृपती. प्राचीन मराठवाड्याचा शेवटचा हिंदूराजा. याने वाराणसीमधून मुसलमानांना हाकलून दिले व तेथे शारंगधराचे एक सुवर्णमंदिर बांधले. ही घटना बहूधा दिल्लीचा सुलतान बल्बन याचा मृत्यू आणि जलालुद्दिनाचे राज्यारोहण यांच्या मधल्या काळात घडली असावी असे मु. ग. पानसे (यादव कालीन महाराष्ट्र, 19६३ पृ. 3४) यांचे अनुमान आहे. रामदेवराय पराक्रमी खरा पण सावधचित नव्हता; अखंड सावधान नव्हता. त्यामुळे दिल्लीहून आलेल्या अल्लाउद्दिनचे चांगलेच फावले आणि घात झाला. घात झाला तो केवळ रामदेवाचा नव्हे, तो मराठवाड्याचा, महाराष्ट्राचा घात होता. तो घात साऱ्या हिंदू राजांचा होता, सत्तेचा होता. पुढे काही काळ दिल्लीहून स्वाऱ्या होतच राहिल्या. रामदेव पुत्र शंकरदेव व जावई हरपालदेव यांचे प्राणपणाने स्वतंत्र होण्याचे निकराचे प्रयत्न निरुपयोगी ठरले आणि सुलतान महंमद तुघलकाने देवगिरीचे दौलताबाद केले. या नामकरणातून दोन प्रवृत्ती लक्षात येतात. देवांचे वास्तव्य मानणारे आधीचे राज्य आणि संपत्तीलोलूप दुसरे नंतरचे. यानंतरच्या काळात मराठवाड्याभोवती मुसलमानी सत्तेचा विळखा पडला. कधी तो बहामनींचा, कधी नगरच्या निझामशाहीचा तर कधी आदिलशाहीचा. सरते शेवटी हैद्राबादच्या निझामाच्या संस्थानात हा प्रदेश खितपत पडला. १९४८ मध्ये हैद्राबाद संस्थान विलीन झाले आणि मराठवाड्याचा वनवास संपला. प्राचीन काळी राजकीय आणि सांस्कृतिक बाबतीत आघाडीवर असलेला मराठवाडा नंतरच्या मुसलमानी सत्तेच्या काळात मागासला. त्याच्या सुधारणेची गती अजूनही धीमीच आहे. भांडकुदळपणात कमी पडणाऱ्या, योग्य दूरदर्शी नेतृत्वाभावी त्याच्याकडे जावे तसे लक्ष अजूनही सत्ताधीशांचे जात नाही. त्याच्या सोशिकतेचे, संत- शिकवणीमुळे झालेल्या सात्विकपणाचे हे त्यांच्या वाट्याला आलेले फळ म्हणायचे! प्रागैतिहासिक काळातील मराठवाड्याचा हा झाला मागोवा. (लेख- मराठवाडा: इतिहास व संस्कृती. डॉ. गो.बं. देगलूरकर, मराठवाडा वारसा आणि सद्यस्थिती खंड १, संपादक, डॉ. मारुती आवरगंड, श्री विठ्ठल कदम) ==मराठवाड्याची संस्कृती== भौतिक आणि मनोमय सृष्टी म्हणजे संस्कृती. राजकीय स्थिती, घरे, नगररचना, आर्थिक स्थिती या सर्व गोष्टी मानवाच्या ऐहिक वा भौतिक प्रगतीच्या निदर्शक असतात. इंग्रजीत याला सिव्हिलायझेशन म्हणतात पण संस्कृतीची दुसरी बाजू म्हणजे मनोमय सृष्टी. यात अध्यात्म, तत्त्वज्ञान, धर्म, कला, साहित्य यांचा समावेश केला जातो. हे झाले इंग्रजीतील 'कल्चर'. आपण आत्तापर्यंत पाहिले की प्राचीन काळात राजकीयदृष्ट्या मराठवाड्याचे कार्य विशेष महत्त्वाचे होते. मराठवाड्यावर राज्य करणाऱ्या घराण्यांची महाराष्ट्रावर तसेच भोवतीच्या प्रदेशावर सत्ता होती. कर्नाटक, आंध्र, गुजरात या राज्यांवर बहुधा प्रत्यक्ष नि क्वचित वेळा अप्रत्यक्ष (म्हणजे मांडलिकांमार्फत) या घराण्यांचेच राज्य असायचे. प्राचीन काळातील घटनांवर मराठवाड्याचा विशेष ठसा होता. असे म्हणण्याचे कारण असे की त्याकाळी एक तर या राज्यकर्त्यांची राजधानी मराठवाड्यातच असे किंवा ती मराठवाड्याच्या सीमेवर असे की ज्यामुळे मराठवाड्याच्या काही भागाचा समावेश राजधानीच्या भागातच (होम प्रॉव्हिन्स) असायचा. येथील राजकीय सत्तांपैकी प्रबळ होत्या त्या सातवाहन, राष्ट्रकूट आणि यादव यांच्या. पैकी पहिल्या दोन्हींचे मूळ वस्तिस्थान मराठवाड्यातलेच. यादवांच्या संबंधात असे म्हणता येते की मराठवाड्याला मोठे केले ते त्यांनी आणि त्यांना साम्राज्य स्थापण्याची संधी दिली ती मराठवाड्याने सुमारे दोनशे वर्षे यादवांनी साऱ्या दक्षिण भारतावर अधिराज्य गाजवले ते मराठवाड्याला शक्तिकेंद्र करूनच. पैठण, कंधार, बहुधा वेरुळ आणि देवगिरी ही राजधानीची शहरे मराठवाड्यातील आणि मान्यखेट, कल्याण (बसवकल्याण) या राजधान्या मराठवाड्याच्या सीमेलगत होत्या. शिलाहारांनी कोकण-कोल्हापूर भागात पराक्रम गाजवला तरी ते मूळचे मराठवाड्यातीलच तर होते! या शिवाय कित्येक मांडलिकांच्या राजधान्याही येथेच होत्या. वहनीकुल, वाजीकुल हे कल्याणी चालुक्यांचे मांडलिक आणि अमर्दकपूर (औंढा, जि. हिंगोली) येथील रट्ट घराण्याच्या राजधान्या काय की कलचुरींच्या कुंभारी, मुरुम या उपराजधाऱ्या काय या सर्व येथल्याच होत. हा सर्व आढावा घेण्याचे कारण असे की यावरून असे लक्षात यावे की राजांच्या व सम्राटांच्या येथील वास्तव्याचा, आचार-विचारांचा प्रभाव येथील समाजाची जडण-घडण होण्यास नक्कीच कारणीभूत झाला असणार. शुक्रनीतितील दोन सिद्धांताकडे लक्ष दिल्यास यावर अधिक भाष्य करण्याची आवश्यकता राहणार नाही. 'राजा कालस्य कारणम्' आणि 'यथा राजा तथा प्रजा', 'हुकूमशाहीत वा सरंजामशाहीत त्या प्रदेशाच्या सांस्कृतिक जडण-घडणीत राजांच्या विचारांचा मोठा वाटा असतो. प्रजाजनांवर त्यांच्या विचारांचा, आवडी-निवडींचा प्रभाव पडत असतो. आणि राजेलोक कल्याणकारी विचारसरणीचे असतील तर याची शक्यता अधिक असते. मराठवाड्यातल्या सांस्कृतिक जीवनाला घाट दिला गेला तो राजांनी व त्यांच्या सरदारांनी प्रारंभी केलेल्या वा पुरस्कृत केलेल्या प्रथांनी, आणि येथे रुजलेल्या या प्रथांचे लोण साऱ्या महाराष्ट्रभर यथाकाल पसरले असणार. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर प्राचीन काळात नवकल्पना निर्मितीचे व सांस्कृतिक प्रगतीचे स्रोत सातत्याने मराठवाड्यानेच पुरविले होते. तेथे असलेल्या सातवाहन, राष्ट्रकूट, यादव या राजकुलांच्या राजधान्यांमुळे पंडित, शास्त्रज्ञ, विद्वान, कलावंत, उद्योगपती व व्यापारी (परदेशीय सुद्धा) यांचे सततचे वास्तव्य मराठवाड्यातच राहिले. त्यामुळे त्यांनी निर्माण केलेल्या वास्तूंचा, कलाकृतींचा, कल्पनांचा पहिल्यांदा लाभ व्हायचा तो स्थानिकांना संस्कृतीला लाभलेले अनेक आयाम आणि त्यांच्यात झालेली प्रगती मुळात येथली, मग त्यांचा प्रसार साऱ्या महाराष्ट्रात आणि शेजारच्या प्रदेशात झाला. पैठण, तेर, देवगिरी ही भरभराटीला आलेली व्यापारी केंद्रे होती याचा वर उल्लेख झालेला आहेच. येथूनच परदेशांत आणि परदेशातून व्यापारी मालाची ने आण होत असे. साहजिकच संस्कृतीच्या संबंधातील कल्पनांची देवाण घेवाण होत असणार. यांचा पहिल्याचा स्वीकार मराठवाड्यात होत असणार आणि तेथूनच सर्वदूर त्यांचे प्रसारण होत असणार. शिल्प आणि स्थापत्याच्या क्षेत्रात तर मराठवाडा नेहमीच अग्रेसर होता. त्याचा वरचष्मा होता. या क्षेत्रातील त्याचे योगदान वाखाणण्याजोगे होते. भाजे, बेडसे, कोण्डाणे येथील शैलगृहे कालक्रमदृष्ट्या आधीची आहेत यात शंकाच नाही पण उत्कृष्ट शैलगृहे घडविण्याचे श्रेय जाते ते मराठवाड्याकडेच. वेरुळ येथील कैलास लेणे हे या क्षेत्रातील संपरिपूर्ण परिष्कृततेचे उत्तम उदाहरण ठरावे. ते कळसापासून पायापर्यंत 'आधी कळस मग पाया रे' या पद्धतीने कोरले गेले हे तर खरेच, पण ते 'देव देऊळ परिवारु । कोरुनि काढिला डोंगरु । ऐसा भक्तीचा व्यवहार । का न व्हावा ।। असे भक्ती व्यवहारातील अद्वैत कसे असावे याचे उदाहरणही ठरणारे लेणे आहे. तात्पर्य की मराठवाड्याने कलेसाठी कला असे न मानता जीवनासाठी तिचा उपयोग व्हावा ही दृष्टी बाळगली होती. (लेख मराठवाडा: इतिहास व संस्कृती. डॉ. गो.बं. देगलूरकर, मराठवाडा वारसा आणि सद्यस्थिती खंड १, संपादक, डॉ. मारुती आवरगंड, श्री विठ्ठल कदम) *अंबाजोगाई मराठी भाषेचा उगम येथे झाला व पुरातन काळात असेलेली हत्तीखाना, बाराखंबी मंदिर येथेच आहे.येथे पहिला मराठी ग्रंथ या ठिकाणी श्री मुकुंदराज स्वामी यांनी लिहला. इसवी सन १४०० पूर्वी हजारो वर्षे मराठवाड्यावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[यादव]], [[इक्ष्वाकू]] या सारख्या मराठी लोकांचे राज्य होते. तर ४०० वर्ष देवगिरीच्या यादवांचे साम्राज्य होते आणि ते निम्म्यापेक्षा जास्त भारताच्या भागावर राज्य करत होते. नंतर चार शतके मुस्लिम राजवटीखाली मराठवाडा मुस्लिम राजवटीखाली आणि [[निजाम|निजामाच्या]] [[हैदराबाद]] संस्थानाचा भाग होता. निजामाने मराठवाड्यावर [[हैदराबाद संस्थान]] भारतात विलीन होईपर्यंत राज्य केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://marathivishwakosh.in/khandas/khand12/index.php?option=com_content&view=article&id=10390|title=मराठवाडा|प्रकाशक=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ, मुंबई|भाषा=मराठी|ॲक्सेसदिनांक=३१ जुलै २०१४}}</ref> भारतीय स्वातंत्र्याच्या लढ्यात बरोबरीनेच [[हैदराबाद मुक्तिसंग्राम]] लढला गेला. १७ सप्टेंबरला मराठवाड्याला हैदराबाद संस्थानातून स्वातंत्र्य मिळाले. १ नोव्हेंबर १९५६ पासून मराठवाडा विभाग [[मुंबई]] राज्यास जोडण्यात आला. १ मे १९६० पासून मराठवाडा हा नवीन [[महाराष्ट्र]] राज्याचा भाग झाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.bbc.com/marathi/india-49444233|title=विधानसभा निवडणूक 2019: महाराष्ट्र विधानसभेची पहिली निवडणूक आणि तीन मुख्यमंत्री}}</ref> स्वातन्त्र्योत्तर काळात [[काँग्रेस]]चे नेते, [[शंकरराव चव्हाण]] यांचे प्रदीर्घ काळ मराठवाडा भागावर राजकीय प्रभुत्व होते. ते आधी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री झाले व नंतर त्यांनी भारतीय संघराज्याचे [[गृहमंत्री]], [[अर्थमंत्री]] ईत्यादी केन्द्रीय मंत्रिपदेही सांभाळली. त्यांचा महाराष्ट्रातील जलसिंचन क्षेत्रांचा गाढा अभ्यास होता. विकास क्षेत्रातील.[[पैठण]]चा [[जायकवाडी धरण|जायकवाडी]] जलसिंचन प्रकल्प हे त्यांचे महत्त्वाचे योगदान आहे. ==भौगोलिक स्थान== ===मुख्य शहरे=== * [[छत्रपती संभाजीनगर]] : ही मराठवाड्याची राजधानी व प्रमुख औद्योगिक शहर आहे. हे शहर ऐतिहासिक वास्तु, लेणी इत्यादींसाठी प्रसिद्ध आहे. छत्रपती संभाजी नगर येथून मुंबई-दिल्ली औद्योगिक मार्गिका जात आहे. याच जिल्ह्यात बिबी का मकबरा, अजिंठा - वेरूळ लेण्या,[[दौलताबाद किल्ला]] आणि [[जायकवाडी धरण]] आहे. पर्यटन स्थळे आणि धार्मिक स्थळे या जिल्ह्यात आहेत. येथेच छत्रपती संभाजीनगर प्रशासकीय विभागाचे मुख्यालय आहे. या जिल्ह्याच्या दक्षिणेकडून [[गोदावरी]] ही नदी वाहते. * [[अंबाजोगाई]] अंबाजोगाई हे शहर बीड जिल्ह्यातील मुख्य शहर म्हणून ओळखले जाते. मराठवाड्याची सांस्कृतिक राजधानी म्हणून ओळख आहे. या शहराला शिक्षणाची पंढरी आणि ऐतिहासिक वारसा लाभलेलं शहर आहे. अंबाजोगाई शहराला प्राचीन काळापासून खूप वारसा आहे. या शहरातून मराठी भाषेचा उगम झाला होता. या तालुक्यात तुम्हाला माता योगेश्वरी देवी मंदिर, मराठी भाषेतील पहिला मराठी ग्रंथ लिहणारे मुकुंदराज स्वामी यांची समाधी येथे आहे. * [[सिल्लोड]] : हे छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील सर्वात मोठे आणि प्रगतशील शहर आहे. तालुक्यात अंधारी आणि अजिंठा सारखी मोठी गावे आहेत की तालुक्याचा प्रगतीत मोठा हातभार लावतात. * [[धाराशिव]] : या शहरापासून जवळच धाराशिव लेणी आहेत. या शहराजवळून भोगावती नदी वाहते. याच जिल्ह्यात तुळजापूर येथे [[तुळजाभवानी माता मंदिर]] आहे. तसेच लाखो भाविकांचे कुलदैवत असलेल्या काळभैरवनाथ श्री क्षेत्र सोनारी याच जिल्ह्यात आहे. अनेक धार्मिक पर्यटन स्थळे या जिल्ह्यात आहेत. * [[जालना]] : जालना शहर मराठवाड्यातील एक महत्त्वाची बाजारपेठ व औद्योगिक केंद्र आहे. या शहराला बियाणांची राजधानी असे म्हणतात. इथे स्टील उद्योग मोठ्या प्रमाणात आहे. याच जिल्ह्यात [[भोकरदन]] हे प्राचीन शहर वसलेले आहे. जालना मधील श्रीक्षेत्र राजूर हे प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र आहे. येथे राजुरेश्वर गणपतीचे खुप भव्यदिव्य असे मंदिर आहे. * [[नांदेड]] : ह्या शहराला मराठवाड्याची उपराजधानी म्हणून ओळखले जाते. हे शहर गोदावरी नदीच्या काठी वसलेले आहे. नांदेड येथे सचखंड गुरुद्वारा आहे. महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री आणि केंद्रीय मंत्री [[शंकरराव चव्हाण]] इथलेच आहेत. * [[परभणी]] : परभणी येथे वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ आहे. परभणी जंक्शन हे मराठवाड्यातील महत्त्वाचे रेल्वे स्थानक आहे. * [[बीड]] : बीड ला पांडवकाळात [[दुर्गावतीनगर]] म्हणत असत. पुढे चालुक्यकालीन चंपावती राणीच्या नावावरून देण्यात आलेले '[[चंपावतीनगर]]' हे या शहराचे दुसरे नाव आहे. कंकालेश्वर हे बीड मधील ऐतिहासिक पुरातन भगवान शंकराचे मंदिर आहे. हे चारही बाजूने पाण्याने वेढलेले आहे. मंदिराचे दगडी बांधकाम आहे. या जिल्ह्यात वंजारी आक्रमक आणि शूर आहेत, त्यांच्यामध्ये शैक्षणिक प्रगती उत्तम आहे. * [[लातूर]] : लातूर हे मराठवाड्यातील प्रमुख शैक्षणिक केंद्र आहे. गुणवत्तापूर्ण शिक्षणप्रणालीमुळे शिक्षण क्षेत्रात लातूर आकृतिबंध (पॅटर्न) निर्माण झाला आहे. महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री [[विलासराव देशमुख]] इथलेच आहेत. * [[हिंगोली]] : हिंगोली शहर कयाधू नदीच्या काठावर वसले आहे. हिंगोली येथील दसरा महोत्सव प्रसिद्ध आहे. [[औंढा नागनाथ]] हे महादेवाचे प्रसिद्ध मंदिर याच जिल्ह्यात आहे. * [[परळी वैजनाथ]] परळी वैजनाथ हे बारा ज्योतिर्लिंग मंदिरांपैकी एक आहे. या शहरात बीड जिल्ह्यातील रेल्वे जंक्शन आहे. या शहरात औष्णिक विद्युत केंद्र आहे. या शहरात अनेक प्रकारची उद्योग चालतात. ===महत्त्वाची ठिकाणे=== [[Image:Takht Shri Hazoor Sahib Gurudwara Nanded.JPG|thumb|नांदेड येथील सचखण्ड गुरुद्वारा]] संत [[नामदेव]] महाराजांचे जन्मस्थान [[नरसी (नामदेव)]], संत [[ज्ञानेश्वर]] महाराजांचे जन्मस्थान [[आपेगाव]], संत [[जनाबाई]]चे जन्मगाव [[गंगाखेड]], [[शिर्डी]]च्या [[साईबाबा|साईबाबांचे]] जन्मगाव [[पाथरी]], संत एकनाथांचे [[पैठण]], [[समर्थ रामदास स्वामी|समर्थ रामदासांचे]] जन्मगाव [[जांब]], देवीचे शक्तिपीठ [[माहूर]], ज्योतिर्लिंग [[परळी-वैद्यनाथ|परळी वैजनाथ]], ज्योतिर्लिंग [[औंढा नागनाथ]], ज्योतिर्लिंग [[घृष्णेश्वर मंदिर]], [[शीख]] धर्मीयांचा [[नांदेड]] येथील सचखंड [[गुरुद्वारा]] इत्यादी धार्मिक स्थाने या विभागात येतात. * [[परळी-वैद्यनाथ|परळी वैजनाथ]] धार्मिक पर्यटन केंद्र * [[अंबाजोगाई]] सांस्कृतिक, धार्मिक, शैक्षणिक व ऐतिहासिक वारसा * [[माहूर]] धार्मिक पर्यटन केंद्र * [[औंढा नागनाथ]] धार्मिक पर्यटन केंद्र * [[केदारेश्वर देवालय]] - केदारेश्वर देवालय [[शिल्प स्थापत्य]]कलेचा उत्कृष्ठ नमुना * कल्हाली, ता. कंधार, जि. [[नांदेड जिल्हा|नांदेड]] - निजामकालीन जहागिरीचे गाव, ३५ हुतात्म्याचे ग्रामकेंंद्र, ब्रह्मदेवाचे देवस्थान. * श्री क्षेत्र गहिनीनाथगड चिंचोली * श्री क्षेत्र भगवानगड (धौम्य गड ) * श्री क्षेत्र नारायणगड - मराठवाड्यातील धाकटी पंढरी * श्री क्षेत्र गोरक्षनाथ टेकडी संस्थान, बीड तालुका * कपिलधार धबधबा, मांजरसुम्भा, बीड * श्री क्षेत्र माऊली महाराज मंदिर,चाकरवाडी ता.केज जि.बीड * श्री क्षेत्र मच्छिन्द्रनाथ, सावरगाव मायंम्बा, ता आष्टी जि बीड * श्री क्षेत्र पिंपळनेर गणपतीचे * श्री क्षेत्र भैरवनाथ, जरुड ता बीड * श्री तुळजाभवानी मंदिर तुळजापूर ता.तुळजापूर जि. धाराशिव * श्री काळभैरवनाथ (सिद्धनाथ) सोनारी ता.परांडा जि.धाराशिव * नळदुर्ग किल्ला ता. तुळजापूर जि. धाराशिव * नळदुर्ग व अणदूर खंडोबा देवस्थान ता.तुळजापूर जि. धाराशिव * चालुक्यकालीन केदारेश्वर मंदिर, धर्मापुरी * धर्मापुरी किल्ला * भुईकोट किल्ला, किल्ले धारूर, धारूर जि. बीड * आसरादेवी मंदिर असरडोह, ता.धारूर, जि.बीड == नद्या == [[चित्र:Nandur_madhmeshwar_canal.jpg|thumb|नान्दुर मधमेश्वर कालवा]] गोदावरी ही मराठवाड्यातील मुख्य नदी आहे. पूर्णा, पैनगंगा, सीना, शिवणा, मांजरा, दुधना या विभागातील इतर महत्त्वाच्या नद्या आहेत. '''गोदावरी :''' मराठवाड्यातून [[गोदावरी नदी|गोदावरी]] ही प्रमुख नदी वाहते. काही अंतरापर्यंत तिने छत्रपती संभाजीनगर बीड, जालना व परभणी, बीड व जालना अशा जिल्हा सीमा निश्चित केल्या आहेत. गोदावरीची वाहण्याची दिशा साधारणपणे वायव्येकडून आग्नेयेकडे आहे. बीड जिल्ह्यातील सिन्धफणा, वाण, सरस्वती, या गोदावरीच्या उपनद्या आहेत. [[मांजरा नदी|'''मांजरा'']] : पाटोदा तालुक्यातील बालाघाटच्या डोंगराळ भागात उगम पावणारी मांजरा नदी सुरुवातीस उत्तर - दक्षिण - असा प्रवास करून जिल्ह्याच्या दक्षिण सीमेवरून पश्चिमेकडून पूर्वेकडे अशी वाहत जाऊन पुढे लातूर जिल्ह्यात प्रवेशते. तिचा बराचसा प्रवास गोदावरीला काहीसा समांतर असा होतो. बऱ्याच ठिकाणी या नदीने अहमदनगर-बीड, धाराशिव-बीड व लातूर-बीड या जिल्ह्यांमधील नैसर्गिक सीमेचे कार्य केले आहे. उगमापासून सुमारे ६१६ किलोमीटर प्रवास करून ही नदी पुढे नांदेड जिल्ह्यात कुण्डलवाडी गावाजवळ गोदावरीस मिळते. सिन्धफणा नदी पाटोदा तालुक्यात चिंचोली टेकड्यात उगम पावते. प्रथम उत्तरेकडे, नंतर पूर्वेकडे व तदनंतर पुन्हा उत्तरेकडे, किंबहुना ईशान्येकडे प्रवास करीत माजलगाव तालुक्यात मंजरथजवळ गोदावरीस मिळते. बीड तालुक्यातील डोंगराळ परिसरात उगम पावणारी बिन्दुसरा नदी बीड शहरातून वाहत जाऊन पुढे सिन्धफणा नदीस मिळते. कुंडलिका ही सिन्धफणेची आणखी एक उपनदी जिल्ह्यातच उगम पावून जिल्ह्यातच सिन्धफणा नदीस मिळते. [[सिना]] : जिल्ह्याच्या व आष्टी तालुक्याच्याही नैर्ऋत्य सीमेवरून सीना नदी वाहते. काही अंतरापर्यंत तिने [[अहिल्यानगर]] व बीड जिल्ह्यांमधील नैसर्गिक सीमा म्हणून काम केले आहे. त्याच वेळी तिने अहिल्यानगर जिल्ह्यातील नगर तालुका व बीड जिल्ह्यातील आष्टी तालुका यांची सीमारेषाही स्पष्ट केली आहे.{{संदर्भ हवा}} [[कयाधू]] : नदी हिंगोली जिल्ह्याच्या उत्तर-पूर्व सीमेवरून वाहताना [[वाशिम]] आणि [[यवतमाळ]] जिल्ह्यांची नैसर्गिक सीमा बनते. '''मनकर्णिका''' - बीड व माजलगाव तालुक्यातील नदी. पुढे सिंदफनाला मिळते. आंबेसावळी ता बीड येथे मनकर्णिका १ प्रकल्प व लिंबारूई देवी येथे मनकर्णिका २ सिंचन प्रकल्प या नदीवर आहेत ''' वाण ''' वाण ही नदी बीड जिल्ह्यातील प्रमुख नद्यापैकी एक आहे. या नदीचा उगम धारुरच्या घाटातून होतो आणि ही नदी पुन्हा गोदावरीला जाऊन मिळते. या नदीवर नागापूर चे धरण आहे. == मराठवाड्यातील धरणे== मोठे प्रकल्प - १ २ ३ ४ ५ प्रकल्प नाव- नदी, धरणासाठी अधिग्रहण क्षेत्र, विस्थापित झालेल्यांची संख्या, धरणाची उंची, पाणी साठवण क्षमता,मृत साठा, पाटचाऱ्या, एकूण लाभ क्षेत्र, लाभ क्षेत्रातातील कंपन्या,एमआयडीसी मध्यम प्रकल्प १ २ ३ ४ ५ प्रकल्प नाव, धरणासाठी अधिग्रहण क्षेत्र, विस्थापित झालेल्यांची संख्या, धरणाची उंची, पाणी साठवण क्षमता,मृत साठा, पाटचाऱ्या, एकूण लाभ क्षेत्र, लाभ क्षेत्रातातील कंपन्या,एमआयडीसी लहान प्रकल्प १ २ ३ ४ ५ प्रकल्प नाव, धरणासाठी अधिग्रहण क्षेत्र, विस्थापित झालेल्यांची संख्या, धरणाची उंची, पाणी साठवण क्षमता,मृत साठा, पाटचाऱ्या, एकूण लाभ क्षेत्र. ==प्रशासन== ===महसूल=== मराठवाड्यातील पुढील आठही जिल्ह्यांचा मिळून [[छत्रपती संभाजीनगर महसुली विभाग]] तयार झाला आहे. विभागाचे मुख्यालय छत्रपती संभाजीनगर येथे आहे. [[विभागीय आयुक्त]] हा या महसुली विभागाचा सर्वोच्च प्रशासकीय अधिकारी असतो. * [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा]] * [[धाराशिव जिल्हा]] * [[जालना जिल्हा]] * [[नांदेड जिल्हा]] * [[परभणी जिल्हा]] * [[बीड जिल्हा]] * [[लातूर जिल्हा]] * [[हिंगोली जिल्हा]] ===न्यायदान=== सर्व जिल्ह्यांत जिल्हा न्यायालये आणि इतर न्यायालये आहेत. [[मुंबई उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ]] छत्रपती संभाजीनगर येथे आहे. मराठवाड्यातील आठही जिल्हे आणि लगतच्या [[अहमदनगर]] आणि [[जळगाव]] जिल्ह्यांमधून उच्च न्यायालयात आलेल्या खटल्यांचे कामकाज येथे चालते. ==अर्थव्यवस्था== मराठवाडा हा प्राचीन काळापासून राजकीय, सामाजिक आणि आर्थिक दृष्टीने अत्यंत समृद्ध राहिलेला आहे. मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती अभ्यासताना सातवाहन, वाकाटक, राष्ट्रकूट, यादव आणि मुस्लिम राजवट कालीन आर्थिक जीवन समजून घ्यावे लागेल. आर्थिक दृष्टिकोनातून मराठवाड्याची चिकित्सा करताना त्या काळातील आर्थिक जीवन स्पष्ट करावे लागेल. गोदाखोरे हे मराठवाड्यातील सर्वात विस्तृत व समृद्ध खोरे आहे. मराठवाड्याचा बराचसा भाग या खोऱ्याने व्यापला आहे. या भूमीने प्राचीन काळपासून ते आजपर्यंत अनेक आर्थिक चढउतार पाहिलेले आहेत. मराठवाड्याने प्राचीन, मध्ययुगीन आणि अर्वाचीन कालखंडात देशाच्या आर्थिक विकासात ऐतिहासिक योगदान दिले आहे. विशेषतः भारताच्या आर्थिक विकासाच्या जडणघडणीतही मराठवाड्याने महत्त्वाचा वाटा उचललेला आहे. त्याचबरोबर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील व्यापार क्षेत्रात आपली ओळख प्राचीन व मध्ययुगीन काळात निर्माण केली आहे. प्राचीन काळात अनेक व्यापारी केंद्रे किंवा नगरे भरभराटीस आली होती. तेर, भोकरदन (भोगवर्धन) व पैठण (प्रतिष्ठान) या सातवाहन काळातील प्रसिद्ध व्यापारी बाजारपेठा होत्या. या व्यापारी केंद्रातून परदेशात माल पाठविला जात असे. मराठवाड्यातील आर्थिक समृद्ध वारसा कशा होता यावर प्रकाश टाकण्याचा प्रयत्न या लेखात केला आहे. प्राचीन काळापासूनच भारत हा कृषिप्रधान देश आहे. आपल्या देशातील सामाजिक आणि आर्थिक जीवन कृषीवरच अवलंबून आहे. लोक वर्षातून दोन वेळा आणि क्वचित प्रसंगी तीन वेळा पीक घेत असत. शेती ही मान्सुनवर अवलंबून असे. शेतीमधून अन्न-धान्य निर्मिती आणि रोजगार मिळत असे. सातवाहन काळापासून कापूस हे या परिसरातील मुख्य पीक होते. आजही विशेषतः गोदावरीच्या खोऱ्यात कापूस उत्पादन मोठया प्रमाणात घेतले जाते. कृषी उत्पादनावरच येथील उद्योगधंदे आधारित होते. साधारणत: शेतीच्या जमिनीची मालकी राजाची असे. परंतु शेतीकरिता ती निरनिराळ्या लोकांत वाटली जात असे. तत्कालीन लोकांचे जीवन हे कृषीवर आधारित असल्याने त्या काळात कृषी संबंधित सर्व उद्योग विकसित झाले होते. प्राचीन भारतातील लोकांचा पशुपालन हा महत्त्वाचा व्यवसाय होता. प्राचीन काळात हल (लहान लाकडी नांगर) व नांगल (मोठा लोखंडी नागर) असे नांगराचे दोन प्रकार होते. त्या काळात शेतकऱ्यांना हलिक असे म्हटले जात. नांगराचा उपयोग शेती कार्यात वैदिक काळापासून केला जात. दूध, दही, लोणी, तूप आणि दुधापासून बनविलेले अनेक पदार्थ हे लोकांचे प्रमुख अन्नपदार्थात मोडत असल्यामुळे दूध देणारे प्राणी पाळण्यावर लोकांचा सर्वाधिक भर होता. गाय, बैल, घोडा, गाढव, बकरी, मेंढी, कुत्रा, हत्ती, डुक्कर, व खेचर हे प्राणी पाळले जात होते. भारतीय व्यापारी परंपरा चार हजार वर्षे जूनी आहे. प्राचीन काळात भारताचा विदेशी व्यापार सुद्धा भरभराटीस आला होता. व्यापारी लोकांना समाजात मान सन्मान, प्रतिष्ठा व महत्त्व होते. विदेशी व्यापार जलमार्गाने होत असे. बौद्ध जातक कथात समुद्र प्रवासाची वर्णने व अनेक बंदराची माहिती उल्लेखनीय मिळते. व्यापारी लोक राजस्थान मार्गे नरकच्छ व शूर्पारक या बंदरातून बेबीलोनला जात. भारताचा चीन, मांचुरीया, जपान, इराण, ग्रीक, सिलोन, इजिप्त, मेक्सिको, बेबीलोन, रोम, अमेरीका, जावा, मलाया, सवर्णद्वीप व अरब देशांशी व्यापार चालू होता. तसेच विदेशी व्यापारी सुद्धा भारतीय बंदरात येऊन मालाची खरेदी-विक्री करीत. भारतातून विविध प्रकारच्या वस्तू विदेशात पाठविल्या जात आणि त्याचे मूल्य म्हणून परदेशातून विपूल सोने मिळत असे. चीन व ब्रह्मदेशातील माल भारतातील व्यापारी केंद्रातून पाश्चात्य देशाकडे पाठवला जात असे. भारतीय व्यापारी चीनी रेशमी वस्त्रे विकत घेत व ते पाश्चात देशांना निर्यात करीत. रोमच्या लोकांना भारतीय वस्त्र व आभूषणे आवडत असत. बंगाल आणि तामिळनाडू येथील मलमल जगप्रसिद्ध होती. विदेशी लोकांना भारतातील विविध प्रकारचे पदार्थ व मसाले आणि विविध सुंदर वस्तूंची आवड होती. त्यामुळे भारतातील वस्तूंना परदेशात चांगलीच मागणी होती. मसाल्याचे पदार्थ, सुगंधी द्रव्ये, औषधे, जडीबूटी, हिरे, मोती, लोखंड, तांबे, चंदन, कातडी, सूती व रेशीम कापड, सागाचे लाकूड, वनस्पतीचे बी-बियाणे व रोपे, मलमल, हस्तीदंत व त्यापासून बनविलेल्या वस्तू आणि विविध प्रकारचे पशुपक्षी भारतातून निर्यात केली जात असत. मराठवाडा हा प्राचीन आणि मध्ययुगीन विदेशी व्यापाराचे महत्त्वाचे केंद्र बनले होते. मराठवाडयातील व्यापारी विदेशात जाऊन आपल्या मालाची विक्री करीत असत. मराठवाडयातील तेर व पैठण या शहरातील व्यापाऱ्यांचे रोमशी प्रत्यक्ष व्यापारी संबंध होते. पैठणच्या उत्खननात अनेक रोमन अवशेष मिळाले आहेत. मराठवाड्याचा व्यापार हा भूमार्ग, नदीमार्ग व समुद्र मार्गाने केला जाई. घोडे, गाढव, उंट, नौका व बैलगाड़ी ही एकदरीत मालवाहतुकीची साधने होती. व्यापारी हा माल बैलगाडी, गाढवावर, उटावर व घोडयाच्या पाठीवर टाकून वाहून नेत असत. नाव व जहाज ही सुद्धा वाहतुकीची महत्त्वाची साधने होती. देशांतर्गत व्यापारी वाहतूक ही नदीमार्गाने व भूमार्गाने होत असे तर समुद्रमार्गाने परदेशी माल पाठविला जात. प्रवासात चोर व लुटारूंची भिती असल्याने सर्व व्यापारी मिळून एक संरक्षकदल बाळगीत असत. राजासुद्धा व्यापारांच्या संरक्षणाची व्यवस्था करीत.संपूर्ण व्यापारावर राजा नियंत्रण ठेवत. मालवाहतूकीसाठी राजा मार्फतच मार्ग सुकर केले जात. प्रवासात व्यापारी व त्याच्या मालाच्या संरक्षणाची संपूर्ण व्यवस्था राजा करीत असे. व्यापारी वर्गावर राजाचे नियंत्रण असावे यासाठी व्यापार किंवा व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी राजाची परवानगी घेणे आवश्यक होते.अकराव्या शतकात हिंदू धर्मशास्त्राने परदेशगमन निषिद्ध ठरविल्याने भारतीय व्यापारी परदेशी जाणे बंद झाले. इ.स. १२०० नंतर भारतात मुस्लीम सत्ता पसरु लागल्या. मुस्लिम राज्यकर्त्यांनी समाजावर वर्चस्व निर्माण व्यापारावर ताबा घेतला. व्यापारी क्षेत्रात त्यांचे वर्चस्व निर्माण झाले. अ) प्राचीन कालीन मराठवाड्यातील आर्थिक जीवन १. सातवाहन कालीन:- सातवाहन काळात मराठवाड्यामध्ये संपन्नता आणि वैभवाचे युग सुरू झाले होते. सातवाहनाच्या राजकीय उदयामुळे या परिसराच्या आर्थिक इतिहासात एका नव्या पर्वाचा आरंभ झाला. सातवाहन राज्यकर्त्यांनी जास्तीत जास्त जमीन लागवडीखाली आणली. सातवाहनांची अर्थव्यवस्था ही कृषी आणि व्यापार क्षेत्रावर आधारित होती. जलसिंचनाच्या सुविधा वाढवल्यामुळे कृषी उत्पादनात मोठ्या प्रमाणात वाढ झाली. पर्यायाने महसुलाच्या उत्पादनातही भर पडली. व्यापाराने सातवाहनांच्या आर्थिक समृद्धीत महत्त्वाची भूमिका पार पडली. सातवाहन राज्यकर्त्यांनी वाहतूक आणि दळणवळणाच्या सुविधा उपलब्ध करून दिल्यामुळे अंतर्गत व्यापारात वाढ झाली. सातवाहन काळात अनेक नगराची व व्यापारी बंदराची निर्मिती झाली. त्यांच्या समृद्धीचे चित्र त्यांनी कोरलेल्या लेण्यातून समजू शकते. तसेच परकीय प्रवाशी प्लिनी, टॉलेनी, एरीमन आणि पेरीप्लसने त्यांच्या लिखाणातून सातवाहन काळातील समृद्धीचे स्वरूप समजते. सातवाहन काळात आंतरराष्ट्रीय व देशांतर्गत व्यापारात मोठया प्रमाणात वाढ झाली. सातवाहनांची गलबते रोममधील अथेन्सला पोहचू लागली. भारतीय उत्पादनाला पाश्चिमात्य बाजारपेठा उपलब्ध झाल्या. सातवाहन काळात लोकांचा प्रमुख व्यवसाय शेती हाच होता. सातवाहन कालीन प्रतिष्ठान, तेर, भोकरदन आदि परिसरात जे उत्खनन झाले त्यात अन्नधान्याचे अवशेष फार मोठ्या प्रमाणात हाती लागले. या काळात तांदूळ मोठ्या प्रमाणात पिकविला जात होता. हरबरा, एरंडी, भूईमूग आदि द्विदल धान्याचे व कडधान्याचे पीक घेतले जात होते. मराठवाड्यातील जमीन गहू, कापूस, ज्वारी या कडधान्याच्या उत्पादनासाठी उत्तम होती. गाथा सप्तसतीमध्ये शेतीसाठी वापरण्यात येणाऱ्या औजारांचा तपशील दिला आहे. शेतीसाठी बैलांचा वापर केला जात होता. या काळात सामान्यत: दोन पिके काढण्याची पद्धत होती. पैठणसारख्या नदीकाठच्या शहरात पुराचे, महापुराचे संकट सातत्याने जाणवत असे. या काळात अनेक नगरांची निर्मिती करून व्यापाराला राजाश्रय दिल्याने आर्थिक प्रगती सुरू झाली. या काळात तेर, भोगवर्धन, कोल्हापूर, जुन्नर आणि पैठण ही प्रसिद्ध व्यापारी केंद्रे होती. अंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापाराला प्रोत्साहन दिल्यामुळे सातवाहनांची अर्थव्यवस्था भक्कम बनली. सातवाहनांनी पश्चिम किनाऱ्यावरील बाजारपेठा काबीज केल्या. व्यापारी बंदरांची निर्मिती केल्याने भारतीय उत्पादनाला पाश्चिमात्य बाजारपेठा उपलब्ध झाल्या. या काळात युरोपीयांशीही व्यापार सुरू झालेला होता. त्याठिकाणी तयार होणारे रेश्मी वस्त्रे तलम कपडे, हस्तिदंती वस्तू आणि पैठण येथे तयार होणारी पैठणी साडी या वस्तू व मसाल्याचे पदार्थ निर्यात केले जाऊ लागले. युरोपियन बाजारपेठेत हस्तिदंती वस्तू व रेश्मीवस्त्राला अनन्यसाधारण महत्त्व होते. त्या मोबदल्यात युरोपीयांकडून सोने व चांदीचा ओघ भारताकडे सुरू झाला. त्यामुळे ‘स्ट्रेबी' या विचारवंताने सातवाहन राजाकडून येणाऱ्या महागडया वस्तूच्या आयातीवर बंदी घालण्याची मागणी रोमन सम्राटाकडे केली होती. इ.स. दुसऱ्या शतकात आंतरराष्ट्रीय व्यापार शिगेस पोहचल्याचे सातवाहनांच्या चलनातील चांदीच्या नाण्यावरून अनुमान निघते. सातवाहन आणि रोम याचे प्रत्यक्ष संबंध असल्याचे आता उत्खननातून स्पष्ट झाले आहे. पैठण, नेवासा, भोकरदन आणि तेर आदि ठिकाणी सातवाहन घरासोबत रोमन पद्धतीचे घरे आढळले आहेत. रोमन घरात प्रामुख्याने रोमन नाणी, खापरे, मुर्ती, नाणी इत्यादी वस्तू सापडल्या आहेत. रोमच्या ऐतिहासिक कागदपत्रातूनही या संबंधाचा उल्लेख येतो. रोमन सम्राट ट्रॉमबेरस (इ.स. १४ ते ३७) चे एक चांदीचे नाणे पैठण येथे सापडले आहे. यावरून ख्रिस्त शताब्दी पुर्वीपासून पैठण व रोमचे संबंध असल्याचे स्पष्ट होते. तसेच रोमन सम्राटांच्या प्रतिकृती असणारे अनेक मातीची पुतळे भोकरदन, पैठण व तेर येथे सापडले आहेत. व्यापाऱ्यांनी सातवाहन साम्राज्यातील मालाला युरोपीयन बाजारपेठ उपलब्ध करून दिली. जलमार्गाने होणाऱ्या व्यापारास संरक्षण दिल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापाराचा विकास झाला. पैठण हे सातवाहनाच्या राजधानीचे ठिकाण असून ते अनेक शतके व्यापारी केंद्र बनले. ते भारतातील सर्व प्रमुख व्यापारी पेठांशी जोडले होते. एकंदरीत सातवाहन काळात लाभलेल्या राजकीय स्थैर्यामुळे आर्थिक विकासाला मोठा वाव मिळाला. 2) वाकाटक कालीन आर्थिक स्थिती:-मराठवाड्यात सातवाहनांच्या अस्तानंतर वाकाटक सत्ता राज्य करत होती. वाकाटक गुप्तांचे समकालीन होते. गुप्तांचे सुवर्णयुग दक्षिणेत आणण्याची जबाबदारी वाकाटक सत्तेने पार पाडली. वाकाटक काळात आर्थिक सुबत्ता होती. पण वाकाटक सत्तेचे प्रभाव क्षेत्र मराठवाड्यात कमी आणि विदर्भात अधिक होते. राज्याच्या उत्पन्नाचे प्रमुख साधन म्हणजे भूमीकर होय. राज्यातील प्रजा सुखी आणि समृद्ध होती. राजकीय स्थैर्य प्राप्त झाले होते.वाकाटक काळातील लोकांचा प्रमुख व्यवसाय शेती हाच होता. शेतीमध्ये रब्बी आणि खरीप पिके घेतली जात असत. तांदुळ, चरु, जब, ज्वारी, कापूस, हरभरा, एरंडी, भुईमुग, तीळ, मसुर, मूग, मिरची, अद्रक, हळद, अलसी व सरस या पिकांचे उत्पादन घेतले जाई. तसेच अनेक प्रकारच्या वृक्षांचीही लागवड केली जात असे. औषधीयुक्त वृक्ष मोठ्या प्रमाणात लावले जात. विविध फळांची झाडेही लावली जात. अंगूर, शाक व ईख ही महत्त्वाची फळ झाडे होती. कालवे, पाटबंधारे, विहिरीच्या पाण्यावर शेती केली जात असे. कालवे व पाटबंधाऱ्यातून राज्यामार्फत शेतीला पाणीपुरवठा केला जात असे. त्या मोबदल्यात काही कर शेतकऱ्यांकडून घेतला जात असे. पशुपालन हा शेतकऱ्यांचा पुरक व्यवसाय होता. शेती बैलाच्या मदतीने केली जाई. गाय, म्हैस, बैल, शेळया मेंढ्या यांचे पालन शेतकरी करीत असे. पशुपालन हे शेतोपयोगी होते. वाकाटक काळात उद्योगधंदे व व्यवसायाचा फार विकास झाला. वाकाटकांच्या काळात अनेक शहरे उदयास आली होती. पैठण, तेर, भोकरदन येथील व्यापार उदीम वाढला होता. त्यामुळे अनेक उद्योग व व्यवसाय भरभराटीस आले होते. कापड उद्योग हा सर्वात मोठा होता. पैठण हे शहर कापड उद्योगासाठी प्रसिद्ध होते. या काळात कलाकुसरीचे काम प्रसिद्ध होते. सुवर्ण, चांदी, ब्रांझ धातूच्या कौशल्यपूर्ण नक्षीदार कलाकृती तयार करणारे व्यवसाय उदयास आले होते. प्रवासात व्यापाऱ्यांचे व त्यांच्या मालाचे चोर, दरोडेखोर, लुटारू व जंगली प्राण्यापासून रक्षण करण्याचे काम थल नियामक नावाची व्यक्ती करीत असे.वाकाटक कालखंडात शेती, पशुपालन, विविध व्यवसाय, उदयोगधंदे व व्यापार यांची भरभराट झाल्याने मराठवाडा आर्थिक दृष्टया समृद्ध बनला होता. 3) बदामीचे चालुक्यकालीन आर्थिक स्थिती:- बदामीचे चालुक्य घराणे प्राचीन भारतीय इतिहासात सुप्रसिद्ध आहे. बदामी चालुक्यांची सत्ता दख्खनच्या बहुतेक भागावर पसरली होती. त्यांनी बांधलेल्या अनेक देवालयांत एका विशिष्ट स्थापत्य पद्धतीचा उपयोग केलामुळे ती चालुक्य स्थापत्य पद्धती म्हणून प्रसिद्ध आहे. त्यांच्या काळी संस्कृत व कन्नड भाषांत अनेक उत्तम प्रकरणे, काव्ये रचली आहेत. या राजसत्तेविषयी थोडी माहिती यूआन च्वांग या चिनी यात्रेकरुच्या प्रवास वर्णनावरून आणि चरित्रावरून मिळते.६४१-४२ मध्ये चिनी यात्रेकरून यूआन च्वांग त्याच्या दरबारी आला होता. यूआन च्वांग त्याला महाराष्ट्राचा अधिपती म्हणतो. इराणचा राजा द्वितीय खुसरौ याचा या वंशातील दुसरा पुलकेशी राजाशी पत्रव्यवहार व राजदूतांची देवघेव झाली होती, त्याविषयीचा एक उल्लेख एका फार्सी बखरीत आढळतो. पुलकेशीने इराणचा राजा द्वितीय खुसरौ (खुस्रव) यास नजराणा व हत्ती पाठवून त्याच्याशी ६२५ च्या सुमारास राजनैतिक संबंध प्रस्थापित केले. उत्तरेस नर्मदेपर्यंत त्याचे राज्य पसरल्यामुळे त्याने नासिक येथे आपली दुसरी राजधानी केली असावी. सामान्यतः यांची नाणी अद्यापि सापडली नाहीत. गुजरातेत स्थापलेल्या घराण्यातील जयाश्रय राजाचे नाणे सापडले आहे. त्यावरून बदामीच्या मुख्य घराण्याची नाणी पुढेमागे सापडतील. ४) राष्ट्रकुट कालीन आर्थिक स्थिती:- राष्ट्रकूटांच्या कालखंडात मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती अत्यंत संपन्न आणि समृद्ध होती. याची पुढील महत्त्वाची कारणे आहेत. १) राष्ट्रकूट साम्राज्यातील प्राकृतिक रचना ही आर्थिक स्थिती संपन्न बनवण्यास महत्त्वाची ठरली. या प्रदेशातील सुपीक जमीन, खनिज संपत्ती आणि हवामान यांचा मोलाचा वाटा आहे. २) कृषी हा येथील मुलभूत व्यवसाय असून याच व्यवसायातून अनेकांना मोठ्या प्रमाणात रोजगार उपलब्ध झाला आणि यातूनच सामान्य जनतेचे आर्थिक जीवन समृद्ध बनले होते. ३) राष्ट्रकूट काळात अंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार मोठ्या प्रमाणात वाढला होता. व्यापाराने आर्थिक समृद्धी वाढली. ४) राष्ट्रकूटांनी आपल्या साम्राज्याच्या सीमा नेहमी विस्तारीत करण्याचा प्रयत्न केला आणि नव्याने जिंकलेल्या प्रदेशातून बरीच संपत्ती मराठवाड्यात आणली. राष्ट्रकूट कालखंडात काळी कसदार कापसाची जमीन मोठ्या प्रमाणात असल्याने या जमिनीतून मिळणारे उत्पादनही उत्कृष्ट दर्जाचे असे. अरब प्रवाशांनी ही पश्चिम भारतातील सुपीक जमिनीचे वर्णन केले आहे आणि यातील धान्याचा दर्जा उच्च असल्याचे म्हटले आहे. राष्ट्रकूटांच्या काळात कापसाचे मोठ्या प्रमाणात उत्पादन काढले जाई. मराठवाड्यात पहिल्या शतकापासून ते तेराव्या शतकापर्यंत सुती वस्त्राची मोठ्या प्रमाणात निर्मिती होत होती. गाथा सप्तशती मध्ये कपासीचे उल्लेख आहेत. कपासीची लागवड, वेचणी, राखण याचे वर्णन यात आले आहे. मराठवाडयात तेर, भोकरदन या ठिकाणच्या उत्खननात धान्याचे अवशेष प्राप्त झाले आहेत." हालच्या गाथासप्तशतीमध्ये तत्कालीन कृषी उत्पादनाच्या भिन्न प्रकाराची नाहिती मिळते. सामान्यतः तांदूळ मोठया प्रमाणावर पिकवला जात होता. त्या कालखंडात पर्जन्यमान तुलनात्मकरित्या अधिक असावे. तांदूळाशिवाय एरंडी, भुईमूग, द्विदल धान्य व कडधान्याची पिके घेतली जात होती. राष्ट्रकूट काळात तांदळाचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात होत असे. त्यामुळे गावचा हिशेबनीस, सुतार, मजूर इत्यादीचे पगार किंवा मजुरी तांदळामध्येच दिली जाई. दुसरे महत्त्वाचे पीक म्हणजे ऊस होय. याच बरोबर राष्ट्रकूटकाळात मधाचे उत्पादन ही मोठ्या प्रमाणात होत असे. इ.स. ९५६ मध्ये आलेल्या इब्न- हौकल या अरबी प्रवाशाने याचे वर्णन केले आहे. राष्ट्रकुटांची पहिली राजधानी आजचे वेरुळ म्हणजे प्राचीन काळातील एलापूर होती. कंधार व लातूर या राष्ट्रकूटांच्या दोन राजधान्या होत्या. वेरुळ, कंधार, लातूर ही राष्ट्रकुट काळातील भरभराटीस आलेली महत्वाची व्यापारी व बाजारपेठांची केंद्रे होती. या शहरात अनेक बाजारपेठा होत्या, गुर्जरपण (गुजराथी लोकांचे पेठ) व क्षुण्णहटिका (चुना भट्टीचा बाजार) या दोन पेठांचा उल्लेख एका शिलालेखात आलेला आहे. विविध प्रकारची व विविध धातूंची नाणी विकसित झाल्याचे दिसते. कनिष्क, निष्क, कार्षापण, माषक व काकणी याशिवाय दिनार व सुवर्ण यासारखी नाणी यांचा उल्लेख सापडतो. या काळात व्यापाऱ्यांच्या संघटना - श्रेणी असत तर गावात किंवा नगरात दुकाने घालून व्यापार करणाऱ्यांना श्रेष्ठी म्हणत असत. तर दुसऱ्या माल नेऊन विक्री करणाऱ्यांना सार्थवाह म्हणत असे. या काळातील व्यापाऱ्यांनी अनेक प्रकारचे दानधर्म केल्याचे उल्लेख आलेले आहेत. यातूनच येथील लेण्या व भव्य मंदिरांचे निर्माण होण्यास सुकर झाल्याचे दिसते.राष्ट्रकूट कालखंडातही मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती अत्यंत संपन्न होती. राष्ट्रकूटांनी आपल्या राजवटीत लोककल्याणकारी कार्यावर जास्त खर्च केला. राष्ट्रकूटांची दुय्यम राजधानी असलेल्या शहरात त्यांनी तेथील जनतेकरिता व बाहेरून येणाऱ्या अतिथीसाठी चांगली सुविधा उपलब्ध करून दिली होती. 5) कल्याणी चालुक्यकालीन आर्थिक स्थिती:- राष्ट्रकुट सत्तेच्या अस्तानंतर कल्याणीचे चालुक्यांची दक्षिण भारतात सत्ता निर्माण झाली. राष्ट्रकुटांच्या नंतर एक पराक्रमी वंश म्हणून दक्षिण भारतात कल्याणीच्या चालुक्याकडे पहिले जाते. कल्याणी चालुक्यांचा कालखंड हा सामान्यपणे इ.स. ९६३ ते इ. स. ११८१ पर्यंतचा समजला जातो. कल्याणी चालुक्यांच्या कालखंडातच अंबाजोगाई, लातूर, धाराशिव आणि धर्मापूरी येथे व्यापारी केंद्रे उदयास आली. दक्षिण भारतात नैसर्गिक जलसिंचनाच्या अभावामुळे कृत्रिम पद्दतीने जलसिंचनाची व्यवस्था निर्माण करणे आवश्यक होते. कल्याणी चालुक्यांनी प्राकृतिक रचनेचा अभ्यास करून तलावांची निर्मिती करण्यासाठी पुढाकार घेतला. शासनकर्त्यांकडून शेतीच्या विकासासाठी जलसिंचनाच्या व्यवस्था निर्माण करत. जलसिंचनाच्या तलाव व नदीवरील बांध या साधनांच्या निर्मितीमध्ये शासक वर्गासोबतच मंदिर संस्थेचेही फार मोठे योगदान आहे. अनेक तलाव दिसतात. यापैकी बरेच तलाव दगडांनी बांधून काढले असावेत असे तडकल्ल या नावावरून वाटते. तलावाच्या देखरेखीचे काम प्रामुख्याने ग्रामसभाकडे सोपविण्यात आले होते. तलावाच्या निर्मितीसाठी केल्या जाणाऱ्या दानाप्रमाणेच तलावाच्या दुरुस्तीसाठीच दान दिले जाई. ग्रामीण शेतकरी जलसिंचनाच्या मोबदल्यात विशिष्ट असा कर शासनकर्त्याकडे जमा करीत सामूहिक व व्यक्तिगत प्रयत्नामुळे जलसिंचनाची व्यवस्था केले जाई. कृषी जलसिंचनासाठी विहिरीच्या पाण्याचाही वापर केला जाई. पाणी वर काढण्यासाठी विविध प्राण्यांचा वापर केला जाई. पाणी काढण्यासाठी राहटा सारख्या यंत्राचा वापर केला जाई. विहीर खोदण्यापूर्वी शेतीजमिनीच्या मालकाची परवानगी घेणे आवश्यक होते असे. या कालखंडात दक्षिणेत पाणी पुरवठयाचे साधन म्हणून तलाव, विहिरी सोबतच कालव्यांचाही वापर करण्यात आलेला होता. विविध शेतीमालाचे उत्पादन घेतले जाई. तांदूळ, जवस, ज्वारी, बाजरी आणि गव्हाचे उत्पादन संपूर्ण दक्षिण भारतात घेतली जाई. वरील उत्पादनांव्यतिरिक्त विविध कडधान्य, तीळ, ऊस इत्यादी ठिकाणचे उत्पादन घेतले जाई. ब) मध्ययुगीन मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती:- १. यादवकालीन आर्थिक स्थिती:- मराठवाड्यातील यादव हे शेवटची समृद्ध राजवट आहे. यादवांची देवगिरी ही राजधानी होती. यादव काळात जागतिक बाजारपेठेत क्रांतीकारक बदल झाले होते. पश्चिम आशिया आणि आफ्रिकेमध्ये नवीन बाजारपेठा निर्माण झाल्या. भारतीय वस्त्रे व मसाल्याच्या पदार्थाना मागणी वाढली होती. उत्पादन प्रक्रियेमध्ये आमूलाग्र बदल झाला. त्यांचा परिणाम म्हणून यादव काळात पैठण, तेर अंबाजोगाई, लातूर ही शहरे नवीन बाजारपेठा नावारूपाला आल्या होत्या. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत पैठणच्या रेशमी वस्त्राचे परत एकदा वर्चस्व प्रस्थापित झाले. यादव काळात वस्त्रोद्योग आणि मसाल्याचे पदार्थ या उद्योगांचा विकास झाल्यामुळे मराठवाडयाची आर्थिक भरभराट झाली. मध्ययुगीन काळात मराठवाड्यातील देवगिरी, पैठण, अंबाजोगाई ही शहरे व्यापारासाठी आघाडीवर होती. देवगिरी जवाहिऱ्यांच्या व्यापार यासाठी प्रसिद्ध होते. हिरे माणिकाना पैलू पाडण्याच्या कामाप्रमाणे सोन्या-चांदीची व इतर बरीच कलाकुसरीची कामे सुबक होत असत. राजधानी व महाराष्ट्राचे केंद्रस्थान म्हणून देवगिरीस सर्वप्रकारच्या व्यापाराला चांगलाच वाव मिळत होता. त्यावेळी मराठवाडयाचा व्यापार गुजरात, तेलंगणा, कर्नाटक, केरळ, इत्यादी प्रांताशी चालत असे मराठवाडयातील पैठण येथे तयार होणारे मलमली, मखमली व रेशमी कापड भारतात सर्वत्र मोठया प्रमाणत विकत असे. पैठणमधील पैठण्यांना सर्वत्र मागणी होती. इतकेच नव्हे तर बाहेरच्या देशातही पैठणी प्रसिद्धी मिळाली होती.मराठवाड्यात चामडे कमाविण्याचा उद्योग भरभराटीला आला होता. विविध उद्योग मराठवाड्यात विकसित झाल्याने व्यापार वाढला होता. यादवांच्या काळात व्यापाऱ्यांच्या संघटना किंवा श्रेणी अस्तित्त्वात होत्या. श्रेणीमध्ये निरनिराळ्या जातीतील लोकांचा सहभाग राहत असे. श्रेणीने घालून दिलेले नियम सर्व सभासदांना सारखेच बंधनकारक राहत असे. श्रेणीपेक्षा पूग ही एक दुसरी व्यापारी संघटना होती. न्यायदानाच्या बाबतीत श्रेणीहून भूगाचा मोठा अधिकार होता. श्रेणी व युग या दोन्ही संस्थाना राज्यमान्यता होती. आपल्या क्षेत्रापुरते न्यायदान करण्याचा अधिकार त्यांना दिलेला असे. त्याकाळात व्यापारी वर्ग राजा व प्रजा याच्यातील एक महत्वपूर्ण दुवा होता. या काळात विविध वजने मापे प्रचलित होती. यादव काळात व्यापार व्यवहारात व निरनिराळ्या व्यवसायात वजने व मापे यांचा उपयोग करण्याची प्रथा होती. धान्य मोजण्यासाठी कुडव पावशेर शेर, दुशेरी, अशेरी, पासरी, मण खंडी ही मापे होती तर तेला सारख्या द्रव पदार्थाचे मोजमाप करण्यासाठी पळी, किंवा डो अशी साधने होती सोन्यासारख्या मौल्यवान वस्तू तोलण्यासाठी गुज, बाल, जन, पळ, मासा, तोळा, दुतोळा, अशी वजने वापरत होती. जमीनीच्या मोजमापासाठी अगुलहस्त, निवर्तन, मत्तर अशा प्रकारची मापे होती. व्यापारी देवानघेवाणसाठी नाण्याबरोबरच धान्याचा वापर केला जात असे. स्वतंत्र चलन व्यवस्था करण्यात आली होती. यादवांनी पाडलेल्या सोन्याच्या नाण्यावर गरुडाचा छाप असे. निष्क, होन, गद्याण, वराह, फनम इत्यादी नाणी प्रचलित होती. यासाठी सोने, चांदी व तांबे यांचा वापर केला जात होता. बलुतेदारी पद्धती अस्तित्त्वात होती. ग्रामीण व्यवस्था सर्वस्वी स्वायत्त व स्वतंत्र होती. ग्रामीण समाजाचे जीवन आर्थिक दृष्ट्या समृद्ध व आनंदी होते व आर्थिक सुबत्ता होती. थोडक्यात यादव काळात आर्थिक परिस्थिती अत्यंत वैभवशाली होती. २. मोगलकालीन मराठवाड्याची आर्थिक स्थिती:- मोगलकालीन कालखंडात शेती हाच अर्थव्यवस्थेचा प्रमुख आधार होता. खेडे हा आर्थिक व्यवहाराचा केंद्रबिंदू होता.गावात बलुतेदारी पद्धती अस्तित्त्वात होती. ग्रामीण भागात परंपरेने चालणारे छोटे, मोठे उद्योग व्यवसाय चालू होते. बारा बलुतेदार व अठरा अलुतेदार याशिवाय काही व्यवसाय ग्रामीण भागात प्रचलित होते. त्यावरच लोकांची उपजिविका चालत असे. जीवनावश्यक वस्तूंचे भाव माफक होते. कृषी व्यवसायात हिंदू व मुसलमान होते, बहूतांश शेती नैसर्गिक पावसाच्या पाण्यावर अवलंबून होती. या काळात अधूनमधून दुष्काळ पडत असत. लोकांची आर्थिक स्थिती दयनीय होती. अकबराच्या काळात बटाटे, द्राक्षे, टरबूज यांची शेती करण्याची पद्धत सुरू झाली. तंबाखूचे पीक घेण्याची प्रथा याच काळात सुरू झाली. या काळात सुती व रेशमी कपडयांना चांगली मागणी होती. मोगलकाळात औरंगाबाद हे दक्षिण भारतातील सर्वात मोठे व्यापारी केंद्र होते. येथे अनेक बाजारपेठा होत्या. त्यापैकी बेगमपुरा, औरंगपुरा, सुलतानगंज, शहागज ही महत्त्वपूर्ण बाजार भरण्याची मुख्य ठिकाणे होती. बाजारपेठेत बाहेरून येणाऱ्या व्यापाऱ्यांना येथे माल ठेवण्यासाठी गोदामाची व्यवस्था केली होती. त्यामुळे माल सुरक्षित राहत असे. बाजाराचा प्रमुख अधिकारी हा दर आठवड्यास धान्यांचे दर लिहून सरकारला कळवित असे. मालांच्या किंमतीवर नियंत्रण ठेवण्याचे कार्य हा अधिकारी करत असे. आयात निर्यात पद्धतीने व्यापार होत असे. प्राचीन काळातील शहरांचे महत्व कमी होऊन औरंगाबाद, दौलताबाद, शहागड, खुलताबाद, जालना, नांदेड, बीड यांचे महत्व वाढले होते. दैनंदिन जीवन जगण्यात सामान्य मानसाला फारशा समस्या नव्हत्या. आयात निर्यात व्यापारासाठी स्थलमार्ग व जलमार्गाचा अवलंब होत असे. या काळात काही प्रमुख दळणवळणाचे मार्ग रुढ झाले होते. इ.स. १६६० पासून औरंगजेबाने औरंगाबाद येथे शाही टाकसाळ सुरू केली होती. या टाकसाळीत सोने व चांदीची नाणे तयार होत असत. नाणी तयार करण्याचे कार्य औरंगाबाद येथे सरकारी व खाजगी अशा दोन्ही स्तरावर होत असे. औरंगाबाद येथे रंगरेज गल्लीजवळ अजूनही टाकसाळ गल्ली आहे. इ.स. १७२० मध्ये निजाम असफजाह याने दक्षिण सुभा स्वतंत्र केला, तरी देखील औरंगाबादच्या टाकसाळीत मोगलांची नाणी पाडली जात असत. इ.स. १७२० ते १८४४ पर्यंत निजाम सरकार मोगलांची नाणी तयार करून स्वतःच्या राज्यात वापरत असे. औरंगाबाद हे नाणी बदलण्याचे दक्षिण भारतातील फार मोठे केंद्र होते. विल्यम नॉरीसची मराठवाड्यास भेट दिली. न्यू इंग्लीश कंपनीला मोगल बादशाहाकडून पूर्वीच्या इस्ट इंडिया कंपनीच्या सवलती मिळाव्यात म्हणून इंग्लंडचा राजा तिसरा विल्यम याने सर विल्यम नॉरीस यास आपला वकील म्हणून औरंगजेबाकडे पाठविले. त्यावेळी औरंगजेब मराठयांच्या विरुद्ध मोहिमेत गुंतला होता. विल्यम नॉरीसने आपल्या प्रवासाची दैनदिनी ठेवली होती तिचे संशोधन करून श्री हरीहरदास यांनी 'दि नॉरीस एबसी टू औरंगजेब' हा ग्रंथ लिहिला आहे. औरंगाबादचे वर्णन करताना तो लिहितो, "पर्वताची एक रांग उत्तरेकडे गेली आहे. या पर्वताच्या पायथ्याशी एक सुंदर खोरे आहे. औरंगाबाद या खोऱ्यात वसले आहे. या भागातील जमीन सुपीक आणि समृद्ध आहे. या शहरात अनेक धनिक व्यापारी आहेत औरंगाबाद त्या काळी फळफळावळीसाठी प्रसिद्ध होते. विशेषतः तेथील दाने व सत्री नॉरीसला फार आवडली. औरंगाबादचे गुलाब पाहून त्याला आपल्या देशातील गुलाबांची आठवण झाली. तो म्हणतो, "धान्य काय फळफळावळ काय -अगर फुले काय, औरंगाबादेत या सर्व वस्तू उत्तम आणि विपूल मिळतात". या कालखंडातील पावसाची अनिश्चितता, सततच्या युद्धांचा प्रसंग यामुळे पिकांची नासाडी, आर्थिक मदतीचा अभाव, भ्रष्ट राज्यकारभार यामुळे शेती व्यवसाय व शेतकरी हे दोन्ही मागासलेलेच होते. संपूर्ण शेती पावसावरच अवलंबून होती. या काळात शेतीची प्रतवारी लक्षात घेऊन त्या प्रमाणात शेतसारा वसूल केला जात असत. सारा रोख व धान्याच्या रुपाने भरण्याची सोय होती. या कालखंडात उद्योगधंद्यांची फारशी वाढ झालेली नव्हती. रस्त्यांचाही फारसा विकास झालेला नव्हता. प्रवासासाठी घोडागाडी, बैलगाडी, पालखी, मेना इत्यादींचा वापर होत असे. या काळात बाहेरच्या देशांशी व्यापार चालत असल्याचे उल्लेख सापडत नाही. औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर मुस्लिम राजवटीत बेबंदशाही माजली होती. मुस्लिम राज्यकर्ते प्रजेला लुबाडीत होते. मुस्लिम राज्यकर्ते मराठी कर्तबदार सैन्य बाळगून ते मुलाखाचे राजे बनून विलासात आणि ख्यालीखुशालीत राज्य करत होते. 3) मराठाकालीन मराठवाडयाची आर्थिक:- मराठा सत्तेचा व मराठवाडा परिसराचा जास्त संबंध आला नाही. मराठी सत्तेचा उदय होण्यापूर्वी अनेक मराठी सरदार मुस्लिम राजवटीत नावारूपाला आले होते. मुसलमानी सत्तांना अनोळखी प्रदेशात आपले वर्चस्व सिद्ध करण्यासाठी कठीण जात होते. वर्चस्वासाठी पाचही मुस्लीम सत्ता आपापसात सतत लढाई करत होत्या. ह्या प्रदेशातील जनता ही हिंदू धर्माचीच होती. जनतेच्या समर्थनाशिवाय राज्याला स्थैर्य प्राप्त होवू शकत नाही म्हणून या स्थानिक हिंदू लोकांशी जुळवून घेणे मुसलमानी सत्ताधीशांना आवश्यक होते. मुस्लिम राज्यांचे संरक्षण करण्याची जबाबदारी मराठा वतनदारांवर होती. निजामशाही उदयास येण्यापूर्वी अनेक मराठी सरदार घराणी उदयास आली. त्यांना मुसलमानी राज्यात मोठी संधी प्राप्त झाली व सत्ता विस्ताराच्या व अधिकाराच्या संघर्षात वरच्या दर्जाची स्थाने मिळू लागली. यातुनच मराठे, धनगर, ब्राह्मण व इतर जमाती पुढे आल्याचे दिसते. या परिस्थितीत मराठ्यांना आपल्या बाजुने ठेवण्यासाठी, त्यांना खुश करण्यासाठी काही धार्मिक सवलती, पदव्या व जहागीर देऊन मुसलमानी सत्तांनी मराठ्यांचा गौरव करणे सुरू केले. लढाईत मोठमोठे पराक्रम गाजवण्यात ते नेहमी पुढाकार घेत. मराठे सरदार फौजबंद असत. कोणताही फौजबंद मराठा सरदार सुलतानाकडे गेला की, सुलतान त्याला आपल्या चाकरीला ठेवी. जहागिरी मिळालेले सरदार स्वतःला आपल्या जहागिरीचे राजे समजत. विजापूर व अहमदनगर येथील सुलतानांच्या पदरी अनेक मोठमोठे मराठे सरदार होते. निजामशाही व आदिलशाही यांनी दिल्लीचे मोगल व दक्षिणेतील पोर्तुगीज या सैन्याला टक्कर देण्यासाठी मराठा घराण्याची मदत घेतल्याची उदाहरणे आहेत. जहागीर व वतनदार आपल्या प्रदेशाचा कारभार पाहू लागले. या प्रदेशातील आर्थिक व्यवस्थेवर नियंत्रण करण्याचे अधिकार त्यांच्याकडे आले. मराठाकालीन आर्थिक जीवन शेती व्यवसायाशी संपूर्णपणे निगडीत होते. मराठा काळात शेती हाच प्रमुख व्यवसाय होता. पावसाची अनिश्चितता, नेहमीचा युद्धांचा प्रसंग त्यामुळे पिकांची होणारी नासधूस, मुस्लिम शासनकर्त्याकडून आर्थिक मदतीचा अभाव व जुलमी राज्यकारभार इत्यादीमुळे शेती करणे कठीण बनले होते. मुस्लिम राज्यकर्त्यांमध्ये वारंवार होणारी युद्धे यामुळे त्यांच्या शेतीचे सुद्धा अतोनात नुकसान होऊ लागले. शेती हा व्यवसाय अस्मानी व सुलतानी संकटाने धोक्यात आल्याने मराठे सैनिकी पेशाकडे वळले. मराठा कालखंडात आर्थिक व्यवहाराचे केंद्र बिंदू खेडे हाच होता. बाजारपेठेचे केंद्र असलेल्या खेडयाला कसबा या नावाने संबोधित असत. सामान्यतः गावात चार प्रकारच्या सत्ता रूढ होत्या त्यापैकी चौथी सत्ता म्हणजे व्यापारी सत्ता. ही सत्ता स्वतंत्र व श्रेष्ठ असल्याने त्यांना गावकीचे अधिकार होते. या कामासाठी सरकारकडून जमिनी मिळत त्यांना देशक' असे म्हणत. जमीनीच्या मोबदल्यात ते गावकीची विविध प्रकारची कामे करीत. त्यांना गावात प्रतिष्ठीत नागरिक समजले जात असे.(लेख:-मराठवाड्याच्या आर्थिक समृद्धीचा वारसा, प्रा. छाया दत्तराव भरोसे, मराठवाडा वारसा व सद्यस्थिति खंड १, संपादक:- डॉ. मारुती आवरगंड, श्री. विठ्ठल कदम) शेती हाच मराठवाड्यातल्या लोकांच्या निर्वाहाचा प्रमुख स्रोत आहे. तांदुळ, डाळी, तेलबिया आणि कापूस यावर आधारित प्रक्रिया उद्योग मराठवाड्यात विखुरलेले आहेत. [[छत्रपती संभाजीनगर]], [[लातूर]], [[जालना]] आणि [[नांदेड]] शहरांच्या परिसरात उद्योगीकरण झाले आहे. धातू, प्लॅस्टिक, वाहने आणि पेये या क्षेत्रांतील अनेक कारखाने इ.स. १९८० नंतर मराठवाड्यात वाढले. जालना हा जिल्हा बियाणे केंद्र म्हणून प्रसिद्ध आहे. ==समाजरचना आणि लोकजीवन== या भागात अधिक लोक हे ग्रामीण भागांत राहतात. तसेच ३०-४० टक्के लोक शहरी भागात राहतात. जास्तीत जास्त लोकजीवन हे शेतीवर अवलंबून आहे. ==शिक्षण== सातवाहन या राजवटीचा काळ मराठवाड्याच्या दृष्टीने भरभराटीचा होता असे म्हणणे योग्य ठरेल. या काळामध्ये मराठवाड्याने केलेले नेतृत्व अनेक क्षेत्रात प्रभावशाली होते. यात राजकीय, सामाजिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रांचा समावेश होता. या काळात कला आणि साहित्य निर्मितीला चालना मिळाली. याच काळात गाथा सप्तशती या महत्वाच्या ग्रंथाची निर्मिती झाली. सातवाहन कुळातील राजे विद्वान ,सुसंस्कृत आणि विद्येचे पुरस्कर्ते होते. या काळात पैठण, जुन्नर आणि तेर येथे शैक्षणिक केंद्र विकसित झाली. संस्कृत बरोबर प्राकृत भाषेला त्यांनी प्रोत्साहन दिले. साहित्य निर्मिती बरोबरच साक्षरतेला चालना दिली हे त्यांचे महत्वाचे योगदान ठरते. या काळात निर्माण झालेल्या शिलालेखांची संख्या मोठी आहे. समाजात मोठ्या प्रमाणात वाचक वर्ग असल्याचे असल्याचे हे लक्षण आहे. त्या नंतर आलेल्या वाकाटक या राज वंशानेही कलेला आश्रय दिला. या काळात अजिंठा येथील प्रसिद्ध लेण्यांची निर्मिती झाली. हरिवीजय या ग्रंथाची निर्मिती याच काळात झाली. चालुक्य वंशीय राजवटीत मराठवाडा केंद्र स्थानी राहिला नाही. राष्ट्रकूट हे घराणे महाराष्ट्रीय होते. या काळात तलगुंड या ठिकाणी शाळा असण्याचा उल्लेख आढळतो. त्यावेळी मातृभाषेत शिक्षण दिले जात असावे. हे दोन्ही मुद्दे मराठवाड्याच्या दृष्टीने महत्वाचे आहेत. शाळेचे संगोपन गावकरी करीत असाही पुरावा सापडतो. कल्याणीच्या चालुक्य काळात शिक्षणाला प्रोत्साहन मिळाले एवढेच आपण म्हणू शकतो. शैक्षणिक दृष्ट्या यादवांचा कालखंड अतिशय महत्वाचा ठरतो. मराठवाड्याची शैक्षणिक आणि साहित्यिक परंपरा या काळात अधोरेखित होते. या काळात संस्कृत प्रमाणेच मराठी भाषा समृद्ध झाली. मुकुंदराज यांच्या विवेक सिंधु आणि ज्ञानेश्वर यांच्या ज्ञानेश्वरी या ग्रंथांची निर्मिती याच काळात झाली. मराठी वाङमयातील हा महान ग्रंथ मानला जातो . मराठवाडा मुस्लिम राजवटीखाली जाण्यापूर्वी मराठवड्यातील शिक्षण पद्धती विकसित झाली होती. मुस्लिम राजवट : चौदावे शतक ते अठराव्या शतकापर्यंत मुस्लिम राजवटीत शिक्षण हे पूर्वीप्रमाणेच दिले जात होते. मोगल सत्ते नंतर त्यात मदरशांची भर पडली. ही व्यवस्था मिश्र प्रमाणात ब्रिटिश कालखंड सुरू होई पर्यंत सुरू होती. इष्ट इंडिया कंपनी सत्तेवर आल्यानंतरही अनेक वर्षे सरकारने शिक्षणाकडे लक्ष दिले नव्हते. काही इंग्रज समाज आणि धर्म प्रसारकांनी सरकारकडे ही मागणी केली. त्यानुसार भारतात इंग्रजी मध्यमाची शाळा सुरू झाली. याच काळात मराठवडा हा निजामाच्या अधिपत्या खाली होता. या दोन्हींचा एकत्रित परिणाम हा मराठवड्यातील शिक्षणावर झालेला दिसून येतो. याचा तौलनिक आढावा घेतल्यास सध्या असणाऱ्या परिस्थितीचा आढावा घेता येईल. निजामकालिन शिक्षण ;- निजाम राजवटीत हैदराबाद संस्थान चार भागात विभागले गेले होते. मेडक -गुलशनाबाद, वारंगल, औरंगाबाद आणि गुलबर्गा हे ते चार विभाग होत. या विभागांची पुढे जिल्हा आणि तालुका अशी विभागणी होती. सर्व मिळून १७ जिल्हे होते. मराठवाडा हा औरंगाबाद आणि गुलबर्गा यात विभागला होता. निजाम राज्यात गावोगावी चालणाऱ्या शाळेत शिकविणाऱ्या शिक्षकांचा पगार गावकरी देत असत. गावच्या ऐपतीवर तो अवलंबून होता. निजमाचे ब्रिटिश राजवटी बरोबर चांगले संबंध होते. त्यामुळे सेंट जॉर्ज ग्रामर् ही इंग्रजी माध्यमाची शाळा १८३४ मध्ये स्थापन झाली. ती मुख्यतः युरोपियन मुलांसाठी होती. त्या नंतर बोलारम येथे वैद्यक शाळा आणि १८५५ मध्ये हैदराबाद येथे रोमन कॅथॉलीक मिशन तर्फे शाळा सुरू करण्यात आली. प्रथम निजामाच्या कर्मचाऱ्यासाठी असणारी ही शाळा सर्व जातीच्या मुलांसाठी खुली करण्यात आली. त्या नंतर इंग्रजी माध्यमाच्या शाळा हैदराबाद शहर, औरंगाबाद, वारंगल आणि गुलबर्गा येथे सुरू करण्यात आल्या. यात दोन सर्व साधारण आणि तंत्र विषयक आणि व्यावसायिक शाळांचा समावेश होता. या ठिकाणी अलिगढ, चेन्नई, मुंबई आणि बंगाल येथील शिक्षकांची नेमणूक करण्यात आली. हैदराबाद मध्ये मदरसा १८३० मध्ये स्थापन करण्यात आला. त्या नंतर १८५९ मध्ये प्रत्येक जिल्ह्याच्या ठिकाणी तीन आणि तालुक्याच्या ठिकाणी दोन शाळा सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. शाळेची फी तालुका शाळेत एक आणा आणि जिल्हा शाळेत दोन आणे एव्ह्डी होती. पहिली अभियांत्रिकी संस्था १८७० साली स्थापन करण्यात आली. सन १८७२ मध्ये एकूण स्थानिक भाषेतील शाळांची संख्या १२५ होती. याशिवाय हैदराबाद शहरात १६ शाळा होत्या . सन १८७५ मध्ये औरंगाबाद येथे मराठी -इंग्रजी अशी द्वि भाषिक शाळा उघडण्यात आली. दारूल ऊलुम उर्फ ओरीएन्टल महाविद्यालय १८५४ मध्ये सुरू झाले. यात पर्शियन आणि अरेबिक मध्यमातून भौतिक शास्त्र, रसायन, गणित आणि खगोल शास्त्र शिकवले जाई. इंग्लिश माध्यमच्या शाळेत १८५७ पासून अरेबिक, पर्शियन, हिंदुस्तानी, मराठी, तेलगू, आणि कन्नड भाषा शिकवल्या जात. काही समाज सुधारकांनी केलेले प्रयत्नही उल्लेखनीय आहेत. बिलगर्मी यांनी वारंगल, हैदराबाद आणि औरंगाबाद येथे तीन औद्योगिक शाळा काढल्या. वेंकट राम रेड्डी यांनी मुलींचे माध्यमिक विद्यालय आणि मूला-मुलींसाठी वसतिगृहे काढली. भाग्य राम रेड्डी यांनी वंचित घटक आणि दलित वर्गातील मुलांसाठी शाळा काढल्या. अशा प्रकारे शिक्षणाची सुरुवात होऊनही सामाजिक परिस्थिति आशादायक नव्हती. सर्व साधारण साक्षरता ३ टक्के तर इंग्लिश साक्षरता ०.३ टक्के इतकीच होती. इतर संस्थानच्या तुलनेत ती सर्वात कमी होती. साक्षरता दर हिंदु २.६, मुस्लिमस ८.९, ख्रिच्चन २५.२ असा होता. तेलंगणाचा साक्षरता दर ४.२ तर मराठवाड्याचा २.४ एव्हडा होता. मराठवाड्याच्या शैक्षणिक मागासले पणाची बीजे इथे रोवलेली आहेत. स्वातंत्र्य मिळाल्या नंतरही मराठवाड्यात उच्च शिक्षणाचा प्रसार होण्यासाठी दशक उलटावे लागले. प्राथमिक आणि माध्यमिक स्तरावरील शिक्षणाची सोयही अपुरी होती. सन १९५७ मध्ये प्राथमिक शाळांची संख्या ३६८६, माध्यमिक २३१ आणि उच्च माध्यमिक फक्त ९५ एव्हडी होती. त्यात एक तंत्र विषयक आणि एका इंटर मिजियट महाविद्यालयाचा समावेश होता. सुदैवाने १९५० मध्ये औरंगबादला एक आणि नांदेडला एक अशा दोन महाविद्यालयाची स्थपणा झाली. डॉ बाबासाहेब आंबेडकर आणि स्वामी रामानंद तीर्थ यांनी त्यासाठी पुढाकार घेतला. तसेच १९५४ ते ५६ या दरम्यान एक शिक्षणशास्त्र, एक वैद्यक आणि एक शेती महाविद्यालय यांची त्यात भर पडली. सन २०२३ मध्ये मराठवाड्यात शाळांची संख्या २०००० एव्हडी आहे. उच्च शिक्षणाचा विचार केल्यास डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ, स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ आणि वसंतराव नाईक कृषि विद्यापीठ अशी तीन विद्यापीठे आहेत. या विद्यापीठात अनुदानित आणि विनाअनुदानित महाविद्यालयांची संख्या सुमारे ६५० एव्हडी आहे. मराठवाड्यात आय आय टी ही उच्च शिक्षणाशी संबंधित अभियांत्रिकी संस्था नाही, तसेच व्यवस्थापन विषयक शिक्षण देणारी आय आय आय एम देखील नाही. यू डी सी टी या रसायन शस्त्राशी संबंधित मुंबईतील संस्थेची शाखा जालना येथे आहे. ही उपशाखा आहे. हिंगोली जिल्ह्यात औंढा येथे येऊ घातलेला लायगो हा गुरुत्वाकर्षण तरंग मोजणारा प्रकल्प हीच एक जमेची बाब आहे. सन २०२० पासून नवे शिक्षणिक धोरण आले आहे. सद्यस्थितीत शिक्षणाची उपलब्धता मोठ्या प्रमाणात आहे असे म्हणता येईल. असे असले तरी गुणवत्ता हा महत्वाचा मुद्दा ठरणार आहे. मराठवाड्यात क्षमता असूनही उच्च शिक्षणाची ज्ञान केंद्र हव्या त्या प्रमाणात विकसित होत नाहीत हा खरा कळीचा मुद्दा आहे. नव्या धोरणामुळे आता नवी संधी आणि आव्हाने तयार होत आहेत. भविष्यात गुणवत्ता वाढवायची असल्यास हे धोरण यशस्वीपणे कसे राबविता येईल याचा विचार आवश्यक आहे . [लेख:- मराठवाडा:शिक्षण परंपरा व सद्यस्थिति, डॉ पंडित विद्यासागर, मराठवाडा वारसा व सद्यस्थिति खंड १,संपादक:- डॉ. मारुती आवरगंड, श्री. विठ्ठल कदम] छत्रपती संभाजीनगरचे [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ]] आणि नांदेडचे [[स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ]] ही दोन शासननियंत्रित आणि [[विद्यापीठ अनुदान आयोग]] (यूजीसी) मान्यताप्राप्त सर्वसाधारण शिक्षणाची विद्यापीठे मराठवाड्यात आहेत तसेच खाजगी विद्यापीठे सुद्धा स्थापन झाली आहेत. त्याशिवाय परभणी येथे [[वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ]] आहे. औरंगाबादचे [[शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय, औरंगाबाद|शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय]], नांदेडचे [[श्री गुरू गोविंद सिंगजी अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान महाविद्यालय, नांदेड| श्री गुरूगोविंदसिंहजी अभियांत्रिकी महाविद्यालय]] प्रसिद्ध आहे. याशिवाय इतर अनेक स्वायत्त शिक्षणसंस्था मराठवाड्यात आहेत. === डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ === {{मुख्य|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ}} [[बाबासाहेब आंबेडकर|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांनी वेरूळ-अजिंठ्यालगतच छत्रपती संभाजीनगर परिसरात एक मोठे शिक्षण, ज्ञानकेंद्र उभारण्याची योजना आखली होती. प्रामुख्याने आधुनिक शिक्षणापासून वंचित राहिलेल्या समाजातील बहुसंख्यकांसाठी हे नियोजन होते. छत्रपती संभाजीनगर शहराजवळच्या भागाचे [[नागसेन वन]] असे नामकरण करून तेथे [[पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी]]च्या [[मिलिंद महाविद्यालय]]ाची स्थापना त्यांनी केली. याच परिसरात स्वातंत्र्यानंतर [[मराठवाडा विद्यापीठ]] स्थापन करण्यात आले. या विद्यापीठाचे उद्‌घाटन भारताचे पहिले पंतप्रधान [[जवाहरलाल नेहरू]] यांच्या हस्ते २३ ऑगस्ट १९५८ रोजी झाले.<ref name="UNI">[http://www.bamu.net/history.htm डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाचा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110823104300/http://www.bamu.net/history.htm |date=2011-08-23 }} इतिहास.</ref> सुरुवातीला 'मराठवाडा विद्यापीठ' एवढेच नाव असलेल्या या विद्यापीठाचा नामविस्तार पुढे महाराष्ट्र शासनाने [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ]] असा केला. या प्रदेशातील छत्रपती संभाजीनगर, [[जालना]], [[बीड]] आणि [[धाराशिव]] या चार जिल्ह्यांतील महाविद्यालये हे या विद्यापीठाचे कार्यक्षेत्र आहे. [[धाराशिव]] येथे या विद्यापीठाचे उपकेंद्र आहे. देशातील विद्यापीठांमध्ये पहिला नाट्यशास्त्र विभाग डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठात सुरू झाला. === स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ === {{मुख्य|स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ}} [[नांदेड]] येथे मुख्यालय असलेल्या या [[विद्यापीठ अनुदान आयोग]] (यूजीसी) मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची स्थापना १७ सप्टेंबर १९९४ रोजी झाली. निजामाच्या राजवटीतून विभाग मुक्त करण्यासाठी विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत चाललेल्या लढ्याचे अग्रणी [[स्वामी रामानंद तीर्थ]] यांचे नाव या विद्यापीठाला देण्यात आले आहे.<ref name="SRT">[http://srtmun.ac.in/Aboutsrtmun.aspx स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठाचे] संकेतस्थळ.</ref> प्रदेशातील [[नांदेड]], [[हिंगोली]], [[परभणी]] आणि [[लातूर]] या चार जिल्ह्यांतली महाविद्यालये हे या विद्यापीठाचे कार्यक्षेत्र आहे. [[लातूर]] येथे विद्यापीठाचे उपकेंद्र आहे. === वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ === {{मुख्य|वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ}} १९५६ मध्ये राज्य पुनर्रचनेच्या काही काळ आधी तत्कालीन हैदराबाद राज्यात असलेल्या परभणी येथे कृषी महाविद्यालयाची स्थापना करण्यात आली होती. त्याचाच पुढे विस्तार करून १८ मे १९७२ रोजी परभणीत मराठवाडा विभागातील कृषी क्षेत्राच्‍या विशेष गरजा व लोकभावना लक्षात घेऊन मराठवाडा कृषी विद्यापीठाची स्थापना झाली. हरितक्रांतीचे प्रणेते [[वसंतराव नाईक]] यांच्‍या जन्‍मशताब्‍दी वर्षानिमित्त राज्‍यातील कृषी क्षेत्रातील त्‍यांच्‍या अतुलनीय योगदानाबद्दल १ जुलै २०१३ रोजी विद्यापीठाचा नामविस्‍तार वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ असा करण्‍यात आला. शिक्षण – १९५६ साली परभणी येथे कृषी महाविद्यालयाच्‍या स्‍थापनेने सुरुवात होऊन आज विद्यापीठांतर्गत १२ घटक व ४३ संलग्‍न महाविद्यालये आहेत. तसेच ९ घटक व २० कृषि तन्त्र विद्यालये, ३३ संलग्‍न कृषितंत्र निकेतने आहेत. याद्वारे विद्यार्थ्‍यांना कृषिविषयक शिक्षण मिळते. विद्यापीठामध्‍ये कृषी, उद्यानविद्या, कृषी व्‍यवसाय व्‍यवस्‍थापन, कृषी अभियांत्रिकी, गृहविज्ञान, अन्‍नतंत्रज्ञान यात दोन वर्षाचा पदव्‍युत्तर, तर आचार्य पदवी कार्यक्रम हा कृषी शाखेच्‍या नऊ विषयांत, अन्‍नतंत्रज्ञान शाखेतील पाच विषयांत, कृषी अभियांत्रिकी शाखेतील चार विषयांत व गृह विज्ञान शाखेत एका विषयात राबविण्‍यात येतो. संशोधन – विद्यापीठात राज्‍य शासन अनुदानित ३४ संशोधन योजना व २४ अखिल भारतीय समन्‍वयक संशोधन प्रकल्‍प कार्यरत असून आजपर्यंत सव्‍वाशेपेक्षा जास्त विविध पिकांचे वाण, पंचवीसपेक्षा जास्‍त कृषी औजारे व यन्त्रे विकसित करून शेतकऱ्यांसाठी सहाशेपेक्षा जास्‍त तंत्रज्ञान शिफारसी प्रस्तुत केल्‍या आहेत. विस्‍तार शिक्षण - विद्यापीठाचे तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचण्‍याचे कार्य विस्‍तार शिक्षण गट (१), कृषी तन्त्रज्ञान माहिती केंद्र (१), विभागीय कृषी विस्‍तार केंद्र (४) तसेच ३ घटक व ८ अशासकीय कृषी विज्ञान केंद्राद्वारे केले जाते. विद्यापीठाचे तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांच्‍या शेतापर्यंत जलदगतीने व प्रभावीपणे पोहोचण्‍यासाठी विद्यापीठ विविध नाविन्यपूर्ण विस्‍तार शिक्षण उपक्रम नियमित राबवीत असते. दरवर्षी १८ मे रोजी खरीप पीक मेळावा (विद्यापीठ वर्धापनदिन) व १७ सप्टेंबर या मराठवाडा मुक्‍तिसंग्राम दिनाच्या दिवशी रबी पीक मेळावा घेण्‍यात येतो. शेतकऱ्यांना खरीप व रबी हंगामाबाबत मार्गदर्शन करून विद्यापीठाने तयार केलेल्‍या बियाणाचे वाटप केले जाते. [[सावित्रीबाई फुले]] यांच्या जयंती निमित्त ३ जानेवारी रोजी दरवर्षी महिला शेतकरी मेळावा आयोजित होतो. याचा लाभ राज्‍यातील लाखो शेतकरी बांधव घेतात. विद्यापीठाद्वारे दरवर्षी कृषि दैनंदिनी, कृषी दिनदर्शिका, विविध विषयांवरील पुस्तिका, घडीपत्रिका, शेतीभाती मासिक यांचे प्रकाशन होते. ==नामांकित शिक्षण संस्था== * नवविकास मंडळ शिक्षण संस्था * नूतन शिक्षण संस्था * केंद्रीय महाविद्यालय, परभणी * भारतीय शिक्षण प्रसारक मंडळ * मराठवाडा शिक्षण प्रसारक मंडळ * योगेश्वरी शिक्षण संस्था, अम्बाजोगाई * सरस्वती भुवन शिक्षण संस्था, छत्रपती संभाजीनगर. ==साहित्य आणि साहित्यिक== [[Image:Indischer Maler des 6. Jahrhunderts 001.jpg|200px|right|thumb|अजिण्ठ्यातिल लेण्यांमधले एक चित्र]] * भगवानगडाचे मठाधिपती डॉ नामदेव महाराज शास्त्री हे महाराष्ट्रातील एकमेव न्यायाचार्य आहेत. संतसाहित्याचे गाढे अभ्यासक आहेत. * श्री क्षेत्र संत मीराबाई संस्थान महासांगवी येथील महंत राधाताई महाराज सानप आईसाहेब या महाराष्ट्रातील पहिल्या व एकमेव मठाधिपती आहेत. मराठवाड्यातील डॉक्टर [[यू.म.पठाण|यू. म.पठाण]] यांनी मराठी संत साहित्याचे अभ्यासक अशी लोकमान्यता मिळवली आहे. तर [[तुळशीराम गुट्टे]] यांनीही मराठी संत साहित्याचे अभ्यासक अशी लोकमान्यता मिळवली असून पुणे विद्यापीठातून संत मुक्ताई यांच्या जीवनावर पी.एचडी प्रदान केली आहे. आज त्यांची सहा पुस्तके प्रकाशित आहेत. तर तीन पुस्तके प्रकाशनाच्या वाटेवर आहेत. [[नरहर कुरुंदकर]] हे मराठी भाषेचे अग्रणी समीक्षक म्हणून परिचित होते. [[नाथराव नेरळकर]] यांनी शास्त्रीय संगीताची धुरा वाहिली. [[लक्ष्मीकांत तांबोळी]], [[फ.मुं. शिंदे]] यांनी काव्यलेखन तर [[नरेंद्र नाईक]] यांनी काव्य व कादंबरी लेखन केले. त्यांची 'काळोखातील अग्निशिखा' कादंबरी लोकप्रियतेच्या उत्तुंग शिखरावर आहे .[[दैनिक मराठवाडा]]चे संपादक [[अनंत भालेराव]] व [[दैनिक प्रजावाणी, नांदेड]]चे संपादक [[सुधाकर डोईफोडे]] यांनी सामाजिक चेतना व आर्थिक प्रगतीस चालना मिळावी म्हणून सक्रिय कार्य केले. डॉ. [[लक्ष्मण देशपांडे]] यांच्या ’वऱ्हाड निघालंय लण्डनला’ या एकपात्री प्रयोगांच्या संख्येने जागतिक विक्रम केला. डॉ. वा. ल. कुलकर्णी यांनीही मराठवाड्यातील अनेक साहित्यिक घडवले. त्यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठातील मराठी भाषा विभाग नावारूपास आणले. ==पुस्तके== * ’मराठवाडा वारसा व सद्यस्थिति खंड १’, संपादक: डॉ. मारुती आवरगंड, श्री. विठ्ठल कदम * ’असाही मराठवाडा’ (मराठवाड्याचे सांस्कृतिक अंतरंग दाखविणारा ग्रन्थ), लेखक : डॉ. किरण देशमुख (प्रकाशक : निर्मल प्रकाशन, नांदेड) * ’काळोखातील अग्निशिखा’ (ऐतिहासिक कादंबरी) (प्रकाशक दिलीपराज प्रकाशन,पुणे) : हैदराबाद मुक्तिसंग्राम लढ्याच्या पार्श्वभूमीवरची कादंबरी-लेखक : [[नरेंद्र नाईक]] * ’नाटयधर्मी मराठवाडा’ - लेखक : त्र्यम्बक महाजन. * मराठवाडा : एक सांस्कृतिक मागोवा (अरुणचन्द्र पाठक) * ’मराठवाडी माणसं’ - लेखक : [[यू. म. पठाण]] * ’मराठवाड्यातील लोककथा’ - लेखक : [[यू.म. पठाण]] * मराठवाड्यातील देवतांची रूपे (प्रा. डॉ. किरण देशमुख) * ’मराठवाड्यातील शिलालेख’ - लेखक : [[यू.म. पठाण]] * ’माझा महान मराठवाडा’ - लेखक : हेमकांत महामुनी ==मराठवाड्यात छापली जाणारी काही उल्लेखनीय वृत्तपत्रे== * दै. मराठवाडा * दै. [[प्रजावाणी]] * दै. लोकसत्ता * दै. सकाळ * दै. दिव्य मराठी * दै. [[एकमत]] * दै. चंपावतीपत्र * दै. कार्यारंभ * दै. मराठवाडा साथी * दै. झुंजारनेता * दै. पुढारी * दै. कार्यारंभ * == मराठवाड्यातील नामांकित व्यक्ति == [[चित्र:Govinbhai_shroff.jpg|इवलेसे|गोविंदभाई श्रॉफ]] === राजकारण === * भारतरत्न [[नानाजी देशमुख]] * [[स्वामी रामानंदतीर्थ]] * [[प्रमोद महाजन]] * [[शंकरराव चव्हाण]] * [[गोविंदभाई श्रॉफ]] * [[सुंदरराव सोळंके]] * [[शिवाजीराव निलंगेकर]] * [[शिवराज पाटील|शिवराज पाटील-चाकूरकर]] * [[विलासराव देशमुख]] * [[अशोक चव्हाण]] * [[गोपीनाथ मुंडे]] * केशरबाई क्षीरसागर * [[केशवराव धोंडगे]] * जयसिंग गायकवाड * बाबासाहेब सवनेकर * बाबुरावजी काळे * मुकुंदराव पेडगावकर * रफीक झकेरिया * वसंतराव काळे * शिवाजीराव पंडित * डॉ. मारुती आवरगंड ==स्वतंत्र [[मराठवाडा शिक्षक मतदारसंघ]]== १९७४ साली मराठवाड्याला स्वतंत्र शिक्षक मतदार संघ मिळाला. आजपर्यंत या मतदारसंघातून खालील शिक्षक आमदारांनी शिक्षकांचे विधान परिषदेत प्रतिनिधित्व केले आहे. * डी.के. देशमुख * राजाभाऊ उदगीरकर * पी.जी. दस्तुरकर * प.म. पाटील * वसंतराव काळे * विक्रम काळे ==समाजकारण आणि ग्रामीण विकास== * लक्ष्मण गायकवाड * चंदुलाल बियाणी * [[मच्छिंद्र गोजमे]] * ना.य. डोळे * विठ्ठलराव देशपाण्डे * प्रा. मधुकर मुंडे * विजयआण्णा बोराडे * व्यंकटेश चौधरी === व्यावसायिक === * नंदकुमार धूत * [[जवाहरलाल दर्डा]] * मच्छिंद्र चाटे * रणजित देशमुख * [[बद्रीनारायण बारवाले]] * चंदुलाल बियाणी ===मराठवाड्यातील साहित्यिक=== * अनुराधा पाटील * ऋषिकेश कांबळे * छाया महाजन * प्रा. बाळासाहेब बोरसे * प्रा प्रतिभा अहिरे * डॉ. तुळशीराम महाराज गुट्टे * [[जयदेव डोळे]] * प्रा. दत्ता भगत * दादा गोरे * दासू वैद्य * [[नरहर कुरुंदकर]] * [[नरेंद्र नाईक]] * डॉ. [[गंगाधर पानतावणे]] * पी. विठ्ठल * [[प्रल्हाद ईरबाजी सोनकांबळे]] * [[फ.मुं. शिंदे]] * बी. रघुनाथ * मुक्तविहारी * [[यू.म. पठाण]] * रमेश दीक्षित * रविंद्र किंबहुने * रावजी राठोड * [[लक्ष्मीकांत तांबोळी]] * [[वा.रा. कांत]] * श्रीकांत देशमुख * डॉ. सरदारसिंग बैनाडे<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=ज्येष्ठ कवी, लेखक व उत्तम सभा संचालक|last=बैनाडे|first=सरदारसिंग|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * सुधीर रसाळ * डॉ. सूर्यनारायण रणसुभे ===मराठवाड्यातील कलावंत=== * [[मकरंद अनासपुरे]] * डॉ. नीरज बाळासाहेब बोरसे * चंद्रकांत कुलकर्णी * मयूरी कांगो * योगेश शिरसाट * डॉ. [[लक्ष्मण देशपांडे]] * संदिप पाठक * सोन्या एस. सोळंके === संत आणि महंत === * [[पाचलेगावकर महाराज]] * संत एकनाथ (पैठण) * संत नामदेव (नरसी) * संत मन्मथ स्वामी (श्री क्षेत्र कपिलधार,बीड) * संत व कवी [[मुकुंदराज]] ([[अंबाजोगाई]], बीड) * संत [[दासोपंत]] ([[अंबाजोगाई]],बीड) * संत ज्ञानेश्वर (आपेगाव) * संत [[जनाबाई]] ([[गंगाखेड]]) * संत ज्ञानेश्वर महाराज- चाकरवाडी,बीड * संत गोरा कुंभार - तेर, धाराशिव * न्यायाचार्य महंत नामदेव शास्त्री - श्री क्षेत्र भगवानगड, बीड * स्वामी डॉ. तुळशीराम गुट्टे महाराज - श्री क्षेत्र दत्ताधाम * महंत आईसाहेब राधाताई सानप - श्री संत मीराबाई संस्थान महासांगवी * संत वामनभाऊ * महंत विठ्ठल महाराज शास्त्री (गहिनीनाथ गड) * महंत अजिनाथ महाराज शास्त्री (तारकेश्वर गड) * महंत काशिनाथ महाराज शास्त्री (नागतळा) * ह.भ.प. महादेव भाऊ शेकडे (मसोबाची वाडी) * महंत विष्णू महाराज केंद्रे - ज्ञानेश्वरी मंदिर संस्थान आळंदी * महंत शिवाजी महाराज (नारायणगड)  * संदिपान महाराज शिंदे हासेगावकर  * केशव महाराज उखळीकर परळी  * ज्ञानेश्वर दादा महाराज आपेगाव (माउलीचे) * चैतन्य महाराज देगलूरकर * माधवबुवा शास्त्री (अम्बाजोगाई)  * योगीराज महाराज पैठणकर  * [[प्रकाश महाराज बोधले]] डिकसळ ===खेळाडू=== * अंकित बावणे * [[इक्बाल सिद्दिकी]] * [[विजय झोल]] * [[संजय बांगर]] * [[अविनाश साबळे]] == पर्यटन == * [[हुजूर साहेब| तख्त सचखंड श्री हुजुर अबचलनगर साहिब]]: श्री. गुरुगोविंदसिंह यांचा गुरुद्वारा, रामायणात नांदेडचा उल्लेख भारतमाता जिथून आला होता, त्या ठिकाणाचा उल्लेख आहे. * [[सिद्धार्थ उद्यान व प्राणी संग्रहालय]] हे छ्त्रपती संभाजीनगर येथील उद्यान आहे, जे मराठवाड्यातील एकमेव प्राणिसंग्रहालय आहे. * भारताचा राष्ट्रीय पक्षी असलेल्या मोरांसाठी प्रसिद्ध असलेले नायगाव अभयारण्य बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यात आहे. * [[माहूरची पांडवलेणी]] * येडशी रामलिंग घाट अभयारण्य हे धाराशिव जिल्ह्यात आहे.या अभयारण्यात लांडगा, हरीण, माकडे, मोर इत्यादी प्राणी पाहायला मिळतात. * [[कंधार किल्ला]] * सौताडा हे स्थळ बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यात असून येथील विंचरणा नदीवरील धबधबा प्रसिद्ध आहे. पाटोदा तालुक्यातील डोंगराळ परिसरात उगम पावणारी विंचरणा नदी वाहत जाऊन पुढे सौताडा येथे विंचरणेचा प्रवाह सुमारे सत्तर मीटर उंचीवरून दरीत कोसळतो. येथील धबधबा प्रसिद्ध आहे. * [[तुळजाभवानी मंदिर]] * [[पितळखोरे लेणी]] - आशिया खंडातील पहिली प्राचीन लेणी. औरंगाबाद जिल्ह्यातील कन्नड तालुका येथे ही लेणी आहे पूर्ण आकारातील या लेणी होत्या ठिसूळ खडक लागण्याने सोडून दिल्या गेल्या. येथे तथागत बुद्धाचे पेटिंग्ज आजही काही प्रमाणात आहे येथे भिक्खुना आरामासाठी, विपश्यनेसाठी छोट छोट्या खोल्या दिसून येतात इथले द्वारपाल प्रसिद्ध होते स्थानिक रहिवासी, पर्यटकानी लेणी ध्वस्त केल्या आहेत. ==हे सुद्धा पहा== * [[हैदराबाद मुक्तीसंग्राम]] * [[दालन:मराठवाडा]] * [[स्वामी रामानंद तीर्थ]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र राज्य}} {{महाराष्ट्राचे उपप्रांत}} [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:मराठवाडा|*]] 4ck1700ewkp58k7usodn3h9h6xj5cu4 0 5122 2683655 2645217 2026-05-11T01:19:40Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2683655 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट अभिनेता|पार्श्वभूमी_रंग=|नाव=आमिर खान|चित्र=Aamir Khan at Satyamev Jayate press conference 10.jpg|चित्र_रुंदी=|चित्र_शीर्षक=आमिर खान|पूर्ण_नाव=आमिर हुसेन खान|जन्म_दिनांक={{जन्म दिनांक आणि वय|1965|3|14}}|जन्म_स्थान=[[मुंबई]]|मृत्यू_दिनांक=|मृत्यू_स्थान=|इतर_नावे=|कार्यक्षेत्र=[[अभिनेता]], निर्माता, [[दिग्दर्शक]]|राष्ट्रीयत्व=[[भारतीय]]|भाषा=[[हिंदी भाषा]], [[इंग्लिश भाषा]] , [[मराठी भाषा]]|कारकीर्द_काळ=[[इ.स. १९८८]] -|प्रमुख_नाटके=|प्रमुख_चित्रपट=|प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम=|पुरस्कार=|वडील_नाव=ताहिर हुसैन|आई_नाव=|पती_नाव=|पत्नी_नाव={{लग्न|रीना दत्त|1987|2002|end=घटस्फोट}}<br />{{लग्न|[[किरण राव]]|2005|2021|end=विभक्त}}|अपत्ये=जुनैद, इरा|संकेतस्थळ=[http://www.aamirkhan.com/ www.आमिरखान.com]|तळटिपा=}} '''मोहम्मद आमिर हुसेन खान''' (१४ मार्च १९६५) हा एक भारतीय अभिनेता आहे, जो [[बॉलीवूड|हिंदी चित्रपटां]]<nowiki/>मध्ये काम करतो. माध्यमांत "''मिस्टर परफेक्शनिस्ट''" म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आमिरने, <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.tribuneindia.com/news/entertainment/mr-perfectionist-aamir-khan-doesnt-believe-in-perfection-shares-how-got-the-title-420406|title=mr perfectionist aamir khan doesnt believe in perfection shares how got the title|website=[[The Tribune]]|access-date=13 May 2023}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.zeebiz.com/trending/entertainment/news-aamir-khan-birthday-why-mr-perfectionist-has-delivered-more-hits-than-other-khans-in-the-past-decade-secret-superstar-laal-singh-chaddha-dangal-225856|title=Aamir Khan Birthday: Why 'Mr. Perfectionist' has delivered more hits than other Khans in the past decade?|date=14 March 2023|website=Zee Business|access-date=13 May 2023}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/aamir-khan-turns-58-a-look-at-actors-most-unconventional-roles/the-perfectionist-of-bollywood/slideshow/98626875.cms|title=Aamir Khan Turns 58: A Look At Actor's Most Unconventional Roles - The Perfectionist Of Bollywood|website=The Economic Times|access-date=13 May 2023}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/aamir-khan-mr-perfectionist-remained-relevant-for-35-years-8582549/|title=The real Aamir Khan: How Bollywood's Mr Perfectionist remained relevant for 35 years in ever-changing India|date=29 April 2023|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|access-date=13 May 2023}}</ref> त्याच्या ३० वर्षांच्या कारकिर्दीतून स्वतःला भारतीय चित्रपटसृष्टीतील सर्वात उल्लेखनीय अभिनेत्यांपैकी एक म्हणून स्थापित केले आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://specials.रीडिफ.कॉम/movies/2006/aug/17sd11.htm|title=Readers' Picks: Top Bollywood Actors|date=17 August 2006|publisher=Rediff|access-date=26 January 2010}}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://specials.रीडिफ.कॉम/movies/2006/aug/08sld11.htm|title=Powerlist: Top Bollywood Actors|date=8 August 2006|publisher=Rediff|access-date=26 January 2010}}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> नऊ [[फिल्मफेअर पुरस्कार]], चार [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] आणि एक AACTA पुरस्कारांसह तो असंख्य पुरस्कारांचे प्राप्तकर्ता आहे. त्याच्या एका चित्रपटाला [[अकादमी पुरस्कार]] नामांकन देखील मिळाले आहे. [[भारत सरकार]]<nowiki/>ने २००३ मध्ये त्याला [[पद्मश्री]] आणि २०१० मध्ये [[पद्मभूषण]] देऊन सन्मानित केले आहे. <ref name="Padma Awards2">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|date=2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 October 2015|access-date=21 July 2015}}</ref> २०१७ मध्ये त्याला [[चीन]] सरकारकडून मानद पदवी मिळाली होती. <ref name="afternoondc2">[http://www.afternoondc.in/bollywood/aamir-khan-the-chinese-heartthrob/article_194948?fromNewsdog=1 Aamir Khan: The Chinese heartthrob] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107222453/http://www.afternoondc.in/bollywood/aamir-khan-the-chinese-heartthrob/article_194948?fromNewsdog=1}}, ''[[आफ्टरनून (दैनिक)|The Afternoon Despatch & Courier]]'', 16 May 2017</ref> आमिर खान त्याचा काका [[नासिर हुसैन]] यांच्या ''[[यादों की बारात]]'' (१९७३) या चित्रपटात बालकलाकार म्हणून पहिल्यांदा पडद्यावर दिसला. प्रौढ म्हणून त्याची पहिली चित्रपट भूमिका ''[[होली (१९८४ चित्रपट)|होली]]'' (१९८४) मध्ये होती. ''[[कयामत से कयामत तक]]'' (१९८८) मधील प्रमुख भूमिकेतून त्याने पूर्णवेळ अभिनय कारकिर्दीला सुरुवात केली. ''[[राख (१९८९ चित्रपट)|राख]]'' (१९८९) मधील अभिनयामुळे त्याला विशेष उल्लेख श्रेणीमध्ये [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला. ''[[दिल (चित्रपट)|दिल]]'' (१९९०), ''[[राजा हिंदुस्तानी]]'' (१९९६) ज्यासाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पहिला फिल्मफेर पुरस्कार त्याने जिंकला, आणि [[सरफरोश]] (१९९९) यासह अनेक व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपटांमध्ये काम करून आमिरने १९९० च्या दशकात एक प्रमुख अभिनेता म्हणून स्वतःची ओळख निर्माण केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.रीडिफ.कॉम/movies/2000/nov/30aamir.htm|title=I become the audience|last=Press Trust India|date=30 November 2000|publisher=[[Rediff]]|access-date=26 January 2010}}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> १९९९ मध्ये, त्याने आमिर खान प्रॉडक्शनची स्थापना केली, ज्याचा पहिला चित्रपट, ''[[लगान]]'' (२००१) हा सर्वोत्कृष्ट परदेशी भाषेतील चित्रपट म्हणून [[अकादमी पुरस्कार|अकादमी पुरस्कारा]]<nowiki/>साठी नामांकित झाला आणि त्याला सर्वोत्कृष्ट लोकप्रिय चित्रपटासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि आणखी दोन फिल्मफेर पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट अभिनेता आणि सर्वोत्कृष्ट चित्रपट) प्राप्त झाले. ''[[दिल चाहता है]]'' (२००१) मधील त्याच्या अभिनयालाही दाद मिळाली. चार वर्षांच्या विश्रांतीनंतर, खान मुख्य भूमिकांमध्ये परतला, विशेषतः ''[[फना (चित्रपट)|फना]]'' (२००६) आणि ''[[रंग दे बसंती (चित्रपट)|रंग दे बसंती]]'' (२००६) हे चित्रपट गाजले. ''[[तारे जमीं पर|तारे जमीन पर]]'' (२००७) चित्रपटातून त्याने दिग्दर्शनात पदार्पण केले. या चित्रपटासाठी त्याला सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आणि सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकासाठी फिल्मफेर पुरस्कार मिळाले. खानचे सर्वात मोठे व्यावसायिक यश ''[[गजनी (२००८ हिंदी चित्रपट)|गजनी]]'' (२००८), [[३ इडियट्स|''३ इडियट्स'']] (२००९), ''[[धूम ३]] (''२०१३), ''[[पी.के. (चित्रपट)|पीके]]'' (२०१४) आणि ''[[दंगल (२०१६ चित्रपट)|दंगल]]'' (२०१६) सह आले. यापैकी प्रत्येक चित्रपटाने सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट होण्याचा विक्रम केला. <ref>{{स्रोत बातमी|last=Malvania|first=Urvi|url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/baahubali-2-beats-pk-s-lifetime-collection-becomes-india-s-top-earner-117050600034_1.html|title=Baahubali 2 beats PK's lifetime collection, becomes India's top-earner|last2=Narasimhan|first2=T. E.|date=6 May 2017|work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]]|language=en|access-date=1 January 2023}}</ref> ''दंगलसाठी'' आमिरला फिल्मफेरमध्ये तिसरा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पुरस्कार मिळाला. <ref>{{स्रोत बातमी|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/62nd-filmfare-awards-2017-winners-list/articleshow/56541241.cms|title=62nd Filmfare Awards 2017: Winners' list|date=15 January 2017|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=15 January 2017}}</ref> [[भारत]] आणि [[चीन]]<nowiki/>मध्ये विशेषतः त्याचे मोठ्या प्रमाणात अनुयायी आहेत. ''[[न्यूजवीक]]<nowiki/>ने'' त्याचे "जगातील सर्वात मोठा चित्रपट स्टार" असे वर्णन केले आहे. <ref name="newsweek">{{स्रोत बातमी|url=http://www.newsweek.com/bollywood-icon-aamir-khan-secret-superstar-worldwide-success-dangal-and-688775|title=Aamir Khan is the biggest movie star on the planet—and a woke feminist, too|date=19 October 2017|work=[[Newsweek]]}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forbes.com/sites/robcain/2017/10/03/if-secret-superstar-hits-big-aamir-khan-will-own-the-title-worlds-biggest-movie-star/|title=Success By 'Secret Superstar' Could Give Aamir Khan The Title Of The World's Biggest Movie Star|date=3 October 2017|website=[[Forbes]]}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forbes.com/sites/robcain/2017/10/05/heres-why-aamir-khan-is-arguably-the-worlds-biggest-movie-star-part-2/|title=Why Aamir Khan Is Arguably The World's Biggest Movie Star, Part 2|date=5 October 2017|website=[[Forbes]]}}</ref> जगातील ''५०० सर्वात प्रभावशाली मुस्लिमांमध्ये'' त्याची नियमितपणे नोंद करण्यात आली आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.themuslim500.com/profiles/aamir-khan/|title=The Muslim 500: Aamir-Khan|language=en-US|access-date=14 April 2020}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/22-Indians-among-worlds-influential-Muslims/articleshow/49315830.cms|title=Times of India on 22 most influential Muslims in India|date=12 October 2015|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|language=en-US|access-date=14 April 2020}}</ref> ''[[सत्यमेव जयते (दूरचित्रवाणी मालिका)|सत्यमेव जयते]]'' हा दूरचित्रवाणी टॉक शो देखील आमिरने तयार केला आणि सादर केला. समाजसुधारक म्हणून त्याने केलेल्या कार्यामुळे <ref name="time">{{Cite magazine|last=Rahman|first=A. R.|author-link=A. R. Rahman|title=The 2013 TIME 100: Aamir Khan|url=http://time100.time.com/2013/04/18/time-100/slide/aamir-khan/|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|access-date=18 April 2013|archive-date=2021-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210419041412/https://time100.time.com/2013/04/18/time-100/slide/aamir-khan/|url-status=dead}}</ref> २०१३ मध्ये जगातील सर्वात प्रभावशाली व्यक्तींच्या [[टाईम १००|''टाईम १००'']] यादीत आमिरला स्थान मिळाले. ==पूर्व आयुष्य आणि पार्श्वभूमी== खानचा जन्म १४ मार्च १९६५ रोजी मुंबई येथे ताहिर हुसैन व झीनथ हुसैन , चित्रपट निर्माता ह्याच्या घरात झाला .त्याचे काही नातेवाईक हिंदी चित्रपट सृष्टीचे सदस्य होते.तो भारतीय तत्त्वज्ञानी अबुल कलाम आझादशी आजीच्या माध्यमातून संबंधित आहे. खान चार भावंडांत सर्वात मोठा आहे; त्याला एक भाऊ,अभिनेता फैजल खान आणि दोन बहिणी फरहात आणि निखात खान आहे.त्याला भौतिकशास्त्र विषय खूप आवडतो.पूतण्या, इम्रान खान, एक समकालीन हिंदी चित्रपट अभिनेता आहे. लहान असताना, खान दोन वेळा लहान भूमिकांसाठी पडद्यावर दिसू लागला. आठ वर्षाचा असताना नसीर हुसैन दिग्दर्शित अत्यंत लोकप्रिय गाणं यादो कि बारात मध्ये दिसला. पुढील वर्षी, त्याने आपल्या वडिलांच्या निर्मित मधहोश चित्रपटात महेंद्रसिंग संधूची तरुण भूमिका निभवलि. खान,च्या पूर्व प्राथमिक शिक्षणासाठी जे.बी. पेटिट शाळेत होता . नंतर त्याने इयत्ता आठवी पर्यंतचे शिक्षण संत ॲनच्या महाविद्यालयात घेतले आणि इयत्ता नववी व दहावीचे शिक्षण बॉम्बे स्कॉटिश स्कूल, माहीम येथून पूर्ण केले. सत्यमेव जयते हा कार्यक्रमातून खूप पेरणा मिळाली. ==प्रेरणास्थान== आमिर खान [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांना आपले प्रेरणास्थान मानतो. आमिर म्हणतो की, ‘‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे निर्भय होते. त्यांनी प्रेमासह सहचाराची, मानवतेची शिकवण दिली. त्यांनी लोकांवर प्रेम केले आणि मानवतेचा विचार केला. बाबासाहेबांनी आयुष्यात कधीच हार मानली नाही. ते निर्भय होते. म्हणून आजही मला अडचणी आल्या किंवा समस्यांना सामोरे जावे लागले. परिस्थिती अत्यंत कठीण झाली की मी बाबासाहेबांची आठवण काढतो. त्यामुळे मला प्रेरणा मिळते. म्हणून बाबासाहेब हेच माझे प्रेरणास्थान आहेत.”<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://m.lokmat.com/maharashtra/dr-inspiration-babasaheb-ambedkar-aamir-khan/|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हेच प्रेरणास्थान - आमीर खान|date=2016-04-10|work=Lokmat|access-date=2018-03-10|language=mr}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/marathi/lokmat-epaper-lokmat/do+babasaheb+aambedakar+hech+preranasthan+aamir+khan-newsid-51880855|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हेच प्रेरणास्थान - आमीर खान - Lokmat {{!}} DailyHunt|work=DailyHunt|access-date=2018-03-10|language=en}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=http://zeenews.india.com/marathi/news/mumbai/aamir-khan-on-dr-babasaheb-ambedkar/309642|title=डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हेच प्रेरणास्थान - आमीर खान|date=2016-04-10|work=24taas.com|access-date=2018-03-10|language=en}}</ref><ref>{{Citation|last=AWAAZ INDIA TV|title=Aamir Khan Speech on Dr. Bababsahab Ambedkar|date=2016-04-10|url=https://m.youtube.com/watch?v=l-BxVr2B-Ho|accessdate=2018-03-10}}</ref> == चित्रपट == {| class="wikitable sortable" !वर्ष ! चित्रपट ! भूमिका !class="unsortable"|टीपा |- |१९८५ | [[होली (१९८५ चित्रपट)|होली]] | ''मदन शर्मा'' | |- |१९८८ | ''[[कयामत से कयामत तक]]'' | ''[[कयामत से कयामत तक|राज]]'' | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]]<br />[[फिल्मफेअर सर्वोत्तम पुरुष पदार्पण पुरस्कार]] |- | rowspan="2" |१९८९ | [[राख (१९८९ चित्रपट)|राख]] | ''राख'' | [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] |- | [[लव्ह लव्ह लव्ह (१९८९ चित्रपट)|लव्ह लव्ह लव्ह]] | ''अमित'' | |- | rowspan="5" |१९९० | [[अव्वल नंबर (चित्रपट)|अव्वल नंबर]] | ''सनी'' | |- | ''तुम मेरे हो'' | ''शिव'' | |- | ''[[दिल (हिंदी चित्रपट)|दिल]]'' | ''[[दिल (हिंदी चित्रपट)|राजा]]'' | |- | [[दीवाना मुझ सा नहीं (चित्रपट)|दीवाना मुझ सा नहीं]] | ''अजय शर्मा'' | |- | [[जवानी झिंदाबाद]] | ''शशी शर्मा'' | |- | rowspan="2" |१९९१ | [[अफसाना प्यार का]] | ''राज'' | |- | ''[[दिल है के मानता नहीं]]'' | ''[[दिल है के मानता नहीं|रघु  जेटली]]'' | |- | rowspan="4" |१९९२ | ''[[जो जीता वही सिकंदर]]'' |संजयलाल  शर्मा | |- | [[इसी का नाम जिंदगी]] | छोटू | |- | [[दौलत की जंग]] |राजेश  चौधरी | |- |''[[परंपरा (हिंदी चित्रपट)|परंपरा]]'' |रणबीर  पृथ्वी  सिंग | |- |१९९३ | ''[[हम हैं राही प्यार के]]'' | राहुल  मल्होत्रा | |- |१९९४ | ''[[अंदाज अपना अपना]]'' | ''[[अंदाज अपना अपना|अमर मनोहर]]'' | |- | rowspan="4" |१९९५ | [[बाझी (१९९५ चित्रपट)|बाझी]] | '' अमर दामाजी'' | |- | [[आतंक ही आतंक (चित्रपट)|आतंक ही आतंक]] | ''रोहन'' | |- | ''[[रंगीला]]'' |मुन्ना | |- | ''[[अकेले हम अकेले तुम]]'' | ''[[अकेले हम अकेले तुम|रोहीत  कुमार]]'' | |- |१९९६ | ''[[राजा हिंदुस्तानी]]'' | ''[[राजा हिंदुस्तानी]]'' | [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार]] |- |१९९७ | [[इश्क (१९९७ हिंदी चित्रपट)|इश्क]] | ''राजा'' | |- |१९९८ | ''गुलाम'' | ''सिद्धार्थ  मराठे'' | |- | rowspan="3" |१९९९ | ''[[सरफरोश]]'' | ''[[सरफरोश|अजय सिंग राठोड]]'' | |- | ''मन'' | ''देव करन सिंह'' | |- | ''[[१९४७: अर्थ]]'' | ''[[१९४७: अर्थ|दिल  नवाझ]]'' | |- |२००० | ''मेला'' | ''किशन  प्यारे'' | |- | rowspan="2" |२००१ | ''[[लगान (हिंदी चित्रपट)|लगान]]'' |भुवन | [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार]] |- | ''[[दिल चाहता है]]'' | ''[[दिल चाहता है|आकाश मल्होत्रा]]'' | |- |२००५ | ''मंगल पांडे'' | ''मंगल पांडे'' | |- | rowspan="2" |२००६ | ''[[रंग दे बसंती]]'' | ''[[रंग दे बसंती|दलजित  "डज " सिंग /]]'' ''[[रंग दे बसंती|चंद्रशेखर  आझाद]]'' | [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम अभिनेता समीक्षक पुरस्कार]] |- | ''[[फना (चित्रपट)|फना]]'' | ''[[फना (चित्रपट)|रेहान]]'' | |- |२००७ | ''[[तारे जमीन पर]]'' | ''[[तारे जमीन पर|रॅम शंकर निकुंभ]]'' | [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार]] |- |२००८ | ''[[गजनी (२००८ हिंदी चित्रपट)|गजनी]]'' |संजय  सिंघानिया   | |- |२००९ | ''[[३ इडियट्स]]'' | ''[[३ इडियट्स|रणछोडदास "रांचो " शामलदास चांचंद /]]'' ''[[३ इडियट्स|फुंसुख वंगडु]]'' | |- |२०११ | ''धोबी घाट'' | ''धोबी घाट'' | |- |२०१२ | ''तलाश'' | ''सुर्जन सिंग शेखावत'' | |- |२०१३ | ''धूम 3'' | ''साहिर  खान /समर  खान'' | |- |२०१४ | ''[[पी.के. (चित्रपट)|पी.के.]]'' | ''[[पी.के. (चित्रपट)|पी.के.]] | |- |२०१६ | [[दंगल (२०१६ चित्रपट)|दंगल]] |महावीर सिंग फोगट | |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://www.aamirkhan.com/ अधिकृत संकेतस्थळ] *{{आय.एम.डी.बी. नाव|0451148}} {{कॉमन्स वर्ग|Aamir Khan|आमिर खान}} {{DEFAULTSORT:खान, आमिर}} [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:आंबेडकरवादी]] ir85uc03bffoti3y5bfpl5a7yc072gm 0 6928 2683596 2655337 2026-05-10T15:37:22Z संतोष गोरे 135680 2683596 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ''' हे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] एक संवैधानिक/विधीग्राह्य विद्यापीठ आहे. त्याचे मुख्यालय [[नाशिक]] येथे आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ugc.ac.in/stateuniversitylist.aspx?id=Zzht7SeO5l3qNRx36McHYA==&Unitype=iA7z/ds2To+MdcuCvitOpQ==|title=University|website=www.ugc.ac.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203024317/https://www.ugc.ac.in/stateuniversitylist.aspx?id=Zzht7SeO5l3qNRx36McHYA==&Unitype=iA7z/ds2To+MdcuCvitOpQ==|archive-date=2023-02-03|access-date=2026-02-27|url-status=live}}</ref> हे विद्यापीठ १ जुलै १९८८ रोजी सुरू झाले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://ycmou.ac.in/history|title=History of Yashwantrao Chavan Maharashtra Open University|website=ycmou.ac.in|access-date=2026-02-27}}</ref> विद्यापीठाचे संस्‍थापक कुलगुरू डॉ.राम ताकवले यांनी आपल्या कल्‍पक दृष्‍टीने आणि कार्यपद्धतीने बहुमाध्‍यम तंत्रज्ञानाचा उपयोग करत, लोकांना त्यांच्या गरजेची कौशल्ये प्राप्‍त करून घेण्‍यासाठी आवड, सवड व निवड याला प्राधान्‍य देणारे अभ्‍यासक्रम तयार केले. त्यामुळेच अशा प्रकारच्या शिक्षणाच्‍या संधी या विद्यापीठामुळे उपलब्‍ध झाल्या. देशातील या ५व्या मुक्त विद्यापीठास यशवंतराव चव्हाण यांचे नाव द्यावे, असा आग्रह कुसुमाग्रजांनी धरला होता. विद्यापीठाचे गीत कवी [[कुसुमाग्रज]] यांनी लिहिले. ==विद्यापीठातली अध्यासने== # कुसुमाग्रज अध्यासन : या अध्यासनातर्फे दरवर्षी [[कुसुमाग्रज राष्ट्रीय साहित्य पुरस्कार]], श्रमसेवा पुरस्कार, कथालेखन पुरस्कार आणि ज्ञानदीप पुरस्कार, आदी देण्यात येतात. २०१६ साली [[छिदवाडा]] येथील साहित्यिक डॉ. [[विष्णू खरे]] यांना कुसुमाग्रज राष्ट्रीय पुरस्कार देण्यात आला. एक लाख रुपये रोख, सन्मानचिन्ह आणि मानपत्र असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. अमरावतीच्या सामाजिक कार्यकर्त्या [[रझिया सुलताना]] यांना श्रमसेवा पुरस्कार तर, नाशिकच्या हेमलता बिडकर यांना ज्ञानदीप पुरस्कार प्रदान झाला. २१ हजार रुपये रोख, सन्मानचिन्ह आणि मानपत्र असे या दोनही पुरस्कारांचे स्वरूप आहे. * वेश्या व्यवसायातील महिलांसाठी काम करणाऱ्या पुणे येथील उषाताई वाघ यांना २०१४ सालचा श्रमसेवा पुरस्कार प्रदान झाला. * धुळ्याच्या समाजसेविका नजूबाई गावित यांनाही श्रमसेवा पुरस्कार मिळाला आहे. * कन्‍नड साहित्यिक डॉ. एच.एस. शिवप्रकाश यांना [[कुसुमाग्रज राष्ट्रीय साहित्य पुरस्कार]] (२०१७) * लातूरच्या मेनका धुमाळे यांना बाबुराव बागुल कथालेखन पुरस्कार (२०१७) ==विद्यापीठाचे गौरव== कॉमनवेल्थ ऑफ लर्निंग ही संस्था जगभरातील ५३ कॉमनवेल्थ देशांच्या सरकारांनी १९८७ साली स्थापित केली. कॅनडाने या संस्थेचे यजमानपद स्वीकारले. शाश्वत व प्रगत विकासासाठी मुक्त व दूर शिक्षणाच्या माध्यमातून शिक्षणाचे नवे स्रोत निर्माण करणे व जगभरातील वंचीतांपर्यंत आधुनिक ज्ञानाचे भांडार पोचविणे हे उद्दिष्ट ठेवून ह्या संस्थेने अनेक माध्यमातून मुक्तशिक्षण संस्थांना मदतीचा हात दिला आहे. त्यातून मुक्त शिक्षण पद्धतीचा दर्जा, क्षमता आणि तंत्रज्ञानाचा वापर यांचा विकास करण्याचे कौशल्य संस्थांमध्ये निर्माण झाले. परिणामी मुक्त व दूरशिक्षणाची चळवळ सक्षमपणे उभी राहिली. अश्या ह्या संस्थेने नाशिकच्या यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाला अवार्ड ऑफ इन्स्टिट्यूशनल एक्सलन्स या पुरस्काराने सन्मानित केले आहे. विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. ई वायुनंदन आणि कुलसचिव डॉ. दिनेश भोंडे यांनी स्कॉटलंड मधील एडिनबर्ग येथे एका भव्य समारंभात हा पुरस्कार स्वीकारला (सप्टेंबर २०१९). ह्या पुरस्कारासाठी निवड करणाऱ्या समितीने एकमुखाने प्रशंसा करताना या विद्यापीठाने अत्यंत अल्पावधीत तंत्रज्ञानाचा वापर करून लक्षावधी विद्यार्थ्यांपर्यंत यशस्वीरीत्या पोचल्याचे पाहून आपण प्रभावित झाल्याचे नमूद केले आहे. नाशिकच्या मुक्त विद्यापीठास सन्मानपूर्वक दिलेल्या मानपत्रात कॉमनवेल्थ ऑफ लर्निंगने पुढील मुद्द्यांचा उल्लेख करून प्रशंसा केली आहे :- * तळागाळातील विद्यार्थ्यांपर्यंत पोचण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर * विद्यार्थ्यांच्या नोंदणीपासून प्रमाणपत्र वितरणापर्यंत संगणकीय तंत्राचा वापर * शाश्वत विकासाचे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी कुशल व कार्यक्षम मनुष्यबळ विकासित करणे * २००२मध्ये प्रथम मिळालेल्या याच पुरस्कारपासून आजतागायत राखलेले प्रामाणिक प्रयत्न ==कुलगुरुंची यादी== # [[राम ताकवले]] # राजन वेळूकर # डॉ.दिलीप म्हैसेकर # ई. वायुनंदन # कॅप्टन [[माधुरी कानिटकर]] # संजीव सोनावणे == माजी विद्यार्थी == # '''एकनाथ''' '''शिंदे''' - विद्यमान उप-मुख्यमंत्री आणि माजी मुख्यमंत्री, महाराष्ट्र राज्य # '''बसवराज''' '''पाटील''' - विधानसभा सदस्य १३वे # '''गोविंदप्रसाद भुतडा''' - संशोधक, विकास संशोधक # '''सुधांशू''' '''पवार''' - संशोधक, स्वीडन येथे # '''दत्ता पाटील''' - नाटक, कथा, पटकथा लेखक # '''चंद्रकांत''' '''खांडवी''' - डी.सी.पी, महाराष्ट्र # '''पंडित''' '''खांडवे''' - संचालक, ऍग्री सर्च इंडिया # '''आरजे शुभम''' - रेडिओ जॉकी विजेता # '''ललिता''' '''बाबर''' - रि.ओ.२०१६ ऑलिम्पिक पात्र खेळाडू # '''कविता''' '''राऊत''' - कांस्य पदक विजेती, २०१० कॉमनवेल्थ गेम # '''प्रांजल''' '''कुलकर्णी''' - ए.बी.पी माझा, पत्रकार # '''संजय''' '''बेलसरे''' - सेक्रेटरी, महाराष्ट्र राज्य # '''कौस्तुभ दिवेगावकर''' - आय.ए.एस, झारखंड # '''डॉ. रवींद्र सिंघल''' - आय.पी.एस, महाराष्ट्र # '''उमेश खांडबहाले''' - आय.पी.एस, पश्चिम बंगाल # '''डॉ. संजीव सोनवणे''' - कुलगुरू, मुक्त विद्यापीठ # '''डॉ.दिनेश भोंडे''' - माजी निबंधक, मुक्त विद्यापीठ == दीक्षांत सोहळ्याचा इतिहास == {| class="wikitable" |+ !अ. क्र. !कार्यक्रमाचे नावे !कार्यक्रमाची तारीख !पाहुणे/अतिथी !शेरा |- |१ |३१वा दीक्षांत समारंभ |४ फेब्रुवारी २०२६ |डॉ. निर्मलजीत सिंग कलसी (आय.ए.एस) | - |- |२ |३०वा दीक्षांत समारंभ |२४ फेब्रुवारी २०२५ |श्री. सी. पी. राधाकृष्णन | - |- |३ |२९वा दीक्षांत समारंभ |२० डिसेंबर २०२३ |श्री. रघुनाथ काशिनाथ शेवगावकर | - |- |४ |२८वा दीक्षांत समारंभ |२३ फेब्रुवारी २०२३ |डॉ. इंद्र गणी | - |} == महत्वाचे मुद्दे आणि तथ्य == यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाने (YCMOU) मार्कशीट आणि प्रमाणपत्रे सुरक्षित करण्यासाठी प्रगत ब्लॉकचेन तंत्रज्ञान लागू केले आहे, ज्यामुळे कागदपत्रांची सत्यता आणि पडताळणी वाढली आहे. हे पाऊल डिजिटल सुरक्षेसाठी त्यांची वचनबद्धता अधोरेखित करते, अधिकृत शैक्षणिक नोंदींसाठी ब्लॉकचेन वापरणाऱ्या भारतातील शीर्ष संस्थांमध्ये त्यांना स्थान देते. २०२३ च्या अखेरीस ब्लॉकचेन तंत्रज्ञान लागू केले गेले आणि यासाठी YCMOU भारतातील पहिले विद्यापीठ बनले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nashik/ycmou-block-chain-based-qr-code-certificates-nashik/articleshow/106278438.cms|title=YCMOU issues block-chain-based QR code certificates|date=2023-12-26|issn=0971-8257}}</ref> कुलगुरू म्हणतात, "विद्यापीठ ऑनलाइन अभ्यासक्रमांची संख्या १०० पेक्षा जास्त करण्याची योजना आखत होते आणि २०३० पर्यंत ३ लाख कुशल मनुष्यबळ प्रशिक्षित करण्याचा विद्यापीठाचा मानस आहे." ३१ व्या दीक्षांत समारंभाच्या दिवशी.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nashik/over-1l-students-get-degrees-during-ycmou-convocation/articleshow/127917281.cms|title=Over 1L students get degrees during YCMOU convocation|date=2026-02-05|issn=0971-8257}}</ref> भौतिकशास्त्रवाला (PW) ने यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठा (YCMOU) सोबत भागीदारी केली आहे जेणेकरून MBA, MCA, MA इंग्रजी आणि BCA यासह UGC/AICTE-अनुरूप ऑनलाइन पदवी कार्यक्रम उपलब्ध होतील. स्वयं-वेगवान शिक्षण, थेट वर्ग आणि मूल्यांकन एकत्रित करणाऱ्या चार-चतुर्थांश MOOC मॉडेलद्वारे उच्च शिक्षणाची उपलब्धता वाढवणे हे या सहकार्याचे उद्दिष्ट आहे. YCMOU शैक्षणिक मान्यता आणि पदवी प्रदान करण्याचे व्यवस्थापन करते, तर PW तंत्रज्ञान, सामग्री आणि विद्यार्थी समर्थन प्रदान करते. हा उपक्रम NEP 2020 शी जुळणारे लवचिक, डिजिटली समावेशक मार्ग तयार करण्यावर लक्ष केंद्रित करतो.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Bureau|first=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/education/physicswallah-partners-with-ycmou-to-launch-online-ugc-compliant-degree-programs/article69803801.ece|title=PhysicsWallah partners with YCMOU to launch online UGC-compliant degree programs|date=2025-07-12|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [http://www.ycmou.ac.in/ यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{महाराष्ट्रातील विद्यापीठे}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील विद्यापीठे]] [[वर्ग:भारतातील मुक्त विद्यापीठे]] of1tk3dik4ohs2d94thwc2a4wpa6tcd 0 9352 2683624 1969143 2026-05-10T18:28:55Z Khirid Harshad 138639 Khirid Harshad ने लेख [[हूगळी-चिन्सुराह]] वरुन [[हूगळी-चुंचुरा]] ला हलविला 1250407 wikitext text/x-wiki '''चिन्सुराह''' [[भारत|भारतातील]] [[पश्चिम बंगाल]] राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर [[हूगळी जिल्हा|हूगळी जिल्ह्याचे]] प्रशासकीय केंद्र आहे. [[वर्ग:हूगळी जिल्हा]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील शहरे]] t2haqq93lyjs0xwgbm7fcpmm26dotfq 0 11877 2683594 2683518 2026-05-10T14:36:07Z WordWise22 161849 2683594 wikitext text/x-wiki {{हा लेख|बंगाली भाषा|बंगाली}} {{माहितीचौकट भाषा |नाव = बंगाली |स्थानिक नाव = বাংলা (बांग्ला) |भाषिक_देश = [[भारत]], [[बांगलादेश]] |राष्ट्रभाषा_देश = {{देशध्वज|बांग्लादेश}}<br />{{देशध्वज|भारत}}<br />राज्यभाषा- [[पश्चिम बंगाल]], [[त्रिपुरा]], [[आसाम]], [[अंदमान आणि निकोबार]] |भाषिक_प्रदेश = [[बंगाल]], [[ईशान्य भारत]], [[आसाम]] काही प्रमाणात- [[म्यानमार]], [[ओडिशा]] |बोलीभाषा = |लिपी = [[पूर्व नागरी लिपी]], |भाषिक_लोकसंख्या = २३ कोटी २० लक्ष (अनुमान) |भाषिक_लोकसंख्येनुसार_क्रमांक = ५ |भाषाकुळ_वर्गीकरण = [[इंडो-युरोपीय भाषासमूह|इंडो-युरोपीय]] |वर्ग२ = [[इंडो-इराणी भाषासमूह|इंडो-इराणी]] |वर्ग३ = [[हिंद-आर्य भाषासमूह|हिंद-आर्य]] |वर्ग४ = बंगाली-आसामी |भाषासंकेत_ISO_639_1_वर्गवारी = bn |भाषासंकेत_ISO_639_2_वर्गवारी = ben |भाषासंकेत_ISO_639_3_वर्गवारी = {{Webarchiv | url=http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=aar | wayback=20080203080925 | text=ben}} |नकाशा = Bengalispeaking region.png |map=[[চিত্র:Bengali-world.png|center|300px]]<center><small> }} [[चित्र:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|इवलेसे|जगप्रसिद्ध बंगाली कवी [[रविंद्रनाथ टागोर]]]] '''बंगाली''' (बंगाली लिपीत: বাংলা ভাষা; लिप्यंतरण: बांला भाषा) ही [[भारत|भारताच्या]] [[पश्चिम बंगाल]] राज्यात आणि [[बांगलादेश|बांग्लादेशात]] बोलली जाणारी भाषा आहे. [[संस्कृत]], [[पाली]] व [[प्राकृत]] या भाषांमधून बंगाली भाषेचा जन्म झाला. बंगाली [[बंगाल]] नामक प्रदेशात बोलली जाणारी भाषा असून, या प्रदेशात सध्याचा [[बांगलादेश|बांग्लादेश]] व भारतातील [[पश्चिम बंगाल]] [[राज्य]] यांचा समावेश होतो. बंगाली भाषिकांची एकूण संख्या २३ कोटीच्या आसपास असून, जगातील सर्वाधिक प्रचलित भाषांमध्ये मोडते.<ref name="lang4">{{संकेतस्थळ स्रोत| दुवा = http://www2.ignatius.edu/faculty/turner/languages.htm| title = The World's Most Widely Spoken Languages| अ‍ॅक्सेसदिनांक = 2206-11-17| दिनांक = February 6, 2001| कृती = | प्रकाशक = Saint Ignatius High School| archive-date = 2011-09-27| archive-url = https://web.archive.org/web/20110927062910/http://www2.ignatius.edu/faculty/turner/languages.htm| url-status = dead}}</ref> (भाषिक संख्येनुसार जगभरात पाचवी). बंगाली बांग्लादेशातील प्रमुख भाषा असून भाषिक संख्येत भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाची भाषा आहे. बंगाली व [[आसामी भाषा]] भाषा [[इंडो-इराणी भाषाकुळ|इंडो-इराणी भाषाकुळातील]] भौगोलिकदृष्ट्या सर्वांत पूर्वेकडच्या भाषा आहेत. भारत सरकारने ३ ऑक्टोबर २०२४ रोजी बंगाली भाषेला अभिजात (Classical) भाषेचा दर्जा प्रदान केला. २०११ च्या [[भारत|भारताच्या]] [[जनगणना|जनगणनेनुसार]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[काश्मिरी भाषा|काश्मीरी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि [[मणिपुरी भाषा|मैतेई (मणिपुरी)]] भाषांनंतर बंगाली ही भारतातील दुसरी सर्वाधिक बोलली जाणारी आणि पाचवी सर्वात वेगाने वाढणारी भाषा आहे. == इतिहास == बंगाली भाषेच्या विकासाचे तीन टप्पे आहेत. * जुनी बंगाली (इ.सन ९००/१००० - १४००) "चर्यापद" या जुन्या ग्रंथाची रचना; भक्तिगीते, आमी, तुमी या सर्वनामांचा उदय; -इल -इब या अनुक्रमे भूतकाळ व भविष्यकाळ दर्शविणाऱ्या क्रियापदांच्या वापरास प्रारंभ; [[उडिया|ओरिया]], [[आसामी]] यांचा स्वतंत्र भाषा म्हणून उदय. * मध्य बंगाली (१४०० - १८००)-- चैतन्यचरितामृत, चंडीदासकृत "श्रीहरिकीर्तन" अशा ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या ग्रंथांची रचना; फारसी शब्दांची भर. * आधुनिक बंगाली (१८००-पुढे) क्रियापदांचे संक्षेपीकरण, चलित भाषेचा उदय. == भौगोलिक विस्तार == * '''[[भारत]]''' : [[पश्चिम बंगाल]], [[त्रिपुरा]] या राज्यांची राजभाषा; [[आसाम]] राज्यात सह-राजभाषेचा दर्जा. * '''[[बांगलादेश|बांग्लादेश]]''' : राष्ट्रभाषा व बांग्लादेश प्रजासत्ताकाची अधिकृत भाषा. == विविध बोली व प्रमाण भाषा == === प्रमाण भाषा === ऐतिहासिकदृष्ट्या लिखित भाषेच्या २ शैली आहेत. # साधुभाषा(সাধুভাষা) : बंगालीत साधुभाषा म्हणजे शुद्ध वा उच्च कोटीची भाषा. [[भारत|भारताचे]] [[राष्ट्रगीत]] [[जन गण मन]] (कवी: [[रवींद्रनाथ टागोर]]) व [[भारत|भारताचे]] राष्ट्रीय गीत [[वंदे मातरम]] ( कवी: [[बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय|बंकिमचन्द्र चट्टोपाध्याय]]) या दोन्ही रचना साधुभाषेत आहेत. आधुनिक साहित्यात साधुभाषेचा वापर नगण्य होतो. [[तत्सम]] शब्दांचा मोठ्या प्रमाणावर भरणा व क्रियापदांची लांबडी रूपे हे साधुभाषेचे वैशिष्ट्य होय. # चलति अथवा चलितभाषा ( চলতিভাষা /চলিতভাষা): साधुभाषा ही जुनी लिखित बंगाली होती. मौखिक व साधुभाषेतील फरक कालांतराने वाढत गेला. यामुळे १९ व्या शतकच्या प्रारंभास चलितभाषा हे "चालू भाषेचे लिखित रूप" उदयाला आले. नवद्वीप वा आजचा नादिया जिल्हा तत्कालीन बंगालचे सांस्कृतिक केंद्र असल्याने तिथली बोली ही नव्या प्रमाणभाषेसाठी प्रमाण ठरली. क्रियापदांचे संक्षिप्त रूप हा चलितभाषा व साधुभाषा प्रमुख फरक. "मी जात आहे" याचे साधुभाषेतील रूप "चोलितेछि" याचा चलितभाषेत "चोलछि" असा संक्षेप होतो. [[रवींद्रनाथ टागोर]] यांचे बहुतांश लिखाण चलितभाषेत आहे. === बोलीभाषा === भाषाशास्त्री सुनिती कुमार चॅटर्जी बंगालीच्या बोलींचे रठ, बंग, कामरूप व वरेन्द्र अशा ४ गटांत विभाजन करतात. बोलींचे बदलातील सातत्य (dialect continuum) हे बंगालीचे आणखी एक वैशिष्ट्य. मराठीप्रमाणेच भौगोलिक अंतरासोबत बंगाली हळूहळू बदलत जाते. ठळकपणे दाखवता येईल असा बोलीभेद म्हणजे पश्चिम व पूर्व बंगालमधील भाषाभेद. पूर्व बंगाल (आजचा बांग्लादेश) मुस्लिमबहुल असून पश्चिम बंगाल हा हिंदूबहुल आहे. त्यामुळे ह्या धार्मिक फरकाचे प्रतिबिंबही या प्रदेशातल्या बोलींवर जाणवते. == लिपी == बंगाली लिपी [[देवनागरी]] लिपीपेक्षा थोडी वेगळी आहे पण दोघांमध्ये बरेच साम्य आहे. [[हिंदी भाषा|हिंदीप्रमाणे]], त्यातही १४ स्वर आणि ३३ व्यंजने आहेत. बंगालीमध्ये "व" चा उच्चार सहसा "ब" (कधीकधी "उ" किंवा "भा" सारखा) सारखा केला जातो आणि आत्मा, लक्ष्मी, महाशय इत्यादी शब्दांचा उच्चार अत्तान, लोक्खी, मोशाई सारखा केला जातो.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2024-10-04|title=बंगाली भाषा|url=https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AC%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE|journal=विकिपीडिया|language=hi}}</ref> बंगालीमध्ये "[[ओ]]('''O''')" चा उच्चार सहसा "'''[[अ]]''' ('''A''')" जसे '''कोलकाता''' - '''[[कलकत्ता]]''' ==व्याकरण== '''मुख्य लेख: बंगाली व्याकरण''' बंगाली संज्ञांना लिंग दिली जात नाही, ते विशेषतः विशेषण बदलते. तथापि, संज्ञा आणि सर्वनामांची मोजमाप कमी केली जाते. (वाक्यात त्यांच्या कार्यानुसार बदललेले) चार क्रियांमध्ये बदलते, क्रियापद मोठ्या प्रमाणावर जुळतात आणि क्रियापद नावाच्या लिंगनुसार क्रिया बदलत नाहीत. == बंगाली भाषा आंदोलन == [[चित्र:Shaheed minar Roehl.jpg|thumb|right|बंगाली भाषेसाठी धारातीर्थी पडलेल्या शहीदांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ बांधलेला डाक्का येथील शहीद मिनार]] == मराठी बंगाली मधील साम्य व भेद == ===I. ध्वनिविज्ञान (Phonology - ध्वनी व्यवस्था)=== मराठी आणि बंगाली या दोन्ही इंडो-आर्यन भाषा असल्याने, संस्कृत आणि तिच्या अपभ्रंश भाषांमधून त्यांचा उगम झाला आहे. यामुळे त्यांच्यात अनेक ध्वनीविषयक समानता आहेत, परंतु प्रादेशिक विकास आणि ऐतिहासिक प्रभावांमुळे त्यांच्यात काही वैशिष्ट्यपूर्ण फरकही आहेत. '''समानता (Similarities):''' * स्वर (Vowels): दोन्ही भाषांमध्ये मूलभूत स्वरांची संख्या (अ, इ, उ, ए, ओ) सारखी आहे, आणि त्यांच्या ऱ्हस्व/दीर्घ आणि काहीवेळा विवृत्त/संवृत (open/closed) उच्चारांमध्ये समानता दिसते. * महाप्राण ध्वनी (Aspiration): दोन्ही भाषांमध्ये महाप्राण (aspirated) आणि अल्पप्राण (unaspirated) व्यंजनांमध्ये फरक असतो (उदा. /प/ विरुद्ध /फ/, /ब/ विरुद्ध /भ/). * मूर्धन्य व्यंजने (Retroflex Consonants): इंडो-आर्यन भाषांचे एक वैशिष्ट्य म्हणजे दोन्ही भाषांमध्ये मूर्धन्य व्यंजने (उदा. /ट/, /ड/, /ण/, /ळ/) आहेत, जे जीभ मागे वळवून टाळूच्या दिशेने उच्चारले जातात. ही व्यंजने अनेक युरोपीय भाषांमध्ये नाहीत किंवा दुर्मिळ आहेत. * अनुनासिकीकरण (Nasalization): दोन्ही भाषांमध्ये अनुनासिक स्वरांचा वापर होतो, जिथे स्वरांना नाकाद्वारे उच्चारले जाते. '''भेद (Differences):''' * महाप्राण अनुनासिक (Breathy Nasals): मराठीमध्ये महाप्राण अनुनासिक ध्वनी आहेत (उदा. /म्ह/, /न्ह/). मानक बंगाली आणि हिंदीमध्ये हे वैशिष्ट्य सामान्यतः आढळत नाही किंवा अनिश्चित आहे. * दंतिमूल्य (Alveolar) आणि मूर्धन्य (Retroflex) पार्श्विका (Laterals): मराठीमध्ये दंतिमूल्य /ल/ आणि मूर्धन्य /ळ/ (अनुक्रमे 'ल' आणि 'ळ' असे लिहितात) यांच्यात फरक केला जातो. बंगालीमध्ये 'ल' असला तरी, मराठीतील मूर्धन्य पार्श्विका /ळ/ हा बंगालीमध्ये स्वतंत्र ध्वनी नाही. * उष्मे (Sibilants): ** मराठीमध्ये सामान्यतः दोन उष्मे आहेत: /स/ (इंग्रजी 's' सारखा) आणि /श/ (इंग्रजी 'sh' सारखा). ** मानक बंगालीमध्येही दोन उष्मे आहेत, परंतु त्यांचे उच्चारण प्रादेशिकरित्या भिन्न असू शकते. /श/ (শ) आणि /स/ (স) यांच्यातील फरक बंगालीच्या काही बोलींमध्ये कमी स्पष्ट किंवा /श/ मध्ये विलीन होऊ शकतो. बंगालीमध्ये तिसरा उष्मा 'ষ' (ṣa) वेगळा लिहिला जात असला तरी, तो अनेकदा 'শ' प्रमाणेच उच्चारला जातो. * आदि-अक्षरी व्यंजन समूह (Initial Consonant Clusters): ** मूळ बंगाली शब्दांमध्ये सामान्यतः आदि-अक्षरी व्यंजन समूह (दोन किंवा अधिक व्यंजने एकत्र) नसतात. अनेक वक्ते उधार घेतलेल्या शब्दांमध्येही ते तोडतात (उदा. "school" चे "iskul" होते). ** मराठीमध्ये आदि-अक्षरी व्यंजन समूह काही प्रमाणात स्वीकारले जातात, तरीही काही युरोपीय भाषांइतके ते मुक्त नाहीत. * स्वराघात (Stress): ** मानक बंगाली स्वराघात प्रामुख्याने पहिल्या अक्षरावर (trochaic) येतो. ** मराठी स्वराघात अधिक अनिश्चित आहे आणि तो बदलू शकतो. अनेकदा तो लांब शब्दांमध्ये उपांत्य अक्षरावर (penultimate syllable) येतो, किंवा लहान शब्दांमध्ये पहिल्या अक्षरावर येतो. बंगालीइतका तो निश्चित नाही. * स्वर दीर्घत्व (Vowel Length): दोन्ही भाषांमध्ये स्वर ऱ्हस्व आणि दीर्घ असतात, तरीही त्यांच्या उच्चारणाची अचूकता आणि ध्वनीशास्त्रीय महत्त्व यांमध्ये सूक्ष्म फरक असू शकतो. बंगालीमध्ये अधिक विविधतेचे संयुक्त स्वर (diphthongs) आहेत. ===II. रूपविज्ञान (Morphology - शब्द रचना)=== दोन्ही भाषा नाम, सर्वनाम आणि क्रियापदांच्या लिंग, वचन, काळ इत्यादी व्याकरणात्मक श्रेणी दर्शवण्यासाठी उपसर्ग (prefixes), प्रत्यय (suffixes) आणि अंतर्गत बदल वापरतात. '''समानता (Similarities):''' * विभक्ती प्रणाली (Case System): दोन्ही भाषा नामांच्या किंवा सर्वनामांच्या नंतर शब्द (postpositions) वापरून विभक्ती दर्शवतात (उदा. कर्ता, कर्म, संप्रदान, संबंध, अधिकरण). हे साधारणपणे संस्कृतमधील विभक्तींशी जुळतात. * क्रियापद रूपे (Verb Conjugation): दोन्ही भाषांमध्ये क्रियापदे काळ, प्रकार (aspect), अर्थ (mood) आणि कर्त्याशी (आणि काहीवेळा कर्माशी) व्यक्ती आणि वचनानुसार जुळतात. * लिंग (Gender): दोन्ही भाषांमध्ये व्याकरणिक लिंग (मराठीमध्ये पुल्लिंग, स्त्रीलिंग, नपुंसकलिंग; बंगालीमध्ये मुख्यतः पुल्लिंग आणि स्त्रीलिंग, नपुंसकलिंगचा सामान्यतः वेगळा वापर नाही) आहे. * अनेकवचन (Pluralization): दोन्ही भाषा नामांचे अनेकवचन करण्यासाठी प्रत्यय वापरतात. * साधित रूपे (Derivational Morphology): दोन्ही भाषा शब्द तयार करण्यासाठी समान रणनीती वापरतात, जसे की प्रत्यय जोडून नवीन शब्द तयार करणे (उदा. क्रियापदाचे नाम किंवा विशेषणाचे क्रियाविशेषण करणे). '''भेद (Differences):''' * लिंग प्रणाली (Gender System): मराठीमध्ये तीन लिंगे (पुल्लिंग, स्त्रीलिंग, नपुंसकलिंग) आहेत आणि नामे, विशेषणे आणि क्रियापदे अनेकदा लिंगानुसार जुळतात. बंगालीमध्ये व्याकरणिक लिंग असले तरी, ते प्रत्यक्षात दोन-लिंग प्रणाली (पुल्लिंग/स्त्रीलिंग) म्हणून कार्य करते आणि क्रियापदे आणि विशेषणांमध्ये लिंगाचे जुळणारे प्रमाण खूप कमी असते. * समावेशक आणि अनन्य 'आम्ही' (Inclusive vs. Exclusive 'We'): मराठीमध्ये समावेशक 'आम्ही' (ऐकणाऱ्याला समाविष्ट करून) आणि अनन्य 'आम्ही' (ऐकणाऱ्याला वगळून) यात फरक केला जातो (उदा. 'आपण' समावेशक अर्थासाठी वापरले जाऊ शकते). बंगालीमध्येही असाच फरक आहे (আমরা - amra अनन्यसाठी, আমরা সকলে - amra shokole किंवा আপনারা - apnara समावेशकसाठी, संदर्भानुसार). हा फरक दोन्ही भाषांमध्ये असला तरी, त्याची अचूक अंमलबजावणी थोडी भिन्न असू शकते. * नाम दर्शक/वर्गीकरण (Noun Markers/Classifiers): बंगालीमध्ये मोजता येणाऱ्या नामांसोबत "मापन शब्द" किंवा "वर्गीकरण" वापरले जातात (उदा. 'একখানা বই' - ek-khana boi "एक तुकडा पुस्तक"). मराठीत विशिष्ट संदर्भात असे संकल्पना वापरल्या जात असल्या तरी, बंगालीप्रमाणे मोजमाप प्रणालीमध्ये ते इतके पद्धतशीरपणे समाविष्ट नाहीत. * क्रियापदांची रूपे आणि रूपे बदलण्याची पद्धती (Verb Forms and Conjugation Patterns): तत्त्वे समान असली तरी, क्रियापदांच्या रूपबदलासाठी (conjugation) वापरले जाणारे प्रत्यय आणि अंतर्गत बदल लक्षणीयरीत्या भिन्न आहेत. उदाहरणार्थ, विविध काळांसाठी (भूतकाळ, वर्तमानकाळ, भविष्यकाळ) आणि अर्थांसाठी (moods) अचूक रूपे वेगवेगळी असतील. * कर्मणी प्रयोग (Passive Voice): दोन्ही कर्मणी प्रयोग तयार करू शकतात, परंतु त्यांची यंत्रणा आणि वापराची वारंवारता भिन्न असू शकते. मराठीमध्ये अनेकदा 'जाणे' या सहाय्यक क्रियापदासह परोक्ष कर्मणी प्रयोग वापरला जातो. बंगालीची स्वतःची वेगळी कर्मणी रचना आहे. ===III. वाक्यरचना (Syntax - वाक्य रचना)=== मराठी आणि बंगाली दोन्ही भाषांमध्ये सामान्यतः कर्ता-कर्म-क्रियापद (Subject-Object-Verb - SOV) हा शब्दक्रम असतो, जो इंडो-आर्यन भाषांमध्ये सामान्य आहे. '''समानता (Similarities):''' * SOV शब्दक्रम: दोन्ही भाषांमध्ये पूर्वनिर्धारित शब्दक्रम कर्ता-कर्म-क्रियापद असतो. * शब्दयोगी अव्यये (Postpositions): रूपविज्ञानामध्ये नमूद केल्याप्रमाणे, दोन्ही भाषा शब्दयोगी अव्यये (prepositions ऐवजी) वापरतात (उदा. 'घरात' - gharāt "घराच्या आत" विरुद्ध इंग्रजी "in the house"). * प्रश्न निर्मिती (Question Formation): दोन्ही भाषा प्रश्न तयार करण्यासाठी स्वरात बदल करतात किंवा प्रश्नार्थक शब्द वाक्याच्या सुरुवातीला किंवा आत ठेवतात, ज्यामुळे मुख्य शब्दक्रमात फारसा बदल होत नाही (जरी काही विविधता असते). * नकारात्मक वाक्ये (Negative Sentences): दोन्ही भाषा नकारात्मक कण किंवा सहाय्यक क्रियापद जोडून नकारात्मक वाक्ये तयार करतात. * उपवाक्य रचना (Clause Structure): गौण उपवाक्ये (उदा. संबंधी उपवाक्ये, क्रियाविशेषण उपवाक्ये) असलेली गुंतागुंतीची वाक्ये समान संयोजन (conjunctions) आणि व्याकरणात्मक रचना वापरून तयार केली जातात. '''भेद (Differences):''' * क्रियापद सहमती (Verb Agreement): दोन्हीमध्ये क्रियापद सहमती असली तरी, विशिष्ट नियम भिन्न असू शकतात. मराठी क्रियापदे कर्त्याशी लिंग आणि वचनानुसार जुळतात, परंतु काही भूतकाळातील क्रियापदे कर्माशी जुळू शकतात जर कर्त्याला 'ने' (ergative case) प्रत्यय लागला असेल (उदा. 'मी आंबा खाल्ला' - Mī āḿbā khāllā "मी (पु.) आंबा (पु.) खाल्ला" जिथे 'खाल्ला' हे 'आंबा' शी जुळते). बंगालीमध्ये मराठीसारखी एर्गेटिव्ह प्रणाली नाही. * कर्मणी रचना (Passive Constructions): दोन्हीमध्ये कर्मणी प्रयोग असले तरी, ते तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या अचूक वाक्यरचना भिन्न असू शकतात. * गुंतागुंतीच्या वाक्यांमधील भिन्नता (Divergence in Complex Sentences): उपवाक्य संयोजनाची सामान्य तत्त्वे समान असली तरी, विशिष्ट संयोजन (conjunctions) आणि उपवाक्ये कशी जोडली जातात किंवा समन्वयित केली जातात यात वापर वारंवारता किंवा पसंतीच्या रचनांमध्ये काही फरक दिसू शकतात. * जोर आणि विषय प्रमुखता (Emphasis and Topic Fronting): दोन्ही भाषा जोर देण्यासाठी शब्दक्रमात बदल करण्याची परवानगी देतात (उदा. एखादा घटक वाक्याच्या सुरुवातीला हलवून त्याला ठळक करणे), परंतु विशिष्ट बारकावे आणि विशिष्ट पद्धती भिन्न असू शकतात. ===IV. शब्दसंग्रह (Vocabulary - शब्दकोश)=== येथेच सामायिक वारसा आणि अद्वितीय प्रभाव सर्वात स्पष्टपणे दिसून येतात. '''समानता (Similarities):''' * संस्कृत (तत्सम) आणि प्राकृत (तद्भव) मुळे: दोन्ही भाषांमधील मुख्य शब्दसंग्रहाचा एक मोठा भाग संस्कृत (तत्सम शब्द, त्यांच्या मूळ किंवा जवळच्या मूळ रूपात वापरलेले) आणि प्राकृत/अपभ्रंश (तद्भव शब्द, जे कालांतराने ध्वनीशास्त्रीय बदलांमधून गेले आहेत) मधून आला आहे. याचा अर्थ हजारो शब्द सजातीय असतील किंवा समान असतील. ** उदाहरणे: *** जल (jal, पाणी) - मराठी: जल (jal), बंगाली: জল (jol) *** सूर्य (sūrya, सूर्य) - मराठी: सूर्य (sūrya), बंगाली: সূর্য (sūrjo) *** हाथ (hāth, हात) - मराठी: हात (hāt), बंगाली: হাত (hat) *** नाम (nām, नाव) - मराठी: नाव (nāv), बंगाली: নাম (nam) *** पॅन-भारतीय परके शब्द (Pan-Indian Loanwords): ऐतिहासिक संबंधांमुळे दोन्ही भाषांनी फारसी, अरबी आणि नंतर इंग्रजीमधून शब्द घेतले आहेत. ** फारसी/अरबीतून उदाहरणे: *** कायदा (kāydā, नियम) - मराठी: कायदा (kāydā), बंगाली: কায়দা (kayda) *** शहर (śahar, शहर) - मराठी: शहर (śahar), बंगाली: শহর (shohor) *** दिवाण (divāṇ, दरबार/सभा) - मराठी: दिवाण (divāṇ), बंगाली: দেওয়ান (dewan) '''भेद (Differences):''' *प्रादेशिक परके शब्द (Regional Loanwords): ** मराठी: भौगोलिक जवळीक आणि ऐतिहासिक संबंधांमुळे कानडी आणि तेलुगू यांसारख्या द्रविड भाषांमधून शब्द घेतले आहेत, तसेच कोकणीतूनही. ** बंगाली: बंगालमधील विविध स्थानिक भाषांमधून (उदा. ऑस्ट्रोएसियाटिक भाषा) आणि ईशान्येकडील भाषांमधूनही शब्द घेतले आहेत. * साहित्यिक परंपरांचा प्रभाव (Influence of Literary Traditions): ** मराठी: मराठी साहित्य परंपरा, विशेषतः संत साहित्य, तिच्या शब्दसंग्रहावर प्रभाव टाकते, काही शब्द त्या परंपरेला विशिष्ट आहेत. ** बंगाली: बंगाल पुनर्जागरण आणि रवींद्रनाथ टागोर यांच्यासारख्या साहित्यिक दिग्गजांच्या कार्यामुळे आधुनिक बंगाली शब्दसंग्रहावर लक्षणीय प्रभाव पडला आणि तो प्रमाणबद्ध झाला, कधीकधी बोलचालीच्या भाषेत नसलेले अधिक संस्कृतनिष्ठ रूपे स्वीकारली गेली. बंगालीमध्ये 'साधु भाषा' (अधिक संस्कृतनिष्ठ औपचारिक/साहित्यिक नोंदणी) आणि 'चलती भाषा' (अधिक बोलचाल, दैनंदिन नोंदणी) अशी लक्षणीय द्वैभाषिकता (diglossia) आहे. * बोलीभाषा आणि वाक्प्रचार (Colloquialisms and Idioms): स्वाभाविकपणे, अद्वितीय सांस्कृतिक संदर्भ आणि स्थानिक विकासामुळे दैनंदिन अभिव्यक्ती, वाक्प्रचार आणि अपशब्द लक्षणीयरीत्या भिन्न असतील. * शब्दार्थातील बदल (Semantic Drift): जरी शब्दांचे मूळ समान असले तरी, त्यांचा अर्थ थोडा बदलला असू शकतो किंवा शतकानुशतके त्यांना भिन्न अर्थ प्राप्त झाले असतील. ===V. उत्क्रांती आणि ऐतिहासिक प्रवास (Evolution and Historical Trajectory)=== दोन्ही भाषांचा वंश जुन्या इंडो-आर्यन (वैदिक संस्कृत आणि अभिजात संस्कृत) आणि त्यानंतर विविध मध्य इंडो-आर्यन प्राकृत आणि अपभ्रंश भाषांमधून जातो. तथापि, त्यांच्या अचूक विकासाचे मार्ग भिन्न होते. * मराठी: प्रामुख्याने महाराष्ट्री प्राकृतमधून विकसित झाली. ही प्राकृत एकेकाळी खूप व्यापक आणि प्रभावशाली होती, ज्यामुळे मराठी आणि कोकणीचा उदय झाला. तिचा विकास सतत चालू आहे, 8 व्या शतकापासूनचे आरंभीचे शिलालेख उपलब्ध आहेत. यादव काळात (12 वे-14 वे शतक) जुन्या मराठीची लक्षणीय वाढ आणि प्रमाणीकरण झाले. * बंगाली: मागधी प्राकृतमधून विकसित झाली, जी प्राचीन भारतातील पूर्वेकडील भागांमध्ये प्रमुख प्राकृत होती. यामुळे बंगाली, आसामी आणि ओडियाचा उदय झाला. बंगालीची सुरुवातीची रूपे 10 व्या-12 व्या शतकापासून शोधता येतात. बंगालमधील मुस्लिम शासनामुळे विशेषतः प्रशासकीय आणि साहित्यिक शब्दसंग्रहात लक्षणीय फारसी आणि अरबी प्रभाव दिसून आला. 19 व्या शतकातील बंगाल पुनर्जागरणाने भाषेचे आधुनिकीकरण आणि प्रमाणीकरण करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. *मुख्य भिन्नता बिंदू (Key Divergence Point): वेगवेगळ्या प्राकृत शाखांमध्ये (महाराष्ट्री विरुद्ध मागधी) झालेले विभाजन ही मूलभूत ऐतिहासिक भिन्नता दर्शवते, ज्यामुळे आज आपल्याला दिसणारी वैशिष्ट्ये निर्माण झाली आहेत. जरी दोन्ही भाषांनी संस्कृतशी मजबूत संबंध राखला असला तरी, प्रत्येक प्रादेशिक प्राकृत आणि त्यानंतरच्या अपभ्रंश अवस्थेत झालेले विशिष्ट ध्वनीशास्त्रीय बदल आणि व्याकरणात्मक नवोपक्रम यामुळे त्यांच्या अद्वितीय ओळखी निर्माण झाल्या आहेत. == नमुना मजकूर == बंगाली भाषेतील खालील नमुना मजकूर [[संयुक्त राष्ट्रसंघ|संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या]] [[मानवाधिकाराचे वैश्विक घोषणापत्र|मानवाधिकार घोषणापत्राचे]] पहिले कलम आहे. === इंग्रजी मजकूर === Article 1: All human beings are born free and equal in dignity and rights. They are endowed with reason and conscience. Therefore, they should act towards one another in a spirit of brotherhood. === [[बंगाली लिपी]]''' अथवा '''[[पूर्व नागरी लिपी]] === :'''ধারা ১:''' সমস্ত মানুষ স্বাধীনভাবে সমান মর্যাদা এবং অধিকার নিয়ে জন্মগ্রহণ করে। তাঁদের বিবেক এবং বুদ্ধি আছে; সুতরাং সকলেরই একে অপরের প্রতি ভ্রাতৃত্বসুলভ মনোভাব নিয়ে আচরণ করা উচিৎ। === बंगालीचे रोमनीकरण === :{{IPA|'''Dhara êk:''' Shômosto manush shadhinbhabe shôman môrjada ebong odhikar nie jônmogrohon kôre. Tãder bibek ebong buddhi achhe; shutorang shôkoleri êke ôporer proti bhrattrittoshulôbh mônobhab nie achorôn kôra uchit}}. === देवनागरी लिप्यंतरण === :'''धारा १:''' समस्त मानुष स्वाधीनभाबे समान मर्यादा एबं अधिकार निये जन्मग्रहण करे. तॉंदेर बिबेक एबं बुद्धि आछे; सुतरां सकलरेई एके अपरेर प्रति भ्रातृत्वसुलभ मनोभाब निये आचरण करा उचित . === मराठी भाषांतर === :'''कलम १:''' सर्व मानवी व्यक्ती जन्मतः स्वतंत्र आहेत व त्यांना समान प्रतिष्ठा व समान आधिकार आहेत. त्यांना विचारशक्ती व सदसद्‌विवेकबुद्धी लाभलेली आहे व त्यांनी एकमेकांशी बंधुत्वाच्या भावनेने आचरण करावे. == संदर्भ यादी == {{संदर्भयादी}} == हे सुद्धा पहा == * [[जगातील भाषांची यादी]] {{आंतरविकि|code=bn|बंगाली}} {{कॉमन्स वर्ग|Bengali language|बंगाली भाषा}} {{जगातील पहिल्या २० भाषा}} {{भारत भाषा}} [[वर्ग:बंगाली भाषा| ]] [[वर्ग:हिंद-आर्य भाषासमूह]] [[वर्ग:भारतामधील भाषा]] [[वर्ग:अभिजात भाषा]] h97smliochv1dy07g4847w9scfp6zg9 0 14071 2683582 2682628 2026-05-10T12:01:01Z ~2026-28254-96 182940 /* नव्या मालिका */ 2683582 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = झी मराठी |चित्र = Zee marathi logo 2025.jpg |चित्रसाईज = 200px |चित्रमाहिती = |चित्र२ = |चित्र२साईज = |चित्र२माहिती = |सुरुवात = १५ ऑगस्ट १९९९ |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = |मालक = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] |ब्रीदवाक्य = मी मराठी, झी मराठी |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = १३५, कॉंटीनेंटल बिल्डींग, डॉ. ॲनी बेझंट मार्ग, [[वरळी]], [[मुंबई]], ४०००१८ |जुने नाव = अल्फा टीव्ही मराठी |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]], [[झी चित्रमंदिर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३ आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११.३० (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ = http://www.zeemarathi.com }} '''झी मराठी''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] समूहाच्या मालकीची भारतातील दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीची सुरुवात १५ ऑगस्ट १९९९ मध्ये झाली. २७ मार्च २००५ पर्यंत ही वाहिनी '''अल्फा टीव्ही मराठी''' या नावाने ओळखली जात होती. ही वाहिनी मराठी प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या वाहिनीवर दैनंदिन मालिका आणि कथाबाह्य कार्यक्रम दाखवले जातात. '''झी मराठी एचडी''' वाहिनी ही २० नोव्हेंबर २०१६ रोजी सुरू झाली. महिन्याच्या रविवारी [[झी मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. == लोगो == [[चित्र:Zee Marathi 2025.svg|100px]] [[चित्र:Zee Marathi Official Logo.jpg|100px]] [[चित्र:Zeemarathi.gif|100px]] == माहिती == सुरुवातीला वाहिनीवर सोमवार ते शुक्रवार मालिका दाखवण्यात येत असे, पण १ जुलै २००७ पासून मालिका सोमवार ते शनिवार दाखवण्यास सुरुवात झाली. २४ जुलै २०१७ पासून झी मराठीने दुपारचा नवा प्राईम टाइम सुरू केला होता, परंतु त्यास लोकांचा प्रतिसाद न मिळाल्याने २५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हा प्राईम टाइम बंद करण्यात आला. १३ फेब्रुवारी २०२३ पासून "आपली दुपार, झी मराठी दुपार" नावाने पुन्हा दुपारी मालिका सुरू केल्या होत्या, पण कमी टीआरपी अभावी दुपारच्या मालिका २७ मे २०२३ रोजी बंद करण्यात आल्या. झी मराठी वाहिनीने ''[[जय मल्हार]]'' आणि ''[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]'' या मालिकांच्या एपिसोड्सवरून चित्रपट तयार केले आहेत. कोरोना महामारीमुळे इतिहासात पहिल्यांदाच झी मराठीचे दैनंदिन कार्यक्रम २७ मार्च २०२० ला बंद करण्यात आले, परंतु ८ जून २०२० पासून नवीन लाॅकडाऊन विशेष मालिका सुरू करण्यात आल्या. तसेच १३ जुलै २०२० पासून दैनंदिन कार्यक्रम दाखवण्यास सुरुवात झाली. त्यामुळेच त्यादिवशी मराठी मनोरंजनाच्या शुभारंभानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात उत्सव साजरा करण्याचे झी मराठीकडून आवाहन करण्यात आले होते. मुंबई पोलिसांना कामातून थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून झी मराठी दरवर्षी '''स्वरतरंग''' हा कार्यक्रम आयोजित करत असे. एप्रिल २०१४ पासून झी मराठीने '''नक्षत्र''' या कार्यक्रमाद्वारे दर रविवारी मराठी रंगभूमीवरील अनेक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटके दाखवण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे नक्षत्र कार्यक्रम अल्पावधीतच लोकप्रिय झाला. तसेच झी मराठीने ''[[नक्षत्रांचे देणे (कार्यक्रम)|नक्षत्रांचे देणे]]'' या कार्यक्रमातून जुन्या लोकप्रिय गायकांची गाणी सादर केली आहेत. ''[[मनोरंजनाचा अधिकमास]]'' याद्वारे झी मराठीतर्फे दरवर्षी मे अथवा ऑक्टोबर महिन्याच्या दर रविवारी मालिका प्रक्षेपित करण्यात येतात. झी मराठी वाहिनीने ''[[झी मराठी दिशा]]'' हे पहिले साप्ताहिक वृत्तपत्र ९ डिसेंबर २०१७ रोजी सुरू केले, पण काही कारणास्तव १२ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हे साप्ताहिक बंद करण्यात आले. याबरोबरच '''खाली डोकं वर पाय''' (लहान मुलांसाठी उन्हाळी सुट्टीतील मासिक), '''सुखकर्ता''' (गणेशोत्सव विशेष मासिक) आणि '''उत्सव नात्यांचा''' (दिवाळी विशेष मासिक) ही वार्षिक मासिके सुरू केली होती. तसेच नोव्हेंबर २०१५ साली महिला सक्षमीकरणासाठी झी मराठी जागृती हा नवा उपक्रम सुरू केला. === ॲप्लिकेशन्स === झी मराठीने मोबाईल ॲप्स देखील सुरू केले आहेत. # झी मराठी ॲप (ओझी ॲप / [[झी फाईव्ह]] ॲप) # तुमचं आमचं जमलं ॲप # होम मिनिस्टर ॲप # किसान अभिमान ॲप # टॅलेंट ॲप === नाटक === झी मराठीने २०१८ पासून नाटकांची प्रस्तुती करण्यास सुरुवात केली. # [[हॅम्लेट]] # आरण्यक # नटसम्राट # अलबत्या गलबत्या # एका लग्नाची पुढची गोष्ट # तिला काही सांगायचंय! # इडियट्स # राजाला जावई हवा # कापूसकोंड्याची गोष्ट # झुंड # तीसरे बादशाह हम! # इब्लिस # नियम व अटी लागू == प्रसारित मालिका == {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! प्रसारण ! वेळ ! रूपांतरण |- | २३ सप्टेंबर २०२४ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | ३० मिनिटे | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका कृष्णकोळी |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[लक्ष्मी निवास]] | ६० मिनिटे | दुपारी १.३० वाजता | कन्नड मालिका लक्ष्मी निवासा |- | १९ जानेवारी २०२६ | [[शुभ श्रावणी]] | rowspan="2"| ४५ मिनिटे | संध्या. ६.३० वाजता | तेलुगू मालिका अम्मायी गारू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.१५ वाजता | हिंदी मालिका बडे अच्छे लगते हैं |- | १३ एप्रिल २०२६ | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | rowspan="3"| ३० मिनिटे | रात्री ८ वाजता | तमिळ मालिका वीरा |- | १६ मार्च २०२६ | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | तेलुगू मालिका वरुधिनी परिणायम |- | ३० जून २०२५ | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | तेलुगू मालिका मुत्याला मुग्गू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | rowspan="2"| ४५ मिनिटे | रात्री ९.३० वाजता | बंगाली मालिका जगद्धात्री |- | २ जून २०२५ | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १०.१५ वाजता | |- | १७ फेब्रुवारी २०२५ | [[तुला जपणार आहे]] | ३० मिनिटे | रात्री ११ वाजता | कन्नड मालिका ना निन्ना बिडलारे |} === कथाबाह्य कार्यक्रम === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! कथाबाह्य कार्यक्रम ! प्रसारण ! वेळ |- | ८ जून २०२० | [[वेध भविष्याचा]] | ६० मिनिटे | सकाळी ७ वाजता |- | ९ ऑगस्ट २०२५ | [[आम्ही सारे खवय्ये]] | ३० मिनिटे | दुपारी २.३० वाजता |} === नव्या मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | rowspan="2" {{TBA}} | कृष्णाईच्या लेकी | rowspan="2"| लवकरच... | तेलुगू मालिका राधाम्मा कुथरू |- | इच्छाधारी नागीण | हिंदी मालिका नागिन - वादों की अग्निपरीक्षा |} == जुन्या मालिका == # [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]] # [[३६ गुणी जोडी]] # [[४०५ आनंदवन]] # [[अंकुर (मालिका)|अंकुर]] # [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] # [[अग्गंबाई सासूबाई]] # [[अग्गंबाई सूनबाई]] # [[अजूनही चांदरात आहे]] # [[अधुरी एक कहाणी]] # [[अनुबंध (मालिका)|अनुबंध]] # [[अप्पी आमची कलेक्टर]] # [[अभिलाषा (मालिका)|अभिलाषा]] # [[अमरप्रेम (मालिका)|अमरप्रेम]] # [[अरुंधती (मालिका)|अरुंधती]] # [[अल्टी पल्टी सुमडीत कल्टी]] # [[अवंतिका (मालिका)|अवंतिका]] # [[अवघाचि संसार]] # [[असंभव (मालिका)|असंभव]] # [[असे हे कन्यादान]] # [[अस्मिता (मालिका)|अस्मिता]] # [[आभाळमाया]] # [[आभास हा]] # [[उंच माझा झोका]] # [[ऊन पाऊस (मालिका)|ऊन पाऊस]] # [[एक गाव भुताचा]] # [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] # [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] # [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] # [[कळत नकळत (मालिका)|कळत नकळत]] # [[का रे दुरावा]] # [[काय घडलं त्या रात्री?]] # [[कारभारी लयभारी]] # [[काहे दिया परदेस]] # [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] # [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] # [[कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर]] # [[खुलता कळी खुलेना]] # [[गाव गाता गजाली]] # [[गुंतता हृदय हे]] # [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]] # [[घरात बसले सारे]] # [[घेतला वसा टाकू नको]] # [[चंद्रविलास]] # [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] # [[जगाची वारी लयभारी]] # [[जय मल्हार]] # [[जाऊ बाई गावात: न पाहिलेली मजा]] # [[जागो मोहन प्यारे]] # [[जाडूबाई जोरात]] # [[जावई विकत घेणे आहे]] # [[जुळून येती रेशीमगाठी]] # [[टोटल हुबलाक]] # [[डिस्कव्हर महाराष्ट्र]] # [[ती परत आलीये]] # [[तुझं माझं जमेना (मालिका)|तुझं माझं जमेना]] # [[तुझं माझं ब्रेकअप]] # [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] # [[तुझ्यात जीव रंगला]] # [[तुझ्याविना (मालिका)|तुझ्याविना]] # [[तुला पाहते रे]] # [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] # [[तू चाल पुढं]] # [[तू तिथे मी]] # [[तू तेव्हा तशी]] # [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] # [[दिल दोस्ती दुनियादारी]] # [[दिल दोस्ती दोबारा]] # [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]] # [[देवमाणूस]] # [[देवमाणूस २]] # [[नकटीच्या लग्नाला यायचं हं]] # [[नवरी मिळे हिटलरला]] # [[नवा गडी नवं राज्य]] # [[नांदा सौख्य भरे]] # [[नाममात्र]] # [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] # [[पारू (मालिका)|पारू]] # [[पाहिले न मी तुला]] # [[पिंजरा (मालिका)|पिंजरा]] # [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] # [[प्रदक्षिणा (मालिका)|प्रदक्षिणा]] # [[बंधन (मालिका)|बंधन]] # [[बाजी (मालिका)|बाजी]] # [[भागो मोहन प्यारे]] # [[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]] # [[भाग्याची ही माहेरची साडी]] # [[मन उडु उडु झालं]] # [[मन झालं बाजिंद]] # [[मला सासू हवी]] # [[मस्त महाराष्ट्र]] # [[महाराष्ट्राची किचन क्वीन]] # [[माझा होशील ना]] # [[माझिया प्रियाला प्रीत कळेना]] # [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] # [[माझे पती सौभाग्यवती]] # [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] # [[मालवणी डेझ]] # [[मिसेस मुख्यमंत्री]] # [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] # [[या सुखांनो या]] # [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] # [[रात्रीस खेळ चाले]] # [[रात्रीस खेळ चाले २]] # [[रात्रीस खेळ चाले ३]] # [[राधा ही बावरी]] # [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] # [[लक्ष्मणरेषा (मालिका)|लक्ष्मणरेषा]] # [[लग्नाची वाईफ वेडिंगची बायकू]] # [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] # [[लाखात एक आमचा दादा]] # [[लागिरं झालं जी]] # [[लाडाची मी लेक गं!]] # [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] # [[वहिनीसाहेब]] # [[वादळवाट]] # [[वारस (मालिका)|वारस]] # [[शिवा (मालिका)|शिवा]] # [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]] # [[शेजारी शेजारी पक्के शेजारी]] # [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] # [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] # [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]] # [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] # [[सारं काही तिच्यासाठी]] # [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]] # [[साहेब बीबी आणि मी]] # [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] # [[हम तो तेरे आशिक है]] # [[हृदयी प्रीत जागते]] # [[होणार सून मी ह्या घरची]] # अग्निपरीक्षा # आक्रित # अल्फा स्कॉलर्स # अल्फा बातम्या # आमच्यासारखे आम्हीच # आकाश पेलताना # आम्ही ट्रॅव्हलकर # आमने सामने # अर्थ # अभियान # असा मी तसा मी # बुक शेल्फ # बुवा आला # बोल बाप्पा # भटकंती # चक्रव्यूह एक संघर्ष # कॉमेडी डॉट कॉम # क्रिकेट क्लब # शेफ व्हर्सेस फ्रीज # डार्लिंग डार्लिंग # दे धमाल # डिटेक्टिव्ह जय राम # दिलखुलास # दुहेरी # दुनियादारी # एक हा असा धागा सुखाचा # एका श्वासाचे अंतर # गहिरे पाणी # घडलंय बिघडलंय # गुडमॉर्निंग महाराष्ट्र # गीतरामायण # हा कार्यक्रम बघू नका! # हसा चकट फू # हाऊसफुल्ल # होम स्वीट होम # इंद्रधनुष्य # जगावेगळी # जल्लोष गणरायाचा # जिभेला काही हाड # जोडी नं.१ # कथाकथी # खरंच माझं चुकलं का? # किनारा # कोपरखळी # क्या बात है! # मानसी तुमच्या घरी # मेघ दाटले # मिसाळ # मिशा # मृण्मयी # मुंबई पोलीस # नमस्कार अल्फा # नायक # नुपूर # पतंजलि योग # पाऊस येता येता # पेशवाई # पिंपळपान # पोलीस फाईल्स # प्रपंच # राम राम महाराष्ट्र # रिमझिम # रेशीमगाठी # ऋणानुबंध # साईबाबा # सांजभूल # सूरताल # सौदामिनी # शॉपिंग शॉपिंग # श्रावणसरी # थरार # तुंबाडचे खोत # युनिट ९ # वाजवू का? # व्यक्ती आणि वल्ली # वस्त्रहरण # युवा # झी न्यूझ मराठी # झाले मोकळे आकाश # झुंज === अनुवादित मालिका === # [[झाशीची राणी (मालिका)|झाशीची राणी]] # [[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]] == कथाबाह्य कार्यक्रम == # [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] # [[सा रे ग म प]] (११ पर्वे) # [[चला हवा येऊ द्या]] (१० पर्वे) # [[फू बाई फू]] (९ पर्वे) # [[एका पेक्षा एक]] (७ पर्वे) # [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] (४ पर्वे) # [[खुपते तिथे गुप्ते]] (३ पर्वे) # [[डान्स महाराष्ट्र डान्स]] (३ पर्वे) # [[तुफान आलंया]] (३ पर्वे) # [[किचन कल्लाकार]] (२ पर्वे) # [[बँड बाजा वरात]] (२ पर्वे) # [[मराठी पाऊल पडते पुढे]] (२ पर्वे) # [[महाराष्ट्राचा सुपरस्टार]] (२ पर्वे) # [[हप्ता बंद]] (२ पर्वे) # [[हास्यसम्राट]] (२ पर्वे) # [[ड्रामा जुनिअर्स]] # [[चल भावा सिटीत]] # [[जाऊ बाई गावात]] # [[अळी मिळी गुपचिळी]] # [[कानाला खडा]] # [[झिंग झिंग झिंगाट]] # [[डब्बा गुल]] # [[डान्सिंग क्वीन (मराठी कार्यक्रम)|डान्सिंग क्वीन]] # [[तुमचं आमचं जमलं]] # [[बस बाई बस]] # [[मधली सुट्टी (मालिका)|मधली सुट्टी]] # [[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]] # [[महा मिनिस्टर]] # [[महाराष्ट्राची लोकधारा]] # [[याला जीवन ऐसे नाव (मालिका)|याला जीवन ऐसे नाव]] # [[हे तर काहीच नाय]] # [[अवघा रंग एक झाला]] == रिॲलिटी शो == झी मराठीने रिॲलिटी शो ही संकल्पना मराठी वाहिनीवर पहिल्यांदा आणली आणि अल्पावधीतच प्रेक्षकांनी तिला डोक्यावर घेतले. या वाहिनीने आतापर्यंत अनेक रिॲलिटी शोजची यशस्वी पर्वे सादर केली आहेत. === चला हवा येऊ द्या === {{मुख्य|चला हवा येऊ द्या}} [[निलेश साबळे]], [[भालचंद्र कदम]], [[सागर कारंडे]], [[श्रेया बुगडे]], [[कुशल बद्रिके]], [[भारत गणेशपुरे]] आणि तुषार देवल यांनी मिळून सुरू केलेला हा कार्यक्रम आहे. याबरोबरच [[योगेश शिरसाट]], [[अंकुर वाढवे]], स्नेहल शिदम, अरविंद जगताप हे सहकलाकार असून रमेश वाणी, [[विनीत भोंडे]], शशिकांत केरकर, [[मानसी नाईक]], संदीप रेडकर यांनी देखील यात काम केलेले आहे. या कार्यक्रमाचे सुद्धा अनेक पर्वे सादर झाली आहेत. महाराष्ट्र दौरा, भारत दौरा, विश्व दौरा, होऊ दे व्हायरल, शेलिब्रिटी पॅटर्न, उत्सव हास्याचा, लेडीज जिंदाबाद, वऱ्हाड निघालंय अमेरिकेला, लहान तोंडी मोठा घास ही ती पर्वे आहेत. हा कार्यक्रम नाटक, चित्रपट, मालिका यांना प्रोत्साहित करण्याचे काम करतो. === फू बाई फू === {{मुख्य|फू बाई फू}} फू बाई फू हा झी मराठीवरील काॅमेडी शो आहे. याची ९ पर्वे सादर झाली. यात धूमधडाका, नया है यह, काॅमेडीचं आधारकार्ड, टोल फ्री कॉमेडी, जिथे असाल तिथे हसाल इत्यादी पर्वे होती. [[निलेश साबळे]], [[वैदेही परशुरामी]], [[सई ताम्हणकर]] हे सूत्रसंचालक आणि [[अश्विनी काळसेकर]], [[उमेश कामत]], [[निर्मिती सावंत]], [[महेश कोठारे]], [[रेणुका शहाणे]] व [[स्वप्नील जोशी]] या सर्वांनी परीक्षकांचे काम केले आहे. === एका पेक्षा एक === {{मुख्य|एका पेक्षा एक}} एका पेक्षा एक हा [[सचिन पिळगांवकर]] यांची निर्मिती असलेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. याची एकूण ७ पर्वे सादर झाली होती ज्यात अप्सरा आली हे पर्व‌ विशेष गाजले. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन [[आदेश बांदेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]] यांनी केले असून [[सचिन पिळगांवकर]] महागुरू होते. === सा रे ग म प === {{मुख्य|सा रे ग म प}} सा रे ग म प या कार्यक्रमाने तब्बल १४ पर्वे सादर केली. यामध्ये वेगवेगळी पर्व ठेवले गेले. [[पल्लवी जोशी]] हिने सूत्र संचालनाचे काम केले. त्याची संक्षिप्त माहिती पुढीलप्रमाणे:- * स्वप्न स्वरांचे : यामध्ये १८ ते २५ या वयोगटातील स्पर्धकांचा समावेश होता. हे सारेगमपचे पहिले पर्व होते. या पर्वाचा विजेता महागायक पदाचा मान कोल्हापूरचा [[अभिजीत कोसंबी]] याला मिळाला. त्यानंतरच्या पर्वाची विजेती महागायिका पदाचा मान जळगावची वैशाली भैसने-माडे हिला मिळाला. अशाचप्रकारे [[ऊर्मिला धनगर]] ही देखील विजेती होती. या पर्वांचे परीक्षक गायिका [[देवकी पंडित]], रॉकस्टार [[अवधूत गुप्ते]], संगीतकार [[अजय-अतुल]] इत्यादी दिग्गज व्यक्तींनी भूषवले. * स्वप्न स्वरांचे ४०+ : या कार्यक्रमामध्ये वय वर्ष ४० वर्षे व त्या पुढील वयाच्या स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या कार्यक्रमाच्या विजेता जोडीचा मान संगिता चितळे व यज्ञेश्वर लिंबेकर यांना तर उपविजेता जोडीचा मान मिरजचे गायक महेश मुतालिक व मुंबईच्या अनुजा वर्तक यांना मिळाला. * लिटील चॅम्प्स : या पर्वामध्ये लहानग्यांनी आपल्या सुरांनी जगाला मोहून टाकले. ६ ते १५ वयोगटातील स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या पर्वाला केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर संपूर्ण जगातील प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतले. या कार्यक्रमातील एका भागाला [[लता मंगेशकर]] यांनी उपस्थिती लावून सर्व स्पर्धकांना आशीर्वाद दिला. याशिवाय इतर अनेक दिग्गज गायकांनी लहानग्यांना शाबासकीची थाप दिली. लिटील चॅम्प्सच्या पहिल्या पर्वाने मराठी संगीत विश्वाला पंचरत्न बहाल केले. पंचरत्न म्हणजे * अलिबागची लिटिल मॉनिटर [[मुग्धा वैशंपायन]] * आळंदीची लिटिल मास्टर कार्तिकी गायकवाड * लातूरचा म्युझिक डायरेक्टर [[रोहित राऊत]] * पुण्याची ॲंग्री यंगगर्ल [[आर्या आंबेकर]] * रत्‍नागिरीचा उकडीचा मोदक [[प्रथमेश लघाटे]] या कार्यक्रमातूनच घराघरांत पोहोचलेल्या [[केतकी माटेगांवकर]]ने संगीताबरोबरच मराठी चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांची मने जिंकली. गायिका [[वैशाली सामंत]] व गायक-संगीतकार [[अवधूत गुप्ते]] या पर्वाचे परीक्षक होते. यासोबतच "सा रे ग म प"ने अनेक यशस्वी पर्वं प्रस्तुत केली. त्यामध्ये महाराष्ट्राचा आजचा आवाज, स्वप्न स्वरांचे सूर ताऱ्यांचे, पर्व नव्हे गर्व, सूर नव्या युगाचा, घे पंगा कर दंगा, इत्यादी पर्वांचा समावेश होता. सर्वच पर्वांना प्रेक्षकांनी प्रचंड प्रतिसाद दिला. झी मराठीने "सा रे ग म प" द्वारे मराठी संगीताला एका वेगळ्या उंचीवर नेले आहे. == पुरस्कार सोहळे == {| class="wikitable" !वर्ष !पुरस्कार !संदर्भ |- |२००० – चालू |''झी चित्र गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2019-04-03|title=झी गौरव पुरस्कारात यांनी मारली बाजी, वाचा संपूर्ण यादी|url=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/zee-marathi-gaurav-awards-2019-winners/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२००४ – चालू |''[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]'' |<ref>{{Cite web|date=2019-10-12|url=https://www.lokmat.com/television/agabai-sasubai-and-ratris-khel-chale-2-receives-maximum-awards-zee-marathi-awards-2019/|title=या मालिकेने मारली झी मराठी अवॉर्ड्समध्ये बाजी, नुकतीच सुरु झालीये ही मालिका|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२०१३ – २०२४ |''उंच माझा झोका पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2017-08-22|title=स्त्री कर्तृत्वाचा सन्मान ‘उंच माझा झोका पुरस्कार’|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/1534718/zee-marathi-unch-maza-zoka-awards/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकसत्ता]]}}</ref> |- |२०१५ – चालू |''झी नाट्य गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2020-09-14|title=दिमाखदार सोहळ्यात संपन्न झाला 'झी नाट्य गौरव पुरस्कार'|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/zee-natya-gaurav-puraskar-2020/534751|access-date=2021-07-20|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]] [[वर्ग:झी मराठी]] oyr7bbuf62wuymud5poylzfjakv7sak 2683587 2683582 2026-05-10T13:52:10Z ~2026-28326-87 182943 /* नव्या मालिका */ 2683587 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = झी मराठी |चित्र = Zee marathi logo 2025.jpg |चित्रसाईज = 200px |चित्रमाहिती = |चित्र२ = |चित्र२साईज = |चित्र२माहिती = |सुरुवात = १५ ऑगस्ट १९९९ |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = |मालक = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] |ब्रीदवाक्य = मी मराठी, झी मराठी |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = १३५, कॉंटीनेंटल बिल्डींग, डॉ. ॲनी बेझंट मार्ग, [[वरळी]], [[मुंबई]], ४०००१८ |जुने नाव = अल्फा टीव्ही मराठी |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]], [[झी चित्रमंदिर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३ आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११.३० (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ = http://www.zeemarathi.com }} '''झी मराठी''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] समूहाच्या मालकीची भारतातील दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीची सुरुवात १५ ऑगस्ट १९९९ मध्ये झाली. २७ मार्च २००५ पर्यंत ही वाहिनी '''अल्फा टीव्ही मराठी''' या नावाने ओळखली जात होती. ही वाहिनी मराठी प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या वाहिनीवर दैनंदिन मालिका आणि कथाबाह्य कार्यक्रम दाखवले जातात. '''झी मराठी एचडी''' वाहिनी ही २० नोव्हेंबर २०१६ रोजी सुरू झाली. महिन्याच्या रविवारी [[झी मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. == लोगो == [[चित्र:Zee Marathi 2025.svg|100px]] [[चित्र:Zee Marathi Official Logo.jpg|100px]] [[चित्र:Zeemarathi.gif|100px]] == माहिती == सुरुवातीला वाहिनीवर सोमवार ते शुक्रवार मालिका दाखवण्यात येत असे, पण १ जुलै २००७ पासून मालिका सोमवार ते शनिवार दाखवण्यास सुरुवात झाली. २४ जुलै २०१७ पासून झी मराठीने दुपारचा नवा प्राईम टाइम सुरू केला होता, परंतु त्यास लोकांचा प्रतिसाद न मिळाल्याने २५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हा प्राईम टाइम बंद करण्यात आला. १३ फेब्रुवारी २०२३ पासून "आपली दुपार, झी मराठी दुपार" नावाने पुन्हा दुपारी मालिका सुरू केल्या होत्या, पण कमी टीआरपी अभावी दुपारच्या मालिका २७ मे २०२३ रोजी बंद करण्यात आल्या. झी मराठी वाहिनीने ''[[जय मल्हार]]'' आणि ''[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]'' या मालिकांच्या एपिसोड्सवरून चित्रपट तयार केले आहेत. कोरोना महामारीमुळे इतिहासात पहिल्यांदाच झी मराठीचे दैनंदिन कार्यक्रम २७ मार्च २०२० ला बंद करण्यात आले, परंतु ८ जून २०२० पासून नवीन लाॅकडाऊन विशेष मालिका सुरू करण्यात आल्या. तसेच १३ जुलै २०२० पासून दैनंदिन कार्यक्रम दाखवण्यास सुरुवात झाली. त्यामुळेच त्यादिवशी मराठी मनोरंजनाच्या शुभारंभानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात उत्सव साजरा करण्याचे झी मराठीकडून आवाहन करण्यात आले होते. मुंबई पोलिसांना कामातून थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून झी मराठी दरवर्षी '''स्वरतरंग''' हा कार्यक्रम आयोजित करत असे. एप्रिल २०१४ पासून झी मराठीने '''नक्षत्र''' या कार्यक्रमाद्वारे दर रविवारी मराठी रंगभूमीवरील अनेक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटके दाखवण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे नक्षत्र कार्यक्रम अल्पावधीतच लोकप्रिय झाला. तसेच झी मराठीने ''[[नक्षत्रांचे देणे (कार्यक्रम)|नक्षत्रांचे देणे]]'' या कार्यक्रमातून जुन्या लोकप्रिय गायकांची गाणी सादर केली आहेत. ''[[मनोरंजनाचा अधिकमास]]'' याद्वारे झी मराठीतर्फे दरवर्षी मे अथवा ऑक्टोबर महिन्याच्या दर रविवारी मालिका प्रक्षेपित करण्यात येतात. झी मराठी वाहिनीने ''[[झी मराठी दिशा]]'' हे पहिले साप्ताहिक वृत्तपत्र ९ डिसेंबर २०१७ रोजी सुरू केले, पण काही कारणास्तव १२ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हे साप्ताहिक बंद करण्यात आले. याबरोबरच '''खाली डोकं वर पाय''' (लहान मुलांसाठी उन्हाळी सुट्टीतील मासिक), '''सुखकर्ता''' (गणेशोत्सव विशेष मासिक) आणि '''उत्सव नात्यांचा''' (दिवाळी विशेष मासिक) ही वार्षिक मासिके सुरू केली होती. तसेच नोव्हेंबर २०१५ साली महिला सक्षमीकरणासाठी झी मराठी जागृती हा नवा उपक्रम सुरू केला. === ॲप्लिकेशन्स === झी मराठीने मोबाईल ॲप्स देखील सुरू केले आहेत. # झी मराठी ॲप (ओझी ॲप / [[झी फाईव्ह]] ॲप) # तुमचं आमचं जमलं ॲप # होम मिनिस्टर ॲप # किसान अभिमान ॲप # टॅलेंट ॲप === नाटक === झी मराठीने २०१८ पासून नाटकांची प्रस्तुती करण्यास सुरुवात केली. # [[हॅम्लेट]] # आरण्यक # नटसम्राट # अलबत्या गलबत्या # एका लग्नाची पुढची गोष्ट # तिला काही सांगायचंय! # इडियट्स # राजाला जावई हवा # कापूसकोंड्याची गोष्ट # झुंड # तीसरे बादशाह हम! # इब्लिस # नियम व अटी लागू == प्रसारित मालिका == {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | २३ सप्टेंबर २०२४ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका कृष्णकोळी |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[लक्ष्मी निवास]] | दुपारी १.३० वाजता | कन्नड मालिका लक्ष्मी निवासा |- | १९ जानेवारी २०२६ | [[शुभ श्रावणी]] | संध्या. ६.३० वाजता | तेलुगू मालिका अम्मायी गारू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.१५ वाजता | हिंदी मालिका बडे अच्छे लगते हैं |- | १३ एप्रिल २०२६ | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | रात्री ८ वाजता | तमिळ मालिका वीरा |- | १६ मार्च २०२६ | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | तेलुगू मालिका वरुधिनी परिणायम |- | ३० जून २०२५ | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | तेलुगू मालिका मुत्याला मुग्गू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | रात्री ९.३० वाजता | बंगाली मालिका जगद्धात्री |- | २ जून २०२५ | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १०.१५ वाजता |{{N/A}} |- | १७ फेब्रुवारी २०२५ | [[तुला जपणार आहे]] | रात्री ११ वाजता | कन्नड मालिका ना निन्ना बिडलारे |} === कथाबाह्य कार्यक्रम === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! कथाबाह्य कार्यक्रम ! वेळ |- | ८ जून २०२० | [[वेध भविष्याचा]] | सकाळी ७ वाजता |- | ९ ऑगस्ट २०२५ | [[आम्ही सारे खवय्ये]] | दुपारी २.३० वाजता |} === नव्या मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! रूपांतरण |- | rowspan="2" {{TBA}} | कृष्णाईच्या लेकी | तेलुगू मालिका राधाम्मा कुथरू |- | इच्छाधारी नागीण | हिंदी मालिका नागिन - वादों की अग्निपरीक्षा |} == जुन्या मालिका == # [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]] # [[३६ गुणी जोडी]] # [[४०५ आनंदवन]] # [[अंकुर (मालिका)|अंकुर]] # [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] # [[अग्गंबाई सासूबाई]] # [[अग्गंबाई सूनबाई]] # [[अजूनही चांदरात आहे]] # [[अधुरी एक कहाणी]] # [[अनुबंध (मालिका)|अनुबंध]] # [[अप्पी आमची कलेक्टर]] # [[अभिलाषा (मालिका)|अभिलाषा]] # [[अमरप्रेम (मालिका)|अमरप्रेम]] # [[अरुंधती (मालिका)|अरुंधती]] # [[अल्टी पल्टी सुमडीत कल्टी]] # [[अवंतिका (मालिका)|अवंतिका]] # [[अवघाचि संसार]] # [[असंभव (मालिका)|असंभव]] # [[असे हे कन्यादान]] # [[अस्मिता (मालिका)|अस्मिता]] # [[आभाळमाया]] # [[आभास हा]] # [[उंच माझा झोका]] # [[ऊन पाऊस (मालिका)|ऊन पाऊस]] # [[एक गाव भुताचा]] # [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] # [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] # [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] # [[कळत नकळत (मालिका)|कळत नकळत]] # [[का रे दुरावा]] # [[काय घडलं त्या रात्री?]] # [[कारभारी लयभारी]] # [[काहे दिया परदेस]] # [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] # [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] # [[कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर]] # [[खुलता कळी खुलेना]] # [[गाव गाता गजाली]] # [[गुंतता हृदय हे]] # [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]] # [[घरात बसले सारे]] # [[घेतला वसा टाकू नको]] # [[चंद्रविलास]] # [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] # [[जगाची वारी लयभारी]] # [[जय मल्हार]] # [[जाऊ बाई गावात: न पाहिलेली मजा]] # [[जागो मोहन प्यारे]] # [[जाडूबाई जोरात]] # [[जावई विकत घेणे आहे]] # [[जुळून येती रेशीमगाठी]] # [[टोटल हुबलाक]] # [[डिस्कव्हर महाराष्ट्र]] # [[ती परत आलीये]] # [[तुझं माझं जमेना (मालिका)|तुझं माझं जमेना]] # [[तुझं माझं ब्रेकअप]] # [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] # [[तुझ्यात जीव रंगला]] # [[तुझ्याविना (मालिका)|तुझ्याविना]] # [[तुला पाहते रे]] # [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] # [[तू चाल पुढं]] # [[तू तिथे मी]] # [[तू तेव्हा तशी]] # [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] # [[दिल दोस्ती दुनियादारी]] # [[दिल दोस्ती दोबारा]] # [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]] # [[देवमाणूस]] # [[देवमाणूस २]] # [[नकटीच्या लग्नाला यायचं हं]] # [[नवरी मिळे हिटलरला]] # [[नवा गडी नवं राज्य]] # [[नांदा सौख्य भरे]] # [[नाममात्र]] # [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] # [[पारू (मालिका)|पारू]] # [[पाहिले न मी तुला]] # [[पिंजरा (मालिका)|पिंजरा]] # [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] # [[प्रदक्षिणा (मालिका)|प्रदक्षिणा]] # [[बंधन (मालिका)|बंधन]] # [[बाजी (मालिका)|बाजी]] # [[भागो मोहन प्यारे]] # [[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]] # [[भाग्याची ही माहेरची साडी]] # [[मन उडु उडु झालं]] # [[मन झालं बाजिंद]] # [[मला सासू हवी]] # [[मस्त महाराष्ट्र]] # [[महाराष्ट्राची किचन क्वीन]] # [[माझा होशील ना]] # [[माझिया प्रियाला प्रीत कळेना]] # [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] # [[माझे पती सौभाग्यवती]] # [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] # [[मालवणी डेझ]] # [[मिसेस मुख्यमंत्री]] # [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] # [[या सुखांनो या]] # [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] # [[रात्रीस खेळ चाले]] # [[रात्रीस खेळ चाले २]] # [[रात्रीस खेळ चाले ३]] # [[राधा ही बावरी]] # [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] # [[लक्ष्मणरेषा (मालिका)|लक्ष्मणरेषा]] # [[लग्नाची वाईफ वेडिंगची बायकू]] # [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] # [[लाखात एक आमचा दादा]] # [[लागिरं झालं जी]] # [[लाडाची मी लेक गं!]] # [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] # [[वहिनीसाहेब]] # [[वादळवाट]] # [[वारस (मालिका)|वारस]] # [[शिवा (मालिका)|शिवा]] # [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]] # [[शेजारी शेजारी पक्के शेजारी]] # [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] # [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] # [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]] # [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] # [[सारं काही तिच्यासाठी]] # [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]] # [[साहेब बीबी आणि मी]] # [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] # [[हम तो तेरे आशिक है]] # [[हृदयी प्रीत जागते]] # [[होणार सून मी ह्या घरची]] # अग्निपरीक्षा # आक्रित # अल्फा स्कॉलर्स # अल्फा बातम्या # आमच्यासारखे आम्हीच # आकाश पेलताना # आम्ही ट्रॅव्हलकर # आमने सामने # अर्थ # अभियान # असा मी तसा मी # बुक शेल्फ # बुवा आला # बोल बाप्पा # भटकंती # चक्रव्यूह एक संघर्ष # कॉमेडी डॉट कॉम # क्रिकेट क्लब # शेफ व्हर्सेस फ्रीज # डार्लिंग डार्लिंग # दे धमाल # डिटेक्टिव्ह जय राम # दिलखुलास # दुहेरी # दुनियादारी # एक हा असा धागा सुखाचा # एका श्वासाचे अंतर # गहिरे पाणी # घडलंय बिघडलंय # गुडमॉर्निंग महाराष्ट्र # गीतरामायण # हा कार्यक्रम बघू नका! # हसा चकट फू # हाऊसफुल्ल # होम स्वीट होम # इंद्रधनुष्य # जगावेगळी # जल्लोष गणरायाचा # जिभेला काही हाड # जोडी नं.१ # कथाकथी # खरंच माझं चुकलं का? # किनारा # कोपरखळी # क्या बात है! # मानसी तुमच्या घरी # मेघ दाटले # मिसाळ # मिशा # मृण्मयी # मुंबई पोलीस # नमस्कार अल्फा # नायक # नुपूर # पतंजलि योग # पाऊस येता येता # पेशवाई # पिंपळपान # पोलीस फाईल्स # प्रपंच # राम राम महाराष्ट्र # रिमझिम # रेशीमगाठी # ऋणानुबंध # साईबाबा # सांजभूल # सूरताल # सौदामिनी # शॉपिंग शॉपिंग # श्रावणसरी # थरार # तुंबाडचे खोत # युनिट ९ # वाजवू का? # व्यक्ती आणि वल्ली # वस्त्रहरण # युवा # झी न्यूझ मराठी # झाले मोकळे आकाश # झुंज === अनुवादित मालिका === # [[झाशीची राणी (मालिका)|झाशीची राणी]] # [[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]] == कथाबाह्य कार्यक्रम == # [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] # [[सा रे ग म प]] (११ पर्वे) # [[चला हवा येऊ द्या]] (१० पर्वे) # [[फू बाई फू]] (९ पर्वे) # [[एका पेक्षा एक]] (७ पर्वे) # [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] (४ पर्वे) # [[खुपते तिथे गुप्ते]] (३ पर्वे) # [[डान्स महाराष्ट्र डान्स]] (३ पर्वे) # [[तुफान आलंया]] (३ पर्वे) # [[किचन कल्लाकार]] (२ पर्वे) # [[बँड बाजा वरात]] (२ पर्वे) # [[मराठी पाऊल पडते पुढे]] (२ पर्वे) # [[महाराष्ट्राचा सुपरस्टार]] (२ पर्वे) # [[हप्ता बंद]] (२ पर्वे) # [[हास्यसम्राट]] (२ पर्वे) # [[ड्रामा जुनिअर्स]] # [[चल भावा सिटीत]] # [[जाऊ बाई गावात]] # [[अळी मिळी गुपचिळी]] # [[कानाला खडा]] # [[झिंग झिंग झिंगाट]] # [[डब्बा गुल]] # [[डान्सिंग क्वीन (मराठी कार्यक्रम)|डान्सिंग क्वीन]] # [[तुमचं आमचं जमलं]] # [[बस बाई बस]] # [[मधली सुट्टी (मालिका)|मधली सुट्टी]] # [[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]] # [[महा मिनिस्टर]] # [[महाराष्ट्राची लोकधारा]] # [[याला जीवन ऐसे नाव (मालिका)|याला जीवन ऐसे नाव]] # [[हे तर काहीच नाय]] # [[अवघा रंग एक झाला]] == रिॲलिटी शो == झी मराठीने रिॲलिटी शो ही संकल्पना मराठी वाहिनीवर पहिल्यांदा आणली आणि अल्पावधीतच प्रेक्षकांनी तिला डोक्यावर घेतले. या वाहिनीने आतापर्यंत अनेक रिॲलिटी शोजची यशस्वी पर्वे सादर केली आहेत. === चला हवा येऊ द्या === {{मुख्य|चला हवा येऊ द्या}} [[निलेश साबळे]], [[भालचंद्र कदम]], [[सागर कारंडे]], [[श्रेया बुगडे]], [[कुशल बद्रिके]], [[भारत गणेशपुरे]] आणि तुषार देवल यांनी मिळून सुरू केलेला हा कार्यक्रम आहे. याबरोबरच [[योगेश शिरसाट]], [[अंकुर वाढवे]], स्नेहल शिदम, अरविंद जगताप हे सहकलाकार असून रमेश वाणी, [[विनीत भोंडे]], शशिकांत केरकर, [[मानसी नाईक]], संदीप रेडकर यांनी देखील यात काम केलेले आहे. या कार्यक्रमाचे सुद्धा अनेक पर्वे सादर झाली आहेत. महाराष्ट्र दौरा, भारत दौरा, विश्व दौरा, होऊ दे व्हायरल, शेलिब्रिटी पॅटर्न, उत्सव हास्याचा, लेडीज जिंदाबाद, वऱ्हाड निघालंय अमेरिकेला, लहान तोंडी मोठा घास ही ती पर्वे आहेत. हा कार्यक्रम नाटक, चित्रपट, मालिका यांना प्रोत्साहित करण्याचे काम करतो. === फू बाई फू === {{मुख्य|फू बाई फू}} फू बाई फू हा झी मराठीवरील काॅमेडी शो आहे. याची ९ पर्वे सादर झाली. यात धूमधडाका, नया है यह, काॅमेडीचं आधारकार्ड, टोल फ्री कॉमेडी, जिथे असाल तिथे हसाल इत्यादी पर्वे होती. [[निलेश साबळे]], [[वैदेही परशुरामी]], [[सई ताम्हणकर]] हे सूत्रसंचालक आणि [[अश्विनी काळसेकर]], [[उमेश कामत]], [[निर्मिती सावंत]], [[महेश कोठारे]], [[रेणुका शहाणे]] व [[स्वप्नील जोशी]] या सर्वांनी परीक्षकांचे काम केले आहे. === एका पेक्षा एक === {{मुख्य|एका पेक्षा एक}} एका पेक्षा एक हा [[सचिन पिळगांवकर]] यांची निर्मिती असलेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. याची एकूण ७ पर्वे सादर झाली होती ज्यात अप्सरा आली हे पर्व‌ विशेष गाजले. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन [[आदेश बांदेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]] यांनी केले असून [[सचिन पिळगांवकर]] महागुरू होते. === सा रे ग म प === {{मुख्य|सा रे ग म प}} सा रे ग म प या कार्यक्रमाने तब्बल १४ पर्वे सादर केली. यामध्ये वेगवेगळी पर्व ठेवले गेले. [[पल्लवी जोशी]] हिने सूत्र संचालनाचे काम केले. त्याची संक्षिप्त माहिती पुढीलप्रमाणे:- * स्वप्न स्वरांचे : यामध्ये १८ ते २५ या वयोगटातील स्पर्धकांचा समावेश होता. हे सारेगमपचे पहिले पर्व होते. या पर्वाचा विजेता महागायक पदाचा मान कोल्हापूरचा [[अभिजीत कोसंबी]] याला मिळाला. त्यानंतरच्या पर्वाची विजेती महागायिका पदाचा मान जळगावची वैशाली भैसने-माडे हिला मिळाला. अशाचप्रकारे [[ऊर्मिला धनगर]] ही देखील विजेती होती. या पर्वांचे परीक्षक गायिका [[देवकी पंडित]], रॉकस्टार [[अवधूत गुप्ते]], संगीतकार [[अजय-अतुल]] इत्यादी दिग्गज व्यक्तींनी भूषवले. * स्वप्न स्वरांचे ४०+ : या कार्यक्रमामध्ये वय वर्ष ४० वर्षे व त्या पुढील वयाच्या स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या कार्यक्रमाच्या विजेता जोडीचा मान संगिता चितळे व यज्ञेश्वर लिंबेकर यांना तर उपविजेता जोडीचा मान मिरजचे गायक महेश मुतालिक व मुंबईच्या अनुजा वर्तक यांना मिळाला. * लिटील चॅम्प्स : या पर्वामध्ये लहानग्यांनी आपल्या सुरांनी जगाला मोहून टाकले. ६ ते १५ वयोगटातील स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या पर्वाला केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर संपूर्ण जगातील प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतले. या कार्यक्रमातील एका भागाला [[लता मंगेशकर]] यांनी उपस्थिती लावून सर्व स्पर्धकांना आशीर्वाद दिला. याशिवाय इतर अनेक दिग्गज गायकांनी लहानग्यांना शाबासकीची थाप दिली. लिटील चॅम्प्सच्या पहिल्या पर्वाने मराठी संगीत विश्वाला पंचरत्न बहाल केले. पंचरत्न म्हणजे * अलिबागची लिटिल मॉनिटर [[मुग्धा वैशंपायन]] * आळंदीची लिटिल मास्टर कार्तिकी गायकवाड * लातूरचा म्युझिक डायरेक्टर [[रोहित राऊत]] * पुण्याची ॲंग्री यंगगर्ल [[आर्या आंबेकर]] * रत्‍नागिरीचा उकडीचा मोदक [[प्रथमेश लघाटे]] या कार्यक्रमातूनच घराघरांत पोहोचलेल्या [[केतकी माटेगांवकर]]ने संगीताबरोबरच मराठी चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांची मने जिंकली. गायिका [[वैशाली सामंत]] व गायक-संगीतकार [[अवधूत गुप्ते]] या पर्वाचे परीक्षक होते. यासोबतच "सा रे ग म प"ने अनेक यशस्वी पर्वं प्रस्तुत केली. त्यामध्ये महाराष्ट्राचा आजचा आवाज, स्वप्न स्वरांचे सूर ताऱ्यांचे, पर्व नव्हे गर्व, सूर नव्या युगाचा, घे पंगा कर दंगा, इत्यादी पर्वांचा समावेश होता. सर्वच पर्वांना प्रेक्षकांनी प्रचंड प्रतिसाद दिला. झी मराठीने "सा रे ग म प" द्वारे मराठी संगीताला एका वेगळ्या उंचीवर नेले आहे. == पुरस्कार सोहळे == {| class="wikitable" !वर्ष !पुरस्कार !संदर्भ |- |२००० – चालू |''झी चित्र गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2019-04-03|title=झी गौरव पुरस्कारात यांनी मारली बाजी, वाचा संपूर्ण यादी|url=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/zee-marathi-gaurav-awards-2019-winners/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२००४ – चालू |''[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]'' |<ref>{{Cite web|date=2019-10-12|url=https://www.lokmat.com/television/agabai-sasubai-and-ratris-khel-chale-2-receives-maximum-awards-zee-marathi-awards-2019/|title=या मालिकेने मारली झी मराठी अवॉर्ड्समध्ये बाजी, नुकतीच सुरु झालीये ही मालिका|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२०१३ – २०२४ |''उंच माझा झोका पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2017-08-22|title=स्त्री कर्तृत्वाचा सन्मान ‘उंच माझा झोका पुरस्कार’|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/1534718/zee-marathi-unch-maza-zoka-awards/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकसत्ता]]}}</ref> |- |२०१५ – चालू |''झी नाट्य गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2020-09-14|title=दिमाखदार सोहळ्यात संपन्न झाला 'झी नाट्य गौरव पुरस्कार'|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/zee-natya-gaurav-puraskar-2020/534751|access-date=2021-07-20|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]] [[वर्ग:झी मराठी]] erjdler8jgrjk5jv61vav4nvihuquyc 2683588 2683587 2026-05-10T13:54:14Z ~2026-28326-87 182943 /* नव्या मालिका */ 2683588 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = झी मराठी |चित्र = Zee marathi logo 2025.jpg |चित्रसाईज = 200px |चित्रमाहिती = |चित्र२ = |चित्र२साईज = |चित्र२माहिती = |सुरुवात = १५ ऑगस्ट १९९९ |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = |मालक = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] |ब्रीदवाक्य = मी मराठी, झी मराठी |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = १३५, कॉंटीनेंटल बिल्डींग, डॉ. ॲनी बेझंट मार्ग, [[वरळी]], [[मुंबई]], ४०००१८ |जुने नाव = अल्फा टीव्ही मराठी |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]], [[झी चित्रमंदिर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३ आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११.३० (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ = http://www.zeemarathi.com }} '''झी मराठी''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] समूहाच्या मालकीची भारतातील दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीची सुरुवात १५ ऑगस्ट १९९९ मध्ये झाली. २७ मार्च २००५ पर्यंत ही वाहिनी '''अल्फा टीव्ही मराठी''' या नावाने ओळखली जात होती. ही वाहिनी मराठी प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या वाहिनीवर दैनंदिन मालिका आणि कथाबाह्य कार्यक्रम दाखवले जातात. '''झी मराठी एचडी''' वाहिनी ही २० नोव्हेंबर २०१६ रोजी सुरू झाली. महिन्याच्या रविवारी [[झी मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. == लोगो == [[चित्र:Zee Marathi 2025.svg|100px]] [[चित्र:Zee Marathi Official Logo.jpg|100px]] [[चित्र:Zeemarathi.gif|100px]] == माहिती == सुरुवातीला वाहिनीवर सोमवार ते शुक्रवार मालिका दाखवण्यात येत असे, पण १ जुलै २००७ पासून मालिका सोमवार ते शनिवार दाखवण्यास सुरुवात झाली. २४ जुलै २०१७ पासून झी मराठीने दुपारचा नवा प्राईम टाइम सुरू केला होता, परंतु त्यास लोकांचा प्रतिसाद न मिळाल्याने २५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हा प्राईम टाइम बंद करण्यात आला. १३ फेब्रुवारी २०२३ पासून "आपली दुपार, झी मराठी दुपार" नावाने पुन्हा दुपारी मालिका सुरू केल्या होत्या, पण कमी टीआरपी अभावी दुपारच्या मालिका २७ मे २०२३ रोजी बंद करण्यात आल्या. झी मराठी वाहिनीने ''[[जय मल्हार]]'' आणि ''[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]'' या मालिकांच्या एपिसोड्सवरून चित्रपट तयार केले आहेत. कोरोना महामारीमुळे इतिहासात पहिल्यांदाच झी मराठीचे दैनंदिन कार्यक्रम २७ मार्च २०२० ला बंद करण्यात आले, परंतु ८ जून २०२० पासून नवीन लाॅकडाऊन विशेष मालिका सुरू करण्यात आल्या. तसेच १३ जुलै २०२० पासून दैनंदिन कार्यक्रम दाखवण्यास सुरुवात झाली. त्यामुळेच त्यादिवशी मराठी मनोरंजनाच्या शुभारंभानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात उत्सव साजरा करण्याचे झी मराठीकडून आवाहन करण्यात आले होते. मुंबई पोलिसांना कामातून थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून झी मराठी दरवर्षी '''स्वरतरंग''' हा कार्यक्रम आयोजित करत असे. एप्रिल २०१४ पासून झी मराठीने '''नक्षत्र''' या कार्यक्रमाद्वारे दर रविवारी मराठी रंगभूमीवरील अनेक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटके दाखवण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे नक्षत्र कार्यक्रम अल्पावधीतच लोकप्रिय झाला. तसेच झी मराठीने ''[[नक्षत्रांचे देणे (कार्यक्रम)|नक्षत्रांचे देणे]]'' या कार्यक्रमातून जुन्या लोकप्रिय गायकांची गाणी सादर केली आहेत. ''[[मनोरंजनाचा अधिकमास]]'' याद्वारे झी मराठीतर्फे दरवर्षी मे अथवा ऑक्टोबर महिन्याच्या दर रविवारी मालिका प्रक्षेपित करण्यात येतात. झी मराठी वाहिनीने ''[[झी मराठी दिशा]]'' हे पहिले साप्ताहिक वृत्तपत्र ९ डिसेंबर २०१७ रोजी सुरू केले, पण काही कारणास्तव १२ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हे साप्ताहिक बंद करण्यात आले. याबरोबरच '''खाली डोकं वर पाय''' (लहान मुलांसाठी उन्हाळी सुट्टीतील मासिक), '''सुखकर्ता''' (गणेशोत्सव विशेष मासिक) आणि '''उत्सव नात्यांचा''' (दिवाळी विशेष मासिक) ही वार्षिक मासिके सुरू केली होती. तसेच नोव्हेंबर २०१५ साली महिला सक्षमीकरणासाठी झी मराठी जागृती हा नवा उपक्रम सुरू केला. === ॲप्लिकेशन्स === झी मराठीने मोबाईल ॲप्स देखील सुरू केले आहेत. # झी मराठी ॲप (ओझी ॲप / [[झी फाईव्ह]] ॲप) # तुमचं आमचं जमलं ॲप # होम मिनिस्टर ॲप # किसान अभिमान ॲप # टॅलेंट ॲप === नाटक === झी मराठीने २०१८ पासून नाटकांची प्रस्तुती करण्यास सुरुवात केली. # [[हॅम्लेट]] # आरण्यक # नटसम्राट # अलबत्या गलबत्या # एका लग्नाची पुढची गोष्ट # तिला काही सांगायचंय! # इडियट्स # राजाला जावई हवा # कापूसकोंड्याची गोष्ट # झुंड # तीसरे बादशाह हम! # इब्लिस # नियम व अटी लागू == प्रसारित मालिका == {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | २३ सप्टेंबर २०२४ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका कृष्णकोळी |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[लक्ष्मी निवास]] | दुपारी १.३० वाजता | कन्नड मालिका लक्ष्मी निवासा |- | १९ जानेवारी २०२६ | [[शुभ श्रावणी]] | संध्या. ६.३० वाजता | तेलुगू मालिका अम्मायी गारू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.१५ वाजता | हिंदी मालिका बडे अच्छे लगते हैं |- | १३ एप्रिल २०२६ | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | रात्री ८ वाजता | तमिळ मालिका वीरा |- | १६ मार्च २०२६ | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | तेलुगू मालिका वरुधिनी परिणायम |- | ३० जून २०२५ | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | तेलुगू मालिका मुत्याला मुग्गू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | रात्री ९.३० वाजता | बंगाली मालिका जगद्धात्री |- | २ जून २०२५ | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १०.१५ वाजता |{{N/A}} |- | १७ फेब्रुवारी २०२५ | [[तुला जपणार आहे]] | रात्री ११ वाजता | कन्नड मालिका ना निन्ना बिडलारे |} === कथाबाह्य कार्यक्रम === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! कथाबाह्य कार्यक्रम ! वेळ |- | ८ जून २०२० | [[वेध भविष्याचा]] | सकाळी ७ वाजता |- | ९ ऑगस्ट २०२५ | [[आम्ही सारे खवय्ये]] | दुपारी २.३० वाजता |} === नव्या मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! रूपांतरण |- | rowspan="2" {{TBA}} | [[कृष्णाईच्या लेकी]] | तेलुगू मालिका राधाम्मा कुथरू |- | [[इच्छाधारी नागीण]] | हिंदी मालिका नागिन - वादों की अग्निपरीक्षा |} == जुन्या मालिका == # [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]] # [[३६ गुणी जोडी]] # [[४०५ आनंदवन]] # [[अंकुर (मालिका)|अंकुर]] # [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] # [[अग्गंबाई सासूबाई]] # [[अग्गंबाई सूनबाई]] # [[अजूनही चांदरात आहे]] # [[अधुरी एक कहाणी]] # [[अनुबंध (मालिका)|अनुबंध]] # [[अप्पी आमची कलेक्टर]] # [[अभिलाषा (मालिका)|अभिलाषा]] # [[अमरप्रेम (मालिका)|अमरप्रेम]] # [[अरुंधती (मालिका)|अरुंधती]] # [[अल्टी पल्टी सुमडीत कल्टी]] # [[अवंतिका (मालिका)|अवंतिका]] # [[अवघाचि संसार]] # [[असंभव (मालिका)|असंभव]] # [[असे हे कन्यादान]] # [[अस्मिता (मालिका)|अस्मिता]] # [[आभाळमाया]] # [[आभास हा]] # [[उंच माझा झोका]] # [[ऊन पाऊस (मालिका)|ऊन पाऊस]] # [[एक गाव भुताचा]] # [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] # [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] # [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] # [[कळत नकळत (मालिका)|कळत नकळत]] # [[का रे दुरावा]] # [[काय घडलं त्या रात्री?]] # [[कारभारी लयभारी]] # [[काहे दिया परदेस]] # [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] # [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] # [[कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर]] # [[खुलता कळी खुलेना]] # [[गाव गाता गजाली]] # [[गुंतता हृदय हे]] # [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]] # [[घरात बसले सारे]] # [[घेतला वसा टाकू नको]] # [[चंद्रविलास]] # [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] # [[जगाची वारी लयभारी]] # [[जय मल्हार]] # [[जाऊ बाई गावात: न पाहिलेली मजा]] # [[जागो मोहन प्यारे]] # [[जाडूबाई जोरात]] # [[जावई विकत घेणे आहे]] # [[जुळून येती रेशीमगाठी]] # [[टोटल हुबलाक]] # [[डिस्कव्हर महाराष्ट्र]] # [[ती परत आलीये]] # [[तुझं माझं जमेना (मालिका)|तुझं माझं जमेना]] # [[तुझं माझं ब्रेकअप]] # [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] # [[तुझ्यात जीव रंगला]] # [[तुझ्याविना (मालिका)|तुझ्याविना]] # [[तुला पाहते रे]] # [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] # [[तू चाल पुढं]] # [[तू तिथे मी]] # [[तू तेव्हा तशी]] # [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] # [[दिल दोस्ती दुनियादारी]] # [[दिल दोस्ती दोबारा]] # [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]] # [[देवमाणूस]] # [[देवमाणूस २]] # [[नकटीच्या लग्नाला यायचं हं]] # [[नवरी मिळे हिटलरला]] # [[नवा गडी नवं राज्य]] # [[नांदा सौख्य भरे]] # [[नाममात्र]] # [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] # [[पारू (मालिका)|पारू]] # [[पाहिले न मी तुला]] # [[पिंजरा (मालिका)|पिंजरा]] # [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] # [[प्रदक्षिणा (मालिका)|प्रदक्षिणा]] # [[बंधन (मालिका)|बंधन]] # [[बाजी (मालिका)|बाजी]] # [[भागो मोहन प्यारे]] # [[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]] # [[भाग्याची ही माहेरची साडी]] # [[मन उडु उडु झालं]] # [[मन झालं बाजिंद]] # [[मला सासू हवी]] # [[मस्त महाराष्ट्र]] # [[महाराष्ट्राची किचन क्वीन]] # [[माझा होशील ना]] # [[माझिया प्रियाला प्रीत कळेना]] # [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] # [[माझे पती सौभाग्यवती]] # [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] # [[मालवणी डेझ]] # [[मिसेस मुख्यमंत्री]] # [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] # [[या सुखांनो या]] # [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] # [[रात्रीस खेळ चाले]] # [[रात्रीस खेळ चाले २]] # [[रात्रीस खेळ चाले ३]] # [[राधा ही बावरी]] # [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] # [[लक्ष्मणरेषा (मालिका)|लक्ष्मणरेषा]] # [[लग्नाची वाईफ वेडिंगची बायकू]] # [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] # [[लाखात एक आमचा दादा]] # [[लागिरं झालं जी]] # [[लाडाची मी लेक गं!]] # [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] # [[वहिनीसाहेब]] # [[वादळवाट]] # [[वारस (मालिका)|वारस]] # [[शिवा (मालिका)|शिवा]] # [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]] # [[शेजारी शेजारी पक्के शेजारी]] # [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] # [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] # [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]] # [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] # [[सारं काही तिच्यासाठी]] # [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]] # [[साहेब बीबी आणि मी]] # [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] # [[हम तो तेरे आशिक है]] # [[हृदयी प्रीत जागते]] # [[होणार सून मी ह्या घरची]] # अग्निपरीक्षा # आक्रित # अल्फा स्कॉलर्स # अल्फा बातम्या # आमच्यासारखे आम्हीच # आकाश पेलताना # आम्ही ट्रॅव्हलकर # आमने सामने # अर्थ # अभियान # असा मी तसा मी # बुक शेल्फ # बुवा आला # बोल बाप्पा # भटकंती # चक्रव्यूह एक संघर्ष # कॉमेडी डॉट कॉम # क्रिकेट क्लब # शेफ व्हर्सेस फ्रीज # डार्लिंग डार्लिंग # दे धमाल # डिटेक्टिव्ह जय राम # दिलखुलास # दुहेरी # दुनियादारी # एक हा असा धागा सुखाचा # एका श्वासाचे अंतर # गहिरे पाणी # घडलंय बिघडलंय # गुडमॉर्निंग महाराष्ट्र # गीतरामायण # हा कार्यक्रम बघू नका! # हसा चकट फू # हाऊसफुल्ल # होम स्वीट होम # इंद्रधनुष्य # जगावेगळी # जल्लोष गणरायाचा # जिभेला काही हाड # जोडी नं.१ # कथाकथी # खरंच माझं चुकलं का? # किनारा # कोपरखळी # क्या बात है! # मानसी तुमच्या घरी # मेघ दाटले # मिसाळ # मिशा # मृण्मयी # मुंबई पोलीस # नमस्कार अल्फा # नायक # नुपूर # पतंजलि योग # पाऊस येता येता # पेशवाई # पिंपळपान # पोलीस फाईल्स # प्रपंच # राम राम महाराष्ट्र # रिमझिम # रेशीमगाठी # ऋणानुबंध # साईबाबा # सांजभूल # सूरताल # सौदामिनी # शॉपिंग शॉपिंग # श्रावणसरी # थरार # तुंबाडचे खोत # युनिट ९ # वाजवू का? # व्यक्ती आणि वल्ली # वस्त्रहरण # युवा # झी न्यूझ मराठी # झाले मोकळे आकाश # झुंज === अनुवादित मालिका === # [[झाशीची राणी (मालिका)|झाशीची राणी]] # [[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]] == कथाबाह्य कार्यक्रम == # [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] # [[सा रे ग म प]] (११ पर्वे) # [[चला हवा येऊ द्या]] (१० पर्वे) # [[फू बाई फू]] (९ पर्वे) # [[एका पेक्षा एक]] (७ पर्वे) # [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] (४ पर्वे) # [[खुपते तिथे गुप्ते]] (३ पर्वे) # [[डान्स महाराष्ट्र डान्स]] (३ पर्वे) # [[तुफान आलंया]] (३ पर्वे) # [[किचन कल्लाकार]] (२ पर्वे) # [[बँड बाजा वरात]] (२ पर्वे) # [[मराठी पाऊल पडते पुढे]] (२ पर्वे) # [[महाराष्ट्राचा सुपरस्टार]] (२ पर्वे) # [[हप्ता बंद]] (२ पर्वे) # [[हास्यसम्राट]] (२ पर्वे) # [[ड्रामा जुनिअर्स]] # [[चल भावा सिटीत]] # [[जाऊ बाई गावात]] # [[अळी मिळी गुपचिळी]] # [[कानाला खडा]] # [[झिंग झिंग झिंगाट]] # [[डब्बा गुल]] # [[डान्सिंग क्वीन (मराठी कार्यक्रम)|डान्सिंग क्वीन]] # [[तुमचं आमचं जमलं]] # [[बस बाई बस]] # [[मधली सुट्टी (मालिका)|मधली सुट्टी]] # [[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]] # [[महा मिनिस्टर]] # [[महाराष्ट्राची लोकधारा]] # [[याला जीवन ऐसे नाव (मालिका)|याला जीवन ऐसे नाव]] # [[हे तर काहीच नाय]] # [[अवघा रंग एक झाला]] == रिॲलिटी शो == झी मराठीने रिॲलिटी शो ही संकल्पना मराठी वाहिनीवर पहिल्यांदा आणली आणि अल्पावधीतच प्रेक्षकांनी तिला डोक्यावर घेतले. या वाहिनीने आतापर्यंत अनेक रिॲलिटी शोजची यशस्वी पर्वे सादर केली आहेत. === चला हवा येऊ द्या === {{मुख्य|चला हवा येऊ द्या}} [[निलेश साबळे]], [[भालचंद्र कदम]], [[सागर कारंडे]], [[श्रेया बुगडे]], [[कुशल बद्रिके]], [[भारत गणेशपुरे]] आणि तुषार देवल यांनी मिळून सुरू केलेला हा कार्यक्रम आहे. याबरोबरच [[योगेश शिरसाट]], [[अंकुर वाढवे]], स्नेहल शिदम, अरविंद जगताप हे सहकलाकार असून रमेश वाणी, [[विनीत भोंडे]], शशिकांत केरकर, [[मानसी नाईक]], संदीप रेडकर यांनी देखील यात काम केलेले आहे. या कार्यक्रमाचे सुद्धा अनेक पर्वे सादर झाली आहेत. महाराष्ट्र दौरा, भारत दौरा, विश्व दौरा, होऊ दे व्हायरल, शेलिब्रिटी पॅटर्न, उत्सव हास्याचा, लेडीज जिंदाबाद, वऱ्हाड निघालंय अमेरिकेला, लहान तोंडी मोठा घास ही ती पर्वे आहेत. हा कार्यक्रम नाटक, चित्रपट, मालिका यांना प्रोत्साहित करण्याचे काम करतो. === फू बाई फू === {{मुख्य|फू बाई फू}} फू बाई फू हा झी मराठीवरील काॅमेडी शो आहे. याची ९ पर्वे सादर झाली. यात धूमधडाका, नया है यह, काॅमेडीचं आधारकार्ड, टोल फ्री कॉमेडी, जिथे असाल तिथे हसाल इत्यादी पर्वे होती. [[निलेश साबळे]], [[वैदेही परशुरामी]], [[सई ताम्हणकर]] हे सूत्रसंचालक आणि [[अश्विनी काळसेकर]], [[उमेश कामत]], [[निर्मिती सावंत]], [[महेश कोठारे]], [[रेणुका शहाणे]] व [[स्वप्नील जोशी]] या सर्वांनी परीक्षकांचे काम केले आहे. === एका पेक्षा एक === {{मुख्य|एका पेक्षा एक}} एका पेक्षा एक हा [[सचिन पिळगांवकर]] यांची निर्मिती असलेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. याची एकूण ७ पर्वे सादर झाली होती ज्यात अप्सरा आली हे पर्व‌ विशेष गाजले. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन [[आदेश बांदेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]] यांनी केले असून [[सचिन पिळगांवकर]] महागुरू होते. === सा रे ग म प === {{मुख्य|सा रे ग म प}} सा रे ग म प या कार्यक्रमाने तब्बल १४ पर्वे सादर केली. यामध्ये वेगवेगळी पर्व ठेवले गेले. [[पल्लवी जोशी]] हिने सूत्र संचालनाचे काम केले. त्याची संक्षिप्त माहिती पुढीलप्रमाणे:- * स्वप्न स्वरांचे : यामध्ये १८ ते २५ या वयोगटातील स्पर्धकांचा समावेश होता. हे सारेगमपचे पहिले पर्व होते. या पर्वाचा विजेता महागायक पदाचा मान कोल्हापूरचा [[अभिजीत कोसंबी]] याला मिळाला. त्यानंतरच्या पर्वाची विजेती महागायिका पदाचा मान जळगावची वैशाली भैसने-माडे हिला मिळाला. अशाचप्रकारे [[ऊर्मिला धनगर]] ही देखील विजेती होती. या पर्वांचे परीक्षक गायिका [[देवकी पंडित]], रॉकस्टार [[अवधूत गुप्ते]], संगीतकार [[अजय-अतुल]] इत्यादी दिग्गज व्यक्तींनी भूषवले. * स्वप्न स्वरांचे ४०+ : या कार्यक्रमामध्ये वय वर्ष ४० वर्षे व त्या पुढील वयाच्या स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या कार्यक्रमाच्या विजेता जोडीचा मान संगिता चितळे व यज्ञेश्वर लिंबेकर यांना तर उपविजेता जोडीचा मान मिरजचे गायक महेश मुतालिक व मुंबईच्या अनुजा वर्तक यांना मिळाला. * लिटील चॅम्प्स : या पर्वामध्ये लहानग्यांनी आपल्या सुरांनी जगाला मोहून टाकले. ६ ते १५ वयोगटातील स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या पर्वाला केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर संपूर्ण जगातील प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतले. या कार्यक्रमातील एका भागाला [[लता मंगेशकर]] यांनी उपस्थिती लावून सर्व स्पर्धकांना आशीर्वाद दिला. याशिवाय इतर अनेक दिग्गज गायकांनी लहानग्यांना शाबासकीची थाप दिली. लिटील चॅम्प्सच्या पहिल्या पर्वाने मराठी संगीत विश्वाला पंचरत्न बहाल केले. पंचरत्न म्हणजे * अलिबागची लिटिल मॉनिटर [[मुग्धा वैशंपायन]] * आळंदीची लिटिल मास्टर कार्तिकी गायकवाड * लातूरचा म्युझिक डायरेक्टर [[रोहित राऊत]] * पुण्याची ॲंग्री यंगगर्ल [[आर्या आंबेकर]] * रत्‍नागिरीचा उकडीचा मोदक [[प्रथमेश लघाटे]] या कार्यक्रमातूनच घराघरांत पोहोचलेल्या [[केतकी माटेगांवकर]]ने संगीताबरोबरच मराठी चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांची मने जिंकली. गायिका [[वैशाली सामंत]] व गायक-संगीतकार [[अवधूत गुप्ते]] या पर्वाचे परीक्षक होते. यासोबतच "सा रे ग म प"ने अनेक यशस्वी पर्वं प्रस्तुत केली. त्यामध्ये महाराष्ट्राचा आजचा आवाज, स्वप्न स्वरांचे सूर ताऱ्यांचे, पर्व नव्हे गर्व, सूर नव्या युगाचा, घे पंगा कर दंगा, इत्यादी पर्वांचा समावेश होता. सर्वच पर्वांना प्रेक्षकांनी प्रचंड प्रतिसाद दिला. झी मराठीने "सा रे ग म प" द्वारे मराठी संगीताला एका वेगळ्या उंचीवर नेले आहे. == पुरस्कार सोहळे == {| class="wikitable" !वर्ष !पुरस्कार !संदर्भ |- |२००० – चालू |''झी चित्र गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2019-04-03|title=झी गौरव पुरस्कारात यांनी मारली बाजी, वाचा संपूर्ण यादी|url=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/zee-marathi-gaurav-awards-2019-winners/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२००४ – चालू |''[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]'' |<ref>{{Cite web|date=2019-10-12|url=https://www.lokmat.com/television/agabai-sasubai-and-ratris-khel-chale-2-receives-maximum-awards-zee-marathi-awards-2019/|title=या मालिकेने मारली झी मराठी अवॉर्ड्समध्ये बाजी, नुकतीच सुरु झालीये ही मालिका|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२०१३ – २०२४ |''उंच माझा झोका पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2017-08-22|title=स्त्री कर्तृत्वाचा सन्मान ‘उंच माझा झोका पुरस्कार’|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/1534718/zee-marathi-unch-maza-zoka-awards/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकसत्ता]]}}</ref> |- |२०१५ – चालू |''झी नाट्य गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2020-09-14|title=दिमाखदार सोहळ्यात संपन्न झाला 'झी नाट्य गौरव पुरस्कार'|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/zee-natya-gaurav-puraskar-2020/534751|access-date=2021-07-20|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]] [[वर्ग:झी मराठी]] j1bzc1lmh2o1z4wbgzdqmpzaqgkexng 2683615 2683588 2026-05-10T18:13:23Z Khirid Harshad 138639 [[Special:Contributions/~2026-28326-87|~2026-28326-87]] ([[User talk:~2026-28326-87|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:~2026-28254-96|~2026-28254-96]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2683582 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = झी मराठी |चित्र = Zee marathi logo 2025.jpg |चित्रसाईज = 200px |चित्रमाहिती = |चित्र२ = |चित्र२साईज = |चित्र२माहिती = |सुरुवात = १५ ऑगस्ट १९९९ |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = |मालक = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] |ब्रीदवाक्य = मी मराठी, झी मराठी |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = १३५, कॉंटीनेंटल बिल्डींग, डॉ. ॲनी बेझंट मार्ग, [[वरळी]], [[मुंबई]], ४०००१८ |जुने नाव = अल्फा टीव्ही मराठी |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]], [[झी चित्रमंदिर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३ आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११.३० (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ = http://www.zeemarathi.com }} '''झी मराठी''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] समूहाच्या मालकीची भारतातील दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीची सुरुवात १५ ऑगस्ट १९९९ मध्ये झाली. २७ मार्च २००५ पर्यंत ही वाहिनी '''अल्फा टीव्ही मराठी''' या नावाने ओळखली जात होती. ही वाहिनी मराठी प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या वाहिनीवर दैनंदिन मालिका आणि कथाबाह्य कार्यक्रम दाखवले जातात. '''झी मराठी एचडी''' वाहिनी ही २० नोव्हेंबर २०१६ रोजी सुरू झाली. महिन्याच्या रविवारी [[झी मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. == लोगो == [[चित्र:Zee Marathi 2025.svg|100px]] [[चित्र:Zee Marathi Official Logo.jpg|100px]] [[चित्र:Zeemarathi.gif|100px]] == माहिती == सुरुवातीला वाहिनीवर सोमवार ते शुक्रवार मालिका दाखवण्यात येत असे, पण १ जुलै २००७ पासून मालिका सोमवार ते शनिवार दाखवण्यास सुरुवात झाली. २४ जुलै २०१७ पासून झी मराठीने दुपारचा नवा प्राईम टाइम सुरू केला होता, परंतु त्यास लोकांचा प्रतिसाद न मिळाल्याने २५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हा प्राईम टाइम बंद करण्यात आला. १३ फेब्रुवारी २०२३ पासून "आपली दुपार, झी मराठी दुपार" नावाने पुन्हा दुपारी मालिका सुरू केल्या होत्या, पण कमी टीआरपी अभावी दुपारच्या मालिका २७ मे २०२३ रोजी बंद करण्यात आल्या. झी मराठी वाहिनीने ''[[जय मल्हार]]'' आणि ''[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]'' या मालिकांच्या एपिसोड्सवरून चित्रपट तयार केले आहेत. कोरोना महामारीमुळे इतिहासात पहिल्यांदाच झी मराठीचे दैनंदिन कार्यक्रम २७ मार्च २०२० ला बंद करण्यात आले, परंतु ८ जून २०२० पासून नवीन लाॅकडाऊन विशेष मालिका सुरू करण्यात आल्या. तसेच १३ जुलै २०२० पासून दैनंदिन कार्यक्रम दाखवण्यास सुरुवात झाली. त्यामुळेच त्यादिवशी मराठी मनोरंजनाच्या शुभारंभानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात उत्सव साजरा करण्याचे झी मराठीकडून आवाहन करण्यात आले होते. मुंबई पोलिसांना कामातून थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून झी मराठी दरवर्षी '''स्वरतरंग''' हा कार्यक्रम आयोजित करत असे. एप्रिल २०१४ पासून झी मराठीने '''नक्षत्र''' या कार्यक्रमाद्वारे दर रविवारी मराठी रंगभूमीवरील अनेक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटके दाखवण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे नक्षत्र कार्यक्रम अल्पावधीतच लोकप्रिय झाला. तसेच झी मराठीने ''[[नक्षत्रांचे देणे (कार्यक्रम)|नक्षत्रांचे देणे]]'' या कार्यक्रमातून जुन्या लोकप्रिय गायकांची गाणी सादर केली आहेत. ''[[मनोरंजनाचा अधिकमास]]'' याद्वारे झी मराठीतर्फे दरवर्षी मे अथवा ऑक्टोबर महिन्याच्या दर रविवारी मालिका प्रक्षेपित करण्यात येतात. झी मराठी वाहिनीने ''[[झी मराठी दिशा]]'' हे पहिले साप्ताहिक वृत्तपत्र ९ डिसेंबर २०१७ रोजी सुरू केले, पण काही कारणास्तव १२ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हे साप्ताहिक बंद करण्यात आले. याबरोबरच '''खाली डोकं वर पाय''' (लहान मुलांसाठी उन्हाळी सुट्टीतील मासिक), '''सुखकर्ता''' (गणेशोत्सव विशेष मासिक) आणि '''उत्सव नात्यांचा''' (दिवाळी विशेष मासिक) ही वार्षिक मासिके सुरू केली होती. तसेच नोव्हेंबर २०१५ साली महिला सक्षमीकरणासाठी झी मराठी जागृती हा नवा उपक्रम सुरू केला. === ॲप्लिकेशन्स === झी मराठीने मोबाईल ॲप्स देखील सुरू केले आहेत. # झी मराठी ॲप (ओझी ॲप / [[झी फाईव्ह]] ॲप) # तुमचं आमचं जमलं ॲप # होम मिनिस्टर ॲप # किसान अभिमान ॲप # टॅलेंट ॲप === नाटक === झी मराठीने २०१८ पासून नाटकांची प्रस्तुती करण्यास सुरुवात केली. # [[हॅम्लेट]] # आरण्यक # नटसम्राट # अलबत्या गलबत्या # एका लग्नाची पुढची गोष्ट # तिला काही सांगायचंय! # इडियट्स # राजाला जावई हवा # कापूसकोंड्याची गोष्ट # झुंड # तीसरे बादशाह हम! # इब्लिस # नियम व अटी लागू == प्रसारित मालिका == {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! प्रसारण ! वेळ ! रूपांतरण |- | २३ सप्टेंबर २०२४ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | ३० मिनिटे | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका कृष्णकोळी |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[लक्ष्मी निवास]] | ६० मिनिटे | दुपारी १.३० वाजता | कन्नड मालिका लक्ष्मी निवासा |- | १९ जानेवारी २०२६ | [[शुभ श्रावणी]] | rowspan="2"| ४५ मिनिटे | संध्या. ६.३० वाजता | तेलुगू मालिका अम्मायी गारू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.१५ वाजता | हिंदी मालिका बडे अच्छे लगते हैं |- | १३ एप्रिल २०२६ | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | rowspan="3"| ३० मिनिटे | रात्री ८ वाजता | तमिळ मालिका वीरा |- | १६ मार्च २०२६ | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | तेलुगू मालिका वरुधिनी परिणायम |- | ३० जून २०२५ | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | तेलुगू मालिका मुत्याला मुग्गू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | rowspan="2"| ४५ मिनिटे | रात्री ९.३० वाजता | बंगाली मालिका जगद्धात्री |- | २ जून २०२५ | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १०.१५ वाजता | |- | १७ फेब्रुवारी २०२५ | [[तुला जपणार आहे]] | ३० मिनिटे | रात्री ११ वाजता | कन्नड मालिका ना निन्ना बिडलारे |} === कथाबाह्य कार्यक्रम === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! कथाबाह्य कार्यक्रम ! प्रसारण ! वेळ |- | ८ जून २०२० | [[वेध भविष्याचा]] | ६० मिनिटे | सकाळी ७ वाजता |- | ९ ऑगस्ट २०२५ | [[आम्ही सारे खवय्ये]] | ३० मिनिटे | दुपारी २.३० वाजता |} === नव्या मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | rowspan="2" {{TBA}} | कृष्णाईच्या लेकी | rowspan="2"| लवकरच... | तेलुगू मालिका राधाम्मा कुथरू |- | इच्छाधारी नागीण | हिंदी मालिका नागिन - वादों की अग्निपरीक्षा |} == जुन्या मालिका == # [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]] # [[३६ गुणी जोडी]] # [[४०५ आनंदवन]] # [[अंकुर (मालिका)|अंकुर]] # [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] # [[अग्गंबाई सासूबाई]] # [[अग्गंबाई सूनबाई]] # [[अजूनही चांदरात आहे]] # [[अधुरी एक कहाणी]] # [[अनुबंध (मालिका)|अनुबंध]] # [[अप्पी आमची कलेक्टर]] # [[अभिलाषा (मालिका)|अभिलाषा]] # [[अमरप्रेम (मालिका)|अमरप्रेम]] # [[अरुंधती (मालिका)|अरुंधती]] # [[अल्टी पल्टी सुमडीत कल्टी]] # [[अवंतिका (मालिका)|अवंतिका]] # [[अवघाचि संसार]] # [[असंभव (मालिका)|असंभव]] # [[असे हे कन्यादान]] # [[अस्मिता (मालिका)|अस्मिता]] # [[आभाळमाया]] # [[आभास हा]] # [[उंच माझा झोका]] # [[ऊन पाऊस (मालिका)|ऊन पाऊस]] # [[एक गाव भुताचा]] # [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] # [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] # [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] # [[कळत नकळत (मालिका)|कळत नकळत]] # [[का रे दुरावा]] # [[काय घडलं त्या रात्री?]] # [[कारभारी लयभारी]] # [[काहे दिया परदेस]] # [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] # [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] # [[कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर]] # [[खुलता कळी खुलेना]] # [[गाव गाता गजाली]] # [[गुंतता हृदय हे]] # [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]] # [[घरात बसले सारे]] # [[घेतला वसा टाकू नको]] # [[चंद्रविलास]] # [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] # [[जगाची वारी लयभारी]] # [[जय मल्हार]] # [[जाऊ बाई गावात: न पाहिलेली मजा]] # [[जागो मोहन प्यारे]] # [[जाडूबाई जोरात]] # [[जावई विकत घेणे आहे]] # [[जुळून येती रेशीमगाठी]] # [[टोटल हुबलाक]] # [[डिस्कव्हर महाराष्ट्र]] # [[ती परत आलीये]] # [[तुझं माझं जमेना (मालिका)|तुझं माझं जमेना]] # [[तुझं माझं ब्रेकअप]] # [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] # [[तुझ्यात जीव रंगला]] # [[तुझ्याविना (मालिका)|तुझ्याविना]] # [[तुला पाहते रे]] # [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] # [[तू चाल पुढं]] # [[तू तिथे मी]] # [[तू तेव्हा तशी]] # [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] # [[दिल दोस्ती दुनियादारी]] # [[दिल दोस्ती दोबारा]] # [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]] # [[देवमाणूस]] # [[देवमाणूस २]] # [[नकटीच्या लग्नाला यायचं हं]] # [[नवरी मिळे हिटलरला]] # [[नवा गडी नवं राज्य]] # [[नांदा सौख्य भरे]] # [[नाममात्र]] # [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] # [[पारू (मालिका)|पारू]] # [[पाहिले न मी तुला]] # [[पिंजरा (मालिका)|पिंजरा]] # [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] # [[प्रदक्षिणा (मालिका)|प्रदक्षिणा]] # [[बंधन (मालिका)|बंधन]] # [[बाजी (मालिका)|बाजी]] # [[भागो मोहन प्यारे]] # [[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]] # [[भाग्याची ही माहेरची साडी]] # [[मन उडु उडु झालं]] # [[मन झालं बाजिंद]] # [[मला सासू हवी]] # [[मस्त महाराष्ट्र]] # [[महाराष्ट्राची किचन क्वीन]] # [[माझा होशील ना]] # [[माझिया प्रियाला प्रीत कळेना]] # [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] # [[माझे पती सौभाग्यवती]] # [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] # [[मालवणी डेझ]] # [[मिसेस मुख्यमंत्री]] # [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] # [[या सुखांनो या]] # [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] # [[रात्रीस खेळ चाले]] # [[रात्रीस खेळ चाले २]] # [[रात्रीस खेळ चाले ३]] # [[राधा ही बावरी]] # [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] # [[लक्ष्मणरेषा (मालिका)|लक्ष्मणरेषा]] # [[लग्नाची वाईफ वेडिंगची बायकू]] # [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] # [[लाखात एक आमचा दादा]] # [[लागिरं झालं जी]] # [[लाडाची मी लेक गं!]] # [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] # [[वहिनीसाहेब]] # [[वादळवाट]] # [[वारस (मालिका)|वारस]] # [[शिवा (मालिका)|शिवा]] # [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]] # [[शेजारी शेजारी पक्के शेजारी]] # [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] # [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] # [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]] # [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] # [[सारं काही तिच्यासाठी]] # [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]] # [[साहेब बीबी आणि मी]] # [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] # [[हम तो तेरे आशिक है]] # [[हृदयी प्रीत जागते]] # [[होणार सून मी ह्या घरची]] # अग्निपरीक्षा # आक्रित # अल्फा स्कॉलर्स # अल्फा बातम्या # आमच्यासारखे आम्हीच # आकाश पेलताना # आम्ही ट्रॅव्हलकर # आमने सामने # अर्थ # अभियान # असा मी तसा मी # बुक शेल्फ # बुवा आला # बोल बाप्पा # भटकंती # चक्रव्यूह एक संघर्ष # कॉमेडी डॉट कॉम # क्रिकेट क्लब # शेफ व्हर्सेस फ्रीज # डार्लिंग डार्लिंग # दे धमाल # डिटेक्टिव्ह जय राम # दिलखुलास # दुहेरी # दुनियादारी # एक हा असा धागा सुखाचा # एका श्वासाचे अंतर # गहिरे पाणी # घडलंय बिघडलंय # गुडमॉर्निंग महाराष्ट्र # गीतरामायण # हा कार्यक्रम बघू नका! # हसा चकट फू # हाऊसफुल्ल # होम स्वीट होम # इंद्रधनुष्य # जगावेगळी # जल्लोष गणरायाचा # जिभेला काही हाड # जोडी नं.१ # कथाकथी # खरंच माझं चुकलं का? # किनारा # कोपरखळी # क्या बात है! # मानसी तुमच्या घरी # मेघ दाटले # मिसाळ # मिशा # मृण्मयी # मुंबई पोलीस # नमस्कार अल्फा # नायक # नुपूर # पतंजलि योग # पाऊस येता येता # पेशवाई # पिंपळपान # पोलीस फाईल्स # प्रपंच # राम राम महाराष्ट्र # रिमझिम # रेशीमगाठी # ऋणानुबंध # साईबाबा # सांजभूल # सूरताल # सौदामिनी # शॉपिंग शॉपिंग # श्रावणसरी # थरार # तुंबाडचे खोत # युनिट ९ # वाजवू का? # व्यक्ती आणि वल्ली # वस्त्रहरण # युवा # झी न्यूझ मराठी # झाले मोकळे आकाश # झुंज === अनुवादित मालिका === # [[झाशीची राणी (मालिका)|झाशीची राणी]] # [[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]] == कथाबाह्य कार्यक्रम == # [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] # [[सा रे ग म प]] (११ पर्वे) # [[चला हवा येऊ द्या]] (१० पर्वे) # [[फू बाई फू]] (९ पर्वे) # [[एका पेक्षा एक]] (७ पर्वे) # [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] (४ पर्वे) # [[खुपते तिथे गुप्ते]] (३ पर्वे) # [[डान्स महाराष्ट्र डान्स]] (३ पर्वे) # [[तुफान आलंया]] (३ पर्वे) # [[किचन कल्लाकार]] (२ पर्वे) # [[बँड बाजा वरात]] (२ पर्वे) # [[मराठी पाऊल पडते पुढे]] (२ पर्वे) # [[महाराष्ट्राचा सुपरस्टार]] (२ पर्वे) # [[हप्ता बंद]] (२ पर्वे) # [[हास्यसम्राट]] (२ पर्वे) # [[ड्रामा जुनिअर्स]] # [[चल भावा सिटीत]] # [[जाऊ बाई गावात]] # [[अळी मिळी गुपचिळी]] # [[कानाला खडा]] # [[झिंग झिंग झिंगाट]] # [[डब्बा गुल]] # [[डान्सिंग क्वीन (मराठी कार्यक्रम)|डान्सिंग क्वीन]] # [[तुमचं आमचं जमलं]] # [[बस बाई बस]] # [[मधली सुट्टी (मालिका)|मधली सुट्टी]] # [[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]] # [[महा मिनिस्टर]] # [[महाराष्ट्राची लोकधारा]] # [[याला जीवन ऐसे नाव (मालिका)|याला जीवन ऐसे नाव]] # [[हे तर काहीच नाय]] # [[अवघा रंग एक झाला]] == रिॲलिटी शो == झी मराठीने रिॲलिटी शो ही संकल्पना मराठी वाहिनीवर पहिल्यांदा आणली आणि अल्पावधीतच प्रेक्षकांनी तिला डोक्यावर घेतले. या वाहिनीने आतापर्यंत अनेक रिॲलिटी शोजची यशस्वी पर्वे सादर केली आहेत. === चला हवा येऊ द्या === {{मुख्य|चला हवा येऊ द्या}} [[निलेश साबळे]], [[भालचंद्र कदम]], [[सागर कारंडे]], [[श्रेया बुगडे]], [[कुशल बद्रिके]], [[भारत गणेशपुरे]] आणि तुषार देवल यांनी मिळून सुरू केलेला हा कार्यक्रम आहे. याबरोबरच [[योगेश शिरसाट]], [[अंकुर वाढवे]], स्नेहल शिदम, अरविंद जगताप हे सहकलाकार असून रमेश वाणी, [[विनीत भोंडे]], शशिकांत केरकर, [[मानसी नाईक]], संदीप रेडकर यांनी देखील यात काम केलेले आहे. या कार्यक्रमाचे सुद्धा अनेक पर्वे सादर झाली आहेत. महाराष्ट्र दौरा, भारत दौरा, विश्व दौरा, होऊ दे व्हायरल, शेलिब्रिटी पॅटर्न, उत्सव हास्याचा, लेडीज जिंदाबाद, वऱ्हाड निघालंय अमेरिकेला, लहान तोंडी मोठा घास ही ती पर्वे आहेत. हा कार्यक्रम नाटक, चित्रपट, मालिका यांना प्रोत्साहित करण्याचे काम करतो. === फू बाई फू === {{मुख्य|फू बाई फू}} फू बाई फू हा झी मराठीवरील काॅमेडी शो आहे. याची ९ पर्वे सादर झाली. यात धूमधडाका, नया है यह, काॅमेडीचं आधारकार्ड, टोल फ्री कॉमेडी, जिथे असाल तिथे हसाल इत्यादी पर्वे होती. [[निलेश साबळे]], [[वैदेही परशुरामी]], [[सई ताम्हणकर]] हे सूत्रसंचालक आणि [[अश्विनी काळसेकर]], [[उमेश कामत]], [[निर्मिती सावंत]], [[महेश कोठारे]], [[रेणुका शहाणे]] व [[स्वप्नील जोशी]] या सर्वांनी परीक्षकांचे काम केले आहे. === एका पेक्षा एक === {{मुख्य|एका पेक्षा एक}} एका पेक्षा एक हा [[सचिन पिळगांवकर]] यांची निर्मिती असलेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. याची एकूण ७ पर्वे सादर झाली होती ज्यात अप्सरा आली हे पर्व‌ विशेष गाजले. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन [[आदेश बांदेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]] यांनी केले असून [[सचिन पिळगांवकर]] महागुरू होते. === सा रे ग म प === {{मुख्य|सा रे ग म प}} सा रे ग म प या कार्यक्रमाने तब्बल १४ पर्वे सादर केली. यामध्ये वेगवेगळी पर्व ठेवले गेले. [[पल्लवी जोशी]] हिने सूत्र संचालनाचे काम केले. त्याची संक्षिप्त माहिती पुढीलप्रमाणे:- * स्वप्न स्वरांचे : यामध्ये १८ ते २५ या वयोगटातील स्पर्धकांचा समावेश होता. हे सारेगमपचे पहिले पर्व होते. या पर्वाचा विजेता महागायक पदाचा मान कोल्हापूरचा [[अभिजीत कोसंबी]] याला मिळाला. त्यानंतरच्या पर्वाची विजेती महागायिका पदाचा मान जळगावची वैशाली भैसने-माडे हिला मिळाला. अशाचप्रकारे [[ऊर्मिला धनगर]] ही देखील विजेती होती. या पर्वांचे परीक्षक गायिका [[देवकी पंडित]], रॉकस्टार [[अवधूत गुप्ते]], संगीतकार [[अजय-अतुल]] इत्यादी दिग्गज व्यक्तींनी भूषवले. * स्वप्न स्वरांचे ४०+ : या कार्यक्रमामध्ये वय वर्ष ४० वर्षे व त्या पुढील वयाच्या स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या कार्यक्रमाच्या विजेता जोडीचा मान संगिता चितळे व यज्ञेश्वर लिंबेकर यांना तर उपविजेता जोडीचा मान मिरजचे गायक महेश मुतालिक व मुंबईच्या अनुजा वर्तक यांना मिळाला. * लिटील चॅम्प्स : या पर्वामध्ये लहानग्यांनी आपल्या सुरांनी जगाला मोहून टाकले. ६ ते १५ वयोगटातील स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या पर्वाला केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर संपूर्ण जगातील प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतले. या कार्यक्रमातील एका भागाला [[लता मंगेशकर]] यांनी उपस्थिती लावून सर्व स्पर्धकांना आशीर्वाद दिला. याशिवाय इतर अनेक दिग्गज गायकांनी लहानग्यांना शाबासकीची थाप दिली. लिटील चॅम्प्सच्या पहिल्या पर्वाने मराठी संगीत विश्वाला पंचरत्न बहाल केले. पंचरत्न म्हणजे * अलिबागची लिटिल मॉनिटर [[मुग्धा वैशंपायन]] * आळंदीची लिटिल मास्टर कार्तिकी गायकवाड * लातूरचा म्युझिक डायरेक्टर [[रोहित राऊत]] * पुण्याची ॲंग्री यंगगर्ल [[आर्या आंबेकर]] * रत्‍नागिरीचा उकडीचा मोदक [[प्रथमेश लघाटे]] या कार्यक्रमातूनच घराघरांत पोहोचलेल्या [[केतकी माटेगांवकर]]ने संगीताबरोबरच मराठी चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांची मने जिंकली. गायिका [[वैशाली सामंत]] व गायक-संगीतकार [[अवधूत गुप्ते]] या पर्वाचे परीक्षक होते. यासोबतच "सा रे ग म प"ने अनेक यशस्वी पर्वं प्रस्तुत केली. त्यामध्ये महाराष्ट्राचा आजचा आवाज, स्वप्न स्वरांचे सूर ताऱ्यांचे, पर्व नव्हे गर्व, सूर नव्या युगाचा, घे पंगा कर दंगा, इत्यादी पर्वांचा समावेश होता. सर्वच पर्वांना प्रेक्षकांनी प्रचंड प्रतिसाद दिला. झी मराठीने "सा रे ग म प" द्वारे मराठी संगीताला एका वेगळ्या उंचीवर नेले आहे. == पुरस्कार सोहळे == {| class="wikitable" !वर्ष !पुरस्कार !संदर्भ |- |२००० – चालू |''झी चित्र गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2019-04-03|title=झी गौरव पुरस्कारात यांनी मारली बाजी, वाचा संपूर्ण यादी|url=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/zee-marathi-gaurav-awards-2019-winners/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२००४ – चालू |''[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]'' |<ref>{{Cite web|date=2019-10-12|url=https://www.lokmat.com/television/agabai-sasubai-and-ratris-khel-chale-2-receives-maximum-awards-zee-marathi-awards-2019/|title=या मालिकेने मारली झी मराठी अवॉर्ड्समध्ये बाजी, नुकतीच सुरु झालीये ही मालिका|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२०१३ – २०२४ |''उंच माझा झोका पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2017-08-22|title=स्त्री कर्तृत्वाचा सन्मान ‘उंच माझा झोका पुरस्कार’|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/1534718/zee-marathi-unch-maza-zoka-awards/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकसत्ता]]}}</ref> |- |२०१५ – चालू |''झी नाट्य गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2020-09-14|title=दिमाखदार सोहळ्यात संपन्न झाला 'झी नाट्य गौरव पुरस्कार'|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/zee-natya-gaurav-puraskar-2020/534751|access-date=2021-07-20|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]] [[वर्ग:झी मराठी]] oyr7bbuf62wuymud5poylzfjakv7sak 2683617 2683615 2026-05-10T18:14:20Z Khirid Harshad 138639 /* नव्या मालिका */ 2683617 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = झी मराठी |चित्र = Zee marathi logo 2025.jpg |चित्रसाईज = 200px |चित्रमाहिती = |चित्र२ = |चित्र२साईज = |चित्र२माहिती = |सुरुवात = १५ ऑगस्ट १९९९ |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = |मालक = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] |ब्रीदवाक्य = मी मराठी, झी मराठी |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = १३५, कॉंटीनेंटल बिल्डींग, डॉ. ॲनी बेझंट मार्ग, [[वरळी]], [[मुंबई]], ४०००१८ |जुने नाव = अल्फा टीव्ही मराठी |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]], [[झी चित्रमंदिर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३ आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११.३० (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ = http://www.zeemarathi.com }} '''झी मराठी''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] समूहाच्या मालकीची भारतातील दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीची सुरुवात १५ ऑगस्ट १९९९ मध्ये झाली. २७ मार्च २००५ पर्यंत ही वाहिनी '''अल्फा टीव्ही मराठी''' या नावाने ओळखली जात होती. ही वाहिनी मराठी प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या वाहिनीवर दैनंदिन मालिका आणि कथाबाह्य कार्यक्रम दाखवले जातात. '''झी मराठी एचडी''' वाहिनी ही २० नोव्हेंबर २०१६ रोजी सुरू झाली. महिन्याच्या रविवारी [[झी मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. == लोगो == [[चित्र:Zee Marathi 2025.svg|100px]] [[चित्र:Zee Marathi Official Logo.jpg|100px]] [[चित्र:Zeemarathi.gif|100px]] == माहिती == सुरुवातीला वाहिनीवर सोमवार ते शुक्रवार मालिका दाखवण्यात येत असे, पण १ जुलै २००७ पासून मालिका सोमवार ते शनिवार दाखवण्यास सुरुवात झाली. २४ जुलै २०१७ पासून झी मराठीने दुपारचा नवा प्राईम टाइम सुरू केला होता, परंतु त्यास लोकांचा प्रतिसाद न मिळाल्याने २५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हा प्राईम टाइम बंद करण्यात आला. १३ फेब्रुवारी २०२३ पासून "आपली दुपार, झी मराठी दुपार" नावाने पुन्हा दुपारी मालिका सुरू केल्या होत्या, पण कमी टीआरपी अभावी दुपारच्या मालिका २७ मे २०२३ रोजी बंद करण्यात आल्या. झी मराठी वाहिनीने ''[[जय मल्हार]]'' आणि ''[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]'' या मालिकांच्या एपिसोड्सवरून चित्रपट तयार केले आहेत. कोरोना महामारीमुळे इतिहासात पहिल्यांदाच झी मराठीचे दैनंदिन कार्यक्रम २७ मार्च २०२० ला बंद करण्यात आले, परंतु ८ जून २०२० पासून नवीन लाॅकडाऊन विशेष मालिका सुरू करण्यात आल्या. तसेच १३ जुलै २०२० पासून दैनंदिन कार्यक्रम दाखवण्यास सुरुवात झाली. त्यामुळेच त्यादिवशी मराठी मनोरंजनाच्या शुभारंभानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात उत्सव साजरा करण्याचे झी मराठीकडून आवाहन करण्यात आले होते. मुंबई पोलिसांना कामातून थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून झी मराठी दरवर्षी '''स्वरतरंग''' हा कार्यक्रम आयोजित करत असे. एप्रिल २०१४ पासून झी मराठीने '''नक्षत्र''' या कार्यक्रमाद्वारे दर रविवारी मराठी रंगभूमीवरील अनेक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटके दाखवण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे नक्षत्र कार्यक्रम अल्पावधीतच लोकप्रिय झाला. तसेच झी मराठीने ''[[नक्षत्रांचे देणे (कार्यक्रम)|नक्षत्रांचे देणे]]'' या कार्यक्रमातून जुन्या लोकप्रिय गायकांची गाणी सादर केली आहेत. ''[[मनोरंजनाचा अधिकमास]]'' याद्वारे झी मराठीतर्फे दरवर्षी मे अथवा ऑक्टोबर महिन्याच्या दर रविवारी मालिका प्रक्षेपित करण्यात येतात. झी मराठी वाहिनीने ''[[झी मराठी दिशा]]'' हे पहिले साप्ताहिक वृत्तपत्र ९ डिसेंबर २०१७ रोजी सुरू केले, पण काही कारणास्तव १२ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हे साप्ताहिक बंद करण्यात आले. याबरोबरच '''खाली डोकं वर पाय''' (लहान मुलांसाठी उन्हाळी सुट्टीतील मासिक), '''सुखकर्ता''' (गणेशोत्सव विशेष मासिक) आणि '''उत्सव नात्यांचा''' (दिवाळी विशेष मासिक) ही वार्षिक मासिके सुरू केली होती. तसेच नोव्हेंबर २०१५ साली महिला सक्षमीकरणासाठी झी मराठी जागृती हा नवा उपक्रम सुरू केला. === ॲप्लिकेशन्स === झी मराठीने मोबाईल ॲप्स देखील सुरू केले आहेत. # झी मराठी ॲप (ओझी ॲप / [[झी फाईव्ह]] ॲप) # तुमचं आमचं जमलं ॲप # होम मिनिस्टर ॲप # किसान अभिमान ॲप # टॅलेंट ॲप === नाटक === झी मराठीने २०१८ पासून नाटकांची प्रस्तुती करण्यास सुरुवात केली. # [[हॅम्लेट]] # आरण्यक # नटसम्राट # अलबत्या गलबत्या # एका लग्नाची पुढची गोष्ट # तिला काही सांगायचंय! # इडियट्स # राजाला जावई हवा # कापूसकोंड्याची गोष्ट # झुंड # तीसरे बादशाह हम! # इब्लिस # नियम व अटी लागू == प्रसारित मालिका == {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! प्रसारण ! वेळ ! रूपांतरण |- | २३ सप्टेंबर २०२४ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | ३० मिनिटे | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका कृष्णकोळी |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[लक्ष्मी निवास]] | ६० मिनिटे | दुपारी १.३० वाजता | कन्नड मालिका लक्ष्मी निवासा |- | १९ जानेवारी २०२६ | [[शुभ श्रावणी]] | rowspan="2"| ४५ मिनिटे | संध्या. ६.३० वाजता | तेलुगू मालिका अम्मायी गारू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.१५ वाजता | हिंदी मालिका बडे अच्छे लगते हैं |- | १३ एप्रिल २०२६ | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | rowspan="3"| ३० मिनिटे | रात्री ८ वाजता | तमिळ मालिका वीरा |- | १६ मार्च २०२६ | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | तेलुगू मालिका वरुधिनी परिणायम |- | ३० जून २०२५ | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | तेलुगू मालिका मुत्याला मुग्गू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | rowspan="2"| ४५ मिनिटे | रात्री ९.३० वाजता | बंगाली मालिका जगद्धात्री |- | २ जून २०२५ | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १०.१५ वाजता | |- | १७ फेब्रुवारी २०२५ | [[तुला जपणार आहे]] | ३० मिनिटे | रात्री ११ वाजता | कन्नड मालिका ना निन्ना बिडलारे |} === कथाबाह्य कार्यक्रम === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! कथाबाह्य कार्यक्रम ! प्रसारण ! वेळ |- | ८ जून २०२० | [[वेध भविष्याचा]] | ६० मिनिटे | सकाळी ७ वाजता |- | ९ ऑगस्ट २०२५ | [[आम्ही सारे खवय्ये]] | ३० मिनिटे | दुपारी २.३० वाजता |} === नव्या मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | rowspan="2" {{TBA}} | [[कृष्णाईच्या लेकी]] | rowspan="2"| लवकरच... | तेलुगू मालिका राधाम्मा कुथरू |- | इच्छाधारी नागीण | हिंदी मालिका नागिन - वादों की अग्निपरीक्षा |} == जुन्या मालिका == # [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]] # [[३६ गुणी जोडी]] # [[४०५ आनंदवन]] # [[अंकुर (मालिका)|अंकुर]] # [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] # [[अग्गंबाई सासूबाई]] # [[अग्गंबाई सूनबाई]] # [[अजूनही चांदरात आहे]] # [[अधुरी एक कहाणी]] # [[अनुबंध (मालिका)|अनुबंध]] # [[अप्पी आमची कलेक्टर]] # [[अभिलाषा (मालिका)|अभिलाषा]] # [[अमरप्रेम (मालिका)|अमरप्रेम]] # [[अरुंधती (मालिका)|अरुंधती]] # [[अल्टी पल्टी सुमडीत कल्टी]] # [[अवंतिका (मालिका)|अवंतिका]] # [[अवघाचि संसार]] # [[असंभव (मालिका)|असंभव]] # [[असे हे कन्यादान]] # [[अस्मिता (मालिका)|अस्मिता]] # [[आभाळमाया]] # [[आभास हा]] # [[उंच माझा झोका]] # [[ऊन पाऊस (मालिका)|ऊन पाऊस]] # [[एक गाव भुताचा]] # [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] # [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] # [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] # [[कळत नकळत (मालिका)|कळत नकळत]] # [[का रे दुरावा]] # [[काय घडलं त्या रात्री?]] # [[कारभारी लयभारी]] # [[काहे दिया परदेस]] # [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] # [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] # [[कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर]] # [[खुलता कळी खुलेना]] # [[गाव गाता गजाली]] # [[गुंतता हृदय हे]] # [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]] # [[घरात बसले सारे]] # [[घेतला वसा टाकू नको]] # [[चंद्रविलास]] # [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] # [[जगाची वारी लयभारी]] # [[जय मल्हार]] # [[जाऊ बाई गावात: न पाहिलेली मजा]] # [[जागो मोहन प्यारे]] # [[जाडूबाई जोरात]] # [[जावई विकत घेणे आहे]] # [[जुळून येती रेशीमगाठी]] # [[टोटल हुबलाक]] # [[डिस्कव्हर महाराष्ट्र]] # [[ती परत आलीये]] # [[तुझं माझं जमेना (मालिका)|तुझं माझं जमेना]] # [[तुझं माझं ब्रेकअप]] # [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] # [[तुझ्यात जीव रंगला]] # [[तुझ्याविना (मालिका)|तुझ्याविना]] # [[तुला पाहते रे]] # [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] # [[तू चाल पुढं]] # [[तू तिथे मी]] # [[तू तेव्हा तशी]] # [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] # [[दिल दोस्ती दुनियादारी]] # [[दिल दोस्ती दोबारा]] # [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]] # [[देवमाणूस]] # [[देवमाणूस २]] # [[नकटीच्या लग्नाला यायचं हं]] # [[नवरी मिळे हिटलरला]] # [[नवा गडी नवं राज्य]] # [[नांदा सौख्य भरे]] # [[नाममात्र]] # [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] # [[पारू (मालिका)|पारू]] # [[पाहिले न मी तुला]] # [[पिंजरा (मालिका)|पिंजरा]] # [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] # [[प्रदक्षिणा (मालिका)|प्रदक्षिणा]] # [[बंधन (मालिका)|बंधन]] # [[बाजी (मालिका)|बाजी]] # [[भागो मोहन प्यारे]] # [[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]] # [[भाग्याची ही माहेरची साडी]] # [[मन उडु उडु झालं]] # [[मन झालं बाजिंद]] # [[मला सासू हवी]] # [[मस्त महाराष्ट्र]] # [[महाराष्ट्राची किचन क्वीन]] # [[माझा होशील ना]] # [[माझिया प्रियाला प्रीत कळेना]] # [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] # [[माझे पती सौभाग्यवती]] # [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] # [[मालवणी डेझ]] # [[मिसेस मुख्यमंत्री]] # [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] # [[या सुखांनो या]] # [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] # [[रात्रीस खेळ चाले]] # [[रात्रीस खेळ चाले २]] # [[रात्रीस खेळ चाले ३]] # [[राधा ही बावरी]] # [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] # [[लक्ष्मणरेषा (मालिका)|लक्ष्मणरेषा]] # [[लग्नाची वाईफ वेडिंगची बायकू]] # [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] # [[लाखात एक आमचा दादा]] # [[लागिरं झालं जी]] # [[लाडाची मी लेक गं!]] # [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] # [[वहिनीसाहेब]] # [[वादळवाट]] # [[वारस (मालिका)|वारस]] # [[शिवा (मालिका)|शिवा]] # [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]] # [[शेजारी शेजारी पक्के शेजारी]] # [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] # [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] # [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]] # [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] # [[सारं काही तिच्यासाठी]] # [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]] # [[साहेब बीबी आणि मी]] # [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] # [[हम तो तेरे आशिक है]] # [[हृदयी प्रीत जागते]] # [[होणार सून मी ह्या घरची]] # अग्निपरीक्षा # आक्रित # अल्फा स्कॉलर्स # अल्फा बातम्या # आमच्यासारखे आम्हीच # आकाश पेलताना # आम्ही ट्रॅव्हलकर # आमने सामने # अर्थ # अभियान # असा मी तसा मी # बुक शेल्फ # बुवा आला # बोल बाप्पा # भटकंती # चक्रव्यूह एक संघर्ष # कॉमेडी डॉट कॉम # क्रिकेट क्लब # शेफ व्हर्सेस फ्रीज # डार्लिंग डार्लिंग # दे धमाल # डिटेक्टिव्ह जय राम # दिलखुलास # दुहेरी # दुनियादारी # एक हा असा धागा सुखाचा # एका श्वासाचे अंतर # गहिरे पाणी # घडलंय बिघडलंय # गुडमॉर्निंग महाराष्ट्र # गीतरामायण # हा कार्यक्रम बघू नका! # हसा चकट फू # हाऊसफुल्ल # होम स्वीट होम # इंद्रधनुष्य # जगावेगळी # जल्लोष गणरायाचा # जिभेला काही हाड # जोडी नं.१ # कथाकथी # खरंच माझं चुकलं का? # किनारा # कोपरखळी # क्या बात है! # मानसी तुमच्या घरी # मेघ दाटले # मिसाळ # मिशा # मृण्मयी # मुंबई पोलीस # नमस्कार अल्फा # नायक # नुपूर # पतंजलि योग # पाऊस येता येता # पेशवाई # पिंपळपान # पोलीस फाईल्स # प्रपंच # राम राम महाराष्ट्र # रिमझिम # रेशीमगाठी # ऋणानुबंध # साईबाबा # सांजभूल # सूरताल # सौदामिनी # शॉपिंग शॉपिंग # श्रावणसरी # थरार # तुंबाडचे खोत # युनिट ९ # वाजवू का? # व्यक्ती आणि वल्ली # वस्त्रहरण # युवा # झी न्यूझ मराठी # झाले मोकळे आकाश # झुंज === अनुवादित मालिका === # [[झाशीची राणी (मालिका)|झाशीची राणी]] # [[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]] == कथाबाह्य कार्यक्रम == # [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] # [[सा रे ग म प]] (११ पर्वे) # [[चला हवा येऊ द्या]] (१० पर्वे) # [[फू बाई फू]] (९ पर्वे) # [[एका पेक्षा एक]] (७ पर्वे) # [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] (४ पर्वे) # [[खुपते तिथे गुप्ते]] (३ पर्वे) # [[डान्स महाराष्ट्र डान्स]] (३ पर्वे) # [[तुफान आलंया]] (३ पर्वे) # [[किचन कल्लाकार]] (२ पर्वे) # [[बँड बाजा वरात]] (२ पर्वे) # [[मराठी पाऊल पडते पुढे]] (२ पर्वे) # [[महाराष्ट्राचा सुपरस्टार]] (२ पर्वे) # [[हप्ता बंद]] (२ पर्वे) # [[हास्यसम्राट]] (२ पर्वे) # [[ड्रामा जुनिअर्स]] # [[चल भावा सिटीत]] # [[जाऊ बाई गावात]] # [[अळी मिळी गुपचिळी]] # [[कानाला खडा]] # [[झिंग झिंग झिंगाट]] # [[डब्बा गुल]] # [[डान्सिंग क्वीन (मराठी कार्यक्रम)|डान्सिंग क्वीन]] # [[तुमचं आमचं जमलं]] # [[बस बाई बस]] # [[मधली सुट्टी (मालिका)|मधली सुट्टी]] # [[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]] # [[महा मिनिस्टर]] # [[महाराष्ट्राची लोकधारा]] # [[याला जीवन ऐसे नाव (मालिका)|याला जीवन ऐसे नाव]] # [[हे तर काहीच नाय]] # [[अवघा रंग एक झाला]] == रिॲलिटी शो == झी मराठीने रिॲलिटी शो ही संकल्पना मराठी वाहिनीवर पहिल्यांदा आणली आणि अल्पावधीतच प्रेक्षकांनी तिला डोक्यावर घेतले. या वाहिनीने आतापर्यंत अनेक रिॲलिटी शोजची यशस्वी पर्वे सादर केली आहेत. === चला हवा येऊ द्या === {{मुख्य|चला हवा येऊ द्या}} [[निलेश साबळे]], [[भालचंद्र कदम]], [[सागर कारंडे]], [[श्रेया बुगडे]], [[कुशल बद्रिके]], [[भारत गणेशपुरे]] आणि तुषार देवल यांनी मिळून सुरू केलेला हा कार्यक्रम आहे. याबरोबरच [[योगेश शिरसाट]], [[अंकुर वाढवे]], स्नेहल शिदम, अरविंद जगताप हे सहकलाकार असून रमेश वाणी, [[विनीत भोंडे]], शशिकांत केरकर, [[मानसी नाईक]], संदीप रेडकर यांनी देखील यात काम केलेले आहे. या कार्यक्रमाचे सुद्धा अनेक पर्वे सादर झाली आहेत. महाराष्ट्र दौरा, भारत दौरा, विश्व दौरा, होऊ दे व्हायरल, शेलिब्रिटी पॅटर्न, उत्सव हास्याचा, लेडीज जिंदाबाद, वऱ्हाड निघालंय अमेरिकेला, लहान तोंडी मोठा घास ही ती पर्वे आहेत. हा कार्यक्रम नाटक, चित्रपट, मालिका यांना प्रोत्साहित करण्याचे काम करतो. === फू बाई फू === {{मुख्य|फू बाई फू}} फू बाई फू हा झी मराठीवरील काॅमेडी शो आहे. याची ९ पर्वे सादर झाली. यात धूमधडाका, नया है यह, काॅमेडीचं आधारकार्ड, टोल फ्री कॉमेडी, जिथे असाल तिथे हसाल इत्यादी पर्वे होती. [[निलेश साबळे]], [[वैदेही परशुरामी]], [[सई ताम्हणकर]] हे सूत्रसंचालक आणि [[अश्विनी काळसेकर]], [[उमेश कामत]], [[निर्मिती सावंत]], [[महेश कोठारे]], [[रेणुका शहाणे]] व [[स्वप्नील जोशी]] या सर्वांनी परीक्षकांचे काम केले आहे. === एका पेक्षा एक === {{मुख्य|एका पेक्षा एक}} एका पेक्षा एक हा [[सचिन पिळगांवकर]] यांची निर्मिती असलेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. याची एकूण ७ पर्वे सादर झाली होती ज्यात अप्सरा आली हे पर्व‌ विशेष गाजले. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन [[आदेश बांदेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]] यांनी केले असून [[सचिन पिळगांवकर]] महागुरू होते. === सा रे ग म प === {{मुख्य|सा रे ग म प}} सा रे ग म प या कार्यक्रमाने तब्बल १४ पर्वे सादर केली. यामध्ये वेगवेगळी पर्व ठेवले गेले. [[पल्लवी जोशी]] हिने सूत्र संचालनाचे काम केले. त्याची संक्षिप्त माहिती पुढीलप्रमाणे:- * स्वप्न स्वरांचे : यामध्ये १८ ते २५ या वयोगटातील स्पर्धकांचा समावेश होता. हे सारेगमपचे पहिले पर्व होते. या पर्वाचा विजेता महागायक पदाचा मान कोल्हापूरचा [[अभिजीत कोसंबी]] याला मिळाला. त्यानंतरच्या पर्वाची विजेती महागायिका पदाचा मान जळगावची वैशाली भैसने-माडे हिला मिळाला. अशाचप्रकारे [[ऊर्मिला धनगर]] ही देखील विजेती होती. या पर्वांचे परीक्षक गायिका [[देवकी पंडित]], रॉकस्टार [[अवधूत गुप्ते]], संगीतकार [[अजय-अतुल]] इत्यादी दिग्गज व्यक्तींनी भूषवले. * स्वप्न स्वरांचे ४०+ : या कार्यक्रमामध्ये वय वर्ष ४० वर्षे व त्या पुढील वयाच्या स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या कार्यक्रमाच्या विजेता जोडीचा मान संगिता चितळे व यज्ञेश्वर लिंबेकर यांना तर उपविजेता जोडीचा मान मिरजचे गायक महेश मुतालिक व मुंबईच्या अनुजा वर्तक यांना मिळाला. * लिटील चॅम्प्स : या पर्वामध्ये लहानग्यांनी आपल्या सुरांनी जगाला मोहून टाकले. ६ ते १५ वयोगटातील स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या पर्वाला केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर संपूर्ण जगातील प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतले. या कार्यक्रमातील एका भागाला [[लता मंगेशकर]] यांनी उपस्थिती लावून सर्व स्पर्धकांना आशीर्वाद दिला. याशिवाय इतर अनेक दिग्गज गायकांनी लहानग्यांना शाबासकीची थाप दिली. लिटील चॅम्प्सच्या पहिल्या पर्वाने मराठी संगीत विश्वाला पंचरत्न बहाल केले. पंचरत्न म्हणजे * अलिबागची लिटिल मॉनिटर [[मुग्धा वैशंपायन]] * आळंदीची लिटिल मास्टर कार्तिकी गायकवाड * लातूरचा म्युझिक डायरेक्टर [[रोहित राऊत]] * पुण्याची ॲंग्री यंगगर्ल [[आर्या आंबेकर]] * रत्‍नागिरीचा उकडीचा मोदक [[प्रथमेश लघाटे]] या कार्यक्रमातूनच घराघरांत पोहोचलेल्या [[केतकी माटेगांवकर]]ने संगीताबरोबरच मराठी चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांची मने जिंकली. गायिका [[वैशाली सामंत]] व गायक-संगीतकार [[अवधूत गुप्ते]] या पर्वाचे परीक्षक होते. यासोबतच "सा रे ग म प"ने अनेक यशस्वी पर्वं प्रस्तुत केली. त्यामध्ये महाराष्ट्राचा आजचा आवाज, स्वप्न स्वरांचे सूर ताऱ्यांचे, पर्व नव्हे गर्व, सूर नव्या युगाचा, घे पंगा कर दंगा, इत्यादी पर्वांचा समावेश होता. सर्वच पर्वांना प्रेक्षकांनी प्रचंड प्रतिसाद दिला. झी मराठीने "सा रे ग म प" द्वारे मराठी संगीताला एका वेगळ्या उंचीवर नेले आहे. == पुरस्कार सोहळे == {| class="wikitable" !वर्ष !पुरस्कार !संदर्भ |- |२००० – चालू |''झी चित्र गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2019-04-03|title=झी गौरव पुरस्कारात यांनी मारली बाजी, वाचा संपूर्ण यादी|url=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/zee-marathi-gaurav-awards-2019-winners/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२००४ – चालू |''[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]'' |<ref>{{Cite web|date=2019-10-12|url=https://www.lokmat.com/television/agabai-sasubai-and-ratris-khel-chale-2-receives-maximum-awards-zee-marathi-awards-2019/|title=या मालिकेने मारली झी मराठी अवॉर्ड्समध्ये बाजी, नुकतीच सुरु झालीये ही मालिका|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२०१३ – २०२४ |''उंच माझा झोका पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2017-08-22|title=स्त्री कर्तृत्वाचा सन्मान ‘उंच माझा झोका पुरस्कार’|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/1534718/zee-marathi-unch-maza-zoka-awards/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकसत्ता]]}}</ref> |- |२०१५ – चालू |''झी नाट्य गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2020-09-14|title=दिमाखदार सोहळ्यात संपन्न झाला 'झी नाट्य गौरव पुरस्कार'|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/zee-natya-gaurav-puraskar-2020/534751|access-date=2021-07-20|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]] [[वर्ग:झी मराठी]] e77e27ecgds3za1mvjeuhpqptcxx1ap 0 14556 2683699 2679560 2026-05-11T05:29:41Z Aditya tamhankar 80177 /* संख्याबळ */ 2683699 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधिमंडळ | पार्श्वभूमी_रंग = #BC0101 | पाठ्य_रंग = #FFFFFF | नाव = राज्यसभा | स्थानिक_नाव = | लिप्यंतर_नाव = | विधिमंडळ = | चिन्ह_चित्र = Emblem_of_India.svg | चिन्ह_रुंदी = | सभागृह_प्रकार = वरिष्ठ सभागृह | पालक_विधिमंडळ = | सभागृहे = | नेता१_प्रकार = {{AutoLink|भारतीय उपराष्ट्रपती|सभापती}} | नेता१ = [[जगदीप धनखड|ॲड. जगदीप गोकलचंद धनखड]] | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(११ ऑगस्ट २०२२ पासून)</small> | निवडणूक१ = | नेता२_प्रकार = {{AutoLink|राज्यसभेचे उपसभापती|उपसभापती}} | नेता२ = [[हरिवंश नारायण सिंग]] | पक्ष२ = [[जनता दल (संयुक्त)]]<br><small>(१४ सप्टेंबर २०२० पासून)</small> | निवडणूक२ = | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता | नेता३ = [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(२४ जून २०२४ पासून)</small> | निवडणूक३ = | नेता४_प्रकार = सभागृह उपनेता | नेता४ = ''रिक्त''<br><small>(१ ऑक्टोबर २०२२ पासून)</small> | पक्ष४ = | निवडणूक४ = | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता | नेता५ = [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)</small> | निवडणूक५ = | नेता६_प्रकार = विरोधी पक्ष उपनेता | नेता६ = [[प्रमोद कुमार तिवारी]] | पक्ष६ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(१३ मार्च २०२३ पासून)</small> | निवडणूक६ = | सदस्य = २४५ (२३३ निर्वाचित + १२ नियुक्त) | सभागृह१ = | सभागृह२ = | सभागृह१_संरचना = | सभागृह१_संरचना_रुंदी = | सभागृह२_संरचना = | सभागृह२_संरचना_रुंदी = | राजकीय_गट१ = | राजकीय_गट२ = | समिती१ = {{Collapsible list <!-- -->|शीर्षक = {{AutoLink|समिती}} <!-- -->|1 = {{AutoLink|वाणिज्य संबंधी समिती}} <!-- -->|2 = {{AutoLink|गृह कार्य संबंधी समिती}} <!-- -->|3 = {{AutoLink|मानव संसाधन विकास संबंधी समिती}} <!-- -->|4 = {{AutoLink|उद्योग संबंधी समिती}} <!-- -->|5 = {{AutoLink|विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी, पर्यावरण आणि वन संबंधी समिती}} <!-- -->|6 = {{AutoLink|परिवहन, पर्यटन आणि संस्कृति संबंधी समिती}} <!-- -->|7 = {{AutoLink|कार्मिक, लोक शिकायत, विधि आणि न्याय संबंधी समिती}} <!-- -->|8 = {{AutoLink|स्वास्थ्य और परिवार कल्याण संबंधी समिती}} <!-- -->}} | समिती२ = | संयुक्त_समिती = | मतदान_पद्धत१ = | मतदान_पद्धत२ = | मागील_निवडणूक१ = | मागील_निवडणूक२ = | सत्र_सभागृह_चित्र = | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]] | संकेतस्थळ = [http://rajyasabha.nic.in राज्यसभेचे संकेतस्थळ] | तळटिपा = }} '''राज्यसभा''' हे [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेतील]] वरिष्ठ सभागृह आहे.[[भारतीय राज्यघटना|भारतीय राज्यघटनेत]] कलम ८० अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक [[भारतीय राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक [[मे १३]], [[इ.स. १९५२|१९५२]] साली झाली। राज्यसभेचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो आणि राज्यसभा ही स्थायी सभाग्रह आहे. कारण दर दोन वर्षांनी एक तृतीयांश सभासद निवृत्त होतात आणि पुन्हा नव्याने तेवढेच सभासद निवडतात. राज्यसभेचे सत्र कायमस्वरुपी असून ते लोकसभेप्रमाणे विलीन होत नाही. राज्यसभेला लोकसभेपेक्षा कमी अधिकार आहेत, शिवाय [[धन विधेयक]] (Money/Supply Bill) जेथे लोकसभेस अध्यारोही अधिकार आहेत. परस्पर विरोधी ठराव झाल्यास एक संयुक्त बैठक घेतली जाते. परंतु लोकसभेची सभासद संख्या दुप्पट असल्याने त्यांना बहुमत मिळून जाते. [[भारतीय उपराष्ट्रपती]] हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात. राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांची निवड सदस्य मतदानाने होते. अध्यक्षांच्या गैरहजरीत उपाध्यक्ष सभेचे कामकाज पाहतात. == सदस्य पात्रता == # राज्यसभेचा सभासद होण्यास तो/ती व्यक्ति भारतीय नागरिक असावी. # वय तीस पेक्षा जास्त असावे. # ही व्यक्ती मानसिक रीत्या निरोगी असून कर्जबाजारीही (दिवाळखोर) नसावी. # ह्या व्यक्तीने शपथपत्र द्यावे ज्यात त्याच्या कोणत्याही अपराधी कारवाई करण्यात आली नाही. # आरक्षित जागांसाठी ही व्यक्ती [[अनुसूचित जाती]]/ जमातीतील असावी लागते. ==संख्याबळ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! colspan=2|आघाडी ! colspan="2" | पक्ष ! सदस्य संख्या ! गटनेता ! मतदारसंघ |- | rowspan="15" bgcolor="FF99933" | | rowspan="15" | '''सरकार'''<br>'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]''' '''(१४२)''' | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ११३ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नड्डा]] | [[गुजरात]] |- |bgcolor=#000000| | [[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी#नियुक्त खासदार|नियुक्त]] | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]<br>[[इळैयराजा|गणतीसीगन रामस्वामी 'इळैयराजा']]<br>[[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]<br>[[पी.टी. उषा|पिलावुल्लकांडी थेक्कपारंबिल उषा]]<br>[[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]<br>[[हरिवंश नारायण सिंग]]<br>[[मिनाक्षी जैन]] | राष्ट्रपती नियुक्त |- | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | ४ | [[नितीश कुमार]] | [[बिहार]] |- |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] | [[महाराष्ट्र]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]<br>[[दिलीप रे]] | [[हरियाणा]]<br>[[ओडिशा]] |- | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" width="4px" | |[[तेलुगू देशम पक्ष]] | २ | [[साना सतीश बाबू]] | [[आंध्र प्रदेश]] |- |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | २ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] | [[महाराष्ट्र]] |- |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] | १ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] | [[कर्नाटक]] |- |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] | १ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | १ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] | [[बिहार]] |- |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] | १ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] | [[आसाम]] |- |bgcolor=#FFFF00| | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] | १ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] | [[मेघालय]] |- |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] | १ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] | [[महाराष्ट्र]] |- | rowspan="15" bgcolor="#00B7EB" | | rowspan="15" | '''विरोधी आघाडी'''<br>'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]''' '''(७५)''' |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २९ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] | [[कर्नाटक]] |- |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | १३ | [[डेरेक ओ'ब्रायन|डेरेक नील ओ'ब्रायन]] | [[पश्चिम बंगाल]] |- |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] | ४ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] | ३ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ३ | [[प्रेमचंद गुप्ता]] | [[बिहार]] |- | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] | ३ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | [[जम्मू आणि काश्मीर]] |- |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | २ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] | २ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] | [[झारखंड]] |- | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] | १ | [[एल.के. सुधीश]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] | १ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] | १ | [[कमल हासन]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] | १ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] | [[महाराष्ट्र]] |- |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] | १ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | [[महाराष्ट्र]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | १ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- | rowspan="8" bgcolor="#BF00FF" | | rowspan="8" | '''इतर/तटस्थ गट''' '''(२८)''' |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ८ | [[तिरुची सिवा]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] | ७ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] | [[आंध्र प्रदेश]] |- | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ६ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | [[ओडिशा]] |- |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | ३ | [[संजय सिंह]] | [[दिल्ली]] |- | bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] | [[तेलंगणा]] |- |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] | [[आसाम]] |- | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] | १ | [[रामजी गौतम]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] | १ | [[के. वनलालवेणा]] | [[मिझोरम]] |- | colspan="4" | '''रिक्त''' <br>'''(३)''' | ३ (ओडिशा, तमिळनाडू व महाराष्ट्र प्रत्येकी १) | |- ! colspan="4"|एकूण ! २४५ ! ! |} ==सदस्यत्व== ==सत्र== सामान्यतः राज्यसभेचे दर वर्षी ३ सत्र होतात. * बजेट सत्रः [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]] - [[मे]] * पावसाळी सत्रः [[जुलै]] - [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] * हिवाळी सत्रः [[नोव्हेंबर]] - [[डिसेंबर]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==हे सुद्धा पहा== *[[राज्यसभेच्या विद्यमान खासदारांची यादी]] * [[लोकसभा]] == बाह्य दुवे == * {{संकेतस्थळ|http://rajyasabha.nic.in|अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्लिश}} {{भारतीय संसद}} {{भारताची विधिमंडळे}} [[वर्ग:राज्यसभा| ]] [[वर्ग:भारतातील राजकारण]] oqwjpd8pb0b3hf5v5ir5fnga1tddjjt 2683700 2683699 2026-05-11T05:30:44Z Aditya tamhankar 80177 /* संख्याबळ */ 2683700 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधिमंडळ | पार्श्वभूमी_रंग = #BC0101 | पाठ्य_रंग = #FFFFFF | नाव = राज्यसभा | स्थानिक_नाव = | लिप्यंतर_नाव = | विधिमंडळ = | चिन्ह_चित्र = Emblem_of_India.svg | चिन्ह_रुंदी = | सभागृह_प्रकार = वरिष्ठ सभागृह | पालक_विधिमंडळ = | सभागृहे = | नेता१_प्रकार = {{AutoLink|भारतीय उपराष्ट्रपती|सभापती}} | नेता१ = [[जगदीप धनखड|ॲड. जगदीप गोकलचंद धनखड]] | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(११ ऑगस्ट २०२२ पासून)</small> | निवडणूक१ = | नेता२_प्रकार = {{AutoLink|राज्यसभेचे उपसभापती|उपसभापती}} | नेता२ = [[हरिवंश नारायण सिंग]] | पक्ष२ = [[जनता दल (संयुक्त)]]<br><small>(१४ सप्टेंबर २०२० पासून)</small> | निवडणूक२ = | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता | नेता३ = [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(२४ जून २०२४ पासून)</small> | निवडणूक३ = | नेता४_प्रकार = सभागृह उपनेता | नेता४ = ''रिक्त''<br><small>(१ ऑक्टोबर २०२२ पासून)</small> | पक्ष४ = | निवडणूक४ = | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता | नेता५ = [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)</small> | निवडणूक५ = | नेता६_प्रकार = विरोधी पक्ष उपनेता | नेता६ = [[प्रमोद कुमार तिवारी]] | पक्ष६ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(१३ मार्च २०२३ पासून)</small> | निवडणूक६ = | सदस्य = २४५ (२३३ निर्वाचित + १२ नियुक्त) | सभागृह१ = | सभागृह२ = | सभागृह१_संरचना = | सभागृह१_संरचना_रुंदी = | सभागृह२_संरचना = | सभागृह२_संरचना_रुंदी = | राजकीय_गट१ = | राजकीय_गट२ = | समिती१ = {{Collapsible list <!-- -->|शीर्षक = {{AutoLink|समिती}} <!-- -->|1 = {{AutoLink|वाणिज्य संबंधी समिती}} <!-- -->|2 = {{AutoLink|गृह कार्य संबंधी समिती}} <!-- -->|3 = {{AutoLink|मानव संसाधन विकास संबंधी समिती}} <!-- -->|4 = {{AutoLink|उद्योग संबंधी समिती}} <!-- -->|5 = {{AutoLink|विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी, पर्यावरण आणि वन संबंधी समिती}} <!-- -->|6 = {{AutoLink|परिवहन, पर्यटन आणि संस्कृति संबंधी समिती}} <!-- -->|7 = {{AutoLink|कार्मिक, लोक शिकायत, विधि आणि न्याय संबंधी समिती}} <!-- -->|8 = {{AutoLink|स्वास्थ्य और परिवार कल्याण संबंधी समिती}} <!-- -->}} | समिती२ = | संयुक्त_समिती = | मतदान_पद्धत१ = | मतदान_पद्धत२ = | मागील_निवडणूक१ = | मागील_निवडणूक२ = | सत्र_सभागृह_चित्र = | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]] | संकेतस्थळ = [http://rajyasabha.nic.in राज्यसभेचे संकेतस्थळ] | तळटिपा = }} '''राज्यसभा''' हे [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेतील]] वरिष्ठ सभागृह आहे.[[भारतीय राज्यघटना|भारतीय राज्यघटनेत]] कलम ८० अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक [[भारतीय राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक [[मे १३]], [[इ.स. १९५२|१९५२]] साली झाली। राज्यसभेचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो आणि राज्यसभा ही स्थायी सभाग्रह आहे. कारण दर दोन वर्षांनी एक तृतीयांश सभासद निवृत्त होतात आणि पुन्हा नव्याने तेवढेच सभासद निवडतात. राज्यसभेचे सत्र कायमस्वरुपी असून ते लोकसभेप्रमाणे विलीन होत नाही. राज्यसभेला लोकसभेपेक्षा कमी अधिकार आहेत, शिवाय [[धन विधेयक]] (Money/Supply Bill) जेथे लोकसभेस अध्यारोही अधिकार आहेत. परस्पर विरोधी ठराव झाल्यास एक संयुक्त बैठक घेतली जाते. परंतु लोकसभेची सभासद संख्या दुप्पट असल्याने त्यांना बहुमत मिळून जाते. [[भारतीय उपराष्ट्रपती]] हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात. राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांची निवड सदस्य मतदानाने होते. अध्यक्षांच्या गैरहजरीत उपाध्यक्ष सभेचे कामकाज पाहतात. == सदस्य पात्रता == # राज्यसभेचा सभासद होण्यास तो/ती व्यक्ति भारतीय नागरिक असावी. # वय तीस पेक्षा जास्त असावे. # ही व्यक्ती मानसिक रीत्या निरोगी असून कर्जबाजारीही (दिवाळखोर) नसावी. # ह्या व्यक्तीने शपथपत्र द्यावे ज्यात त्याच्या कोणत्याही अपराधी कारवाई करण्यात आली नाही. # आरक्षित जागांसाठी ही व्यक्ती [[अनुसूचित जाती]]/ जमातीतील असावी लागते. ==संख्याबळ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! colspan=2|आघाडी ! colspan="2" | पक्ष ! सदस्य संख्या ! गटनेता ! मतदारसंघ |- | rowspan="15" bgcolor="FF99933" | | rowspan="15" | '''सरकार'''<br>'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]''' '''(१४४)''' | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ११३ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नड्डा]] | [[गुजरात]] |- |bgcolor=#000000| | [[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी#नियुक्त खासदार|नियुक्त]] | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]<br>[[इळैयराजा|गणतीसीगन रामस्वामी 'इळैयराजा']]<br>[[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]<br>[[पी.टी. उषा|पिलावुल्लकांडी थेक्कपारंबिल उषा]]<br>[[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]<br>[[हरिवंश नारायण सिंग]]<br>[[मिनाक्षी जैन]] | राष्ट्रपती नियुक्त |- | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | ४ | [[नितीश कुमार]] | [[बिहार]] |- |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] | [[महाराष्ट्र]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]<br>[[दिलीप रे]] | [[हरियाणा]]<br>[[ओडिशा]] |- | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" width="4px" | |[[तेलुगू देशम पक्ष]] | २ | [[साना सतीश बाबू]] | [[आंध्र प्रदेश]] |- |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | २ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] | [[महाराष्ट्र]] |- |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] | १ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] | [[कर्नाटक]] |- |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] | १ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | १ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] | [[बिहार]] |- |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] | १ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] | [[आसाम]] |- |bgcolor=#FFFF00| | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] | १ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] | [[मेघालय]] |- |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] | १ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] | [[महाराष्ट्र]] |- | rowspan="15" bgcolor="#00B7EB" | | rowspan="15" | '''विरोधी आघाडी'''<br>'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]''' '''(७५)''' |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २९ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] | [[कर्नाटक]] |- |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | १३ | [[डेरेक ओ'ब्रायन|डेरेक नील ओ'ब्रायन]] | [[पश्चिम बंगाल]] |- |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] | ४ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] | ३ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ३ | [[प्रेमचंद गुप्ता]] | [[बिहार]] |- | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] | ३ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | [[जम्मू आणि काश्मीर]] |- |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | २ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] | २ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] | [[झारखंड]] |- | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] | १ | [[एल.के. सुधीश]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] | १ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] | १ | [[कमल हासन]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] | १ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] | [[महाराष्ट्र]] |- |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] | १ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | [[महाराष्ट्र]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | १ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- | rowspan="8" bgcolor="#BF00FF" | | rowspan="8" | '''इतर/तटस्थ गट''' '''(२८)''' |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ८ | [[तिरुची सिवा]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] | ७ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] | [[आंध्र प्रदेश]] |- | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ६ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | [[ओडिशा]] |- |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | ३ | [[संजय सिंह]] | [[दिल्ली]] |- | bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] | [[तेलंगणा]] |- |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] | [[आसाम]] |- | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] | १ | [[रामजी गौतम]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] | १ | [[के. वनलालवेणा]] | [[मिझोरम]] |- | colspan="4" | '''रिक्त''' <br>'''(३)''' | ३ (ओडिशा, तमिळनाडू व महाराष्ट्र प्रत्येकी १) | |- ! colspan="4"|एकूण ! २४५ ! ! |} ==सदस्यत्व== ==सत्र== सामान्यतः राज्यसभेचे दर वर्षी ३ सत्र होतात. * बजेट सत्रः [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]] - [[मे]] * पावसाळी सत्रः [[जुलै]] - [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] * हिवाळी सत्रः [[नोव्हेंबर]] - [[डिसेंबर]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==हे सुद्धा पहा== *[[राज्यसभेच्या विद्यमान खासदारांची यादी]] * [[लोकसभा]] == बाह्य दुवे == * {{संकेतस्थळ|http://rajyasabha.nic.in|अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्लिश}} {{भारतीय संसद}} {{भारताची विधिमंडळे}} [[वर्ग:राज्यसभा| ]] [[वर्ग:भारतातील राजकारण]] svby9iwjkfh36uitn5675tb3hc95syg 2683701 2683700 2026-05-11T05:31:47Z Aditya tamhankar 80177 /* संख्याबळ */ 2683701 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधिमंडळ | पार्श्वभूमी_रंग = #BC0101 | पाठ्य_रंग = #FFFFFF | नाव = राज्यसभा | स्थानिक_नाव = | लिप्यंतर_नाव = | विधिमंडळ = | चिन्ह_चित्र = Emblem_of_India.svg | चिन्ह_रुंदी = | सभागृह_प्रकार = वरिष्ठ सभागृह | पालक_विधिमंडळ = | सभागृहे = | नेता१_प्रकार = {{AutoLink|भारतीय उपराष्ट्रपती|सभापती}} | नेता१ = [[जगदीप धनखड|ॲड. जगदीप गोकलचंद धनखड]] | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(११ ऑगस्ट २०२२ पासून)</small> | निवडणूक१ = | नेता२_प्रकार = {{AutoLink|राज्यसभेचे उपसभापती|उपसभापती}} | नेता२ = [[हरिवंश नारायण सिंग]] | पक्ष२ = [[जनता दल (संयुक्त)]]<br><small>(१४ सप्टेंबर २०२० पासून)</small> | निवडणूक२ = | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता | नेता३ = [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(२४ जून २०२४ पासून)</small> | निवडणूक३ = | नेता४_प्रकार = सभागृह उपनेता | नेता४ = ''रिक्त''<br><small>(१ ऑक्टोबर २०२२ पासून)</small> | पक्ष४ = | निवडणूक४ = | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता | नेता५ = [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)</small> | निवडणूक५ = | नेता६_प्रकार = विरोधी पक्ष उपनेता | नेता६ = [[प्रमोद कुमार तिवारी]] | पक्ष६ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(१३ मार्च २०२३ पासून)</small> | निवडणूक६ = | सदस्य = २४५ (२३३ निर्वाचित + १२ नियुक्त) | सभागृह१ = | सभागृह२ = | सभागृह१_संरचना = | सभागृह१_संरचना_रुंदी = | सभागृह२_संरचना = | सभागृह२_संरचना_रुंदी = | राजकीय_गट१ = | राजकीय_गट२ = | समिती१ = {{Collapsible list <!-- -->|शीर्षक = {{AutoLink|समिती}} <!-- -->|1 = {{AutoLink|वाणिज्य संबंधी समिती}} <!-- -->|2 = {{AutoLink|गृह कार्य संबंधी समिती}} <!-- -->|3 = {{AutoLink|मानव संसाधन विकास संबंधी समिती}} <!-- -->|4 = {{AutoLink|उद्योग संबंधी समिती}} <!-- -->|5 = {{AutoLink|विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी, पर्यावरण आणि वन संबंधी समिती}} <!-- -->|6 = {{AutoLink|परिवहन, पर्यटन आणि संस्कृति संबंधी समिती}} <!-- -->|7 = {{AutoLink|कार्मिक, लोक शिकायत, विधि आणि न्याय संबंधी समिती}} <!-- -->|8 = {{AutoLink|स्वास्थ्य और परिवार कल्याण संबंधी समिती}} <!-- -->}} | समिती२ = | संयुक्त_समिती = | मतदान_पद्धत१ = | मतदान_पद्धत२ = | मागील_निवडणूक१ = | मागील_निवडणूक२ = | सत्र_सभागृह_चित्र = | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]] | संकेतस्थळ = [http://rajyasabha.nic.in राज्यसभेचे संकेतस्थळ] | तळटिपा = }} '''राज्यसभा''' हे [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेतील]] वरिष्ठ सभागृह आहे.[[भारतीय राज्यघटना|भारतीय राज्यघटनेत]] कलम ८० अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक [[भारतीय राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक [[मे १३]], [[इ.स. १९५२|१९५२]] साली झाली। राज्यसभेचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो आणि राज्यसभा ही स्थायी सभाग्रह आहे. कारण दर दोन वर्षांनी एक तृतीयांश सभासद निवृत्त होतात आणि पुन्हा नव्याने तेवढेच सभासद निवडतात. राज्यसभेचे सत्र कायमस्वरुपी असून ते लोकसभेप्रमाणे विलीन होत नाही. राज्यसभेला लोकसभेपेक्षा कमी अधिकार आहेत, शिवाय [[धन विधेयक]] (Money/Supply Bill) जेथे लोकसभेस अध्यारोही अधिकार आहेत. परस्पर विरोधी ठराव झाल्यास एक संयुक्त बैठक घेतली जाते. परंतु लोकसभेची सभासद संख्या दुप्पट असल्याने त्यांना बहुमत मिळून जाते. [[भारतीय उपराष्ट्रपती]] हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात. राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांची निवड सदस्य मतदानाने होते. अध्यक्षांच्या गैरहजरीत उपाध्यक्ष सभेचे कामकाज पाहतात. == सदस्य पात्रता == # राज्यसभेचा सभासद होण्यास तो/ती व्यक्ति भारतीय नागरिक असावी. # वय तीस पेक्षा जास्त असावे. # ही व्यक्ती मानसिक रीत्या निरोगी असून कर्जबाजारीही (दिवाळखोर) नसावी. # ह्या व्यक्तीने शपथपत्र द्यावे ज्यात त्याच्या कोणत्याही अपराधी कारवाई करण्यात आली नाही. # आरक्षित जागांसाठी ही व्यक्ती [[अनुसूचित जाती]]/ जमातीतील असावी लागते. ==संख्याबळ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! colspan=2|आघाडी ! colspan="2" | पक्ष ! सदस्य संख्या ! गटनेता ! मतदारसंघ |- | rowspan="15" bgcolor="FF99933" | | rowspan="15" | '''सरकार'''<br>'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]''' '''(१४४)''' | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ११३ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नड्डा]] | [[गुजरात]] |- |bgcolor=#000000| | [[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी#नियुक्त खासदार|नियुक्त]] | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]<br>[[इळैयराजा|गणतीसीगन रामस्वामी 'इळैयराजा']]<br>[[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]<br>[[पी.टी. उषा|पिलावुल्लकांडी थेक्कपारंबिल उषा]]<br>[[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]<br>[[हरिवंश नारायण सिंग]]<br>[[मिनाक्षी जैन]] | राष्ट्रपती नियुक्त |- | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | ४ | [[नितीश कुमार]] | [[बिहार]] |- |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] | [[महाराष्ट्र]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]<br>[[दिलीप रे]] | [[हरियाणा]]<br>[[ओडिशा]] |- | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" width="4px" | |[[तेलुगू देशम पक्ष]] | २ | [[साना सतीश बाबू]] | [[आंध्र प्रदेश]] |- |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | २ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] | [[महाराष्ट्र]] |- |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] | १ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] | [[कर्नाटक]] |- |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] | १ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | १ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] | [[बिहार]] |- |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] | १ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] | [[आसाम]] |- |bgcolor=#FFFF00| | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] | १ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] | [[मेघालय]] |- |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] | १ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] | [[महाराष्ट्र]] |- | rowspan="15" bgcolor="#00B7EB" | | rowspan="15" | '''विरोधी आघाडी'''<br>'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]''' '''(६७)''' |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २९ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] | [[कर्नाटक]] |- |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | १३ | [[डेरेक ओ'ब्रायन|डेरेक नील ओ'ब्रायन]] | [[पश्चिम बंगाल]] |- |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] | ४ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] | ३ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ३ | [[प्रेमचंद गुप्ता]] | [[बिहार]] |- | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] | ३ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | [[जम्मू आणि काश्मीर]] |- |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | २ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] | २ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] | [[झारखंड]] |- | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] | १ | [[एल.के. सुधीश]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] | १ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] | १ | [[कमल हासन]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] | १ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] | [[महाराष्ट्र]] |- |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] | १ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | [[महाराष्ट्र]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | १ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- | rowspan="8" bgcolor="#BF00FF" | | rowspan="8" | '''इतर/तटस्थ गट''' '''(२८)''' |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ८ | [[तिरुची सिवा]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] | ७ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] | [[आंध्र प्रदेश]] |- | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ६ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | [[ओडिशा]] |- |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | ३ | [[संजय सिंह]] | [[दिल्ली]] |- | bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] | [[तेलंगणा]] |- |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] | [[आसाम]] |- | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] | १ | [[रामजी गौतम]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] | १ | [[के. वनलालवेणा]] | [[मिझोरम]] |- | colspan="4" | '''रिक्त''' <br>'''(३)''' | ३ (ओडिशा, तमिळनाडू व महाराष्ट्र प्रत्येकी १) | |- ! colspan="4"|एकूण ! २४५ ! ! |} ==सदस्यत्व== ==सत्र== सामान्यतः राज्यसभेचे दर वर्षी ३ सत्र होतात. * बजेट सत्रः [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]] - [[मे]] * पावसाळी सत्रः [[जुलै]] - [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] * हिवाळी सत्रः [[नोव्हेंबर]] - [[डिसेंबर]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==हे सुद्धा पहा== *[[राज्यसभेच्या विद्यमान खासदारांची यादी]] * [[लोकसभा]] == बाह्य दुवे == * {{संकेतस्थळ|http://rajyasabha.nic.in|अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्लिश}} {{भारतीय संसद}} {{भारताची विधिमंडळे}} [[वर्ग:राज्यसभा| ]] [[वर्ग:भारतातील राजकारण]] 0vghp706dwh2nb9ricuor6b33fl1rab 2683702 2683701 2026-05-11T05:32:21Z Aditya tamhankar 80177 /* संख्याबळ */ 2683702 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधिमंडळ | पार्श्वभूमी_रंग = #BC0101 | पाठ्य_रंग = #FFFFFF | नाव = राज्यसभा | स्थानिक_नाव = | लिप्यंतर_नाव = | विधिमंडळ = | चिन्ह_चित्र = Emblem_of_India.svg | चिन्ह_रुंदी = | सभागृह_प्रकार = वरिष्ठ सभागृह | पालक_विधिमंडळ = | सभागृहे = | नेता१_प्रकार = {{AutoLink|भारतीय उपराष्ट्रपती|सभापती}} | नेता१ = [[जगदीप धनखड|ॲड. जगदीप गोकलचंद धनखड]] | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(११ ऑगस्ट २०२२ पासून)</small> | निवडणूक१ = | नेता२_प्रकार = {{AutoLink|राज्यसभेचे उपसभापती|उपसभापती}} | नेता२ = [[हरिवंश नारायण सिंग]] | पक्ष२ = [[जनता दल (संयुक्त)]]<br><small>(१४ सप्टेंबर २०२० पासून)</small> | निवडणूक२ = | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता | नेता३ = [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(२४ जून २०२४ पासून)</small> | निवडणूक३ = | नेता४_प्रकार = सभागृह उपनेता | नेता४ = ''रिक्त''<br><small>(१ ऑक्टोबर २०२२ पासून)</small> | पक्ष४ = | निवडणूक४ = | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता | नेता५ = [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)</small> | निवडणूक५ = | नेता६_प्रकार = विरोधी पक्ष उपनेता | नेता६ = [[प्रमोद कुमार तिवारी]] | पक्ष६ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(१३ मार्च २०२३ पासून)</small> | निवडणूक६ = | सदस्य = २४५ (२३३ निर्वाचित + १२ नियुक्त) | सभागृह१ = | सभागृह२ = | सभागृह१_संरचना = | सभागृह१_संरचना_रुंदी = | सभागृह२_संरचना = | सभागृह२_संरचना_रुंदी = | राजकीय_गट१ = | राजकीय_गट२ = | समिती१ = {{Collapsible list <!-- -->|शीर्षक = {{AutoLink|समिती}} <!-- -->|1 = {{AutoLink|वाणिज्य संबंधी समिती}} <!-- -->|2 = {{AutoLink|गृह कार्य संबंधी समिती}} <!-- -->|3 = {{AutoLink|मानव संसाधन विकास संबंधी समिती}} <!-- -->|4 = {{AutoLink|उद्योग संबंधी समिती}} <!-- -->|5 = {{AutoLink|विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी, पर्यावरण आणि वन संबंधी समिती}} <!-- -->|6 = {{AutoLink|परिवहन, पर्यटन आणि संस्कृति संबंधी समिती}} <!-- -->|7 = {{AutoLink|कार्मिक, लोक शिकायत, विधि आणि न्याय संबंधी समिती}} <!-- -->|8 = {{AutoLink|स्वास्थ्य और परिवार कल्याण संबंधी समिती}} <!-- -->}} | समिती२ = | संयुक्त_समिती = | मतदान_पद्धत१ = | मतदान_पद्धत२ = | मागील_निवडणूक१ = | मागील_निवडणूक२ = | सत्र_सभागृह_चित्र = | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]] | संकेतस्थळ = [http://rajyasabha.nic.in राज्यसभेचे संकेतस्थळ] | तळटिपा = }} '''राज्यसभा''' हे [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेतील]] वरिष्ठ सभागृह आहे.[[भारतीय राज्यघटना|भारतीय राज्यघटनेत]] कलम ८० अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक [[भारतीय राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक [[मे १३]], [[इ.स. १९५२|१९५२]] साली झाली। राज्यसभेचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो आणि राज्यसभा ही स्थायी सभाग्रह आहे. कारण दर दोन वर्षांनी एक तृतीयांश सभासद निवृत्त होतात आणि पुन्हा नव्याने तेवढेच सभासद निवडतात. राज्यसभेचे सत्र कायमस्वरुपी असून ते लोकसभेप्रमाणे विलीन होत नाही. राज्यसभेला लोकसभेपेक्षा कमी अधिकार आहेत, शिवाय [[धन विधेयक]] (Money/Supply Bill) जेथे लोकसभेस अध्यारोही अधिकार आहेत. परस्पर विरोधी ठराव झाल्यास एक संयुक्त बैठक घेतली जाते. परंतु लोकसभेची सभासद संख्या दुप्पट असल्याने त्यांना बहुमत मिळून जाते. [[भारतीय उपराष्ट्रपती]] हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात. राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांची निवड सदस्य मतदानाने होते. अध्यक्षांच्या गैरहजरीत उपाध्यक्ष सभेचे कामकाज पाहतात. == सदस्य पात्रता == # राज्यसभेचा सभासद होण्यास तो/ती व्यक्ति भारतीय नागरिक असावी. # वय तीस पेक्षा जास्त असावे. # ही व्यक्ती मानसिक रीत्या निरोगी असून कर्जबाजारीही (दिवाळखोर) नसावी. # ह्या व्यक्तीने शपथपत्र द्यावे ज्यात त्याच्या कोणत्याही अपराधी कारवाई करण्यात आली नाही. # आरक्षित जागांसाठी ही व्यक्ती [[अनुसूचित जाती]]/ जमातीतील असावी लागते. ==संख्याबळ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! colspan=2|आघाडी ! colspan="2" | पक्ष ! सदस्य संख्या ! गटनेता ! मतदारसंघ |- | rowspan="15" bgcolor="FF99933" | | rowspan="15" | '''सरकार'''<br>'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]''' '''(१४४)''' | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ११३ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नड्डा]] | [[गुजरात]] |- |bgcolor=#000000| | [[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी#नियुक्त खासदार|नियुक्त]] | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]<br>[[इळैयराजा|गणतीसीगन रामस्वामी 'इळैयराजा']]<br>[[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]<br>[[पी.टी. उषा|पिलावुल्लकांडी थेक्कपारंबिल उषा]]<br>[[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]<br>[[हरिवंश नारायण सिंग]]<br>[[मिनाक्षी जैन]] | राष्ट्रपती नियुक्त |- | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | ४ | [[नितीश कुमार]] | [[बिहार]] |- |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] | [[महाराष्ट्र]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]<br>[[दिलीप रे]] | [[हरियाणा]]<br>[[ओडिशा]] |- | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" width="4px" | |[[तेलुगू देशम पक्ष]] | २ | [[साना सतीश बाबू]] | [[आंध्र प्रदेश]] |- |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | २ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] | [[महाराष्ट्र]] |- |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] | १ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] | [[कर्नाटक]] |- |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] | १ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | १ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] | [[बिहार]] |- |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] | १ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] | [[आसाम]] |- |bgcolor=#FFFF00| | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] | १ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] | [[मेघालय]] |- |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] | १ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] | [[महाराष्ट्र]] |- | rowspan="15" bgcolor="#00B7EB" | | rowspan="15" | '''विरोधी आघाडी'''<br>'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]''' '''(६७)''' |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २९ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] | [[कर्नाटक]] |- |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | १३ | [[डेरेक ओ'ब्रायन|डेरेक नील ओ'ब्रायन]] | [[पश्चिम बंगाल]] |- |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] | ४ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] | ३ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ३ | [[प्रेमचंद गुप्ता]] | [[बिहार]] |- | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] | ३ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | [[जम्मू आणि काश्मीर]] |- |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | २ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] | २ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] | [[झारखंड]] |- | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] | १ | [[एल.के. सुधीश]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] | १ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] | १ | [[कमल हासन]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] | १ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] | [[महाराष्ट्र]] |- |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] | १ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | [[महाराष्ट्र]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | १ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- | rowspan="8" bgcolor="#BF00FF" | | rowspan="8" | '''इतर/तटस्थ गट''' '''(३१)''' |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ८ | [[तिरुची सिवा]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] | ७ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] | [[आंध्र प्रदेश]] |- | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ६ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | [[ओडिशा]] |- |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | ३ | [[संजय सिंह]] | [[दिल्ली]] |- | bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] | [[तेलंगणा]] |- |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] | [[आसाम]] |- | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] | १ | [[रामजी गौतम]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] | १ | [[के. वनलालवेणा]] | [[मिझोरम]] |- | colspan="4" | '''रिक्त''' <br>'''(३)''' | ३ (ओडिशा, तमिळनाडू व महाराष्ट्र प्रत्येकी १) | |- ! colspan="4"|एकूण ! २४५ ! ! |} ==सदस्यत्व== ==सत्र== सामान्यतः राज्यसभेचे दर वर्षी ३ सत्र होतात. * बजेट सत्रः [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]] - [[मे]] * पावसाळी सत्रः [[जुलै]] - [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] * हिवाळी सत्रः [[नोव्हेंबर]] - [[डिसेंबर]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==हे सुद्धा पहा== *[[राज्यसभेच्या विद्यमान खासदारांची यादी]] * [[लोकसभा]] == बाह्य दुवे == * {{संकेतस्थळ|http://rajyasabha.nic.in|अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्लिश}} {{भारतीय संसद}} {{भारताची विधिमंडळे}} [[वर्ग:राज्यसभा| ]] [[वर्ग:भारतातील राजकारण]] i0h2frng9zolu8qdxp44mwe4dhizj34 2683703 2683702 2026-05-11T05:33:49Z Aditya tamhankar 80177 /* संख्याबळ */ 2683703 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधिमंडळ | पार्श्वभूमी_रंग = #BC0101 | पाठ्य_रंग = #FFFFFF | नाव = राज्यसभा | स्थानिक_नाव = | लिप्यंतर_नाव = | विधिमंडळ = | चिन्ह_चित्र = Emblem_of_India.svg | चिन्ह_रुंदी = | सभागृह_प्रकार = वरिष्ठ सभागृह | पालक_विधिमंडळ = | सभागृहे = | नेता१_प्रकार = {{AutoLink|भारतीय उपराष्ट्रपती|सभापती}} | नेता१ = [[जगदीप धनखड|ॲड. जगदीप गोकलचंद धनखड]] | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(११ ऑगस्ट २०२२ पासून)</small> | निवडणूक१ = | नेता२_प्रकार = {{AutoLink|राज्यसभेचे उपसभापती|उपसभापती}} | नेता२ = [[हरिवंश नारायण सिंग]] | पक्ष२ = [[जनता दल (संयुक्त)]]<br><small>(१४ सप्टेंबर २०२० पासून)</small> | निवडणूक२ = | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता | नेता३ = [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(२४ जून २०२४ पासून)</small> | निवडणूक३ = | नेता४_प्रकार = सभागृह उपनेता | नेता४ = ''रिक्त''<br><small>(१ ऑक्टोबर २०२२ पासून)</small> | पक्ष४ = | निवडणूक४ = | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता | नेता५ = [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)</small> | निवडणूक५ = | नेता६_प्रकार = विरोधी पक्ष उपनेता | नेता६ = [[प्रमोद कुमार तिवारी]] | पक्ष६ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(१३ मार्च २०२३ पासून)</small> | निवडणूक६ = | सदस्य = २४५ (२३३ निर्वाचित + १२ नियुक्त) | सभागृह१ = | सभागृह२ = | सभागृह१_संरचना = | सभागृह१_संरचना_रुंदी = | सभागृह२_संरचना = | सभागृह२_संरचना_रुंदी = | राजकीय_गट१ = | राजकीय_गट२ = | समिती१ = {{Collapsible list <!-- -->|शीर्षक = {{AutoLink|समिती}} <!-- -->|1 = {{AutoLink|वाणिज्य संबंधी समिती}} <!-- -->|2 = {{AutoLink|गृह कार्य संबंधी समिती}} <!-- -->|3 = {{AutoLink|मानव संसाधन विकास संबंधी समिती}} <!-- -->|4 = {{AutoLink|उद्योग संबंधी समिती}} <!-- -->|5 = {{AutoLink|विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी, पर्यावरण आणि वन संबंधी समिती}} <!-- -->|6 = {{AutoLink|परिवहन, पर्यटन आणि संस्कृति संबंधी समिती}} <!-- -->|7 = {{AutoLink|कार्मिक, लोक शिकायत, विधि आणि न्याय संबंधी समिती}} <!-- -->|8 = {{AutoLink|स्वास्थ्य और परिवार कल्याण संबंधी समिती}} <!-- -->}} | समिती२ = | संयुक्त_समिती = | मतदान_पद्धत१ = | मतदान_पद्धत२ = | मागील_निवडणूक१ = | मागील_निवडणूक२ = | सत्र_सभागृह_चित्र = | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]] | संकेतस्थळ = [http://rajyasabha.nic.in राज्यसभेचे संकेतस्थळ] | तळटिपा = }} '''राज्यसभा''' हे [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेतील]] वरिष्ठ सभागृह आहे.[[भारतीय राज्यघटना|भारतीय राज्यघटनेत]] कलम ८० अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक [[भारतीय राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक [[मे १३]], [[इ.स. १९५२|१९५२]] साली झाली। राज्यसभेचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो आणि राज्यसभा ही स्थायी सभाग्रह आहे. कारण दर दोन वर्षांनी एक तृतीयांश सभासद निवृत्त होतात आणि पुन्हा नव्याने तेवढेच सभासद निवडतात. राज्यसभेचे सत्र कायमस्वरुपी असून ते लोकसभेप्रमाणे विलीन होत नाही. राज्यसभेला लोकसभेपेक्षा कमी अधिकार आहेत, शिवाय [[धन विधेयक]] (Money/Supply Bill) जेथे लोकसभेस अध्यारोही अधिकार आहेत. परस्पर विरोधी ठराव झाल्यास एक संयुक्त बैठक घेतली जाते. परंतु लोकसभेची सभासद संख्या दुप्पट असल्याने त्यांना बहुमत मिळून जाते. [[भारतीय उपराष्ट्रपती]] हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात. राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांची निवड सदस्य मतदानाने होते. अध्यक्षांच्या गैरहजरीत उपाध्यक्ष सभेचे कामकाज पाहतात. == सदस्य पात्रता == # राज्यसभेचा सभासद होण्यास तो/ती व्यक्ति भारतीय नागरिक असावी. # वय तीस पेक्षा जास्त असावे. # ही व्यक्ती मानसिक रीत्या निरोगी असून कर्जबाजारीही (दिवाळखोर) नसावी. # ह्या व्यक्तीने शपथपत्र द्यावे ज्यात त्याच्या कोणत्याही अपराधी कारवाई करण्यात आली नाही. # आरक्षित जागांसाठी ही व्यक्ती [[अनुसूचित जाती]]/ जमातीतील असावी लागते. ==संख्याबळ== ११ मे २०२६ रोजी अद्ययावत {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! colspan=2|आघाडी ! colspan="2" | पक्ष ! सदस्य संख्या ! गटनेता ! मतदारसंघ |- | rowspan="15" bgcolor="FF99933" | | rowspan="15" | '''सरकार'''<br>'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]''' '''(१४४)''' | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ११३ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नड्डा]] | [[गुजरात]] |- |bgcolor=#000000| | [[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी#नियुक्त खासदार|नियुक्त]] | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]<br>[[इळैयराजा|गणतीसीगन रामस्वामी 'इळैयराजा']]<br>[[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]<br>[[पी.टी. उषा|पिलावुल्लकांडी थेक्कपारंबिल उषा]]<br>[[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]<br>[[हरिवंश नारायण सिंग]]<br>[[मिनाक्षी जैन]] | राष्ट्रपती नियुक्त |- | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | ४ | [[नितीश कुमार]] | [[बिहार]] |- |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] | [[महाराष्ट्र]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]<br>[[दिलीप रे]] | [[हरियाणा]]<br>[[ओडिशा]] |- | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" width="4px" | |[[तेलुगू देशम पक्ष]] | २ | [[साना सतीश बाबू]] | [[आंध्र प्रदेश]] |- |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | २ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] | [[महाराष्ट्र]] |- |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] | १ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] | [[कर्नाटक]] |- |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] | १ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | १ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] | [[बिहार]] |- |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] | १ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] | [[आसाम]] |- |bgcolor=#FFFF00| | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] | १ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] | [[मेघालय]] |- |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] | १ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] | [[महाराष्ट्र]] |- | rowspan="15" bgcolor="#00B7EB" | | rowspan="15" | '''विरोधी आघाडी'''<br>'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]''' '''(६७)''' |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २९ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] | [[कर्नाटक]] |- |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | १३ | [[डेरेक ओ'ब्रायन|डेरेक नील ओ'ब्रायन]] | [[पश्चिम बंगाल]] |- |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] | ४ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] | ३ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ३ | [[प्रेमचंद गुप्ता]] | [[बिहार]] |- | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] | ३ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | [[जम्मू आणि काश्मीर]] |- |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | २ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] | २ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] | [[झारखंड]] |- | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] | १ | [[एल.के. सुधीश]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] | १ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] | [[केरळ]] |- |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] | १ | [[कमल हासन]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] | १ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] | [[महाराष्ट्र]] |- |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] | १ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | [[महाराष्ट्र]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | १ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- | rowspan="8" bgcolor="#BF00FF" | | rowspan="8" | '''इतर/तटस्थ गट''' '''(३१)''' |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ८ | [[तिरुची सिवा]] | [[तमिळनाडू]] |- |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] | ७ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] | [[आंध्र प्रदेश]] |- | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ६ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | [[ओडिशा]] |- |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | ३ | [[संजय सिंह]] | [[दिल्ली]] |- | bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] | [[तेलंगणा]] |- |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] | [[आसाम]] |- | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] | १ | [[रामजी गौतम]] | [[उत्तर प्रदेश]] |- | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] | १ | [[के. वनलालवेणा]] | [[मिझोरम]] |- | colspan="4" | '''रिक्त''' <br>'''(३)''' | ३ (ओडिशा, तमिळनाडू व महाराष्ट्र प्रत्येकी १) | |- ! colspan="4"|एकूण ! २४५ ! ! |} ==सदस्यत्व== ==सत्र== सामान्यतः राज्यसभेचे दर वर्षी ३ सत्र होतात. * बजेट सत्रः [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]] - [[मे]] * पावसाळी सत्रः [[जुलै]] - [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] * हिवाळी सत्रः [[नोव्हेंबर]] - [[डिसेंबर]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==हे सुद्धा पहा== *[[राज्यसभेच्या विद्यमान खासदारांची यादी]] * [[लोकसभा]] == बाह्य दुवे == * {{संकेतस्थळ|http://rajyasabha.nic.in|अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्लिश}} {{भारतीय संसद}} {{भारताची विधिमंडळे}} [[वर्ग:राज्यसभा| ]] [[वर्ग:भारतातील राजकारण]] 6lg0wh503udgr0ljckx7citak2vxc53 4 17302 2683754 2680306 2026-05-11T11:17:13Z Ink N Pen Publication 157509 /* संपादन प्रकाशित करण्याबाबत */ Reply 2683754 wikitext text/x-wiki <!--येथील साचे सूचना काढू/वगळू नका--> [[वर्ग:विकिपीडिया:मदतकेंद्र]] {{मदतकेंद्र}} {{सुचालन चावडी}} [[File:Marathi Wikipedia ULS.webm|thumb|उजवे|300px| ह्या व्हिडिओत दाखवल्या प्रमाणे मराठी आणि नंतर अक्षरांतरण पर्याय निवडा अथवा इनस्क्रिप्ट साठी 'मराठी लिपी' पर्याय, Click on the '''cc'' to change the subtitle languages to Marathi, English, Sanskrit, Kokani,Ahirani.]] * हे मदत केंद्र केवळ मराठी विकिपीडियावर काम करताना लागणाऱ्या साहाय्यापुरते मर्यादित आहे, धन्यवाद. * मराठी विकिपीडियातील पुरेसे लेखन झालेल्या लेखांचा मार्ग [[विकिपीडिया:सफर|हा वाटाड्या]] प्रशस्त करू शकेल. हवे असलेल्या लेखांची आणि लेखनाची नोंद [[विकिपीडिया:प्रकल्प/हवे असलेले लेख|हवे असलेले लेख]] अधिक श्रेयस्कर असेल. * आपण मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय संकेतस्थळाच्या मदत केंद्रात पोहोचला आहत. हे केवळ मराठी विकिपीडियासंबधापुरते मर्यादित मदतकेंद्र आहे. [[विकिपीडिया:महाराष्ट्र प्रकल्प#महाराष्ट्रातील संस्था|महाराष्ट्रातील संस्थेचे]] प्रतिनिधित्व करत नाही आणि कोणत्याही संस्थेचे तक्रार निवारण केंद्र नाही. धन्यवाद! * [[:वर्ग:करण्याजोग्या गोष्टी|करण्याजोग्या गोष्टी]] * [[विकिपीडिया:मदतकेंद्र जुनी माहिती‎]] * [[विकिपीडिया:मदतकेंद्र/जुनी माहिती २]] * [[विकिपीडिया:मदतकेंद्र/जुनी माहिती ३]] * [[विकिपीडिया साहाय्य:नेहमीचे प्रश्न|नेहमीचे प्रश्न FAQ]] * निबंधांकरता माहिती [[:वर्ग:पेशानुसार व्यक्ती]] [[:वर्ग:पर्यावरण]],[[:वर्ग:वंशावळ]],[[वर्ग:समाज]] [https://mr.wikipedia.org/w/index.php?search=%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0&title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7%3A%E0%A4%B6%E0%A5%8B%E0%A4%A7%E0%A4%BE&fulltext=1 विवीध मानवी अधिकार शोध] == लेख इतर भाषेत लिहायचा असेल तर काय करावे == {{उत्तर दिले|1= <!--या खिडकीच्या वर दिलेले सहाय्य वाचा, आपल्या शंका/प्रश्न खालील ओळीपासून पुढे लिहा. --> <!--खालील महिरपी कंसातील तंरंग चिन्हे(~~~~) वगळू नयेत त्या तरंगचिन्हाने आपोआप आपले सदस्य नाव उमटते आणि सहाय्य उपलब्ध करणे सोपे जाते. या खिडकीच्या खाली जतन करणे लिहिले आहे तेथे आवर्जून टिचकी मारून आपले हे लेखन येथे सेव्ह करावे. शंका मांडल्या बद्दल धन्यवाद --> :धन्यवाद! :माझे सदस्य नाव/टोपण नाव: :{{{1|[[सदस्य:Paresh Kadam 1|Paresh Kadam 1]] ([[सदस्य चर्चा:Paresh Kadam 1|चर्चा]]) ०२:२९, २८ एप्रिल २०१८ (IST)}}} :{{साद|Paresh Kadam 1}}, :मराठी भाषा विकिपीडियावर आपले स्वागत आहे. :मराठी विकिपीडियावर फक्त मराठीत लिहू शकता इतर भाषांसाठी इतर विकिपीडिया उपलब्ध आहेत. अधिक माहिती साठी [[:en:List of Wikipedias|List of Wikipedias]] पहा --[[सदस्य:Tiven2240|'''<span style="background color: black; color: orange">टाय</span><span style="color: blue">वीन</span>'''<span style="color: green">२२४०</span>]] '''[[विकिपीडिया:प्रचालक|(A)]]''' ^{[[सदस्य चर्चा:Tiven2240|<span style="color: maroon">माझ्याशी बोला</span>]]} ०६:२४, २८ एप्रिल २०१८ (IST) }} == फोटो == {{उत्तर दिले|1= <!--या खिडकीच्या वर दिलेले सहाय्य वाचा, आपल्या शंका/प्रश्न खालील ओळीपासून पुढे लिहा. --> <!--खालील महिरपी कंसातील तंरंग चिन्हे(~~~~) वगळू नयेत त्या तरंगचिन्हाने आपोआप आपले सदस्य नाव उमटते आणि सहाय्य उपलब्ध करणे सोपे जाते. या खिडकीच्या खाली जतन करणे लिहिले आहे तेथे आवर्जून टिचकी मारून आपले हे लेखन येथे सेव्ह करावे. शंका मांडल्या बद्दल धन्यवाद --> :धन्यवाद! :माझे सदस्य नाव/टोपण नाव: :{{{1|Dr. Mahadev Raut ०९:०८, २३ मे २०१८ (IST)}}} महादेव राऊत फोटो कसा टाकायचा. :{{साद|Mahadev Raut}}, :[[:c:|विकिमीडिया कॉमन्स]]वर उपलब्ध असलेली चित्र जोडण्यास <big><nowiki>[[चित्र:xyz.jpg|thumb]]</nowiki></big> असे करून जोडा ज्यात xyz चित्राचे नाव आहे. --[[सदस्य:Tiven2240|'''<span style="background color: black; color: orange">टाय</span><span style="color: blue">वीन</span>'''<span style="color: green">२२४०</span>]] '''[[विकिपीडिया:प्रचालक|(A)]]''' ^{[[सदस्य चर्चा:Tiven2240|<span style="color: maroon">माझ्याशी बोला</span>]]} १३:५४, २३ मे २०१८ (IST) }} == broken redirect == {{उत्तर दिले|1= I found these pages are redirected on broken page: * [[OLE Automation]] * [[Object Linking and Embedding]] * [[Oracle WebLogic Server]] * [[Tip]] * [[अंबादेवी, अमरावती]] * [[अनिता पाटील यांची साहित्य समीक्षा]] * [[अनिता पाटील यांचे इतिहास लेखन]] * [[अनिता पाटील यांचे धर्मविषयक लेखन]] * [[अपूर संसार, चित्रपट]] * [[आईबीएन-लोकमत]] * [[आय बी एन लोकमत]] * [[आयबीएन लोकमत]] * [[इटली, ऑर्किड आणि मी]] * [[ई-गव्हर्नंस]] * [[ए एंड डब्ल्यू डाइनिंग]] * [[एंटी संभाजी ब्रिगेड]] * [[एव्हा एर कार्गो]] * [[कदाचित, चित्रपट]] * [[कृषीकन्या]] * [[क्यीवचा दुसरा म्सितस्लाव्ह]] * [[गजाननमहाराजांचे चमत्कार]] * [[गुप्तचर यंत्रणा]] * [[गुप्तहेर]] * [[गोलपीठा]] * [[चित्रपटसृष्टीतील घराणी]] * [[जनसेवा समिती विलेपारले]] * [[जासूस]] * [[जिजाबाई भोसले यांच्या नावावर असलेल्या संस्था]] * [[जेष्ठ (पद)]] * [[ज्येष्ठ (पद)]] * [[ढकल, चित्रपट]] * [[तेहु]] * [[धूळपाटी/महेश् मोरे]] * [[पाणी वाटपासंबंधीचा ऐतिहासिक निवाडा]] * [[पाणी वाटपासंबंधीचा ऐतेहासिक निवाडा]] * [[पोर्तो व्हालार्ता]] * [[प्रकाशदादा सुंदरराव सोळंके]] * [[फॉरवर्ड, हॉकी]] * [[बाणगंगा पाणी वाटप]] * [[बाणगंगा पाणी वाटपासंबंधीचा ऐतेहासिक निवाडा]] * [[बाबुजी देशमुख वयाखयानमाला हा लेख लिहा]] * [[बोचऱ्या टिका करणारी लेखन संस्कृती]] * [[ब्लोंफोंटेन सेल्टीक एफ.सी.]] * [[भारतीय समाज सुधारक]] * [[महाराष्ट्रातील रायगड जिल्ह्यातील दुर्ग वैभव]] * [[महाराष्ट्रातील सेना हा शब्द असणार्‍या राजकीय संघटनांची यादी]] * [[महाराष्ट्रातील सेना हा शब्द असणाऱ्या राजकीय संघटनांची यादी]] * [[मानवतेचे शहाण्णव गुण]] * [[मालाडगाव रेल्वे स्थानक]] * [[मिडफील्डर, हॉकी]] * [[यान व्हान रीबेक]] * [[रणांगण]] * [[राजकीय सेना]] * [[रिचर्ड कार्ल फ्रीहेर फॉन वायझॅकर]] * [[लोणी (गाव)]] * [[विखुरलेल्या चकती]] * [[विध्यर्थ]] * [[वॉवेल हिंड्स]] * [[व्वैजनाथ सोपानराव अनमुलवाड]] * [[शागुफ्ता परवीन]] * [[शूज]] * [[संकेत दशपुते]] * [[संभ्रम, पुस्तक]] * [[सचर समिती]] * [[सदन]] * [[स्टँडअप कॉमेडी]] * [[स्टीवन जोन्स]] * [[स्टॅण्ड अप कॉमेडी]] * [[स्त्रीवादि पद्ध्तीशास्त्र्]] * [[स्व-संरक्षण]] * [[स्वरुपानंद स्वामी]] * [[स्वरूपानंद स्वामी]] * [[स्वातंत्र्य दिवस]] * [[स्वामी स्वरुपानंद]] * [[हेर]] * [[हॉकी जुनियर विश्वचषक]] * [[हॉकी ज्युनिअर विश्वचषक]] * [[होट्टल येथील चालुक्यकालीन मंदिरे]] * [[२००० उन्हाळी ऑलिंपिकमधील वेटलिफ्टिंग]] * [[२००८-०९ केएफसी २०-२० बीग बॅश]] * [[२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील ऍथलेटिक्स - पुरुष 4x100 मीटर रिले]] * [[२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी - कॉन्ककॅफ चौथी फेरी]] * [[५ अॉगस्ट]] * [[९६ कुळी मराठी]] * [[चर्चा:बेर्जाया एर]] * [[चर्चा:भारतीय समाज सुधारक]] * [[चर्चा:विंडोज स्थापनापूर्व एन्व्हायर्नमेंट]] * [[चर्चा:हांसुंग एरलाइन्स]] * [[सदस्य:ABCEditer]] * [[सदस्य:Bankster1]] * [[सदस्य:Beep21]] * [[सदस्य:Ben-Yeudith]] * [[सदस्य:Binoyjsdk]] * [[सदस्य:Brianhe]] * [[सदस्य:Bukti.khan]] * [[सदस्य:Ralgis]] * [[सदस्य:محمد الجداوي]] * [[सदस्य चर्चा:Ralgis]] * [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना/Participants]] * [[विकिपीडिया चर्चा:वृत्तपत्रिय मासिक आवाहन]] Can you please fix them?<font color="green">&#9734;&#9733;</font>[[User:संजीव कुमार|<u><font color="Magenta">संजीव कुमार</font></u>]] ([[User talk:संजीव कुमार|<font color="blue">बातें</font>]]) ०१:४१, २९ सप्टेंबर २०१८ (IST) :{{झाले}} deleted --[[सदस्य:Tiven2240|'''<span style="background color: black; color: orange">टाय</span><span style="color: blue">वीन</span>'''<span style="color: green">२२४०</span>]] '''[[विकिपीडिया:प्रचालक|(A)]]''' ^{[[सदस्य चर्चा:Tiven2240|<span style="color: maroon">माझ्याशी बोला</span>]]} ०७:२४, २९ सप्टेंबर २०१८ (IST)}} == मार्गदर्शन == नमस्कार मंडळी, कृपया स्त्रोत आणि संदर्भ कसा जोडायचा ते सांगावं. ::[[विकिपीडिया:संदर्भ_द्या]] ::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:३२, ११ नोव्हेंबर २०१८ (IST) == मराठी भाषेत संपादन करण्यासंबंधी == 'गूगल इनपुट प्रणाली' मध्ये देवनागरी लिपीत लेखन केल्यास चालू शकेल काय? == Not able to use visual edit == {{उत्तर दिले|1= I am not able to use visual edit. It is a nice way to give references. I am not aware how it can be fixed. May I request experienced editors or admins or technical people to kindly help me in this? Thank you. -- [[सदस्य:Abhijeet Safai| डॉ. अभिजीत सफई]] ११:२४, १७ डिसेंबर २०१८ (IST) :Hi {{ping|Abhijeet Safai}}, What actually issues are you facing. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १३:२९, १७ डिसेंबर २०१८ (IST) :: Thanks for responding. I was not able to convert the reference in visual edit which is the primary purpose of visual edit as I guess. But the issue now is I am not able to find the article on which I found this problem. Hence will mention about that particular article here again as I will find it. Thank you. -- [[सदस्य:Abhijeet Safai| डॉ. अभिजीत सफई]] १३:३६, १७ डिसेंबर २०१८ (IST) :::{{Ping|Abhijeet Safai}} Feel free to report bugs/errors. We will be happy in assisting you. Happy editing. Thanking you --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १४:५५, १७ डिसेंबर २०१८ (IST) :::: Thanks a lot. -- [[सदस्य:Abhijeet Safai| डॉ. अभिजीत सफई]] १४:५८, १७ डिसेंबर २०१८ (IST) ::::: [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]], I was not able to do visual editing on Marathi Wikipedia. I am able to do it on English Wikipedia like [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Baba_Amte&type=revision&diff=875388527&oldid=875388418 this]. I do not how to share the problem further. When I try to save the changes in visual edit on here, I am not able to do that. Hence one needs to give manual references here with is a difficult task. -- [[सदस्य:Abhijeet Safai| डॉ. अभिजीत सफई]] १०:५७, २६ डिसेंबर २०१८ (IST) *{{Ping|Abhijeet Safai}} I think you are unable to use [[citoid]]. Can you verify that it is this feature that u can't use? --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १३:०३, २६ डिसेंबर २०१८ (IST) : No. I am not able to save the page when I am using visual edit. I use visual edit to generate auto reference. Currently I using a workaround for that. I am generating it on English Wikipedia at the sandbox and using it here. -- [[सदस्य:Abhijeet Safai| डॉ. अभिजीत सफई]] १३:१७, २६ डिसेंबर २०१८ (IST) ::{{Ping|Abhijeet Safai}} I advise you to please purge your browser cache. In order to purge cache follow instructions at [[:en:Wikipedia:Bypass your cache]] --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १८:४५, २६ डिसेंबर २०१८ (IST) ::: It is working now. Thank you. -- [[सदस्य:Abhijeet Safai| डॉ. अभिजीत सफई]] ०६:३७, २९ डिसेंबर २०१८ (IST) ----- }} == पारोळा == पारोळा हे झाशीच्या राणीचे माहेर घर म्हणून इतिहासात प्रसिद्ध आहे.राणी लक्ष्मीबाई यांच्या तांबे घराण्याचे वंशज आजही पारोळा येथे स्थायिक आहेत.पारोळा ह्याचे पूर्वीचे नाव पारोळे असून या गावात पारांच्या ओळी (पार म्हणजे हनुमानाचे मंदिर व वडवृक्षाचे झाड ओळीत होते व आजही आहेत आणि म्हणून पारोळी व त्यांचे अपभ्रन्श होऊन पारोळे व आता पारोळा झाले आहे. == मराठी भाषांतर करण्याविषयी.. == {{उत्तर दिले|1= मी english wikipedia चे लेख मराठी विकीपीडियासाठी मराठी भाषेत भाषांतर कर शकतो. <!--या खिडकीच्या वर दिलेले सहाय्य वाचा, आपल्या शंका/प्रश्न खालील ओळीपासून पुढे लिहा. --> Can someone please take a look at this page and see if its notable [[:उन्मेष_बागवे]] <!--खालील महिरपी कंसातील तंरंग चिन्हे(~~~~) वगळू नयेत त्या तरंगचिन्हाने आपोआप आपले सदस्य नाव उमटते आणि सहाय्य उपलब्ध करणे सोपे जाते. या खिडकीच्या खाली जतन करणे लिहिले आहे तेथे आवर्जून टिचकी मारून आपले हे लेखन येथे सेव्ह करावे. शंका मांडल्या बद्दल धन्यवाद --> :धन्यवाद! :माझे सदस्य नाव/टोपण नाव: :{{{1|[[सदस्य:Gbawden|Gbawden]] ([[सदस्य चर्चा:Gbawden|चर्चा]]) १३:४७, २१ ऑगस्ट २०१९ (IST)}}} ::{{Ping|Gbawden}} To prove the person notable we need to have some reliable sources cited to the article. If better than support your article with a source at every important point that is made. Thank you --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०८:०२, २२ ऑगस्ट २०१९ (IST) ------- }} == Please review my page == {{उत्तर दिले|1= Hi, I have created a Marathi Wikipedia page which is in my sandbox. However, I am unable to publish it and make the final Wikipedia page live. What can be the possible reason? Can someone check if I am a confirmed user? Because publish button isn't appearing in my sandbox version. All I am able to do is publish the changes on sandbox. There's no option to even send my draft for review. How do I go about it? Here's the link https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Lorde1801/sandbox [[सदस्य:Lorde1801|Lorde1801]] ([[सदस्य चर्चा:Lorde1801|चर्चा]]) १२:४७, १२ सप्टेंबर २०१९ (IST) :{{Ping|Lorde1801}} Are you paid by any way by the company/organization for the article creation or is this done volunteerarily by you? --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १५:२१, १६ सप्टेंबर २०१९ (IST) Hey, I am new Wikipedia editor. In order to add to the credibility of my profile, I am voluntarily creating this page. It would be great if you could help me out. [[सदस्य:Lorde1801|Lorde1801]] ([[सदस्य चर्चा:Lorde1801|चर्चा]]) १५:५८, १६ सप्टेंबर २०१९ (IST) {{Done}} Answered on [[सदस्य चर्चा:Lorde1801|Usertalkpage]] --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १६:१६, १६ सप्टेंबर २०१९ (IST) ----- }} ----- == नोंद काढून कशी टाकावी == वर्ग:ग्रंथ येथे चुकून झालेली नोंद कशी काढावी? :{{साद|Kanchankarai}} कुठल्या लेखात चुकून नोंद झाली आहे? --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:५९, १४ मार्च २०२० (IST) == नवीन धुळपाटी कशी करायची ? == <!--या खिडकीच्या वर दिलेले सहाय्य वाचा, आपल्या शंका/प्रश्न खालील ओळीपासून पुढे लिहा. --> <!--खालील महिरपी कंसातील तंरंग चिन्हे(~~~~) वगळू नयेत त्या तरंगचिन्हाने आपोआप आपले सदस्य नाव उमटते आणि सहाय्य उपलब्ध करणे सोपे जाते. या खिडकीच्या खाली जतन करणे लिहिले आहे तेथे आवर्जून टिचकी मारून आपले हे लेखन येथे सेव्ह करावे. शंका मांडल्या बद्दल धन्यवाद --> :धन्यवाद! :माझे सदस्य नाव/टोपण नाव: :{{{1|[[सदस्य:घांग्रेकर मेघा|घांग्रेकर मेघा]] ([[सदस्य चर्चा:घांग्रेकर मेघा|चर्चा]]) १७:२४, १३ मार्च २०२० (IST)}}} :{{साद|घांग्रेकर मेघा}} [[सदस्य:घांग्रेकर मेघा/धुळपाटी]] वापरा धन्यवाद--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:५८, १४ मार्च २०२० (IST) == 'प्रा. प्रभाकर बी. भागवत' लेख == <!--या खिडकीच्या वर दिलेले सहाय्य वाचा, आपल्या शंका/प्रश्न खालील ओळीपासून पुढे लिहा. --> 'प्रा. प्रभाकर बी. भागवत' लेख मराठित संपादित केला असुन 'सबमिट' केला पण आता मला ते सापडत नाही .मला त्याची सद्यस्थिती माहित नाही? कोणी मदत करू शकेल? ही माझी पहिली चाचणी आहे.[[सदस्य:Prachi.chopade|Prachi.chopade]] ([[सदस्य चर्चा:Prachi.chopade|चर्चा]]) ०७:३१, २० जून २०२० (IST) <!--खालील महिरपी कंसातील तंरंग चिन्हे(~~~~) वगळू नयेत त्या तरंगचिन्हाने आपोआप आपले सदस्य नाव उमटते आणि सहाय्य उपलब्ध करणे सोपे जाते. या खिडकीच्या खाली जतन करणे लिहिले आहे तेथे आवर्जून टिचकी मारून आपले हे लेखन येथे सेव्ह करावे. शंका मांडल्या बद्दल धन्यवाद --> :धन्यवाद! :माझे सदस्य नाव/टोपण नाव: :{{{1|[[सदस्य:Prachi.chopade|Prachi.chopade]] ([[सदस्य चर्चा:Prachi.chopade|चर्चा]]) ०७:३१, २० जून २०२० (IST)}}} == ही लिंक आणि नाव गुगल शेअर मध्ये दाखविले जात नाही, कृपया मदत करावी == <!--या खिडकीच्या वर दिलेले सहाय्य वाचा, आपल्या शंका/प्रश्न खालील ओळीपासून पुढे लिहा. --> <!--खालील महिरपी कंसातील तंरंग चिन्हे(~~~~) वगळू नयेत त्या तरंगचिन्हाने आपोआप आपले सदस्य नाव उमटते आणि सहाय्य उपलब्ध करणे सोपे जाते. या खिडकीच्या खाली जतन करणे लिहिले आहे तेथे आवर्जून टिचकी मारून आपले हे लेखन येथे सेव्ह करावे. शंका मांडल्या बद्दल धन्यवाद --> :धन्यवाद! :माझे सदस्य नाव/टोपण नाव: :{{{1|~~लोककवी हरेन्द्र हिरामण जाधव ~~}}} == तयार केलेल्या लेख पडताळणी साठी कसे पाठवावे == <!--या खिडकीच्या वर दिलेले सहाय्य वाचा, आपल्या शंका/प्रश्न खालील ओळीपासून पुढे लिहा. -->तयार केलेल्या लेख पडताळणी साठी कसे पाठवावे <!--खालील महिरपी कंसातील तंरंग चिन्हे(~~~~) वगळू नयेत त्या तरंगचिन्हाने आपोआप आपले सदस्य नाव उमटते आणि सहाय्य उपलब्ध करणे सोपे जाते. या खिडकीच्या खाली जतन करणे लिहिले आहे तेथे आवर्जून टिचकी मारून आपले हे लेखन येथे सेव्ह करावे. शंका मांडल्या बद्दल धन्यवाद --> :धन्यवाद! :माझे सदस्य नाव/टोपण नाव: :{{{1|[[सदस्य:Wikivibessocial|Wikivibessocial]] ([[सदस्य चर्चा:Wikivibessocial|चर्चा]]) २०:५८, ६ मे २०२१ (IST)}}} <!--या खिडकीच्या वर दिलेले सहाय्य वाचा, आपल्या शंका/प्रश्न खालील ओळीपासून पुढे लिहा. --> <!--खालील महिरपी कंसातील तंरंग चिन्हे(~~~~) वगळू नयेत त्या तरंगचिन्हाने आपोआप आपले सदस्य नाव उमटते आणि सहाय्य उपलब्ध करणे सोपे जाते. या खिडकीच्या खाली जतन करणे लिहिले आहे तेथे आवर्जून टिचकी मारून आपले हे लेखन येथे सेव्ह करावे. शंका मांडल्या बद्दल धन्यवाद --> :धन्यवाद! :माझे सदस्य नाव/टोपण नाव: :{{{1|[[सदस्य:Pralhad Suryawanshi|Pralhad Suryawanshi]] ([[सदस्य चर्चा:Pralhad Suryawanshi|चर्चा]]) १९:५४, १ जुलै २०२१ (IST)}}} नमस्कार, मला लेखाच्या शेवटी, वर्ग दर्शवन्याकरीता जी चोउकट वपरली जाते किंवा एकदा साचा वपरला जातो. तो वर्गाचा साचा कसा तयार केला जातो याविषयी मार्गदर्शन करावे. उदा. मला एका गावाच्या लेखाच्या शेवटी वर्ग : अबक तालुक्यातिल गावे किंवा अबक जिल्ल्ह्यातिल गावे अशी माहिती द्यावयाची आहे. आपला ==Species box== या [https://mr.wikipedia.org/wiki/साचा:प्रजाती_चौकट प्रजाती चौकट] टेम्पलेटचे निराकरण करण्यात काही जण मदत करू शकतात हे टेम्पलेट विकृत आहे आणि मशीनमधून भाषांतरित झाल्यासारखे दिसते.[[सदस्य:Ratnahastin|Ratnahastin]] ([[सदस्य चर्चा:Ratnahastin|चर्चा]]) ११:२७, १८ जुलै २०२१ (IST) {{साद|Ratnahastin}} त्याऐवजी कृपया [[साचा:जीवचौकट|जीवचौकट]] हा साचा वापरावा.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) ११:१२, ५ एप्रिल २०२२ (IST) ==कबड्डी प्लेऑफ फेरी साचा== {{उत्तर दिले|1= [[प्रो कबड्डी लीग, २०२१-२२]] ह्या पानावर प्लेऑफ फेरीसाठी साचा बनविण्यास मदत हवी आहे.<br> इंग्रजी विकिपीडियावरील 2021–22 Pro Kabaddi League season ह्या पानावरील साच्याचा संदर्भ घ्यावा<br> [[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) २०:१५, २८ जानेवारी २०२२ (IST) :{{साद|Nitin.kunjir}}{{झाले}} --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०७:४८, २९ जानेवारी २०२२ (IST) :{{साद|Tiven2240}} धन्यवाद, टायवीन -- [[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) २३:२१, १ फेब्रुवारी २०२२ (IST) ----- }} ----- ==२०२२ भारतीय प्रीमियर लीग== [[२०२२ भारतीय प्रीमियर लीग]] या पानावरील मैदाने विभागात इंग्रजीतील 2022 Indian Premier League ह्या प्रमाणे नकाशा टाकण्यास मदत हवी आहे<br> [[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) १७:४२, १ मार्च २०२२ (IST) <br> ==साचा:माहितीचौकट युनेस्को जागतिक वारसा साइट== :{{साद|Tiven2240}} सदर साच्यामधील त्रुटी दूर करण्यासाठी मदत हवी आहे..<br> जसे ''संदर्भासाठी [[हंपी]] हा लेख पहावा '' *सूचीकरण किंवा Inscription ह्या मथळ्याखाली इंग्रजीऐवजी मराठीमध्ये वर्ष येणे अपेक्षित आहे. तसेच '''१०वा''' ऐवजी '''१०वे''' असे येणे अपेक्षित आहे. *नकाशाखाली ''Show map of कर्नाटक'' ह्याऐवजी ''कर्नाटकचा नकाशा दाखवा'' असे येणे अपेक्षित. [[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) २०:४७, १८ मार्च २०२२ (IST) :@[[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]]{{झाले}} कृपया तपासा --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २२:१०, १८ मार्च २०२२ (IST) ::धन्यवाद @[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]]. You are genius ::परंतु मी आपल्या निदर्शनास आणून देऊ इच्छितो की, ::क्र. १ चे समाधान झाले नाही. ::क्र. २ चे समाधान अंशतः झाले आहे. परंतू नकाशाच्या शेवटचा पर्याय अजूनही ''show all'' असे दाखवत आहे, त्याऐवजी '''सर्व दाखवा''' असे हवे आहे ::<nowiki>~~~~ </nowiki> [[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) २२:३३, १८ मार्च २०२२ (IST) == माहितीचौकट चित्रपट महोत्सव == चित्रपट महोत्सव चा पान तयार करण्यासाठी माहिती चौकट मी खूप शोधलं आहे पण मला मिळालेल्या नाही. त्याच्यासाठी इंग्रजी विकिपीडिया Infobox वापर केलं तर चालेल का? :{{साद|Zoe3572}} नाही, इंग्रजी साचा येथे काम करणार नाही. आणि सध्यातरी मराठीत माहितीचौकट उपलब्ध नाहीये.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १९:१८, २ एप्रिल २०२२ (IST) :हे कोणी बनवू नाही शकत का? [[सदस्य:Zoe3572|Zoe3572]] ([[सदस्य चर्चा:Zoe3572|चर्चा]]) १६:५१, ३ एप्रिल २०२२ (IST) ::बिलकुल, तुम्ही पण करू शकतात.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १७:१४, ३ एप्रिल २०२२ (IST) :::प्रक्रिया कशी करायची त्याची लिंक मिळू शकेल का [[सदस्य:Zoe3572|Zoe3572]] ([[सदस्य चर्चा:Zoe3572|चर्चा]]) १८:१६, ३ एप्रिल २०२२ (IST) ::::{{साद|Zoe3572}} ::::# त्यासाठी संगणक आज्ञावली (प्रोग्रामिंग) ची माहिती असणे थोडे जास्त योग्य राहील. किंवा विविध साच्यांचा तुलनात्मक अभ्यास तरी असावा. ::::# कृपया [[सदस्य:Vikrantkorde|Vikrantkorde]] किंवा [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] यांच्याशी संपर्क साधावा, तुम्हाला हे अधिक मदत करतील. ::::# विशेष म्हणजे तुम्ही निर्माण केलेला साचा किती पानांना कामी येईल याचा सुद्धा विचार करावा. कारण एक-दोन पानांकरिता साचा निर्माण करणे फारसे फायद्याचे ठरणार नाही असे माझे वैयक्तिक मत आहे.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) ०९:४३, ४ एप्रिल २०२२ (IST) :::::साचा हा राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय फिल्म महोत्सव साठी वापरता येऊ शकतो. आपल्या देशांमध्येच राष्ट्रीय फिल्म महोत्सव हे पंधरा ते वीस असतील. त्यामुळे त्याचा वापर जास्त होऊ शकतो. [[सदस्य:Zoe3572|Zoe3572]] ([[सदस्य चर्चा:Zoe3572|चर्चा]]) १९:२१, ४ एप्रिल २०२२ (IST) *{{ping|Zoe3572}} चित्रपट महोत्सव barech jari astil, tari keval ullekhniy चित्रपट महोत्सव varach lekh lihinyat yaave. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ०३:२५, ५ एप्रिल २०२२ (IST) *:क्षमस्व, मी तुम्हाला प्रश्न विचारल्याबद्दल. या विषयावर पुढे चर्चा करू नका तुम्हाला तयार करायचा असेल करा अन्यथा हा विषय चर्चा करू नका. 😁 [[सदस्य:Zoe3572|Zoe3572]] ([[सदस्य चर्चा:Zoe3572|चर्चा]]) ०६:१६, ५ एप्रिल २०२२ (IST) :::नमस्कार, [[साचा:माहितीचौकट चित्रपट व नाटक महोत्सव|माहितीचौकट चित्रपट व नाटक महोत्सव]] तयार करण्यात आलाय. कृपया सवड मिळेल तसे याचे मराठी रूपांतरण आणि वापर करावे.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) ११:०६, ५ एप्रिल २०२२ (IST) ::::ते नाव बदलून असे करा 👉 [[माहितीचौकट चित्रपट व कला महोत्सव]] त्याठिकाणी भाषांतर करून मी जोडलेला आहे तुम्हाला काही बदल करायचा असेल तर तुम्ही ते करून येथे टिप्पणी करा. [[सदस्य:Zoe3572|Zoe3572]] ([[सदस्य चर्चा:Zoe3572|चर्चा]]) १५:२७, ५ एप्रिल २०२२ (IST) :::#अजून तुम्ही भाषांतर केले नाही. साच्यात उदाहरण दिले आहे, '''पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव''' चे, तिथे मराठी शब्द दिसून येतात. :::# कला शब्द कशासाठी घेतलात ते समजले नाही. कारण चित्रपट महोत्सव हे अधिकृत नाव आहे. त्यासाठी कृपया '''वर्ग:चित्रपट महोत्सव''' हा वर्ग आणि त्यातील प्रत्येक उपवर्ग पाहणे. तसेच माहितीचौकट तयार झाल्यावर यात नवनवीन लेखांची भर घालावी ही विनंती. :::# मराठी विकिपीडियावर शेकडो साचे आहेत, त्यात 'image' साठी 'चित्र' हा परवलीचा शब्द वापरला जातो, तुम्ही 'प्रतिमा' असा केलाय. तसेच logo साठी 'प्रतीक' किंवा 'प्रतीक चिन्ह' हा शब्द योग्य राहील. कृपया इतर वेगवेगळ्या साच्यात काय परवलीचे शब्द वापरले जातात ते पाहावे. :::# माहितीचौकट तयार झाली आहे, कृपया या माहितीचौकटीचा वापर करून [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Category:Film_festivals_by_country Film festivals by country] येथून जमतील तेव्हा आणि जमतील तितके लेख भाषांतरित करणे. पुढील लेखनास शुभेच्छा.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १६:१८, ५ एप्रिल २०२२ (IST) == हंपी == {{साद|Tiven2240}} {{साद|संतोष गोरे}} {{साद|अभय नातू}} {{साद|Aditya tamhankar}} {{साद|Usernamekiran}} {{साद|Abhijitsathe}} आणि इतर सदस्यांना आवाहन<br> '''[[हंपी]]''' हा लेख लिहून/भाषांतरित करून पूर्ण झाला आहे. कृपया वाचून आपले अभिप्राय द्यावेत. तसेच शुद्धलेखनाच्या किंवा इतर काही चुका असतील तर त्या दुरुस्त करून लेख अधिक चांगला करण्यासाठी सहाय्य करावे ही विनंती<br> [[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) २१:०५, ११ एप्रिल २०२२ (IST) :{{साद|Nitin.kunjir}}, नमस्कार, आपण दिलेल्या साद ची अधिसूचना मिळाली नाही. काल सहज फेरफटका मारताना संदेश दिसला म्हणून प्रतिसाद देत आहे. बहुतेक [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] [[सदस्य:Usernamekiran|Usernamekiran]] [[सदस्य:Abhijitsathe|Abhijitsathe]] यांना पण अधिसूचना मिळाली नसेल असे वाटते. असो लेख भरपूर मोठा आणि मुद्देसूद दिसतोय, खूप छान. लवकरच तपासणी करूत.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १०:५१, १३ एप्रिल २०२२ (IST) ::छान लेख तयार झाला आहे [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०५:५२, १४ ऑगस्ट २०२२ (IST) :{{ping|Nitin.kunjir }} उत्तम लेख आहे. छायाचित्रे, आवश्यक संदर्भ यांनी लेख अजून सुंदर दिसतो. तुमच्या मेहनतीला दाद दिली पाहिजे. तुम्ही एकट्यानेच तब्बल ८८ संपादने केलीत आणि [[xtools:articleinfo/mr.wikipedia.org/हंपी|जवळपास महिनाभर]] तुमचं काम सुरू होतं. खूप शुभेच्छा. :ता.क. अजून काही भर मीदेखील या लेखात घालतो. [[सदस्य:अमर राऊत|अमर राऊत]] ([[सदस्य चर्चा:अमर राऊत|चर्चा]]) ०८:०९, १४ ऑगस्ट २०२२ (IST) ::आपण दिलेल्या प्रोत्साहनाबद्दल धन्यवाद ::<nowiki>~~~~ </nowiki> [[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) १३:५२, १७ ऑगस्ट २०२२ (IST) == ए.ए.(अलकोहोलिक्स अनॉनिमस) सातारा जिल्हा नोंद == [[ए.ए.(अलकोहोलिक्स अनॉनिमस) सातारा जिल्हा]] ही नवी नोंद आज केली तिथे '''मराठी विकिपीडियासाठी ह्या लेख पान/विभागाची [[विकिपीडिया:उल्लेखनीयता|विश्वकोशीय उल्लेखनीयता/दखलपात्रते]] बद्दल साशंकता आहे. पान/विभाग न वगळण्याबद्दल [[विकिपीडिया चर्चा:उल्लेखनीयता]] येथे इतर विकिपीडिया सदस्यांची सहमती न मिळाल्यास ते लवकरच काढून टाकले जाईल असा इशारा दिसू लागला व त्यावर उपाय योजना काय याचा उलगडा होत झाला नाही . मुख्य म्हणजे हे उत्तर (इशारा ) नॉन ह्युमन इंटरफेस ने केला असावा अशी शंका येते . [[विकिपीडिया:कारण|कारण:]] सराव पान हे समजले नाही पण कृपया या बाबतचे आपले मत [[चर्चा:ए.ए.(अलकोहोलिक्स अनॉनिमस) सातारा जिल्हा|चर्चापानावर]] नोंदवा. प्रचालक हे पान कोणत्याही क्षणी काढतील हे वाचून चर्चा पानावर असे नोंदवले आहे :''' कॉटन ग्रीन रेल्वे स्थानक ही मी पूर्वी केलेली नोंद विना अडथळा प्रकाशित झाली पण आज एक नवी नोंद करताना धक्का दिला आहे '''१ हे पान का काढावे वाटते ते कळले नाही ? अलकोहोलिक्स अनॉनिमस या फेलोशिपची इंग्रजीत नोंद आहे पहा https://en.wikipedia.org/wiki/Alcoholics_Anonymous [[सदस्य:Suneelji|Suneelji]] ([[सदस्य चर्चा:Suneelji|चर्चा]]) २२:४९, १० ऑक्टोबर २०२२ (IST) २ तसेच कॉटन ग्रीन रेल्वे स्थानक ही मी केलेली नोंद बघावी [[कॉटन ग्रीन रेल्वे स्थानक|https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A5%89%E0%A4%9F%E0%A4%A8_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A8_%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87_%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%95]] ३ अलकोहोलिक्स अनॉनिमस या फेलोशिपची इंग्रजी नोंद जिथे आहे त्याचा HTMLवर पोस्त केला आहे . त्यामुळे या जगभर १८२ देशात पसरलेल्या फेलोशिप्चाय मराठी नोंदी अतिशय आवश्यक आहेत व त्यात काय संशयास्पद आहे ते कळले नाहे''' आता याचे उत्तर मिळेल का कसलीही संधी न देता ही नोंद उडवली जाईल [[सदस्य:Suneelji|Suneelji]] ([[सदस्य चर्चा:Suneelji|चर्चा]]) २३:२१, १० ऑक्टोबर २०२२ (IST) {{साद|Suneelji}} नमस्कार, आपण एकाच विषयावर, दोन ठिकाणी प्रश्न मांडले आहेत. कृपया आपण चर्चा समंधित लेखपानावर करावी.-[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) ०६:३३, ११ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :उत्तर व मार्गदर्शन न करता लेखपानच काढले तर? असो पण कोठेतरी उत्तर व नेमके मार्गदर्शन (तोडगा ) मिळतो का ? व त्याला किती दिवस थांबता येते. सर्वसाधारणपानेपणे किती दिवस/आठवडे लागतात. [[सदस्य:Suneelji|Suneelji]] ([[सदस्य चर्चा:Suneelji|चर्चा]]) ०६:४३, ११ ऑक्टोबर २०२२ (IST) ::{{साद|Suneelji}} ::प्रचालक संतोष गोरे यांनी व मी इतरत्र उत्तर दिलेले आहेच. ::कृपया यापुढे सुद्धा सामंजस्याने संवाद साधावा. ''आज एक नवी नोंद करताना धक्का दिला आहे'' अशी वाक्ये वापरल्याने विनाकारण गैरसमज होतात. थोडासा धीर धरुन उत्तराची वाट पहावी. घाई असेल तर संतोष गोरे, Tiven2240, Usernamekiran किंवा अभय नातू या चार सक्रिय प्रचालकांपैकी कोणालाही थेट साद घालावी. ::तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद. ::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:४८, ११ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :::१ धन्यवाद, नोंद घेतली व शब्द वापरताना काळजी घेईन २ उत्तराची वाट पाहत आहे [[सदस्य:Suneelji|Suneelji]] ([[सदस्य चर्चा:Suneelji|चर्चा]]) १२:५०, ११ ऑक्टोबर २०२२ (IST) == Copy करण्याचा प्रयत्न केला आहे == {{साद|Tiven2240}} {{साद|संतोष गोरे}} {{साद|अभय नातू}} {{साद|Aditya tamhankar}} {{साद|Usernamekiran}} {{साद|Abhijitsathe}} आणि इतर सदस्यांना आवाहन<br>[[सदस्य:Gabbar13|Gabbar13]] ([[सदस्य चर्चा:Gabbar13|चर्चा]]) ११:४३, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) मी हिंदी विकिपीडियावरील पोस्टर मराठीत त्याच पानावर कॉपी करण्याचा प्रयत्न केला आहे - [[कांतारा (२०२२ चित्रपट)]] पाहा, पण पोस्टर प्रदर्शित होत नाही. - [[सदस्य:Gabbar13|Gabbar13]] ([[सदस्य चर्चा:Gabbar13|चर्चा]]) ११:१३, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :मी [[भूत कोला]] बद्दलचे हिंदी पृष्ठ भाषांतरित केले आहे आणि ते प्रतिमा योग्यरित्या प्रदर्शित करत आहे-[[सदस्य:Gabbar13|Gabbar13]] ([[सदस्य चर्चा:Gabbar13|चर्चा]]) ११:२१, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) ::[[कांतारा (२०२२ चित्रपट)]] पृष्ठ delete करून, हिंदी मधून परत आणि अनुवाद करू का?-[[सदस्य:Gabbar13|Gabbar13]] ([[सदस्य चर्चा:Gabbar13|चर्चा]]) ११:४९, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :::{{साद|Gabbar13}} [[भूत कोला]] लेखावर असलेलं चित्र विकिमीडिया वर अपलोड केलेले असल्यामुळे दिसत आहे. परंतु [[कांतारा (२०२२ चित्रपट)]] चे पोस्टर फक्त हिंदी विकिपीडियावर अपलोड केलेले असल्यामुळे ते इतर विकिपीडियावर दिसणार नाही. त्यासाठी विकिमीडिया वर अपलोड केलेले चित्रपटासंबंधी पोस्टर वापरावे, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:०१, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) ::::{{साद|Sandesh9822}} {{साद|Khirid Harshad}} {{साद|Tiven2240}} {{साद|संतोष गोरे}} {{साद|अभय नातू}} {{साद|Aditya tamhankar}} {{साद|Usernamekiran}} {{साद|Abhijitsathe}} आणि इतर सदस्यांना आवाहन<br>https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE_(%E0%A4%AB%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%AE).png# चित्र विकिमीडिया वर अपलोड केलेले आहे. -[[सदस्य:Gabbar13|Gabbar13]] ([[सदस्य चर्चा:Gabbar13|चर्चा]]) १६:१९, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) ::: File:कांतारा (फिल्म).png हे चित्र विकिमीडियावर नसून इंग्लिश विकिपीडियावर आपण अपलोड केले आहे. त्यामुळे वरीलप्रमाणेच हे पोस्टर फक्त इंग्लिश विकिपीडियावर दिसेल. इतर कोणत्याही विकिपीडियावर नाही. त्याकरिता एकतर तुम्ही ते पोस्टर मराठी विकिपीडियावर अपलोड करा अथवा विकिमीडियावर करा, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १६:३५, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :::: धन्यवाद.-१७:१४, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :{{साद|Gabbar13}} विकिमीडिया कॉमन्सवर अपलोड केलेले [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE_(%E0%A4%AB%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%AE).png हे कांतारा चित्रपटाचे पोस्टर] मराठी विकिपीडियावरील [[कांतारा]] चित्रपटाच्या लेखात जोडले आहे. तुम्ही स्वतःला पोस्टरचा "निर्माणक" (own work) म्हटले आहे, त्यामुळे हे पोस्टर हटवले जाऊ शकते. --[[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} १८:४८, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) ::@[[सदस्य:Gabbar13|Gabbar13]] please request to delete the image on commons because the image is copyrighted and cannot be uploaded on commons. Please put '''<nowiki>{{SD|G7}}</nowiki>''' on the page. [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २२:२०, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :::कृपया विकिमीडिया कॉमन्सवर फक्त कॉपीराइट मुक्त प्रतिमा अपलोड करा. चित्रपटाचे पोस्टर आणि कव्हर्स यांसारख्या प्रतिमा अपलोड केल्यास ते हटविले जाईल आणि अनेक उल्लंघने तुम्हाला अवरोधित देखील करू शकतात. [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २२:२५, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) ::::{{साद|Tiven2240}} If I put up the template you are asking me to, it will be deleted. I clicked the snap myself.-[[सदस्य:Gabbar13|Gabbar13]] ([[सदस्य चर्चा:Gabbar13|चर्चा]]) २२:२९, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :::::Are you the owner of the poster? Was it created by you or was the image clicked by you. ? --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २२:३१, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) ::::::I clicked it myself. The Hindi, English, Kannada, Telugu and Bengali Wikipedia articles all use similar images.-[[सदस्य:Gabbar13|Gabbar13]] ([[सदस्य चर्चा:Gabbar13|चर्चा]]) २२:३३, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :::::::I see that you clicked it yourself but you are not the original owner of the work in the poster. It belongs to the copyright holder that is the producer of the film. Kindly request deletion by yourself rather then others nominating for deletion on Wikimedia Commons. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २२:५२, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) ::::::::{{done}}Done-[[सदस्य:Gabbar13|Gabbar13]] ([[सदस्य चर्चा:Gabbar13|चर्चा]]) २३:०३, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :::::::::{{साद|Sandesh9822}} {{साद|Khirid Harshad}} {{साद|Tiven2240}} {{साद|संतोष गोरे}} {{साद|अभय नातू}} {{साद|Aditya tamhankar}} {{साद|Usernamekiran}} {{साद|Abhijitsathe}} आणि इतर सदस्यांना आवाहन<br>कृपा करून, [[कांतारा]] चित्रपटाच्या लेखात, हिंदी किंवा इंग्रजी विकिपीडिया मधलं पोस्टर जोडा.-[[सदस्य:Gabbar13|Gabbar13]] ([[सदस्य चर्चा:Gabbar13|चर्चा]]) ०१:१५, ४ नोव्हेंबर २०२२ (IST) ::::::::::{{re|Gabbar13}} थोडक्यात सांगायचे तर कॉपीराइट नियमांमुळे कोणत्याच चित्रपटाचे पोस्टर मराठी विकिपीडियावर टाकता येत नाही. कॉपीराईटचे नियम वैश्विक आहेत, विकिपीडियाचे नाही. इतर विकिपीडियांना कमी resolution चे कॉपीराइटेड फोटो वापरण्याची मुभा आहे, पण मराठी विकिपीडिया व commons ला ती मुभा नाही. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ०१:२७, ४ नोव्हेंबर २०२२ (IST) == माहितीचौकटीत बदल कसा करावा? == नमस्कार, माहितीचौकटीत काही fields ची नव्याने भर घालायची आहे. ती कोठे व कशी घालावी? उदा. माहितीचौकट पुस्तक यामध्ये मला 'संपादक', 'मलपृष्ठ' या fields ची भर घालायची आहे, ते कसे करता येईल? कृपया मार्गदर्शन करावे. धन्यवाद!! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:०८, २९ एप्रिल २०२३ (IST) :@[[सदस्य:Ketaki Modak|केतकी मोडक]] नमस्कार, थोडी तांत्रिक बाब आहे. संपादकाची भर मी घालतो. 'चित्र' रकान्यात मलपृष्ठाची फाईल जोडून 'चित्र शीर्षक' मध्ये अमुक पुस्तकाचे मलपृष्ठ असे नोंदवावे.-[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १५:१६, ४ मे २०२३ (IST) ::धन्यवाद. ::मलपृष्ठ - असे नुसते लिहिले तरी चालू शकेल असे वाटते. मलपृष्ठावर कधी पुस्तकाचा सारांश असतो, कधी लेखक परिचय असतो, कधी पुस्तकाविषयी कोणी मान्यवरांनी काढलेले गौरवोद्गार / प्रशस्ती असते. ही विविधता मलपृष्ठ या रकान्यासमोर योग्य प्रकारे नोंदविता आली असती असे वाटते. मलपृष्ठाच्या चित्राची तशी फारशी आवश्यकता नसते. पण गरजेनुसार योग्य तेथे आपण म्हणता तसेही करता येईल. कृपया विचार व्हावा, ही विनंती. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २०:५३, ४ मे २०२३ (IST) :::०१) '''मूळ भाषा''' - हा रकानासुद्धा जोडणे आवश्यक आहे. (पुस्तक अनुवादित असल्यास) :::०२) '''प्रस्तावना''' - हा रकानासुद्धा जोडणे आवश्यक आहे. (बरेचदा मान्यवर व्यक्तीने प्रस्तावना लिहिलेली असते, त्या व्यक्तीचे नाव येथे येणे उपयुक्त ठरते.) :::०3) '''मान्यता''' - हा रकानासुद्धा जोडणे आवश्यक आहे. (पुस्तकास एखाद्या विद्यापीठातर्फे संदर्भ ग्रंथ म्हणून मान्यता असू शकते. / धर्मग्रंथ म्हणून मान्यता असू शकते इ.) :::०४) आपण माहितीचौकटीमध्ये भर घातल्यावर कृपया तसे कळवाल का? :::वरील मुद्द्यांचा कृपया विचार व्हावा, ही विनंती. धन्यवाद !! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २१:०५, ४ मे २०२३ (IST) ::::माहिती चौकट ही सहसा एखाद्या विषयावरील विविध लेखात वारंवार लागणारी माहिती ठळकपणे नमूद करण्यासाठी वापरली जाते. तुम्ही वरील सांगितलेले मुद्दे हे लेखात येतील अशी अपेक्षा आहे. मला वाटते यावर @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] यांचा सल्ला घेणे अधिक योग्य ठरेल.-[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) ११:१७, ५ मे २०२३ (IST) :::::हो, उपरोक्त मुद्दे बऱ्याच पुस्तकांना लागू पडतील असेच आहेत. तेव्हा त्यांचा समावेश केल्यास उपयुक्त ठरेल, असे वाटते. :::::धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १६:५८, ५ मे २०२३ (IST) :पहिले दोन रकाने वारंंवार आढळण्याची शक्यता असल्यामुळे ते घालावेत. :मान्यता या रकान्याबद्दल शंका आहे. मराठी विकिपीडियावर असलेल्या अशा किती पुस्तकांना उल्लेखनीय मान्यता आहे याची माहिती काढल्यास हा रकाना घालण्याचा निर्णय घेता येईल. पुढे जाता नवीन लेखांमध्ये मजकूरात ही माहिती घालावी. :धन्यवाद. :[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १५:४३, ६ मे २०२३ (IST) ::ठीक आहे. धन्यवाद. ::अजून एक सुचवावेसे वाटते. 'अन्य' - असा एक open ended पर्याय ठेवल्यास त्यात मान्यता किंवा तत्सम इतर काही मुद्दे असतील तर त्याचा समावेश करता येऊ शकेल असे वाटते. कृपया विचार व्हावा. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १९:२८, ६ मे २०२३ (IST) {{od}} इथे सहज लक्ष गेल म्हणून सर्वांचे लक्ष [[साचा:विकिडेटा माहितीचौकट]] कडे आणतो. हा साचा वापरून जर [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page Wikidata] वर त्या विषयाची नोंद असेल तर तेथील सर्व माहीती ह्या माहितीचौकटीत येते. उदाहरणासाठी हा साचा ह्या लेखांमध्ये वापरला आहे: [https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%AF%E0%A5%87%E0%A4%A5%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AF_%E0%A4%9C%E0%A5%8B%E0%A4%A1%E0%A4%B2%E0%A5%87_%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87?target=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A4%BE%3A%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%A1%E0%A5%87%E0%A4%9F%E0%A4%BE+%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%95%E0%A4%9F&namespace=&hidelinks=1&hideredirs=1 लेख]. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) २३:१९, ६ मे २०२३ (IST) :[[साचा:विकिडेटा माहितीचौकट]] हा अधिक प्रगत पातळीवरील साचा दिसतो. याचा वापर कसा करावा यासंबंधी माहिती कोठे उपलब्ध होऊ शकेल? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १५:११, ७ मे २०२३ (IST) :विकिडेटासंबंधी शंका येथे विचारणे योग्य होईल का माहीत नाही. विकिडेटावर जाऊन ट्युटोरियल्स पाहिली. त्यातील statements हा भाग मराठीमध्ये देता येईल का? की फक्त labels and description हाच भाग विविध भाषांमध्ये देता येतो.? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १५:५१, ९ मे २०२३ (IST) ::{{साद|Tiven2240}} यांचा सल्ला घेणे.-[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १६:५७, ९ मे २०२३ (IST) :::@[[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] प्रत्येक लेख विकिडेटाशी जोडलेला आहे. हा साचा आपण कोणत्याही लेखाच्या पानावर वापरू शकतो आणि तयार माहितीचौकट मिळवू शकतो. जर तुम्हाला माहितीचौकटमधील कोणतीही माहिती बदलायची असेल तर तुम्ही ती विकिडेटा वर संपादित करू शकता. माहिती इंग्रजीमध्ये प्रदर्शित केली असल्यास तुम्ही मराठीत भाषांतर देखील करू शकता. [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०८:५४, १० मे २०२३ (IST) ::::माहितीसाठी धन्यवाद. अजून explore करून बघते. म्हणजे आपण म्हणत आहात ते कसे करायचे ते लक्षात येईल. पुनश्च धन्यवाद !! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:४६, १० मे २०२३ (IST) == लोगो == <!--या खिडकीच्या वर दिलेले सहाय्य वाचा, आपल्या शंका/प्रश्न खालील ओळीपासून पुढे लिहा. --> <!--खालील महिरपी कंसातील तंरंग चिन्हे(~~~~) वगळू नयेत त्या तरंगचिन्हाने आपोआप आपले सदस्य नाव उमटते आणि सहाय्य उपलब्ध करणे सोपे जाते. या खिडकीच्या खाली जतन करणे लिहिले आहे तेथे आवर्जून टिचकी मारून आपले हे लेखन येथे सेव्ह करावे. शंका मांडल्या बद्दल धन्यवाद --> :धन्यवाद! :माझे सदस्य नाव/टोपण नाव: :{{{1|[[सदस्य:Brighthulc|Brighthulc]] ([[सदस्य चर्चा:Brighthulc|चर्चा]]) १५:४६, ५ मार्च २०२४ (IST)}}} ::@[[सदस्य:Brighthulc|Brighthulc]], {{झाले}} - [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १७:५०, ५ मार्च २०२४ (IST) मला NordVPN पृष्ठावर लोगो जोडण्यात समस्या आहे. लोगो विकिमीडियावर उपलब्ध आहे, परंतु या पानावर लोड होत नाही. फाइल:NordVPNhorizontal.svg पृष्ठ:https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A8%E0%A5%89%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A5%80%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%8F%E0%A4%A8 == साचा expanded स्थितीत दिसण्यासाठी काय करावे? == नमस्कार, साच्याच्या खाली <code>अशी सूचना दिसते.</code> * हा साचा पूर्ण उघडलेल्या स्थितीत (expanded) दाखवण्यासाठी हे वापरा: <code><nowiki>{{पूर्णयोग|state=expanded}}</nowiki></code> * * <code>पण ती कोठे व कशी वापरायची? कृपया मार्गदर्शन करावे.</code> * कारण मोबाईलवर तो साचा बंद स्थितीत दिसतो व उघडता येत नाही. PC वर व्यवस्थित दिसतो. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १६:१२, ६ मार्च २०२४ (IST) :मोबाईल वर हा साचा दिसत नाही. यासाठी {{t|नवनाथ}} पहावे. जर तुम्हाला योग्य वाटत असेल तर navbox ऐवजी wikitable मध्ये साचा बनवावा.- [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १९:३३, ६ मार्च २०२४ (IST) ::उत्तरासाठी धन्यवाद. ::नवनाथ हा साचा wikitable द्वारे बनविण्यात आला आहे का? ::नसेल तर त्याचे एखादे उदाहरण देता येईल का? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २१:१८, ६ मार्च २०२४ (IST) :::तो साचा तपासून पाहावा.- [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) ०८:०२, ७ मार्च २०२४ (IST) ::::{{t|पुणे जिल्ह्यातील तालुके}} अशा प्रकारे विविध जिल्ह्यातील तालुके, नद्या इत्यादीचे साचे आपण अभ्यासू शकता.- [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) ०८:१३, ७ मार्च २०२४ (IST) :::::धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १८:४५, ७ मार्च २०२४ (IST) <!--या खिडकीच्या वर दिलेले सहाय्य वाचा, आपल्या शंका/प्रश्न खालील ओळीपासून पुढे लिहा. --> == अॅडव्हान्स्ड साइट नोटिसेसमध्ये बाह्य ब्रॅंड दुवे नाकारणे? == काहींचे मते, चिनी विकिवार्ता आणि चिनी विकिपीडिया अॅडव्हान्स्ड साइट नोटीसेसमध्ये टेलिग्राम, इन्स्टाग्राम, Google Form यासारख्या ब्रॅंड नावांचा संपूर्ण उल्लेख आणि या बाह्य दुव्यांचा वापर करू नये, ते तात्काळ [[phab:T375253|फाइबिकॅटर T375253 मध्ये दुरूस्त होणे आवश्यक आहे]]. मी हे अत्यंत अनुचित मानतो, आणि खेद व्यक्त करतो आणि अन्य मतांचा आग्रह धरतो. त्याने म्हटले: "मला खात्री आहे की तुम्हाला साइट नोटिसमधून टेलिग्राम किंवा इन्स्टाग्राम किंवा गूगल या ब्रॅंड नावांचा उल्लेख करण्यास किंवा त्यांना दुवा देण्यास परवानगी नाही. केंद्रीय सूचनेमध्येही हे करता येणार नाही, मला समजत नाही की येथे वेगळी धोरणे लागू होण्याचे कारण काय आहे. तुम्ही विकीवरील पानावरून त्या पृष्ठांना दुवा देऊ शकता आणि साइट नोटीसमधून त्या विकीच्या पानावर दुवा देऊ शकता. परंतु साइट नोटीसमधून थेट बाह्य साइटवर दुवा देता येणार नाही. हे आवश्यक आहे, ते लगेचच दुरूस्त केले पाहिजे. (जोपर्यंत तुम्ही आम्हाला कोणी ह्या बाबतीत परवानगी दिल्याची जागा दाखवू शकत नाही)." [[साचा:AdvancedSiteNotices|AdvancedSiteNotices]] Prohibits External Brand Links? Some people believe that the Chinese Wikipedia and Chinese Wikinews AdvancedSiteNotices are not allowed to fully mention brand names such as Telegram, Instagram, Google Form, or use these external links. This needs to be [[:phab:T375253|fixed on Phabricator T375253]] immediately. The person said: "I'm pretty sure you're not allowed to link to or even mention the brand names Telegram or Instagram or Google from a sitenotice. You can't from a CentralNotice, I don't see why a different policy should apply here. You can link to those pages from a page on your wiki and link from the sitenotice to that page on your wiki, but not directly from sitenotice to the external site. This is urgent, must be fixed immediately. (Unless you can show us where someone said this is okay?)" The individual finds this to be very unreasonable and is saddened by it, and hopes to solicit more opinions from others on this matter. <!--खालील महिरपी कंसातील तंरंग चिन्हे(~~~~) वगळू नयेत त्या तरंगचिन्हाने आपोआप आपले सदस्य नाव उमटते आणि सहाय्य उपलब्ध करणे सोपे जाते. या खिडकीच्या खाली जतन करणे लिहिले आहे तेथे आवर्जून टिचकी मारून आपले हे लेखन येथे सेव्ह करावे. शंका मांडल्या बद्दल धन्यवाद --> :धन्यवाद! :माझे सदस्य नाव/टोपण नाव: :{{{1|[[सदस्य:Kitabc12345|Kitabc12345]] ([[सदस्य चर्चा:Kitabc12345|चर्चा]]) ००:५१, २१ सप्टेंबर २०२४ (IST)}}} == संपादन प्रकाशित करण्याबाबत == मी केलेले बदल आता याकाळापुरते परिपूर्ण असून ते आता सार्वजनिक करण्यासाठी प्रकाशित करावे ही नम्र विनंती आहे [[सदस्य:Ink N Pen Publication|Ink N Pen Publication]] ([[सदस्य चर्चा:Ink N Pen Publication|चर्चा]]) १४:४६, ६ फेब्रुवारी २०२६ (IST) :अजून अनेक बदल पाहिजेत. उदाहरणादाखल [[बाळकृष्ण भगवंत बोरकर]] किंवा [[वि.स. खांडेकर]] हे लेख पहा -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १४:५०, ६ फेब्रुवारी २०२६ (IST) ::आपण पाठवलेल्या लिंकप्रमाणेच सगळे बदल केलेले आहेत. आवश्यक त्या ठिकाणी लिंक देखील टाकलेल्या आहेत. आणखी नेमके काय बदल हवेत हे कळायला मार्ग नाही. कारण संपादित लेख या लेखांप्रमाणेच आहे. कृपया नेमके बदल कळवावे किंवा नम्र विनंती आहे की पुनर्तपासणी करून संपादन प्रकाशित करावे. [[सदस्य:Ink N Pen Publication|Ink N Pen Publication]] ([[सदस्य चर्चा:Ink N Pen Publication|चर्चा]]) १३:१९, ९ फेब्रुवारी २०२६ (IST) :::@[[सदस्य:Ink N Pen Publication|Ink N Pen Publication]] नमस्कार, [[मसुदा:रश्मी पदवाड मदनकर]] यात आपण अजूनही योग्य ते बदल केलेले नाहीत. आपले लिखाण विश्वकोशास अनुसरून नाहीये. तसेच योग्य संदर्भ देखील जोडलेले नाहीत. [[बाळकृष्ण भगवंत बोरकर]], [[वि.स. खांडेकर]] तसेच [[सुधा मूर्ती]] हे लेख वाचून काढावेत आणि त्याप्रमाणे आपला लेख दुरुस्त करावा. [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">. संतोष गोरे .</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> ✉️</span>]] ) १५:०६, २२ एप्रिल २०२६ (IST) ::आपण पाठवलेल्या लिंकप्रमाणेच सगळे बदल केलेले आहेत. आवश्यक त्या ठिकाणी लिंक देखील टाकलेल्या आहेत. आणखी नेमके काय बदल हवेत हे कळायला मार्ग नाही. कारण संपादित लेख या लेखांप्रमाणेच आहे. कृपया नेमके बदल कळवावे किंवा नम्र विनंती आहे की पुनर्तपासणी करून संपादन प्रकाशित करावे. [[सदस्य:Ink N Pen Publication|Ink N Pen Publication]] ([[सदस्य चर्चा:Ink N Pen Publication|चर्चा]]) १६:४७, ११ मे २०२६ (IST) == मार्गदर्शन हवे == मी प्रयत्न करते आहे. नेमके कुठे आणि काय चुकले आहे ते सांगून मार्गदर्शन केले तर मदत होईल. सगळ्या माहितीच्या लिंक उपलब्ध असतीलच असे नाही अशावेळी काय करावे तेही सांगा आणि सोशल मीडियाच्या लिंक चालतील का तेही कृपया सांगा ही नम्र विनंती [[विशेष:योगदान/&#126;2026-24633-73|&#126;2026-24633-73]] ([[सदस्य चर्चा:&#126;2026-24633-73|talk]]) १५:११, २२ एप्रिल २०२६ (IST) :नमस्कार, :तुम्ही सदस्य-प्रवेश करुन लिहिलेत तर संवाद साधण्यास सोपे होईल. वर उजवीकडे पाहिल्यास कसे करावे हे लक्षात येईल. :कोणत्या लेखाबद्दल बोलत आहात हे लिहावे. सोशल मीडियाच्या लिंक विकिपीडियावर चालत नाहीत. :तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद. :[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:२९, २२ एप्रिल २०२६ (IST) fhr8c4tcdod8guswp2q3nuxuptr0wla 0 18308 2683630 2683381 2026-05-10T18:34:41Z Khirid Harshad 138639 [[Special:Contributions/~2026-27847-60|~2026-27847-60]] ([[User talk:~2026-27847-60|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:~2026-20324-49|~2026-20324-49]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2676844 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = शाहू महाराज | पदवी = [[छत्रपती]], राजर्षी, लोकराजा | चित्र = Maharajah_of_Kolhapur_1912.jpg | चित्र_शीर्षक = शाहू महाराजांचे छायाचित्र | राजध्वज_चित्र = Flag_of_the_Maratha_Empire.svg | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = [[मराठा साम्राज्य]] - [[कोल्हापूर संस्थान]] | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १८८४]] - [[इ.स. १९२२]] | राज्यारोहण = [[एप्रिल २]], [[इ.स. १८९४]] | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = [[कोल्हापूर जिल्हा]] | राजधानी = [[कोल्हापूर]] | पूर्ण_नाव = छत्रपती शाहू महाराज भोसले | जन्म_दिनांक = [[जून २६]], [[इ.स. १८७४]] | जन्म_स्थान = लक्ष्मी-विलास राजवाडा, कसबा बावडा , कोल्हापूर | मृत्यू_दिनांक = [[मे ६]], [[इ.स. १९२२]] | मृत्यू_स्थान = [[मुंबई]] | पूर्वाधिकारी = छत्रपती शिवाजी महाराज (चौथे शिवाजी) | राजपद_वारस = राजाराम ३ | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[राजाराम तृतीय|छत्रपती राजाराम भोसले]] | वडील = आबासाहेब घाटगे | आई = राधाबाई | पत्नी = [[महाराणी लक्ष्मीबाई भोसले]] | संतति = राधाबाई उर्फ आक्कासाहेब, छत्रपती राजाराम महाराज, राजकुमार शिवाजी महाराज | राजवंश = घाटगे,भोसले | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = जय भवानी | राजचलन = }} '''छत्रपति शाहू महाराज भोसले''' ([[जून २६]], [[इ.स. १८७४]] - [[मे ६]], [[इ.स. १९२२]]), '''छत्रपती शाहू महाराज''', '''राजर्षी शाहू महाराज''', '''कोल्हापूरचे शाहू''' व '''चौथे शाहू''' नावांनी<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/astro/dinvishesh/shahu-maharaj-jayanti-2021-birth-anniversary-of-chhatrapati-shahu-maharaj-in-marathi/articleshow/83862032.cms|title='सर्वांगपूर्ण राष्ट्रपुरुष' राजर्षी शाहू महाराज यांची आज जयंती|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2022-01-04}}</ref> प्रसिद्ध, हे [[मराठा साम्राज्य|मराठ्यां]]च्या [[भोसले घराणे|भोसले घराण्या]]तील [[कोल्हापूर संस्थान|कोल्हापूर संस्थाना]]चे [[राजा|राजे]] (राज्यकाळ १८९४ - १९००) आणि पहिले [[छत्रपती]] (१९००-१९२२) होते.<ref name="Cultural India2">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.culturalindia.net/reformers/shahu-chhatrapati.html|title=Shahu Chhatrapati Biography – Shahu Chhatrapati Life & Profile|website=Cultural India|access-date=15 May 2016|archive-date=2016-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602123652/http://www.culturalindia.net/reformers/shahu-chhatrapati.html|url-status=dead}}</ref><ref name="MULNIVASI ORGANISER 19222">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mulnivasiorganiser.bamcef.org/?p=408|title=Chatrapati Shahu Maharaj (Born on 26th June)|date=6 May 1922|website=Mulnivasi organiser|access-date=15 May 2016|archive-date=2016-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160616214243/http://mulnivasiorganiser.bamcef.org/?p=408|url-status=dead}}</ref><ref name="TNN 20022">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Gov-seeks-total-make-over-of-Chhatrapati-Shahu-Maharajs-image/articleshow/16700521.cms|title=Gov seeks total make-over of Chhatrapati Shahu Maharaj's image|last=Date|first=Vidyadhar|date=22 July 2002|website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=15 May 2016}}</ref> राजर्षी शाहू हे खरे [[लोकशाही]]वादी आणि [[समाजसुधारक]] मानले जातात. शाहू महाराज हे एक सक्षम राज्यकर्ते होते. त्यांच्या राजवटीत शाहू महाराजांनी अनेक पुरोगामी धोरणे यशस्वीपणे राबवली. १८९४ मधील त्यांच्या [[राज्याभिषेक|राज्याभिषेका]]पासून ते १९२२ मध्ये त्यांच्या निधनापर्यंत त्यांनी राज्यातील मागास जातींतील लोकांसाठी काम केले. जात-पंथाची पर्वा न करता सर्वांना प्राथमिक शिक्षण देणे हे त्यांचे सर्वात महत्त्वाचे प्राधान्य होते. [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश राजसत्ते]]च्या काळामध्ये सामान्य जनतेला न्याय मिळवून देण्यासाठी व बहुजन समाजाच्या सामाजिक उन्नतीसाठी या काळात शाहू राजांनी प्रयत्न केले, सामाजिक परिवर्तनाला गती प्राप्त करून दिली, तसेच समाजातील उच्च वर्गाच्या विरोधाला न जुमानता [[दलित]] ([[अस्पृश्य]]) व मागासवर्गीय समाजाच्या विकासासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावली. महाराजांना "राजर्षी" ही पदवी त्यांच्या राज्यभिषेकाच्या वेळी त्यांना त्याच्या क्षात्र गुरुने दिली. महाराष्ट्राला तीन प्रमुख [[समाजसुधारक|समाजसुधारकांचा]] वैचारिक वारसा लाभला असल्यामुळे या राज्यास "[[फुले-शाहू-आंबेडकरांचा महाराष्ट्र]]" असे म्हणतात. [[चित्र:H.H._Shahu_Chhatrapati_Maharaj_seated_with_palace_servants.jpg|इवलेसे|शाहू महाराज हे राजवाड्यातील नोकरांसोबत बसले आहेत. ता. १८९४]] == जीवन == [[चित्र:ShahuIV 1874-1922.jpg|right|thumb| राजर्षी शाहू महाराज]] शाहू महाराजांचा जन्म २६ जून [[इ.स. १८७४]] रोजी [[कागल]] येथील घाटगे घराण्यात झाला. त्यांचे मूळ नाव यशवंत, त्यांच्या वडिलांचे नाव जयसिंगराव (आप्पासाहेब) तर आईचे नाव राधाबाई होते. [[कोल्हापूर संस्थान]]ाचे राजे [[चौथे शिवाजी]] महाराज यांच्या मृत्यूनंतर त्यांच्या पत्‍नी आनंदीबाई यांनी १७ मार्च १८८४ रोजी यशवंतरावांना दत्तक घेतले, व 'शाहू' हे नाव ठेवले. सन १८८९ ते १८९३ या चार वर्षांच्या कालखंडात धारवाड येथे शाहू महाराजांचा शैक्षणिक आणि शारीरिक विकास झाला. शिक्षण चालू असतानाच १ एप्रिल १८९१ रोजी बडोद्याच्या गुणाजीराव खानविलकर यांच्या लक्ष्मीबाई या मुलीशी शाहू विवाहबद्ध झाले. या वेळी त्यांचे वय १७ वर्षांचे होते आणि लक्ष्मीबाई वय १२ वर्षांहून कमी होते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=राजर्षी शाहू छत्रपती - जीवन व शिक्षणकार्य|last=भगत|first=रा. तु.|publisher=रिया पब्लिकेशन्स|year=२०१६|location=कोल्हापूर|pages=४१-१४२}}</ref> २ एप्रिल १८९४ रोजी त्यांचा राज्यारोहण समारंभ झाला. राज्याभिषेक झाल्यानंतर इ.स. १९२२ सालापर्यंत म्हणजे २८ वर्षे ते कोल्हापूर संस्थानाचे राजे होते. [[मुंबई]] येथे ६ मे १९२२ रोजी त्यांचे निधन झाले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=महाराष्ट्रातील मानचिन्हे|last=जाधव|first=नरेंद्र|publisher=मॅजेस्टिक प्रकाशन|year=१९८०|isbn=|location=पुणे|pages=}}</ref> == वेदोक्त वाद == {{मुख्य लेख|वेदोक्त प्रकरण|}} राजघराण्यातील ब्राह्मण पुरोहितांनी वैदिक स्तोत्रानुसार ब्राह्मणेतरांचे संस्कार करण्यास नकार दिल्याने शाहूंनी आर्य समाज आणि सत्यशोधक समाजाला पाठिंबा देण्याबरोबरच मराठा समाजाच्या हक्कांसाठी प्रचार केला. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Non-Brahmin Movement in Southern India, 1873–1949|last=Kashinath Kavlekar|year=1979|page=63}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Indian National Congress and the political economy of India, 1885–1985|last=Mike Shepperdson, Colin Simmons|year=1988|page=109}}</ref> त्यांनी पुजाऱ्यांना हटवून क्षात्रजगद्गुरू (क्षत्रियांचे विश्व गुरू) ही पदवी देऊन एका तरुण मराठाची ब्राह्मणेतरांचे धर्मगुरू म्हणून नियुक्ती करण्याचे धाडसी पाऊल उचलले. याला वेदोक्त वाद म्हणून ओळखले जाते. ते लवकरच ब्राह्मणेतर चळवळीचे नेते बनले आणि मराठ्यांना त्यांच्या झेंड्याखाली एकत्र केले. <ref name="Indian Express">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.indianexpress.com/news/pune-s-endless-identity-wars/734020/|title=Pune's endless identity wars|website=Indian Express|access-date=1 August 2015}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=mR4_AQAAIAAJ|title=Rajarshi Shahu Chhatrapati Papers: 1900–1905 A.D.: Vedokta controversy|publisher=Shahu Research Institute, 1985 – Kolhapur (Princely State)|year=1985}}</ref> == कार्य == शाहू महाराजांनी बहुजन समाजात [[शिक्षण|शिक्षणप्रसार]] करण्यावर विशेष भर दिला. त्यांनी कोल्हापूर संस्थानात प्राथमिक शिक्षण सक्तीचे व मोफत केले. स्त्री शिक्षणाचा प्रसार व्हावा म्हणून त्यांनी राजाज्ञा काढली. [[अस्पृश्यता]] नष्ट करण्याच्या दृष्टीने त्यांनी इ.स. १९१९ साली सवर्ण व अस्पृश्यांच्या वेगळ्या शाळा भरवण्याची पद्धत बंद केली. [[जाती|जातिभेद]] दूर करण्यासाठी त्यांनी आपल्या राज्यात [[आंतरजातीय विवाह|आंतरजातीय विवाहाला]] मान्यता देणारा कायदा केला. इ.स. १९१७ साली त्यांनी पुनर्विवाहाचा कायदा करून विधवाविवाहाला कायदेशीर मान्यता मिळवून दिली. बहुजन समाजाला राजकीय निर्णयप्रक्रियेत सामावून घेण्यासाठी {{संदर्भ हवा}} त्यांनी इ.स. १९१६ साली निपाणी येथे ‘डेक्कन रयत असोसिएशन’ ही संस्था स्थापली. वेदोक्त मंत्र म्हणण्याच्या अधिकारावरून झालेले [[वेदोक्त|वेदोक्त प्रकरण]] शाहू महाराजांच्याच काळात झाले. त्यांचे शिक्षण ब्रिटिश अधिकारी फ्रेजर यांच्या हाताखाली झाले. पुढील शिक्षण राजकोटच्या राजकुमार कॉलेज मध्ये व धारवाड येथे झाले. अभ्यास व् शैक्षणिक सहलीद्वारे मिळालेले व्यवहारज्ञान यामुळे शाहूराजे यांचे व्यक्तिमत्त्व विकसित झाले होते. १८९६चा दुष्काळ व नंतर आलेली [[प्लेग|प्लेगची]] साथ या काळात त्यांची कसोटी लागली आणि त्याला ते पूर्णपणे उतरले. दुष्काळी कामे, तगाईवाटप, स्वस्त धान्यदुकाने, निराधार आश्रमाची स्थापना हे कार्य पाहता 'असा राजा होणे नाही' असेच प्रजेला वाटते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=राजकीय विचार आणि विचारवंत|last=नांदेडकर|first=प्रा. डॉ. व. गो.|publisher=डायमंड पब्लिकेशन्स|year=२०११|isbn=978-81-8483-348-5|location=पुणे|pages=२७०}}</ref> ‘[[शाहू छत्रपती स्पिनिंग अँड वीव्हिंग मिल]]’, शाहुपुरी व्यापारपेठ, शेतकऱ्यांची सहकारी संस्था, शेतकी तंत्रज्ञानाच्या संशोधनासाठी ‘किंग एडवर्ड अ‍ॅग्रिकल्चरल इन्स्टिट्यूट’ इत्यादी संस्था कोल्हापुरात स्थापण्यात त्यांचा प्रमुख वाटा होता. [[राधानगरी धरण|राधानगरी धरणाची]] उभारणी, शेतकऱ्यांना कर्जे उपलब्ध करून देणे अशा उपक्रमांतूनही त्यांनी कृषिविकासाकडे लक्ष पुरवले. त्यांनी [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना]] त्यांच्या शिक्षणासाठी, तसेच [[मूकनायक]] वृत्तपत्रासाठीही सहकार्य केले होते. त्यांनी चित्रकार [[आबालाल रहिमान]] यांच्यासारख्या कलावंतांना राजाश्रय देऊन प्रोत्साहन दिले. शाहू महाराजांना 'राजर्षी' ही उपाधी कानपूरच्या कुर्मी क्षत्रिय समाजाने दिली. स्वातंत्र्यापूर्वी कैक वर्षे आधी [[समता]], बंधुता, [[धर्मनिरपेक्षता]], सर्व घटकांना विकासाची समान संधी ही तत्त्वे शाहू महाराजांनी करवीर संस्थानात अमलात आणली. म्हणूनच त्यांचा देशभरात 'महाराजांचे महाराज' असा गौरव होतो. रयत प्रजा व उपेक्षित समाजाला त्यांचे हक्क व न्याय मिळवून देण्याचे कार्य शाहूंनी केले आपल्या संपूर्ण जीवन कार्यामध्ये त्यांनी समाजातील बहुजन समाजाला त्यांचे न्याय व हक्क मिळवून देण्यासाठी आपल्या अधिकाराचा पूर्णपणे वापर केला म्हणूनच ते लोककल्याणकारी राज्यकर्ते ठरले. त्यांच्या कार्याचा गौरव समकालीन [[लेखक|लेखकांनी]] व [[इतिहासकार|इतिहासकारांनी]] केलेला आहे महाराजांनी सुमारे २८ वर्षे राज्यकारभार केला. शाहू राजांना बहुजनांच्या शिक्षणाविषयी तळमळ होती. म्हणून कोल्हापूर संस्थानात सक्तीच्या मोफत शिक्षणाचा कायदा केला. तसेच ५०० ते १००० लोकवस्तीच्या गावांमध्ये शाळा काढल्या. जे पालक आपल्या मुलांना शाळेत पाठवणार नाहीत त्या पालकांना प्रतिमहिना १ रू. दंड आकरण्याची कायदेशीर तरतूद केली. त्यांनी प्राथमिक शिक्षण सक्तीचे व मोफत केले. अस्पृश्यांच्या आर्थिक स्थितीत सुधारणा करण्याच्या उद्देशाने शाहू महाराजांनी अस्पृश्यांना स्वावलंबी बनवण्याचे ठरवले. त्यासाठी अस्पृश्यांना स्वतंत्र व्यवसाय करण्यास प्रोत्साहन दिले, दुकाने हॉटेल्स काढण्यासाठी प्रोत्साहन दिले, तसेच आर्थिक मदत देखील देऊ केली. अस्पृश्यांना [[शिवण यंत्र|शिवण यंत्रे]] देऊन स्वतंत्र व्यवसाय करण्यास प्रोत्साहन दिले राजवाड्यातील कपडे त्यांच्याकडून शिवून घेण्यास सुरुवात केली गंगाधर कांबळे या व्यक्तीला कोल्हापुरात मध्य वस्तीत चहाचे दुकान काढून दिले अस्पृश्यांना समाजात प्रतिष्ठा प्राप्त व्हावी म्हणून त्यांनी महार पैलवानांना पैलवान [[चमार|चांभार]] यांना सरदार अभंग यांना पंडित अशा पदव्या दिल्या अस्पृश्य सुशिक्षित तरुणांची [[तलाठी]] म्हणून नेमणूक केली. अस्पृश्यता नष्ट करण्याच्या दृष्टीने त्यांनी [[सवर्ण]] व अस्पृश्यांच्या वेगळ्या शाळा भरवण्याची पद्धत १९१९ मध्ये बंद केली. गावच्या पाटलाने कारभार चांगला चालवावा यासाठी शिक्षण देणाऱ्या पाटील शाळा, प्रत्यक्ष व्यावसायिक शिक्षण देणाऱ्या, तंत्रे व कौशल्ये शिकवणाऱ्या शाळा असेही उपक्रम त्यांनी राबवले. [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या]] विचारांचा व कार्याचा वारसा समर्थपणे चालवणारा राजा म्हणून आपली ओळख निर्माण केली. सामाजिक बंधुभाव, समता, दलित व उपेक्षित बांधवांचा उद्धार, शिक्षण, शेती, उद्योगधंदे, कला, क्रीडा व आरोग्य इत्यादी महत्त्वपूर्ण क्षेत्रामध्ये अद्वितीय स्वरूपाचे कार्य केले. मागासलेल्या लोकांना प्रगतीच्या प्रवाहात आणावयाचे असेल तर त्यांच्यासाठी राखीव जागांची तरतूद केली पाहिजे. हा व्यापक दृष्टिकोन डोळ्यासमोर ठेवून ६ जुलै १९०२ रोजी कोल्हापूर संस्थानात मागास जातींना ५० टक्के जागा राखीव राहतील अशी घोषणा केली व तिची त्वरित अंमलबजावणी करून संबंधत अधिकाऱ्याकडून अहवाल मागविले. शाहूंच्या या निर्णयाला तेंव्हा अनेक उच्चवर्णीय पुढाऱ्यांनी विरोध केला. त्या काळात अस्पृश्य मानल्या गेलेल्या जातीच्या लोकांसाठी नोकरीमध्ये राखीव जागांची तरतूद करून सरकारी नोकऱ्या मिळवून दिल्या. शाळा, दवाखाने, पाणवठे, सार्वजनिक विहिरी, सार्वजनिक इमारती इत्यादी ठिकाणी (तत्कालीन) अस्पृश्यांना समानतेने वागवावे असा आदेश त्यांनी कोल्हापूर संस्थानात काढला. १९१७ साली त्यांनी पुनर्विवाहाचा कायदा करून विधवाविवाहाला कायदेशीर मान्यता मिळवून दिली. तसेच त्यांनी [[देवदासी|देवदासी प्रथा]] बंद करण्यासाठीही कायद्याची निर्मिती केली. बहुजन समाजाला राजकीय निर्णयप्रक्रियेत सामावून घेण्यासाठी त्यांनी इ.स. १९१६ साली निपाणी येथे 'डेक्कन रयत असोसिएशन' ही संस्था स्थापली.{{संदर्भ हवा}} त्याकाळी धर्माच्या नावाखाली देवांना मुले-मुली वाहण्याची विचित्र पद्धत भारतात चालू होती. परंतु राजांनी आपल्या संस्थानात जोगत्या-मुरळी प्रतिबंधक कायदा करून ही पद्धत बंद पाडली. जातिभेदाचे प्रस्थ नष्ट व्हावे म्हणून आपल्या संस्थानात आंतरजातीय व आंतरधर्मीय विवाहास कायदेशर मान्यता दिली. तसा कायदा पारित केला आणि याची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी करताना आपल्या चूलत बहीणीचे लग्न [[धनगर]] समाजातील यशवंतराव होळकर यांच्याशी लावून दिले. एवढेच नव्हे तर संस्थानात जवळजवळ १०० [[मराठा]]-[[धनगर]] विवाह घडवून आणले. अशा अनेक कार्याच्या माध्यमातून त्यांनी स्त्रियांना सन्मानाची वागणूक व दर्जा मिळवून दिला. तत्कालीन परिस्थितीमध्ये जातिव्यवस्थेची शिकार झालेल्या अनेक जमाती त्या काळात चोऱ्या, दरोडे अशा चुकीच्या मार्गांचा अवलंब करत होत्या. सनातनी वर्णव्यवस्थेने त्यांना उपेक्षित ठेवून शिक्षण, सत्ता व संपत्तीचा अधिकार नाकारला, त्यामुळे त्यांचे जीवन नैराश्यमय झाले. त्याचाच परिणाम म्हणून त्यांनी चोऱ्या, दरोड्यांचा मार्ग अवलंबला. त्यामुळे ब्रिटिश सरकारने या जमातीवर गुन्हेगारीचा शिक्का मारला. त्यांना रोज गावकामगाराकडे हजेरी लावावी लागत असे. शाहू राजांना या लोकांविषयी कणव होती. कारण ते खऱ्या अर्थाने वंचितांचे राजे होते. त्यामुळे शाहूंनी हजेरी पद्धत बंद केली. या जाती जमातींच्या लोकांना एकत्रित करून गुन्हेगारीपासून त्यांना परावृत्त केले. त्यांना संस्थानात नोकऱ्या दिल्या. त्यांच्यातून पहारेकरी, रखवालदार, रथाचे सारथी निर्माण केले. त्यांना घरे बांधून दिली. वणवण भटकणाऱ्या लोकांच्या राहण्याची सोय झाली. पोटापाण्याची सोय झाली. त्यामुळे गुन्हेगार म्हणून शिक्का बसलेल्या लोकांना माणूस म्हणून समाजात सन्मानाने वावरता येऊ लागले.{{संदर्भ हवा}} गुन्हेगारांना शासन करणारा सत्ताधीश सर्वत्र पहायला मिळेल. मात्र त्यांना प्रेमाने, मायेने आपलेसे करून समाजात सामाजिक दर्जा देणारा व त्यांच्यात स्वाभिमान निर्माण करणारा राजा विरळाच. वेदोक्त मंत्र म्हणण्याच्या अधिकारावरून झालेला वेदोक्त संघर्ष राजर्षी शाहूंच्याच काळात झाला. हे महाराष्ट्राच्या सामाजिक जीवनातील वादळच होते. या प्रकरणामुळे सत्यशोधक चळवळ आणखी प्रेरित झाली. बहुजन, अस्पृश्य समाजाचा सर्वांगीण विकास साधण्याचे कार्य करताना त्यांनी एका अर्थाने [[जोतीराव गोविंदराव फुले|महात्मा फुले]] यांचीच परंपरा पुढे चालवली. त्यांनी सत्यशोधक चळवळीला प्रत्यक्ष सहकार्य केले. कोल्हापूर संस्थानांमध्ये [[सत्यशोधक चळवळ|सत्यशोधक चळवळीचा]] प्रसार आणि प्रचार करण्याचे ही महत्त्वाची जबाबदारी राजर्षी शाहू महाराजांनी पार पडली त्यांच्या नेतृत्वाखालीच संपूर्ण कोल्हापूर संस्थानांमध्ये सत्यशोधक चळवळ उभी राहिली आणि ती नेटाने पुढे नेण्याची कामगिरी देखील पार पाडली गेली. पुढे या चळवळीचा प्रसार आणि प्रचार करण्याची महत्त्वाची जबाबदारी [[भाऊराव पाटील|कर्मवीर भाऊराव पाटील]] यांनी पार पाडली यासाठी त्यांनी शिक्षणातून बहुजन समाजाचा सर्वांगीण विकास हे सूत्र अंगिकारलेे. दलित पीडित उपेक्षित समाजाला न्याय मिळवून देण्याचा प्रयत्न केला यामागे खरी प्रेरणा ही राजर्षी शाहू, महात्मा फुले व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची होते. बाबासाहेब आंबेडकरांना माणगावच्या परिषदेमध्ये "दलितांचा नेता" व "भारतीय अग्रणी नेता" म्हणून घोषित केले. यापुढील काळामध्ये बाबासाहेबांनी दलित उपेक्षित समाजाचे नेतृत्व करावं असे आवाहनही महाराजांनी केले. शाहू यांनी सर्व उपेक्षित समाजातील व अस्पृश्य वर्गातील लोकांना आपल्या संस्थानामध्ये [[महाराष्ट्रातील आरक्षण|आरक्षणाद्वारे]] नोकऱ्या देण्याचा प्रयत्न केला यादृष्टीने संपूर्ण भारतामध्ये आरक्षणाचे जनक म्हणून त्यांचा गौरव केला जातो. सामाजिक न्यायाची भूमिका घेऊन शाहूराजांनी सामाजिक समतेसाठी प्रयत्न केले. शाहूंनी कोल्हापूर संस्थानात संगीत, चित्रपट, चित्रकला, लोककला आणि कुस्ती या क्षेत्रांतील कलावंतांना राजाश्रय देऊन त्यांना प्रोत्साहन देण्याचे महत्कार्य केले. महाराजानी कोल्हापूर, बेळगाव या भागातील स्वातंत्र्यवीराना वेळोवेळी आर्थिक व इतर मदत केली. शाहू महाराज व [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांचे संबंध चांगले होते. डॉ. बाबासाहेबांनी ‘[[मूकनायक]]’ हे पाक्षिक ३१ जानेवारी १९२०ला प्रथम प्रकाशित केले. परंतु आर्थिक अडचणीमुळे पुढे ते बंद पडले. परंतु हे राजर्षी शाहू महाराजांच्या लक्षात आल्यावर त्यांनी तत्काळ आर्थिक मदत केली.{{संदर्भ हवा}} ==जातिभेदाविरुद्ध लढा== राजर्षी शाहू महाराजांचे मूळ नाव यशवंतराव होते. त्यांचा जन्म कोल्हापूर जिल्ह्यातील कागल येथील घाटगे घराण्यात झाला. महाराजानी सुमारे २८ वर्षे राज्यकारभार केला. त्यांनी आपल्या राज्यात प्राथमिक शिक्षण सक्तीचे व मोफत केले. स्त्री शिक्षणाचा प्रसार व्हावा म्हणून त्यांनी राजाज्ञा काढली.आंतरजातीय विवाहांचा पुरस्कार केला व त्यासंबंधी कायदा आणला,आपल्या कृतीतूनच संदेश जावा यासाठी आपल्या चुलतबहिणीचा विवाह त्यांनी आंतरजातीय केला,अस्पृश्यता नष्ट करण्याच्या दृष्टीने त्यांनी सवर्ण व अस्पृश्यांच्या वेगळ्या शाळा भरवण्याची दुष्ट पद्धत १९१९ मध्ये बंद केली. गावच्या पाटलाने कारभार चांगला चालवावा यासाठी शिक्षण देणाऱ्या पाटील शाळा, प्रत्यक्ष व्यावसायिक शिक्षण देणाऱ्या, तंत्रे व कौशल्ये शिकवणाऱ्या शाळा, बहुजन विद्यार्थ्यांंसाठी वैदिक पाठशाळा, संस्कृत भाषेच्या विकासासाठी संस्कृत शाळा असेही उपक्रम त्यांनी राबवले. ==शैक्षणिक कार्य== शाहू महाराजांनी खालील शाळा सुरू केल्या. १. प्राथमिक शाळा २. माध्यमिक शाळा ३. पुरोहित शाळा ४. युवराज/ सरदार शाळा ५. पाटील शाळा ६. उद्योग शाळा ७. संस्कृत शाळा ८. सत्यशोधक शाळा ९. सैनिक शाळा १०. बालवीर शाळा ११. डोंबारी मुलांची शाळा १२. कला शाळा <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=राजर्षी शाहू छत्रपती जीवन व कार्य|last=भगत|first=प्राचार्य रा. तु.|publisher=रिया पब्लिकेशन|year=२०१६|location=कोल्हापूर|pages=२२० - २४८}}</ref> === शैक्षणिक वसतिगृहे=== शाहू महाराजांनी सुरू केलेली शैक्षणिक वसतिगृहे खालीलप्रमाणे आहेत. १. व्हिक्टोरिया मराठा बोर्डिंग हाऊस (१९०१) २. दिगंबर जैन बोर्डिंग (१९०१) ३. वीरशैव लिंगायत विद्यार्थी वसतिगृह (१९०६) ४. मुस्लिम बोर्डिंग (१९०६) ५. मिस क्लार्क होस्टेल (१९०८) ६. दैवज्ञ शिक्षण समाज बोर्डिंग (१९०८) ७. श्री नामदेव बोर्डिंग (१९०८) ८. पांचाळ ब्राह्मण वसतिगृह (१९१२) ९. श्रीमती सरस्वतीबाई गौड सारस्वत ब्राह्मण विद्यार्थी वसतिगृह (१९१५) १०. इंडियन ख्रिश्चन होस्टेल (१९१५) ११. कायस्थ प्रभू विद्यार्थी वसतिगृह (१९१५) १२. आर्यसमाज गुरुकुल (१९१८) १३. वैश्य बोर्डिंग (१९१८) १४. ढोर चांभार बोर्डिंग (१९१९) १५. शिवाजी वैदिक विद्यालय वसतिरगृह (१९२०) १६. श्री प्रिन्स शिवाजी मराठा बोर्डिंग हाऊस (१९२०) १७. इंडियन ख्रिश्चन होस्टेल (१९२१) १८. नाभिक विद्यार्थी वसतिगृह (१९२१) १९. सोमवंशीय आर्यक्षत्रिय बोर्डिंग (१९२०) २०. श्री देवांग बोर्डिंग (१९२०) २१. उदाजी मराठा वसतिगृह, नाशिक (१९२०) २२. चौथे शिवाजी महाराज मराठा वसतिगृह, अहमदनगर (१९२०) २३. वंजारी समाज वसतिगृह, नाशिक (१९२०) २४. श्री शाहू छत्रपती बोर्डिंग, नाशिक (१९१९) २५. चोखामेळा वसतिगृह, नागपूर (१९२०) २६. छत्रपती ताराबाई मराठा बोर्डिंग, पुणे (१९२०) <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=राजर्षी शाहू महाराज - जीवन व शिक्षणकार्य|last=भगत|first=प्राचार्य रा. तु.|publisher=रिया पब्लिकेशन, कोल्हापूर|year=२०१६|location=कोल्हापूर|pages=२५८ - २७७}}</ref> वेदोक्त मंत्र म्हणण्याच्या अधिकारावरून झालेला वेदोक्त संघर्ष राजर्षी शाहूंच्याच काळात झाला. हे महाराष्ट्राच्या सामाजिक जीवनातील वादळच होते. या प्रकरणामुळे सत्यशोधक चळवळ आणखी प्रखर झाली. बहुजन, अस्पृश्य समाजाचा सर्वांगीण विकास साधण्याचे कार्य करताना त्यांनी एका अर्थाने महात्मा फुले यांचीच परंपरा पुढे चालवली. त्यांनी सत्यशोधक चळवळीला प्रत्यक्ष सहकार्य केले. ==इतर कार्ये== शाहू छत्रपती स्पिनिंग अँड विव्हिंग मिल’ची स्थापना, शाहुपुरी व्यापारपेठेची स्थापना, गुळाच्या बाजारपेठेची निर्मिती, शेतकऱ्यांच्या सहकारी संस्थांची स्थापना, शेतकऱ्यांना कर्जे उपलब्ध करून देणे असे उपक्रम त्यांनी आपल्या संस्थानात राबविले, कमालीचे यशस्वी केले. शेती, उद्योग, सहकार या क्षेत्रांत राजर्षींनी नवनवे प्रयोग केले. शेतीच्या आधुनिकीकरणासाठी त्यांनी संशोधनाला पाठिंबा दिला, नगदी पिके व तंत्रज्ञानाचा वापर वाढण्यासाठी त्यांनी ‘किंग एडवर्ड ॲग्रिकल्चरल इन्स्टिट्यूट’ स्थापन केली. राजांनी त्याकाळी पाण्याचे महत्त्व लक्षात घेऊन भविष्यात रयतेला दुष्काळाला सामोरे जावे लागणार नाही यासाठी राधानगरी नावाचे धरण बांधले. {{संदर्भ हवा}} ===कलेला आश्रय=== राजर्षी शाहूंनी कोल्हापूर संस्थानात संगीत, चित्रपट, चित्रकला, लोककला आणि कुस्ती या क्षेत्रांतील कलावंतांना राजाश्रय देऊन त्यांना प्रोत्साहन देण्याचे महत्त्वाचे कार्य केले. ==स्वातंत्रलढ्यातील योगदान == महाराजांनी कोल्हापूर, बेळगाव या भागातील स्वातंत्र्यवीराना वेळोवेळी आर्थिक व इतर मदत केली. शाहू महाराज व भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे संबंध सर्वश्रृत आहे. डॉ. बाबासाहेबांनी ‘मूकनायक’ हे पाक्षिक ३१ जानेवारी १९२०ला प्रथम प्रकाशित केले. परंतु आर्थिक अडचणीमुळे पुढे ते बंद पडले. परंतु हे राजर्षी शाहू महाराजांच्या लक्षात आल्यावर त्यांनी तात्काळ २५०० रुपयांची भरघोस मदत केली. ==जन्मतारीख प्रकरण == २००५ पर्यंत महाराष्ट्रासह देशभरात राजर्षी शाहू महाराजांचा जन्म दिनांक २६ जुलै म्हणून प्रचलित होता. मात्र डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी १९२० साली महाराजांना लिहिलेल्या एका पत्रात शाहुजन्म २६ जूनला झाल्याचे लिहिले होते. त्यामुळे शाहू महाराज यांची खरी जन्मतारीख निश्चित करण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने २००५ मध्ये इतिहासतज्ज्ञांनी व साहित्यिकांची एक समिती नेमली. संशोधनांती उपलब्ध कागदपत्रांनुसार समितीने १५ जून २००६ रोजी असा निष्कर्ष काढला की छत्रपती शाहू महाराजांची जन्म तारीख २६ जून १८७४ आहे. यामध्ये प्रा. [[हरी नरके]] यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. त्या आधारावर महाराष्ट्र सरकारच्या सामान्य प्रशासन विभागाने २६ जून रोजी छत्रपती शाहू महाराजांची जयंती साजरी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. शाहू महाराजांचा वाढदिवस ईद-दिवाळीप्रमाणे साजरा करावा, असे [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांनी आपल्या पत्रात म्हणले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://navbharattimes.indiatimes.com/metro/lucknow/politics/july-26-is-celebrated-on-the-26th-anniversary-of-shahu-maharaj/articleshow/50285713.cms|title=26 जुलाई को नहीं 26 जून को मनाएं शाहू जी महाराज की जयंती|website=Navbharat Times|language=hi|access-date=2021-06-27}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://xn--v1bwpa9c8gbb//www.nationalindianews.in/world/human-right/shahu-maharaj-ka-janmdin/|title=शाहू महाराज का जन्म दिन ईद-दीवाली की तरह मनाओं -डॉ आंबेडकर|date=2020-06-26|website=राष्ट्रीय भारत समाचार|language=hi|access-date=2021-06-27}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://harinarke.blogspot.com/2020/06/repost.html|title=प्रा. हरी नरके: छ. शाहूराजांचा रिलेव्हन्स काय?- प्रा. हरी नरके|last=नरके|first=Prof Hari Narke प्रा हरी|date=2020-06-29|website=प्रा. हरी नरके|access-date=2021-06-27}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://karmalamadhanews24.com/%e0%a4%b6%e0%a4%be%e0%a4%b9%e0%a5%81%e0%a4%9c%e0%a4%af%e0%a4%82%e0%a4%a4%e0%a5%80%e0%a4%9a%e0%a5%87-%e0%a4%9c%e0%a4%a8%e0%a4%95-%e0%a4%a1%e0%a5%89-%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%b8/|title=शाहुजयंतीचे जनक : डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर – प्रा. हरी नरके|date=2019-06-26|language=en-US|access-date=2021-06-27|archive-date=2021-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210627072158/https://karmalamadhanews24.com/%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%9A%E0%A5%87-%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%95-%E0%A4%A1%E0%A5%89-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B8/|url-status=dead}}</ref> ==शाहूंवरील प्रकाशित साहित्य== * 'छत्रपती शाहू महाराज व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर : समग्र पत्रव्यवहार' (संपादन : डॉ. संभाजी बिरांजे प्रकाशन; विनिमय पब्लिकेशन, विक्रोळी, प. मुंबई; ८३ पृष्ठ)<ref>{{Cite web|url=https://maharashtratimes.com/editorial/ravivar-mata/correspondence-of-two-legends/articleshow/71985274.cms|title=दोन महापुरुषांचा पत्रबंध!|website=Maharashtra Times}}</ref> * राजर्षी शाहू छत्रपती : अ सोशली रिव्होल्युशनरी किंग (संपादक : डॉ. जयसिंग पवार आणि डॉ. अरुण साधू) * शाहू महाराजांची चरित्रे लेखक : माधवराव बागल, पी.बी. साळुंखे, धनंजय कीर, कृ .गो. सूर्यवंशी, डॉ. अप्पासाहेब पवार, जयसिंगराव पवार (यांनी २००१ साली एकत्रितपणे लिहिलेल्या चरित्राची २०१३सालची ३री आवृत्ती ही ३ खंडी आणि १२०० पानी आहे.). * बी.ए. लठ्ठे यांनी १९२६मध्ये शाहूंचे इंग्रजीतील पहिले चरित्र लिहिले. त्याचे मराठी भाषांतरही प्रकाशित करण्यात आले. * राजर्षी शाहू छत्रपती (लेखक : प्रा. डॉ. रमेश जाधव; नॅशनल बुक ट्रस्टने हे पुस्तक १८ भारतीय भाषांत प्रकाशित केले आहे.) * राजर्षी शाहू छत्रपती: जीवन व शिक्षणकार्य (लेखक: प्राचार्य रा. तु. भगत) * कोल्हापूरचे शाहू छत्रपति : चरित्र व कार्य (लेखक : एकनाथ केशव घोरपडे) * राजर्षी शाहू छत्रपती (खंड काव्यानुवाद, [[लक्ष्मीनारायण बोल्ली]])) * छत्रपती राजर्षी शाहू महाराजांचे चरित्र (तेलुगू, लेखक - [[लक्ष्मीनारायण बोल्ली]])) * राजर्षी शाहू महाराज यांची सामाजिक विचारधारा व कार्य (लेखक : [[रा.ना. चव्हाण]]) * राजर्षी शाहू कार्य व काळ (लेखक - [[रा.ना. चव्हाण]]) * समाज क्रांतिकारक राजर्षी शाहू महाराज- (लेखिका - डॉ. सुवर्णा नाईक-निंबाळकर) * शाहू (लेखक : श्रीराम ग. पचिंद्रे; ही राजर्षी शाहू महाराजांच्या जीवनावरील पहिली आणि एकमेव कादंबरी आहे.) * ‘प्रत्यंचा: जो लढे दीन के हेत,’ (शाहू महाराजांवरील हिंदी कादंबरी; लेखक - संजीव) * लोकराजा राजर्षी शाहू महाराज (लेखक: सुभाष वैरागकर) == चित्रपट व दूरचित्रवाणी मालिका == * 'लोकराजा राजर्षी शाहू' - दूरचित्रवाणी मालिका * राजर्षी शाहू महाराज व महाराणी ताराराणी यांच्या जीवनावर एक चित्रपट आहे. (निर्माते नितीन देसाई) ==पुरस्कार== शाहू महाराजांच्या नावाने अनेक पुरस्कार जाहीर होतात. अशा काही पुरस्कारांची नावे आणि ते मिळालेल्या व्यक्तींची नावे :- * राजर्षी शाहू छत्रपती मेमोरिअल ट्रस्टच्या वतीने देण्यात येणारा शाहू पुरस्कार ज्येष्ठ समीक्षक आणि सामाजिक कार्यकत्या प्रा. [[पुष्पा भावे]] यांना (२६ जून २०१८) * कोल्हापूर जिल्हा परिषदेच्या वतीने राजर्षी छत्रपती शाहू जयंतीनिमित्त ६ जिल्हा परिषद सदस्य, ३ पंचायत समिती सदस्य व १५ कर्मचाऱ्यांना राजर्षी शाहू पुरस्कार मिळाला (२६ जून २०१८) * राजर्षी शाहू छत्रपती मेमोरिअल ट्रस्टच्या वतीने देण्यात येणारा शाहू पुरस्कार डॉ. रघुनाथ माशेलकर यांना (२६ जून २०१७) ==सन्मान== * शाहू महाराजांचा २६ जून हा जन्मदिवस महाराष्ट्रात ‘[[सामाजिक न्याय दिन (महाराष्ट्र)|सामाजिक न्याय दिवस]]’ म्हणून पाळला जातो. त्यादिवशी सार्वजनिक कार्यक्रम होतात. * कोल्हापूरच्या राजर्षी शाहू छत्रपती मेमोरियल ट्रस्टतर्फे 'राजर्षी पुरस्कार' रोख एक लाख रुपये आणि सन्मानचिन्ह या स्वरूपात दिला जातो.<ref>{{स्रोत बातमी|title=राजर्षी शाहूंचा विचार पुढे न्या|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/kolhapur-western-maharashtra-news/kolhapur/kolhapur-shahu-purskar-distribution/articleshow/59327839.cms|ॲक्सेसदिनांक=२७ जून २०१८|प्रकाशक=महाराष्ट्र टाईम्स|दिनांक=२८ जून २०१७}}{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[छत्रपती शाहू महाराज टर्मिनस]] * [[शाहू छत्रपती स्पिनिंग अँड वीव्हिंग मिल]] * [[शाहू, फुले, आंबेडकर पुरस्कार]] ==शाहू महाराजांबद्दल व्यक्त केलेली मते == * "शाहूराजे हे सामाजिक लोकशाहीचे आधारस्तंभ होते." – [[बाबासाहेब आंबेडकर]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [http://www.manase.org/maharashtra.php?mid=68&smid=23&pmid=1&id=745 शाहू महाराजांचा अल्पपरिचय] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110712205420/https://www.manase.org/maharashtra.php?mid=68&smid=23&pmid=1&id=745 |date=2011-07-12 }} {{DEFAULTSORT:भोसले, शाहू}} [[वर्ग:शाहू महाराज| ]] [[वर्ग:कोल्हापूरकर भोसले घराणे|शाहू]] [[वर्ग:मराठी राजे]] [[वर्ग:मराठी समाजसुधारक]] [[वर्ग:इ.स. १८७४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९२२ मधील मृत्यू]] 1jtszk4dk4n0q2sa3p2mlbxi994nk5s 0 20584 2683656 2683246 2026-05-11T01:28:11Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2683656 wikitext text/x-wiki {{मुखपृष्ठ सदर टीप |तारीख = १८ मार्च |वर्ष = २०२६ }} {{Infobox cricket tournament main | name = आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक | image = ICC Men's T20 World Cup Trophy.webp | imagesize = | caption = '''टी२० विश्वचषक''' | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[२०-२० सामने|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने]] | tournament format = [[साखळी सामने]] व [[बाद फेरी]] | first = [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] | last = [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] | participants = २०<ref>{{cite web |title=आयसीसीकडून जागतिक कार्यक्रमांच्या विस्ताराची घोषणा|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2164062 |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]]|access-date=१९ एप्रिल २०२२|language=en}}</ref> | champions = {{cr|IND}} (३रे विजेतेपद) | most successful = {{cr|IND}} (३ विजेतीपदे) | most runs = {{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]] (१,२९२)<ref name="stats3000.cricinfo.com">[http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy विक्रम – आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२० – सर्वाधिक धावा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101123945/http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy |date=११ जुलै २०२४} क्रिकइन्फो</ref> | most wickets = {{flagicon|BAN}} [[शाकिब अल हसन]] (५०)<ref name="stats5000000.cricinfo.com"> [http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy विक्रम – आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२० – कारकिर्दीतील सर्वाधिक बळी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101123959/http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy |date=११ जुलै २०२४}} क्रिकइन्फो</ref> }} {{Season sidebar | image = [[File:ICC_Men's_T20_World_Cup_Trophy_at_COA_-_BugWarp_(20)_(cropped).jpg|250px]] | caption = प्रतिष्ठित आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक ट्रॉफी | title = स्पर्धा | list = * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] * [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] * [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] * [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] * [[२०२६ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] * [[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] * [[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] }} '''[[आयसीसी]] पुरुष टी२० विश्वचषक''' (पूर्वी '''आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२०''' म्हणून ओळखली जात असे)<ref>{{cite web |title=विश्व टी२०चे टी२० विश्वचषक असे नामकरण |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/917529 |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |आयसीसी]] | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२ |date=२३ नोव्हेंबर २०१८|archive-url=https://web.archive.org/web/20181123200931/https://www.icc-cricket.com/media-releases/917529 |archive-date=२३ नोव्हेंबर २०१८ |url-status=live}}</ref> ही [[आंतरराष्ट्रीय टी२० | ट्वेंटी२० क्रिकेट]]ची आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आहे. क्रिकेटची प्रशासकीय संस्था, [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] (आयसीसी) द्वारे आयोजित करण्यात आलेल्या या स्पर्धेत सध्या १६ संघांचा समावेश आहे, ज्यामध्ये दिलेल्या अंतिम मुदतीनुसार क्रमवारीतील अव्वल १० संघ आणि [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|टी२० विश्वचषक पात्रता]] स्पर्धेद्वारे निवडलेल्या सहा संघांचा समावेश आहे. सदर स्पर्धा साधारणतः दर दोन वर्षांनी आयोजित केली जाते. तथापि, स्पर्धेची २०२० आवृत्ती [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक | २०२० मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये होणार होती, परंतु कोविड-१९ मुळे, स्पर्धा २०२१ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली]] आणि यजमानपद भारताकडे सोपविण्यात आले. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] नंतर तब्बल पाच वर्षांनी २०२१ मध्ये स्पर्धा आयोजित करण्यात आली. तथापि, [[कोव्हिड-१९ महामारीचा क्रिकेटवर झालेला परिणाम|भारतातील कोविड-१९ महामारी]]मुळे, सामने [[संयुक्त अरब अमिराती]] (युएई) आणि [[ओमान]] येथे हलविण्यात आले.<ref>{{Cite web|date=17 August 2021|title=टी२० विश्वचषक: २४ ऑक्टोबर रोजी दुबईमध्ये भारत विरुद्ध पाकिस्तान सामनारंगणार |url=https://www.thelivemirror.com/t20-world-cup-india-vs-pakistan-october-24/ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२|website=द लाईव्ह मिरर| | language=en-US}}</ref> मे २०१६ मध्ये, आयसीसीने २०१८ मध्ये एक स्पर्धा आयोजित करण्याची कल्पना पुढे आणली, ज्यामध्ये दक्षिण आफ्रिका संभाव्य यजमान असणार होता.<ref name="2018SA">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/1019437.html |title=२०१८ मध्ये टी-२० वर्ल्डकप पुनरागमन होण्याची आयसीसीला आशा | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२|work=इएसपीएन क्रिकइन्फो}}</ref> परंतु [[२०१७ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]]च्या समारोपाच्या वेळी, आयसीसीने २०१८ आवृत्तीची कल्पना वगळली.<ref>{{cite web|title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२१ मध्ये होणार, २०१८ मध्ये टी२० विश्वचषक स्पर्धा नाही|work=हिंदुस्थान टाइम्स|author1=मुकेश भट्ट|url=http://www.hindustantimes.com/cricket/no-icc-world-t20-in-2018-india-to-host-next-champions-trophy-in-2021/story-myhab0aP2U4ZM4n0pyVuZM.html|date=१८ जून २०१७| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> २०२६ पर्यंत, दहा स्पर्धा खेळल्या गेल्या आहेत, त्यात एकूण २४ संघांनी भाग घेतला आहे आणि आतापर्यंत सहा राष्ट्रीय संघांनी टी२० विश्वचषक जिंकला आहे. [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारताने]] सर्वाधिक तीन विजय मिळवले आहेत ([[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]). [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडिज]] ([[२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]], [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]) आणि [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]] ([[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]], [[२०२२ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]) यांनी दोनदा जिंकले आहेत आणि [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान]] ([[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]), [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका]] ([[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]) आणि [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] ([[२०२१ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) यांनी प्रत्येकी एक विजेतेपद पटकावले आहे. एकूण १५ देशांनी या स्पर्धेचे आयोजन केले आहे (वेस्ट इंडिजच्या ६ बेट राष्ट्रांसह). पटकावले होते. ==इतिहास== ===पार्श्वभूमी=== २००२ मध्ये जेव्हा [[बेन्सन आणि हेजेस चषक]] संपला तेव्हा [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड|ईसीबी]]ला तिची जागा भरण्यासाठी आणखी एक एकदिवसीय स्पर्धा आवश्यक होती. कमी होत चाललेली गर्दी आणि कमी होणारे प्रायोजकत्व याला प्रतिसाद म्हणून क्रिकेट अधिकारी युवा पिढीमध्ये खेळाची लोकप्रियता वाढवण्याचा विचार करत होते. खेळाच्या दीर्घ आवृत्त्यांमुळे बंद झालेल्या हजारो चाहत्यांना वेगवान, रोमांचक क्रिकेट पोहोचवण्याचा हेतू होता. ईसीबीचे मार्केटिंग मॅनेजर स्टुअर्ट रॉबर्टसन यांनी २००१ मध्ये काउंटी अध्यक्षांना प्रति डाव २० षटकांचा प्रस्ताव दिला आणि त्यांनी नवीन स्वरूप स्वीकारण्याच्या बाजूने ११-७ मते दिली.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/6985087.stm |title=ट्वेंटी२०ची मुळे | work=बीबीसी स्पोर्ट| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> ;देशांतर्गत स्पर्धा [[Image:2007t20.jpg|thumb|280px|बांगलादेश वि दक्षिण आफ्रिका २००७ सत्रामध्ये]] १३ जून २००३ रोजी प्रथम अधिकृत ट्वेंटी२० सामने इंग्लिश काउंटींदरम्यान [[ट्वेंटी२० ब्लास्ट]] स्पर्धेमध्ये खेळले गेले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/somerset-lose-to-warwickshire-but-twenty20-cup-is-a-great-success-at-taunton-129596 |title= सॉमरसेट वॉरविकशायरकडून हरले पण ट्वेन्टी२० चषक टॉंटन येथे मोठे यश आहे | work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> इंग्लंडमधील ट्वेंटी-२०चा पहिला हंगाम बऱ्यापैकी यशस्वी ठरला, ज्यामध्ये [[सरे काउंटी क्रिकेट क्लब|सरे लायन्स]]ने [[वॉरविकशायर काउंटी क्रिकेट क्लब|वॉर्विकशायर बेअर्स]]चा ९ गडी राखून पराभव करून विजेतेपदावर नाव कोरले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/twenty20-cup-2003-124121/surrey-vs-warwickshire-final-304785/full-scorecard |title= सरे वि वॉरविकशायर अंतिम सामना धावफलक | work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> मिडलसेक्स आणि सरे यांच्यात १५ जुलै २००४ रोजी लॉर्ड्स मैदानावरील पहिल्या ट्वेंटी२० सामन्यात २७,५०९ लोकांची गर्दी झाली होती, ही १९५३ नंतरच्या वन-डे फायनल व्यतिरिक्त कोणत्याही काऊंटी क्रिकेट सामन्यासाठी सर्वात मोठी उपस्थिती होती.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2009/may/25/usman-afzaal-surrey-middlesex-twenty20 |title=उस्मान अफझलने सरेला विजयी सुरुवात करून दिली परंतु अनुपस्थित चाहत्यांची चिंता वाढली|first=पॉल |last=विवर |newspaper=द गार्डियन |date=२५ मे २००९| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> लवकरच इतर क्रिकेट मंडळांनी ट्वेंटी२० सामने स्वीकारल्यानंतर, अनपेक्षित गर्दीची उपस्थिती, पाकिस्तानची [[फैसल बँक टी२० चषक]] आणि कॅरेबियनमधील [[स्टॅनफोर्ड २०/२०]] स्पर्धा यांसारख्या नवीन देशांतर्गत स्पर्धा आणि फॉरमॅटमधील आर्थिक प्रोत्साहन यामुळे फॉरमॅटची लोकप्रियता वाढली.{{citation needed|date=November 2021}} वेस्ट इंडीजच्या प्रादेशिक संघांनी [[स्टॅनफोर्ड २०/२०]] स्पर्धेत भाग घेतला. या कार्यक्रमाला दोषी फसवणूक करणारा [[ॲलन स्टॅनफोर्ड]]ने आर्थिक पाठबळ दिले होते, ज्याने त्याच्या मोठ्या पॉन्झी योजनेचे फळ म्हणून किमान US$२८,०००,००० निधी दिला होता.{{citation needed|date=November 2021}} ही स्पर्धा वार्षिक स्वरूपाची असेल असा मानस होता.{{citation needed|date=November 2021}} उद्घाटनाच्या सामन्यात [[गयाना क्रिकेट|गयाना]]ने [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]]चा ५ गडी राखून पराभव करून US$१,०००,०० रक्कम बक्षीस म्हणून मिळविली.<ref>{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/stanford/content/story/256391.html|title=स्टॅनफोर्ड २०/२० स्पर्धेचे विजेतेपद गयानाकडे|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो|date=१४ ऑगस्ट २००६}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jamaicaobserver.com/sports/html/20060208T230000-0500_98302_OBS_DATES_FOR_STANFORD_TWENTY___ANNOUNCED.asp|title=स्टॅनफोर्ड ट्वेन्टी२० स्पर्धेच्या तारखा जाहीर|work=द जमैका ऑबझर्व्हर|date=९ फेब्रुवारी २००६|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081205185816/http://www.jamaicaobserver.com/sports/html/20060208T230000-0500_98302_OBS_DATES_FOR_STANFORD_TWENTY___ANNOUNCED.asp|archive-date=५ डिसेंबर २००८}}</ref> एक स्पिन-ऑफ स्पर्धा, [[स्टॅनफोर्ड सुपर सिरीज]], ऑक्टोबर २००८ मध्ये [[मिडलसेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|मिडलसेक्स]] आणि [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]], इंग्लिश आणि कॅरिबियन ट्वेंटी-२० स्पर्धांचे संबंधित विजेते आणि वेस्ट इंडीजच्या देशांतर्गत खेळाडूंमधून स्टॅनफोर्ड सुपरस्टार्स संघ तयार करण्यात आलेला संघ; यांच्या दरम्यान खेळविण्यात आली त्रिनिदाद आणि टोबॅगोने स्पर्धा जिंकून US$२८०,०० बक्षीस रक्कम मिळवली.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/372261.html|title=स्टॅनफोर्डसाठी मिडलसेक्सचे नेतृत्व उदलकडे |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=३ ऑक्टोबर २००८ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/375624.html |title=रामदिनच्या नेतृत्वाखाली त्रिनिदाद आणि टोबॅगोने मोठ्या पैशाच्या वैभवाकडे|first=अँड्रू|last=मॅकग्लॅशन |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=२७ ऑक्टोबर २००८| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> १ नोव्हेंबर रोजी, स्टॅनफोर्ड सुपरस्टार्सने इंग्लंडशी सामना खेळला ज्यामध्ये अनेक वर्षांनंतर पाच सामन्यांपैकी पाहिला सामना असण्याची अपेक्षा होती आणि विजेत्याला प्रत्येक सामन्यात US$२०,०००,००० चे बक्षीस मिळाले.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/376602.html |title=गेल लीड्स सुपरस्टार्स टू मिलियन्स |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |first=अँड्रू|last=मॅकग्लॅशन |date=१ नोव्हेंबर २००८| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/7895505.stm |title=यूएस टायकूनवर $८ अब्जपेक्षा जास्त फसवणुकीचा आरोप|work=बीबीसी न्यूझ |date=१७ फेब्रुवारी २००९ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> ;आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० {{Main|आंतरराष्ट्रीय टी२०}} १७ फेब्रुवारी २००५ रोजी [[ऑकलंड]]मधील [[ईडन पार्क]] येथे खेळल्या गेलेल्या पुरुषांच्या संपूर्ण आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यात [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ |ऑस्ट्रेलिया]]ने [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]]चा पराभव केला. हा खेळ हलक्या-फुलक्या पद्धतीने खेळला गेला – दोन्ही बाजू १९८० च्या दशकात परिधान केलेल्या किटमध्ये दिसल्या, न्यू झीलंड संघाने परिधान केलेल्या किट ह्या [[बेज ब्रिगेड]]ची थेट प्रत होती. बेज ब्रिगेडच्या विनंतीनुसार, काही खेळाडूंनी १९८० च्या दशकात लोकप्रिय असलेल्या मिशा/दाढी आणि केसांच्या शैली देखील ठेवल्या होत्या. ऑस्ट्रेलियाने सर्वसमावेशकपणे खेळ जिंकला, आणि जसजसा परिणाम न्यू झीलंडच्या डावाच्या अखेरीस स्पष्ट झाला, खेळाडू आणि पंचांनी गोष्टी कमी गांभीर्याने घेतल्या - ग्लेन मॅकग्राने १९८१च्या दोन्ही बाजूंमधील एकदिवसीय सामन्यातील [[ट्रेव्हर चॅपल]]च्या अंडरआर्म घटनेची गंमतीने पुनरावृत्ती केली आणि पंच [[बिली बाउडेन]] यांनी त्याला प्रत्युत्तरात गंमतीने लाल कार्ड दाखवले (क्रिकेटमध्ये लाल कार्डे सामान्यतः वापरली जात नाहीत). ===उद्घाटन स्पर्धा=== [[File:T20 final 2009.jpg|thumb|[[लॉर्ड्स]]वर २००९च्या अंतिम सामन्यामध्ये [[शाहिद आफ्रिदी]]ला गोलंदाजी करताना [[लसिथ मलिंगा]].]] दर दोन वर्षांनी आयसीसी विश्वचषक ट्वेंटी-२० स्पर्धा आयोजित करण्‍याचे प्रथम ठरवण्‍यात आले होते, जर त्या वर्षी [[क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धा नियोजित असेल तर ट्वेंटी-२० विश्वचषक स्पर्धा एक वर्ष आधी आयोजित केली जाईल. पहिली स्पर्धा [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेत]] झाली जिथे [[भारत क्रिकेट संघ|भारताने]] [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ|पाकिस्तानचा]] अंतिम फेरीत पराभव केला.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/8604/report/287879/india-vs-pakistan-final-icc-world-twenty20-2007-08|title=इंडिया होल्ड देअर नर्व्ह टू विन थ्रिलर|first=दिलीप|last=प्रेमचंद्रन|date=२४ सप्टेंबर २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो|}}</ref> [[केन्या क्रिकेट संघ| केन्या]] आणि [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] यांना [[२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १]] द्वारे पात्रता मिळवावी लागली जी [[नैरोबी]] येथे ५० षटकांची स्पर्धा होती.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/worldcricketleague/content/story/278951.html|title=केन्या क्रश कॅनडा टू बूक फायनल प्लेस|location=नैरोबी|date=५ फेब्रुवारी २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो}}</ref> डिसेंबर २००७ मध्ये संघांची चांगली तयारी करण्यासाठी २० षटकांच्या फॉरमॅटसह पात्रता स्पर्धा आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. ज्यामध्ये सहा संघ सहभागी झाले, त्यातील दोन [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ विश्व ट्वेंटी२०]] साठी पात्र ठरले आणि प्रत्येकाला $२५०,००० बक्षीस रक्कम मिळाली.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/325356.html |title=आयसीसी वर्ल्ड ट्वेन्टी-२० पात्रता स्पर्धा आयर्लंडमध्ये होणार|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=१३ डिसेंबर २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|दुसरी स्पर्धा]] [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ |पाकिस्तानने]] २१ जून २००९ रोजी [[इंग्लंड]]मध्ये [[श्रीलंका क्रिकेट संघ |श्रीलंकेचा]] ८ गडी राखून पराभव केला होता. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] स्पर्धा मे २०१०मध्ये [[वेस्ट इंडीज]]मध्ये आयोजित करण्यात आली होती, जिथे [[इंग्लंड क्रिकेट संघ |इंग्लंडने]] [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ |ऑस्ट्रेलियाचा]] ७ गडी राखून पराभव केला होता. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ |वेस्ट इंडीजने]] [[श्रीलंका क्रिकेट संघ|श्रीलंकेचा]] पराभव करून विजेतेपद मिळवले. आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२० च्या अंतिम फेरीत प्रथमच यजमान राष्ट्र सहभागी झाले होते. [[आयर्लंड क्रिकेट संघ| आयर्लंड]] आणि [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तानसह]] [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता, २०१२]] स्पर्धेमध्ये १२ स्पर्धक सहभागी होते. ही स्पर्धा आशियाई देशातील पहिला टी२० विश्वचषक स्पर्धा होती. ===१६ संघाच्या स्पर्धेमध्ये विस्तार=== [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]च्या आवृत्तीचा विस्तार १६ संघ स्वरूपात केला जाणार होता परंतु तो पुन्हा १२ वर करण्यात आला.<ref>{{cite web|title=आयसीसीची कसोटी चॅम्पियनशिपसाठी सहमती|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/current/story/481373.html|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[बांगलादेश]]मध्ये आयोजित [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]च्या स्पर्धेत दहा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि [[२०१३ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता|२०१३]]च्या आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता फेरीत पात्र ठरलेल्या सर्व सहा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्यांसह]] १६ संघांना प्रथमच सहभागी करून घेण्यात आले होते. तथापि ८ ऑक्टोबर २०१२ रोजी [[आयसीसी पुरुष आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]तील अव्वल आठ पूर्ण सदस्य संघांना [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४#सुपर १० फेरी | सुपर १०]] टप्प्यात स्थान देण्यात आले. उर्वरित आठ संघ [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४#गट फेरी | गट फेरीमध्ये]] सहभागी झाले होते, ज्यामधून दोन संघ सुपर १० टप्प्यात गेले.<ref name=ICC>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/news/2013/media-releases/75604/west-indies-to-start-world-t20-title-defence-against-india|title=वेस्ट इंडीज टू स्टार्ट वर्ल्ड टी२० टायटल डिफेन्स अगेन्स्ट इंडिया|date=२७ ऑक्टोबर २०१३|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]] | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029185415/http://www.icc-cricket.com/news/2013/media-releases/75604/west-indies-to-start-world-t20-title-defence-against-india|archive-date=२९ ऑक्टोबर २०१३}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/beta2/news/bcb-promises-stellar-t20-wc/|title=बीसीबी प्रॉमिसेस स्टेलार टी२० वर्ल्ड कप |date=७ एप्रिल २०१३|newspaper=द डेली स्टार, बांगलादेश | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> या स्पर्धेत तीन नवीन संघांनी (नेपाळ, हाँगकाँग आणि यूएई) पदार्पण केले. ;कोविड-१९ जुलै २०२० मध्ये, ICC ने जाहीर केले की २०२० आणि २०२१ या दोन्ही आवृत्त्या महामारीमुळे प्रत्येकी एक वर्षाने पुढे ढकलण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733391 |title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२० पुढे ढकलली|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> त्यामुळे, २०२० स्पर्धा (मूळत: ऑस्ट्रेलियाद्वारे आयोजित केली जाणार होती) [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|नोव्हेंबर २०२१]] मध्ये हलविण्यात आली आणि २०२१ स्पर्धा (मूळतः भारतात आयोजित केली जाणारी) [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|ऑक्टोबर २०२२]] मध्ये हलवली गेली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733341 |title=पुरुष टी२० विश्वचषक पुढे ढकलण्याबाबत वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> २०२१ मध्ये भारत आणि २०२२ मध्ये ऑस्ट्रेलियाने यजमानपद भूषवले होते, उलट क्रमाने असले तरी ऑस्ट्रेलिया आणि भारताने स्पर्धेचे यजमानपद राखले.<ref>{{Cite web|date=10 August 2020|title=पुरुष टी२० विश्वचषक २०२१ भारतात, २०२२ ऑस्ट्रेलियात; महिला क्रिकेट विश्वचषक पुढे ढकलला | url=https://www.icc-cricket.com/news/1749997}}</ref> <ref name=sixsports.in /> २०२१ची स्पर्धा १७ ऑक्टोबर ते १४ नोव्हेंबर २०२१ या कालावधीत ओमान आणि संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये खेळल्या गेलेल्या सामन्यांसह पार पडली.<ref>{{Cite web|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२१ चे सामने जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/news/2210270 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> ===२० संघाच्या स्पर्धेमध्ये विस्तार=== जून २०२१ मध्ये, आयसीसीने घोषित केले की २०२४, २०२६, २०२८ आणि २०३० मधील टी२० विश्वचषक स्पर्धा २० संघांचा समावेश करण्यासाठी विस्तारित केल्या जातील.<ref name=sixsports.in>{{Cite web|title=आयसीसीतर्फे वर्ल्डकप स्पर्धा जाहीर; २०२७ आणि २०३१ मध्ये १४ संघ|url=https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=सिक्स स्पोर्ट्स|archive-date=2022-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|url-status=dead}}</ref> संघांची ४ गटात (प्रति गट ५ संघ) विभागणी केली जाईल, प्रत्येक गटातील दोन अव्वल संघ सुपर आठमध्ये जातील.<ref>{{Cite web|title=आयसीसीतर्फे पुरुषांच्या जागतिक स्पर्धांचा विस्तार: एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेत १४ संघ, टी२० विश्वचषक स्पर्धेत २० संघ | url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-expands-men-s-world-events-odi-world-cup-to-14-teams-t20-world-cup-to-20-teams-1264847 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो| language=en}}</ref> त्यांची प्रत्येकी चारच्या दोन गटात विभागणी केली जाईल, प्रत्येक गटातील दोन अव्वल संघ उपांत्य फेरीत प्रवेश करतील. २०२४ टी२० विश्वचषक वेस्ट इंडीज आणि युनायटेड स्टेट्समध्ये आयोजित केला जाईल. यूएसने पहिल्यांदाच विश्वचषक स्पर्धेचे आयोजन केले आहे, ज्यामध्ये देशभरातील अनेक स्टेडियम एकतर नव्याने बांधले जातील किंवा क्रिकेटसाठी पुन्हा तयार केले जातील. २०२४ ची स्पर्धा भारत आणि श्रीलंका यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित केली जाईल, २०२८ मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये तसेच २०३० ची स्पर्धा इंग्लंड, वेल्स, स्कॉटलंड आणि आयर्लंडमध्ये होईल.<ref>{{Cite web|title=यूएसए मध्ये टी२० विश्वचषक: २०२४-२०३१ आयसीसी पुरुष स्पर्धांचे यजमान जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=www.icc-cricket.com| | language=en}}</ref> ==स्वरूप== ===यजमान=== आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटनेची कार्यकारी समिती ही स्पर्धा आयोजित करण्यात स्वारस्य दर्शविलेल्या राष्ट्रांकडून बोली तपासल्यानंतर स्पर्धेच्या यजमानांसाठी मतदान करते. २००७ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिके]]नंतर, [[इंग्लंड]], [[वेस्ट इंडीज]] आणि [[श्रीलंका]] यांनी अनुक्रमे २००९, २०१० आणि २०१२ मध्ये स्पर्धेचे आयोजन केले होते. २०१४ मध्ये बांगलादेशने स्पर्धेचे आयोजन केले होते.<ref>{{cite web |url=http://www.cricinfo.com/ci-icc/content/current/story/465631.html| title =२०१४ च्या ट्वेन्टी२० विश्वचषक स्पर्धेचे यजमानपद बांगलादेशकडे|work=क्रिकइन्फो|access-date=२२ एप्रिल २०२२|}}</ref> २०१६ मध्ये भारताने स्पर्धेचे यजमानपद भूषवले. पाच वर्षांच्या कालावधीनंतर, भारताने २०२१ आवृत्तीचे यजमानपदही जिंकले, परंतु कोविड-१९ महामारीमुळे हे सामने ओमान आणि युएई मध्ये खेळवले गेले. २०२२ च्या आवृत्तीचे आयोजन ऑस्ट्रेलियाकडून केले जाईल, ज्यांनी मागील वर्षी ही स्पर्धा जिंकली होती. डिसेंबर २०१५ मध्ये, आयसीसीचे जागतिक विकास प्रमुख, टिम अँडरसन यांनी भविष्यातील स्पर्धा युनायटेड स्टेट्सद्वारे आयोजित करण्याची सूचना केली. त्यांचा असा विश्वास होता की या कार्यक्रमाचे आयोजन केल्याने देशातील खेळाच्या वाढीला चालना मिळू शकते, जिथे हा खेळ तुलनेने अस्पष्ट आहे आणि [[बेसबॉल]] सारख्या इतर खेळांच्या स्पर्धेला सामोरे जावे लागते.<ref name="ndtv-t20usa2">{{cite web|title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीकडून युनायटेड स्टेट्सच्या भूमीवर टी-२० विश्व क्रिकेटचे लक्ष्य: अहवाल | url=http://sports.ndtv.com/cricket/news/252894-international-cricket-council-targets-world-twenty20-on-united-states-soil-report|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107125712/http://sports.ndtv.com/cricket/news/252894-international-cricket-council-targets-world-twenty20-on-united-states-soil-report|archive-date=७ जानेवारी २०१६ | language=en|access-date=१४ जानेवारी २०१६|website=एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स}}</ref> २०२० मध्ये, [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|यूएसए]] आणि वेस्ट इंडीजने २०२३ नंतर टी२० विश्वचषक सह-यजमानपदासाठी स्वारस्य व्यक्त केले,<ref>{{Cite news|title=यूएसए लूक्स टू १९९४ फॉर टी२० वर्ल्ड कप बीड | language=en-GB|work=बीबीसी स्पोर्ट्स |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/52885902 | access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[मलेशिया]] आणखी एक संभाव्य दावेदार होता.<ref>{{Cite web|last=लव्हलेट|first=ट्रिस्टन|title=मलेशिया २०२३-३१ सायकलमध्ये टी२० क्रिकेट विश्वचषकाचे आयोजन करत आहे | url=https://www.forbes.com/sites/tristanlavalette/2020/06/26/malaysia-eyes-hosting-a-t20-cricket-world-cup-in-the-2023-31-cycle/ | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=फोर्ब्स}}</ref> नोव्हेंबर २०२१मध्ये, आयसीसीने २०२४ ते २०३० या कालावधीत पुढील चार पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी यजमानांची पुष्टी केली.<ref>{{cite web|title=यूएसए टी२० विश्वचषक आयोजित करणार: २०२४-२०३१ आयसीसी पुरुष स्पर्धेच्या यजमानांची पुष्टी|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|यूएसए]] आणि [[वेस्ट इंडीज]]कडे २०२४ आवृत्तीचे सह-यजमानपद, २०२६ आवृत्तीचे सह-यजमानपद [[भारत]] आणि [[श्रीलंका]], २०२८ आवृत्तीचे सह-यजमानपद [[ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[न्यू झीलंड]] आणि २०३० आवृत्तीचे सह-यजमान [[इंग्लंड]], [[वेल्स]], [[स्कॉटलंड]] आणि [[आयर्लंड]] करणार आहेत. {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ आयसीसी क्षेत्रानुसार यजमानांचा सारांश (२००७–२०३०) ! scope="col" | क्षेत्र ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | नियामक मंडळ ! scope="col" | यजमान |- ! scope="row" | आफ्रिका | [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] || [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] || दक्षिण आफ्रिका |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | अमेरिका | [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] || [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] || वेस्ट इंडीज |- | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] || [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] [[यूएसए क्रिकेट]] || वेस्ट इंडीज अमेरिका |- ! scope="rowgroup" rowspan="5" | आशिया | [[२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] || [[श्रीलंका क्रिकेट]] || श्रीलंका |- | [[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] || [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] || बांगलादेश |- | [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]] || rowspan="2" | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] || भारत |- | [[२०२१ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२१]] || संयुक्त अरब अमिराती ओमान |- | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] || [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] [[श्रीलंका क्रिकेट]] || भारत श्रीलंका |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | पूर्व आशिया-पॅसिफिक | [[२०२२ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] || [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] || ऑस्ट्रेलिया |- | [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] || [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] [[न्यूझीलंड क्रिकेट]] || ऑस्ट्रेलिया न्यूझीलंड |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | युरोप | [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] || [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] || इंग्लंड |- | [[२०३० पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] || [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] [[क्रिकेट आयर्लंड]] [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] || इंग्लंड वेल्स आयर्लंड स्कॉटलंड |} ===पात्रता=== {{See also|आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता}} [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|टी२० विश्वचषक पात्रता]] म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या पात्रता स्पर्धेद्वारे इतर आयसीसी सदस्यांनी भरलेल्या उर्वरित जागांसह, सर्व आयसीसी संपूर्ण सदस्य स्पर्धेसाठी आपोआप पात्र ठरतात. आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांसाठी ५० षटकांची लीग - पहिल्या [[विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा|विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धेच्या]] निकालातून [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७च्या पहिल्या वर्ल्ड ट्वेंटी२०]] साठी पात्रता ठरवली गेली. [[२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १]] स्पर्धेचे दोन अंतिम स्पर्धक, [[केन्या क्रिकेट संघ | केन्या]] आणि [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], वर्षाच्या उत्तरार्धात विश्व ट्वेंटी२० साठी पात्र ठरले. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ विश्व ट्वेंटी२०]] साठी एक वेगळी पात्रता स्पर्धा लागू करण्यात आली होती आणि तेव्हापासून ती कायम ठेवण्यात आली आहे. तथापि, विश्व ट्वेंटी२० पात्रता फेरीतून पात्र ठरलेल्या संघांची संख्या दोन ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] आणि [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] मध्ये) ते सहा ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] आणि [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] मध्ये) पर्यंत बदलली आहे. ===अंतिम स्पर्धा=== प्रत्येक गट टप्प्यात (प्राथमिक फेरी आणि सुपर १२ फेरी दोन्ही), संघांना खालील निकषांच्या आधारे एकमेकांविरुद्ध क्रमवारी दिली जाते:<ref>[http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/icc_world_twenty20_playing_conditions_final.pdf अंतिम विश्व ट्वेंटी20 खेळण्याच्या अटी] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911035806/http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/icc_world_twenty20_playing_conditions_final.pdf |date=११ सप्टेंबर २००८}}, आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२०</ref> # सर्वाधिक गुणसंख्या # समान असल्यास, सर्वाधिक विजय # तरीही समान असल्यास, उत्कृष्ट [[निव्वळ धावगती]] # तरीही समान असल्यास, कमीत कमी [[स्ट्राईक रेट#गोलंदाजी स्ट्राईक रेट|गोलंदाजी स्ट्राईक रेट]] # तरीही समान असल्यास, एकमेकांविरुद्धच्या सामन्याचा निकाल. बरोबरी झाल्यास (म्हणजेच, दोन्ही संघांनी आपापल्या डावाच्या शेवटी समान धावा केल्यास), [[सुपर ओव्हर]] विजेता ठरवते. सुपर ओव्हरमध्ये पुन्हा टाय झाल्यास, त्यानंतर जोपर्यंत विजेता संघ ठरत नाही तोपर्यंत सुपर ओव्हर खेळवली जाते. तत्पूर्वी, ज्या संघाने त्यांच्या डावात सर्वाधिक चौकार मारले होते तोच विजेता ठरवला जातो.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27844486/no-more-boundary-countback-icc-changes-super-regulations |title=Archived copy |work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> २००७च्या स्पर्धेदरम्यान, [[बोल-आउट]]चा वापर बरोबरी झालेल्या सामन्यातील पराभवाचा निर्णय घेण्यासाठी केला गेला.<ref>[http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/playing-conditions.html प्लेइंग कंडिशन्स] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720113337/http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/playing-conditions.html |date=२० जुलै २०१८}}, आयसीसी वर्ल्ड ट्वेन्टी२०</ref> ==स्पर्धेचे निकाल== {| class="wikitable" style="font-size:90%; width: 100%; text-align: center;" |- !rowspan=2 width=5%|वर्ष !rowspan=2 width=15%|यजमान देश !rowspan=2 width=15%|अंतिम सामन्याचे मैदान !colspan=3|अंतिम सामना !rowspan=2 width=6%|संघ |- !width=18%|विजेता !width=18%|निकाल !width=18%|उपविजेता |- |२००७<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|तपशील]]'' |{{flagicon|RSA}}<br>दक्षिण आफ्रिका |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]<br>दक्षिण आफ्रिका |{{cr|India}}<br /><small>१५७/५ (२० षटके)</small> |'''भारत ५ धावांनी विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/twenty20wc/engine/match/287879.html धावफलक] |{{cr|Pakistan}}<br /><small>१५२ सर्वबाद (१९.३ षटके)</small> |१२ |- |२००९<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|तपशील]]'' |{{flagicon|ENG}}<br>इंग्लंड |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]<br>इंग्लंड |{{cr|Pakistan}}<br /><small>१३९/२ (१८.४ षटके)</small> |'''पाकिस्तान ८ गडी राखुन विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/wt202009/engine/current/match/356017.html धावफलक] |{{cr|Sri Lanka}}<br /><small>१३८/६ (२० षटके)</small> |१२ |- |२०१०<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|तपशील]]'' |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}<br>बार्बाडोस, गयाना, सेंट लुसिया, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]<br>बार्बाडोस |{{cr|England}}<br /><small>१४८/३ (१७ षटके)</small> |'''इंग्लंड ७ गडी राखुन विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/world-twenty20-2010/engine/current/match/412703.html धावफलक] |{{cr|Australia}}<br /><small>१४७/६ (२० षटके)</small> |१२ |- |२०१२<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|तपशील]]'' |{{flagicon|SRI}}<br>श्रीलंका |[[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]]<br>श्रीलंका |{{cr|WIN}}<br /><small>१३७/६ (२० षटके)</small> |'''वेस्ट इंडीज ३६ धावांनी विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-world-twenty20-2012/engine/current/match/533298.html धावफलक] |{{cr|SRI}}<br /><small>१०१ सर्वबाद (१८.४ षटके)</small> |१२ |- |२०१४<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|तपशील]]'' |{{flagicon|BAN}}<br>बांगलादेश |[[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]]<br>बांगलादेश |{{cr|SRI}}<br /><small>१३४/४ (१७.५ षटके)</small> |'''श्रीलंका ६ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-world-twenty20-2014/engine/match/682965.html धावफलक] |{{cr|IND}}<br /><small>१३०/४ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०१६<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|तपशील]]'' |{{flagicon|IND}}<br>भारत |[[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]<br>भारत |{{cr|WIN}}<br /><small>१६१/६ (१९.४ षटके)</small> |'''वेस्ट इंडीज ४ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951373.html धावफलक] |{{cr|ENG}}<br /><small>१५५/९ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२१<br>''[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|UAE}}{{flagicon|OMA}}<br />[[संयुक्त अरब अमिराती]], [[ओमान]] |[[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]]<br />संयुक्त अरब अमिराती |{{cr|AUS}}<br /><small>१७३/२ (१८.५ षटके)</small> |'''ऑस्ट्रेलिया ८ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273756.html धावफलक] |{{cr|NZ}}<br /><small>१७२/४ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२२<br>''[[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|AUS}}<br>ऑस्ट्रेलिया |[[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]]<br>ऑस्ट्रेलिया |{{cr|ENG}}<br /><small>१३८/५ (१९ षटके)</small> |'''इंग्लंड ५ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298179.html धावफलक] |{{cr|PAK}}<br /><small>१३७/८ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२४<br>''[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}}<br />बार्बाडोस, सेंट लुसिया, सेंट व्हिन्सेंट आणि द ग्रेनेडाईन्स, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]<br>बार्बाडोस |{{cr|India}}<br /><small>१७६/७ (२० षटके)</small> |'''भारत ७ धावांनी विजयी'''<br>[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html धावफलक] |{{cr|SA}}<br /><small>१६९/८ (२० षटके)</small> |२० |- |२०२६<br>''[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}}<br>भारत, श्रीलंका |[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]<br>भारत |{{cr|India}}<br /><small>२५५/५ (२० षटके)</small> |'''भारत ९६ धावांनी विजयी'''<br>[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512773.html धावफलक] |{{cr|NZ}}<br /><small>१५९ (१९ षटके)</small> |२० |- |२०२८<br>''[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}}<br>ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड |[[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]]<br>ऑस्ट्रेलिया |TBD |TBD |TBD |२० |- |२०३०<br>''[[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|ENG}}{{flagicon|Wales}}{{flagicon|IRE|cricket}}{{flagicon|SCO}}<br>इंग्लंड, वेल्स, आयर्लंड, स्कॉटलंड |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]<br>इंग्लंड |TBD |TBD |TBD |२० |} ==संघाची कामगिरी== [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपर्यंत. ''संघांची क्रमवारी सर्वोत्कृष्ट निकालानुसार, नंतर विजयाची टक्केवारी, नंतर एकूण विजय, नंतर एकूण सामने, नंतर वर्णक्रमानुसार'': {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align: center;" |- !rowspan="2" style="width:150px;"|संघ !colspan=3|सहभाग !rowspan="2" style="width:300px;"|सर्वोत्कृष्ट निकाल !colspan="6"|आकडेवारी<ref name="resultsummary">{{cite web| url=http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy | title=नोंदी / आयसीसी विश्व टी२० / परिणाम सारांश| publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो | access-date= २२ एप्रिल २०२२}}</ref> |- !width=75|एकूण !width=75|पहिला !width=75|शेवटचा !width=30|सामने !width=30|विजय !width=30|पराभव !width=30|बरोबरी !width=30|अनिर्णित !width=30|विजय% |- |style="text-align:left;"|{{Cr|India}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || ६१ || ४३ || २४ || १(१) || १ ||७३.३३ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|England}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]], [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]) || ६० || ३४ || २४ || ० || २ || ५८.६२ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|West Indies}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.1|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]], [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]) || ५३ || २९ || २२ || १(१) || १ || ५७.६९ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Australia}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) ||५१||३२||१९|| ० || ० || ६२.७४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Pakistan}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]) || ५८|| ३४|| २१|| २(०) || १ || ५९.६४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Sri Lanka}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]) || ६१|| ३५|| २५|| १(१) || ० || ५९.०१ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|South Africa}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="silver" | {{sort|2.1|'''उपविजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||५७||३८||१७|| ० || १ || ६९.६४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|New Zealand}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="silver" | {{sort|2.1|'''उपविजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) ||५५||३०|| २२|| २(०) || १ || ५५.५५ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Afghanistan|२०१३}} | ८ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]|| [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| style="background:#cc9966;" |{{sort|3.2|'''उपांत्यफेरी'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||३४|| १४ ||१९ || १(०) || ० ||४१.१७ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Bangladesh}} | ९ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]|| [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]|| {{sort|4.1|सुपर ८}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||४५|| १२ ||३२|| ० || १ || २७.२७ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Ireland}} | ९ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.2|सुपर ८}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]) || ३१ || ८ || २० || ० || ३ || २८.५७ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|USA}} ||२ ||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] ||[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]||{{sort|4.2|सुपर ८}} ([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])||१०||३||६||१(१)||०||४०.०० |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Netherlands}} | ७ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]|| [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.2|सुपर १०}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]) || ३१|| ११ || १९ || ० || १ || ३६.६६ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Zimbabwe}} | ६ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|सुपर ८}} ([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || २६|| ११ || १४ || ० || १ || ४४.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Scotland}} | ५ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.2|सुपर १२}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) || २६ || ८ || १६ || ० || २ || ३३.३३ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Namibia|2021}} | ४ || [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.4|सुपर १२}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) ||१९ || ४ ||१४|| १(१) || ० || २६.३१ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Oman}} | ४ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १४ ||२ || १० || १(०) || १ || १५.३८ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Nepal}} | ३ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १० || ३ || ७ || ० || ० || ३०.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Hong Kong}} | २ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] || {{sort|5.3|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]) || ६ || १ || ५ || ० || ० || १६.६६ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|United Arab Emirates}} | २ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १० || २ || ८ || ० || ० || २०.०० |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Papua New Guinea}} | २ || [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]|| [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) || ७ || ० || ७ || ० || ० || ०.०० |- |style="text-align:left;" |{{Cr|CAN}} |२||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]||{{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])|| ७ || १ || ६ || ० || ० || १४.२८ |- |style="text-align:left;" |{{Cr|UGA}} |१||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] || [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] || {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२०२४]])|| ४ || १ || ३ || ० || ० || २५.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Kenya}} | १ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]) || २ || ० || २ || ० || ० || ०.०० |- |{{Cr|Italy}} |१ |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |{{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) |४ |१ |३ |० |० |२५.०० |- ! colspan="11" |{{smalldiv|1={{Updated|८ मार्च २०२६}}<br/> स्रोत:[http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy ईएसपीएन क्रिकइन्फो]}} |} ''नोंदी:'' * कंसातील संख्या बरोबरी झालेल्या सामन्यांमध्ये [[सुपर ओव्हर]] आणि [[बोल-आउट]]च्या विजयांची संख्या दर्शवते, तथापि निकालाची पर्वा न करता हा अर्धा विजय मानला जातो. विजयाच्या टक्केवारीत कोणतेही परिणाम वगळले जातात आणि बरोबरी (टायब्रेकरची पर्वा न करता) अर्धा विजय म्हणून गणली जाते. ==स्पर्धेनुसार संघ निकाल== ;सूची * {{bg|gold| '''वि''' }} — विजेते * {{bg|silver| '''उवि''' }} — उपविजेते * {{bg|#cc9966| '''उफे'''}} — उपांत्यफेरी * {{bg|#BBF3BB|फे२}} — २री फेरी (सुपर ८, सुपर १० आणि सुपर १२) * फे१ — १ली फेरी (गट फेरी) * पा — पात्र * × — पात्र परंतु माघार घेतली * ×× — पात्रतेसाठी अपात्र (निलंबित) {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" |- !संघ !{{flagicon|RSA}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|ENG}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|WIN}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|SRI}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|BAN}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|IND}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|UAE}}<br/>{{flagicon|OMA}}<br/>[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|AUS}}<br/>[[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|WIN}}<br/>{{flagicon|USA}}<br/>[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|IND}}<br/>{{flagicon|SRI}}<br/>[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|AUS}}<br/>{{flagicon|NZ}}<br/>[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|ENG}}<br/>{{flagicon|Ireland|cricket}}<br/>{{flagicon|SCO}}<br/>{{flagicon|Wales}}<br/>[[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]]<br/> <small>(२०)</small> !सहभाग |- | id=AFG"" align=left| {{cr|AFG|२०१३}} |—||—|| फे१ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#cc9966" | '''उफे'''|| फे१ || || ! ८ |- | id=AUS"" align=left| {{cr|AUS}} |bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || फे१ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor=gold|'''वि'''|| style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red"| पा || ! १० |- | align=left| {{cr|Italy}} | — || —|| — || — || —|| — || — || — || — || फे१ || || ! १ |- | align=left| {{cr|BAN}} | फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || × || || ! ९ |- | align=left| {{cr|CAN}} | — || —|| — || — || —|| — || — || — || फे१ || फे१ || || ! २ |- | align=left| {{cr|ENG}} | style="background:#BBF3BB" | फे२ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=gold|'''वि''' || style="background:#cc9966" | '''उफे'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || || style="border: 3px solid red"| पा ! १० |- | align=left| {{cr|HK}} |—||—||—||—|| फे१ || फे१ ||—|| — || — || — || || ! २ |- | align=left| {{cr|IND}} |bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||style="border: 3px solid red; background:#cc9966"| '''उफे''' || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:gold" | '''वि'''|| style="border: 3px solid red; background:gold" | '''वि''' || || ! १० |- | align=left| {{cr|IRE}} |—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || || style="border: 3px solid red"| पा ! ९ |- | align=left| {{cr|KEN}} | फे१ ||—||—||—||—||—||—||—|| — || — || || ! १ |- | align=left| {{cr|NAM}} |—||—||—||—||—||—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || || ! ४ |- | align=left| {{cr|NEP}} |—||—||—||—|| फे१ ||—||—||—|| फे१ || फे१ || || ! ३ |- | align=left| {{cr|NED}} |—|| फे१ ||—||—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || || ! ७ |- | align=left| {{cr|NZ}} |bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=silver|'''उवि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || फे१ || bgcolor=silver|'''उवि'''|| style="border: 3px solid red" | पा || ! १० |- | align=left| {{cr|OMA}} |—||—||—||—||—|| फे१ || फे१ ||—|| फे१ || फे१ || || ! ४ |- | align=left| {{cr|PAK}} |bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor=gold|'''वि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=silver|'''उवि''' || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|PNG}} |—||—||—||—||—||—|| फे१ || — || फे१ || — || || ! २ |- | align=left| {{cr|SCO}} | फे१ || फे१ ||—||—||—|| फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || || style="border: 3px solid red"|पा ! ७ |- | align=left| {{cr|SA}} | style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB" |फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:silver" | '''उवि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || || ! १० |- | align=left| {{cr|SL}} | bgcolor="#cc9966"| फे२ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor=silver style|'''उवि'''||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|UAE}} |—||—||—||—|| फे१ ||—||—|| फे१ || — || फे१ || || ! ३ |- | align=left| {{cr|UGA}} |—||—||—||—|| — ||—||—|| — || फे१ || — || || ! १ |- | align=left| {{cr|USA}} |—||—||—||—||—||—|| — || — || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || || ! २ |- | align=left| {{cr|WIN}} | फे१ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=gold|'''वि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|ZIM}} | फे१ || × || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || ×× || style="background:#BBF3BB"| फे२ || — || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! ७ |} ==संघांचे पदार्पण== पदार्पण करणारा संघ, प्रतिवर्ष वर्णक्रमानुसार. {| class="wikitable" width=55% sortable" style="text-align:" |- ! वर्ष ! पदार्पण करणारा संघ ! एकूण |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] | {{cr|AUS}}, {{cr|BAN}}, {{cr|ENG}}, {{cr|IND}}, {{cr|KEN}}, {{cr|NZ}}, {{cr|PAK}}, {{cr|SCO}}, {{cr|SA}}, {{cr|SL}}, {{cr|WIN}} आणि {{cr|ZIM}} | style="text-align:center;" |१२ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] | {{cr|IRE}} आणि {{cr|NED}} | style="text-align:center;" |२ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] | {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:center;" |१ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] | कोणताही नाही | style="text-align:center;" |० |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] | {{cr|HK}}, {{cr|NEP}} आणि {{cr|UAE}} | style="text-align:center;" |३ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] | {{cr|OMA}} | style="text-align:center;" |१ |- | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] | {{cr|NAM}} आणि {{cr|PNG}} | style="text-align:center;" |२ |- | [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] | कोणताही | style="text-align:center;" |० |- | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] | {{cr|CAN}}, {{cr|USA}} आणि {{cr|UGA}} | style="text-align:center;" |३ |- | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] | {{cr|ITA}} | style="text-align:center;" | १ |- | [[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] | TBD | style="text-align:center;" |TBD |- | [[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] | TBD | style="text-align:center;" |TBD |- ! एकूण ! ! २५ |} ==स्पर्धा विक्रम== {{Main|आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक विक्रमांची यादी}}{{updated|९ मार्च २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | टी२० विश्वचषक विक्रम |- ! colspan="4" | फलंदाजी |- |सर्वाधिक धावा | rowspan="2" |{{cricon|IND}} [[विराट कोहली]] |१,२९२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक धावा|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029165134/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy|archive-date=२९ ऑक्टोबर २०२१|access-date=२९ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- |[[फलंदाजी सरासरी (क्रिकेट)|सर्वाधिक सरासरी]] <small>(किमान २० डाव)</small> |५८.७२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक सरासरी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सामन्यात सर्वाधिक धावा | {{cricon|New Zealand}} [[ब्रॅन्डन मॅककुलम]] v {{cr|BAN}} |१२३ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_innings.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सामन्यात सर्वाधिक धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट स्ट्राईक रेट <small>(किमान ५०० चेंडू)</small> |{{Cricon|ENG|name=इंग्लंड}} [[जोस बटलर]] |१४४.१६ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref name="espncricinfo_highest_career_batting_strike-rate_892">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-highest-career-strike-rate/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट स्ट्राईक रेट|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- |सर्वाधिक ५०+ धावा |{{cricon|India|name=भारत}} [[विराट कोहली]] |१५ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref name="espncricinfo_most-fifties-career_89">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-fifties-career/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक ५०+|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- | rowspan="2" |सर्वाधिक शतके |{{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] |२ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> | rowspan="2" |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/list_hundreds.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक शतके|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- | rowspan="2" |{{cricon|West Indies}} [[ख्रिस गेल]] |२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]])</small> |- |सर्वाधिक षटकार |६३ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]])</small> |<ref name="espncricinfo_most-sixes-career_89">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-sixes-career/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक षटकार|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[भागीदारी (क्रिकेट)|भागीदारी]] | {{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] आणि [[फखर झमान]]<br> वि {{cr|SRI}} |१७६ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fow/highest_partnerships_for_any_wicket.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट भागीदारी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |स्पर्धेत सर्वाधिक धावा |{{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] |३८३ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_series.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - स्पर्धेत सर्वाधिक धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | गोलंदाजी |- |सर्वाधिक बळी |{{cricon|BAN}} [[शाकिब अल हसन]] |५० <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक बळी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[गोलंदाजी सरासरी]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|दक्षिण आफ्रिका}} [[ॲनरिक नॉर्त्ये]] |१२.६० <small>([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_bowling_average.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजी सरासरी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[स्ट्राइक रेट]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|SRI}} [[वनिंदु हसरंगा]] |११.७२ <small>([[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]–[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_strike_rate.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम – सर्वोत्कृष्ट स्ट्राइक रेट|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[इकॉनॉमी रेट]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|भारत}} [[जसप्रीत बुमराह]] |५.६६ <small>([[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_economy_rate.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट इकॉनॉमी रेट|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्तम गोलंदाजी |{{cricon|SRI}} [[अजंता मेंडिस]] वि {{cr|ZIM}} |६/८ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_figures_innings.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्तम गोलंदाजी | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |स्पर्धेत सर्वाधिक बळी |{{cricon|अफगाणिस्तान|variant=२०१३}} [[फझलहक फारूखी]] आणि {{cricon|भारत}} [[अर्शदीप सिंग]] |१७ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_series.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - स्पर्धेत सर्वाधिक बळी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | क्षेत्ररक्षण |- |सर्वाधिक गडी बाद <small>([[यष्टीरक्षक]])</small> |{{cricon|SA}} [[क्विंटन डी कॉक]] |३९ <small>([[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/keeping/most_dismissals_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक गडी बाद|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वाधिक झेल <small>([[क्षेत्ररक्षण]])</small> |{{cricon|Australia}} [[डेव्हिड वॉर्नर]] |२५ <small>([[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]–[[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fielding/most_catches_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक झेल | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | संघ |- |सर्वाधिक सांघिक धावसंख्या |{{cr|SRI}} (वि {{cr|KEN}}) |२६०/६ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_innings_totals.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक धावसंख्या |publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- | rowspan="2" |सर्वात कमी धावसंख्या |{{cr|NED}} (वि {{cr|SRI}}) |३९ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]])</small> | rowspan="2" |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/lowest_innings_totals.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वात कमी धावसंख्या | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |{{cr|UGA}} (वि {{cr|WIN }}) |३९ <small>([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |- |सर्वाधिक विजय % <small>(किमान १० सामने)</small> |{{cr|IND }} |७३.३३% <small>(सामने ६१, विजय ४३)</small> <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक विजय टक्केवारी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वात मोठा विजय <small>(धावांनुसार)</small> |{{cr|SRI}} (वि {{cr|KEN}}) |१७२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/largest_margins.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वात मोठा विजय|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |एका सामन्यात सर्वाधिक एकूण धावा |{{cr|IND}} v {{cr|ENG}} |४९९/१४ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_match_aggregates.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - एका सामन्यात सर्वाधिक एकूण धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |एका सामन्यात सर्वात कमी एकूण धावा |{{cr|NED}} v {{cr|SRI}} |७९-११ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/lowest_match_aggregates.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - एका सामन्यात सर्वात कमी एकूण धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वाधिक सलग विजय |{{cr|IND }} आणि {{Cr|SA}} |८ - दोन्ही [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] मध्ये | |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://cricket.yahoo.com/ आयसीसी संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} *[http://www.cricinfo.com/wt202010/content/series/412671.html ICC World Twenty20 2010] from [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] *[http://www.cricket-wc.com ICC World Twenty20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} *[http://t20worldcupcricket.com T20 World Cup Website] {{२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{fb start}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन स्पर्धा}} {{fb end}} [[वर्ग:२०-२० क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन]] fjiu8h0nw2cc8j7ji3mlmi96m4mv2tc 0 22539 2683704 2338355 2026-05-11T05:42:14Z Abhijitsathe 4193 2683704 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट संसद सदस्य | नाव = ममता बॅनर्जी<br> মমতা বন্দ্যোপাধ্যায় | चित्र = Mamata Banerjee - Kolkata 2011-12-08 7542 Cropped.JPG | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = | टोपणनाव = दीदी | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1955|1|5}} | जन्मस्थान = [[कोलकाता]],[[पश्चिम बंगाल]],[[भारत]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | चळवळ = | पक्ष= [[तृणमूल काँग्रेस]] (१९९७-सद्य)<br />[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (१९७०-१९९७) | ग्रंथलेखन = | पुरस्कार = | स्मारके = | धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]] | पद = [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ = २० मे, इ.स. २०११ | कार्यकाळ_समाप्ती = ८ मे २०२६ | राज्यपाल = [[एम.के. नारायणन]] | मागील = [[बुद्धदेव भट्टाचार्य]] | पुढील = [[शुभेंदू अधिकारी]] |मतदारसंघ = भवानीपूर |पद2 = [[भारतीय रेल्वेमंत्री|केंद्रिय रेल्वे मंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ2 = २२ मे, इ.स. २००९ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = १९ मे, इ.स. २०१२ | मागील2 = [[लालू प्रसाद यादव]] | पुढील2 =[[मनमोहन सिंग]] | पद3 = [[लोकसभा सदस्य]] | कार्यकाळ_आरंभ3 = इ.स. १९९१ | कार्यकाळ_समाप्ती3 = इ.स. २०११ | मतदारसंघ3 = [[दक्षिण कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कोलकाता]] | मागील3 = [[विप्लव दासगुप्ता]] | पुढील3 =[[सुब्रता बक्षी]] | प्रभाव = | प्रभावित = | वडील नाव = | आई नाव = | पती नाव = | पत्नी नाव = | अपत्ये = | स्वाक्षरी चित्र = | तळटिपा = }} '''ममता बॅनर्जी''' (जन्म ५ जानेवारी १९५५) ह्या [[तृणमूल काँग्रेस]] पक्षाच्या संस्थापक व अध्यक्ष तसेच [[पश्चिम बंगाल]] राज्याच्या माजी [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|मुख्यमंत्री]] आहेत. त्यांनी केंद्रीय मंत्रिपदही भूषविलेले आहे. मे २०११ मधल्या निवडणुकीत त्यांच्या नेतृत्वाखाली तृणमूल काँग्रेसने पश्चिम बंगालमधील डाव्या विचारसरणीच्या कम्युनिस्ट पक्षाची ३४ वर्षांची राजवट संपुष्टात आणून सत्ता हस्तगत केली. आपल्या जहाल वक्तृत्वाने लोकप्रिय असलेल्या ममता बॅनर्जी त्यांच्या समर्थकांमध्ये '''दिदी''' (थोरली बहिण) या नावाने ओळखल्या जातात ==बालपण== '''ममता बॅनर्जी''' ही एका स्वातंत्र्यसैनिकाची मुलगी आहे. लहानपणापासूनच त्यांच्यातली विजिगीषुवृत्ती दिसून आली होती. ममता लहान असतानाच त्यांचे वडील गेले. घराला हातभार लावण्यासाठी त्यांनी दूध विकायचे काम केले. पेन्टिंग, वाचन हे छंद जोपासत त्या एम्‌.ए. बी.एड्‌. एल्‌एल्‌बी झाल्या. [[इ.स. १९७०]] मध्ये युवक काँग्रेसच्या 'छात्र परिषदे'मधून त्यांनी राजकारणात पहिले पाऊल टाकले. [[इ.स. १९८४]] पर्यंत पश्चिम बंगालबाहेर त्यांना फारसे कुणी ओळखत नव्हते. ==राजकीय कारकीर्द== ममता मुळातच लढवय्या स्वभावाच्या होत्या. [[इ.स. १९८४]] मध्ये २९ व्या वर्षी जाधवपूर लोकसभा मतदारसंघातून सोमनाथ चटर्जी यांच्यासारख्या दिग्गजाला हरवून त्यांनी सर्वांनाच धक्का दिला. मात्र, [[इ.स. १९८९]] मध्ये त्यांना पराभवाचा सामना करावा लागला. [[राजीव गांधी]]ने त्यांना पक्षाचे सरचिटणीस केले. [[इ.स. १९९१]] मध्ये त्या दक्षिण कोलकता मतदारसंघातून पुन्हा विजयी झाल्या आणि या मतदारसंघाला त्यांनी विजयगड बनवले. नंतर सलग पाच निवडणुकांत त्या येथून वाढत्या फरकाने विजयी होत गेल्या. [[इ.स. १९९१]] मध्ये पी. व्ही. नरसिंह राव यांच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळात त्यांना स्थान मिळाले. मात्र सरकारशी झालेल्या मतभेदानंतर [[इ.स. १९९३]] मध्ये त्यांनी मंत्रिपद सोडले. ===तृणमूल काँग्रेस पक्षाची स्थापना=== [[इ.स. १९९३]] नंतर चार वर्षांनी थेट काँग्रेसपासून फारकत घेत नव्या राजकीय पक्षाची त्यांनी निवडणूक आयोगाच्या दरबारी नोंदणी केली आणि [[इ.स. १९९८]] मध्ये 'तृणमूल काँग्रेस' हा पक्ष अवतरला. तृणमूल काँग्रेस पक्षाच्या स्थापनेनंतर [[इ.स. १९९८]] ते [[इ.स. २००१]] या कालावधीत त्यांनी भाजपप्रणीत एनडीए सरकारला पाठिंबा दिला. तर [[इ.स. २००१]]च्या पश्चिम बंगालमधील विधानसभा निवडणुकांत त्यांनी काँग्रेसशी हातमिळवणी केली. [[इ.स. १९९१]] ते [[इ.स. २००१]] या कालावधीत दोनदा, आणि [[इ.स. २००४]] मध्ये काही काळ त्यांनी रेल्वेमंत्रीपद भूषवले. त्याच वर्षी झालेल्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांच्या पक्षाचा पार धुव्वा उडाला... लोकसभेत त्या तृणमूलच्या एकमेव खासदार होत्या. [[इ.स. २००५]] मधील कोलकाता महापालिका निवडणुकीतही तृणमूलचे पानिपत झालं होते. अशा अपयशांचा सामना करतानाही पश्चिम बंगालमधील डाव्यांची सत्ता उलथून टाकण्याची जिद्द त्यांनी सोडली नाही. [[इ.स. २००६]] ते [[इ.स. २०११]] हा काळ बंगालसाठी कमालीचा अस्वस्थ, अशांत ठरला. याच काळात तृणमूलच्या भावी सत्तेची बीजे रोवली गेली. [[इ.स. २००६]]च्या नोव्हेंबरमध्ये शेतकऱ्यांवर होणाऱ्या अन्यायाविरोधात नारा देत [[सिंगूर]] येथे उभारण्यात येणाऱ्या 'टाटा मोटर्सच्या नॅनो कार' प्रकल्पाला त्यांनी विरोध दर्शवला. त्यासाठी संपादित केलेल्या एक हजार एकर जमिनीपैकी ४०० एकर जमीन शेतकऱ्यांना परत द्यावी, या मागणीसाठी त्यांनी नेटाने आंदोलन केले. २५ दिवस त्यासाठी उपोषण केले. अखेर [[इ.स. २००८]] मध्ये टाटांनी सिंगूरमधून माघार घेतली. शेतकऱ्यांशी थेट निगडित असलेल्या या प्रश्नाने ममतांना सामान्यांच्याजवळ नेले. तर पोलिसी बळाच्या अतिवापराने डाव्यांना लोकांपासून तोडले. त्यानंतर [[पंचायत]], [[महापालिका]], [[विधानसभा]], [[लोकसभा]], यांच्या पोटनिवडणुकींत ममतांना वाढते यश मिळत गेले. [[इ.स. २००९]] मध्ये केंद्रात स्वतः रेल्वेमंत्री बनत त्यांनी तृणमूलला सात मंत्रिपदे पदरात पाडून घेतली. गेल्या दोन वर्षांत धडाक्‍यात काम करीत बंगालमध्ये अनेक विकासकामे करीत डाव्यांना आम्ही चांगला पर्याय देऊ शकतो हे लोकांना कृतीतून पटवून दिले. ===विधानसभा निवडणूका=== कविमनाच्या ममतादीदींनी [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०११|२०११ विधानसभा निवडणुकीसाठी]] "मां माटी, माणूश' आणि "बदला नही बदलाव चाहिये' अशा दोन घोषणा स्वतः तयार केल्या. या घोषणांची जनमताचा ठाव घेतला. प्रत्येक सभेत त्या जणू दुर्गेचेच रूप धारण करीत. डाव्या नेत्यांवर त्या त्वेषाने तुटून पडत. एक महिला डाव्यांना आव्हान देते याचे सामान्यांना मोठे अप्रूप वाटे. केवळ त्यांना पाहण्यासाठी लोक एक-दीड किलोमीटर दुतर्फा गर्दी करीत. ज्योती बसू यांच्यानंतर सामान्यांशी त्यांच्या भाषेत संवाद साधणाऱ्या, त्यांची नस ओळखणाऱ्या नेत्या म्हणून त्यांचे नाव घेतले जाते. 'मां, माटी, माणूश...' या घोषणेने सामान्य बंगालींना आपलसे करत ममता बॅनर्जीनी ३४ वर्षांची पश्चिम बंगालमधली कम्युनिस्टांची 'लालसत्ता' उलथून डाव्यांच्या बालेकिल्ल्यातच त्यांना चारीमुंड्या चीत केले. कोणतीही कौटुंबिक राजकीय पार्श्वभूमी नसताना राजकीय पटलावर त्यांनी स्वतःची ओळख निर्माण करत केंदीय मंत्रिपदापर्यंत मजल मारली. दिल्लीत जाऊनही बंगालशी असलेली नाळ त्यांनी कायम राखली. कॉटनची पांढरी सुती कमी किमतीची साडी व खांद्याला शबनम बेग लावून जनतेत मिसळणाऱ्या ममता बॅनर्जी कोलकात्याच्या कालीघाट परिसरातील पूर्वीच्याच छोट्या घरात रहातात. अशा साधेपणातून ममतांनी बंगालच्या सामान्य माणसांशी स्वतःला जोडून ठेवले. [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०१६|२०१६ विधानसभा निवडणुकीमध्ये]] ममता बॅनर्जीच्या नेतृत्वाखाली तृणमूल काँग्रेसने पुन्हा झंझावाती प्रदर्शन दिले व बहुमत आणि पश्चिम बंगालमधील सत्ता राखली. {{विद्यमान भारतीय मुख्यमंत्री}} {{DEFAULTSORT:बॅनर्जी, ममता}} [[वर्ग:भारतीय राजकारणी]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री]] [[वर्ग:भारतीय रेल्वेमंत्री]] [[वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:तृणमूल काँग्रेस नेते]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] bu39isp3fpekjzxf8rizbp0blyhfbni 2683705 2683704 2026-05-11T05:44:00Z Abhijitsathe 4193 2683705 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट संसद सदस्य | नाव = ममता बॅनर्जी<br> মমতা বন্দ্যোপাধ্যায় | चित्र = Mamata Banerjee - Kolkata 2011-12-08 7542 Cropped.JPG | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = | टोपणनाव = दीदी | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1955|1|5}} | जन्मस्थान = [[कोलकाता]],[[पश्चिम बंगाल]],[[भारत]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | चळवळ = | पक्ष= [[तृणमूल काँग्रेस]] (१९९७-सद्य)<br />[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (१९७०-१९९७) | ग्रंथलेखन = | पुरस्कार = | स्मारके = | धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]] | पद = [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ = २० मे, इ.स. २०११ | कार्यकाळ_समाप्ती = ८ मे २०२६ | राज्यपाल = [[एम.के. नारायणन]] | मागील = [[बुद्धदेव भट्टाचार्य]] | पुढील = [[शुभेंदू अधिकारी]] |मतदारसंघ = भवानीपूर |पद2 = [[भारतीय रेल्वेमंत्री|केंद्रिय रेल्वे मंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ2 = २२ मे, इ.स. २००९ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = १९ मे, इ.स. २०१२ | मागील2 = [[लालू प्रसाद यादव]] | पुढील2 =[[मनमोहन सिंग]] | पद3 = [[लोकसभा सदस्य]] | कार्यकाळ_आरंभ3 = इ.स. १९९१ | कार्यकाळ_समाप्ती3 = इ.स. २०११ | मतदारसंघ3 = [[दक्षिण कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कोलकाता]] | मागील3 = [[विप्लव दासगुप्ता]] | पुढील3 =[[सुब्राता बक्षी]] | प्रभाव = | प्रभावित = | वडील नाव = | आई नाव = | पती नाव = | पत्नी नाव = | अपत्ये = | स्वाक्षरी चित्र = | तळटिपा = }} '''ममता बॅनर्जी''' (जन्म ५ जानेवारी १९५५) ह्या [[तृणमूल काँग्रेस]] पक्षाच्या संस्थापक व अध्यक्ष तसेच [[पश्चिम बंगाल]] राज्याच्या माजी [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|मुख्यमंत्री]] आहेत. त्यांनी केंद्रीय मंत्रिपदही भूषविलेले आहे. मे २०११ मधल्या निवडणुकीत त्यांच्या नेतृत्वाखाली तृणमूल काँग्रेसने पश्चिम बंगालमधील डाव्या विचारसरणीच्या कम्युनिस्ट पक्षाची ३४ वर्षांची राजवट संपुष्टात आणून सत्ता हस्तगत केली. आपल्या जहाल वक्तृत्वाने लोकप्रिय असलेल्या ममता बॅनर्जी त्यांच्या समर्थकांमध्ये '''दिदी''' (थोरली बहिण) या नावाने ओळखल्या जातात ==बालपण== '''ममता बॅनर्जी''' ही एका स्वातंत्र्यसैनिकाची मुलगी आहे. लहानपणापासूनच त्यांच्यातली विजिगीषुवृत्ती दिसून आली होती. ममता लहान असतानाच त्यांचे वडील गेले. घराला हातभार लावण्यासाठी त्यांनी दूध विकायचे काम केले. पेन्टिंग, वाचन हे छंद जोपासत त्या एम्‌.ए. बी.एड्‌. एल्‌एल्‌बी झाल्या. [[इ.स. १९७०]] मध्ये युवक काँग्रेसच्या 'छात्र परिषदे'मधून त्यांनी राजकारणात पहिले पाऊल टाकले. [[इ.स. १९८४]] पर्यंत पश्चिम बंगालबाहेर त्यांना फारसे कुणी ओळखत नव्हते. ==राजकीय कारकीर्द== ममता मुळातच लढवय्या स्वभावाच्या होत्या. [[इ.स. १९८४]] मध्ये २९ व्या वर्षी जाधवपूर लोकसभा मतदारसंघातून सोमनाथ चटर्जी यांच्यासारख्या दिग्गजाला हरवून त्यांनी सर्वांनाच धक्का दिला. मात्र, [[इ.स. १९८९]] मध्ये त्यांना पराभवाचा सामना करावा लागला. [[राजीव गांधी]]ने त्यांना पक्षाचे सरचिटणीस केले. [[इ.स. १९९१]] मध्ये त्या दक्षिण कोलकता मतदारसंघातून पुन्हा विजयी झाल्या आणि या मतदारसंघाला त्यांनी विजयगड बनवले. नंतर सलग पाच निवडणुकांत त्या येथून वाढत्या फरकाने विजयी होत गेल्या. [[इ.स. १९९१]] मध्ये पी. व्ही. नरसिंह राव यांच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळात त्यांना स्थान मिळाले. मात्र सरकारशी झालेल्या मतभेदानंतर [[इ.स. १९९३]] मध्ये त्यांनी मंत्रिपद सोडले. ===तृणमूल काँग्रेस पक्षाची स्थापना=== [[इ.स. १९९३]] नंतर चार वर्षांनी थेट काँग्रेसपासून फारकत घेत नव्या राजकीय पक्षाची त्यांनी निवडणूक आयोगाच्या दरबारी नोंदणी केली आणि [[इ.स. १९९८]] मध्ये 'तृणमूल काँग्रेस' हा पक्ष अवतरला. तृणमूल काँग्रेस पक्षाच्या स्थापनेनंतर [[इ.स. १९९८]] ते [[इ.स. २००१]] या कालावधीत त्यांनी भाजपप्रणीत एनडीए सरकारला पाठिंबा दिला. तर [[इ.स. २००१]]च्या पश्चिम बंगालमधील विधानसभा निवडणुकांत त्यांनी काँग्रेसशी हातमिळवणी केली. [[इ.स. १९९१]] ते [[इ.स. २००१]] या कालावधीत दोनदा, आणि [[इ.स. २००४]] मध्ये काही काळ त्यांनी रेल्वेमंत्रीपद भूषवले. त्याच वर्षी झालेल्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांच्या पक्षाचा पार धुव्वा उडाला... लोकसभेत त्या तृणमूलच्या एकमेव खासदार होत्या. [[इ.स. २००५]] मधील कोलकाता महापालिका निवडणुकीतही तृणमूलचे पानिपत झालं होते. अशा अपयशांचा सामना करतानाही पश्चिम बंगालमधील डाव्यांची सत्ता उलथून टाकण्याची जिद्द त्यांनी सोडली नाही. [[इ.स. २००६]] ते [[इ.स. २०११]] हा काळ बंगालसाठी कमालीचा अस्वस्थ, अशांत ठरला. याच काळात तृणमूलच्या भावी सत्तेची बीजे रोवली गेली. [[इ.स. २००६]]च्या नोव्हेंबरमध्ये शेतकऱ्यांवर होणाऱ्या अन्यायाविरोधात नारा देत [[सिंगूर]] येथे उभारण्यात येणाऱ्या 'टाटा मोटर्सच्या नॅनो कार' प्रकल्पाला त्यांनी विरोध दर्शवला. त्यासाठी संपादित केलेल्या एक हजार एकर जमिनीपैकी ४०० एकर जमीन शेतकऱ्यांना परत द्यावी, या मागणीसाठी त्यांनी नेटाने आंदोलन केले. २५ दिवस त्यासाठी उपोषण केले. अखेर [[इ.स. २००८]] मध्ये टाटांनी सिंगूरमधून माघार घेतली. शेतकऱ्यांशी थेट निगडित असलेल्या या प्रश्नाने ममतांना सामान्यांच्याजवळ नेले. तर पोलिसी बळाच्या अतिवापराने डाव्यांना लोकांपासून तोडले. त्यानंतर [[पंचायत]], [[महापालिका]], [[विधानसभा]], [[लोकसभा]], यांच्या पोटनिवडणुकींत ममतांना वाढते यश मिळत गेले. [[इ.स. २००९]] मध्ये केंद्रात स्वतः रेल्वेमंत्री बनत त्यांनी तृणमूलला सात मंत्रिपदे पदरात पाडून घेतली. गेल्या दोन वर्षांत धडाक्‍यात काम करीत बंगालमध्ये अनेक विकासकामे करीत डाव्यांना आम्ही चांगला पर्याय देऊ शकतो हे लोकांना कृतीतून पटवून दिले. ===विधानसभा निवडणूका=== कविमनाच्या ममतादीदींनी [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०११|२०११ विधानसभा निवडणुकीसाठी]] "मां माटी, माणूश' आणि "बदला नही बदलाव चाहिये' अशा दोन घोषणा स्वतः तयार केल्या. या घोषणांची जनमताचा ठाव घेतला. प्रत्येक सभेत त्या जणू दुर्गेचेच रूप धारण करीत. डाव्या नेत्यांवर त्या त्वेषाने तुटून पडत. एक महिला डाव्यांना आव्हान देते याचे सामान्यांना मोठे अप्रूप वाटे. केवळ त्यांना पाहण्यासाठी लोक एक-दीड किलोमीटर दुतर्फा गर्दी करीत. ज्योती बसू यांच्यानंतर सामान्यांशी त्यांच्या भाषेत संवाद साधणाऱ्या, त्यांची नस ओळखणाऱ्या नेत्या म्हणून त्यांचे नाव घेतले जाते. 'मां, माटी, माणूश...' या घोषणेने सामान्य बंगालींना आपलसे करत ममता बॅनर्जीनी ३४ वर्षांची पश्चिम बंगालमधली कम्युनिस्टांची 'लालसत्ता' उलथून डाव्यांच्या बालेकिल्ल्यातच त्यांना चारीमुंड्या चीत केले. कोणतीही कौटुंबिक राजकीय पार्श्वभूमी नसताना राजकीय पटलावर त्यांनी स्वतःची ओळख निर्माण करत केंदीय मंत्रिपदापर्यंत मजल मारली. दिल्लीत जाऊनही बंगालशी असलेली नाळ त्यांनी कायम राखली. कॉटनची पांढरी सुती कमी किमतीची साडी व खांद्याला शबनम बेग लावून जनतेत मिसळणाऱ्या ममता बॅनर्जी कोलकात्याच्या कालीघाट परिसरातील पूर्वीच्याच छोट्या घरात रहातात. अशा साधेपणातून ममतांनी बंगालच्या सामान्य माणसांशी स्वतःला जोडून ठेवले. [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०१६|२०१६ विधानसभा निवडणुकीमध्ये]] ममता बॅनर्जीच्या नेतृत्वाखाली तृणमूल काँग्रेसने पुन्हा झंझावाती प्रदर्शन दिले व बहुमत आणि पश्चिम बंगालमधील सत्ता राखली. {{विद्यमान भारतीय मुख्यमंत्री}} {{DEFAULTSORT:बॅनर्जी, ममता}} [[वर्ग:भारतीय राजकारणी]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री]] [[वर्ग:भारतीय रेल्वेमंत्री]] [[वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:तृणमूल काँग्रेस नेते]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] kfeagzg3hb6u3qw0qiu6985knyltt55 2683706 2683705 2026-05-11T05:47:27Z Abhijitsathe 4193 2683706 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट संसद सदस्य | नाव = ममता बॅनर्जी<br> মমতা বন্দ্যোপাধ্যায় | चित्र = Mamata Banerjee - Kolkata 2011-12-08 7542 Cropped.JPG | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = | टोपणनाव = दीदी | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1955|1|5}} | जन्मस्थान = [[कोलकाता]],[[पश्चिम बंगाल]],[[भारत]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | चळवळ = | पक्ष= [[तृणमूल काँग्रेस]] (१९९७-सद्य)<br />[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (१९७०-१९९७) | ग्रंथलेखन = | पुरस्कार = | स्मारके = | धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]] | पद = [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ = २० मे, इ.स. २०११ | कार्यकाळ_समाप्ती = ८ मे २०२६ | राज्यपाल = [[एम.के. नारायणन]] | मागील = [[बुद्धदेव भट्टाचार्य]] | पुढील = [[शुभेंदू अधिकारी]] |मतदारसंघ = भवानीपूर |पद2 = [[भारतीय रेल्वेमंत्री|केंद्रिय रेल्वे मंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ2 = २२ मे, इ.स. २००९ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = १९ मे, इ.स. २०१२ | मागील2 = [[लालू प्रसाद यादव]] | पुढील2 =[[मनमोहन सिंग]] | पद3 = [[लोकसभा सदस्य]] | कार्यकाळ_आरंभ3 = इ.स. १९९१ | कार्यकाळ_समाप्ती3 = इ.स. २०११ | मतदारसंघ3 = [[दक्षिण कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कोलकाता]] | मागील3 = [[विप्लव दासगुप्ता]] | पुढील3 =[[सुब्राता बक्षी]] | प्रभाव = | प्रभावित = | वडील नाव = | आई नाव = | पती नाव = | पत्नी नाव = | अपत्ये = | स्वाक्षरी चित्र = | तळटिपा = }} '''ममता बॅनर्जी''' (जन्म ५ जानेवारी १९५५) ह्या [[तृणमूल काँग्रेस]] पक्षाच्या संस्थापक व अध्यक्ष तसेच [[पश्चिम बंगाल]] राज्याच्या माजी [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|मुख्यमंत्री]] आहेत. त्यांनी केंद्रीय मंत्रिपदही भूषविलेले आहे. मे २०११ मधल्या निवडणुकीत त्यांच्या नेतृत्वाखाली तृणमूल काँग्रेसने पश्चिम बंगालमधील डाव्या विचारसरणीच्या कम्युनिस्ट पक्षाची ३४ वर्षांची राजवट संपुष्टात आणून सत्ता हस्तगत केली. आपल्या जहाल वक्तृत्वाने लोकप्रिय असलेल्या ममता बॅनर्जी त्यांच्या समर्थकांमध्ये '''दिदी''' (थोरली बहिण) या नावाने ओळखल्या जातात. [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०२६|२०२६ पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूकीमध्ये]] [[शुभेंदू अधिकारी]] ह्यांच्या नेतृत्वाखाली [[भारतीय जनता पक्ष]]ाने २०७ जागांवर विजय मिळवून स्पष्ट बहुमत संपादन केले. ह्या पराभवामुळे तृणमूल काँग्रेसची [[पश्चिम बंगाल विधानसभा|पश्चिम बंगाल विधानसभेवरील]] १५ वर्षांची सत्ता संपुष्टात आली. ==बालपण== ममता बॅनर्जी ही एका स्वातंत्र्यसैनिकाची मुलगी आहे. लहानपणापासूनच त्यांच्यातली विजिगीषुवृत्ती दिसून आली होती. ममता लहान असतानाच त्यांचे वडील गेले. घराला हातभार लावण्यासाठी त्यांनी दूध विकायचे काम केले. पेन्टिंग, वाचन हे छंद जोपासत त्या एम्‌.ए. बी.एड्‌. एल्‌एल्‌बी झाल्या. [[इ.स. १९७०]] मध्ये युवक काँग्रेसच्या 'छात्र परिषदे'मधून त्यांनी राजकारणात पहिले पाऊल टाकले. [[इ.स. १९८४]] पर्यंत पश्चिम बंगालबाहेर त्यांना फारसे कुणी ओळखत नव्हते. ==राजकीय कारकीर्द== ममता मुळातच लढवय्या स्वभावाच्या होत्या. [[इ.स. १९८४]] मध्ये २९ व्या वर्षी जाधवपूर लोकसभा मतदारसंघातून सोमनाथ चटर्जी यांच्यासारख्या दिग्गजाला हरवून त्यांनी सर्वांनाच धक्का दिला. मात्र, [[इ.स. १९८९]] मध्ये त्यांना पराभवाचा सामना करावा लागला. [[राजीव गांधी]]ने त्यांना पक्षाचे सरचिटणीस केले. [[इ.स. १९९१]] मध्ये त्या दक्षिण कोलकता मतदारसंघातून पुन्हा विजयी झाल्या आणि या मतदारसंघाला त्यांनी विजयगड बनवले. नंतर सलग पाच निवडणुकांत त्या येथून वाढत्या फरकाने विजयी होत गेल्या. [[इ.स. १९९१]] मध्ये पी. व्ही. नरसिंह राव यांच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळात त्यांना स्थान मिळाले. मात्र सरकारशी झालेल्या मतभेदानंतर [[इ.स. १९९३]] मध्ये त्यांनी मंत्रिपद सोडले. ===तृणमूल काँग्रेस पक्षाची स्थापना=== [[इ.स. १९९३]] नंतर चार वर्षांनी थेट काँग्रेसपासून फारकत घेत नव्या राजकीय पक्षाची त्यांनी निवडणूक आयोगाच्या दरबारी नोंदणी केली आणि [[इ.स. १९९८]] मध्ये 'तृणमूल काँग्रेस' हा पक्ष अवतरला. तृणमूल काँग्रेस पक्षाच्या स्थापनेनंतर [[इ.स. १९९८]] ते [[इ.स. २००१]] या कालावधीत त्यांनी भाजपप्रणीत एनडीए सरकारला पाठिंबा दिला. तर [[इ.स. २००१]]च्या पश्चिम बंगालमधील विधानसभा निवडणुकांत त्यांनी काँग्रेसशी हातमिळवणी केली. [[इ.स. १९९१]] ते [[इ.स. २००१]] या कालावधीत दोनदा, आणि [[इ.स. २००४]] मध्ये काही काळ त्यांनी रेल्वेमंत्रीपद भूषवले. त्याच वर्षी झालेल्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांच्या पक्षाचा पार धुव्वा उडाला... लोकसभेत त्या तृणमूलच्या एकमेव खासदार होत्या. [[इ.स. २००५]] मधील कोलकाता महापालिका निवडणुकीतही तृणमूलचे पानिपत झालं होते. अशा अपयशांचा सामना करतानाही पश्चिम बंगालमधील डाव्यांची सत्ता उलथून टाकण्याची जिद्द त्यांनी सोडली नाही. [[इ.स. २००६]] ते [[इ.स. २०११]] हा काळ बंगालसाठी कमालीचा अस्वस्थ, अशांत ठरला. याच काळात तृणमूलच्या भावी सत्तेची बीजे रोवली गेली. [[इ.स. २००६]]च्या नोव्हेंबरमध्ये शेतकऱ्यांवर होणाऱ्या अन्यायाविरोधात नारा देत [[सिंगूर]] येथे उभारण्यात येणाऱ्या 'टाटा मोटर्सच्या नॅनो कार' प्रकल्पाला त्यांनी विरोध दर्शवला. त्यासाठी संपादित केलेल्या एक हजार एकर जमिनीपैकी ४०० एकर जमीन शेतकऱ्यांना परत द्यावी, या मागणीसाठी त्यांनी नेटाने आंदोलन केले. २५ दिवस त्यासाठी उपोषण केले. अखेर [[इ.स. २००८]] मध्ये टाटांनी सिंगूरमधून माघार घेतली. शेतकऱ्यांशी थेट निगडित असलेल्या या प्रश्नाने ममतांना सामान्यांच्याजवळ नेले. तर पोलिसी बळाच्या अतिवापराने डाव्यांना लोकांपासून तोडले. त्यानंतर [[पंचायत]], [[महापालिका]], [[विधानसभा]], [[लोकसभा]], यांच्या पोटनिवडणुकींत ममतांना वाढते यश मिळत गेले. [[इ.स. २००९]] मध्ये केंद्रात स्वतः रेल्वेमंत्री बनत त्यांनी तृणमूलला सात मंत्रिपदे पदरात पाडून घेतली. गेल्या दोन वर्षांत धडाक्‍यात काम करीत बंगालमध्ये अनेक विकासकामे करीत डाव्यांना आम्ही चांगला पर्याय देऊ शकतो हे लोकांना कृतीतून पटवून दिले. ===विधानसभा निवडणूका=== कविमनाच्या ममतादीदींनी [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०११|२०११ विधानसभा निवडणुकीसाठी]] "मां माटी, माणूश' आणि "बदला नही बदलाव चाहिये' अशा दोन घोषणा स्वतः तयार केल्या. या घोषणांची जनमताचा ठाव घेतला. प्रत्येक सभेत त्या जणू दुर्गेचेच रूप धारण करीत. डाव्या नेत्यांवर त्या त्वेषाने तुटून पडत. एक महिला डाव्यांना आव्हान देते याचे सामान्यांना मोठे अप्रूप वाटे. केवळ त्यांना पाहण्यासाठी लोक एक-दीड किलोमीटर दुतर्फा गर्दी करीत. ज्योती बसू यांच्यानंतर सामान्यांशी त्यांच्या भाषेत संवाद साधणाऱ्या, त्यांची नस ओळखणाऱ्या नेत्या म्हणून त्यांचे नाव घेतले जाते. 'मां, माटी, माणूश...' या घोषणेने सामान्य बंगालींना आपलसे करत ममता बॅनर्जीनी ३४ वर्षांची पश्चिम बंगालमधली कम्युनिस्टांची 'लालसत्ता' उलथून डाव्यांच्या बालेकिल्ल्यातच त्यांना चारीमुंड्या चीत केले. कोणतीही कौटुंबिक राजकीय पार्श्वभूमी नसताना राजकीय पटलावर त्यांनी स्वतःची ओळख निर्माण करत केंदीय मंत्रिपदापर्यंत मजल मारली. दिल्लीत जाऊनही बंगालशी असलेली नाळ त्यांनी कायम राखली. कॉटनची पांढरी सुती कमी किमतीची साडी व खांद्याला शबनम बेग लावून जनतेत मिसळणाऱ्या ममता बॅनर्जी कोलकात्याच्या कालीघाट परिसरातील पूर्वीच्याच छोट्या घरात रहातात. अशा साधेपणातून ममतांनी बंगालच्या सामान्य माणसांशी स्वतःला जोडून ठेवले. [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०१६|२०१६ विधानसभा निवडणुकीमध्ये]] ममता बॅनर्जीच्या नेतृत्वाखाली तृणमूल काँग्रेसने पुन्हा झंझावाती प्रदर्शन दिले व बहुमत आणि पश्चिम बंगालमधील सत्ता राखली. {{विद्यमान भारतीय मुख्यमंत्री}} {{DEFAULTSORT:बॅनर्जी, ममता}} [[वर्ग:भारतीय राजकारणी]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री]] [[वर्ग:भारतीय रेल्वेमंत्री]] [[वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:तृणमूल काँग्रेस नेते]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] cyskf0dhl219iimbiqmbrxcs6y6wk4k 0 22688 2683584 2514964 2026-05-10T12:16:34Z ~2026-28214-08 182942 Superstitions have been added, without any scientific basis. The fruit is safe for consumption by pregnant women. 2683584 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Tarbuj.JPG|thumb|[[कन्हान नदी|कन्हान नदीत]] पिकविण्यात आलेली टरबूजे विक्रीस आलेली असतांना]] '''टरबूज''' ऊर्फ कलिंगड हे एक मोठे, हिरव्या रंगाचे, लाल पाणीदार गोड गर असणारे [[फळ]] आहे. या वनस्पतीला संस्कृतमध्ये काालिन्द असे नाव आहे . शास्त्रीय नाव सिटरूलस लेनेटस (citrullus lanatus)असे आहे .हे फळ उन्हाळ्यात मिळते. [[गोड]] टरबूज ओळखण्यासाठी टरबूज हातात घेऊन त्याच्या पाठीवर थाप मारून पाहतात. पिकलेल्या टरबुजातून प्रतिसादात्मक कंपने निर्माण होतात. [[चित्र:Vampire watermelon.jpg|thumb|टरबूज]] टरबुजाचे शास्त्रीय नाव ''सिट्रिलस लॅनॅटस'' असे आहे. एके काळी कलिंगडे बहुधा एप्रिल, मे महिन्यातच फळबाजारात किंवा हातगाडीवर मिळत असत. मात्र पुढेपुढे लहान-मोठय़ा रस्त्यांवर ऑक्टोबर, नोव्हेंबरपासून ते थेट मे, जून महिन्यापर्यंत विक्करीला आलेली कलिंगडे आणि त्याच्या लाल लाल फोडी रस्त्यावरून जाणाऱ्यांना भुरळ पाडतात. कालिन्द ([[संस्‍कृत भाषा|संस्कृत]]), तर्बुज (हिंदी), तर्मुज (बंगाली), तर्बुजि (तेलुगू), बचंग (कोंकणी), कलिंगड (मराठी) अशा विविध नावांनी हे फळ संबोधले जाते. अत्यंत रूक्ष हवामानात नापीक जमिनीत किंवा ओबडधोबड पहाडावर ते होते. याला नाममात्र पाणीपुरवठा लागतो. कलिंगड गुणाने अत्यंत शीत असून उत्तम टॉनिक आहे. खूप रुची देणारे आणि शरीरातील लघवीचे प्रमाण वाढवणारे हे फळ आहे. कलिंगडाच्या बिया वापरून लागवड केली जाते. या बियांत फिक्कट पिवळसर रंगाचे तेल असते. ==मशीन ट्रांसलेशन== {{मट्रा}} ==टरबुजाच्या बिया== आपण टरबूजाचे आरोग्यासाठी असणारे फायदे विचार करता, कदाचित बियांना विरोध करू नका. आपण कदाचित बिया एक पश्चातबुद्धी आणि फक्त स्पर्धा साम्य साठी कदाचित चांगली सह, गोड, रसाळ लगदा विचार. खरं तर टरबुजाच्या भाजलेल्या आणि वाळवलेल्या बिया हा सकाळच्या नाष्ट्याला खूप चांगला पर्याय होऊ शकतो.; कृषी युनायटेड स्टेट्स विभाग, टरबूज बियाणे अनेक महत्त्वाचे पौष्टिक घटक यादी. प्रथिने<ref>[http://www.beautyepic.com/watermelon-seeds-benefits/ पाणी खरबूज बियाणे फायदे]</ref> टरबूज बियाणे दररोज शिफारस मूल्य 61 टक्के आहे जे 30.6g असलेली वाळलेल्या बिया 1 कप, प्रथिने मध्ये फार उच्च आहे. टरबूज बियाणे मध्ये प्रथिने जे एक प्रथनाचे पचन होऊन निर्माण झालेले एक आवश्यक ऍमिनो [[आम्ल]] आहे, अनेक अमिनो आम्ले समावेश. शरीर काही प्रथनाचे पचन होऊन निर्माण झालेले एक आवश्यक ऍमिनो आम्ल निर्माण करताना, MedlinePlus काही आरोग्य परिस्थिती अतिरिक्त प्रथनाचे पचन होऊन निर्माण झालेले एक आवश्यक ऍमिनो आम्ल फायदा शकते असे सूचविते. प्रथनाचे पचन होऊन निर्माण झालेले एक आवश्यक ऍमिनो आम्ल आरोग्य फायदे काही रक्तदाब नियंत्रित आणि हृदय रोग उपचारांचा समावेश आहे. अनेक इतर amino ऍसिडस् एक अत्यावश्यक अमायनो आम्ल, ह्दयाच्या ऍसिड, आणि अन्नातील प्रोटीनच्या पचनानंतर निर्माण होणाऱ्या बावीस अमायनो आम्लांपैकी एक कलिंगड समावेश बियाणे, मध्ये प्रथिने अप करा. --[[विशेष:योगदान/49.248.196.219|49.248.196.219]] २०:१६, १० नोव्हेंबर २०१४ (IST)ब जीवनसत्त्वे '''ठळक मजकूर''' टरबूज बियाणे देखील ब जीवनसत्त्वे अनेक भारित केले जात नाहीत. अमेरिकन कॅन्सर सोसायटीच्या ब जीवनसत्त्वे ऊर्जा आणि इतर महत्त्वाचे शारीरिक कार्ये मध्ये अन्न रूपांतर आवश्यक आहेत की दाखवतो. टरबूज बियाणे सर्वात प्रचलित ब जीवनसत्त्व दररोज मूल्य 19 टक्के आहे जे 3.8mg असलेली वाळलेल्या टरबूज बियाणे 1 कप, niacin आहे. Niacin मज्जासंस्था, पाचक प्रणाली आणि त्वचा आरोग्य राखण्यासाठी महत्त्वाचे आहे. टरबूज बियाणे इतर ब जीवनसत्त्वे folate, thiamin, जीवनसत्त्व ब गटातील एक रासायनिक भाग, व्हिटॅमिन बी कॉम्प्लेक्सपैकी B6 आणि ऍसिड समावेश आहे. --[[विशेष:योगदान/49.248.196.219|49.248.196.219]] २०:१६, १० नोव्हेंबर २०१४ (IST)--[[विशेष:योगदान/49.248.196.219|49.248.196.219]] २०:१६, १० नोव्हेंबर २०१४ (IST)'''ठळक मजकूर'''खनिजे--[[विशेष:योगदान/49.248.196.219|49.248.196.219]] २०:१६, १० नोव्हेंबर २०१४ (IST)--[[विशेष:योगदान/49.248.196.219|49.248.196.219]] २०:१६, १० नोव्हेंबर २०१४ (IST) टरबुजाच्या एक कप वाळलेल्या बियांत ५५६ मिलिग्रॅम मॅग्नेशियम आहे. किंवा शिफारस दररोज मूल्य 139 टक्के सह वजनाचा, सर्वात मुबलक खनिज आहे. आरोग्य नॅशनल इन्स्टिट्यूटच्या मते, मॅग्नेशियम हे रक्तदाब आणि तसेच रक्तातील [[साखर]] नियंत्रित करणारे फायदेशीर खनिज आहे. हे कर्बोदकांमधे चयापचयाचे नियमन मदत करते. टरबुजाच्या बियांत फॉस्फरस, लोह, पोटॅशियम, सोडियम, तांबे आणि जस्त ही इतर महत्त्वाची खनिजे आहेत. टरबुजाच्या बियांत भरपूर प्रमाणात चरबी आहे. वाळलेल्या एक कप बियांत संपृक्त चरबी ११ ग्रॅम असून, अन्य चरबी ५१ ग्रॅम आहे. इतर चरबींमध्ये monounsaturated fats, polyunsaturated चरबी, आणि शेवट-6 फॅटी ऍसिड्स आहेत. अमेरिकन हार्ट असोसिएशन मोनो आणि polyunsaturated मेद रक्तातील कोलेस्ट्रॉल कमी, आणि शेवट-6 फॅटी ऍसिडस् [[उच्च रक्तदाब]] कमी करण्यास मदत करू की दाखवतो. टरबूज बियाणे एक कप घेणारी खाली बाजूला उष्मांक संख्या आहे - आपण संपूर्ण कप खाणे तर आपण फक्त 600 कॅलरीज मध्ये घेतो. [[चित्र:Watermelon_for_sale.jpg|इवलेसे|Watermelon for sale]] [[वर्ग:फळे]] [[वर्ग:वेली]] kn64k8k8skzau160d2echcwbu6593nb 0 31018 2683746 2454975 2026-05-11T10:39:25Z ~2026-28332-45 182971 दुवे जोडले 2683746 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = '''वरुड''' |इतर_नाव = संतरा नगरी |टोपणनाव = Orange city |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |मेट्रो = <!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --> |आकाशदेखावा = India Maharashtra location map.svg |आकाशदेखावा_शीर्षक = संत्रा नगरी |अक्षांश = 21.28 |रेखांश=78.16 | मुळ_नकाशा =<!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = वरुड |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नागपूर, अमरावती, अचलपूर(परतवाडा) |प्रांत = विदर्भ |विभाग = अमरावती विभाग |जिल्हा = अमरावती <!-- नावे --> |लोकसंख्या_एकूण = 2011 |लोकसंख्या_वर्ष = 50,482 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = खासदार |नेता_नाव_१ = |नेता_पद_२ = आमदार |नेता_नाव_२ = देवेंद्र भुयार |संसदीय_मतदारसंघ = वर्धा |विधानसभा_मतदारसंघ = वरूड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = वरुड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = वरुड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = +०७२१ |पिन_कोड = ४४४९०६ |आरटीओ_कोड = MH27 |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> }} '''वरुड''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[वरुड तालुका |वरुड तालुक्याचे]] प्रशासकीय ठिकाण आहे. वरुड शहर हे नगर परिषद आहे. ==वरूड शहराची मुख्य वैशिष्ट्ये== • वरूड हे शहर त्याच्या संत्रा उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून त्याला "ऑरेंज सिटी" किंवा "भारतातील कॅलिफोर्निया" असे संबोधले जाते. • कृषी आणि अर्थव्यवस्था: वरूडची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेतीवर आधारित आहे. हे शहर विदर्भातील प्रसिद्ध 'संत्रा पट्ट्याचा' (Orange Belt) भाग असून येथून देश-विदेशात संत्र्यांची निर्यात केली जाते. ===="वरूड ऑरेंज सिटी" रेल्वे स्टेशन (WOC)==== • "वरूड ऑरेंज सिटी" रेल्वे स्टेशन हे अमरावती जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. • स्टेशन कोड: WOC. • संपर्क: हे स्थानक अमरावती-नरखेड रेल्वे मार्गावर असून येथून अमरावती, अकोला, भोपाल, इंदौर, उज्जैन, हैदराबाद, जयपूर आणि नागपूर यांसारख्या शहरांसाठी गाड्या उपलब्ध आहेत. • सुविधा: स्थानकावर 2 प्लॅटफॉर्म असून संगणकीकृत तिकीट आरक्षण केंद्र आणि मूलभूत सुविधा उपलब्ध आहेत. • नवीन प्रकल्प: पुलगाव-वरुड (९५ किमी) या नवीन रेल्वे मार्गांचे सर्वेक्षण सुरू आहे. त्यानंतर हे रेल्वे स्टेशन "वरूड ऑरेंज सिटी जंक्शन" निर्माण होईल. =====पर्यटनासाठी प्रसिद्ध ठिकाणे===== वरूडच्या आसपास काही आध्यात्मिक आणि नैसर्गिक पर्यटन स्थळे आहेत: '''झूंज धबधबा''': वर्धा नदीवर असलेला हा धबधबा पर्यटकांच्या आकर्षणाचे केंद्र आहे. '''नागठाणा धरण''': चुडामण नदीवर बांधलेले हे धरण आणि त्याजवळील श्री क्षेत्र नागठाणा हे प्रसिद्ध ठिकाण आहे. '''चकरी घाट''': सातपुडा पर्वत रांगांमध्ये असलेले हे ठिकाण वरूडपासून साधारण ८-९ किमी अंतरावर आहे. '''धार्मिक स्थळे:''' श्री क्षेत्र गव्हाणकुंड, श्री केदारेश्वर महादेव मंदिर, श्री क्षेत्र मुसळखेडा (संत यशवंत महाराज तीर्थक्षेत्र) आणि वेधापूरचे हनुमान मंदिर ही प्रसिद्ध मंदिरे आहेत. =====* '''न्यायदान व्यवस्था (अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालय)'''===== वरुडमध्ये '''अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालय''' असल्याने वरुड आणि मोर्शी तालुक्यातील नागरिकांना न्यायदानासाठी आता अमरावतीला जाण्याची गरज उरलेली नाही. यामुळे स्थानिक पातळीवर कायदेशीर प्रक्रियांना वेग आला असून, वरुडचे महत्त्व एक प्रशासकीय केंद्र म्हणून वाढले आहे. '''* आरोग्य सुविधा (उपजिल्हा आणि महिला रुग्णालय)''' आरोग्य क्षेत्रात वरुडमध्ये सध्या मोठे बदल होत आहेत: '''१. उपजिल्हा रुग्णालय (१०० बेड):''' सध्याच्या ग्रामीण रुग्णालयाचे रूपांतर १०० बेडच्या अद्ययावत उपजिल्हा रुग्णालयात होत आहे. यामुळे गंभीर आजारांवर उपचार व शस्त्रक्रिया स्थानिक पातळीवर शक्य होतील. '''२. महिला व बाल रुग्णालय (१०० बेड):''' हे स्वतंत्र १०० बेडचे रुग्णालय महिला आणि बालकांच्या आरोग्यासाठी समर्पित असेल. वरुड-मोर्शी परिसरातील माता आणि बालमृत्यू दर कमी करण्यासाठी आणि उत्तम प्रसूती सुविधांसाठी हे अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल आहे. '''वरूड तालुक्यातील मोठी गावे :- शेंदुरजणाघाट नगर परिषद''', जरुड, बेनोडा, लोणी, पुसला, राजुरा बाजार, टेंबुरखेडा, शहापुर, आमनेर, जामगांव [[वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील गावे]] 65senjdy6y204jqs2fmksn9r2eltfq1 2683748 2683746 2026-05-11T10:46:21Z ~2026-28332-45 182971 /* वरूड शहराची मुख्य वैशिष्ट्ये */ टंकनदोष सुधरविला 2683748 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = '''वरुड''' |इतर_नाव = संतरा नगरी |टोपणनाव = Orange city |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |मेट्रो = <!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --> |आकाशदेखावा = India Maharashtra location map.svg |आकाशदेखावा_शीर्षक = संत्रा नगरी |अक्षांश = 21.28 |रेखांश=78.16 | मुळ_नकाशा =<!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = वरुड |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नागपूर, अमरावती, अचलपूर(परतवाडा) |प्रांत = विदर्भ |विभाग = अमरावती विभाग |जिल्हा = अमरावती <!-- नावे --> |लोकसंख्या_एकूण = 2011 |लोकसंख्या_वर्ष = 50,482 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = खासदार |नेता_नाव_१ = |नेता_पद_२ = आमदार |नेता_नाव_२ = देवेंद्र भुयार |संसदीय_मतदारसंघ = वर्धा |विधानसभा_मतदारसंघ = वरूड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = वरुड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = वरुड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = +०७२१ |पिन_कोड = ४४४९०६ |आरटीओ_कोड = MH27 |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> }} '''वरुड''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[वरुड तालुका |वरुड तालुक्याचे]] प्रशासकीय ठिकाण आहे. वरुड शहर हे नगर परिषद आहे. ==वरूड शहराची मुख्य वैशिष्ट्ये== • वरूड हे शहर त्याच्या संत्रा उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून त्याला "ऑरेंज सिटी" किंवा "भारतातील कॅलिफोर्निया" असे संबोधले जाते. • कृषी आणि अर्थव्यवस्था: वरूडची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेतीवर आधारित आहे. हे शहर विदर्भातील प्रसिद्ध 'संत्रा पट्ट्याचा' (Orange Belt) भाग असून येथून देश-विदेशात संत्र्यांची निर्यात केली जाते. ==='वरूड ऑरेंज सिटी' रेल्वे स्टेशन (WOC)=== • "वरूड ऑरेंज सिटी" रेल्वे स्टेशन हे अमरावती जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. • स्टेशन कोड: WOC. • संपर्क: हे स्थानक अमरावती-नरखेड रेल्वे मार्गावर असून येथून अमरावती, अकोला, भोपाल, इंदौर, उज्जैन, हैदराबाद, जयपूर आणि नागपूर यांसारख्या शहरांसाठी गाड्या उपलब्ध आहेत. • सुविधा: स्थानकावर 2 प्लॅटफॉर्म असून संगणकीकृत तिकीट आरक्षण केंद्र आणि मूलभूत सुविधा उपलब्ध आहेत. • नवीन प्रकल्प: पुलगाव-वरुड (९५ किमी) या नवीन रेल्वे मार्गांचे सर्वेक्षण सुरू आहे. त्यानंतर हे रेल्वे स्टेशन "वरूड ऑरेंज सिटी जंक्शन" निर्माण होईल. ===पर्यटनासाठी प्रसिद्ध ठिकाणे=== वरूडच्या आसपास काही आध्यात्मिक आणि नैसर्गिक पर्यटन स्थळे आहेत: '''झूंज धबधबा''': वर्धा नदीवर असलेला हा धबधबा पर्यटकांच्या आकर्षणाचे केंद्र आहे. '''नागठाणा धरण''': चुडामण नदीवर बांधलेले हे धरण आणि त्याजवळील श्री क्षेत्र नागठाणा हे प्रसिद्ध ठिकाण आहे. '''चकरी घाट''': सातपुडा पर्वत रांगांमध्ये असलेले हे ठिकाण वरूडपासून साधारण ८-९ किमी अंतरावर आहे. '''धार्मिक स्थळे:''' श्री क्षेत्र गव्हाणकुंड, श्री केदारेश्वर महादेव मंदिर, श्री क्षेत्र मुसळखेडा (संत यशवंत महाराज तीर्थक्षेत्र) आणि वेधापूरचे हनुमान मंदिर ही प्रसिद्ध मंदिरे आहेत. =====* '''न्यायदान व्यवस्था (अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालय)'''===== वरुडमध्ये '''अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालय''' असल्याने वरुड आणि मोर्शी तालुक्यातील नागरिकांना न्यायदानासाठी आता अमरावतीला जाण्याची गरज उरलेली नाही. यामुळे स्थानिक पातळीवर कायदेशीर प्रक्रियांना वेग आला असून, वरुडचे महत्त्व एक प्रशासकीय केंद्र म्हणून वाढले आहे. '''* आरोग्य सुविधा (उपजिल्हा आणि महिला रुग्णालय)''' आरोग्य क्षेत्रात वरुडमध्ये सध्या मोठे बदल होत आहेत: '''१. उपजिल्हा रुग्णालय (१०० बेड):''' सध्याच्या ग्रामीण रुग्णालयाचे रूपांतर १०० बेडच्या अद्ययावत उपजिल्हा रुग्णालयात होत आहे. यामुळे गंभीर आजारांवर उपचार व शस्त्रक्रिया स्थानिक पातळीवर शक्य होतील. '''२. महिला व बाल रुग्णालय (१०० बेड):''' हे स्वतंत्र १०० बेडचे रुग्णालय महिला आणि बालकांच्या आरोग्यासाठी समर्पित असेल. वरुड-मोर्शी परिसरातील माता आणि बालमृत्यू दर कमी करण्यासाठी आणि उत्तम प्रसूती सुविधांसाठी हे अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल आहे. '''वरूड तालुक्यातील मोठी गावे :- शेंदुरजणाघाट नगर परिषद''', जरुड, बेनोडा, लोणी, पुसला, राजुरा बाजार, टेंबुरखेडा, शहापुर, आमनेर, जामगांव [[वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील गावे]] l4q36v3gxs65dibfic17rpqw6p7dyhy 2683750 2683748 2026-05-11T10:52:15Z ~2026-28332-45 182971 /* वरूड शहराची मुख्य वैशिष्ट्ये */ व्याकरण सुधरविले 2683750 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = '''वरुड''' |इतर_नाव = संतरा नगरी |टोपणनाव = Orange city |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |मेट्रो = <!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --> |आकाशदेखावा = India Maharashtra location map.svg |आकाशदेखावा_शीर्षक = संत्रा नगरी |अक्षांश = 21.28 |रेखांश=78.16 | मुळ_नकाशा =<!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = वरुड |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नागपूर, अमरावती, अचलपूर(परतवाडा) |प्रांत = विदर्भ |विभाग = अमरावती विभाग |जिल्हा = अमरावती <!-- नावे --> |लोकसंख्या_एकूण = 2011 |लोकसंख्या_वर्ष = 50,482 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = खासदार |नेता_नाव_१ = |नेता_पद_२ = आमदार |नेता_नाव_२ = देवेंद्र भुयार |संसदीय_मतदारसंघ = वर्धा |विधानसभा_मतदारसंघ = वरूड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = वरुड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = वरुड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = +०७२१ |पिन_कोड = ४४४९०६ |आरटीओ_कोड = MH27 |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> }} '''वरुड''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[वरुड तालुका |वरुड तालुक्याचे]] प्रशासकीय ठिकाण आहे. वरुड शहर हे नगर परिषद आहे. ==वरूड शहराची मुख्य वैशिष्ट्ये== • वरूड हे शहर त्याच्या संत्रा उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून त्याला "ऑरेंज सिटी" किंवा "भारतातील कॅलिफोर्निया" असे संबोधले जाते. • कृषी आणि अर्थव्यवस्था: वरूडची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेतीवर आधारित आहे. हे शहर विदर्भातील प्रसिद्ध 'संत्रा पट्ट्याचा' (Orange Belt) भाग असून येथून देश-विदेशात संत्र्यांची निर्यात केली जाते. *''''वरूड ऑरेंज सिटी' रेल्वे स्टेशन (WOC)''' • "वरूड ऑरेंज सिटी" रेल्वे स्टेशन हे अमरावती जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. • स्टेशन कोड: WOC. • संपर्क: हे स्थानक अमरावती-नरखेड रेल्वे मार्गावर असून येथून अमरावती, अकोला, भोपाल, इंदौर, उज्जैन, हैदराबाद, जयपूर आणि नागपूर यांसारख्या शहरांसाठी गाड्या उपलब्ध आहेत. • सुविधा: स्थानकावर 2 प्लॅटफॉर्म असून संगणकीकृत तिकीट आरक्षण केंद्र आणि मूलभूत सुविधा उपलब्ध आहेत. • नवीन प्रकल्प: पुलगाव-वरुड (९५ किमी) या नवीन रेल्वे मार्गांचे सर्वेक्षण सुरू आहे. त्यानंतर हे रेल्वे स्टेशन "वरूड ऑरेंज सिटी जंक्शन" निर्माण होईल. * '''पर्यटनासाठी प्रसिद्ध ठिकाणे''' वरूडच्या आसपास काही आध्यात्मिक आणि नैसर्गिक पर्यटन स्थळे आहेत: '''झूंज धबधबा''': वर्धा नदीवर असलेला हा धबधबा पर्यटकांच्या आकर्षणाचे केंद्र आहे. '''नागठाणा धरण''': चुडामण नदीवर बांधलेले हे धरण आणि त्याजवळील श्री क्षेत्र नागठाणा हे प्रसिद्ध ठिकाण आहे. '''चकरी घाट''': सातपुडा पर्वत रांगांमध्ये असलेले हे ठिकाण वरूडपासून साधारण ८-९ किमी अंतरावर आहे. '''धार्मिक स्थळे:''' श्री क्षेत्र गव्हाणकुंड, श्री केदारेश्वर महादेव मंदिर, श्री क्षेत्र मुसळखेडा (संत यशवंत महाराज तीर्थक्षेत्र) आणि वेधापूरचे हनुमान मंदिर ही प्रसिद्ध मंदिरे आहेत. =====* '''न्यायदान व्यवस्था (अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालय)'''===== वरुडमध्ये '''अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालय''' असल्याने वरुड आणि मोर्शी तालुक्यातील नागरिकांना न्यायदानासाठी आता अमरावतीला जाण्याची गरज उरलेली नाही. यामुळे स्थानिक पातळीवर कायदेशीर प्रक्रियांना वेग आला असून, वरुडचे महत्त्व एक प्रशासकीय केंद्र म्हणून वाढले आहे. '''* आरोग्य सुविधा (उपजिल्हा आणि महिला रुग्णालय)''' आरोग्य क्षेत्रात वरुडमध्ये सध्या मोठे बदल होत आहेत: '''१. उपजिल्हा रुग्णालय (१०० बेड):''' सध्याच्या ग्रामीण रुग्णालयाचे रूपांतर १०० बेडच्या अद्ययावत उपजिल्हा रुग्णालयात होत आहे. यामुळे गंभीर आजारांवर उपचार व शस्त्रक्रिया स्थानिक पातळीवर शक्य होतील. '''२. महिला व बाल रुग्णालय (१०० बेड):''' हे स्वतंत्र १०० बेडचे रुग्णालय महिला आणि बालकांच्या आरोग्यासाठी समर्पित असेल. वरुड-मोर्शी परिसरातील माता आणि बालमृत्यू दर कमी करण्यासाठी आणि उत्तम प्रसूती सुविधांसाठी हे अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल आहे. '''३. विशेषतः''' आरोग्य सुविधेसाठी पांढुर्णा आणि आसपासच्या मध्य प्रदेशातील ग्रामीण भागातील लोकही अनेकदा उपचारांसाठी '''वरुड''' किंवा नागपूरकडे धाव घेतात, अशा वेळी वरुडमधील ही नवीन रुग्णालये संपूर्ण परिसरासाठी 'हेल्थ हब' ठरू शकतात. '''वरूड तालुक्यातील मोठी गावे :- शेंदुरजणाघाट नगर परिषद''', जरुड, बेनोडा, लोणी, पुसला, राजुरा बाजार, टेंबुरखेडा, शहापुर, आमनेर, जामगांव [[वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील गावे]] a9q7s57v97yi8ha1j07p3idry5xs1ou 2683753 2683750 2026-05-11T11:05:29Z ~2026-28332-45 182971 /* वरूड शहराची मुख्य वैशिष्ट्ये */ दुवे जोडले 2683753 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = '''वरुड''' |इतर_नाव = संतरा नगरी |टोपणनाव = Orange city |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |मेट्रो = <!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --> |आकाशदेखावा = India Maharashtra location map.svg |आकाशदेखावा_शीर्षक = संत्रा नगरी |अक्षांश = 21.28 |रेखांश=78.16 | मुळ_नकाशा =<!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = वरुड |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नागपूर, अमरावती, अचलपूर(परतवाडा) |प्रांत = विदर्भ |विभाग = अमरावती विभाग |जिल्हा = अमरावती <!-- नावे --> |लोकसंख्या_एकूण = 2011 |लोकसंख्या_वर्ष = 50,482 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = खासदार |नेता_नाव_१ = |नेता_पद_२ = आमदार |नेता_नाव_२ = देवेंद्र भुयार |संसदीय_मतदारसंघ = वर्धा |विधानसभा_मतदारसंघ = वरूड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = वरुड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = वरुड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = +०७२१ |पिन_कोड = ४४४९०६ |आरटीओ_कोड = MH27 |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> }} '''वरुड''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[वरुड तालुका |वरुड तालुक्याचे]] प्रशासकीय ठिकाण आहे. वरुड शहर हे नगर परिषद आहे. ==वरूड शहराची मुख्य वैशिष्ट्ये== • वरूड शहर हे अमरावती जिल्ह्यातील आर्थिक दृष्ट्या दुसरे आणि लोकसंख्येनुसार तिसरे सर्वात मोठे शहर आहे. • वरूड हे शहर त्याच्या संत्रा उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून त्याला "ऑरेंज सिटी" किंवा "भारतातील कॅलिफोर्निया" असे संबोधले जाते. • कृषी आणि अर्थव्यवस्था: वरूडची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेतीवर आधारित आहे. हे शहर विदर्भातील प्रसिद्ध 'संत्रा पट्ट्याचा' (Orange Belt) भाग असून येथून देश-विदेशात संत्र्यांची निर्यात केली जाते. *''''वरूड ऑरेंज सिटी' रेल्वे स्टेशन (WOC)''' • "वरूड ऑरेंज सिटी" रेल्वे स्टेशन हे अमरावती जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. • स्टेशन कोड: WOC. • संपर्क: हे स्थानक अमरावती-नरखेड रेल्वे मार्गावर असून येथून अमरावती, अकोला, भोपाल, इंदौर, उज्जैन, हैदराबाद, जयपूर आणि नागपूर यांसारख्या शहरांसाठी गाड्या उपलब्ध आहेत. • सुविधा: स्थानकावर 2 प्लॅटफॉर्म असून संगणकीकृत तिकीट आरक्षण केंद्र आणि मूलभूत सुविधा उपलब्ध आहेत. • नवीन प्रकल्प: पुलगाव-वरुड (९५ किमी) या नवीन रेल्वे मार्गांचे सर्वेक्षण सुरू आहे. त्यानंतर हे रेल्वे स्टेशन "वरूड ऑरेंज सिटी जंक्शन" निर्माण होईल. * '''पर्यटनासाठी प्रसिद्ध ठिकाणे''' वरूडच्या आसपास काही आध्यात्मिक आणि नैसर्गिक पर्यटन स्थळे आहेत: '''झूंज धबधबा''': वर्धा नदीवर असलेला हा धबधबा पर्यटकांच्या आकर्षणाचे केंद्र आहे. '''नागठाणा धरण''': चुडामण नदीवर बांधलेले हे धरण आणि त्याजवळील श्री क्षेत्र नागठाणा हे प्रसिद्ध ठिकाण आहे. '''चकरी घाट''': सातपुडा पर्वत रांगांमध्ये असलेले हे ठिकाण वरूडपासून साधारण ८-९ किमी अंतरावर आहे. '''धार्मिक स्थळे:''' श्री क्षेत्र गव्हाणकुंड, श्री केदारेश्वर महादेव मंदिर, श्री क्षेत्र मुसळखेडा (संत यशवंत महाराज तीर्थक्षेत्र) आणि वेधापूरचे हनुमान मंदिर ही प्रसिद्ध मंदिरे आहेत. =====* '''न्यायदान व्यवस्था (अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालय)'''===== वरुडमध्ये '''अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालय''' असल्याने वरुड आणि मोर्शी तालुक्यातील नागरिकांना न्यायदानासाठी आता अमरावतीला जाण्याची गरज उरलेली नाही. यामुळे स्थानिक पातळीवर कायदेशीर प्रक्रियांना वेग आला असून, वरुडचे महत्त्व एक प्रशासकीय केंद्र म्हणून वाढले आहे. '''* आरोग्य सुविधा (उपजिल्हा आणि महिला रुग्णालय)''' आरोग्य क्षेत्रात वरुडमध्ये सध्या मोठे बदल होत आहेत: '''१. उपजिल्हा रुग्णालय (१०० बेड):''' सध्याच्या ग्रामीण रुग्णालयाचे रूपांतर १०० बेडच्या अद्ययावत उपजिल्हा रुग्णालयात होत आहे. यामुळे गंभीर आजारांवर उपचार व शस्त्रक्रिया स्थानिक पातळीवर शक्य होतील. '''२. महिला व बाल रुग्णालय (१०० बेड):''' हे स्वतंत्र १०० बेडचे रुग्णालय महिला आणि बालकांच्या आरोग्यासाठी समर्पित असेल. वरुड-मोर्शी परिसरातील माता आणि बालमृत्यू दर कमी करण्यासाठी आणि उत्तम प्रसूती सुविधांसाठी हे अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल आहे. '''३. विशेषतः''' आरोग्य सुविधेसाठी पांढुर्णा आणि आसपासच्या मध्य प्रदेशातील ग्रामीण भागातील लोकही अनेकदा उपचारांसाठी '''वरुड''' किंवा नागपूरकडे धाव घेतात, अशा वेळी वरुडमधील ही नवीन रुग्णालये संपूर्ण परिसरासाठी 'हेल्थ हब' ठरू शकतात. '''वरूड तालुक्यातील मोठी गावे :- शेंदुरजणाघाट नगर परिषद''', जरुड, बेनोडा, लोणी, पुसला, राजुरा बाजार, टेंबुरखेडा, शहापुर, आमनेर, जामगांव [[वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील गावे]] ihewcjpg16xkbxm8058k2ennlehfyw0 0 46891 2683593 2678836 2026-05-10T14:13:04Z ~2026-28268-61 182944 Ok 2683593 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament main | name = भारतीय प्रीमियर लीग | image = Ipl.svg | imagesize = 200px | caption = भारतीय प्रीमियर लीगचा लोगो | country = {{Flagicon|India}} [[भारत]] | administrator = [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] | cricket format = [[२०-२० सामने]] | first = [[२००८ इंडियन प्रीमियर लीग|२००८]] | last = [[२०२३ इंडियन प्रीमियर लीग|२०२१]] | tournament format = [[साखळी सामने|दुहेरी साखळी सामने]] आणि [[बाद फेरी]] | participants = १० | champions =[[चेन्नई सुपर किंग्ज]] (५ वेळा) | most successful =[[चेन्नई सुपर किंग्ज]] [[मुंबई इंडियन्स]] (५ वेळा प्रत्येकी ) | qualification = [[२०-२० चॅंपियन्स लीग]] | most runs = [[विराट कोहली]] (७७६३) [[ रॉयल चॅलेंजर्स बंगलुरू ]] | most wickets = [[युजवेंद्र चहल]] (२००) [[ राजस्थान राॅयलस् |राजस्थान ]] | website = [http://www.iplt20.com/ www.iplt20.com] | current = [[२०२४ इंडियन प्रीमियर लीग]] }} {{बदल}} इंडियन प्रिमिअर लीग (आय.पी.एल) ही भारतातील ट्वेंटी-ट्वेंटी क्रिकेट विजेतेपदासाठीची साखळी स्पर्धा आहे. भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाने (बीसीसीआय) तिचा प्रारंभ केला. तिचे मुख्यालय मुंबईत आहे. बीसीसीआयचे उपाध्यक्ष राजीव शुक्ला हे या साखळी स्पर्धेचे चेरमन आणि कमिशनर या नात्याने स्पर्धेचे पर्यवेक्षण करतात सन २००८ मध्ये पहिल्यांदा ही स्पर्धा घेण्यात आली. राजस्थान रॉयल्स या संघाने आय.पी.एल.चे पहिले विजेतेपद पटकावले. २०१२ मध्ये खेळवल्या गेलेल्या या स्पर्धेत नऊ संघांनी सहभाग घेतला. या संघांमध्ये जगभरातील खेळाडू सहभागी झाले. लीग स्टेज: गट स्वरूप: संघांना गटांमध्ये विभाजित केले जाते, आणि प्रत्येक संघ आपल्या गटातील इतर संघांसोबत आणि दुसऱ्या गटातील एका निर्धारित संघाबरोबर अनेक वेळा (घरी आणि दूर) खेळतो. खेलांची संख्या: प्रत्येक संघ १४ लीग सामने खेळतो. अंक प्रणाली: विजयासाठी दोन अंक दिले जातात, आणि बरोबरी किंवा परिणाम न मिळालेल्या सामन्यासाठी एक अंक दिला जातो. टाई-ब्रेकर्स: जर संघ अव्हा नंतर अंकांमध्ये बरोबरीत असतील, तर नेट रन रेट (NRR) टाई-ब्रेकर्स म्हणून वापरला जातो. प्लेऑफ पात्रता: लीग स्टेजच्या समाप्तीच्या वेळी अंक तालिकेमध्ये टॉप चार संघ प्लेऑफसाठी पात्र ठरतात. === प्लेऑफ: === क्वालिफायर १: लीगच्या स्तरावरून उजवी दोन संघ क्वालिफायर १ मध्ये एकमेकांशी खेळतात. क्वालिफायर १ चा विजयकर्ता अंतिम सामन्यात प्रवेश करतो. इलीमिनेटर: तिसऱ्या क्रमांकाचा संघ चौथ्या क्रमांकाच्या संघाशी इलीमिनेटरमध्ये खेळतो. क्वालिफायर २: क्वालिफायर १ चा पराभव करणारा संघ इलीमिनेटरचा विजेता यांच्याशी क्वालिफायर २ मध्ये खेळतो. क्वालिफायर २ चा विजयकर्ता अंतिम सामन्यात प्रवेश करतो. ==सामने== {| class="wikitable plainrowheaders" |+सत्रानुसार आयपीएलचा निकाल<ref name="आयपीएलचा दहावा सत्र">{{cite web|url=https://maharashtratimes.com/sports/cricket/iplt20/sportsresult/68574393.cms}}</ref><ref name="IPL all seasons results">{{cite web|url=http://www.iplt20.com/stats|title=IPL all seasons' results|website=Iplt20.com|publisher=[[Board of Control for Cricket in India]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> |- !rowspan=2 scope=col|सत्र !colspan=3|अंतिम सामना !rowspan=2 scope=col|अंतिम सामन्याचे स्थळ !rowspan=2 scope=col|संघांची संख्या !rowspan=2 scope=col|सत्रातील सर्वोत्तम खेळाडू |- !scope=col|विजेता !scope=col|विजयातील फरक !scope=col|उपविजेता |- !style="text-align:left;" scope=row|२००८<br />''[[२००८ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[राजस्थान रॉयल्स]]'''<ref name="२००८आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ipl/engine/match/336040.html|title=२००८ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref><br />{{small|१६४/७ (२० षटके)}} |३ गडी राखून विजयी <small>([http://www.espncricinfo.com/ipl/engine/match/336040.html धावफलक] )</small> |[[चेन्नई सुपर किंग्ज]]<ref name="2008 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br />{{small|१६३/५ (२० षटके)}} |[[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]]<ref name="२००८ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |८<ref name="IPL 2008 season squads">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ipl/content/squad?object=313494|title=आयपीएल २००८ मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> |शेन वॉटसन ([[राजस्थान रॉयल्स]])<ref name="2008 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |- !style="text-align:left;" scope=row|२००९<br />[[२००९ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]] |'''[[डेक्कन चार्जर्स]]''' <ref name="2009 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ipl2009/engine/match/392239.html|title=२००९ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref><br />{{small|१४३/६ (२० षटके)}} |६ धावांनी विजयी<br /><small>([http://www.espncricinfo.com/ipl2009/engine/match/392239.html धावफलक])</small> |[[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]]<ref name="२००९ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br /><small>१३७/९ (२० षटके)</small> |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]<ref name="२००९ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br />(South Africa) |८<ref name="IPL 2009 season squads">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ipl2009/content/squad?object=374163|title=आयपीएल २००९ मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> |[[ॲडम गिलख्रिस्ट]] ([[डेक्कन चार्जर्स]])<ref name="२००९ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |- !style="text-align:left;" scope=row|२०१०<br />''[[२०१० इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[चेन्नई सुपर किंग्स]]'''<ref name="२०१० आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ipl2010/engine/match/419165.html|title=२०१० आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref><br />{{small|१६८/५ (२० षटके)}} |२२ धावांनी विजयी<br /><small>([http://www.espncricinfo.com/ipl2010/engine/match/419165.htmlधावफलक])</small> |[[मुंबई इंडियन्स]]<ref name="२०१० आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br /><small>१४६/९ (२० षटके)</small> |[[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]]<ref name="2010 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |८<ref name="IPL 2010 season squads">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ipl2010/engine/series/418064.html|title=आयपीएल २०१० मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> |[[Sachin Tendulkar]] ([[मुंबई इंडियन्स]])<ref name="२०१० आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |- !style="text-align:left;" scope=row|२०११<br />''[[२०११ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[चेन्नई सुपर किंग्स]]'''<ref name="२०११ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2011/engine/match/501271.html|title=२०११ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref><br /><small>२०५/५ (२० षटके)</small> |५८ धावांनी विजयी<br /><small>([http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2011/engine/match/501271.htmlधावफलक])</small> |[[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]]<ref name="२०११ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br /><small>१४७/८(२० षटके)</small> |[[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]<ref name="2011 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |१०<ref name="IPL 2011 season squads">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/site/cricket_squads_teams/index.html?object=466304|title=आयपीएल २०११ मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> |[[ख्रिस गेल]] ([[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]])<ref name="२०११ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |- !style="text-align:left;" scope=row|२०१२<br />''[[२०१२ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[कोलकाता नाईट रायडर्स]]'''<ref name="२०१२ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2012/engine/match/548381.html|title=२०१२ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref><br /><small>१९२/५ (१९.४ षटके)</small> |५ गाडी राखून विजयी<br /><small>([http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2012/engine/match/548381.htmlधावफलक])</small> |[[चेन्नई सुपर किंग्स]]<ref name="२०१२ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br /><small>१९०/३ (२० षटके)</small> |[[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]<ref name="2012 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |९<ref name="IPL 2012 season squads">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2012/content/squad/index.html?object=520932|title=आयपीएल २०१२ मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> | [[Sunil Narine]] ([[कोलकाता नाईट रायडर्स]])<ref name="२०१२ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |- !style="text-align:left;" scope=row|२०१३<br />''[[२०१३ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[मुंबई इंडियन्स]]'''<ref name="२०१३ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598073.html|title=2013 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref><br /><small>१४८/९ (२० षटके)</small> |Won by 23 runs<br /><small>([http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598073.htmlधावफलक])</small> |[[चेन्नई सुपर किंग्स]]<ref name="2013 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br /><small>१२५/९ (२० षटके)</small> |[[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]<ref name="२०१३ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |९<ref name="IPL 2013 season squads">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/squad/index.html?object=586733|title=आयपीएल २०१३ मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> | [[Shane Watson]] ([[Rajasthan Royals]])<ref name="2013 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |- !style="text-align:left;" scope=row|२०१४<br />''[[२०१४ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[कोलकाता नाईट रायडर्स]]'''<ref name="2014 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2014/engine/match/734049.html|title=2014 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref><br /><small>२००/७ (१९.३ षटके)</small> |Won by 3 wickets<br /><small>([http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2014/engine/match/734049.htmlधावफलक])</small> |[[Kings XI Punjab]]<ref name="2014 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br /><small>१९९/४ (२० षटके)</small> |[[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगलोर]]<ref name="2014 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |८<ref name="IPL 2014 season squads">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2014/content/squad/index.html?object=695871 |title=IPL 2014 season squads|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> |[[ग्लेन मॅक्सवेल]] ([[Kings XI Punjab]])<ref name="2014 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |- !style="text-align:left;" scope=row|२०१५<br />''[[२०१५ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[मुंबई इंडियन्स]]'''<ref name="2015 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2015/engine/match/829823.html|title=2015 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref><br /><small>202/5 (२० षटके)</small> |Won by 41 runs<br /><small>([http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2015/engine/match/829823.htmlधावफलक])</small> |[[चेन्नई सुपर किंग्स]]<ref name="2015 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br /><small>161/8 (२० षटके)</small> |[[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]<ref name="2015 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |८<ref name="IPL 2015 season squads">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2015/content/squad/index.html?object=791129|title=IPL 2015 season squads|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> |[[Andre Russell]] ([[कोलकाता नाईट रायडर्स]])<ref name="2015 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |- !style="text-align:left;" scope=row|२०१६<br />''[[२०१६ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[Sunrisers Hyderabad]]'''<ref name="2016 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/981019.html|title=2016 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती |work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref><br /><small>208/7 (२० षटके)</small>''' |Won by 8 runs<br /><small>([http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/981019.htmlधावफलक])</small> |[[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]]<ref name="2016 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br /><small >200/7 (२० षटके) </small> |[[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगलोर]]<ref name="2016 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |८<ref name="IPL 2016 season squads">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/squad/index.html?object=968923 |title=IPL 2016 season squads|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> |[[Virat Kohli]] ([[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]])<ref name="2016 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |- !style="text-align:left;" scope=row|२०१७<br />''[[२०१७ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[मुंबई इंडियन्स]]'''<ref name="2017 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1082650.html|title=2017 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref><br /><small>129/8 (२० षटके)</small> |Won by 1 run<br /><small> ([http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1082650.htmlधावफलक])</small> |[[Rising Pune Supergiant]]<ref name="2017 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br />{{small|128/6 (२० षटके)}} |[[Rajiv Gandhi International Cricket Stadium]], [[Hyderabad]]<ref name="2017 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |८<ref>{{cite web|title=IPL 2017 Squads|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2017/content/squad/index.html?object=1078425|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> | [[Ben Stokes]] ([[Rising Pune Supergiant]])<ref name="2017 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |- !style="text-align:left;" scope=row|२०१८<br />''[[२०१८ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[चेन्नई सुपर किंग्स]]'''<ref name="2018 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{cite web|accessdate=१ एप्रिल २०२२|url=http://www.espncricinfo.com/series/8048/game/1136620/chennai-super-kings-vs-sunrisers-hyderabad-final-indian-premier-league-2018|title=2018 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]}}</ref><br />{{small|181/2 (18.3 overs)}} |Won by 8 wickets<br /><small>([http://www.espncricinfo.com/series/8048/game/1136620धावफलक])</small> |[[Sunrisers Hyderabad]]<br />{{small|178/6 (२० षटके)}}<ref name="2018 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |[[Wankhede Stadium]], [[Mumbai]] |८<ref>{{cite web|title=IPL 2018 Squads|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/squad/index.html?object=1131611|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> |[[Sunil Narine]] ([[कोलकाता नाईट रायडर्स]])<ref name="2018 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |- !style="text-align:left;" scope=row|२०१९<br />''[[२०१९ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[मुंबई इंडियन्स]]'''<ref name="2019 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/series/8048/scorecard/1181768/mumbai-indians-vs-chennai-super-kings-final-indian-premier-league-2019|title=Full Scorecard of Mumbai Indians vs चेन्नई सुपर किंग्स, Indian Premier League, Final – Score Report {{!}} ESPNcricinfo.com|website=ESPNcricinfo|language=en|access-date=12 May 2019}}</ref><br /><small>149/8 (२० षटके)</small> |Won by 1 run<br /><small>([http://www.espncricinfo.com/series/8048/scorecard/1181768धावफलक])</small> |[[चेन्नई सुपर किंग्स]]<ref name="2019 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/><br /><small>148/7 (२० षटके)</small> |[[Rajiv Gandhi International Cricket Stadium]], [[Hyderabad]]<ref name="2019 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती"/> |८<ref name="IPL 2019 season squads">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/squad/index.html?object=1165643|title=IPL 2019 season squads|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}</ref> |[[Andre Russell]] ([[कोलकाता नाईट रायडर्स]])<ref>{{Cite web|last=Staff|first=Scroll|title=IPL 2019: From Orange Cap-winner David Warner to MVP Andre Russell – full list of individual awards|url=https://scroll.in/field/923323/ipl-2019-from-orange-cap-winner-david-warner-to-mvp-andre-russell-full-list-of-individual-awards|access-date=2020-11-11|website=Scroll.in|language=en-US}}</ref> |- !style="text-align:left;" scope=row|२०२०<br/>''[[२०२० इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]'' |'''[[मुंबई इंडियन्स]]'''<ref name=":5">{{Cite web|title=Full Scorecard of Delhi Capitals vs Mumbai Indians Final 2020 - Score Report {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://www.espncricinfo.com/series/8048/scorecard/1237181/delhi-capitals-vs-mumbai-indians-final-indian-premier-league-2020-21|access-date=2020-11-10|website=www.espncricinfo.com|language=en}}</ref><br/><small>157/5 (18.4 overs)</small> |Won by 5 wickets<br><small>([https://www.espncricinfo.com/series/8048/game/1237181धावफलक])</small> |[[Delhi Capitals]]<ref name=":5" /><br/><small>156/7 (२० षटके)</small> |[[Dubai International Cricket Stadium]], [[Dubai]] |८<ref name="IPL 2020 season squads">{{cite web | url=https://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2020/content/squad/index.html?object=1210595|title=IPL 2020/21 squads|work=ESPN Cricinfo|accessdate=20 September 2020}}</ref> |[[Jofra Archer]] ([[Rajasthan Royals]])<ref>{{Cite web|title=IPL: Jofra Archer named Most Valuable Player after starring for Rajasthan Royals|url=https://www.skysports.com/cricket/news/15815/12129496/ipl-jofra-archer-named-most-valuable-player-after-starring-for-rajasthan-royals|access-date=2020-11-11|website=Sky Sports|language=en}}</ref> |} ===संघांची कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !|सत्र <br /> (संघांची संख्या)(S ![[२००८ इंडियन प्रीमियर लीग|२००८]]<br />(8) ![[२००९ इंडियन प्रीमियर लीग|२००९]]<br />(8) ![[२०१० इंडियन प्रीमियर लीग|२०१०]]<br />(8) ![[2011 Indian Premier League|2011]]<br />(10) ![[2012 Indian Premier League|2012]]<br />(9) ![[2013 Indian Premier League|2013]]<br />(9) ![[2014 Indian Premier League|2014]]<br />(8) ![[2015 Indian Premier League|2015]]<br />(8) ![[2016 Indian Premier League|2016]]<br />(8) ![[2017 Indian Premier League|2017]]<br />(8) ![[2018 Indian Premier League|2018]]<br />(8) ![[2019 Indian Premier League|2019]]<br />(8) ![[2020 Indian Premier League|2020]]<br />(8) |- !|यजमान देश !{{flagicon|IND}} !{{flagicon|RSA}} !{{flagicon|IND}} !{{flagicon|IND}} !{{flagicon|IND}} !{{flagicon|IND}} !{{flagicon|UAE}}<ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/cricketnext/news/ipl-7-to-return-to-india-after-uae-leg-no-matches-in-bangladesh-678477.html|title=IPL 7 to return to India after UAE leg, no matches in Bangladesh}}</ref><br />{{flagicon|IND}} !{{flagicon|IND}} !{{flagicon|IND}} !{{flagicon|IND}} !{{flagicon|IND}} !{{flagicon|IND}} !{{flagicon|UAE}} |- |align=left|[[राजस्थान रॉयल्स]]|| style="background: gold" |'''1st'''||6th||7th||10th ||7th||style="background-color: #cc9966"|3rd||5th||4th|| colspan=2 style="background:Red;"|Suspended||4th |7th |8th |- |align=left|[[चेन्नई सुपर किंग्स]]|| style="background: silver" |2nd||style="background-color: #cc9966"|SF||style="background: gold"|'''1st'''||style="background: gold"|'''1st'''||style="background: silver"|2nd||style="background: silver"|2nd||style="background-color: #cc9966"|3rd||style="background: silver"|2nd||style="background:Red;" colspan=2|Suspended||style="background: gold"|'''1st'''||style="background: silver"|2nd |7th |- |align=left|[[कोलकाता नाइट रायडर्स]]||6th||8th||6th||4th||style="background: gold" |'''1st'''||7th||style="background: gold" |'''1st'''||5th||4th|| style="background-color:#cc9966" |3rd||style="background-color: #cc9966"|3rd |5th |5th |- |align=left|[[मुंबई इंडियन्स]]||5th||7th||style="background: silver" |2nd||style="background-color: #cc9966"|3rd||4th||style="background-color: gold"|'''1st'''||4th||style="background-color: gold"|'''1st'''||5th||style="background: gold"|'''1st'''||5th ||style="background: gold" |'''1st''' |style="background: gold" |'''1st''' |- |align=left|[[दिल्ली कॅपिटल्स]]|| style="background-color: #cc9966" |SF||style="background-color: #cc9966"|SF||5th||10th||style="background-color: #cc9966"|3rd||9th||8th||7th||6th||6th||8th |style="background-color: #cc9966"|3rd |style="background: silver"|2nd |- |align=left|[[किंग्स XI पंजाब]]|| style="background-color: #cc9966" |SF||5th||8th||5th||6th||6th||style="background: silver"|2nd ||8th||8th||5th||7th |6th |6th |- |align=left|[[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]]||7th||style="background: silver"|2nd||style="background-color: #cc9966"|3rd||style="background: silver"|2nd||5th||5th||7th|| style="background-color: #cc9966"|3rd||style="background: silver"|2nd||8th||6th |8th |4th |- |align=left|[[सनरायझर्स हैदराबाद]]|| colspan="5" style="background: #ececec;" |'''संघ अस्तित्वात नव्हता'''||4th||6th||6th||style="background-color: gold"|'''1st'''||4th||style="background: silver"|2nd |4th |style="background-color:#cc9966"|3rd |- |align=left|[[डेक्कन चार्जर्स]]^†||8th||style="background: gold"|'''1st'''||4th||7th||8th||colspan=8 style="background: #ececec;"|Team defunct |- |align=left|[[Pune Warriors India|पुणे वॉरियर्स इंडिया]]^†||colspan=3 style="background: #ececec;"|'''संघ अस्तित्वात नव्हता'''||9th||9th||8th||colspan=7 style="background: #ececec;"|Team defunct |- |align=left|[[कोची टस्कर्स केरळ]]^†|| colspan="3" style="background: #ececec;" |'''संघ अस्तित्वात नव्हता'''||8th||colspan=9 style="background: #ececec;"|Team defunct |- |align=left|[[रायझिंग पुणे सुपरजायंट]]^†|| colspan="8" style="background: #ececec;" |'''संघ अस्तित्वात नव्हता'''||7th||style="background: silver"|2nd||colspan=3 style="background: #ececec;"|Team defunct |- |align=left|[[गुजरात लायन्स]]^†|| colspan="8" style="background: #ececec;" |'''संघ अस्तित्वात नव्हता'''|| style="background-color: #cc9966" |3rd||7th||style="background: #ececec;" colspan=3|Team defunct |- |} ^† <small>No longer exists.</small> ==दूरचित्रवाणी करार== {| class="wikitable" width=98% |- ! width=20%| '''दूरचित्रवाहिनी''' ! width=60%| '''प्रादेशिक विभाग''' ! width=20%| '''माहिती''' |- ! [[सोनी वाहिनी]]/[[वर्ल्ड स्पोर्ट्‌स ग्रुप]]<br> | विश्व हक्क, [[भारत]] || १० वर्ष, [[USD]] 1.026 Billion |- ! [[नेटवर्क टेन]] | [[ऑस्ट्रेलिया]] || ५ वर्ष, १०-१५ दशलक्ष ऑस्ट्रेलियन डॉलर .<ref>{{स्रोत बातमी|title=क्रिक‍इन्फो - ऑस्ट्रेलिया - टु गेट लाइव्ह कव्हरेज ऑफ आयपीएल|दुवा=http://content-aus.cricinfo.com/ipl/content/current/story/335886.html |दिनांक=2008-02-02|अ‍ॅक्सेसदिनांक=2008-04-12}}</ref> |- ! [[सेटंटा स्पोर्ट्‌स]]<br> | [[इंग्लंड]] आणि [[आयर्लंड]] || ५ वर्ष <ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.guardian.co.uk/media/2008/feb/25/sportsrights.television|title=सेटंटा स्नॅफल्स आयपीएल क्रिकेट यूके राइट्स|लेखक=जॉन प्लंकेट|प्रकाशक=द गार्डियन|date=२५/०२/२००८|अ‍ॅक्सेसदिनांक=2008-03-21}}</ref> |- ! [[अरब डिजिटल डिस्ट्रीब्युशन]] | [[मध्य पूर्व देश|मध्य-पूर्वेतील देशांमध्ये]] प्रसारणाचे हक्क अरब डिजिटल डिस्ट्रीब्युशनच्या एआरटी प्राइम स्पोर्ट वाहिनी कडे आहेत. ही वाहिनी पुढील देशांमध्ये प्रसारण करेल: [[संयुक्त अरब अमिराती]], [[बहारीन]], [[इराण]], [[इराक]], [[जॉर्डन]], [[कुवेत]], [[लेबेनॉन]], [[ओमान]], [[कतार]], [[पॅलेस्टाइन]], [[सौदी अरेबिया]], [[सीरिया]], [[तुर्कस्तान]], [[अल्जीरिया]], [[मोरोक्को]], [[ट्यूनिशिया]], [[इजिप्त]], [[सुदान]] आणि [[लीबिया]]. || १० वर्ष.<ref>[http://cricket.indiatimes.com/News/News/UAE_broadcaster_bags_IPL_telecast_rights/articleshow/2914667.cms अरब डिजिटल डिस्ट्रिब्यूशन]</ref> |- ! [[विलो टीवी]] | [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|उत्तर अमेरिकेत]] [[दूरदर्शन]], [[रेडियो]], [[ब्रॉड-बॅन्ड]] तसेच [[महाजाल|इंटरनेट]] प्रसारणाचे हक्क. || ५ वर्ष<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.cricketnext.com/news/ipl-willow-tv-gets-tv-rights-for-the-americas/30865-13.html |title=विलो टीव्ही |access-date=2010-09-02 |archive-date=2008-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080625062132/http://www.cricketnext.com/news/ipl-willow-tv-gets-tv-rights-for-the-americas/30865-13.html |url-status=dead }}</ref> |- ! [[सुपरस्पोर्ट्‌स]]<br> | [[दक्षिण आफ्रिका]] || |- ! [[जीइओ सुपर]]<br> | [[पाकिस्तान]] || |- ! [[एशियन टेलेविजन नेटवर्क|एटीएन]]/[[कॉमनवेल्थ ब्रॉडकास्टिंग नेटवर्क|सीबीएन]]<br> | [[कॅनडा]] || |- |}after that 2018-2019 star sport network deal of brodcast india and globaly to Rs. 6138.1 crore. ==स्पर्धा प्रायोजक करार== ==संघ== {| class="wikitable" width=98% |- ! width=20%| '''फ्रॅंचाईजी''' ! width=60%| '''मालक ''' ! width=20%| '''किंमत ([[अमेरिकन डॉलर|USD]])''' |- ! [[मुंबई इंडियंन्स]]<br> | [[मुकेश अंबानी]] and [[रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड]] || $111.9 million |- ! [[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर|बंगलोर रॉयल चॅलेंजर्स]] | [[विजय मल्ल्या|डॉ. विजय मल्ल्या]] and [[युनायटेड ब्रुवरीज समूह|यू.बी. समूह]] || $111.6 million |- ! [[डेक्कन चार्जर्स]]<br> | [[डेक्कन क्रॉनिकल]] || $107 million |- ! [[चेन्नई सुपर किंग्ज]] |[[इंडिया सिमेंट]] आणि [[एन. श्रीनिवासन]] || $91 million |- ! [[दिल्ली डेअरडेव्हिल्स]] | [[जी.एम.आर. होल्डिंग्स]] || $84 million |- ! [[किंग्स XI पंजाब]]<br> | [[प्रीती झिंटा]], [[नेस वाडिया]], [[करन पॉल]] ([[अपीजे सुरेंद्र समूह]]) आणि [[मोहित बर्मन]] ([[डाबर]]) || $76 million |- ! [[कोलकाता नाईट रायडर्स]]<br> | [[शाहरुख खान]], [[जुही चावला]] आणि [[जय मेहता]]|| $75.09 million |- ! [[राजस्थान रॉयल्स]] | इमर्जिंग मीडिया: ([[मनोज बडाळे]], [[लाचलन म्युड्रॉक]] आणि [[सुरेश चेलाराम]]) || $67 million |- |} ==खेळाडू करार== {{main|मुंबई इंडियंन्स|बंगलोर रॉयल चॅलेंजर्स|डेक्कन चार्जेर्स|चेन्नई सुपर किंग्ज|दिल्ली डेअरडेव्हिल्स|किंग्स XI पंजाब|कोलकाता नाइट रायडर्स|राजस्थान रॉयल्स}} [[फेब्रुवारी २०]] २००८ रोजी खेळाडूंचा लिलाव करण्यात आला. [[राहुल द्रविड]], [[सचिन तेंडुलकर]], [[सौरभ गांगुली]], [[युवराजसिंग]] आणि [[वीरेंद्र सेहवाग]] यांना [[आयकॉन खेळाडू]]चे पद देण्यात आले. == नियम == एखादा संघाला खेळाडू समाविष्ट करण्यासाठी पाच मार्ग आहेत.<ref name="Acquiring Players">[http://content-usa.cricinfo.com/ipl2009/content/current/story/387453.html Slow trading with all eyes on auction], Brief discussion of IPL rules on acquiring players.</ref><ref name="Replacement Players">[http://cricketnext.in.com/news/ipl-lays-down-guidelines-for-replacements/37769-13.html IPL lays down guidelines for replacements] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005160009/http://cricketnext.in.com/news/ipl-lays-down-guidelines-for-replacements/37769-13.html |date=2011-10-05 }}, Discusses IPL rules on buying replacement players players.</ref> १. वार्षिक खेळाडू लिलावातून २. इतर संघातील भारतीय खेळाडूंना 'विकत' घेऊन. ३. कोणत्याही संघात नसलेल्या खेळाडूंना कंत्राट देऊन. ४. इतर संघांशी खेळाडूंची अदलाबदल करून. ५. असलेल्या एखाद्या खेळाडूच्या बदली इतर खेळाडू घेऊन. प्रत्येक खेळाडूचा व्यवहार त्याच्या संमतीने हा ठरवलेल्या व्यापारी चौकटीत केला जाऊ शकतो. संघमालकला जुन्या व नवीन करारातील फरक द्यावा लागेल. जर नवीन करार हा पूर्वीच्या करारापेक्षा कमी किमतीचा असेल तर पूर्वीच्या संघमालक व खेळाडू हे फरक सोसतात.<ref name="IPL Trading">[http://content-usa.cricinfo.com/india/content/story/374805.html http://content-usa.cricinfo.com/india/content/story/374805.html], IPL rules when trading players.</ref> ====संघाच्या बांधणीसाठीचे काही नियम असे आहेत:==== * संघात किमान १६ खेळाडू आणि एक संघ फिजियो व एक संघ प्रशिक्षक असणे आवश्यक आहे. * संघात ८ पेक्षा जास्त परदेशी खेळाडू व खेळताना ४ पेक्षा जास्त परदेशी खेळाडू खेळवले जाऊ नयेत. २००९ पासून परदेशी खेळाडूंची संख्यामर्यादा १० करण्यात आली आहे. * प्रत्येक संघात किमान ८ स्थानिक खेळाडू असणे बंधनकारक आहे. * प्रत्येक संघामध्ये खालील २२ भारतीय संघांतील किमान २ खेळाडू असावेत. [[राहुल द्रविड]], [[सचिन तेंडुलकर]], [[सौरव गांगुली]], [[युवराजसिंग]] आणि [[वीरेंद्र सेहवाग]] यांना [[आयकॉन खेळाडू]]चे पद देण्यात आले. खेळाडूंच्या लिलावाकरिता संघाला५ दशलक्ष डॉलरचे बंधन घालण्यात आले. २२ वर्षाखालील किमान वार्षिक मानधन $२०००० निश्चित करण्यात आले, तर बाकीच्यांना $५०००० निश्चित करण्यात आले. [[आयकॉन खेळाडूं]]ना त्या-त्या संघात सर्वांत महाग बोली लागलेल्या खेळाडूंपेक्षा १५% अधिक रक्कम द्यावी लागेल. स्पर्धेचे नियम असे आहेत. [http://www.iplt20.com/rules-of-the-competition.html here] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090415001159/http://www.iplt20.com/rules-of-the-competition.html |date=2009-04-15 }}. ==संघांची कमाई== इंडियन प्रीमियर लीगचे पहिले पर्व १ जून २००८ला संपले, पहिल्या पर्वात भरमसाठ भांडवली गुंतवणूक असल्याने, संघ फायद्यात असतील असे कोणालाही वाटले नव्हते. खालील सारणीत दाखवल्याप्रमाणे फायदा-तोटा आहे.<ref>[http://businesstoday.digitaltoday.in/index.php?option=com_content&task=view&id=5206&issueid=28, Will cricket's new czars make money?, 14 May 2008]</ref> {| class="wikitable" width=98% |- ! width=20%| '''संघ''' ! width=35%| '''मिळकत''' ! width=35%| '''खर्च''' ! width=10%| '''नफा/तोटा ([[भारतीय रूपया|Rs. करोड]])''' |- ! [[{{iplname|Mumbai Indians}}]]<br> | <br/> :अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35 :ब. संघ प्रायोजक - 20 :क. तिकीट विक्री - 14 :'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 69''' || <br/> :अ.संघ फीज - 45 :ब.संघ खर्च- 20 :क.प्रचार आणि संचालन - 20 :'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 85''' || '''तोटा - 16'''(To be profitable in season 2) |- ! [[{{iplname|BRC}}]] | <br/> :अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35 :ब. संघ प्रायोजक - 0 :क. तिकीट विक्री - 10 :'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 45''' ||<br/> :अ.संघ फीज - 48 :ब.संघ खर्च - 22 :क.प्रचार आणि संचालन - 18 :'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 88''' || '''तोटा - 43''' |- ! [[{{iplname|Deccan Chargers|Hyderabad Deccan Chargers}}]]<br> | <br/> :अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35 :ब. संघ प्रायोजक - 17 ; :क. तिकीट विक्री - 12 :'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 64''' || <br/> :अ.संघ फीज - 45 :ब.संघ खर्च - 24 :क.प्रचार आणि संचालन- 13 :'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 82''' || '''तोटा - 18''' |- ! [[{{iplname|Chennai Super Kings}}]] | <br/> :अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35 :ब. संघ प्रायोजक - 25 :क. तिकीट विक्री - 12.8 :'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 72.8''' || <br/> :अ.संघ फीज - 36 :ब.संघ खर्च - 24 :क.प्रचार आणि संचालन - 13 :'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 73''' || '''तोटा - 0.2'''(To be profitable in season 2) |- ! [[{{iplname|DD}}]] | <br/> :अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35 :ब. संघ प्रायोजक - 20 :क. तिकीट विक्री - 15.4 :'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 70.4''' ||<br/> :अ.संघ फीज - 34 :ब.संघ खर्च - 23 :क.प्रचार आणि संचालन - 20 :'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 77''' || '''तोटा - 6.6'''(To be profitable in season 2) |- ! [[{{iplname|Kings XI Punjab}}]]<br> | <br/> :अ. प्रक्षेपण अधिकार- 35 :ब. संघ प्रायोजक - 22 :क. तिकीट विक्री - 9 :'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 66''' || <br/> :अ.संघ फीज - 30.4 :ब.संघ खर्च - 25 :क.प्रचार आणि संचालन - 13 :'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 68.4''' || '''तोटा - 2.4'''(To be profitable in season 2) |- ! [[{{iplname|Kolkata Knight Riders}}]]<br> | <br/> :अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35 :ब. संघ प्रायोजक - 34 :क. तिकीट विक्री - 20 :'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 89''' || <br/> :अ.संघ फीज - 31 :ब.संघ खर्च - 25 :क.प्रचार आणि संचालन - 20 :'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 76''' || '''नफा - 13''' |- ! [[{{iplname|Rajasthan Royals}}]] | <br/> :अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35 :ब. संघ प्रायोजक - 16 :क. तिकीट विक्री - 8 :'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 59''' || <br/> :अ.संघ फीज - 27 :ब.संघ खर्च - 13 :क.प्रचार आणि संचालन - 13 :'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 53''' || '''नफा - 6''' |- |} * सर्व आकडे कोटीमध्ये आहेत. (1 कोटी = 10,000,000)'' ''Source: Refer 16 in reference section'' ==हे सुद्धा पहा== in 2019 delhi teams name changed as delhi capitals. Delhi and chennai qualify in ipl 2019 season. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[https://www.iplt20.com/ Official Indian Premier League Site] *[http://www.crichome.com/ League Cricket Coverage in India - IPL and ICL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101226164121/http://www.crichome.com/ |date=2010-12-26 }} *[http://www.thetwenty20cup.co.uk/db/indian_premier_league/default.asp cricket20 Coverage of the IPL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090214233130/http://thetwenty20cup.co.uk/db/indian_premier_league/default.asp |date=2009-02-14 }} {{भारतीय प्रीमियर लीग}} {{२०-२० क्रिकेट लीग}} [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]] [[वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] 8kx2jhgfbzkd8ii5n0w3l71bv9s75id 0 51386 2683674 2623325 2026-05-11T04:56:36Z Abhijitsathe 4193 2683674 wikitext text/x-wiki '''दक्षिण कोलकाता''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[पश्चिम बंगाल]] राज्यातील [[कोलकाता]] शहराच्या दक्षिण भागात स्थित असून ह्यामधील सर्व ३ [[पश्चिम बंगाल विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा जिल्ह्यामध्ये]] तर उर्वरित ४ मतदारसंघ [[कोलकाता जिल्हा|कोलकाता जिल्ह्यामध्ये]] आहेत. दक्षिण कोलकाता हा [[तृणमूल काँग्रेस]]च्या बालेकिल्ल्यांपैकी एक समजला जातो. १९९८ सालापासून सलग ८ वेळा तृणमूलचे उमेदवार येथून निवडून आले आहेत. पश्चिम बंगालच्या माजी मुख्यमंत्री व माजी केंद्रीय मंत्री [[ममता बॅनर्जी]] ह्या दक्षिण कोलकात्यामधून सलग सहा वेळा लोकसभेवर निवडून आल्या होत्या. [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०२६|२०२६ विधानसभा निवडणुकीमध्ये]] येथील भवानीपूर विधानसभा मतदारसंघामधून [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|विद्यमान मुख्यमंत्री]] [[शुवेंदू अधिकारी]] ह्यांनी ममता बॅनर्जी ह्यांचा १५,००० मतांनी पराभव करून तृणमूलची सत्ता संपुष्टात आणली. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ क्र. २३ - दक्षिण कोलकातामध्ये २००९ पासून खालील ७ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | कसबा | rowspan="3" | [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा]] |- |२ | बेहाला पश्चिम |- |३ | बेहाला पूर्व |- |४ | कोलकाता पोर्ट || rowspan="4" | [[कोलकाता जिल्हा|कोलकाता]] |- |५ | भवानीपूर |- |६ | रसबिहारी |- |७ |बालीगंज |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- |[[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[सुब्राता बक्षी]] | rowspan=3 bgcolor=#32CD32| | rowspan=3 | [[तृणमूल काँग्रेस]] |- |[[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | rowspan=2 | [[माला रॉय]] |- |[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] |} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] {{संदर्भनोंदी}} {{पश्चिम बंगाल मतदारसंघ यादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील लोकसभा मतदारसंघ]] 1z6g2k1k25g9veyy19we8pcyjmj5c2p 2683675 2683674 2026-05-11T04:57:04Z Abhijitsathe 4193 2683675 wikitext text/x-wiki '''दक्षिण कोलकाता''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[पश्चिम बंगाल]] राज्यातील [[कोलकाता]] शहराच्या दक्षिण भागात स्थित असून ह्यामधील सर्व ३ [[पश्चिम बंगाल विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा जिल्ह्यामध्ये]] तर उर्वरित ४ मतदारसंघ [[कोलकाता जिल्हा|कोलकाता जिल्ह्यामध्ये]] आहेत. दक्षिण कोलकाता हा [[तृणमूल काँग्रेस]]च्या बालेकिल्ल्यांपैकी एक समजला जातो. १९९८ सालापासून सलग ८ वेळा तृणमूलचे उमेदवार येथून निवडून आले आहेत. पश्चिम बंगालच्या माजी मुख्यमंत्री व माजी केंद्रीय मंत्री [[ममता बॅनर्जी]] ह्या दक्षिण कोलकात्यामधून सलग सहा वेळा लोकसभेवर निवडून आल्या होत्या. [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०२६|२०२६ विधानसभा निवडणुकीमध्ये]] येथील भवानीपूर विधानसभा मतदारसंघामधून [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|विद्यमान मुख्यमंत्री]] [[शुवेंदू अधिकारी]] ह्यांनी ममता बॅनर्जी ह्यांचा १५,००० मतांनी पराभव करून तृणमूलची सत्ता संपुष्टात आणली. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ क्र. २३ - दक्षिण कोलकातामध्ये २००९ पासून खालील ७ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | कसबा | rowspan="3" | [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा]] |- |२ | बेहाला पश्चिम |- |३ | बेहाला पूर्व |- |४ | कोलकाता पोर्ट | rowspan="4" | [[कोलकाता जिल्हा|कोलकाता]] |- |५ | भवानीपूर |- |६ | रसबिहारी |- |७ |बालीगंज |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- |[[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[सुब्राता बक्षी]] | rowspan=3 bgcolor=#32CD32| | rowspan=3 | [[तृणमूल काँग्रेस]] |- |[[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | rowspan=2 | [[माला रॉय]] |- |[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] |} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] {{संदर्भनोंदी}} {{पश्चिम बंगाल मतदारसंघ यादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील लोकसभा मतदारसंघ]] 2oit8lonfzwq0hq4o2z131jypnrhwxu 2683731 2683675 2026-05-11T09:23:57Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने लेख [[दक्षिण कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ]] वरुन [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ]] ला हलविला 2683675 wikitext text/x-wiki '''दक्षिण कोलकाता''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[पश्चिम बंगाल]] राज्यातील [[कोलकाता]] शहराच्या दक्षिण भागात स्थित असून ह्यामधील सर्व ३ [[पश्चिम बंगाल विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा जिल्ह्यामध्ये]] तर उर्वरित ४ मतदारसंघ [[कोलकाता जिल्हा|कोलकाता जिल्ह्यामध्ये]] आहेत. दक्षिण कोलकाता हा [[तृणमूल काँग्रेस]]च्या बालेकिल्ल्यांपैकी एक समजला जातो. १९९८ सालापासून सलग ८ वेळा तृणमूलचे उमेदवार येथून निवडून आले आहेत. पश्चिम बंगालच्या माजी मुख्यमंत्री व माजी केंद्रीय मंत्री [[ममता बॅनर्जी]] ह्या दक्षिण कोलकात्यामधून सलग सहा वेळा लोकसभेवर निवडून आल्या होत्या. [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०२६|२०२६ विधानसभा निवडणुकीमध्ये]] येथील भवानीपूर विधानसभा मतदारसंघामधून [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|विद्यमान मुख्यमंत्री]] [[शुवेंदू अधिकारी]] ह्यांनी ममता बॅनर्जी ह्यांचा १५,००० मतांनी पराभव करून तृणमूलची सत्ता संपुष्टात आणली. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ क्र. २३ - दक्षिण कोलकातामध्ये २००९ पासून खालील ७ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | कसबा | rowspan="3" | [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा]] |- |२ | बेहाला पश्चिम |- |३ | बेहाला पूर्व |- |४ | कोलकाता पोर्ट | rowspan="4" | [[कोलकाता जिल्हा|कोलकाता]] |- |५ | भवानीपूर |- |६ | रसबिहारी |- |७ |बालीगंज |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- |[[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[सुब्राता बक्षी]] | rowspan=3 bgcolor=#32CD32| | rowspan=3 | [[तृणमूल काँग्रेस]] |- |[[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | rowspan=2 | [[माला रॉय]] |- |[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] |} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] {{संदर्भनोंदी}} {{पश्चिम बंगाल मतदारसंघ यादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील लोकसभा मतदारसंघ]] 2oit8lonfzwq0hq4o2z131jypnrhwxu 0 51393 2683755 2623324 2026-05-11T11:23:26Z Abhijitsathe 4193 2683755 wikitext text/x-wiki '''हूगळी''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[पश्चिम बंगाल]] राज्यातील [[हूगळी-चुंचुरा]] शहर व परिसरात स्थित असून ह्यामधील सर्व ७ [[पश्चिम बंगाल विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[हूगळी जिल्हा|हूगळी जिल्ह्यामध्ये]] आहेत. हूगळी लोकसभा मतदारसंघ २००९ सालापर्यंत कम्युनिस्टांचा बालेकिल्ला होता. [[मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष]]ाचे [[रूपचंद पाल]] येथून १९८९ ते २००९ दरम्यान सलग सहा वेळा निवडून आले होते. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ क्र. २८ - हूगळी मध्ये २००९ पासून खालील ७ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | सिंगूर | rowspan="7" |[[हूगळी जिल्हा|हूगळी]] |- |२ |चंदननगर |- |३ |चुंचुरा |- |४ |बालागढ |- |५ |पंडुआ |- |६ |सप्तग्राम |- |७ |धानेखाली |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- |[[२००९ लोकसभा निवडणुका|२००९]] |rowspan=2 | [[रत्ना डे]] |rowspan=2 bgcolor=#32CD32| |rowspan=2 | [[तृणमूल काँग्रेस]] |- |[[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] |- |[[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] |[[लॉकेट चॅटर्जी]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- |[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] |[[रचना बॅनर्जी]] | bgcolor=#32CD32| | [[तृणमूल काँग्रेस]] |} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] == बाह्य दुवे == {{संदर्भनोंदी}} {{पश्चिम बंगाल मतदारसंघ यादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील लोकसभा मतदारसंघ]] 91ljh7vjm7tcvmc2sgwvzg9qw9cub15 0 51395 2683626 2623345 2026-05-10T18:30:15Z Abhijitsathe 4193 2683626 wikitext text/x-wiki '''जादवपूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[पश्चिम बंगाल]] राज्यातील [[कोलकाता]] महानगराच्या दक्षिण क्षेत्रामधील जादवपूर परिसरात स्थित असून ह्यामधील सर्व सात [[पश्चिम बंगाल विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा जिल्ह्यामध्ये]] आहेत. जादवपूर हा [[तृणमूल काँग्रेस]]च्या बालेकिल्ल्यांपैकी एक समजला जातो. तृणमूलचे उमेदवार येथून आजवर सहा वेळा निवडून आले आहेत. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ क्र. २२ - जादवपूरमध्ये २००९ पासून खालील ७ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | बारुईपूर पूर्व | rowspan="7" | [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा]] |- |२ | बारुईपूर पश्चिम |- |३ | सोनारपूर दक्षिण |- |४ | भानगड |- |५ | जादवपूर |- |६ | सोनारपूर उत्तर |- |७ |टॉलीगंज |} == खासदार == हा मतदारसंघ १९६७ ते २००९ दरम्यान [[मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष]]ाच्या वर्चस्वाखाली होता. [[ज्योतिर्मय बसू]], [[अमल दत्ता]], [[शमिक लाहिरी]] हे तिघे मार्क्सवादी नेते डायमंड हारबरमधून प्रत्येकी ४ वेळा निवडून आले होते. {| class="wikitable" !वर्ष ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- |[[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[सुगाता बोस]] | rowspan=3 bgcolor=#32CD32| | rowspan=3 | [[तृणमूल काँग्रेस]] |- |[[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | [[मिमी चक्रवर्ती]] |- |[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] |[[सायोनी घोष]] |} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] {{संदर्भनोंदी}} {{पश्चिम बंगाल मतदारसंघ यादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील लोकसभा मतदारसंघ]] kl8v921gl3ry43hxn3m6evlw3n31uic 2683627 2683626 2026-05-10T18:30:39Z Abhijitsathe 4193 2683627 wikitext text/x-wiki '''जादवपूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[पश्चिम बंगाल]] राज्यातील [[कोलकाता]] महानगराच्या दक्षिण क्षेत्रामधील जादवपूर परिसरात स्थित असून ह्यामधील सर्व सात [[पश्चिम बंगाल विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा जिल्ह्यामध्ये]] आहेत. जादवपूर हा [[तृणमूल काँग्रेस]]च्या बालेकिल्ल्यांपैकी एक समजला जातो. तृणमूलचे उमेदवार येथून आजवर सहा वेळा निवडून आले आहेत. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ क्र. २२ - जादवपूरमध्ये २००९ पासून खालील ७ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | बारुईपूर पूर्व | rowspan="7" | [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा]] |- |२ | बारुईपूर पश्चिम |- |३ | सोनारपूर दक्षिण |- |४ | भानगड |- |५ | जादवपूर |- |६ | सोनारपूर उत्तर |- |७ |टॉलीगंज |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- |[[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[सुगाता बोस]] | rowspan=3 bgcolor=#32CD32| | rowspan=3 | [[तृणमूल काँग्रेस]] |- |[[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | [[मिमी चक्रवर्ती]] |- |[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] |[[सायोनी घोष]] |} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] {{संदर्भनोंदी}} {{पश्चिम बंगाल मतदारसंघ यादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील लोकसभा मतदारसंघ]] s4wir9q56npn8wurfcmzhybwuhhcgxx 0 55708 2683728 2623258 2026-05-11T09:08:06Z ~2026-28344-40 182968 2683728 wikitext text/x-wiki [[सूर्य|सूर्यापासून]] [[उष्णता]] व [[प्रकाश]] या रूपाने येणाऱ्या ऊर्जेला '''सौर ऊर्जा''' असे म्हणतात. सौर ऊर्जेमुळे [[पृथ्वी]]वरील हवामानात बदल घडतात. सूर्यापासून पृथ्वीला १७४ [[पेटावॅट]] [[ऊर्ज|ऊर्जा]] मिळते. यातली सुमारे ३०% ऊर्जा परावर्तित होते तर उरलेली ऊर्जा वातावरणात शोषली जाते. या ऊर्जेमुळे [[वातावरण]] व [[जमीन]] तापते. वातावरण तापल्यामुळे [[समुद्र]] तापतो व पाण्याचे [[बाष्पीभवन]] होऊन वातावरणाचे चक्र सुरू राहते. [[सूर्यप्रकाश]] हा पृथ्वीवर [[प्रकाश]] मिळवण्यासाठीचा मुख्य स्रोत आहे. विषुववृत्ताच्या उत्तरेकडे आणि दक्षिणेकडे  २३.५° अंशांमधील म्हणजे कर्कवृत्त आणि मकरवृत्त यातील प्रदेशाला उष्ण कटिबंधीय प्रदेश म्हणतात. आपला भारत देश उष्णकटिबंधीय प्रदेशात येतो. इथे वर्षभर सूर्य तळपतो त्यामुळे सौर ऊर्जा बऱ्याच मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध असते. सौर ऊर्जेचा उपयोग माणसे रोजच्या व्यवहारांमध्ये नेमाने करत नसल्याने तिला अपारंपरिक ऊर्जा म्हणतात. असे असले तरी, सौर ऊर्जा हे अक्षय ऊर्जाचा एक मोलाचा स्रोत आहे. सौर ऊर्जा मिळवण्यासाठी फोटोव्होल्टेइक सिस्टिम, केंद्रीकृत सौर ऊर्जा आणि सौर वॉटर हीटरचा वापर होतो. सौर ऊर्जेचा प्रकल्प भांडवली गुंतवणुकीचा विचार करता महाग पडतो. पण जास्त काळ टिकतो आणि तिचा दुरुस्ती खर्च कमी असतो. सोलर मिशन अंतर्गत २०२२ पर्यंत २०,००० मेगावॅट वीज उत्पन्न व्हावी असा उद्देश आहे. सौर ऊर्जा उपयोगात आणण्यासाठी योजना आखताना सर्वप्रथम तिची उपलधता कुठे  आणि किती आहे हे विचारात घ्यावे लागते. भारतातील वेधशाळांत अनेक दशकांपासून सूर्यप्रकाशाचा अवधी, सौर विकरण आणि दिशा यांच्या नोंदी केल्या गेल्या आहेत. त्यांचे विश्लेषण करून सौर प्रकल्पासाठी जागा ठरवली जाते. महाराष्ट्रात सौर ऊर्जेचा वापर वाढवण्यासाठी भरपूर वाव आहे. सोलापूर, उस्मानाबाद आणि सातारा जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणावर सौर ऊजचा वापर करणारे वीज निर्मिती प्रकल्प उभारले गेले आहेत. नागपूर, चंद्रपूर, लातूर, अहमदनगर, जळगाव, धुळे, पुणे या जिल्ह्यातही काही ठिकाणी असे प्रकल्प आहेत. या सर्व प्रकल्पांची एकूण वीज निर्मिती क्षमता ४०० मेगावॅट असली तर ती २०२० पर्यंत ती ७,५०० मेगावॅट इतकी वाढवायची योजना आहे. आंतरराष्ट्रीय मानक संघटनेने सौर ऊर्जा उपकरणासंबंधित अनेक मानके ठरवली आहेत. उदाहरणार्थ, ''आयएसओ क्र. ९०५०'' हे इमारतींमध्ये काचेच्या भिंतींसंबंधित आहे तर ''आयएसओ क्र. १०२१७'' सोलर वॉटर हीटर्समध्ये वापरल्या जाणाऱ्या सामग्रीशी संबंधित आहे. जगभरात आता भरुपुर लोक सौर वर इंधन व सोय झाली आहे. ==चित्र दालन== <gallery> चित्र:Westland kassen.jpg|नेदरलँड्स येथील एक ग्रीन हाऊस, सौर ऊर्जा वापरून भाजीपाला व फळे पिकवते आणि फुलांची शेती करते चित्र:SolarPowerPlantSerpa.jpg|११ मेगावॅटचा सेर्पा (पोर्तुगाल) येथील सौर विजेचा प्रकल्प चित्र:Nuna3Team.JPG|सौर वाहने शर्यत [[नुना३]] ही सौर वाहनांची शर्यत डार्विन-अ‍ॅडलेड या शहरांदरम्यान होते.(ऑस्ट्रेलिया) चित्र:Solar two.jpg|सौर २ चेसंग्राहक ढगाळ वातावरणात आणि रात्री ऊर्जा देऊ शकतात. चित्र:Giant photovoltaic array.jpg|नेलेस पॉवर प्लॅन्ट, हा सौर ऊर्जेतून वीज उत्पादन करणारा उत्तर अमेरिकेतील सर्वात मोठा प्रकल्प आहे. </gallery> ==नगर विकास नियोजन== [[चित्र:Technische Universität Darmstadt - Solar Decathlon 2007.jpg|thumb|ड‍र्मस्टेट युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | title=ड‍र्मस्टेट युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी चे संकेतस्थळ| दुवा=http://www.solardecathlon.de/index.php/our-house/the-design}}</ref> गढूळ पाणी स्थिर करण्यासाठी तळ्यांमध्ये रसायने किंवा विजेऐवजी सौर उर्जेचा वापर केला जाऊ शकतो. अशा तलावांमधील शेवाळी वाढतात आणि [[प्रकाश संश्लेषण]] करून [[कार्बन डायॉक्साइड|कार्बन डाय ऑक्साईड]] शोषून घेतात. जरी शेंगा विषारी रसायने तयार करू शकतात जे पाणी वापरण्यायोग्य बनवतात.(????) [[चित्र:Flipped MIT Solar One house.png|एम आय टीचे सोलर हाऊस]] ==''असंबद्ध मजकूर''== १९३९ साली उभारलेले एम आय टीचे सोलर हाऊस थर्मल संग्राहक म्हणून वर्षभर वापरात. एम.आय.टी.च्या सोलर हाऊस # 1, यू.एस. मधील 1 9 3 9 मध्ये बांधण्यात आलेल्या, वर्षभरात गरम होण्याकरिता मौसमी थर्मल एनर्जी स्टोरेजचा वापर करतात. थर्मल मास ही अशी कोणतीही सामग्री आहे ज्याचा उपयोग सौर उर्जेच्या बाबतीत सूर्यपासून उष्मा-उष्मा साठविण्यासाठी केला जाऊ शकतो. सामान्य थर्मल मास सामग्रीमध्ये दगड, [[सिमेंट]] आणि पाणी समाविष्ट असते. ऐतिहासिकदृष्ट्या ते शुष्क हवामानात किंवा उष्ण समशीतोष्ण भागात वापरले जातात जेणेकरून दिवसात सौर उर्जेचा अवशोषण करून आणि रात्री उष्ण वातावरणात साठवून ठेवलेल्या उष्णता वितरीत करून इमारती थंड ठेवतात. [[चित्र:Indonesia-sodis-gross.jpg|सोडिस SODIS तंत्रज्ञान इंडोनेशिया येथे पाणी शुद्धीकरणासाठी वापरात.]] सौर पाणी निर्जंतुकीकरण (एसओडीआयएस) मध्ये जल-भरलेल्या प्लास्टिक पॉलिथिलीन टीरेफथलेट (पीईटी) बाटल्यांना सूर्यप्रकाशात अनेक तासांनी उघड करणे समाविष्ट आहे. बारामती तालुक्यामध्ये शिर्सुफळ याठिकाणी १४ मे. वॅ. क्षमता असलेला सौर ऊर्जा प्रकल्प मार्च २०१५ मध्ये कार्यान्वित झालेला आहे. ग्रामीण भागामध्ये अशा प्रकारचा सौर ऊर्जा प्रकल्प उभा राहणे म्हणजे तालुक्याच्या विकासाच्या दृष्टिने ते महत्त्वाचे पाऊल ठरलेले आहे. आज बारामती तालुक्यामध्ये अनेक संस्थांच्या माध्यमातून, एन्. जी. ओ.च्या माध्यमातून तसेच ॲग्रिकल्चरल डेव्ह्लपमेंट ट्रस्टच्या माध्यमातून सौर ऊर्जा प्रकल्प कार्यान्वित आहेत. आज गावखेड्यांमध्ये सौर ऊर्जेचा वापर केला जात आहे. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{स्रोत संकेतस्थळ| दुवा = http://www.indg.in/rural-energy/technologies-under-rural-energy/93894c930-90a93094d91c93e-1/view?set_language=mr | title= ग्रामीण ऊर्जा| प्रकाशक =सीड्याक|भाषा=मराठी, मळ्याळम, कन्न्ड,तेलगू, तमिळ, बंगाली, इंग्रजी }} * {{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://science.nasa.gov/headlines/y2002/solarcells.htm|title=फोटोव्होल्टिक्स कसे काम करते?|प्रकाशक=नासा|भाषा=इंग्लिश|access-date=2008-10-21|archive-date=2009-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090927164259/http://science.nasa.gov/headlines/y2002/solarcells.htm|url-status=dead}} * {{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.findsolar.com/|title=अमेरिकेतील सौर गणकयंत्र|प्रकाशक=AMERICAN SOLAR ENERGY SOCIETY |भाषा=इंग्लिश}} * {{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://sunbird.jrc.it/pvgis/apps/pvest.php|title=युरोप व आफ्रिकेतील सौर गणकयंत्र|भाषा=इंग्लिश|access-date=2008-10-21|archive-date=2013-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130823071923/http://sunbird.jrc.it/pvgis/apps/pvest.php|url-status=dead}} * {{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.renewableenergyfocus.com/|title= सौर ऊर्जेच्या विकासाबद्दल पुढील माहिती|प्रकाशक=रिन्युएबल एनर्जी फोकस मॅगेझिन|भाषा=इंग्लिश}} * [http://www.prometheus.org प्रोमेथस इन्स्टिट्यूट फॉर सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट] * {{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.geocities.com/daveclarkecb/Australia/SolarPower.html|title=ऑस्ट्रेलियातील सौर ऊर्जा|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090124152838/http://geocities.com/daveclarkecb/Australia/SolarPower.html|विदा दिनांक=2009-01-24|access-date=2008-10-21|url-status=live}} * {{Webarchiv | url=http://www.earth-policy.org/Updates/2008/Update73.htm | wayback=20090408035857 | text=वैज्ञानिक जोनाथन जी.डॉर्न यांचा लेख}} The solar thermal power industry experienced a surge in 2007, with 100 megawatts of new capacity worldwide. * [http://www.eurosolar.org युरोसोलर] * [http://solarcooking.wikia.com/wiki/Compendium_of_solar_cooker_designs सोलर कुकरचे आरेखन] {{भारतीय ऊर्जा क्षेत्र}} [[वर्ग:ऊर्जा]] [[वर्ग:सौर ऊर्जा|*]] [[वर्ग:सूर्य|ऊर्जा]] 68s71jpgkhvv5h825nbzomkgpb502xb 0 56721 2683586 2654149 2026-05-10T12:20:25Z Ziv 169556 ([[c:GR|GR]]) [[File:Mad meg.jpg]] → [[File:Dulle Griet, by Pieter Brueghel (I).jpg]] → File replacement: Updating from an old and lower-quality version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]]) 2683586 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव =पीटर ब्रूघेल | चित्र =Pieter Bruegel the Elder - The Painter and the Buyer, 1565 - Google Art Project.jpg | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = [[इ.स. १५२५]] | जन्म_स्थान = [[ब्री]], [[बेल्जियम]] | मृत्यू_दिनांक = [[९ सप्टेंबर]], [[इ.स. १५६९]] | मृत्यू_स्थान = [[ब्रसेल्स]] | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = | राष्ट्रीयत्व = डच | टोपणनावे = | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = | शिक्षण = | प्रशिक्षणसंस्था = | पेशा = चित्रकार | कारकीर्द_काळ = | मालक = | प्रसिद्ध_कामे = | पुरस्कार = | स्वाक्षरी = | स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = | संकीर्ण = }} '''पीटर ब्रूघेल''' ({{lang-nl|Pieter Bruegel de Oude}}; १५२५ - ९ सप्टेंबर १५६९) हा एक [[नेदरलॅंड्स|डच]] [[चित्रकार]] होता. त्याने काढलेली अनेक निसर्गचित्रे लोकप्रिय आहेत. त्याची सुमारे ४५ चित्रे आज अस्तित्वात आहेत तर इतर चित्रे हरवली गेली आहेत. ==काही चित्रे== खालील दालनात ब्रूघेलची काही चित्रे व त्यांचे सद्य स्थान दिले आहेत. <gallery widths="140" heights="140" perrow="4"> चित्र:Bruegel, Pieter de Oude - De val van icarus - hi res.jpg|''Landscape with the Fall of Icarus'' (c. 1558), रॉयल म्युसियम ऑफ फाइन आर्ट्स ऑफ बेल्जियम चित्र:Pieter Bruegel the Elder - The Dutch Proverbs - Google Art Project.jpg|''Netherlandish Proverbs'' (1559), [[बर्लिन]] चित्र:Pieter Bruegel d. Ä. 041b.jpg|''Children's Games'' (1560), [[व्हियेना]] चित्र:Pieter brueghel the elder-children playing-detail.jpeg|''Children's Games''चा काही तपशील चित्र:Thetriumphofdeath.jpg|''The Triumph of Death'' (c. 1562), [[माद्रिद]] चित्र:Pieter Bruegel the Elder - The Fall of the Rebel Angels - Google Art Project.jpg|''The Fall of the Rebel Angels'', (1562), रॉयल म्युसियम ऑफ फाइन आर्ट्स ऑफ बेल्जिय चित्र:Dulle Griet, by Pieter Brueghel (I).jpg|''Dull Gret'' {1562}, [[ॲंटवर्प]] चित्र:Pieter Bruegel the Elder - The Tower of Babel (Vienna) - Google Art Project - edited.jpg|''The Tower of Babel'' (1563), व्हियेना चित्र:Circle of Pieter Bruegel the Elder - Winter Landscape with a Bird Trap.jpg|''Winter Landscape with a Bird Trap'' (1565), व्हियेना चित्र:Pieter Bruegel d. Ä. 106b.jpg|''The Hunters in the Snow'' (1565) Dec-Jan, oil on oak panel, व्हियेना चित्र:Pieter Bruegel d. Ä. 096.jpg|''The Gloomy Day'' {1565}, Feb-Mar, oil on wood, व्हियेना चित्र:Harvesting-brueghel.jpg|''The Hay Harvest'' (1565), [[प्राग]] <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.lobkowicz-collections.org/ |title=Lobkowicz Collections website |access-date=2012-12-05 |archive-date=2019-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403104724/http://www.lobkowicz-collections.org/ |url-status=dead }}</ref> चित्र:Pieter Bruegel the Elder- The Corn Harvest (August).JPG|''The Harvesters'' (1565), Aug-Sept, oil on panel, [[न्यू यॉर्क शहर]] चित्र:Pieter Bruegel d. Ä. 103b.jpg|''The Return of the Herd'' {1565} OCt-Nov, oil on oak panel, व्हियेना चित्र:The Wedding Dance.JPG|''The Wedding Dance'' (c.1566), [[डेट्रॉईट]] [http://pl.wikipedia.org/wiki/Taniec_wiejski_na_obrazach_Bruegla] चित्र:BRUEGEL the Elder, Pieter - Massacre of the Innocents (1565-7).JPG|''Massacre of the Innocents'', (c. 1565-1567), [[सिबिव]] चित्र:Pieter Bruegel d. Ä. 037.jpg|''The Land of Cockaigne'' (1567), [[म्युनिक]] चित्र:Pieter Bruegel the Elder - Peasant Wedding - Google Art Project.jpg|''The Peasant Wedding'' (1568), व्हियेना चित्र:Pieter Bruegel The Peasant Dance.jpg|''The Peasant Dance'' (1568), व्हियेना चित्र:The Peasant and the Birdnester Pieter Bruegel the Elder 1568.jpeg|''The Peasant and the Nest Robber'' (1568), व्हियेना चित्र:Pieter Bruegel the Elder - The Cripples.JPG|''The Beggars (The Cripples)'' (1568), [[लूव्र संग्रहालय]], [[पॅरिस]] चित्र:Pieter Bruegel d. Ä. 025.jpg|''The Blind Leading the Blind'' (1568), [[नापोली]] चित्र:Pieter Bruegel d. Ä. 035.jpg|''The Misanthrope'' (1568), नापोली चित्र:Le dénombrement de Bethléem par Pieter Brueghel l'Ancien - 1566 - Bruxelles.jpg|''The Census at Bethlehem'' (1566), oil on wood panel, रॉयल म्युसियम ऑफ फाइन आर्ट्स ऑफ बेल्जियम </gallery> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स वर्ग|Pieter Bruegel (I)|{{लेखनाव}}}} {{DEFAULTSORT:ब्रूघेल,पीटर (थोरला)}} [[वर्ग:फ्लेमिश चित्रकार]] [[वर्ग:डच चित्रकार]] [[वर्ग:इ.स. १५२५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १५६९ मधील मृत्यू]] qc4x7t3egqh24ja0cn5gzxqvow9oh7p 0 58284 2683638 2647630 2026-05-10T19:55:46Z अभय नातू 206 /* भौगोलिक */ 2683638 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''पेण''' हे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] [[रायगड जिल्हा|रायगड जिल्ह्यातील]] एक मध्यवर्ती आणि महत्त्वाचे शहर आणि [[तालुका|तालुक्याचे]] ठिकाण आहे. पेण हे गणपतीच्या मूर्तींसाठी जगप्रसिद्ध आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत| दुवा = http://www.maharashtratourism.gov.in/MTDC/HTML/MaharashtraTourism/Default.aspx?strpage=../MaharashtraTourism/ArtsCrafts/GaneshaIdolsPen.html | title = महाराष्ट्र पर्यटनाचे संकेतस्थळ - गणेश आयडल्स ऑफ पेण | भाषा = इंग्लिश}}</ref> ते रायगड जिल्ह्याचे सांस्कृतिक केंद्र समजले जाते. {{बदल}} पेण जवळील डोलवी येथे जे एस डब्लू यांचे औद्योगिक क्षेत्र आहे. पनवेल येथून ३० किमी आहे तर अलिबाग येथून २८ किमी आहे. == इतिहास == {{इतिहासलेखन}} पेण करणे म्हणजे मुक्काम करणे. पेणे म्हणजे मुक्कामाची जागा. सैन्याचे, व्यापारी लमाणांच्या तांडय़ाचे, घाटावरून उतरणाऱ्या प्रवाशांच्या मुक्कामाचे ठिकाण म्हणून या गावाला नाव मिळाले पेण. बुद्धकाळापासून या पेणला जुन्नर - पुणे - नगर पासून माल येत असे. बंदर म्हणूनही पेण मोठे प्रसिद्ध ठिकाण होते. अंतोरे हे पेणचे तरते बंदर होते. ९ व्या ते १५ व्या शतकात पेण हे शिलाहार राजे, स्थानक राजे, यादव राजे, यांच्या अमलाखाली होते. हे गाव मोठी व्यापारी पेठ व समृद्ध शहर म्हणून कोकणात प्रसिद्ध होते. शिलाहार राजांच्या काळात देवीची शक्तिपूजा ही मोठी मानली जात असे. पेणची कासारआळीतील महालक्ष्मी, वाशीची अंबा, रामेश्वर मंदिरातील गावदेवी, धावटा, चौल, नागावची आक्कादेवी येथील देवीची देवस्थाने शिलाहार राजांच्या काळाचीच आहेत. शिवाची प्राचीन मंदिरे चालुक्यांनी व कदंबांनी बांधली. पेण शहरातील वाकेश्वर (म्हणजेच आत्ताच वाकरूळ गाव )दांडेश्वर (रामेश्वर) व व्याघ्रेश्वर, गोटेश्वर, पाचणोलीचे पाटणेश्वर ही मंदिरे त्या काळातली आहेत. अनेक शिवमंदिरे मलिक कपूर व निजामशाही सैन्याने वेळोवेळी राजापुरीवर केलेल्या स्वारीचे वेळी पाडून मोडून टाकलेली आहेत. पेण शहरातले गोटेश्वराचे मंदिर तर फारच भव्य होते. या मंदिरापुढे असलेल्या नंदीच्या आकारावरून मंदिरातील शिवपिंड किती मोठी असावी याची कल्पना येते. त्या काळात हे शिवमंदिर या पंचक्रोशीत प्रसिद्ध होते. या मंदिरापुढे भव्य अशी पुष्करणी होती. या मंदिराचे आवारच ५ ते ६ एकराचे होते. या आवारात भव्य असा बगीचा होता. [[शाइस्तेखान]] पुण्याला आला असताना नामदार ताहेरखान नावाचा सरदार मिऱया डोंगरावर आपली छावणी टाकून मुक्कामाला होता. ताहेरखानाने पेणवर छापा घातला त्यात हे शिवमंदिर उध्वस्त केले. शिवाजी महाराजांनी पेणवर छापा घालण्यापूर्वी २७ फेब्रुवारी १६६२ चेसुमारास मिऱया डोंगरावर छावणी टाकलेल्या खानास व रतनगडावरील बलाकी सरदारास वेढा घातला. नेताजी पालकराने उंबरखिंडीच्या युद्धात खानाच्या सैन्याकडून जांभुळपाडय़ाचा परिसर मुक्त केला तर शिवाजीच्या कावजी कोंडाळकराने रतनगड जिंकून बलाकी सरदारास पळविले. बारा हजार सैन्य व सातशे पायदळासह नेताजी पालकराने मिऱया डोंगराला वेढा दिला. वाघोजी तुपे, मोरोपंत पिंगळे, अण्णाजी दत्तो, सचिव शंकर नारायण यांची कुमक येताच नामदार खानाचा पराभव होऊन खान पळून गेला. दुसऱ्या दिवशी २८ फेब्रुवारी १६६२ रोजी सकाळीच शिवाजीचे हे सैन्य वाघोजी तुपे या सरदाराच्या नेतृत्वाखाली पेणच्या गढीवर चालून गेले. पेणच्या गढीला वेढा पडला. (पेणच्या मामलेदार कचेरीची जागा ही पेणची जुनी गढी होती.) गढीचा संरक्षक खानही त्वरित तयारीनिशी वाघोजी तुप्याच्या समोर तलवारीनिशी उभा राहिला. समबल असलेले दोन्ही वीर लढत होते. दोन्ही वीर जखमांनी बेजार झाले. शेवटी एका योग्य क्षणी वाघोजी तुपे यांनी खानावर जबरदस्त प्रहार करून त्यास यमसदनास पाठविले. या लढाईत वाघोजी तुपेस २७ जखमा झाल्या. या युद्धात मरण पावलेल्या मराठा सरदारांच्या समाध्या आजही मामलेदार कचेरीच्या प्रांगणात दिसतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://www.echavdi.com/itihas/GloriousHistoryOfPen.php | title = पेणचा वैभवशाली इतिहास - द. कृ. वैरागी | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2011-01-14 | archive-date = 2008-12-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081227211902/http://www.echavdi.com/itihas/GloriousHistoryOfPen.php | url-status = dead }}</ref> यानंतर, पेण मराठी साम्राज्याच्या अंतापर्यंत स्वराज्यात राहिले. पेशवेकाळात पराक्रमी सदाशिवराव भाऊंच्या पत्नी, पार्वतीबाई ह्या पेणमधील कोल्हटकर घराण्यातील होत्या <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://raigad.nic.in/DG/1964/places_Pen.htm | title = रायगड जिल्हा संकेतस्थळ | भाषा = इंग्लिश}}</ref>. स्वातंत्र्यसंग्रामातही पेणकर आघाडीवर होते. यात हुतात्मा विनायकराव कोल्हटकरांसारख्या अनेक सशत्र क्रांतिकारकांचाही समावेश होता. == भौगोलिक == १८° ४०' उ. अक्षांश व ७३° ०५' पू. रेखांशावर वसलेले पेण शहर रायगड जिल्ह्यात येते. पेणच्या पूर्वेकडील भाग डोंगराळ असून खाडीलगतचा पश्चिम विभाग वैशिष्ट्यपूर्ण 'खारेपाट' विभाग म्हणून ओळखला जातो. पेण शहराचे क्षेत्र ६.६७ चौरस मैल व तालुक्याचे क्षेत्र १९९.६ चौरस मैल इतके आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत| दुवा = http://raigad.nic.in/DG/1964/gen_admin_div.html | title = रायगड जिल्हा संकेतस्थळ - प्रशासकीय विभाग | भाषा = इंग्लिश}}</ref> जिते :- पनवेल मंगलूर राष्ट्रीय महामार्गवर पेण पासून उत्तरेला 10 किमीवर मुंबर्इ पासून 70 किमी तर पनवेल पासून 21 किमीवर. गावालगत उत्तरेला जिते रेल्वे स्थानक. श्री लक्ष्मी नारायण देवस्थानची 50 वर्षे, 10 मे ते 14 मे 2013 प्रतिष्ठान महोत्सवाचे आयोजन, [[मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्ग]] येथून जातो तसेच [[कोकण रेल्वे क्षेत्र|कोकण रेल्वे]] मार्गावरील पेण रेल्वे स्थानक आहे पेण रेल्वे स्थानकामधुन पेण दिवा मेमू ट्रेन सुटते == निवडक प्रसिद्ध व्यक्ती == {| class="wikitable sortable" |+ '''पेण येथील प्रसिद्ध व्यक्ती''' ! नाव !! जन्म !! मृत्यू !! कार्य |- | [[विनायक दामोदर सावरकर]] || २८ मे, १८८३ || २६ फेब्रुवारी, १९६६ || भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, राजकारणी, लेखक आणि समाजसुधारक. |- | [[दादा धर्माधिकारी]] || १८ जून, १८९९ || १ डिसेंबर, १९८५ || गांधीवादी विचारवंत, स्वातंत्र्यसैनिक आणि लेखक. |- | [[नानासाहेब धर्माधिकारी]] || १ मार्च, १९२२ || ८ जुलै, २००८ || अध्यात्मिक गुरु आणि समाजसुधारक; त्यांनी 'श्री समर्थ बैठक' सुरू केली. |- | [[रघुनाथ धोंडो कर्वे]] || १४ जानेवारी, १८८२ || १४ ऑक्टोबर, १९५३ || संततिनियमन आणि लैंगिक शिक्षणाचे भारतातील आद्य प्रवर्तक व समाजसुधारक. |- | [[आप्पासाहेब धर्माधिकारी]] || १४ मे, १९४६ || -- || निरुपणकार आणि समाजसेवक; महाराष्ट्र भूषण पुरस्काराने सन्मानित. |- | विनायक विष्णू हर्षे || १७ मे, १९२१ || ७ ऑगस्ट, २००५ || चित्रकार आणि मूर्तिकार, पेणच्या गणेशमूर्ती कलेला जागतिक ओळख मिळवून देण्यात वाटा. |- | [[जयंत श्रीधर टिळक|डॉ. ज. श. टिळक]] || १२ ऑक्टोबर, १९२१ || २३ सप्टेंबर, २००१ || स्वातंत्र्यसैनिक, [[केसरी (वृत्तपत्र)|केसरी]]चे संपादक आणि विधान परिषदेचे सभापती. |- | [[शाहीर साबळे]] || ३ सप्टेंबर, १९२३ || २० मार्च, २०१५ || लोककलावंत, शाहीर आणि 'जय जय महाराष्ट्र माझा' या गीताचे गायक. |- | रावसाहेब गोगटे || १६ सप्टेंबर, १९१६ || २६ फेब्रुवारी, २००० || उद्योगपती आणि गोगटे खनिज उद्योगाचे संस्थापक. |- | वा.अ. रेगे || १५ जून, १९११ || २१ ऑक्टोबर, १९९१ || मराठी साहित्यिक आणि कवी, ज्यांनी पेणमधील सांस्कृतिक चळवळीत योगदान दिले. |} == अधिक वाचन == * 'पेण तालुक्यातील स्वातंत्र संग्रामाचा इतिहास'; लेखक: [[प.रा.दाते]] * 'कर्मयोगी रामभाऊ मंडलिक'; लेखक: मा. के. सहस्रबुद्धे * 'पेण शहराचा इतिहास' == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{मुंबई महानगर क्षेत्र}} [[वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे]] 50kn73net3llicl5da564derhbvi32r 2683639 2683638 2026-05-10T19:55:48Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — गुरूचा उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#गुरूचा उकार|अधिक माहिती]]); शुद्धलेखन — पररूप संधी - इक प्रत्यय ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#पररूप संधी - इक प्रत्यय|अधिक माहिती]]) 2683639 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''पेण''' हे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] [[रायगड जिल्हा|रायगड जिल्ह्यातील]] एक मध्यवर्ती आणि महत्त्वाचे शहर आणि [[तालुका|तालुक्याचे]] ठिकाण आहे. पेण हे गणपतीच्या मूर्तींसाठी जगप्रसिद्ध आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत| दुवा = http://www.maharashtratourism.gov.in/MTDC/HTML/MaharashtraTourism/Default.aspx?strpage=../MaharashtraTourism/ArtsCrafts/GaneshaIdolsPen.html | title = महाराष्ट्र पर्यटनाचे संकेतस्थळ - गणेश आयडल्स ऑफ पेण | भाषा = इंग्लिश}}</ref> ते रायगड जिल्ह्याचे सांस्कृतिक केंद्र समजले जाते. {{बदल}} पेण जवळील डोलवी येथे जे एस डब्लू यांचे औद्योगिक क्षेत्र आहे. पनवेल येथून ३० किमी आहे तर अलिबाग येथून २८ किमी आहे. == इतिहास == {{इतिहासलेखन}} पेण करणे म्हणजे मुक्काम करणे. पेणे म्हणजे मुक्कामाची जागा. सैन्याचे, व्यापारी लमाणांच्या तांडय़ाचे, घाटावरून उतरणाऱ्या प्रवाशांच्या मुक्कामाचे ठिकाण म्हणून या गावाला नाव मिळाले पेण. बुद्धकाळापासून या पेणला जुन्नर - पुणे - नगर पासून माल येत असे. बंदर म्हणूनही पेण मोठे प्रसिद्ध ठिकाण होते. अंतोरे हे पेणचे तरते बंदर होते. ९ व्या ते १५ व्या शतकात पेण हे शिलाहार राजे, स्थानक राजे, यादव राजे, यांच्या अमलाखाली होते. हे गाव मोठी व्यापारी पेठ व समृद्ध शहर म्हणून कोकणात प्रसिद्ध होते. शिलाहार राजांच्या काळात देवीची शक्तिपूजा ही मोठी मानली जात असे. पेणची कासारआळीतील महालक्ष्मी, वाशीची अंबा, रामेश्वर मंदिरातील गावदेवी, धावटा, चौल, नागावची आक्कादेवी येथील देवीची देवस्थाने शिलाहार राजांच्या काळाचीच आहेत. शिवाची प्राचीन मंदिरे चालुक्यांनी व कदंबांनी बांधली. पेण शहरातील वाकेश्वर (म्हणजेच आत्ताच वाकरूळ गाव )दांडेश्वर (रामेश्वर) व व्याघ्रेश्वर, गोटेश्वर, पाचणोलीचे पाटणेश्वर ही मंदिरे त्या काळातली आहेत. अनेक शिवमंदिरे मलिक कपूर व निजामशाही सैन्याने वेळोवेळी राजापुरीवर केलेल्या स्वारीचे वेळी पाडून मोडून टाकलेली आहेत. पेण शहरातले गोटेश्वराचे मंदिर तर फारच भव्य होते. या मंदिरापुढे असलेल्या नंदीच्या आकारावरून मंदिरातील शिवपिंड किती मोठी असावी याची कल्पना येते. त्या काळात हे शिवमंदिर या पंचक्रोशीत प्रसिद्ध होते. या मंदिरापुढे भव्य अशी पुष्करणी होती. या मंदिराचे आवारच ५ ते ६ एकराचे होते. या आवारात भव्य असा बगीचा होता. [[शाइस्तेखान]] पुण्याला आला असताना नामदार ताहेरखान नावाचा सरदार मिऱया डोंगरावर आपली छावणी टाकून मुक्कामाला होता. ताहेरखानाने पेणवर छापा घातला त्यात हे शिवमंदिर उध्वस्त केले. शिवाजी महाराजांनी पेणवर छापा घालण्यापूर्वी २७ फेब्रुवारी १६६२ चेसुमारास मिऱया डोंगरावर छावणी टाकलेल्या खानास व रतनगडावरील बलाकी सरदारास वेढा घातला. नेताजी पालकराने उंबरखिंडीच्या युद्धात खानाच्या सैन्याकडून जांभुळपाडय़ाचा परिसर मुक्त केला तर शिवाजीच्या कावजी कोंडाळकराने रतनगड जिंकून बलाकी सरदारास पळविले. बारा हजार सैन्य व सातशे पायदळासह नेताजी पालकराने मिऱया डोंगराला वेढा दिला. वाघोजी तुपे, मोरोपंत पिंगळे, अण्णाजी दत्तो, सचिव शंकर नारायण यांची कुमक येताच नामदार खानाचा पराभव होऊन खान पळून गेला. दुसऱ्या दिवशी २८ फेब्रुवारी १६६२ रोजी सकाळीच शिवाजीचे हे सैन्य वाघोजी तुपे या सरदाराच्या नेतृत्वाखाली पेणच्या गढीवर चालून गेले. पेणच्या गढीला वेढा पडला. (पेणच्या मामलेदार कचेरीची जागा ही पेणची जुनी गढी होती.) गढीचा संरक्षक खानही त्वरित तयारीनिशी वाघोजी तुप्याच्या समोर तलवारीनिशी उभा राहिला. समबल असलेले दोन्ही वीर लढत होते. दोन्ही वीर जखमांनी बेजार झाले. शेवटी एका योग्य क्षणी वाघोजी तुपे यांनी खानावर जबरदस्त प्रहार करून त्यास यमसदनास पाठविले. या लढाईत वाघोजी तुपेस २७ जखमा झाल्या. या युद्धात मरण पावलेल्या मराठा सरदारांच्या समाध्या आजही मामलेदार कचेरीच्या प्रांगणात दिसतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://www.echavdi.com/itihas/GloriousHistoryOfPen.php | title = पेणचा वैभवशाली इतिहास - द. कृ. वैरागी | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2011-01-14 | archive-date = 2008-12-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081227211902/http://www.echavdi.com/itihas/GloriousHistoryOfPen.php | url-status = dead }}</ref> यानंतर, पेण मराठी साम्राज्याच्या अंतापर्यंत स्वराज्यात राहिले. पेशवेकाळात पराक्रमी सदाशिवराव भाऊंच्या पत्नी, पार्वतीबाई ह्या पेणमधील कोल्हटकर घराण्यातील होत्या <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://raigad.nic.in/DG/1964/places_Pen.htm | title = रायगड जिल्हा संकेतस्थळ | भाषा = इंग्लिश}}</ref>. स्वातंत्र्यसंग्रामातही पेणकर आघाडीवर होते. यात हुतात्मा विनायकराव कोल्हटकरांसारख्या अनेक सशत्र क्रांतिकारकांचाही समावेश होता. == भौगोलिक == १८° ४०' उ. अक्षांश व ७३° ०५' पू. रेखांशावर वसलेले पेण शहर रायगड जिल्ह्यात येते. पेणच्या पूर्वेकडील भाग डोंगराळ असून खाडीलगतचा पश्चिम विभाग वैशिष्ट्यपूर्ण 'खारेपाट' विभाग म्हणून ओळखला जातो. पेण शहराचे क्षेत्र ६.६७ चौरस मैल व तालुक्याचे क्षेत्र १९९.६ चौरस मैल इतके आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत| दुवा = http://raigad.nic.in/DG/1964/gen_admin_div.html | title = रायगड जिल्हा संकेतस्थळ - प्रशासकीय विभाग | भाषा = इंग्लिश}}</ref> जिते :- पनवेल मंगलूर राष्ट्रीय महामार्गवर पेण पासून उत्तरेला 10 किमीवर मुंबर्इ पासून 70 किमी तर पनवेल पासून 21 किमीवर. गावालगत उत्तरेला जिते रेल्वे स्थानक. श्री लक्ष्मी नारायण देवस्थानची 50 वर्षे, 10 मे ते 14 मे 2013 प्रतिष्ठान महोत्सवाचे आयोजन, [[मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्ग]] येथून जातो तसेच [[कोकण रेल्वे क्षेत्र|कोकण रेल्वे]] मार्गावरील पेण रेल्वे स्थानक आहे पेण रेल्वे स्थानकामधुन पेण दिवा मेमू ट्रेन सुटते == निवडक प्रसिद्ध व्यक्ती == {| class="wikitable sortable" |+ '''पेण येथील प्रसिद्ध व्यक्ती''' ! नाव !! जन्म !! मृत्यू !! कार्य |- | [[विनायक दामोदर सावरकर]] || २८ मे, १८८३ || २६ फेब्रुवारी, १९६६ || भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, राजकारणी, लेखक आणि समाजसुधारक. |- | [[दादा धर्माधिकारी]] || १८ जून, १८९९ || १ डिसेंबर, १९८५ || गांधीवादी विचारवंत, स्वातंत्र्यसैनिक आणि लेखक. |- | [[नानासाहेब धर्माधिकारी]] || १ मार्च, १९२२ || ८ जुलै, २००८ || आध्यात्मिक गुरू आणि समाजसुधारक; त्यांनी 'श्री समर्थ बैठक' सुरू केली. |- | [[रघुनाथ धोंडो कर्वे]] || १४ जानेवारी, १८८२ || १४ ऑक्टोबर, १९५३ || संततिनियमन आणि लैंगिक शिक्षणाचे भारतातील आद्य प्रवर्तक व समाजसुधारक. |- | [[आप्पासाहेब धर्माधिकारी]] || १४ मे, १९४६ || -- || निरुपणकार आणि समाजसेवक; महाराष्ट्र भूषण पुरस्काराने सन्मानित. |- | विनायक विष्णू हर्षे || १७ मे, १९२१ || ७ ऑगस्ट, २००५ || चित्रकार आणि मूर्तिकार, पेणच्या गणेशमूर्ती कलेला जागतिक ओळख मिळवून देण्यात वाटा. |- | [[जयंत श्रीधर टिळक|डॉ. ज. श. टिळक]] || १२ ऑक्टोबर, १९२१ || २३ सप्टेंबर, २००१ || स्वातंत्र्यसैनिक, [[केसरी (वृत्तपत्र)|केसरी]]चे संपादक आणि विधान परिषदेचे सभापती. |- | [[शाहीर साबळे]] || ३ सप्टेंबर, १९२३ || २० मार्च, २०१५ || लोककलावंत, शाहीर आणि 'जय जय महाराष्ट्र माझा' या गीताचे गायक. |- | रावसाहेब गोगटे || १६ सप्टेंबर, १९१६ || २६ फेब्रुवारी, २००० || उद्योगपती आणि गोगटे खनिज उद्योगाचे संस्थापक. |- | वा.अ. रेगे || १५ जून, १९११ || २१ ऑक्टोबर, १९९१ || मराठी साहित्यिक आणि कवी, ज्यांनी पेणमधील सांस्कृतिक चळवळीत योगदान दिले. |} == अधिक वाचन == * 'पेण तालुक्यातील स्वातंत्र संग्रामाचा इतिहास'; लेखक: [[प.रा.दाते]] * 'कर्मयोगी रामभाऊ मंडलिक'; लेखक: मा. के. सहस्रबुद्धे * 'पेण शहराचा इतिहास' == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{मुंबई महानगर क्षेत्र}} [[वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे]] a3v8km35y3conqmsxlzj7hgr6nyl54p 0 59039 2683729 2683503 2026-05-11T09:16:24Z ~2026-28449-05 182954 2683729 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = स्टार प्रवाह |चित्र = Star Pravah 2023.png |चित्रसाईज = |चित्र_माहिती = |चित्र२ = |सुरुवात = २४ नोव्हेंबर २००८ |चित्र स्वरूप = |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = स्टार इंडिया |मालक = [[डिझ्नी स्टार]] |ब्रीदवाक्य = मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = [[भारत]] |मुख्यालय = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] |जुने नाव = |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[प्रवाह पिक्चर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३.३० आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११.३० (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ ={{URL|https://www.hotstar.com/channels/star-pravah|स्टार प्रवाह}} [[डिझ्नी+ हॉटस्टार]]वर }} '''स्टार प्रवाह''' ही एक [[मराठी]] दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे, जी मराठी मनोरंजनात्मक मालिका व वास्तविक कार्यक्रम दाखवते. स्टार प्रवाह हे [[वॉल्ट डिझ्नी कंपनी इंडिया]] च्या उपकंपनी असलेल्या [[डिझ्नी स्टार]]च्या (माजी नाव ''स्टार इंडिया''), मालकीचे असून स्टार प्रवाहची सुरुवात २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी झाली. स्टार प्रवाह एचडी १ मे २०१६ रोजी सुरू झाले. दर रविवारी [[स्टार प्रवाह महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. ==इतिहास== स्टार प्रवाह ही स्टार इंडियाची मराठी वाहिनी आहे, स्टार जलशा या बंगाली वाहिनी नंतर २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी लाँच केले गेले आणि त्याच लोगोची कॉपी केली गेली, फक्त रंग लाल ऐवजी निळा होता. नवीन लोगो आणि ग्राफिक्स असलेली वाहिनी (बंगाली चॅनेल स्टार जलशाद्वारे १७ जून २०१२ ते १७ फेब्रुवारी २०१९ या कालावधीत वापरलेला लोगो आणि ग्राफिक्स). ३ फेब्रुवारी २०१४ रोजी वाहिनीला "स्वप्नांना पंख नवे" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. वाहिनीला परत १० ऑक्टोबर २०१६ रोजी "आता थांबायचं नाय" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. त्यानंतर परत एकदा २ डिसेंबर २०१९ रोजी "मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह!" या नवीन टॅगलाइनसह, नवीन लोगो आणि ग्राफिक्ससह वाहिनीने स्वतःला रिब्रँड केले. १ मे २०१६ रोजी, स्टार प्रवाह एचडी नावाच्या वाहिनीची हाय-डेफिनिशन फीड लाँच करण्यात आले. ==पुरस्कार व सोहळे== {| class="wikitable sortable" ! सुरू झाल्याचे वर्ष || कार्यक्रमाचे नाव |- |२०१४-२०१८ |''येरे येरे'' |- |२०१६ |''स्टार प्रवाह रत्न'' |- |२०२१-चालू |''[[स्टार प्रवाह परिवार पुरस्कार]]'' |- |२०२१-चालू |''स्टार प्रवाह गणेशोत्सव'' |- |२०२२ |''स्टार प्रवाह धुमधडाका'' |- |२०२३-चालू |''स्टार प्रवाह ढिंचॅक दिवाळी'' |} ==प्रसारित कार्यक्रम== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | ७ जुलै २०२५ | [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]] | दुपारी १ वाजता | |- | १५ सप्टेंबर २०२५ | लपंडाव | दुपारी १.४५ वाजता | |- | १९ जानेवारी २०२६ | तुझ्या सोबतीने | दुपारी २.३० वाजता | |- | १४ फेब्रुवारी २०२२ | [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] | दुपारी ३ वाजता | हिंदी मालिका सुहानी सी एक लडकी |- | १५ डिसेंबर २०२५ | वचन दिले तू मला | संध्या. ६.३० वाजता | बंगाली मालिका गीता एल.एल.बी. |- | १६ डिसेंबर २०२४ | लग्नानंतर होईलच प्रेम | संध्या. ७ वाजता | तमिळ मालिका इरामना रोजावे २ |- | ५ जानेवारी २०२६ | [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]] | संध्या. ७.३० वाजता | |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री ८ वाजता | हिंदी मालिका [[इस प्यार को क्या नाम दूँ]] |- | | | | |- | ५ डिसेंबर २०२२ | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.४५ वाजता | तमिळ मालिका रोजा |- | १ जून २०२६ | पाठराखीण | लवकरच... | हिंदी मालिका सपना बाबुल का... बिदाई |- | ३० मार्च २०२६ | आनंदी | रात्री ९.३० वाजता | हिंदी मालिका बंदिनी |- | २७ एप्रिल २०२६ | बाई तुझा आशीर्वाद | रात्री १० वाजता | तमिळ मालिका अय्यानार थुनाई |- | १८ मार्च २०२४ | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | रात्री १०.३० वाजता | हिंदी मालिका कहानी घर घर की |- | २७ मे २०२४ | येड लागलं प्रेमाचं | रात्री ११ वाजता | |} ==जुन्या मालिका== # [[अग्निहोत्र (मालिका)|अग्निहोत्र]] # [[अग्निहोत्र २]] # [[अबोली (मालिका)|अबोली]] # [[आई कुठे काय करते!]] # [[कुन्या राजाची गं तू राणी]] # [[छत्रीवाली]] # [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा]] # [[ठिपक्यांची रांगोळी (मालिका)|ठिपक्यांची रांगोळी]] # [[तुझं नि माझं घर श्रीमंताचं]] # [[तुझेच मी गीत गात आहे]] # [[थोडं तुझं आणि थोडं माझं]] # [[दुर्वा (मालिका)|दुर्वा]] # [[देवयानी (मालिका)|देवयानी]] # [[नकळत सारे घडले]] # [[पिंकीचा विजय असो!]] # [[पुढचं पाऊल (मालिका)|पुढचं पाऊल]] # [[प्रेमाचा गेम सेम टू सेम]] # [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]] # [[फुलाला सुगंध मातीचा]] # [[मन उधाण वाऱ्याचे]] # [[मुलगी झाली हो]] # [[मोलकरीण बाई - मोठी तिची सावली]] # [[रंग माझा वेगळा]] # [[राजा शिवछत्रपती (मालिका)|राजा शिवछत्रपती]] # [[लग्नाची बेडी (मालिका)|लग्नाची बेडी]] # [[लक्ष्मीच्या पाऊलांनी]] # [[लक्ष्य (मालिका)|लक्ष्य]] # [[लेक माझी लाडकी]] # [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]] # [[स्वप्नांच्या पलिकडले]] # [[सहकुटुंब सहपरिवार]] # [[साधी माणसं (मालिका)|साधी माणसं]] # [[स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा]] # [[सांग तू आहेस का?]] # [[सुख म्हणजे नक्की काय असतं!]] # आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत! # कोण होतीस तू, काय झालीस तू! # काजळमाया # उदे गं अंबे # जे३ जंक्शन # गोष्ट एका लग्नाची # गोष्ट एका कॉलेजची # गोष्ट एका आनंदीची # गोष्ट एका जप्तीची # कुकुचकू # असे का घडले? # जिवलगा # जीवलगा # चारचौघी # कुलस्वामिनी # कुळ स्वामिनी # दार उघडा ना गडे # अंतरपाट # वचन दिले तू मला # कशाला उद्याची बात # ओळख - ध्यास स्वप्नांचा # झुंज # बंध रेशमाचे # दोन किनारे दोघी आपण # तुजवीण सख्या रे # धर्मकन्या # सुवासिनी # अनोळखी दिशा # मांडला दोन घडीचा डाव # लक्ष्मी वर्सेस सरस्वती # पंचनामा # माधुरी मिडलक्लास # मानसीचा चित्रकार तो # मन धागा धागा जोडते नवा # आम्ही दोघे राजा राणी # आराधना # आंबट गोड # अरे वेड्या मना # बे दुणे दहा # प्रीती परी तुजवरी # रुंजी # लगोरी - मैत्री रिटर्न्स # जयोस्तुते # येक नंबर # तू जिवाला गुंतवावे # तुमचं आमचं सेम असतं # छोटी मालकीण # दुहेरी # नकुशी तरीही हवीहवीशी # नशीबवान # गं सहाजणी # गोठ # ललित २०५ # साथ दे तू मला # साता जल्माच्या गाठी # शतदा प्रेम करावे # तुझ्या इश्काचा नादखुळा # वैजू नंबर १ # नवे लक्ष्य # प्रेमा तुझा रंग कसा # प्रेमा तुझा रंग कसा २ # स्पेशल ५ # जय देवा श्री गणेशा # दख्खनचा राजा जोतिबा # श्री गुरुदेव दत्त # विठू माऊली # जय भवानी जय शिवाजी ===अनुवादित मालिका=== # ५ स्टार किचन # देवांचे देव महादेव # महाभारत # श्री गणेश # [[रामायण (मालिका)|रामायण]] # [[सत्यमेव जयते (दूरचित्रवाणी मालिका)|सत्यमेव जयते]] ==कथाबाह्य कार्यक्रम== # [[आता होऊ दे धिंगाणा]] # [[भांडा सौख्य भरे]] # [[मी होणार सुपरस्टार]] # शिट्टी वाजली रे # आता होऊन जाऊ द्या # आम्ही ट्रॅव्हलकर # कॉमेडी बिमेडी # ढाबळ एक तास टाइमपास # ढिंका चिका - कॉमेडीचा नवा फॉर्म्युला # एक टप्पा आऊट # जोडी जमली रे # जस्ट डान्स # किचनची सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा डान्सिंग सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा नच बलिये # मंडळ भारी आहे # नांदा सौख्य भरे # पोटोबा प्रसन्न # स्टार दरबार # सून सासू सून # सुप्रिया सचिन शो - जोडी तुझी माझी # विकता का उत्तर? # विसावा - एक घर मनासारखं # झेप ==टीआरपी== २०२१ च्या १४ व्या आठवड्यात, स्टार प्रवाह दहा सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या भारतीय पे प्लॅटफॉर्म दूरचित्रवाणी चॅनेलमध्ये 1341.11 AMAs सह दहाव्या स्थानावर सामील झाले. {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" !rowspan="2" | आठवडा आणि वर्ष !colspan="6" | BARC AMAs |- !मेगा सिटी !क्रमांक !हिंदी भाषिक मार्केट !क्रमांक !भारत !क्रमांक |- |आठवडा ३७, २०२१ |rowspan="23" colspan="2" {{N/A}} |1539.19 |5 |1556.26 |10 |- |आठवडा ३८, २०२१ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1551.06 |9 |- |आठवडा ४५, २०२१ |1517.06 |10 |- |आठवडा ४६, २०२१ |1576.53 |5 |1601.66 |8 |- |आठवडा ४७, २०२१ |1546.27 |5 |1568.70 |8 |- |आठवडा ४८, २०२१ |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1544.46 |10 |- |आठवडा ४९, २०२१ |1552.12 |10 |- |आठवडा १, २०२२ |1617.21 |10 |- |आठवडा २, २०२२ |1534.71 |10 |- |आठवडा ३, २०२२ |1513 |10 |- |आठवडा ९, २०२२ |1471.21 |5 |1495.43 |8 |- |आठवडा १०, २०२२ |1471.95 |5 |1497.25 |8 |- |आठवडा ११, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1482.54 |9 |- |आठवडा १२, २०२२ |1492.23 |10 |- |आठवडा १३, २०२२ |1442.28 |10 |- |आठवडा १४, २०२२ |1487.64 |5 |1517.08 |8 |- |आठवडा १५, २०२२ |1341.36 |5 |1363.42 |8 |- |आठवडा १६, २०२२ |1406.77 |5 |1424.58 |9 |- |आठवडा १७, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1416.39 |9 |- |आठवडा १९, २०२२ |1350.4 |10 |- |आठवडा २१, २०२२ |1381.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२२ |1480.72 |5 |1507.05 |8 |- |आठवडा २३, २०२२ |1381.56 |5 |1405.59 |9 |- |आठवडा २४, २०२२ |291.28 |5 |1474.45 |5 |1504.76 |9 |- |आठवडा २५, २०२२ |287.99 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २८, २०२२ |rowspan="9" colspan="2" {{N/A}} |1532.94 |9 |- |आठवडा २९, २०२२ |1504.15 |8 |- |आठवडा ३०, २०२२ |1440.66 |10 |- |आठवडा ३१, २०२२ |1514.69 |9 |- |आठवडा ३२, २०२२ |1500.53 |5 |1523.61 |9 |- |आठवडा ३३, २०२२ |1565.54 |5 |1593.55 |8 |- |आठवडा ३४, २०२२ |1584.93 |5 |1609.75 |7 |- |आठवडा ३५, २०२२ |colspan="2" {{N/A}} |1429.83 |10 |- |आठवडा ३७, २०२२ |1626.5 |4 |1649.99 |6 |- |आठवडा ३८, २०२२ |280.84 |5 |1565.88 |4 |1587.26 |6 |- |आठवडा ३९, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1487.64 |5 |1509.02 |7 |- |आठवडा ४०, २०२२ |1550.58 |5 |1575.49 |7 |- |आठवडा ४१, २०२२ |281.01 |5 |1572.55 |5 |1599.75 |8 |- |आठवडा ४२, २०२२ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1595.63 |5 |1616.71 |7 |- |आठवडा ४३, २०२२ |1562.95 |5 |1585.67 |7 |- |आठवडा ४४, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1667.66 |8 |- |आठवडा ४५, २०२२ |1669.9 |8 |- |आठवडा ४६, २०२२ |293.21 |5 |1639.66 |5 |1660.83 |7 |- |आठवडा ४७, २०२२ |288.15 |5 |1640.03 |5 |1662.68 |7 |- |आठवडा ४८, २०२२ |286.02 |5 |1651.62 |5 |1675.98 |7 |- |आठवडा ४९, २०२२ |284.08 |5 |1616.36 |5 |1643.6 |7 |- |आठवडा ५०, २०२२ |298.07 |5 |1602 |5 |1627.25 |7 |- |आठवडा ५१, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1534.69 |5 |1559 |8 |- |आठवडा ५२, २०२२ |1585.68 |5 |1610.02 |8 |- |आठवडा १, २०२३ |276.4 |5 |1596.73 |5 |1619.82 |7 |- |आठवडा २, २०२३ |292.83 |4 |1624.55 |5 |1644.4 |7 |- |आठवडा ३, २०२३ |314.32 |4 |1711.93 |5 |1732.54 |7 |- |आठवडा ४, २०२३ |307.1 |4 |1630.69 |5 |1648.57 |7 |- |आठवडा ५, २०२३ |303.49 |4 |1627.73 |5 |1646.8 |7 |- |आठवडा ६, २०२३ |292.82 |4 |1603.74 |5 |1625.13 |7 |- |आठवडा ७, २०२३ |298.62 |4 |1646.78 |5 |1672.17 |7 |- |आठवडा ८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1222.15 |5 |1246.77 |8 |- |आठवडा ९, २०२३ |290.3 |4 |1617.14 |4 |1638.73 |7 |- |आठवडा १०, २०२३ |284.31 |5 |1583.58 |5 |1602.8 |8 |- |आठवडा ११, २०२३ |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1568.32 |5 |1583.43 |8 |- |आठवडा १२, २०२३ |1586.79 |4 |1601.86 |7 |- |आठवडा १३, २०२३ |1511.79 |4 |1526.8 |7 |- |आठवडा १४, २०२३ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1404.25 |9 |- |आठवडा २०, २०२३ |1379.8 |10 |- |आठवडा २१, २०२३ |1336.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२३ |1432.9 |5 |1455.53 |9 |- |आठवडा २३, २०२३ |286.07 |5 |1450.61 |5 |1475.28 |9 |- |आठवडा २४, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1391.97 |5 |1413.13 |9 |- |आठवडा २५, २०२३ |297.47 |5 |1508.04 |5 |1529.61 |8 |- |आठवडा २६, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1508.18 |10 |- |आठवडा २७, २०२३ |311.63 |5 |1586.14 |9 |- |आठवडा २८, २०२३ |305.63 |5 |1576.27 |9 |- |आठवडा २९, २०२३ |305.11 |4 |1604.36 |9 |- |आठवडा ३०, २०२३ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1538.86 |10 |- |आठवडा ३१, २०२३ |1590.24 |10 |- |आठवडा ३२, २०२३ |300.09 |4 |1560.37 |10 |- |आठवडा ३३, २०२३ |312.78 |4 |1645.59 |5 |1666.5 |8 |- |आठवडा ३४, २०२३ |359.56 |2 |1773.39 |3 |1793.95 |5 |- |आठवडा ३५, २०२३ |319.48 |3 |1637.29 |5 |1656.78 |8 |- |आठवडा ३६, २०२३ |342.24 |2 |1726.76 |4 |1749.07 |7 |- |आठवडा ३७, २०२३ |326.07 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1643.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1493.7 |10 |- |आठवडा ३९, २०२३ |315.15 |5 |1606.96 |5 |1628.03 |8 |- |आठवडा ४०, २०२३ |371.71 |4 |1845.97 |3 |1868.71 |5 |- |आठवडा ४१, २०२३ |354.49 |5 |1746.04 |4 |1765.6 |7 |- |आठवडा ४२, २०२३ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1728.18 |4 |1748.5 |7 |- |आठवडा ४३, २०२३ |1688.71 |5 |1709.19 |8 |- |आठवडा ४४, २०२३ |1688.53 |5 |1709 |8 |- |आठवडा ४५, २०२३ |1688.86 |5 |1709.35 |8 |- |आठवडा ४६, २०२३ |314.47 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1602.99 |9 |- |आठवडा ४७, २०२३ |334.4 |5 |1761.59 |4 |1782.84 |6 |- |आठवडा ४८, २०२३ |340.02 |5 |1774.83 |3 |1797.74 |5 |- |आठवडा ४९, २०२३ |330.75 |3 |1733.14 |4 |1753.03 |6 |- |आठवडा ५०, २०२३ |345.59 |4 |1748.28 |4 |1773.41 |6 |- |आठवडा ५१, २०२३ |350.51 |4 |1787.22 |4 |1812.24 |6 |- |आठवडा ५२, २०२३ |334.81 |4 |1720.19 |5 |1743.27 |7 |- |आठवडा १, २०२४ |331.16 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1752.61 |8 |- |आठवडा २, २०२४ |328.3 |4 |1692.61 |5 |1717.1 |8 |- |आठवडा ३, २०२४ |335.95 |4 |1701.59 |4 |1727.75 |7 |- |आठवडा ४, २०२४ |313.03 |4 |1595.58 |5 |1619.65 |7 |- |आठवडा ५, २०२४ |324.83 |4 |1639.19 |4 |1663.48 |7 |- |आठवडा ६, २०२४ |340.76 |4 |1699.56 |3 |1729.21 |5 |- |आठवडा ७, २०२४ |335.94 |4 |1669.05 |3 |1697.39 |5 |- |आठवडा ८, २०२४ |330.64 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1616.1 |7 |- |आठवडा ९, २०२४ |328.81 |4 |1588.34 |5 |1609.17 |8 |- |आठवडा १०, २०२४ |340.62 |4 |1674.46 |3 |1700.32 |5 |- |आठवडा ११, २०२४ |362.68 |3 |1764.45 |3 |1793.48 |5 |- |आठवडा १२, २०२४ |'''391.66''' |1 |'''1917.04''' |3 |'''1944.9''' |5 |- |आठवडा १३, २०२४ |343.27 |4 |1720.83 |5 |1745.54 |7 |- |आठवडा १४, २०२४ |333.75 |4 |1678.56 |5 |1701.37 |7 |- |आठवडा १५, २०२४ |324.31 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1661.26 |8 |- |आठवडा १६, २०२४ |300.91 |4 |1466.09 |9 |- |आठवडा १७, २०२४ |329.14 |4 |1473.76 |5 |1497.09 |8 |- |आठवडा १८, २०२४ |313.84 |4 |1475.98 |5 |1503.38 |8 |- |आठवडा १९, २०२४ |308.96 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1480.3 |8 |- |आठवडा २०, २०२४ |290.19 |4 |1355.01 |10 |- |आठवडा २१, २०२४ |303.99 |4 |1445.34 |9 |- |आठवडा २२, २०२४ |310.75 |3 |1571.52 |5 |1599.8 |7 |- |आठवडा २३, २०२४ |313.07 |3 |1467.74 |5 |1491.59 |7 |- |आठवडा २४, २०२४ |331.61 |3 |colspan="2" {{N/A}} |1518.06 |9 |- |आठवडा २५, २०२४ |318.92 |4 |1513.29 |5 |1534.75 |8 |- |आठवडा २६, २०२४ |319.09 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1524.55 |10 |- |आठवडा २७, २०२४ |313.37 |3 |1514.53 |9 |- |आठवडा २८, २०२४ |318.09 |3 |1491.43 |5 |1518.17 |8 |- |आठवडा २९, २०२४ |325 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1577.98 |9 |- |आठवडा ३०, २०२४ |335.81 |4 |1602.54 |9 |- |आठवडा ३१, २०२४ |343.55 |3 |1689.2 |5 |1711.82 |7 |- |आठवडा ३२, २०२४ |329.03 |4 |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1621.83 |9 |- |आठवडा ३३, २०२४ |310.4 |4 |1549.35 |9 |- |आठवडा ३४, २०२४ |296.72 |5 |1498.66 |9 |- |आठवडा ३५, २०२४ |307.97 |5 |1681.19 |8 |- |आठवडा ३६, २०२४ |356.7 |3 |1797.18 |4 |1838.66 |6 |- |आठवडा ३७, २०२४ |310 |5 |1611.89 |5 |1651.56 |8 |- |आठवडा ३८, २०२४ |318.17 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1715.5 |8 |- |आठवडा ३९, २०२४ |313.2 |5 |1661.08 |8 |- |आठवडा ४०, २०२४ |307.53 |5 |1604.69 |8 |- |आठवडा ४१, २०२४ |305.13 |5 |1589.28 |5 |1628.91 |8 |- |आठवडा ४२, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1568.83 |5 |1595.94 |8 |- |आठवडा ४३, २०२४ |326.61 |4 |1675.11 |4 |1710.53 |6 |- |आठवडा ४४, २०२४ |302.04 |4 |1605.42 |5 |1640.45 |7 |- |आठवडा ४५, २०२४ |313.14 |4 |1632.44 |5 |1673.37 |7 |- |आठवडा ४६, २०२४ |307.54 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1660.51 |6 |- |आठवडा ४७, २०२४ |329.8 |5 |1646.53 |4 |1679.54 |7 |- |आठवडा ४८, २०२४ |325.14 |5 |1615.88 |4 |1661.67 |7 |- |आठवडा ४९, २०२४ |339.07 |4 |1642.63 |5 |1686.13 |8 |- |आठवडा ५०, २०२४ |320.93 |4 |1587.81 |5 |1634.79 |7 |- |आठवडा ५१, २०२४ |326 |5 |1628.15 |5 |1672.89 |7 |- |आठवडा ५२, २०२४ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1572 |5 |1610.61 |7 |- |आठवडा ५३, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1626.97 |8 |- |आठवडा १, २०२५ |317.92 |5 |1550.38 |5 |1600.06 |7 |- |आठवडा २, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1594.55 |9 |- |आठवडा ३, २०२५ |1577.74 |8 |- |आठवडा ४, २०२५ |307.77 |4 |1537.47 |9 |- |आठवडा ५, २०२५ |292.2 |5 |1496.48 |9 |- |आठवडा ६, २०२५ |328.06 |2 |1708.35 |4 |1757.59 |6 |- |आठवडा ७, २०२५ |318.97 |5 |1629.34 |5 |1665.16 |7 |- |आठवडा ८, २०२५ |293.83 |5 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1579.06 |8 |- |आठवडा ९, २०२५ |305.16 |5 |1661.1 |9 |- |आठवडा १०, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1578.58 |9 |- |आठवडा ११, २०२५ |334.98 |4 |1678.36 |5 |1717.9 |7 |- |आठवडा १२, २०२५ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="12" colspan="2" {{N/A}} |1544.6 |9 |- |आठवडा १३, २०२५ |1557.77 |9 |- |आठवडा १४, २०२५ |1566.95 |9 |- |आठवडा १६, २०२५ |1414.68 |10 |- |आठवडा १९, २०२५ |259.48 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २२, २०२५ |287.04 |5 |- |आठवडा २३, २०२५ |317.38 |5 |1535.46 |10 |- |आठवडा २४, २०२५ |296.19 |5 |1506.47 |10 |- |आठवडा २५, २०२५ |295.05 |5 |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २७, २०२५ |310.54 |5 |1512.98 |10 |- |आठवडा २८, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1509.22 |10 |- |आठवडा २९, २०२५ |1522.89 |10 |- |आठवडा ३०, २०२५ |320.26 |5 |1590.29 |5 |1646.37 |8 |- |आठवडा ३१, २०२५ |307.31 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1586.19 |8 |- |आठवडा ३२, २०२५ |329.73 |3 |1591.22 |5 |1658.19 |8 |- |आठवडा ३३, २०२५ |292.68 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1602.1 |8 |- |आठवडा ३४, २०२५ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1551.73 |9 |- |आठवडा ३५, २०२५ |1543.83 |8 |- |आठवडा ३६, २०२५ |1633.16 |7 |- |आठवडा ३७, २०२५ |291.62 |5 |1606.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२५ |rowspan="16" colspan="2" {{N/A}} |1571.52 |5 |1627.19 |8 |- |आठवडा ३९, २०२५ |1561.74 |5 |1624.6 |7 |- |आठवडा ४०, २०२५ |1630.86 |4 |1693.01 |6 |- |आठवडा ४१, २०२५ |1613.67 |4 |1670.28 |6 |- |आठवडा ४२, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1534.91 |8 |- |आठवडा ४३, २०२५ |1521.48 |5 |1576.6 |8 |- |आठवडा ४४, २०२५ |rowspan="10" colspan="2" {{N/A}} |1503.83 |9 |- |आठवडा ४५, २०२५ |1486.77 |8 |- |आठवडा ४६, २०२५ |1487.1 |9 |- |आठवडा ४७, २०२५ |1494.08 |9 |- |आठवडा ४८, २०२५ |1455.08 |9 |- |आठवडा ४९, २०२५ |1419.06 |9 |- |आठवडा ५०, २०२५ |1408.11 |8 |- |आठवडा ५१, २०२५ |1456.51 |9 |- |आठवडा ३, २०२६ |1352.26 |10 |- |आठवडा ५, २०२६ |1283.81 |10 |} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:स्टार प्रवाह]] mx3wod65ys2g184rtl9x1pgjj1wwlqx 2683730 2683729 2026-05-11T09:17:44Z ~2026-28449-05 182954 2683730 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = स्टार प्रवाह |चित्र = Star Pravah 2023.png |चित्रसाईज = |चित्र_माहिती = |चित्र२ = |सुरुवात = २४ नोव्हेंबर २००८ |चित्र स्वरूप = |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = स्टार इंडिया |मालक = [[डिझ्नी स्टार]] |ब्रीदवाक्य = मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = [[भारत]] |मुख्यालय = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] |जुने नाव = |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[प्रवाह पिक्चर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३.३० आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११.३० (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ ={{URL|https://www.hotstar.com/channels/star-pravah|स्टार प्रवाह}} [[डिझ्नी+ हॉटस्टार]]वर }} '''स्टार प्रवाह''' ही एक [[मराठी]] दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे, जी मराठी मनोरंजनात्मक मालिका व वास्तविक कार्यक्रम दाखवते. स्टार प्रवाह हे [[वॉल्ट डिझ्नी कंपनी इंडिया]] च्या उपकंपनी असलेल्या [[डिझ्नी स्टार]]च्या (माजी नाव ''स्टार इंडिया''), मालकीचे असून स्टार प्रवाहची सुरुवात २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी झाली. स्टार प्रवाह एचडी १ मे २०१६ रोजी सुरू झाले. दर रविवारी [[स्टार प्रवाह महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. ==इतिहास== स्टार प्रवाह ही स्टार इंडियाची मराठी वाहिनी आहे, स्टार जलशा या बंगाली वाहिनी नंतर २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी लाँच केले गेले आणि त्याच लोगोची कॉपी केली गेली, फक्त रंग लाल ऐवजी निळा होता. नवीन लोगो आणि ग्राफिक्स असलेली वाहिनी (बंगाली चॅनेल स्टार जलशाद्वारे १७ जून २०१२ ते १७ फेब्रुवारी २०१९ या कालावधीत वापरलेला लोगो आणि ग्राफिक्स). ३ फेब्रुवारी २०१४ रोजी वाहिनीला "स्वप्नांना पंख नवे" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. वाहिनीला परत १० ऑक्टोबर २०१६ रोजी "आता थांबायचं नाय" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. त्यानंतर परत एकदा २ डिसेंबर २०१९ रोजी "मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह!" या नवीन टॅगलाइनसह, नवीन लोगो आणि ग्राफिक्ससह वाहिनीने स्वतःला रिब्रँड केले. १ मे २०१६ रोजी, स्टार प्रवाह एचडी नावाच्या वाहिनीची हाय-डेफिनिशन फीड लाँच करण्यात आले. ==पुरस्कार व सोहळे== {| class="wikitable sortable" ! सुरू झाल्याचे वर्ष || कार्यक्रमाचे नाव |- |२०१४-२०१८ |''येरे येरे'' |- |२०१६ |''स्टार प्रवाह रत्न'' |- |२०२१-चालू |''[[स्टार प्रवाह परिवार पुरस्कार]]'' |- |२०२१-चालू |''स्टार प्रवाह गणेशोत्सव'' |- |२०२२ |''स्टार प्रवाह धुमधडाका'' |- |२०२३-चालू |''स्टार प्रवाह ढिंचॅक दिवाळी'' |} ==प्रसारित कार्यक्रम== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | ७ जुलै २०२५ | [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]] | दुपारी १ वाजता | |- | १५ सप्टेंबर २०२५ | लपंडाव | दुपारी १.४५ वाजता | |- | १९ जानेवारी २०२६ | तुझ्या सोबतीने | दुपारी २.३० वाजता | |- | १४ फेब्रुवारी २०२२ | [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] | दुपारी ३ वाजता | हिंदी मालिका सुहानी सी एक लडकी |- | १५ डिसेंबर २०२५ | वचन दिले तू मला | संध्या. ६.३० वाजता | बंगाली मालिका गीता एल.एल.बी. |- | १६ डिसेंबर २०२४ | लग्नानंतर होईलच प्रेम | संध्या. ७ वाजता | तमिळ मालिका इरामना रोजावे २ |- | ५ जानेवारी २०२६ | [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]] | संध्या. ७.३० वाजता | |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री ८ वाजता | हिंदी मालिका [[इस प्यार को क्या नाम दूँ]] |- |टीबीए |सुना येती घरा |लवकरच... | |- | ५ डिसेंबर २०२२ | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.४५ वाजता | तमिळ मालिका रोजा |- | १ जून २०२६ | पाठराखीण | लवकरच... | हिंदी मालिका सपना बाबुल का... बिदाई |- | ३० मार्च २०२६ | आनंदी | रात्री ९.३० वाजता | हिंदी मालिका बंदिनी |- | २७ एप्रिल २०२६ | बाई तुझा आशीर्वाद | रात्री १० वाजता | तमिळ मालिका अय्यानार थुनाई |- | १८ मार्च २०२४ | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | रात्री १०.३० वाजता | हिंदी मालिका कहानी घर घर की |- | २७ मे २०२४ | येड लागलं प्रेमाचं | रात्री ११ वाजता | |} ==जुन्या मालिका== # [[अग्निहोत्र (मालिका)|अग्निहोत्र]] # [[अग्निहोत्र २]] # [[अबोली (मालिका)|अबोली]] # [[आई कुठे काय करते!]] # [[कुन्या राजाची गं तू राणी]] # [[छत्रीवाली]] # [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा]] # [[ठिपक्यांची रांगोळी (मालिका)|ठिपक्यांची रांगोळी]] # [[तुझं नि माझं घर श्रीमंताचं]] # [[तुझेच मी गीत गात आहे]] # [[थोडं तुझं आणि थोडं माझं]] # [[दुर्वा (मालिका)|दुर्वा]] # [[देवयानी (मालिका)|देवयानी]] # [[नकळत सारे घडले]] # [[पिंकीचा विजय असो!]] # [[पुढचं पाऊल (मालिका)|पुढचं पाऊल]] # [[प्रेमाचा गेम सेम टू सेम]] # [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]] # [[फुलाला सुगंध मातीचा]] # [[मन उधाण वाऱ्याचे]] # [[मुलगी झाली हो]] # [[मोलकरीण बाई - मोठी तिची सावली]] # [[रंग माझा वेगळा]] # [[राजा शिवछत्रपती (मालिका)|राजा शिवछत्रपती]] # [[लग्नाची बेडी (मालिका)|लग्नाची बेडी]] # [[लक्ष्मीच्या पाऊलांनी]] # [[लक्ष्य (मालिका)|लक्ष्य]] # [[लेक माझी लाडकी]] # [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]] # [[स्वप्नांच्या पलिकडले]] # [[सहकुटुंब सहपरिवार]] # [[साधी माणसं (मालिका)|साधी माणसं]] # [[स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा]] # [[सांग तू आहेस का?]] # [[सुख म्हणजे नक्की काय असतं!]] # आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत! # कोण होतीस तू, काय झालीस तू! # काजळमाया # उदे गं अंबे # जे३ जंक्शन # गोष्ट एका लग्नाची # गोष्ट एका कॉलेजची # गोष्ट एका आनंदीची # गोष्ट एका जप्तीची # कुकुचकू # असे का घडले? # जिवलगा # जीवलगा # चारचौघी # कुलस्वामिनी # कुळ स्वामिनी # दार उघडा ना गडे # अंतरपाट # वचन दिले तू मला # कशाला उद्याची बात # ओळख - ध्यास स्वप्नांचा # झुंज # बंध रेशमाचे # दोन किनारे दोघी आपण # तुजवीण सख्या रे # धर्मकन्या # सुवासिनी # अनोळखी दिशा # मांडला दोन घडीचा डाव # लक्ष्मी वर्सेस सरस्वती # पंचनामा # माधुरी मिडलक्लास # मानसीचा चित्रकार तो # मन धागा धागा जोडते नवा # आम्ही दोघे राजा राणी # आराधना # आंबट गोड # अरे वेड्या मना # बे दुणे दहा # प्रीती परी तुजवरी # रुंजी # लगोरी - मैत्री रिटर्न्स # जयोस्तुते # येक नंबर # तू जिवाला गुंतवावे # तुमचं आमचं सेम असतं # छोटी मालकीण # दुहेरी # नकुशी तरीही हवीहवीशी # नशीबवान # गं सहाजणी # गोठ # ललित २०५ # साथ दे तू मला # साता जल्माच्या गाठी # शतदा प्रेम करावे # तुझ्या इश्काचा नादखुळा # वैजू नंबर १ # नवे लक्ष्य # प्रेमा तुझा रंग कसा # प्रेमा तुझा रंग कसा २ # स्पेशल ५ # जय देवा श्री गणेशा # दख्खनचा राजा जोतिबा # श्री गुरुदेव दत्त # विठू माऊली # जय भवानी जय शिवाजी ===अनुवादित मालिका=== # ५ स्टार किचन # देवांचे देव महादेव # महाभारत # श्री गणेश # [[रामायण (मालिका)|रामायण]] # [[सत्यमेव जयते (दूरचित्रवाणी मालिका)|सत्यमेव जयते]] ==कथाबाह्य कार्यक्रम== # [[आता होऊ दे धिंगाणा]] # [[भांडा सौख्य भरे]] # [[मी होणार सुपरस्टार]] # शिट्टी वाजली रे # आता होऊन जाऊ द्या # आम्ही ट्रॅव्हलकर # कॉमेडी बिमेडी # ढाबळ एक तास टाइमपास # ढिंका चिका - कॉमेडीचा नवा फॉर्म्युला # एक टप्पा आऊट # जोडी जमली रे # जस्ट डान्स # किचनची सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा डान्सिंग सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा नच बलिये # मंडळ भारी आहे # नांदा सौख्य भरे # पोटोबा प्रसन्न # स्टार दरबार # सून सासू सून # सुप्रिया सचिन शो - जोडी तुझी माझी # विकता का उत्तर? # विसावा - एक घर मनासारखं # झेप ==टीआरपी== २०२१ च्या १४ व्या आठवड्यात, स्टार प्रवाह दहा सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या भारतीय पे प्लॅटफॉर्म दूरचित्रवाणी चॅनेलमध्ये 1341.11 AMAs सह दहाव्या स्थानावर सामील झाले. {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" !rowspan="2" | आठवडा आणि वर्ष !colspan="6" | BARC AMAs |- !मेगा सिटी !क्रमांक !हिंदी भाषिक मार्केट !क्रमांक !भारत !क्रमांक |- |आठवडा ३७, २०२१ |rowspan="23" colspan="2" {{N/A}} |1539.19 |5 |1556.26 |10 |- |आठवडा ३८, २०२१ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1551.06 |9 |- |आठवडा ४५, २०२१ |1517.06 |10 |- |आठवडा ४६, २०२१ |1576.53 |5 |1601.66 |8 |- |आठवडा ४७, २०२१ |1546.27 |5 |1568.70 |8 |- |आठवडा ४८, २०२१ |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1544.46 |10 |- |आठवडा ४९, २०२१ |1552.12 |10 |- |आठवडा १, २०२२ |1617.21 |10 |- |आठवडा २, २०२२ |1534.71 |10 |- |आठवडा ३, २०२२ |1513 |10 |- |आठवडा ९, २०२२ |1471.21 |5 |1495.43 |8 |- |आठवडा १०, २०२२ |1471.95 |5 |1497.25 |8 |- |आठवडा ११, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1482.54 |9 |- |आठवडा १२, २०२२ |1492.23 |10 |- |आठवडा १३, २०२२ |1442.28 |10 |- |आठवडा १४, २०२२ |1487.64 |5 |1517.08 |8 |- |आठवडा १५, २०२२ |1341.36 |5 |1363.42 |8 |- |आठवडा १६, २०२२ |1406.77 |5 |1424.58 |9 |- |आठवडा १७, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1416.39 |9 |- |आठवडा १९, २०२२ |1350.4 |10 |- |आठवडा २१, २०२२ |1381.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२२ |1480.72 |5 |1507.05 |8 |- |आठवडा २३, २०२२ |1381.56 |5 |1405.59 |9 |- |आठवडा २४, २०२२ |291.28 |5 |1474.45 |5 |1504.76 |9 |- |आठवडा २५, २०२२ |287.99 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २८, २०२२ |rowspan="9" colspan="2" {{N/A}} |1532.94 |9 |- |आठवडा २९, २०२२ |1504.15 |8 |- |आठवडा ३०, २०२२ |1440.66 |10 |- |आठवडा ३१, २०२२ |1514.69 |9 |- |आठवडा ३२, २०२२ |1500.53 |5 |1523.61 |9 |- |आठवडा ३३, २०२२ |1565.54 |5 |1593.55 |8 |- |आठवडा ३४, २०२२ |1584.93 |5 |1609.75 |7 |- |आठवडा ३५, २०२२ |colspan="2" {{N/A}} |1429.83 |10 |- |आठवडा ३७, २०२२ |1626.5 |4 |1649.99 |6 |- |आठवडा ३८, २०२२ |280.84 |5 |1565.88 |4 |1587.26 |6 |- |आठवडा ३९, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1487.64 |5 |1509.02 |7 |- |आठवडा ४०, २०२२ |1550.58 |5 |1575.49 |7 |- |आठवडा ४१, २०२२ |281.01 |5 |1572.55 |5 |1599.75 |8 |- |आठवडा ४२, २०२२ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1595.63 |5 |1616.71 |7 |- |आठवडा ४३, २०२२ |1562.95 |5 |1585.67 |7 |- |आठवडा ४४, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1667.66 |8 |- |आठवडा ४५, २०२२ |1669.9 |8 |- |आठवडा ४६, २०२२ |293.21 |5 |1639.66 |5 |1660.83 |7 |- |आठवडा ४७, २०२२ |288.15 |5 |1640.03 |5 |1662.68 |7 |- |आठवडा ४८, २०२२ |286.02 |5 |1651.62 |5 |1675.98 |7 |- |आठवडा ४९, २०२२ |284.08 |5 |1616.36 |5 |1643.6 |7 |- |आठवडा ५०, २०२२ |298.07 |5 |1602 |5 |1627.25 |7 |- |आठवडा ५१, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1534.69 |5 |1559 |8 |- |आठवडा ५२, २०२२ |1585.68 |5 |1610.02 |8 |- |आठवडा १, २०२३ |276.4 |5 |1596.73 |5 |1619.82 |7 |- |आठवडा २, २०२३ |292.83 |4 |1624.55 |5 |1644.4 |7 |- |आठवडा ३, २०२३ |314.32 |4 |1711.93 |5 |1732.54 |7 |- |आठवडा ४, २०२३ |307.1 |4 |1630.69 |5 |1648.57 |7 |- |आठवडा ५, २०२३ |303.49 |4 |1627.73 |5 |1646.8 |7 |- |आठवडा ६, २०२३ |292.82 |4 |1603.74 |5 |1625.13 |7 |- |आठवडा ७, २०२३ |298.62 |4 |1646.78 |5 |1672.17 |7 |- |आठवडा ८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1222.15 |5 |1246.77 |8 |- |आठवडा ९, २०२३ |290.3 |4 |1617.14 |4 |1638.73 |7 |- |आठवडा १०, २०२३ |284.31 |5 |1583.58 |5 |1602.8 |8 |- |आठवडा ११, २०२३ |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1568.32 |5 |1583.43 |8 |- |आठवडा १२, २०२३ |1586.79 |4 |1601.86 |7 |- |आठवडा १३, २०२३ |1511.79 |4 |1526.8 |7 |- |आठवडा १४, २०२३ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1404.25 |9 |- |आठवडा २०, २०२३ |1379.8 |10 |- |आठवडा २१, २०२३ |1336.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२३ |1432.9 |5 |1455.53 |9 |- |आठवडा २३, २०२३ |286.07 |5 |1450.61 |5 |1475.28 |9 |- |आठवडा २४, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1391.97 |5 |1413.13 |9 |- |आठवडा २५, २०२३ |297.47 |5 |1508.04 |5 |1529.61 |8 |- |आठवडा २६, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1508.18 |10 |- |आठवडा २७, २०२३ |311.63 |5 |1586.14 |9 |- |आठवडा २८, २०२३ |305.63 |5 |1576.27 |9 |- |आठवडा २९, २०२३ |305.11 |4 |1604.36 |9 |- |आठवडा ३०, २०२३ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1538.86 |10 |- |आठवडा ३१, २०२३ |1590.24 |10 |- |आठवडा ३२, २०२३ |300.09 |4 |1560.37 |10 |- |आठवडा ३३, २०२३ |312.78 |4 |1645.59 |5 |1666.5 |8 |- |आठवडा ३४, २०२३ |359.56 |2 |1773.39 |3 |1793.95 |5 |- |आठवडा ३५, २०२३ |319.48 |3 |1637.29 |5 |1656.78 |8 |- |आठवडा ३६, २०२३ |342.24 |2 |1726.76 |4 |1749.07 |7 |- |आठवडा ३७, २०२३ |326.07 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1643.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1493.7 |10 |- |आठवडा ३९, २०२३ |315.15 |5 |1606.96 |5 |1628.03 |8 |- |आठवडा ४०, २०२३ |371.71 |4 |1845.97 |3 |1868.71 |5 |- |आठवडा ४१, २०२३ |354.49 |5 |1746.04 |4 |1765.6 |7 |- |आठवडा ४२, २०२३ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1728.18 |4 |1748.5 |7 |- |आठवडा ४३, २०२३ |1688.71 |5 |1709.19 |8 |- |आठवडा ४४, २०२३ |1688.53 |5 |1709 |8 |- |आठवडा ४५, २०२३ |1688.86 |5 |1709.35 |8 |- |आठवडा ४६, २०२३ |314.47 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1602.99 |9 |- |आठवडा ४७, २०२३ |334.4 |5 |1761.59 |4 |1782.84 |6 |- |आठवडा ४८, २०२३ |340.02 |5 |1774.83 |3 |1797.74 |5 |- |आठवडा ४९, २०२३ |330.75 |3 |1733.14 |4 |1753.03 |6 |- |आठवडा ५०, २०२३ |345.59 |4 |1748.28 |4 |1773.41 |6 |- |आठवडा ५१, २०२३ |350.51 |4 |1787.22 |4 |1812.24 |6 |- |आठवडा ५२, २०२३ |334.81 |4 |1720.19 |5 |1743.27 |7 |- |आठवडा १, २०२४ |331.16 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1752.61 |8 |- |आठवडा २, २०२४ |328.3 |4 |1692.61 |5 |1717.1 |8 |- |आठवडा ३, २०२४ |335.95 |4 |1701.59 |4 |1727.75 |7 |- |आठवडा ४, २०२४ |313.03 |4 |1595.58 |5 |1619.65 |7 |- |आठवडा ५, २०२४ |324.83 |4 |1639.19 |4 |1663.48 |7 |- |आठवडा ६, २०२४ |340.76 |4 |1699.56 |3 |1729.21 |5 |- |आठवडा ७, २०२४ |335.94 |4 |1669.05 |3 |1697.39 |5 |- |आठवडा ८, २०२४ |330.64 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1616.1 |7 |- |आठवडा ९, २०२४ |328.81 |4 |1588.34 |5 |1609.17 |8 |- |आठवडा १०, २०२४ |340.62 |4 |1674.46 |3 |1700.32 |5 |- |आठवडा ११, २०२४ |362.68 |3 |1764.45 |3 |1793.48 |5 |- |आठवडा १२, २०२४ |'''391.66''' |1 |'''1917.04''' |3 |'''1944.9''' |5 |- |आठवडा १३, २०२४ |343.27 |4 |1720.83 |5 |1745.54 |7 |- |आठवडा १४, २०२४ |333.75 |4 |1678.56 |5 |1701.37 |7 |- |आठवडा १५, २०२४ |324.31 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1661.26 |8 |- |आठवडा १६, २०२४ |300.91 |4 |1466.09 |9 |- |आठवडा १७, २०२४ |329.14 |4 |1473.76 |5 |1497.09 |8 |- |आठवडा १८, २०२४ |313.84 |4 |1475.98 |5 |1503.38 |8 |- |आठवडा १९, २०२४ |308.96 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1480.3 |8 |- |आठवडा २०, २०२४ |290.19 |4 |1355.01 |10 |- |आठवडा २१, २०२४ |303.99 |4 |1445.34 |9 |- |आठवडा २२, २०२४ |310.75 |3 |1571.52 |5 |1599.8 |7 |- |आठवडा २३, २०२४ |313.07 |3 |1467.74 |5 |1491.59 |7 |- |आठवडा २४, २०२४ |331.61 |3 |colspan="2" {{N/A}} |1518.06 |9 |- |आठवडा २५, २०२४ |318.92 |4 |1513.29 |5 |1534.75 |8 |- |आठवडा २६, २०२४ |319.09 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1524.55 |10 |- |आठवडा २७, २०२४ |313.37 |3 |1514.53 |9 |- |आठवडा २८, २०२४ |318.09 |3 |1491.43 |5 |1518.17 |8 |- |आठवडा २९, २०२४ |325 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1577.98 |9 |- |आठवडा ३०, २०२४ |335.81 |4 |1602.54 |9 |- |आठवडा ३१, २०२४ |343.55 |3 |1689.2 |5 |1711.82 |7 |- |आठवडा ३२, २०२४ |329.03 |4 |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1621.83 |9 |- |आठवडा ३३, २०२४ |310.4 |4 |1549.35 |9 |- |आठवडा ३४, २०२४ |296.72 |5 |1498.66 |9 |- |आठवडा ३५, २०२४ |307.97 |5 |1681.19 |8 |- |आठवडा ३६, २०२४ |356.7 |3 |1797.18 |4 |1838.66 |6 |- |आठवडा ३७, २०२४ |310 |5 |1611.89 |5 |1651.56 |8 |- |आठवडा ३८, २०२४ |318.17 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1715.5 |8 |- |आठवडा ३९, २०२४ |313.2 |5 |1661.08 |8 |- |आठवडा ४०, २०२४ |307.53 |5 |1604.69 |8 |- |आठवडा ४१, २०२४ |305.13 |5 |1589.28 |5 |1628.91 |8 |- |आठवडा ४२, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1568.83 |5 |1595.94 |8 |- |आठवडा ४३, २०२४ |326.61 |4 |1675.11 |4 |1710.53 |6 |- |आठवडा ४४, २०२४ |302.04 |4 |1605.42 |5 |1640.45 |7 |- |आठवडा ४५, २०२४ |313.14 |4 |1632.44 |5 |1673.37 |7 |- |आठवडा ४६, २०२४ |307.54 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1660.51 |6 |- |आठवडा ४७, २०२४ |329.8 |5 |1646.53 |4 |1679.54 |7 |- |आठवडा ४८, २०२४ |325.14 |5 |1615.88 |4 |1661.67 |7 |- |आठवडा ४९, २०२४ |339.07 |4 |1642.63 |5 |1686.13 |8 |- |आठवडा ५०, २०२४ |320.93 |4 |1587.81 |5 |1634.79 |7 |- |आठवडा ५१, २०२४ |326 |5 |1628.15 |5 |1672.89 |7 |- |आठवडा ५२, २०२४ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1572 |5 |1610.61 |7 |- |आठवडा ५३, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1626.97 |8 |- |आठवडा १, २०२५ |317.92 |5 |1550.38 |5 |1600.06 |7 |- |आठवडा २, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1594.55 |9 |- |आठवडा ३, २०२५ |1577.74 |8 |- |आठवडा ४, २०२५ |307.77 |4 |1537.47 |9 |- |आठवडा ५, २०२५ |292.2 |5 |1496.48 |9 |- |आठवडा ६, २०२५ |328.06 |2 |1708.35 |4 |1757.59 |6 |- |आठवडा ७, २०२५ |318.97 |5 |1629.34 |5 |1665.16 |7 |- |आठवडा ८, २०२५ |293.83 |5 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1579.06 |8 |- |आठवडा ९, २०२५ |305.16 |5 |1661.1 |9 |- |आठवडा १०, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1578.58 |9 |- |आठवडा ११, २०२५ |334.98 |4 |1678.36 |5 |1717.9 |7 |- |आठवडा १२, २०२५ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="12" colspan="2" {{N/A}} |1544.6 |9 |- |आठवडा १३, २०२५ |1557.77 |9 |- |आठवडा १४, २०२५ |1566.95 |9 |- |आठवडा १६, २०२५ |1414.68 |10 |- |आठवडा १९, २०२५ |259.48 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २२, २०२५ |287.04 |5 |- |आठवडा २३, २०२५ |317.38 |5 |1535.46 |10 |- |आठवडा २४, २०२५ |296.19 |5 |1506.47 |10 |- |आठवडा २५, २०२५ |295.05 |5 |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २७, २०२५ |310.54 |5 |1512.98 |10 |- |आठवडा २८, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1509.22 |10 |- |आठवडा २९, २०२५ |1522.89 |10 |- |आठवडा ३०, २०२५ |320.26 |5 |1590.29 |5 |1646.37 |8 |- |आठवडा ३१, २०२५ |307.31 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1586.19 |8 |- |आठवडा ३२, २०२५ |329.73 |3 |1591.22 |5 |1658.19 |8 |- |आठवडा ३३, २०२५ |292.68 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1602.1 |8 |- |आठवडा ३४, २०२५ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1551.73 |9 |- |आठवडा ३५, २०२५ |1543.83 |8 |- |आठवडा ३६, २०२५ |1633.16 |7 |- |आठवडा ३७, २०२५ |291.62 |5 |1606.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२५ |rowspan="16" colspan="2" {{N/A}} |1571.52 |5 |1627.19 |8 |- |आठवडा ३९, २०२५ |1561.74 |5 |1624.6 |7 |- |आठवडा ४०, २०२५ |1630.86 |4 |1693.01 |6 |- |आठवडा ४१, २०२५ |1613.67 |4 |1670.28 |6 |- |आठवडा ४२, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1534.91 |8 |- |आठवडा ४३, २०२५ |1521.48 |5 |1576.6 |8 |- |आठवडा ४४, २०२५ |rowspan="10" colspan="2" {{N/A}} |1503.83 |9 |- |आठवडा ४५, २०२५ |1486.77 |8 |- |आठवडा ४६, २०२५ |1487.1 |9 |- |आठवडा ४७, २०२५ |1494.08 |9 |- |आठवडा ४८, २०२५ |1455.08 |9 |- |आठवडा ४९, २०२५ |1419.06 |9 |- |आठवडा ५०, २०२५ |1408.11 |8 |- |आठवडा ५१, २०२५ |1456.51 |9 |- |आठवडा ३, २०२६ |1352.26 |10 |- |आठवडा ५, २०२६ |1283.81 |10 |} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:स्टार प्रवाह]] 8rps5e7cpzrchxtc1j9y67cet6l7t16 0 65615 2683633 2683540 2026-05-10T18:39:38Z Khirid Harshad 138639 2683633 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''शतावरी''' (संस्कृतमध्ये नारायणी; शास्त्रीय नाव ॲस्पॅरेगस रेसिमोसस) ही एक पर्णहीन, काटेरी, बहुवार्षिक आरोहिणी वेल आहे. खोडावर वाढणाऱ्या लांब व मोठ्या फांद्यांना अनेक पेर असतात. या प्रत्येक पेरावर लहान, हिरव्या, एकाआड एक उपफांद्या असतात. या फांद्यांना ‘पर्णकांडे’ म्हणतात. या पर्णकांड्या पानांप्रमाणे भासतात. ही ‘पाने’ बारीक असून सुरूच्या पानासारखी दिसतात. फांद्यांवर साधारणपणे १ सें.मी. लांबीचे बाकदार काटे असून ते खालच्या बाजूस वाकलेले असताता. ही ‘पाने’ २ ते ६ च्या संख्येच्या गुच्छात उगवणारी २ ते ३ सें.मी. पर्यंत लांब असतात. लांब फांद्यांवर पेरावर टोकदार, वाकडे काटे असतात. शतावरी आधारास गुंडाळून घेते व वर चढते आणि अनेक फांद्या तयार होऊन लहान काटेरी झुडूप तयार होते. ==फुले, फळे, मूळ आणि बिया== [[File:Asparagus tetragonus 135-8288.jpg|डावे|इवलेसे|शतावरी]] शतावरीची फुले पांढऱ्या किंवा गुलाबी रंगाची असून गुच्छात येतात. फळ वाटाण्याच्या आकारमानाचे असून त्यामध्ये एक किंवा दोन मिरीएवढ्या बिया असतात. झाडाची मुळे जाड, लांबट गोल असून दोन्ही टोकाकडे निमुळती असतात. यांनाच कंद असे म्हणतात. कंद पांढरे असतात व ते एका झाडाला १०० पर्यंत असू शकतात. यामुळेच या वनस्पतीला शतावरी असे नांव पडले आहे. शतावरीची मुळे जमिनीखाली बुंध्याजवळ झुपक्याने वाढतात. एका वेलीस अनेक मुळ्या फुटतात साधारणतः १०० मुळ्या एकावेळी फुटल्यामुळे तिला शतमुळा असे नाव पडले आहे. मुळांच्या वर पातळ करड्या रंगाचा पापुद्रा असतो, तसेच मुळाचा मधला भाग पिवळसर रंगाचा आणि टणक असतो. मुळांचा औषधात वापर करताना हा भाग काढून टाकावा लागतो. शतावरी मधुर रसाची असते. ==आढळ आणि घरगुती वापर== शतावरीला शास्त्रीय परिभाषेत Asparagus racemosus असे म्हणतात. ही वनस्पती Liliaceae या कुटुंबातील आहे. शतावरी ही मूळची भारतीय असून उष्ण व समशीतोष्ण कटिबंधात समुद्रसपाटीपासून ४००० फूट उंचीपर्यत सर्व देशभर वाढताना दिसते. भारतात [[सह्याद्री]] डोंगररांगांत, [[सातपुडा]] पर्वत रांगांत व [[कोकण|कोकणात]] शतावरीच्या वेली खडकाळ जमिनीवर, डोंगर उतारावर तसेच जंगलातही आढळतात. शोभेचे झाड म्हणून शतावरी घरोघरी लावलेली दिसते.<ref>http://www.loksatta.com/healthit-news/plants-medicinal-tree-in-your-home-gallery-during-rainy-season-141212/</ref> आपल्याकडे शतावरीचा आणखी एक प्रकार आहे. त्याला '''[[अस्पॅरॅगस|भाजीची शतावरी]]''' असे म्हणतात. तिचे शास्त्रीय नाव Asparagus officinalis असे आहे. [[अमेरिका (खंड)|अमेरिकेतील]] [[कॅलिफोर्निया]], [[फ्रान्स|फ्रान्समधील]] मिलिल फोर्ट, [[चीन|चीनमधील]] [[तैवान]], [[जपान]] वगैरे देशात ही वनस्पती ॲस्परेगसची भाजी म्हणून खाल्ली जाते. ॲस्परेगसची लागवड पूर्वीपासून [[काश्मीर]], [[भूतान]] या थंड प्रदेशात होत आली आहे. या भाजीचे कोवळे कोंब चवदार, आरोग्यवर्धक तर आहेतच याशिवाय त्यात भरपूर प्रमाणात व्हिटॅमिन ए व सी, पोटॅशियम, रिबोफ्लेव्हिन व थायमिन ही औषधी तत्त्वे आहेत. या कोंबांपासून चविष्ट असे सूप तयार केले जाते. आपल्याकडे मेरी वॉशिंग्टन ह्या जातीच्या ॲस्परेगसची शिफारस केली जाते. [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] काही भागात शतावरीला 'ससूर/सुसर मुळी' असेही म्हणतात. व याची करून भााजी करून खााल्ली जाते. साधारणत: राना-वनांत वा शेतांत मृृृृग नक्षत्रातील पहिल्या काही पावसानंतर ही वनस्पती जमिनीतून वर निघते. आणि कोवळे कोवळे कोंब खूडून आणून याची भाजी बनविली जाते. एक रानभाजी म्हणून शेतकरी बांधव आवडीने ही भाजी खातात. याची भाजी चविष्ट, रूचकर, आरोग्यास पोषक, जीवनसत्त्व व खनिजद्रव्ययुक्त असते. ==औषधी उपयोग== शतावरीच्या मुळ्या आणि अंकुर या भागांपासून औषधी रसायने मिळवतात. शतावरीची चव गोड आणि कडू असते.ती कफ आणि पित्त कमी करते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Ayurveda: A way of life with select herbal monographs|last=फडके|first=डॉ.श्रीकृष्ण|publisher=Ayurveda institute of America|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref>शतावरीपासून शतावरी घृत, विष्णू तेल, शतावरी कल्प तसेच प्रमेह मिशतेल तयार केले जातात. शतावरी स्नायूंची शक्ती वाढवण्यासाठी वापरली जाते. शतावरीचे नारायण तेल हे अर्धांगवायू व [[संधिवात|संधिवातासाठी]] उपयुक्त आहे. शतावरीच्या कंदामध्ये सॅपोनिन, ग्लायकोसाइड्‌स, [[फॉस्फरस]], रिबोफ्लेव्हिन, थायमाईन, [[पोटॅशियम]], [[कॅल्शियम]] व इतरही रासायनिक द्रव्ये आहेत. कंदाचा उपयोग पित्तप्रदर, ज्वर, धातुवृद्धी, [[मुतखडा]], अपस्मार व रक्तशुद्धीसाठी केला जातो. कंदाचा उपयोग जनावरांमध्ये विशेषतः गायी, म्हशींमध्ये जास्त [[दूध]] मिळण्यासाठी केला जातो. शतावरी कल्प हा शतावरीच्या कंदापासून बनविला जातो. तसचे शतावरीपासून तयार केलेले नारायण तेल अर्धांगवायू व संधिवातावर गुणकारी आहे. तसेच ही स्मृतिवर्धक कार्य करते. [[मासिक पाळी|मासिक पाळीत]] अंगावरून खूप स्राव जाणे ही, नव्याने पाळी येणाऱ्या तरुण मुली व पाळी जाण्याच्या मेनोपॉझच्या काळात या तीनही तक्रारींमध्ये स्त्रियांना शतावरी वनस्पतीची मदत होते. स्त्रियांच्या सुलभ प्रसूतीसाठी हिचा वापर केला जातो. ==शतावरीची शेती== शतावरीची लागवड केल्यानंतर ती सतत १४-१५ वर्षे जमिनीत टिकून राहते व बागायती असल्याने उत्पन्न येणे चालू राहते. लागवडीनंतर एका वर्षाने कोंब तयार होतात. भारतातील सर्व फार्मसी शतावरीच्या मुळ्या विकत घेतात. भारताबाहेरही त्यांना मागणी असते. [[अ‍ॅलोपॅथी|अ‍ॅलोपथी]], [[आयुर्वेद]], [[होमिओपॅथी]] या तिन्ही औषधशास्त्रांत शतावरीच्या मुळ्या वापरतात. ==हे सुद्धा पहा== * [[अस्पॅरॅगस]] * [[अश्वगंधा]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [http://envis.frlht.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180519214823/http://envis.frlht.org/ |date=2018-05-19 }} * शेती फायद्याची : औषधी सुगंधी वनस्पती-(फेब्रुवारी-२००५), [[डॉ. पंजाबराव देशमुख|डॉ.पंजाबराव देशमुख]] कृषि विद्यापीठ, [[अकोला]] [[वर्ग:औषधी वनस्पती]] [[वर्ग:काटेरी वृक्ष]] i0q5gpa8vsy70wn37w7wrcw9qv1brby 0 72523 2683716 2671845 2026-05-11T06:37:09Z Aditya tamhankar 80177 /* बॉम्बे */ 2683716 wikitext text/x-wiki [[१९५१-५२ लोकसभा निवडणुका|१९५१-५२ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांद्वारे]] भारताच्या '''[[पहिली लोकसभा|१ल्या लोकसभेवर]] निवडून गेलेल्या खासदारांची''' राज्यनिहाय यादी येथे आहे. ==पाक्षिक संख्याबळ== {| class="wikitable sortable" ! colspan="2"| पक्ष ! संख्याबळ |- | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ३७१ |- | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | ४० |- | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १६ |- | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | ११ |- | style="background-color: {{किसान मजदूर प्रजा पक्ष/meta/color}}" | | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] | ९ |- | style="background-color: {{पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)/meta/color}}" | | [[पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)|पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट]] | ७ |- | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | ६ |- | style="background-color: {{अखिल भारत हिंदू महासभा/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय हिंदू महासभा]] | ४ |- | style="background-color: {{शिरोमणी अकाली दल/meta/color}}" | | [[शिरोमणी अकाली दल]] | ४ |- | style="background-color: {{तमिळनाडू टॉयलर्स पक्ष/meta/color}}" | | [[तमिळनाडू टॉयलर्स पक्ष]] | ४ |- | style="background-color: {{अखिल भारतीय जन संघ/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय जन संघ]] | ३ |- | style="background-color: {{अखिल भारतीय राम राज्य परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय राम राज्य परिषद]] | ३ |- | style="background-color: {{कॉमनवील पक्ष/meta/color}}" | | [[कॉमनवील पक्ष]] | ३ |- | style="background-color: {{झारखंड मुक्ति मोर्चा/meta/color}}" | | [[झारखंड पक्ष]] | ३ |- | style="background-color: {{अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन/meta/color}}" | | [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष|अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन]] | २ |- | style="background-color: {{लोक सेवक संघ/meta/color}}" | | [[लोक सेवक संघ]] | २ |- | style="background-color: {{क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष/meta/color}}" | | [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]] | २ |- | style="background-color: {{शेतकरी कामगार पक्ष/meta/color}}" | | [[शेतकरी कामगार पक्ष]] | २ |- | style="background-color: {{फॉरवर्ड ब्लॉक/meta/color}}" | | [[फॉरवर्ड ब्लॉक|अखिल भारतीय फॉरवर्ड ब्लॉक (मार्क्सवादी)]] | १ |- | style="background-color: {{छोटा नागपूर संथल परगणा जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[छोटा नागपूर संथल परगणा जनता पक्ष]] | १ |- | style="background-color: {{इंडियन युनियन मुस्लिम लीग/meta/color}}" | | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] | १ |- | style="background-color: {{कृषीकार लोक पक्ष/meta/color}}" | | [[कृषीकार लोक पक्ष]] | १ |- | style="background-color: {{त्रावणकोर-कोचिन काँग्रेस/meta/color}}" | | [[त्रावणकोर-कोचिन काँग्रेस]] | १ |} ==खासदार== ===अजमेर=== * '''टीप :''' १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[राज्य पुनर्रचना कायदा, १९५६|राज्य पुनर्रचना अधिनियम, १९५६]] द्वारे अजमेर राज्य राजस्थान राज्यात विलीन. {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[अजमेर राज्य|<span style="color:white;">'''अजमेर'''</span>]] |- | १ | [[उत्तर अजमेर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर अजमेर]] | [[ज्वाला प्रसाद शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[राजस्थान]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २ | [[दक्षिण अजमेर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण अजमेर]] | [[मुकट बिहारीलाल भार्गव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[राजस्थान]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह|<span style="color:white;">'''अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह'''</span>]] |- | १ | [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह लोकसभा मतदारसंघ|अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह]]<ref name="NOM" group="n">अंदमान आणि निकोबार साठी निवडणूक न होता त्या क्षेत्राचा खासदार हा थेट राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त केला गेला.</ref> | [[जॉन रिचर्डसन]] | bgcolor=#000000| | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त | |} ===आसाम=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[काछाड-लुशाई टेकड्या लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|काछाड-लुशाई टेकड्या]] (अ.जा.)<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सुरेशचंद्र देब]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[प्रा. निबारणचंद्र लष्कर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २ | [[स्वायत्त जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ|स्वायत्त जिल्हा]] (अ.ज.) | [[बोनिली खोंगमेन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३ | rowspan="2" |[[गोवालपारा-गारो टेकड्या लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|गोवालपारा-गारो टेकड्या]] (अ.ज.)<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[अमजद अली]] | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | |- | [[सीतानाथ ब्रह्म चौधरी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[बारपेटा लोकसभा मतदारसंघ|बारपेटा]] | [[बलीराम दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५ | rowspan="2" |[[गुवाहाटी लोकसभा मतदारसंघ|गुवाहाटी]] | [[रोहिणी कुमार चौधरी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १६ डिसेंबर १९५५ रोजी निधन |- | [[देवेंद्रनाथ शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित |- | ६ | [[दरांग लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६७)|दरांग]] | [[कामाख्य प्रसाद त्रिपाठी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ७ | [[नौगाँग लोकसभा मतदारसंघ|नौगाँग]] | [[देबकांत बरूआ]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ८ | [[गोलाघाट-जोरहाट लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|गोलाघाट-जोरहाट]] | [[देबेश्वर शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |९ | rowspan="2" |[[शिबसागर-उत्तर लखीमपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|शिबसागर-उत्तर लखीमपूर]] | [[सुरेंद्रनाथ बर्गोहेन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | रिक्ततेचे कारण अज्ञात |- | [[बिमला प्रसाद चालिहा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित |- | १० | [[दिब्रुगढ लोकसभा मतदारसंघ|दिब्रुगढ]] | [[जोगेंद्रनाथ हजारिका]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===भोपाळ=== * '''टीप :''' १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[राज्य पुनर्रचना कायदा, १९५६|राज्य पुनर्रचना अधिनियम, १९५६]] द्वारे भोपाळ राज्य मध्य प्रदेश राज्यात विलीन. {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[भोपाळ|<span style="color:white;">'''भोपाळ'''</span>]] |- | १ | [[सिहोर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|सिहोर]] | [[सईद उल्लाह रझ्मी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २ | [[रायसेन लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|रायसेन]] | [[छत्रुनारायण मालविय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===बिहार=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पाटलीपुत्र लोकसभा मतदारसंघ|पाटलीपुत्र]] | [[सारंगधर सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २ | [[मध्य पाटणा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य पाटणा]] | [[कैलाश पती सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३ | [[पूर्व पाटणा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व पाटणा]] | [[तारकेश्वरी सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[पाटणा-शहाबाद लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पाटणा-शहाबाद]] | [[बलीराम भगत]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५ | rowspan="2" |[[पूर्व गया लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व गया]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[ब्रजेश्वर प्रसाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[रामधनी दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६ | [[उत्तर गया लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर गया]] | [[विजनेश्वर मिस्सीर]] | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | |- | ७ | [[पश्चिम गया लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम गया]] | [[सत्येंद्र नारायण सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |८ | rowspan="2" |[[दक्षिण शाहबाद लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण शाहबाद]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[जगजीवन राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[राम सुभग सिंग]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[उत्तर-पश्चिम शाहबाद लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर-पश्चिम शाहबाद]] | [[कमल सिंह]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | १० | [[उत्तर सारन लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर सारन]] | [[झुलन सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ११ | [[मध्य सारन लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य सारन]] | [[महेंद्रनाथ सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[पूर्व सारन लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व सारन]] | [[सत्य नारायण सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १३ | [[दक्षिण सारन लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण सारन]] | [[द्वारकानाथ तिवारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१४ | rowspan="2" |[[सारन-चंपारण लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|सारन-चंपारण]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बिभुती मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[भोला राऊत]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[उत्तर चंपारण लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर चंपारण]] | [[बिपीन बिहारी वर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १६ | [[पूर्व चंपारण लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व चंपारण]] | [[सय्यद महमूद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१७ | rowspan="2" |[[उत्तर-पश्चिम मुझफ्फरपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर-पश्चिम मुझफ्फरपूर]] | [[चंदेश्वर नारायण प्रसाद सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० मार्च १९५३ रोजी राजीनामा |- | [[ठाकूर जुगल किशोर सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |पोट-निवडणुकीद्वारे निर्वाचित |- | १८ | [[उत्तर-पूर्व मुझफ्फरपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर-पूर्व मुझफ्फरपूर]] | [[दिग्विजय नारायण सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १९ | [[मध्य मुझफ्फरपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य मुझफ्फरपूर]] | [[श्याम नंदन सहाय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २० | [[पूर्व मुझफ्फरपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व मुझफ्फरपूर]] | [[अवधेश्वर प्रसाद सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२१ | rowspan="2" |[[मुझफ्फरपूर-दरभंगा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मुझफ्फरपूर-दरभंगा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रामेश्वर साहू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[राजेश्वरा पटेल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २२ | [[पूर्व समस्तीपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व समस्तीपूर]] | [[सत्य नारायण सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २३ | [[मध्य दरभंगा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य दरभंगा]] | [[श्री नारायण दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २४ | [[पूर्व दरभंगा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व दरभंगा]] | [[अनिरुद्ध सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २५ | [[उत्तर दरभंगा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर दरभंगा]] | [[श्याम नंदन प्रसाद मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २६ | [[दरभंगा-भागलपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दरभंगा-भागलपूर]] | [[ललित नारायण मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२७ | rowspan="2" |[[मुंगेर सदर-जमुई लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मुंगेर सदर-जमुई]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बनारसी प्रसाद सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[नयन तारा दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २८ | [[उत्तर-पश्चिम मुंगेर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर-पश्चिम मुंगेर]] | [[मथुरा प्रसाद मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २९ | [[उत्तर-पूर्व मुंगेर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर-पूर्व मुंगेर]] | [[सुरेशचंद्र मिश्रा]] | bgcolor={{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}} | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | |- | rowspan="4" |३० | rowspan="4" |[[भागलपूर-पूर्णिया लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|भागलपूर-पूर्णिया]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[अनुपलाल मेहता]] | bgcolor={{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}} | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | रिक्ततेचे कारण अज्ञात |- | [[आचार्य कृपलानी]] | bgcolor={{प्रजा सोशलिस्ट पार्टी/meta/color}} | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित |- | [[किराई मुशाहर]] | bgcolor={{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}} | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | राजीनामा |- | [[किराई मुशाहर]] | bgcolor={{प्रजा सोशलिस्ट पार्टी/meta/color}} | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | पोट-निवडणूकीद्वारे पुन्हा निर्वाचित |- | ३१ | [[मध्य भागलपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य भागलपूर]] | [[बनारसी प्रसाद झुनझुनवाला]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३२ | [[दक्षिण भागलपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण भागलपूर]] | [[सुष्मा सेन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३३ | [[उत्तर-पूर्व पूर्णिया लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर-पूर्व पूर्णिया]] | [[मोहम्मद इस्लामुद्दीन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३४ | [[मध्य पूर्णिया लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य पूर्णिया]] | [[फणी गोपाळ सेन गुप्ता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="3" |३५ | rowspan="3" |[[पूर्णिया-संथल परगणा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्णिया-संथल परगणा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[झुगर सोरेन पॉल]] | bgcolor={{झारखंड मुक्ति मोर्चा/meta/color}} | | [[झारखंड पक्ष]] | |- | [[भागवत झा आझाद]] | bgcolor={{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}} | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | रिक्ततेचे कारण अज्ञात |- | [[एच. बेंजामिन]] | bgcolor={{झारखंड मुक्ति मोर्चा/meta/color}} | | [[झारखंड पक्ष]] | पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित |- | rowspan="2" |३६ | rowspan="2" |[[संथल परगणा-हजारीबाग लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|संथल परगणा-हजारीबाग]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[लाल हेमब्रोम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[राम राज जजवारे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३७ | [[पूर्व हजारीबाग लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व हजारीबाग]] | [[नागेश्वर प्रसाद सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३८ | [[पश्चिम हजारीबाग लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम हजारीबाग]] | [[रामनारायण सिंह]] | style="background-color: {{छोटा नागपूर संथल परगणा जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[छोटा नागपूर संथल परगणा जनता पक्ष]] | |- | ३९ | [[उत्तर-पूर्व रांची लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर-पूर्व रांची]] | [[अब्दुल इब्राहिम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४० | [[पश्चिम रांची लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६७)|पश्चिम रांची]] (अ.ज.) | [[जयपाल सिंग मुंडा]] | bgcolor={{झारखंड मुक्ति मोर्चा/meta/color}} | | [[झारखंड पक्ष]] | |- | rowspan="2" |४१ | rowspan="2" |[[पलामू-हजारीबाग-रांची लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पलामू-हजारीबाग-रांची]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[गजेंद्र प्रसाद सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[जितन खेडवाड]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४२ | rowspan="2" |[[उत्तर मनभूम लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर मनभूम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[प्रभातचंद्र बोस]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[पश्चिम बंगाल]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[मोहन हरी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[पश्चिम बंगाल]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |४३ | rowspan="2" |[[दक्षिण मनभूम-धलभूम लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण मनभूम-धलभूम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[भजहारी महातो]] | style="background-color: {{लोक सेवक संघ/meta/color}}" | | [[लोक सेवक संघ]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[पश्चिम बंगाल]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[चैतन मांझी]] | style="background-color: {{लोक सेवक संघ/meta/color}}" | | [[लोक सेवक संघ]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[पश्चिम बंगाल]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४४ | [[चैबसा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|चैबसा]] (अ.ज.) | [[कानुराम देवगाम]] | bgcolor={{झारखंड मुक्ति मोर्चा/meta/color}} | | [[झारखंड पक्ष]] | |} ===बिलासपूर=== * '''टीप :''' १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[राज्य पुनर्रचना कायदा, १९५६|राज्य पुनर्रचना अधिनियम, १९५६]] द्वारे बिलासपूर राज्य हिमाचल प्रदेश राज्यात विलीन. {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[बिलासपूर|<span style="color:white;">'''बिलासपूर'''</span>]] |- | १ | [[बिलासपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|बिलासपूर]] | [[आनंद चंद]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ जुलै १९५४ पासून [[हिमाचल प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===बॉम्बे=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[बॉम्बे राज्य|<span style="color:white;">'''बॉम्बे'''</span>]] |- | १ | [[बनासकांठा लोकसभा मतदारसंघ|बनासकांठा]] | [[अकबरभाई दालुमिया चावडा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २ | [[साबरकांठा लोकसभा मतदारसंघ|साबरकांठा]] | [[गुलझारीलाल नंदा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३ | rowspan="2" |[[पंचमहाल-पूर्व बडोदा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पंचमहाल-पूर्व बडोदा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[मणेकलाल गांधी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[रुपजी भावजी परमार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[पूर्व महेसाणा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व महेसाणा]] | [[शांतीलाल गिरधरलाल पारेख]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[पश्चिम महेसाणा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम महेसाणा]] | [[तुलसीदास किलचंद]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | rowspan="3" |६ | rowspan="3" |[[अहमदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|अहमदाबाद]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[गणेश वासुदेव मावळंकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २७ फेब्रुवारी १९५६ रोजी निधन |- | [[सुशिला गणेश मावळंकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |पोट-निवडणुकीद्वारे निर्वाचित |- | [[मुलदास भुदरदास वैश्य]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ७ | [[उत्तर खेडा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर खेडा]] | [[फुलसिंहजी भरतसिंहजी डाभी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ८ | [[दक्षिण खेडा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण खेडा]] | [[मणिबेन पटेल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[पश्चिम बडोदा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम बडोदा]] | [[इंदुभाई अमिन]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | १० | [[भरूच लोकसभा मतदारसंघ|भरूच]] | [[चंद्रशंकर मणिशंकर भट]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |११ | rowspan="2" |[[सुरत लोकसभा मतदारसंघ|सुरत]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[कन्हैय्यालाल देसाई]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[बहादुरभाई पटेल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="3" |१२ | rowspan="3" |[[ठाणे लोकसभा मतदारसंघ|ठाणे]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[अनंत सावळाराम नांदकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | निधन |- | [[यशवंतराव मार्तंडराव मुकणे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |पोट-निवडणुकीद्वारे निर्वाचित |- | [[गोविंद धर्माजी वर्तक]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १३ | [[उत्तर अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर अहमदनगर]] | [[पंढरीनाथ रामचंद्र कनावडे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १४ | [[दक्षिण अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण अहमदनगर]] | [[उत्तमचंद रामचंद भोगवत]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[भुसावळ लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|भुसावळ]] | [[शिवराम रंगो राणे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १६ | [[जळगाव लोकसभा मतदारसंघ|जळगाव]] | [[हरी विनायक पाटसकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१७ | rowspan="2" |[[पश्चिम खानदेश लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|पश्चिम खानदेश]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[शाळीग्राम रामचंद्र भारतीय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[जयंतराव गणपत नातवडकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १८ | [[मध्य नाशिक लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य नाशिक]] | [[गोविंद हरी देशपांडे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १९ | [[मध्य पुणे लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य पुणे]] | [[काका गाडगीळ|नरहर विष्णू गाडगीळ]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २० | [[दक्षिण पुणे लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण पुणे]] | [[इंदिरा अनंत मायदेव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २१ | [[उत्तर सातारा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर सातारा]] | [[गणेश सदाशिव आलतेकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२२ | rowspan="2" |[[कोल्हापूर-सातारा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|कोल्हापूर-सातारा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[हसमंतराव बाळासाहेब खर्डेकर]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | [[रत्नाप्पा कुंभार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२३ | rowspan="2" |[[सोलापूर लोकसभा मतदारसंघ|सोलापूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[शंकरराव शांताराम मोरे]] | style="background-color: {{शेतकरी कामगार पक्ष/meta/color}}" | | [[शेतकरी कामगार पक्ष]] | |- | [[पां.न. राजभोज|पांडुरंग नाथुजी राजभोज]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन/meta/color}}" | | [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष|अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन]] | |- | २४ | [[कुलाबा लोकसभा मतदारसंघ|कुलाबा]] | [[सी.डी. देशमुख|चिंतामण द्वारकानाथ देशमुख]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २५ | [[दक्षिण सातारा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण सातारा]] | [[व्यंकटराव पिराजी पवार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २६ | [[उत्तर बेळगांव लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर बेळगांव]] | [[बळवंतराव नागेशराव दातार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २७ | [[दक्षिण बेळगांव लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण बेळगांव]] | [[शंकरगौडा विरनगौडा पाटील]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २८ | [[उत्तर रत्‍नागिरी लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर रत्‍नागिरी]] | [[जगन्नाथराव कृष्णराव भोसले]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २९ | [[दक्षिण रत्‍नागिरी लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण रत्‍नागिरी]] | [[मोरेश्वर दिनकर जोशी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३० | [[उत्तर विजापूर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर विजापूर]] | [[राजाराम गिरधरलाल दुबे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३१ | [[दक्षिण विजापूर लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण विजापूर]] | [[रामप्पा बलप्पा बिदारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३२ | [[उत्तर धारवाड लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर धारवाड]] | [[दत्तात्रय परशुराम कर्माकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३३ | [[दक्षिण धारवाड लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण धारवाड]] | [[तिमप्पा रुद्रप्पा नेस्वी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३४ | [[उत्तर कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|कन्नाडा]] | [[जोआकिम अल्वा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३५ | [[दक्षिण बॉम्बे लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००४)|दक्षिण बॉम्बे]] | [[सदाशिव कानोजी पाटील]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३६ | rowspan="2" |[[उत्तर बॉम्बे लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००४)|उत्तर बॉम्बे]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[विठ्ठल बाळकृष्ण गांधी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[नारायण सदोबा काजरोळकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३७ | [[मुंबई उपनगर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|बॉम्बे उपनगर]] | [[जयश्री नैशद रावजी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===कूर्ग=== * '''टीप :''' १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[राज्य पुनर्रचना कायदा, १९५६|राज्य पुनर्रचना अधिनियम, १९५६]] द्वारे कूर्ग राज्य म्हैसूर राज्यात विलीन. {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[कूर्ग राज्य|<span style="color:white;">'''कूर्ग'''</span>]] |- | १ | [[कूर्ग लोकसभा मतदारसंघ|कूर्ग]] | [[एन. सोमण्णा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===दिल्ली=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[नवी दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|नवी दिल्ली]] | [[सुचेता कृपलानी]] | style="background-color: {{किसान मजदूर प्रजा पक्ष/meta/color}}" | | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] | |- | rowspan="2" |२ | rowspan="2" |[[बाह्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|बाह्य दिल्ली]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[नवल प्रभाकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[सी. कृष्णन नायर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३ | [[दिल्ली शहर लोकसभा मतदारसंघ|दिल्ली शहर]] | [[राधा रमण]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[मंडी-महासू लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मंडी-महासू]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[गोपी राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[राजकुमारी अमृत कौर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २ | [[छम्ब-शिरमूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|छम्ब-शिरमूर]] | [[ए.आर. सेवल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===हैदराबाद=== * '''टीप :''' १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[राज्य पुनर्रचना कायदा, १९५६|राज्य पुनर्रचना अधिनियम, १९५६]] द्वारे हैदराबाद राज्य आंध्र प्रदेश, बॉम्बे आणि म्हैसूर राज्यात तुकड्या तुकड्यात विलीन. {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[हैदराबाद राज्य|<span style="color:white;">'''हैदराबाद'''</span>]] |- | १ | [[हैदराबाद शहर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|हैदराबाद शहर]] | [[मोहिउद्दीन अहमद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २ | [[इब्राहिमपट्टणम लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|इब्राहिमपट्टणम]] | [[सादत अली खान]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |३ | rowspan="2" |[[महबूबनगर लोकसभा मतदारसंघ|महबूबनगर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[जनार्दन रेड्डी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[पी. रामास्वामी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४ | [[कुष्टगी लोकसभा मतदारसंघ|कुष्टगी]] | [[शिवमूर्ती स्वामी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५ | [[गुलबर्गा लोकसभा मतदारसंघ|गुलबर्गा]] | [[स्वामी रामानंद तीर्थ]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ६ | [[यादगीर लोकसभा मतदारसंघ|यादगीर]] | [[कृष्णचार्य जोशी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ७ | [[बीदर लोकसभा मतदारसंघ|बीदर]] | [[शफिक-उल्ला शाह अन्सारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ८ | [[विकराबाद लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६७‌)|विकराबाद]] | [[एस.ए. एबनीझीर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ९ | [[उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|उस्मानाबाद]] | [[राघवेंद्र श्रीनिवासराव दिवाण]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १० | [[बीड लोकसभा मतदारसंघ|बीड]] | [[रामचंद्र गोविंद परांजपे]] | style="background-color: {{पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)/meta/color}}" | | [[पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)|पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ११ | [[औरंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]] | [[सुरेशचंद्र शिवप्रसाद आर्य]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १२ | [[अंबड लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|अबंड]] | [[हणमंत गणेश वैष्णव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १३ | [[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]] | [[नारायणराव वाघमारे]] | style="background-color: {{शेतकरी कामगार पक्ष/meta/color}}" | | [[शेतकरी कामगार पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |१४ | rowspan="2" |[[नांदेड लोकसभा मतदारसंघ|नांदेड]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[शंकरराव श्रीनिवासराव तेलकीकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[देवराव नामदेवराव कांबळे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १५ | [[आदिलाबाद लोकसभा मतदारसंघ|आदिलाबाद]] | [[सी. माधव रेड्डी]] | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १६ | [[निजामाबाद लोकसभा मतदारसंघ|निजामाबाद]] | [[हरिश्चंद्र हेडा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १७ | [[मेडक लोकसभा मतदारसंघ|मेडक]] | [[एन.एम. जयसूर्या]] | style="background-color: {{पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)/meta/color}}" | | [[पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)|पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |१८ | rowspan="2" |[[करीमनगर लोकसभा मतदारसंघ|करीमनगर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एम.आर. कृष्ण रेड्डी]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन/meta/color}}" | | [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष|अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[बद्दम येल्ला रेड्डी]] | style="background-color: {{पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)/meta/color}}" | | [[पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)|पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १९ | [[वारंगळ लोकसभा मतदारसंघ|वरंगळ]] | [[पेंद्याल राघव राव]] | style="background-color: {{पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)/meta/color}}" | | [[पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)|पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २० | [[खम्मम लोकसभा मतदारसंघ|खम्मम]] | [[टी.बी. विठ्ठल राव]] | style="background-color: {{पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)/meta/color}}" | | [[पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)|पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |२१ | rowspan="2" |[[नालगोंडा लोकसभा मतदारसंघ|नालगोंडा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सुंकम अचलु]] | style="background-color: {{पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)/meta/color}}" | | [[पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)|पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[रवि नारायण रेड्डी]] | style="background-color: {{पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)/meta/color}}" | | [[पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)|पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== १९५१ साली लोकसभा मतदारसंघांचे जम्मू आणि काश्मीर मधील परिसिमन झालेले नसल्याने जम्मू आणि काश्मीरमधून एकूण सहा खासदार हे थेट राष्ट्रपतींद्वारा नियुक्त केले गेले. सदर नियुक्ती ही अशी झाली की जम्मू आणि काश्मीर घटनासभेच्या आमदारांनी खासदारांना निवडून दिले व त्यांस राष्ट्रपतींनी संमती दिली. {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[मौलाना मुहम्मद सईद मसूदी]] | bgcolor=#000000| | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त | |- | २ | [[लक्ष्मण सिंह चरक]] | bgcolor=#000000| | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त | |- | ३ | [[सोफी मोहम्मद अकबर]] | bgcolor=#000000| | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त | |- | ४ | [[शिव नारायण फोतेदार]] | bgcolor=#000000| | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त | |- | ५ | [[चौधरी मोहम्मद शफी]] | bgcolor=#000000| | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त | |- | ६ | [[ख्वाजा गुलाम कादीर]] | bgcolor=#000000| | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त | |} ===कच्छ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[कच्छ संस्थान|<span style="color:white;">'''कच्छ'''</span>]] |- | १ | [[पूर्व कच्छ लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व कच्छ]] | [[गुलाबशंकर अमृतलाल ढोलकिया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २ | [[पश्चिम कच्छ लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम कच्छ]] | [[भवानजी अर्जन खिमजी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===मध्य भारत=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य भारत|<span style="color:white;">'''मध्य भारत'''</span>]] |- | १ | [[निमर (मध्य भारत) लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|निमर]] | [[बाजीनाथ महोदय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २ | [[झबुआ लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००९)|झबुआ]] (अ.ज.) | [[अमर सिंह दमार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३ | [[इंदूर लोकसभा मतदारसंघ|इंदूर]] | [[नंदलाल सुर्यनारायण जोशी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४ | [[उज्जैन लोकसभा मतदारसंघ|उज्जैन]] | [[राधेलाल व्यास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |५ | rowspan="2" |[[शाजापूर-राजगड लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|शाजापूर-राजगड]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[लिलाधर जोशी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[भागू नंदू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ६ | [[मंदसौर लोकसभा मतदारसंघ|मंदसौर]] | [[कैलाश नाथ काटजू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ७ | [[गुणा लोकसभा मतदारसंघ|गुणा]] | [[विष्णु घनश्याम देशपांडे]] | style="background-color: {{अखिल भारत हिंदू महासभा/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय हिंदू महासभा]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |८ | rowspan="2" |[[ग्वाल्हेर लोकसभा मतदारसंघ|ग्वाल्हेर]] | [[विष्णु घनश्याम देशपांडे]] | style="background-color: {{अखिल भारत हिंदू महासभा/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय हिंदू महासभा]] | राजीनामा; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[नारायण भास्कर खरे]] | style="background-color: {{अखिल भारत हिंदू महासभा/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय हिंदू महासभा]] |पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |९ | rowspan="2" |[[मोरेना-भिंड लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मोरेना-भिंड]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सूरज प्रसाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[राधा चरण शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===मध्य प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[सरगुजा-रायगढ लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|सरगुजा-रायगढ]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[चंडिकेश्वर शरणसिंह जुदेओ]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | [[बाबुनाथ सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२ | rowspan="2" |[[बिलासपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिलासपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सरदार अमरसिंह सैगल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[रेशमलाल जंगाडे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="3" |३ | rowspan="3" |[[बिलासपूर-दुर्ग-रायपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|बिलासपूर-दुर्ग-रायपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[भूपेंद्रनाथ मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[गुरू अगमदास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | निधन |- | [[मिनिमाता गुरू अगमदास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | पोट-निवडणुकीद्वारे निर्वाचित |- | rowspan="2" |४ | rowspan="2" |[[महासमुंद लोकसभा मतदारसंघ|महासमुंद]] | [[शिवदास बिसेस्वर डागा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | निधन |- | [[मदनलाल बागडी]] | bgcolor={{किसान मजदूर प्रजा पक्ष/meta/color}} | | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] |पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित |- | ५ | [[दुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|दुर्ग]] | [[वासुदेव श्रीधर किरोलीकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६ | [[दुर्ग-बस्तर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दुर्ग-बस्तर]] | [[भगवती चरण शुक्ला]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ७ | [[बस्तर लोकसभा मतदारसंघ|बस्तर]] | [[मुचाकी कोसा]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ८ | [[बालाघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालाघाट]] | [[चिंतामण धिरुवजी गौतम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |९ | rowspan="2" |[[मंडला-दक्षिण जबलपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मंडला-दक्षिण जबलपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[मंगरू गणू उईके]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[गोविंद दास महेश्वरी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १० | [[उत्तर जबलपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर जबलपूर]] | [[सुशील कुमार पटेरिया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ११ | [[सागर लोकसभा मतदारसंघ|सागर]] | [[खूबचंद दर्याव सिंह सोधिया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[निमर (मध्य प्रदेश) लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|निमर]] | [[बाबूलाल सूरजभान तिवारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१३ | rowspan="2" |[[होशंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|होशंगाबाद]] | [[सय्यद अहमद]] | bgcolor={{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}} | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | रिक्ततेचे कारण अज्ञात |- | [[विष्णु हरी कामत]] | bgcolor={{प्रजा सोशलिस्ट पार्टी/meta/color}} | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित |- | १४ | [[छिंदवाडा लोकसभा मतदारसंघ|छिंदवाडा]] | [[रायचंदभाई नरसीभाई शाह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[बेतुल लोकसभा मतदारसंघ|बेतुल]] | [[भिकूलाल लक्ष्मीचंद चंदक]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १६ | [[वर्धा लोकसभा मतदारसंघ|वर्धा]] | [[श्रीमन्नारायण धर्मनारायण अग्रवाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १७ | [[नागपूर लोकसभा मतदारसंघ|नागपूर]] | [[अनसूयाबाई काळे|अनसूया पुरुषोत्तम काळे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="5" |१८ | rowspan="5" |[[भंडारा लोकसभा मतदारसंघ|भंडारा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[तुळाराम चंद्रभान साखरे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | निधन; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[अशोक रणजितराम मेहरा]] | bgcolor={{प्रजा सोशलिस्ट पार्टी/meta/color}} | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[चतुरभूज विठ्ठलदास जसानी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | निधन; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[भाऊराव बोरकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५४ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित, १९५५ मध्ये निधन; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[अनुसुया भाऊराव बोरकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५५ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १९ | [[चंदा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९७७)|चंदा]] | [[मुल्ला अब्दुल्लाभाई तहेर अली]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २० | [[पूर्व अमरावती लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व अमरावती]] | [[पंजाबराव देशमुख]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २१ | [[पश्चिम अमरावती लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम अमरावती]] | [[कृष्णराव गुलाबराव देशमुख]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २२ | [[यवतमाळ लोकसभा मतदारसंघ|यवतमाळ]] | [[सहदेव अर्जुन भारती]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |२३ | rowspan="2" |[[बुलढाणा-अकोला लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|बुलढाणा-अकोला]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[गोपाळराव बाजीराव देशमुख]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[लक्ष्मण श्रवण भाटकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===मद्रास=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मद्रास|<span style="color:white;">'''मद्रास'''</span>]] |- | १ | [[पठापट्टणम लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पठापट्टणम]] | [[व्ही.व्ही. गिरी|वराहगिरी वेंकटगिरी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २ | [[श्रीकाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|श्रीकाकुलम]] | [[बोड्डेपल्ली राजगोपाल राव]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३ | [[पार्वतीपुरम लोकसभा मतदारसंघ|पार्वतीपुरम]] | [[नुटक्की रामसेसाह्य्या]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४ | [[विजयनगरम लोकसभा मतदारसंघ|विजयनगरम]] | [[कंदला सुब्रमण्यम]] | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |५ | rowspan="2" |[[विशाखापट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|विशाखापट्टणम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[लंका सुंदरम]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[गम मल्लुदोरा]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ६ | [[काकीनाडा लोकसभा मतदारसंघ|काकीनाडा]] | [[चेलीकानी वेंकट रामाराव]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |७ | rowspan="2" |[[राजमुंद्री लोकसभा मतदारसंघ|राजमुंद्री]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[कनेती मोहन राव]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[नला रेड्डी नायडू]] | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |८ | rowspan="2" |[[एलुरु लोकसभा मतदारसंघ|एलुरु]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[कोंड्रु सुब्बा राव]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[बय्या सुर्यनारायण मुर्ती]] | style="background-color: {{किसान मजदूर प्रजा पक्ष/meta/color}}" | | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ९ | [[मछलीपट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|मछलीपट्टणम]] | [[सनाका बुच्चीकोटैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १० | [[गुडीवाडा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९७७)|गुडीवाडा]] | [[के. गोपाळ राव]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ११ | [[विजयवाडा लोकसभा मतदारसंघ|विजयवाडा]] | [[हरिंद्रनाथ चट्टोपाध्याय]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १२ | [[तेनाली लोकसभा मतदारसंघ|तेनाली]] | [[कोटा रघुरामय्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १३ | [[गुंटुर लोकसभा मतदारसंघ|गुंटुर]] | [[सिस्तला वेंकट लक्ष्मी नरसिंह राव]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १४ | [[नरसरावपेट लोकसभा मतदारसंघ|नरसरावपेट]] | [[चपलमडुगु रामय्या चौधरी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |१५ | rowspan="2" |[[ओंगोल लोकसभा मतदारसंघ|ओंगोल]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एम. नानादास]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[पी. वेंकटराघवैय्या]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १६ | [[नेल्लोर लोकसभा मतदारसंघ|नेल्लोर]] | [[बेझावडा रामचंद्र रेड्डी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १७ | [[नंद्याल लोकसभा मतदारसंघ|नंद्याल]] | [[रयासम शेषगिरी राव]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |१८ | rowspan="2" |[[कुर्नूल लोकसभा मतदारसंघ|कुर्नूल]] | [[एच. सीताराम रेड्डी]] | bgcolor={{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}} | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | रिक्ततेचे कारण अज्ञात; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[वाय. गडीलिंगणा गौड]] | bgcolor={{प्रजा सोशलिस्ट पार्टी/meta/color}} | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] |पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १९ | [[बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ|बेळ्ळारी]] | [[टेकुर सुब्रमण्यम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २० | [[अनंतपूर लोकसभा मतदारसंघ|अनंतपूर]] | [[पैदी लक्ष्मैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २१ | [[पेनुकोंडा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पेनुकोंडा]] | [[के.एस. राघवचारी]] | style="background-color: {{किसान मजदूर प्रजा पक्ष/meta/color}}" | | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २२ | [[कडप्पा लोकसभा मतदारसंघ|कडप्पा]] | [[ईश्वर रेड्डी येडुला]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |२३ | rowspan="2" |[[चित्तूर लोकसभा मतदारसंघ|चित्तूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[टी.एन. विश्वनाथ रेड्डी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[एम.व्ही. गंगाधर शिवा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २४ | [[तिरुपती लोकसभा मतदारसंघ|तिरुपती]] | [[एम.ए. अय्यंगार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[आंध्र प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २५ | [[मद्रास लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मद्रास]] | [[टी.टी. कृष्णमचारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२६ | rowspan="2" |[[तिरुवल्लुर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवल्लुर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[मरगतम चंद्रशेखर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[पी. नटेसन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २७ | [[चेंगलपट्टू लोकसभा मतदारसंघ|चेंगलपट्टू]] | [[ओ.व्ही. अलगेशन मुदलियार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २८ | [[कांचीपुरम लोकसभा मतदारसंघ|कांचीपुरम]] | [[ए. कृष्णस्वामी]] | style="background-color: {{कॉमनवील पक्ष/meta/color}}" | | [[कॉमनवील पक्ष]] | |- | rowspan="2" |२९ | rowspan="2" |[[वेल्लूर लोकसभा मतदारसंघ|वेल्लोर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रामचंद्रन]] | style="background-color: {{कॉमनवील पक्ष/meta/color}}" | | [[कॉमनवील पक्ष]] | |- | [[एम. मुथ्थूकृष्णन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३० | [[वांडीवॉश लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७, १९६२-१९८०)|वांडीवॉश]] | [[मुनिसामी]] | style="background-color: {{कॉमनवील पक्ष/meta/color}}" | | [[कॉमनवील पक्ष]] | |- | ३१ | [[कृष्णगिरी लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णगिरी]] | [[सी.आर. नरसिम्हन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३२ | [[धर्मपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धर्मपुरी]] | [[एम. सत्यनाथन]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ३३ | [[सेलम लोकसभा मतदारसंघ|सेलम]] | [[एस.व्ही. रामस्वामी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३४ | rowspan="2" |[[इरोड लोकसभा मतदारसंघ|इरोड]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[पेरियासामी गौंडर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[एस.सी. बालकृष्णन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३५ | [[तिरुचेंगोडे लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचेंगोडे]] | [[एस.के. बेबी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ३६ | [[तिरुप्पूर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुप्पूर]] | [[तिरुप्पूर सुब्रमण्यम अविनाशीलिंगम चेट्टियार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३७ | [[पोल्लाची लोकसभा मतदारसंघ|पोल्लाची]] | [[जी.आर. दामोदरम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३८ | rowspan="2" |[[कोईंबतूर लोकसभा मतदारसंघ|कोईंबतूर]] | [[टी.ए. रामलिंगम चेट्टियार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | निधन |- | [[एन.एम. लिंगम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित |- | ३९ | [[पुदुकोट्टाई लोकसभा मतदारसंघ|पुदुकोट्टाई]] | [[के.एम. वल्लाथरसू]] | style="background-color: {{किसान मजदूर प्रजा पक्ष/meta/color}}" | | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] | |- | ४० | [[पेराम्बलुर लोकसभा मतदारसंघ|पेराम्बलुर]] | [[व्ही. बुरारंगास्वामी पडायटाची]] | style="background-color: {{तमिळनाडू टॉयलर्स पक्ष/meta/color}}" | | [[तमिळनाडू टॉयलर्स पक्ष]] | |- | ४१ | [[तिरुचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिरापल्ली]] | [[ई.पी. मथुरन]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ४२ | [[तंजावूर लोकसभा मतदारसंघ|तंजावूर]] | [[रामस्वामी वेंकटरमण]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४३ | [[कुंभकोणम लोकसभा मतदारसंघ|कुंभकोणम]] | [[सी. रामस्वामी मुदलियार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४४ | rowspan="2" |[[मयुरम लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९८४)|मयुरम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[के. आनंदा नाम्बियार]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | [[व्ही. वीरस्वामी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | rowspan="2" |४५ | rowspan="2" |[[कडलूर लोकसभा मतदारसंघ|कडलूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[इळ्ळ्यापेरुमल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[गोविंदस्वामी कच्चीरायर]] | style="background-color: {{तमिळनाडू टॉयलर्स पक्ष/meta/color}}" | | [[तमिळनाडू टॉयलर्स पक्ष]] | |- | rowspan="2" |४६ | rowspan="2" |[[टिंडिवनम लोकसभा मतदारसंघ|टिंडिवनम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[ए. जयरामन]] | style="background-color: {{तमिळनाडू टॉयलर्स पक्ष/meta/color}}" | | [[तमिळनाडू टॉयलर्स पक्ष]] | |- | [[व्ही. मुनिस्वामी]] | style="background-color: {{तमिळनाडू टॉयलर्स पक्ष/meta/color}}" | | [[तमिळनाडू टॉयलर्स पक्ष]] | |- | ४७ | [[तिरुनलवेली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुनलवेली]] | [[पट्टम ए. थानू पिल्लई]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४८ | [[श्रीवईकुट्टम लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|श्रीवईकुट्टम]] | [[ए.व्ही. थॉमस]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४९ | [[शंकरानैनरकोईल लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|शंकरानैनरकोईल]] | [[एम. शंकरपांडियन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५० | rowspan="2" |[[अरुप्पुकोट्टाई लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७, १९६२-१९६७)|अरुप्पुकोट्टाई]] | [[उक्किरापंडी मुथुरामलिंगा थेवर]] | bgcolor={{फॉरवर्ड ब्लॉक/meta/color}} | | [[फॉरवर्ड ब्लॉक|फॉरवर्ड ब्लॉक (मार्क्सवादी)]] | राजीनामा |- | [[एम.डी. रामस्वामी]] | bgcolor={{फॉरवर्ड ब्लॉक/meta/color}} | | [[फॉरवर्ड ब्लॉक|फॉरवर्ड ब्लॉक (मार्क्सवादी)]] | पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित |- | ५१ | [[रामनाथपुरम लोकसभा मतदारसंघ|रामनाथपुरम]] | [[व्ही. नागप्पा चेट्टियार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५२ | rowspan="2" |[[श्रीविल्लीपुत्तूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२|श्रीविल्लीपुत्तूर]] | [[के. कामराज]] | bgcolor={{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}} | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राजीनामा |- | [[एस.एस. नटराजन]] | bgcolor={{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}} | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | पोट-निवडणूकीद्वारे निर्वाचित |- | rowspan="2" |५३ | rowspan="2" |[[मदुराई लोकसभा मतदारसंघ|मदुराई]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एस. बालसुब्रमण्यम]] | bgcolor={{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}} | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[पी. कक्कन]] | bgcolor={{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}} | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५४ | [[पेरियाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|पेरियाकुलम]] | [[शक्तीवेदिवल गौंडर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५५ | [[दिंडुक्कल लोकसभा मतदारसंघ|दिंडुक्कल]] | [[अम्मू स्वामीनाथन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५६ | [[(उत्तर) दक्षिण कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कन्नड (उत्तर)]] | [[उल्लाल श्रीनिवास मल्ल्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५७ | [[(दक्षिण) दक्षिण कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कन्नड (दक्षिण)]] | [[बेनेगल शिवा राव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[म्हैसूर]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५८ | [[कण्णुर लोकसभा मतदारसंघ|कण्णुर]] | [[ए.के. गोपालन]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५९ | [[थलसेरी लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९७७)|थलसेरी]] | [[एन. दामोदरम]] | style="background-color: {{किसान मजदूर प्रजा पक्ष/meta/color}}" | | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ६० | [[कोळिकोड लोकसभा मतदारसंघ|कोळिकोड]] | [[के.ए. दामोदर मेनन]] | style="background-color: {{किसान मजदूर प्रजा पक्ष/meta/color}}" | | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ६१ | [[मलप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|मलप्पुरम]] | [[बडेकेंडी पूकर]] | style="background-color: {{इंडियन युनियन मुस्लिम लीग/meta/color}}" | | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |६२ | rowspan="2" |[[पोन्नानी लोकसभा मतदारसंघ|पोन्नानी]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[कोयापल्ली केलाप्पन]] | style="background-color: {{किसान मजदूर प्रजा पक्ष/meta/color}}" | | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[वेल्ला इचरण इय्यानी]] | bgcolor={{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}} | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===मणिपूर=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[अंतः मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|अंतः मणिपूर]] | [[जोगेश्वर सिंह लैसराम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २ | [[बाह्य मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|बाह्य मणिपूर]] | [[रिशांग केइशिंग]] | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | |} ===म्हैसूर=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[म्हैसूर राज्य|<span style="color:white;">'''म्हैसूर'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[कोलार लोकसभा मतदारसंघ|कोलार]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[डोड्डा तिमैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[एम.व्ही. कृष्णप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २ | [[तुमकूर लोकसभा मतदारसंघ|तुमकूर]] | [[सी.आर. बसप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३ | [[उत्तर बंगळूर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर बंगळूर]] | [[एन. केशव अय्यंगार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[दक्षिण बंगळूर लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण बंगळूर]] | [[टी. मदिया गौडा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[मंड्या लोकसभा मतदारसंघ|मंड्या]] | [[एम.के. शिवन्नजप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |६ | rowspan="2" |[[मैसुरु लोकसभा मतदारसंघ|म्हैसूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एन. राचैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[एम.एस. गुरुपादस्वामी]] | style="background-color: {{किसान मजदूर प्रजा पक्ष/meta/color}}" | | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] | |- | ७ | [[हासन-चिकमगळूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|हासन-चिकमगळूर]] | [[एच. सिद्दानंदजप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ८ | [[शिमोगा लोकसभा मतदारसंघ|शिमोगा]] | [[के.जी. वडियार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[चित्रदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|चित्रदुर्ग]] | [[एस. निजलिंगप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===पुर्वोत्तर सीमावर्ती प्रांत=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''पुर्वोत्तर सीमावर्ती प्रांत'''</span>]] |- | १ | [[नेफा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९७७)|पुर्वोत्तर सीमावर्ती प्रांत (नेफा)]]<ref name="NOM2" group="n">पुर्वोत्तर सीमावर्ती प्रांत (नेफा) आदिवासी क्षेत्रांसाठी निवडणूक न होता त्या क्षेत्राचा खासदार हा थेट राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त केला गेला.</ref> | [[चाओ खमून गोहेन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त |} ===ओरिसा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओरिसा'''</span>]] |- | १ | [[नबरंगपूर लोकसभा मतदारसंघ|नबरंगपूर]] | [[पोन्नाडा सुब्बा राव]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | २ | [[रायगढ-फुलबनी लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|रायगढ-फुलबनी]] | [[तोयाका संगण्णा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३ | rowspan="2" |[[कालाहांडी-बोलांगिर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|कालाहांडी-बोलांगिर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[गिरीधरी भोई]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | [[राजेंद्र नारायण सिंह देव]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | ४ | [[बरागढ लोकसभा मतदारसंघ|बरागढ]] | [[ब्रजमोहन प्रधान]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | ५ | [[संबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|संबलपूर]] | [[नतबर पांडे]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | ६ | [[सुंदरगढ लोकसभा मतदारसंघ|सुंदरगढ]] | [[शिबनारायण सिंह महापात्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |७ | rowspan="2" |[[धेनकनाल पश्चिम कटक लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|धेनकनाल पश्चिम कटक]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[निरंजन जेना]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[सारंगधर दास]] | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | |- | rowspan="2" |८ | rowspan="2" |[[जाजपूर-केओंझार लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|जाजपूर-केओंझार]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[भूबनंद दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[लक्ष्मीधर जेना]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | ९ | [[मयूरभंज लोकसभा मतदारसंघ|मयूरभंज]] | [[रामचंद्र माझी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१० | rowspan="2" |[[बालासोर लोकसभा मतदारसंघ|बालेश्वर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[कान्हु चरण जेना]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[भागबत साहू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ११ | [[केंद्रपाडा लोकसभा मतदारसंघ|केंद्रपाडा]] | [[नित्यानंद कनुंगो]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" | १२ | rowspan="2" | [[कटक लोकसभा मतदारसंघ|कटक]] | [[हरेकृष्ण महताब]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |राजीनामा |- | [[बिरकिशोर रे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |१९५४ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | १३ | [[पुरी लोकसभा मतदारसंघ|पुरी]] | [[लोकनाथ मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १४ | [[खुर्दा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|खुर्दा]] | [[लिंगराज मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[घुमसूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|घुमसूर]] | [[उमाचरण पटनायक]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | १६ | [[दक्षिण गंजम लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण गंजम]] | [[बिजॉयचंद्र दास]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |} ===पतियाळा आणि पूर्व पंजाब राज्य संघ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पतियाळा आणि पूर्व पंजाब राज्य संघ|<span style="color:white;">'''पतियाळा आणि पूर्व पंजाब राज्य संघ'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[महेंद्रगढ लोकसभा मतदारसंघ|महेंद्रगढ]] | [[हिरा सिंह चिनारिया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |रिक्ततेचे कारण अज्ञात; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[पंजाब]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[रामकृष्ण गुप्ता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |१९५६ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[पंजाब]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २ | [[संगरूर लोकसभा मतदारसंघ|संगरूर]] | [[रणजित सिंह (राजकारणी)|रणजित सिंह]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[पंजाब]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३ | [[पतियाळा लोकसभा मतदारसंघ|पतियाळा]] | [[रामप्रताप गर्ग]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[पंजाब]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |४ | rowspan="2" |[[कपूरथला-भटिंडा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|कपूरथला-भटिंडा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[अजित सिंह]] | style="background-color: {{शिरोमणी अकाली दल/meta/color}}" | | [[शिरोमणी अकाली दल]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[पंजाब]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[हुकम सिंह (पंजाब राजकारणी)|सरदार हुकम सिंह]] | style="background-color: {{शिरोमणी अकाली दल/meta/color}}" | | [[शिरोमणी अकाली दल]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[पंजाब]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===पंजाब=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | १ | [[अंबाला-शिमला लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|अंबाला-शिमला]] | [[टेकचंद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२ | rowspan="2" |[[कर्नाल लोकसभा मतदारसंघ|कर्नाल]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[विरेंद्रकुमार सत्यवादी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[सुभद्रा जोशी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३ | [[रोहतक लोकसभा मतदारसंघ|रोहतक]] | [[रणबीर सिंह हुड्डा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[झज्जर-रेवाडी लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|झज्जर-रेवाडी]] | [[घमंडीलाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[गुरगांव लोकसभा मतदारसंघ|गुरगांव]] | [[ठाकर दास भार्गव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६ | [[हिसार लोकसभा मतदारसंघ|हिसार]] | [[लाला अचिंत राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |७ | rowspan="2" |[[फजिल्का-सिरसा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|फजिल्का-सिरसा]] | [[आत्मासिंह नामधारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |रिक्ततेचे कारण अज्ञात |- | [[सरदार इक्बाल सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |१९५४ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | rowspan="2" |८ | rowspan="2" |[[फिरोजपूर-लुधियाना लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|फिरोजपूर-लुधियाना]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बहादूर सिंह]] | style="background-color: {{शिरोमणी अकाली दल/meta/color}}" | | [[शिरोमणी अकाली दल]] | |- | [[लाल सिंह]] | style="background-color: {{शिरोमणी अकाली दल/meta/color}}" | | [[शिरोमणी अकाली दल]] | |- | ९ | [[नवन शहर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|नवन शहर]] | [[बलदेव सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १० | [[जालंधर लोकसभा मतदारसंघ|जालंधर]] | [[अमरनाथ विद्यालंकार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |११ | rowspan="2" |[[होशियारपूर लोकसभा मतदारसंघ|होशियारपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[दिवाणचंद शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[राम दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[कांगडा लोकसभा मतदारसंघ|कांगडा]] | [[हेमराज]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १३ | [[गुरदासपूर लोकसभा मतदारसंघ|गुरदासपूर]] | [[तेजसिंह अकरपुरी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १४ | [[तरन तारन लोकसभा मतदारसंघ|तरन तारन]] | [[सरदार सुरजितसिंह मजिठिया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[अमृतसर लोकसभा मतदारसंघ|अमृतसर]] | [[गुरुमुख सिंग मुसाफिर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===राजस्थान=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" | [[जयपूर-सवाई माधोपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|जयपूर-सवाई माधोपूर]] | [[रामकरण जोशी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |रिक्ततेचे कारण अज्ञात |- | [[राज बहादूर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |१९५४ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | rowspan="2" |२ | rowspan="2" |[[भरतपूर-सवाई माधोपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|भरतपूर-सवाई माधोपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[गिरीराज शरण सिंह]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | [[माणिकचंद जाटाव वीर]] | style="background-color: {{कृषीकार लोक पक्ष/meta/color}}" | | [[कृषीकार लोक पक्ष]] | |- | ३ | [[अलवार लोकसभा मतदारसंघ|अल्वर]] | [[शोभाराम कुमावत]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४ | rowspan="2" |[[गंगानगर-झुनझुनू लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|गंगानगर-झुनझुनू]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[राधेश्याम मोरारका]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[पन्नालाल बारूपाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[बिकानेर-चुरू लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|बिकानेर-चुरू]] | [[महाराज डॉ. करणी सिंह]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | rowspan="2" |६ | rowspan="2" | [[जोधपूर लोकसभा मतदारसंघ|जोधपूर]] | [[हणमंत सिंह]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |रिक्ततेचे कारण अज्ञात |- | [[जसवंतराज मेहता]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |१९५५ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | ७ | [[बारमेर-जालोर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|बारमेर-जालोर]] | [[भवानी सिंह]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ८ | [[सिरोही-पाली लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|सिरोही-पाली]] | [[जनरल अजित सिंह]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ९ | [[नागौर-पाली लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|नागौर-पाली]] | [[गजधर हजारीलाल सोमाणी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | १० | [[सिकर लोकसभा मतदारसंघ|सिकर]] | [[नंदलाल शर्मा]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय राम राज्य परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय राम राज्य परिषद]] | |- | rowspan="2" |११ | rowspan="2" | [[जयपूर लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर]] | [[दौलतराम भंडारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राजीनामा |- | [[बन्सीलाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |१९५५ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | rowspan="2" |१२ | rowspan="2" | [[टोंक लोकसभा मतदारसंघ|टोंक]] | [[पन्नालाल कौशिक]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राजीनामा |- | [[माणिक्यलाल वर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |१९५४ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | १३ | [[भिलवाडा लोकसभा मतदारसंघ|भिलवाडा]] | [[हरी राम नथानी]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय राम राज्य परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय राम राज्य परिषद]] | |- | १४ | [[उदयपूर लोकसभा मतदारसंघ|उदयपूर]] | [[बलवंत सिंह मेहता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[बांसवाडा-डुंगरपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|बांसवाडा-डुंगरपूर]] | [[भिका भाई]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १६ | [[चित्तूर (राजस्थान) लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|चित्तूर]] | [[उमाशंकर त्रिवेदी]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय जन संघ/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय जन संघ]] | |- | १७ | [[कोटा-बुंदी लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|कोटा-बुंदी]] | [[चंद्रसेन]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय राम राज्य परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय राम राज्य परिषद]] | |- | १८ | [[कोटा-झालावाड लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|कोटा-झालावाड]] | [[नेमीचंद कस्लीवाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===सौराष्ट्र=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[सौराष्ट्र|<span style="color:white;">'''सौराष्ट्र'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" | [[हालार लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|हालार]] | [[मेजर जनरल हिम्मतसिंहजी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | रिक्ततेचे कारण अज्ञात; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[खंडुभाई कासनजी देसाई]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |१९५५ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २ | [[मध्य सौराष्ट्र लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|मध्य सौराष्ट्र]] | [[जेठालाल हरेकृष्ण जोशी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |३ | rowspan="2" | [[झालावाड (सौराष्ट्र-बॉम्बे-गुजरात) लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|झालावाड]] | [[रसिकलाल उमेदचंद पारिख]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | रिक्ततेचे कारण अज्ञात; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[जे.एन. पारीख]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५६ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४ | [[गोहिलवाड लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|गोहिलवाड]] | [[बळवंतराय मेहता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५ | [[गोहिलवाड सोरथ लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|गोहिलवाड सोरथ]] | [[चिमणलाल चकुभाई शाह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ६ | [[सोरथ लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|सोरथ]] | [[नरेंद्र नाथवानी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[बॉम्बे]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===त्रावणकोर-कोचिन=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रावणकोर संस्थान|<span style="color:white;">'''त्रावणकोर-कोचिन'''</span>]] |- | १ | [[नागरकोविल लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००९)|नागरकोविल]] | [[ए. नेसमोनी]] | style="background-color: {{त्रावणकोर-कोचिन काँग्रेस/meta/color}}" | | [[त्रावणकोर-कोचिन काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मद्रास]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २ | [[त्रिवेंद्रम लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००९)|त्रिवेंद्रम]] | [[ॲनी मस्कारीन]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३ | [[चिरायिंकिल लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००९)|चिरायिंकिल]] | [[व्ही. परमेश्वरन नायर]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |४ | rowspan="2" |[[कोल्लम-मावेलिकरा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|कोल्लम-मावेलिकरा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एन. श्रीकांतन नायर]] | style="background-color: {{क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष/meta/color}}" | | [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[आर. वेलयुधियन]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५ | [[अलेप्पी लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|अलेप्पी]] | [[पुलीमोत्तील थॉमस पन्नोस]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ६ | [[थिरुवल्ला लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६७)|थिरुवल्ला]] | [[चळकुळ्ळी पॉलोस मथन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" | ७ | rowspan="2" | [[मीनाचील लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मीनाचील]] | [[पुल्लोली थॉमस चको]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राजीनामा; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[जॉर्ज थॉमस कोट्टुकपल्ली]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५३ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ८ | [[कोट्टायम लोकसभा मतदारसंघ|कोट्टायम]] | [[सी.पी. मॅथ्यू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ९ | [[एर्नाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|एर्नाकुलम]] | [[अलुनकल मथई थॉमस]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १० | [[कंगण्णूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|कंगण्णूर]] | [[के.टी. अच्युतन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ११ | [[त्रिचूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००९)|त्रिचूर]] | [[इय्युन्नी चलाक्का]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[केरळ]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===त्रिपुरा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[पूर्व त्रिपुरा लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व त्रिपुरा]] | [[दशरथ देव]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | २ | [[पश्चिम त्रिपुरा लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम त्रिपुरा]] | [[विरेंद्रचंद्र दत्त]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |} ===उत्तर प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तर प्रदेश|<span style="color:white;">'''उत्तर प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[देहरादुन जिल्हा-उत्तर पश्चिम बिजनोर जिल्हा-पश्चिम सहारनपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|देहरादुन जिल्हा-उत्तर पश्चिम बिजनोर जिल्हा-पश्चिम सहारनपूर जिल्हा]] | [[महावीर त्यागी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २ | [[पश्चिम गढवाल जिल्हा-तेहरी गढवाल जिल्हा-उत्तर बिजनोर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम गढवाल जिल्हा-तेहरी गढवाल जिल्हा-उत्तर बिजनोर जिल्हा]] | [[राणी कमलेंदुमती शाह]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ३ | [[पूर्व गढवाल जिल्हा-उत्तर पूर्व मोरादाबाद जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व गढवाल जिल्हा-उत्तर पूर्व मोरादाबाद जिल्हा]] | [[भक्तदर्शन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[उत्तर पूर्व अलमोरा जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर पूर्व अलमोरा जिल्हा]] | [[देवी दत्त]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[नैनीताल जिल्हा-दक्षिण पश्चिम अलमोरा जिल्हा-उत्तर बरेली जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|नैनीताल जिल्हा-दक्षिण पश्चिम अलमोरा जिल्हा-उत्तर बरेली जिल्हा]] | [[चंद्रदत्त पांडे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६ | [[दक्षिण बरेली जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण बरेली जिल्हा]] | [[सतीशचंद्र]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ७ | [[पीलीभीत जिल्हा-पूर्व बरेली जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पीलीभीत जिल्हा-पूर्व बरेली जिल्हा]] | [[मुकुंदलाल अगरवाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ८ | [[पश्चिम मोरादाबाद जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम मोरादाबाद जिल्हा]] | [[राम सरन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[मध्य मोरादाबाद जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य मोरादाबाद जिल्हा]] | [[हिझफूल रहमान]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १० | [[रामपूर जिल्हा-पश्चिम बरेली जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|रामपूर जिल्हा-पश्चिम बरेली जिल्हा]] | [[अबुल कलाम आझाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ११ | [[दक्षिण बिजनोर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण बिजनोर जिल्हा]] | [[नेमी शरण जैन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१२ | rowspan="2" |[[पश्चिम सहारनपूर जिल्हा-उत्तर मुझफ्फरनगर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम सहारनपूर जिल्हा-उत्तर मुझफ्फरनगर जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सुंदरलाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[अजित प्रसाद जैन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १३ | [[दक्षिण मुझफ्फरनगर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण मुझफ्फरनगर जिल्हा]] | [[हिरा वल्लभदत्त त्रिपाठी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १४ | [[पश्चिम मेरठ जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम मेरठ जिल्हा]] | [[खुशीराम शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[दक्षिण मेरठ जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण मेरठ जिल्हा]] | [[कृष्णचंद्र शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १६ | [[उत्तर पूर्व मेरठ जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर पूर्व मेरठ जिल्हा]] | [[शाहनवाझ खान]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१७ | rowspan="2" |[[बुलंदशहर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|बुलंदशहर जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रघुबर दयाळ मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[कन्हैयालाल वाल्मिकी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१८ | rowspan="2" |[[अलिगढ जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|अलिगढ जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[नरदेव स्नतक]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[चंद सिंघल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १९ | [[पश्चिम आग्रा जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम आग्रा जिल्हा]] | [[सेठ अचल सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २० | [[पूर्व आग्रा जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व जिल्हा]] | [[रघुबर सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २१ | [[पश्चिम मथुरा जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम मथुरा जिल्हा]] | [[कृष्णचंद्र]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २२ | [[पश्चिम एटा जिल्हा-पश्चिम मैनपुरी जिल्हा-पूर्व मथुरा जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम एटा जिल्हा-पश्चिम मैनपुरी जिल्हा-पूर्व मथुरा जिल्हा]] | [[दिगंबर सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २३ | [[मध्य एटा जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य एटा जिल्हा]] | [[रोहनलाल चतुर्वेदी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २४ | [[उत्तर पूर्व एटा जिल्हा-पूर्व बदायूं जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर पूर्व एटा जिल्हा-पूर्व बदायूं जिल्हा]] | [[रघुबीर सहाय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २५ | [[पश्चिम बदायूं जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम बदायूं जिल्हा]] | [[बदन सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २६ | [[उत्तर फरुखाबाद जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर फरुखाबाद जिल्हा]] | [[मुलचंद दुबे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २७ | [[पूर्व मैनपुरी जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व मैनपुरी जिल्हा]] | [[बादशाह गुप्ता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२८ | rowspan="2" |[[जलाउन जिल्हा-पश्चिम इटावा जिल्हा-उत्तर झाशी जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|जलाउन जिल्हा-पश्चिम इटावा जिल्हा-उत्तर झाशी जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[लोटन राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[होतीलाल अगरवाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २९ | [[उत्तर कानपूर जिल्हा-दक्षिण फरुखाबाद जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर कानपूर जिल्हा-दक्षिण फरुखाबाद जिल्हा]] | [[व्ही.एन. तिवारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="3" |३० | rowspan="3" |[[मध्य कानपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य कानपूर जिल्हा]] | [[हरीहर नाथ शास्त्री]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | रिक्ततेचे कारण अज्ञात |- | [[शिवनारायण टंडन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | डिसेंबर १९५२ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी, मार्च १९५३ मध्ये राजीनामा |- | [[राजाराम शास्त्री]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | मार्च १९५३ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | ३१ | [[दक्षिण कानपूर जिल्हा-इटावा जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण कानपूर जिल्हा-इटावा जिल्हा]] | [[बाळकृष्ण शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३२ | [[दक्षिण झाशी जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण झाशी जिल्हा]] | [[रघुनाथ धुळेकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३३ | [[हमीरपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|हमीरपूर जिल्हा]] | [[मन्नुलाल द्विवेदी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३४ | rowspan="2" |[[बांदा जिल्हा-फतेहपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|बांदा जिल्हा-फतेहपूर जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[प्यारेलाल कुरील]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[शिव दयाळ]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३५ | rowspan="2" |[[उन्नाव जिल्हा-पश्चिम रायबरेली जिल्हा-दक्षिण पूर्व हरदोई जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उन्नाव जिल्हा-पश्चिम रायबरेली जिल्हा-दक्षिण पूर्व हरदोई जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[विश्वंभर दयाळ]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[स्वामी रामानंद शास्त्री]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३६ | rowspan="2" |[[उत्तर-पश्चिम हरदोई जिल्हा-पू.फरुखाबाद जिल्हा-द.शाहजहानपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर-पश्चिम हरदोई जिल्हा-पू.फरुखाबाद जिल्हा-द.शाहजहानपूर जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बुलाकी राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[बशीर हुसेन झैदी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३७ | rowspan="2" |[[उत्तर शाहजहानपूर जिल्हा-पूर्व खेरी जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर शाहजहानपूर जिल्हा-पूर्व खेरी जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रामेश्वर प्रसाद नेवतिया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[गणेशलाल चौधरी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३८ | rowspan="2" |[[सीतापूर जिल्हा-पश्चिम खेरी जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|सीतापूर जिल्हा-पश्चिम खेरी जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[उमा नेहरू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[परागी लाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३९ | rowspan="2" |[[लखनौ जिल्हा-बाराबंकी जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|लखनौ जिल्हा-बाराबंकी जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[मोहनलाल सक्सेना]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[गंगा देवी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४० | rowspan="2" |[[मध्य लखनौ जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य लखनौ जिल्हा]] | [[विजयालक्ष्मी पंडित]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |१७ डिसेंबर १९५४ रोजी राजीनामा |- | [[शेवराजवती नेहरू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |१९५५ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे |- | rowspan="2" |४१ | rowspan="2" |[[पश्चिम प्रतापगढ जिल्हा-पूर्व रायबरेली जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम प्रतापगढ जिल्हा-पूर्व रायबरेली जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बैजनाथ कुरील]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[फिरोज गांधी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४२ | [[पूर्व प्रतापगढ जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व प्रतापगढ जिल्हा]] | [[मुनिश्वर दत्त उपाध्याय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४३ | [[दक्षिण सुलतानपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण सुलतानपूर जिल्हा]] | [[बी.व्ही. केसकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४४ | [[उत्तर सुलतानपूर जिल्हा-दक्षिण पश्चिम फैजाबाद जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर सुलतानपूर जिल्हा-दक्षिण पश्चिम फैजाबाद जिल्हा]] | [[एम.ए. काझ्मी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४५ | rowspan="2" |[[उत्तर पश्चिम फैजाबाद जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर पश्चिम फैजाबाद जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[पन्नालाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[लल्लनजी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४६ | rowspan="2" |[[पूर्व जौनपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व जौनपूर जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[गणपत राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[बिरबल सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४७ | rowspan="2" |[[पूर्व अलाहाबाद जिल्हा-पश्चिम जौनपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व अलाहाबाद जिल्हा-पश्चिम जौनपूर जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[मसूरिया दीन पासी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[जवाहरलाल नेहरू|ॲड. जवाहरलाल मोतीलाल नेहरू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४८ | rowspan="2" |[[पश्चिम अलाहाबाद जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम अलाहाबाद जिल्हा]] | [[श्री प्रकाश]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५२ मध्ये राजीनामा |- | [[पी.डी. टंडन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५३ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | rowspan="2" |४९ | rowspan="2" |[[मिर्झापूर जिल्हा-पश्चिम बनारस जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मिर्झापूर जिल्हा-पश्चिम बनारस जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रूप नारायण]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[जे.एन. विल्सन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५० | [[मध्य बनारस जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य बनारस जिल्हा]] | [[रघुनाथ सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५१ | [[पूर्व बनारस जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व बनारस जिल्हा]] | [[त्रिभुवन नारायण सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५२ | rowspan="2" |[[पूर्व बहराइच जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व बहराइच जिल्हा]] | [[रफी अहमद किडवई]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |२४ ऑक्टोबर १९५४ रोजी निधन |- | [[डी.पी. सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५५ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | ५३ | [[पश्चिम बहराइच जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम बहराइच जिल्हा]] | [[जोगेंद्र सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५४ | [[उत्तर गोंडा जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर गोंडा जिल्हा]] | [[चौधरी हैदर हुसेन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५५ | [[पश्चिम गोंडा जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम गोंडा जिल्हा]] | [[शकुंतला नायर]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय हिंदू महासभा]] | |- | ५६ | [[पूर्व गोंडा जिल्हा-पश्चिम बस्ती जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व गोंडा जिल्हा-पश्चिम बस्ती जिल्हा]] | [[केशव देव मालवीय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५७ | [[उत्तर बस्ती जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर बस्ती जिल्हा]] | [[उदय शंकर दुबे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५८ | rowspan="2" |[[मध्यपूर्व बस्ती जिल्हा-पश्चिम गोरखपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्यपूर्व बस्ती जिल्हा-पश्चिम गोरखपूर जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सोहनलाल धुसिया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[राम शंकरलाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५९ | rowspan="2" |[[उत्तर गोरखपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|उत्तर गोरखपूर जिल्हा]] | [[हरी शंकर प्रसाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | रिक्ततेचे कारण अज्ञात |- | [[शिब्बनलाल सक्सेना]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | ६० | [[मध्य गोरखपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मध्य गोरखपूर जिल्हा]] | [[दशरथ प्रसाद दिवेदी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६१ | [[दक्षिण गोरखपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण गोरखपूर जिल्हा]] | [[सिंहासन सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६२ | [[दक्षिण देवरिया जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|दक्षिण देवरिया जिल्हा]] | [[शरयू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६३ | [[पश्चिम देवरिया जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम देवरिया जिल्हा]] | [[बिश्वनाथ रॉय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६४ | [[पूर्व देवरिया जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व देवरिया जिल्हा]] | [[रामजी वर्मा]] | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | |- | rowspan="2" |६५ | rowspan="2" |[[पश्चिम आझमगढ जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम आझमगढ जिल्हा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सीताराम अस्थाना]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[विश्वनाथ प्रसाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६६ | [[पूर्व आझमगढ जिल्हा-पश्चिम बलिया जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व आझमगढ जिल्हा-पश्चिम बलिया जिल्हा]] | [[अलगू राय शास्त्री]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६७ | [[पश्चिम गाझीपूर जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पश्चिम गाझीपूर जिल्हा]] | [[हरप्रसाद सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६८ | [[पूर्व गाझीपूर जिल्हा-दक्षिण पश्चिम बलिया जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व गाझीपूर जिल्हा-दक्षिण पश्चिम बलिया जिल्हा]] | [[राम नगीना सिंह]] | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | |- | ६९ | [[पूर्व बलिया जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|पूर्व बलिया जिल्हा]] | [[ॲड. मुरली मनोहर]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ७० | [[अमरोहा लोकसभा मतदारसंघ|अमरोहा]] | [[मौलाना हिफझूर रहमान सोहरावी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===विंध्य प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''विंध्य प्रदेश'''</span>]] |- | rowspan="3" |१ | rowspan="3" |[[शाहडोल-सिधी लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|शाहडोल-सिधी]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रंधमान सिंह]] | style="background-color: {{किसान मजदूर प्रजा पक्ष/meta/color}}" | | [[किसान मजदूर प्रजा पक्ष]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[भगवान दत्त शास्त्री]] | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | १९५६ मध्ये राजीनामा; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[आनंदचंद्र जोशी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५६ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी; १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २ | [[रेवा लोकसभा मतदारसंघ|रेवा]] | [[राजभान सिंह तिवारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३ | [[सतना लोकसभा मतदारसंघ|सतना]] | [[शिवदत्त उपाध्याय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |४ | rowspan="2" |[[छत्तरपूर-दतिया-तिकमगढ लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|छत्तरपूर-दतिया-तिकमगढ]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[मोतीलाल मालवीय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[राम सहाय तिवारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ नोव्हेंबर १९५६ पासून [[मध्य प्रदेश]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===पश्चिम बंगाल=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[पश्चिम दिनाजपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|पश्चिम दिनाजपूर]] | [[डॉ. सुशील रंजन चट्टोपाध्याय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २ | [[मालदा लोकसभा मतदारसंघ|मालदा]] | [[सुरेंद्र मोहन घोष]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३ | rowspan="2" |[[बीरभूम लोकसभा मतदारसंघ|बीरभूम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[कमल कृष्ण दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[अनिलकुमार चंदा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[मुर्शिदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मुर्शिदाबाद]] | [[मोहम्मद खुदा बक्ष]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[बहरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बहरामपूर]] | [[त्रिदीब चौधरी]] | style="background-color: {{क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष/meta/color}}" | | [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]] | |- | rowspan="2" |६ | rowspan="2" |[[बांकुरा लोकसभा मतदारसंघ|बांकुरा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[डॉ. पशुपती मंडल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[जगन्नाथ कोले]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="3" |७ | rowspan="3" |[[मिदनापूर-झारग्राम लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|मिदनापूर-झारग्राम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[भरतलाल तुडु]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | रिक्ततेचे कारण अज्ञात |- | [[सुबोधचंद्र हंसडा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | [[दुर्गाचरण बॅनर्जी]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय जन संघ/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय जन संघ]] | |- | ८ | [[घाटल लोकसभा मतदारसंघ|घाटल]] | [[निकुंज बिहारी चौधरी]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | ९ | [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] | [[सतीशचंद्र समंता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १० | [[कांथी लोकसभा मतदारसंघ|कांथी]] | [[बसंत कुमार दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ११ | [[उलुबेरिया लोकसभा मतदारसंघ|उलुबेरिया]] | [[सत्यबन रॉय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[हावडा लोकसभा मतदारसंघ|हावडा]] | [[संतोष कुमार दत्त]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १३ | [[सेरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|सेरामपूर]] | [[तुषार कांथी चट्टोपाध्याय]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | १४ | [[हूगळी लोकसभा मतदारसंघ|हूगळी]] | [[निर्मल चंद्र चॅटर्जी]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय हिंदू महासभा]] | |- | rowspan="2" |१५ | rowspan="2" |[[बर्दवान लोकसभा मतदारसंघ|बर्दवान]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[डॉ. मोनो मोहन दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[अतुल्य घोष]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १६ | [[कलना-कटवा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|कलना-कटवा]] | [[अब्दुस सत्तार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१७ | rowspan="2" |[[नबाद्वीप लोकसभा मतदारसंघ|नबाद्वीप]] | [[लक्ष्मीकांत मैत्र]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | रिक्ततेचे कारण अज्ञात |- | [[इला पाल चौधरी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | १८ | [[शांतीपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)|शांतीपूर]] | [[अरुणचंद्र गुहा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१९ | rowspan="2" |[[बशीरहाट लोकसभा मतदारसंघ|बशीरहाट]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रॉय पतीराम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[रेणु चक्रवर्ती]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | २० | [[बराकपूर लोकसभा मतदारसंघ|बराकपूर]] | [[रामानंद दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२१ | rowspan="2" |[[डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघ|डायमंड हार्बर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[पुर्णेंदु शेखर नस्कर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[कमल कुमार बसू]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | २२ | [[दक्षिण-पश्चिम कॅलकटा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६७)|दक्षिण-पश्चिम कॅलकटा]] | [[अशीम कृष्णा दत्त]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२३ | rowspan="2" |[[आग्नेय कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ (१९५१-१९५७)|दक्षिण-पूर्व कॅलकटा]] | [[डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय जन संघ/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय जन संघ]] | २३ जानेवारी १९५३ रोजी निधन |- | [[सधनचंद्र गुप्ता]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | २४ | [[ईशान्य कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ (१९५१-२००९)|उत्तर-पूर्व कॅलकटा]] | [[हिरेंद्रनाथ मुखर्जी]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | rowspan="2" |२४ | rowspan="2" |[[वायव्य कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पश्चिम कॅलकटा]] | [[मेघनाद साहा]] | style="background-color: {{क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष/meta/color}}" | | [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]] | १६ फेब्रुवारी १९५६ रोजी निधन |- | [[अशोक कुमार सेन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |} ===नामनिर्देशित=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''आंग्ल-भारतीय नामनिर्देशित'''</span> |- | १ | [[फ्रँक अँथनी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | २ | [[अल्बर्ट बॅरो]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |} == हे सुद्धा पहा == [[१ ली लोकसभा]] ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:लोकसभा सदस्य]] tm7idkfqikbdbx0i95rmijcvky9hmt5 5 81657 2683726 2683574 2026-05-11T07:21:59Z Vishalwakchaure1992 155111 /* शिरीष कुलकर्णी या लेखातील संदर्भ व सुधारणा */ Reply 2683726 wikitext text/x-wiki मराठी विकिपीडियावर उल्लेखनीय लेख व त्यासाठीचे निकष आणि तदनुषंदाची चर्चा येथे व्हावी. उपयुक्त माहिती. पान काढू नये ==हे सुद्धा पहा== * जुनी चर्चा -[[विकिपीडिया चर्चा:उल्लेखनीयता/जुनी चर्चा १]] == लेखन बदल करण्याविषयी मार्गदर्शन हवे आहे == [[वासुदेव वामन बापट गुरुजी]] ह्या पृष्ठावर जाहिरातबाजी, वैध संदर्भांचा अभाव, नि:पक्षपाती दृष्टिकोनाचा अभाव, व्यक्तिची विश्वकोशीय उल्लेखनियता प्रश्नांकित असा tag लावण्यात आला आहे, त्या मागचे स्पष्टीकरण मिळेल काय ? नक्की कुठला बदल केल्यास माहिती स्वीकारार्ह होईल ? मी विकिपीडिया वरती नवीन असल्याने कृपया मार्गदर्शन करावे. जाहिरातबाजी - हा हेतू अजिबात नाही. आपण मार्गदर्शन केल्यास आवश्यक तो बदल केला जाईल. विकिपीडिया वरती उपलब्ध असलेल्या इतर अनेक लेखांचा संदर्भ पाहून अभ्यास करूनच ही पोस्ट टाकण्याची हिम्मत केली होती. वैध संदर्भांचा अभाव- म्हणजे नक्की काय ? पुस्तकांचा संदर्भ - पुस्तके प्रकाशित असून पुराव्यानिशी उपलब्ध आहेत. वेबसाईट काही काळ बंद असल्याने ते संदर्भ बदलले असतील, तरी वेळ मिळताच त्यांच्यात सुहारण करण्यात येईल. नि:पक्षपाती दृष्टिकोनाचा अभाव - कृपया सोदाहरण स्पष्टीकरण द्याल अशी अपेक्षा, तरच योग्य बदल करता येईल. व्यक्तिची विश्वकोशीय उल्लेखनियता प्रश्नांकित - ह्याचा अर्थ कळला नाही. समजावून सांगाल का? ह्या गोष्टींची माहितीच नसल्याने चूका घडू शकतात, तेव्हा आपण मार्गदर्शन केल्यावर चूका टाळून लिखाण करता येईल. तरी राग न मानता मदत करावी, अशी विनंती आहे. [[सदस्य:माधवी वाघ|माधवी वाघ]] ([[सदस्य चर्चा:माधवी वाघ|चर्चा]]) ११:३३, १ सप्टेंबर २०१८ (IST) {{साद|माधवी वाघ}} * हे पान मूळातूनच बदलण्याची गरज आहे, आपण बदलण्याची तयारी दाखवीलीत त्याबद्दल आपले आभार. * ह्या पानातील, स्तुतीपर शब्द-वाक्ये काढून टाकणे आवश्यक आहे. सर्व अतिशयक्तीपूर्ण मजकूर काढून टाकावा लागेल. * व्यावसायीक हेतू साध्य करणाऱ्या बाबीं जसेकी, पुस्तके अमेझोन वर उपलब्ध आहेत वगैरे काढून टाकावे लागेल. * संदर्भ हे अनेक ठिकाणाहून द्यावे लागतील, फक्त बापट गुरुजींच्याच भक्तांच्या संकेतस्थळांचे चालणार नाहीत. विश्वसनीय ठिकाणचे पुस्तकांचे संदर्भ पान क्रमांकासकट द्यावेत.([[सदस्य:Sureshkhole/सायटोईड धूळपाटी|येथे]] आपल्याला संदर्भ कसा द्यायचा ह्याची माहिती मिळेल.) * बापट गुरुजी हे विश्वकोशात उल्लेख होण्यासारखी व्यक्ती होते हे, सिद्ध व्हावे लागेल त्यासाठी बापट गुरुजींचा स्पष्ट उल्लेख असलेले वैध संदर्भ त्यांचे महत्व स्पष्ट करणारे संदर्भ हवेत (माझ्या शोधात मला असे कसलेही संदर्भ दिसले नाहीत, त्यामुळे मला बापट गुरुजी उल्लेखनीय वाटत नाहीत.) म्हणून पर्याय असा आहे की, बापट गुरुजी ज्या पंथाचे किंवा संप्रदायाचे असतील त्या पानावर हा मजकूर हलवावा. पण आवश्यक ते बदल करूनच. * सगळ्याचा परिपाक म्हणजे फक्त वास्तव, प्रत्येक विधानाला संदर्भ देत, वस्तूनिष्ठ पद्धतीने मांडल्यास हा लेख टिकवता येईल. लेखाच्या चर्चापानावर मी संदर्भ शोधायचे कसे हे सुचवतो. उरलेली चर्चा लेखाच्या चर्चा पानावर करुयात. धन्यवाद![[सदस्य:sureshkhole|'''<span style="background color: black; color:#B22222">सुरेश खोले</span>''']]^{[[सदस्य चर्चा:sureshkhole|<span style="color: maroon">"संदर्भ द्या! अगदी भांडतानासुध्दा"!!!</span>]]} १२:३१, १ सप्टेंबर २०१८ (IST) {{साद|सुरेश खोले}} असाच देतात का प्रतिसाद? आपल्या प्रतिसादाबद्दल मनापासून धन्यवाद. फारच चांगली आणि मुद्देसूद माहिती दिलीत. आपल्यामुळे विकिपीडिया संदर्भातील बऱ्याच गोष्टी नव्याने कळल्या. आपण दिलेल्या मार्गदर्शनानुसार मी लेखात योग्य ते बदल करायचा प्रयत्न करते. सोबतच मी विकिपीडियावरील संकेत, नियमावली, चर्चापाने आणि नवीन लेखन विषयक माहिती वाचण्यास आरंभ केला आहे. प्रयत्न असाच आहे की, लवकरात लवकर विकिपीडिया समजून घेता येईल आणि कार्यास हातभार लावता येईल. {{ साद|QueerEcoFeminist }} नमस्कार आपल्या सुचने नुसार संदर्भासह [[ वासुदेव वामन बापट गुरुजी ]] हा लेख पुन्हा संपादित करून लिहिला गेला आहे. तेव्हा उल्लेख्ननीयता साशंक ह्या मथळ्यातून तो वगळण्यास हरकत नसावी. == लेख टिकविण्यासाठी मार्गदर्शन हवे आहे == {{साद|sureshkhole}} [[श्रीपाद वैद्य]] लेखावर घेतलेल्या आक्षेपांचे निराकरण करण्याकरिता व हा लेख टिकविण्याकरिता याेग्य ते बदल केले आहेत व उल्लेखनीयता असणारी वास्तविक माहिती लिहिणे सुरुच आहे. तरी कृपया वेळ द्यावा. आपले अनुभवी मार्गदर्शन मिळावे ही विनंती. जेणेकरुन माझ्यासारख्या नवोदितांना प्रोत्साहन मिळेल. [[सदस्य:MA$HRVA|MA$HRVA]] ([[सदस्य चर्चा:MA$HRVA|चर्चा]]) १९:५५, १७ सप्टेंबर २०१८ (IST) == उल्लेखनियता == [[हर्षित अभिराज]] या पानावर विश्वकोशीय उल्लेखनीयता/दखलपात्रता असा साचा लावण्यात आला आहे, काही संदर्भ जोडत आहे. * https://maharashtratimes.indiatimes.com/no/-/articleshow/7026203.cms * https://www.esakal.com/pune-wari/saathchal-activities-need-society-says-harsshit-abhiraj-128812 * http://www.lokmat.com/marathi-cinema/musician-harshit-abrajs-social-enterprise/ * https://m.dailyhunt.in/news/india/marathi/janshakti-epaper-jansha/marathi+kalakarancha+sanman+jhala+tarach+bhasha+samriddh+hoil-newsid-84691366 * https://www.bhaskar.com/news/MH-PUN-kailash-kher-embarked-on-a-new-journey-to-know-the-whole-story-4346147-PHO.html * http://mymarathi.net/local-pune/pune-festivhal-6/ * https://www.deshdoot.com/milind-dastane-is-working-on-direction-of-cinema/ * https://maharashtratimes.indiatimes.com/no/-/articleshow/7026203.cms * https://discoverpune.com/pune-news/%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B5%E0%A5%80-%E0%A4%B9%E0%A4%BE-%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%82/ * http://www.marathichitrapatparivar.com/forms/Puraskar%202013/Tisara%20Chitrapada.pdf * https://www.majhapaper.com/2013/07/26/%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A4%A3-%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AA/ * http://mymarathi.net/local-pune/pune-festivhal-6/ * https://maharashtradesha.com/ent/baban-marathi-movie-by-dipak-pathak/ * http://www.dainikprabhat.com/%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A4%B3%E0%A4%B2%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%AC%E0%A4%AC%E0%A4%A8/ * http://prahaar.in/%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%A4-%E0%A4%98%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%95/ * http://punenewsexpress.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%AE%E0%A5%89%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE/ * https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Pt-Talwalkar-to-inaugurate-Shaniwarwada-fest/articleshow/11125637.cms * https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Marathi-movie-item-song-features-Kanthshehnai/articleshow/15475419.cms * https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/pune-news/dagadushet-bappa/articleshow/41446103.cms * https://indianexpress.com/article/cities/pune/neck-deep-in-music/ Shrinivaskulkarni1388 २०:०९, १७ ऑक्टोबर २०१८ (IST) == उल्लेखनियता == [[श्रीनिवास गोविंदराव कुलकर्णी]] हा लेख मी स्वतः संपादित करू शकत नाही, तरी उल्लेखनियता यासाठी काही लिंक - * https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Shrinivas-G.-Kulkarni/movies * https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Shrinivas-G.-Kulkarni * https://m.dailyhunt.in/news/india/marathi/policenama-epaper-policnam/man+he+vede+albam+rasikanchya+bhetila-newsid-95174720 * https://m.dailyhunt.in/news/india/marathi/just+marathi+marathi-epaper-jmarathi/man+he+vede+albam+pradarshanachya+margavar-newsid-94997333 * https://www.policenama.com/tag/%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A6-%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3/ * http://marathi.webdunia.com/article/marathi-cinema-news/mand-he-vede-marathi-album-118082000011_1.html * http://www.cinekatta.in/blogs/category/Entertainment%20Updates/page/16/ * https://in.bookmyshow.com/person/shrinivas-kulkarni/1082557 * https://in.bookmyshow.com/ahmedabad/movies/savai-sarjachya-navane-changbhala/ET00056967 * https://in.bookmyshow.com/khajani/movies/hichyasathi-kay-pan/ET00073710 Shrinivaskulkarni1388 ११:२५, १९ ऑक्टोबर २०१८ (IST) == आपली सहमती मिऴावी == नमस्कार विकीपेडीया माहितगार, मी सध्या [[रमेश औटी]] पानाचे लेखन करत आहे. पण टायवेन गोनसालविस यांनी "उल्लेखनीयता रद्दीकरण" व "लवकर वगऴावे" हा साचा पानावर चढविला आहे. काही संदर्भ मी दिले आहेत. तरी माझी आपणास विनंती आहे की थोड्या कालावधीसाठी हे पान काढले जावू नये. रमेश औटीचा आगामी चित्रपट कटीबंध लवकरच प्रदर्शित होत आहे. संत [[नरहरी सोनार]] ह्या मराठी विकीपेडीया पानावर ही माहीती आपण पाहू शकता. ह्या चित्रपटाचा संदर्भ नक्कीच हे पान टिकवण्यास कामी येईल अशी मला खात्री आहे. आपण सहाय्य कराल ही अपेक्षा. [[सदस्य:Rachit143|Rachit143]] ([[सदस्य चर्चा:Rachit143|चर्चा]]) ०६:२६, ६ जानेवारी २०१९ (IST) == Page meets all the Notable Information == Dear Admin, Please see [[Shubham Ghodke]] it has all the notable links and has all the correct information available on google, so please look at this before any further discussion. [[सदस्य:Shubhamghodke3904|Shubhamghodke3904]] ([[सदस्य चर्चा:Shubhamghodke3904|चर्चा]]) २२:४३, १० डिसेंबर २०२० (IST) == पुणे इट आउट्स च्या विकिपीडिया पानामध्ये नवीन स्रोत जोडल्याबाबत == पुणे इट आउट्स च्या विकिपीडिया पानामध्ये नवीन संदर्भ स्रोत जोडण्यात आलेला आहे. कृपया तो तपासून घ्यावा == [[नंदिनी ओझा]] या लेखामध्ये आवश्यक बदल केलेले आहेत == खालील दोन्ही सूचनांनुसार [[नंदिनी ओझा]] या लेखात बदल केलेलं आहेत. बदल तपासून लेखावरील दोन्ही सूचना कमी कराव्यात, हि विनंती. या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. कृपया लेख तपासून पुनर्लेखन करावे. हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली आढळल्यास वापरला जातो. कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहावी. मराठी विकिपीडियासाठी ह्या लेख पान/विभागाच्या/मजकुराच्या विश्वकोशीय उल्लेखनीयता/दखलपात्रतेबद्दल साशंकता आहे. हा साचा लावलेल्या लेखाबद्दल/विभागाबद्दल/मजकुराच्या विश्वकोशीय उल्लेखनीयतेबाबत साधक बाधक चर्चा होणे अभिप्रेत आहे. जर उचित उल्लेखनीयता स्थापित करण्यात आली नाही, तर हा लेख, दुसऱ्या लेखात विलीन /पुनर्निर्देशित किंवा पान/विभाग/मजकूर न वगळण्याबद्दल विकिपीडिया चर्चा:उल्लेखनीयता येथे इतर विकिपीडिया सदस्यांची सहमती न मिळाल्यास संबंधित पान/विभाग/मजकूर वगळला जाऊ शकतो. सुयोग्य आणि विश्वासार्ह संदर्भ उपलब्ध करुन दिल्यास अथवा माहितीस दुजोरा प्राप्त करुन दिल्यास ज्ञानकोशीय उल्लेखनीयतेबाबत निर्णय करणे सोपे होऊ शकते. त्रुटी: कृपया हा साचा मुख्य नामविश्वात/लेखात वापरू नका. == मैत्री प्रकाशन, लातूर == असे दिसून येत आहे की, सदस्य, [[सदस्य:संगीता व्यंकटराव मोरे]] विशिष्ट व्यक्तींची जाहिरात करत आहेत. बहुतांश लेख हे त्यांच्याकडे पुस्तक प्रकाशित करणाऱ्याच्या नावाचे असावेत. [[सदस्य:Goresm|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे 💬</span>''']] २३:५८, २२ फेब्रुवारी २०२१ (IST) == उल्लेखनियता == नमस्कार, मी विकीपेडीया माहितगार. [[तुषार रायते]] हा लेख मी स्वतः संपादित करू शकत नाही, तरी उल्लेखनियता यासाठी काही लिंक *https://www.aninews.in/news/business/business/nextgendigihub-academy-a-digital-marketing-hub-for-budding-aspirants-in-the-rural20210326164231/ *https://www.dnaindia.com/technology/report-nextgendigihub-lends-a-hand-in-developing-rural-india-digitally-2885687 *https://businessconnectindia.in/lounge-interviews/nextgendigihub *http://dhunt.in/c5wZV *https://www.startupindiamagazine.com/tushar-rayate-digihub *https://english.lokmat.com/business/nextgendigihub-academy-a-digital-marketing-hub-for-budding-aspirants-in-the-rural/ *https://www.deccanherald.com/brandspot/pr-spot/tushar-rayate-the-mind-behind-rural-digital-marketing-platform-nextgendigihub-974144.html *https://www.thebharatexpressnews.com/nextgendigihub-contributes-to-digital-development-in-rural-india/ *https://www.mid-day.com/lifestyle/infotainment/article/tushar-rayate-transforming-the-rural-atmosphere-with-nextgendigihub-23168794 *https://www.zee5.com/zee5news/nextgendigihub-academy-a-digital-marketing-hub-for-budding-aspirants-in-the-rural [[सदस्य:मराठी महिती|मराठी महिती]] ([[सदस्य चर्चा:मराठी महिती|चर्चा]]) १०:२५, २६ एप्रिल २०२१ (IST) == उल्लेखनियता == नमस्कार, मी रंगनाथ वाकचौरे . [[सम्राट थोरात ]] हा लेख उल्लेखनियता यासाठी काही लिंक खाली देत आहे तरी हे पान हटवू नये अशी माझी आपणांस विनंती आहे , अजून काही संदर्भ मी समाविष्ट करतो आहे तरी परिचारक, आणि सन्माननीय सदस्य आपण याचा विचार करावा धन्यवाद https://www.pmc.gov.in/en/samrat-abhay-thorat https://punemirror.com/pune/civic/a-man-of-vision/cid5086615.htm https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/former-mayor-mla-vasant-thorat-passes-away-at-77/articleshow/65614597.cms https://punemirror.com/pune/cover-story/matrimonial-site-has-misused-my-wedding-pics-bjp-corporator/cid5091894.htm https://marathi.abplive.com/news/pune/bharat-matrimony-uses-wedding-photos-of-bjp-corporator-without-permission-latest-update-538259 https://punemirror.com/pune/civic/bjp-leaders-rush-to-open-projects/cid5124704.htm7. https://photogallery.indiatimes.com/events/pune/sufi-night/articleshow/52008781.cms#:~:text=Samrat%20and%20Aishwarya%20Thorat%20during,JW%20Marriot%20in%20Pune%20%2D%20Photogallery https://indianexpress.com/article/cities/pune/in-pmc-pcmc-the-richest-the-youngest-all-set-to-take-guard-4550212/ http://www.mycorporateinfo.com/director/samrat-abhay-thorat-7155694 https://www.thecompanycheck.com/company/sjs-sports-clique-private-limited/U74999PN2016PTC166435 https://www.mid-day.com/brand-media/article/bjp-corporator-in-the-pune-municipal-corporation-pmc-samrat-abhay-thorat-has-organized-an-e-shram-card-registration-drive-for-workers-in-the-unorganized-sector-23223414 https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/photograph-of-corporator-used-by-bharat-matrimony/articleshow/64034069.cms == बांबू इंडिया पृष्ठाच्या उल्लेखनीयता साचा बाबत == [[बांबू इंडिया]] या विकिपीडिया पानाला प्रचारक @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] सर यांनी उल्लेखनीयतेचा साचा जोडला आहे. या लेखाच्या उल्लेखनीयतेबाबत आपल्या सर्वांचे मते आणि मदत आवश्यक आहे. बांबू इंडिया या स्टार्टअप कंपनीचे इत्यंभूत सर्व माहिती संघराज्य शासनाच्या नीती आयोगाच्या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे आणि तो एक उल्लेखनीयतेचा महत्त्वाचा पुरावा होऊ शकतो. त्याची लिंक मी खाली जोडत आहे. https://www.niti.gov.in/sites/default/files/2022-02/Bamboo_Presentations/Technical_Session_3_Bamboo_for_fibre_and_%20lifestyle_products_Shri_Yogesh_Shinde.pdf संयुक्त राष्ट्र संघाकडून बांबू इंडियाने आतापर्यंत केलेल्या कामाचे कौतुक केलेले असून त्या संदर्भात द इंडियन एक्सप्रेस या आघाडीच्या वृत्तपत्राची बातमी संदर्भ म्हणून जोडली आहे. https://indianexpress.com/article/cities/pune/pune-based-startup-among-15-firms-at-un-environment-day-global-celebrations-5204418/ लेखाची उल्लेखनीयता टिकवण्यासाठी या दोन संदर्भांचा उपयोग होऊ शकतो असे मला वाटते. बांबू इंडिया च्या संदर्भात अजूनही भरपूर काही बातम्या असो त्या मी जोडू शकतो. ई टीव्ही भारत, दैनिक भास्कर, इंडिया टाइम्स इत्यादी महत्त्वाच्या संकेतस्थळांच्या बातम्या मी संदर्भ म्हणून लेखात जोडले आहेत ज्या हा लेख टिकविण्यास मदत करू शकतात असे मला वाटते. तरी आपण याबद्दल योग्य ते मार्गदर्शन करावे, जे काही बदल आपण सुचवाल ते मी करण्यास तयार आहे. @[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] [[सदस्य:Vishalwakchaure1992|Vishalwakchaure1992]] ([[सदस्य चर्चा:Vishalwakchaure1992|चर्चा]]) १३:००, १९ मार्च २०२५ (IST) :@[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] - [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १३:५४, २१ मार्च २०२५ (IST) == शिरीष कुलकर्णी या लेखातील संदर्भ व सुधारणा == नमस्कार, [[शिरीष कुलकर्णी]] या लेखामध्ये अधिकचे संदर्भ जोडले आहेत. लेखातील भाषाशैली अधिक तटस्थ करण्याचा प्रयत्न केला आहे. पुरस्कार आणि माध्यमांतील प्रसिद्धी संदर्भांसह अद्ययावत करण्यात आली आहे. कृपया उल्लेखनीयतेच्या दृष्टीने लेखाचा पुनर्विचार करावा हि विनंती. [[सदस्य:Vishalwakchaure1992|Vishalwakchaure1992]] ([[सदस्य चर्चा:Vishalwakchaure1992|चर्चा]]) १४:२५, ९ मे २०२६ (IST) :@[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] @[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] :प्रचालक/प्रशासक अभय नातू सर आणि प्रचालक संतोष मोरे सर कृपया मार्गदर्शन करावे हि विनंती. [[सदस्य:Vishalwakchaure1992|Vishalwakchaure1992]] ([[सदस्य चर्चा:Vishalwakchaure1992|चर्चा]]) १०:२०, १० मे २०२६ (IST) ::@[[सदस्य:Vishalwakchaure1992|Vishalwakchaure1992]], नमस्कार, चर्चा पूर्ण होईपर्यंत, लेख जपला जातो, त्यामुळे अजिबात गडबड करू नये. विशेष म्हणजे लेख बऱ्यापैकी आहे, उडवला जाण्याची शक्यता कमीच आहे. असो. सदरील लेखातील कारकिर्द मधील लोकमत ईपेपर वाला दहावा संदर्भ अपूर्ण आहे. त्यातून कोणतीही माहिती मिळत नाही. जमल्यास दुरुस्त करावा. [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">. संतोष गोरे .</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> ✉️</span>]] ) १४:१४, १० मे २०२६ (IST) :::लोकमत ईपेपर वाला दहावा अपूर्ण असलेला संदर्भ आपण सांगितल्याप्रमाणे दुरुस्त केला आहे. :::धन्यवाद सर [[सदस्य:Vishalwakchaure1992|Vishalwakchaure1992]] ([[सदस्य चर्चा:Vishalwakchaure1992|चर्चा]]) १२:५१, ११ मे २०२६ (IST) 4jloaczln97zrnaielfwnbb94w08fna 0 91903 2683595 2681919 2026-05-10T15:34:18Z Wingstem 157534 अधिक माहिती जोडली 2683595 wikitext text/x-wiki {{क्षेपणास्त्रे |is_missile=yes |नाव=आकाश |चित्र= [[चित्र:Akash SAM.jpg|300px]] |चित्र_title= |राष्ट्र = [[भारत]] |प्रकार= जमिनीवरून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र |used_by= [[भारतीय लष्कर]]<br/>[[भारतीय वायुसेना]] |designer=[[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]] | manufacturer = [[आयुध निर्मिती बोर्ड]] <br/> [[भारत डायनामिक्स]] <br/> [[भारत इलेक्ट्रॉनिक्स]] |unit_cost= |propellant= |production_date= २००९ - | number= ३००० क्षेपणास्त्रे<ref name="aviation week">{{स्रोत बातमी|दुवा=http://web02.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news%2Fawx%2F2011%2F03%2F25%2Fawx_03_25_2011_p0-301846.xml&headline=Indian%20Army%20Orders%20Akash%20Missile%20System|title=इंडियन आर्मी ऑर्डर्स आकाश मिसाईल सिस्टिम|प्रकाशक=एव्हिएशन वीक|दिनांक=२०११-०३-२५|accessdate=2012-05-28|archive-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece|url-status=dead}}</ref> |service= २००९- |engine= |engine_power= |वजन={{convert|720|kg|lb|abbr=on}} |लांबी={{convert|578|cm|ft|abbr=on}} |height= |diameter={{convert|35|cm|ft|abbr=on}} |wingspan=२५४ मिलीमीटर |speed=[[माक अंक|माक]] ३ |vehicle_range=३० किमी |ceiling={{convert|18|km|ft|abbr=on}} |altitude= |filling=अत्यंत स्फोटक विखंडन दिशात्मक बॉम्ब |filling_weight= {{convert|60|kg|lb|abbr=on}} |guidance=[[आदेश मार्गदर्शन]] |detonation=रडार प्रॉक्झिमिटी फ्युज |launch_platform= }} [[चित्र:Akash missile Aero India 2011.JPG|thumb|250px|right|आकाश क्षेपणास्त्र]] भारताच्या संरक्षण सामग्रीत असलेले हे '''आकाश क्षेपणास्त्र''' जमिनीवरून हवेत मारा करणारे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. हे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे असून याचा पल्ला 25 किलोमीटरपर्यंत आहे. हे ५५ किलो स्फोटके घेऊन प्रवास करू शकते. ‘आकाश’चे वजन ७२० किलो असून त्याची लांबी ५.२ मीटर आहे. या क्षेपणास्त्रात अण्वस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता आहे. ध्वनीच्या साडेतीनपट वेगाने हे क्षेपणास्त्र प्रवास करते. त्याला वेळ पडल्यास जागा बदलणाऱ्या मोबाईल लॉंचरवरून डागण्याची क्षमता भारताने विकसित केली आहे. आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीतील एक बॅटरीमध्ये PESA 3D राजेंद्र रडार आणि प्रत्येकी तीन क्षेपणास्त्र असलेले चार प्रक्षेपक (लॉन्चर) असतात, आणि हे सर्व परस्पर जोडलेले असतात.प्रत्येक बॅटरी 64 लक्ष्यांचा मागोवा घेऊ शकते आणि त्यापैकी 12 वर हल्ला करू शकते.या क्षेपणास्त्रात 60 किलोग्रॅम वजनाचा उच्च-स्फोटक, पूर्व-तुकडे केलेला वॉरहेड असतो, ज्यामध्ये प्रॉक्सिमिटी फ्यूज असतो. आकाश प्रणाली पूर्णपणे गतिमान (मोबाइल) असून चालत्या वाहनांच्या ताफ्याचे संरक्षण करण्यास सक्षम आहे.प्रक्षेपण प्लॅटफॉर्मला चाकांवर चालणाऱ्या आणि ट्रॅक असलेल्या दोन्ही प्रकारच्या वाहनांशी एकत्रित केले गेले आहे. जरी आकाश प्रणाली मुख्यतः हवाई संरक्षणासाठीची क्षेपणास्त्र प्रणाली (SAM) म्हणून डिझाइन करण्यात आली असली, तरी ती क्षेपणास्त्र संरक्षणाच्या भूमिकेसाठीही चाचणी करण्यात आली आहे.ही प्रणाली सुमारे {{cvt|२०००|km2}} क्षेत्राला हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र कव्हरेज प्रदान करते. रडार प्रणालींसह (WLR आणि Surveillance) भारतीय सैन्यदलाने दिलेल्या आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या एकत्रित आदेशांची एकूण किंमत {{INRConvert|28800|c|lk=on|year=2017|}} इतकी आहे. == इतिहास== भारताची [[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]]- (डीआरडीओने) हे क्षेपणास्त्र तयार केले आहे. त्यासाठी [[इ.स. १९९०]] पासून संशोधन कार्य सुरू होते आणि सरतेशेवटी [[इ.स. १९९७]]मध्ये याची चाचणी यशस्वी झाली. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] lrenj6k4sd44g8b1n0pd6614ys21pzk 2683597 2683595 2026-05-10T15:37:31Z Wingstem 157534 सन्दर्भ जोडला 2683597 wikitext text/x-wiki {{क्षेपणास्त्रे |is_missile=yes |नाव=आकाश |चित्र= [[चित्र:Akash SAM.jpg|300px]] |चित्र_title= |राष्ट्र = [[भारत]] |प्रकार= जमिनीवरून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र |used_by= [[भारतीय लष्कर]]<br/>[[भारतीय वायुसेना]] |designer=[[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]] | manufacturer = [[आयुध निर्मिती बोर्ड]] <br/> [[भारत डायनामिक्स]] <br/> [[भारत इलेक्ट्रॉनिक्स]] |unit_cost= |propellant= |production_date= २००९ - | number= ३००० क्षेपणास्त्रे<ref name="aviation week">{{स्रोत बातमी|दुवा=http://web02.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news%2Fawx%2F2011%2F03%2F25%2Fawx_03_25_2011_p0-301846.xml&headline=Indian%20Army%20Orders%20Akash%20Missile%20System|title=इंडियन आर्मी ऑर्डर्स आकाश मिसाईल सिस्टिम|प्रकाशक=एव्हिएशन वीक|दिनांक=२०११-०३-२५|accessdate=2012-05-28|archive-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece|url-status=dead}}</ref> |service= २००९- |engine= |engine_power= |वजन={{convert|720|kg|lb|abbr=on}} |लांबी={{convert|578|cm|ft|abbr=on}} |height= |diameter={{convert|35|cm|ft|abbr=on}} |wingspan=२५४ मिलीमीटर |speed=[[माक अंक|माक]] ३ |vehicle_range=३० किमी |ceiling={{convert|18|km|ft|abbr=on}} |altitude= |filling=अत्यंत स्फोटक विखंडन दिशात्मक बॉम्ब |filling_weight= {{convert|60|kg|lb|abbr=on}} |guidance=[[आदेश मार्गदर्शन]] |detonation=रडार प्रॉक्झिमिटी फ्युज |launch_platform= }} [[चित्र:Akash missile Aero India 2011.JPG|thumb|250px|right|आकाश क्षेपणास्त्र]] भारताच्या संरक्षण सामग्रीत असलेले हे '''आकाश क्षेपणास्त्र''' जमिनीवरून हवेत मारा करणारे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. हे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे असून याचा पल्ला 25 किलोमीटरपर्यंत आहे. हे ५५ किलो स्फोटके घेऊन प्रवास करू शकते. ‘आकाश’चे वजन ७२० किलो असून त्याची लांबी ५.२ मीटर आहे. या क्षेपणास्त्रात अण्वस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता आहे. ध्वनीच्या साडेतीनपट वेगाने हे क्षेपणास्त्र प्रवास करते. त्याला वेळ पडल्यास जागा बदलणाऱ्या मोबाईल लॉंचरवरून डागण्याची क्षमता भारताने विकसित केली आहे. आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीतील एक बॅटरीमध्ये PESA 3D राजेंद्र रडार आणि प्रत्येकी तीन क्षेपणास्त्र असलेले चार प्रक्षेपक (लॉन्चर) असतात, आणि हे सर्व परस्पर जोडलेले असतात.प्रत्येक बॅटरी 64 लक्ष्यांचा मागोवा घेऊ शकते आणि त्यापैकी 12 वर हल्ला करू शकते.या क्षेपणास्त्रात 60 किलोग्रॅम वजनाचा उच्च-स्फोटक, पूर्व-तुकडे केलेला वॉरहेड असतो, ज्यामध्ये प्रॉक्सिमिटी फ्यूज असतो. आकाश प्रणाली पूर्णपणे गतिमान (मोबाइल) असून चालत्या वाहनांच्या ताफ्याचे संरक्षण करण्यास सक्षम आहे.प्रक्षेपण प्लॅटफॉर्मला चाकांवर चालणाऱ्या आणि ट्रॅक असलेल्या दोन्ही प्रकारच्या वाहनांशी एकत्रित केले गेले आहे. जरी आकाश प्रणाली मुख्यतः हवाई संरक्षणासाठीची क्षेपणास्त्र प्रणाली (SAM) म्हणून डिझाइन करण्यात आली असली, तरी ती क्षेपणास्त्र संरक्षणाच्या भूमिकेसाठीही चाचणी करण्यात आली आहे.ही प्रणाली सुमारे २००० कि.मी क्षेत्राला हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र कव्हरेज प्रदान करते. रडार प्रणालींसह (WLR आणि Surveillance) भारतीय सैन्यदलाने दिलेल्या आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या एकत्रित आदेशांची एकूण किंमत इतकी आहे. <ref name="AW01"/><ref>[http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2010/10/08/awx_10_08_2010_p0-260585.xml Akash Missile Users Give Feedback To DRDO {{!}} AVIATION WEEK<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece |date=27 August 2017 }}</ref> == इतिहास== भारताची [[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]]- (डीआरडीओने) हे क्षेपणास्त्र तयार केले आहे. त्यासाठी [[इ.स. १९९०]] पासून संशोधन कार्य सुरू होते आणि सरतेशेवटी [[इ.स. १९९७]]मध्ये याची चाचणी यशस्वी झाली. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] ndqlupk0sdadbmzfkost3eudqh3naws 2683598 2683597 2026-05-10T15:39:12Z Wingstem 157534 Refrence added 2683598 wikitext text/x-wiki {{क्षेपणास्त्रे |is_missile=yes |नाव=आकाश |चित्र= [[चित्र:Akash SAM.jpg|300px]] |चित्र_title= |राष्ट्र = [[भारत]] |प्रकार= जमिनीवरून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र |used_by= [[भारतीय लष्कर]]<br/>[[भारतीय वायुसेना]] |designer=[[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]] | manufacturer = [[आयुध निर्मिती बोर्ड]] <br/> [[भारत डायनामिक्स]] <br/> [[भारत इलेक्ट्रॉनिक्स]] |unit_cost= |propellant= |production_date= २००९ - | number= ३००० क्षेपणास्त्रे<ref name="aviation week">{{स्रोत बातमी|दुवा=http://web02.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news%2Fawx%2F2011%2F03%2F25%2Fawx_03_25_2011_p0-301846.xml&headline=Indian%20Army%20Orders%20Akash%20Missile%20System|title=इंडियन आर्मी ऑर्डर्स आकाश मिसाईल सिस्टिम|प्रकाशक=एव्हिएशन वीक|दिनांक=२०११-०३-२५|accessdate=2012-05-28|archive-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece|url-status=dead}}</ref> |service= २००९- |engine= |engine_power= |वजन={{convert|720|kg|lb|abbr=on}} |लांबी={{convert|578|cm|ft|abbr=on}} |height= |diameter={{convert|35|cm|ft|abbr=on}} |wingspan=२५४ मिलीमीटर |speed=[[माक अंक|माक]] ३ |vehicle_range=३० किमी |ceiling={{convert|18|km|ft|abbr=on}} |altitude= |filling=अत्यंत स्फोटक विखंडन दिशात्मक बॉम्ब |filling_weight= {{convert|60|kg|lb|abbr=on}} |guidance=[[आदेश मार्गदर्शन]] |detonation=रडार प्रॉक्झिमिटी फ्युज |launch_platform= }} [[चित्र:Akash missile Aero India 2011.JPG|thumb|250px|right|आकाश क्षेपणास्त्र]] भारताच्या संरक्षण सामग्रीत असलेले हे '''आकाश क्षेपणास्त्र''' जमिनीवरून हवेत मारा करणारे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. हे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे असून याचा पल्ला 25 किलोमीटरपर्यंत आहे. हे ५५ किलो स्फोटके घेऊन प्रवास करू शकते. ‘आकाश’चे वजन ७२० किलो असून त्याची लांबी ५.२ मीटर आहे. या क्षेपणास्त्रात अण्वस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता आहे. ध्वनीच्या साडेतीनपट वेगाने हे क्षेपणास्त्र प्रवास करते. त्याला वेळ पडल्यास जागा बदलणाऱ्या मोबाईल लॉंचरवरून डागण्याची क्षमता भारताने विकसित केली आहे. आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीतील एक बॅटरीमध्ये PESA 3D राजेंद्र रडार आणि प्रत्येकी तीन क्षेपणास्त्र असलेले चार प्रक्षेपक (लॉन्चर) असतात, आणि हे सर्व परस्पर जोडलेले असतात.प्रत्येक बॅटरी 64 लक्ष्यांचा मागोवा घेऊ शकते आणि त्यापैकी 12 वर हल्ला करू शकते.या क्षेपणास्त्रात 60 किलोग्रॅम वजनाचा उच्च-स्फोटक, पूर्व-तुकडे केलेला वॉरहेड असतो, ज्यामध्ये प्रॉक्सिमिटी फ्यूज असतो. आकाश प्रणाली पूर्णपणे गतिमान (मोबाइल) असून चालत्या वाहनांच्या ताफ्याचे संरक्षण करण्यास सक्षम आहे.प्रक्षेपण प्लॅटफॉर्मला चाकांवर चालणाऱ्या आणि ट्रॅक असलेल्या दोन्ही प्रकारच्या वाहनांशी एकत्रित केले गेले आहे. जरी आकाश प्रणाली मुख्यतः हवाई संरक्षणासाठीची क्षेपणास्त्र प्रणाली (SAM) म्हणून डिझाइन करण्यात आली असली, तरी ती क्षेपणास्त्र संरक्षणाच्या भूमिकेसाठीही चाचणी करण्यात आली आहे.ही प्रणाली सुमारे २००० कि.मी क्षेत्राला हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र कव्हरेज प्रदान करते. रडार प्रणालींसह (WLR आणि Surveillance) भारतीय सैन्यदलाने दिलेल्या आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या एकत्रित आदेशांची एकूण किंमत इतकी आहे. <ref>[http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2010/10/08/awx_10_08_2010_p0-260585.xml Akash Missile Users Give Feedback To DRDO {{!}} AVIATION WEEK<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece |date=27 August 2017 }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2011/03/25/awx_03_25_2011_p0-301846.xml |title= More Akash systems for Army – NATIONAL – the Hindu|website=aviationweek.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece |archive-date=27 August 2017}}</ref> == इतिहास== भारताची [[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]]- (डीआरडीओने) हे क्षेपणास्त्र तयार केले आहे. त्यासाठी [[इ.स. १९९०]] पासून संशोधन कार्य सुरू होते आणि सरतेशेवटी [[इ.स. १९९७]]मध्ये याची चाचणी यशस्वी झाली. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] nxkw6o80fxxx0xg10okzfhxwi30rwfx 2683599 2683598 2026-05-10T15:40:38Z Wingstem 157534 Refrence added 2683599 wikitext text/x-wiki {{क्षेपणास्त्रे |is_missile=yes |नाव=आकाश |चित्र= [[चित्र:Akash SAM.jpg|300px]] |चित्र_title= |राष्ट्र = [[भारत]] |प्रकार= जमिनीवरून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र |used_by= [[भारतीय लष्कर]]<br/>[[भारतीय वायुसेना]] |designer=[[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]] | manufacturer = [[आयुध निर्मिती बोर्ड]] <br/> [[भारत डायनामिक्स]] <br/> [[भारत इलेक्ट्रॉनिक्स]] |unit_cost= |propellant= |production_date= २००९ - | number= ३००० क्षेपणास्त्रे<ref name="aviation week">{{स्रोत बातमी|दुवा=http://web02.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news%2Fawx%2F2011%2F03%2F25%2Fawx_03_25_2011_p0-301846.xml&headline=Indian%20Army%20Orders%20Akash%20Missile%20System|title=इंडियन आर्मी ऑर्डर्स आकाश मिसाईल सिस्टिम|प्रकाशक=एव्हिएशन वीक|दिनांक=२०११-०३-२५|accessdate=2012-05-28|archive-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece|url-status=dead}}</ref> |service= २००९- |engine= |engine_power= |वजन={{convert|720|kg|lb|abbr=on}} |लांबी={{convert|578|cm|ft|abbr=on}} |height= |diameter={{convert|35|cm|ft|abbr=on}} |wingspan=२५४ मिलीमीटर |speed=[[माक अंक|माक]] ३ |vehicle_range=३० किमी |ceiling={{convert|18|km|ft|abbr=on}} |altitude= |filling=अत्यंत स्फोटक विखंडन दिशात्मक बॉम्ब |filling_weight= {{convert|60|kg|lb|abbr=on}} |guidance=[[आदेश मार्गदर्शन]] |detonation=रडार प्रॉक्झिमिटी फ्युज |launch_platform= }} [[चित्र:Akash missile Aero India 2011.JPG|thumb|250px|right|आकाश क्षेपणास्त्र]] भारताच्या संरक्षण सामग्रीत असलेले हे '''आकाश क्षेपणास्त्र''' जमिनीवरून हवेत मारा करणारे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. हे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे असून याचा पल्ला 25 किलोमीटरपर्यंत आहे. हे ५५ किलो स्फोटके घेऊन प्रवास करू शकते. ‘आकाश’चे वजन ७२० किलो असून त्याची लांबी ५.२ मीटर आहे. या क्षेपणास्त्रात अण्वस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता आहे. ध्वनीच्या साडेतीनपट वेगाने हे क्षेपणास्त्र प्रवास करते. त्याला वेळ पडल्यास जागा बदलणाऱ्या मोबाईल लॉंचरवरून डागण्याची क्षमता भारताने विकसित केली आहे. आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीतील एक बॅटरीमध्ये PESA 3D राजेंद्र रडार आणि प्रत्येकी तीन क्षेपणास्त्र असलेले चार प्रक्षेपक (लॉन्चर) असतात, आणि हे सर्व परस्पर जोडलेले असतात.प्रत्येक बॅटरी 64 लक्ष्यांचा मागोवा घेऊ शकते आणि त्यापैकी 12 वर हल्ला करू शकते.या क्षेपणास्त्रात 60 किलोग्रॅम वजनाचा उच्च-स्फोटक, पूर्व-तुकडे केलेला वॉरहेड असतो, ज्यामध्ये प्रॉक्सिमिटी फ्यूज असतो. आकाश प्रणाली पूर्णपणे गतिमान (मोबाइल) असून चालत्या वाहनांच्या ताफ्याचे संरक्षण करण्यास सक्षम आहे.प्रक्षेपण प्लॅटफॉर्मला चाकांवर चालणाऱ्या आणि ट्रॅक असलेल्या दोन्ही प्रकारच्या वाहनांशी एकत्रित केले गेले आहे. जरी आकाश प्रणाली मुख्यतः हवाई संरक्षणासाठीची क्षेपणास्त्र प्रणाली (SAM) म्हणून डिझाइन करण्यात आली असली, तरी ती क्षेपणास्त्र संरक्षणाच्या भूमिकेसाठीही चाचणी करण्यात आली आहे.ही प्रणाली सुमारे २००० कि.मी क्षेत्राला हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र कव्हरेज प्रदान करते. रडार प्रणालींसह (WLR आणि Surveillance) भारतीय सैन्यदलाने दिलेल्या आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या एकत्रित आदेशांची एकूण किंमत इतकी आहे. <ref>[http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2010/10/08/awx_10_08_2010_p0-260585.xml Akash Missile Users Give Feedback To DRDO {{!}} AVIATION WEEK<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece |date=27 August 2017 }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2011/03/25/awx_03_25_2011_p0-301846.xml |title= More Akash systems for Army – NATIONAL – the Hindu|website=aviationweek.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece |archive-date=27 August 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Kulkarni|first=Sushant|date=2021-09-28|title=Explained: What are the two advanced versions of Akash missile?|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-two-advanced-versions-of-akash-missile-7539643/|access-date=2021-09-29|website=The Indian Express}}</ref> == इतिहास== भारताची [[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]]- (डीआरडीओने) हे क्षेपणास्त्र तयार केले आहे. त्यासाठी [[इ.स. १९९०]] पासून संशोधन कार्य सुरू होते आणि सरतेशेवटी [[इ.स. १९९७]]मध्ये याची चाचणी यशस्वी झाली. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] cx2tqe3grb6fmvre89n5bsptifysh9p 2683601 2683599 2026-05-10T15:46:29Z Wingstem 157534 Description heading and image added 2683601 wikitext text/x-wiki {{क्षेपणास्त्रे |is_missile=yes |नाव=आकाश |चित्र= [[चित्र:Akash SAM.jpg|300px]] |चित्र_title= |राष्ट्र = [[भारत]] |प्रकार= जमिनीवरून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र |used_by= [[भारतीय लष्कर]]<br/>[[भारतीय वायुसेना]] |designer=[[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]] | manufacturer = [[आयुध निर्मिती बोर्ड]] <br/> [[भारत डायनामिक्स]] <br/> [[भारत इलेक्ट्रॉनिक्स]] |unit_cost= |propellant= |production_date= २००९ - | number= ३००० क्षेपणास्त्रे<ref name="aviation week">{{स्रोत बातमी|दुवा=http://web02.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news%2Fawx%2F2011%2F03%2F25%2Fawx_03_25_2011_p0-301846.xml&headline=Indian%20Army%20Orders%20Akash%20Missile%20System|title=इंडियन आर्मी ऑर्डर्स आकाश मिसाईल सिस्टिम|प्रकाशक=एव्हिएशन वीक|दिनांक=२०११-०३-२५|accessdate=2012-05-28|archive-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece|url-status=dead}}</ref> |service= २००९- |engine= |engine_power= |वजन={{convert|720|kg|lb|abbr=on}} |लांबी={{convert|578|cm|ft|abbr=on}} |height= |diameter={{convert|35|cm|ft|abbr=on}} |wingspan=२५४ मिलीमीटर |speed=[[माक अंक|माक]] ३ |vehicle_range=३० किमी |ceiling={{convert|18|km|ft|abbr=on}} |altitude= |filling=अत्यंत स्फोटक विखंडन दिशात्मक बॉम्ब |filling_weight= {{convert|60|kg|lb|abbr=on}} |guidance=[[आदेश मार्गदर्शन]] |detonation=रडार प्रॉक्झिमिटी फ्युज |launch_platform= }} [[चित्र:Akash missile Aero India 2011.JPG|thumb|250px|right|आकाश क्षेपणास्त्र]] भारताच्या संरक्षण सामग्रीत असलेले हे '''आकाश क्षेपणास्त्र''' जमिनीवरून हवेत मारा करणारे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. हे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे असून याचा पल्ला 25 किलोमीटरपर्यंत आहे. हे ५५ किलो स्फोटके घेऊन प्रवास करू शकते. ‘आकाश’चे वजन ७२० किलो असून त्याची लांबी ५.२ मीटर आहे. या क्षेपणास्त्रात अण्वस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता आहे. ध्वनीच्या साडेतीनपट वेगाने हे क्षेपणास्त्र प्रवास करते. त्याला वेळ पडल्यास जागा बदलणाऱ्या मोबाईल लॉंचरवरून डागण्याची क्षमता भारताने विकसित केली आहे. आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीतील एक बॅटरीमध्ये PESA 3D राजेंद्र रडार आणि प्रत्येकी तीन क्षेपणास्त्र असलेले चार प्रक्षेपक (लॉन्चर) असतात, आणि हे सर्व परस्पर जोडलेले असतात.प्रत्येक बॅटरी 64 लक्ष्यांचा मागोवा घेऊ शकते आणि त्यापैकी 12 वर हल्ला करू शकते.या क्षेपणास्त्रात 60 किलोग्रॅम वजनाचा उच्च-स्फोटक, पूर्व-तुकडे केलेला वॉरहेड असतो, ज्यामध्ये प्रॉक्सिमिटी फ्यूज असतो. आकाश प्रणाली पूर्णपणे गतिमान (मोबाइल) असून चालत्या वाहनांच्या ताफ्याचे संरक्षण करण्यास सक्षम आहे.प्रक्षेपण प्लॅटफॉर्मला चाकांवर चालणाऱ्या आणि ट्रॅक असलेल्या दोन्ही प्रकारच्या वाहनांशी एकत्रित केले गेले आहे. जरी आकाश प्रणाली मुख्यतः हवाई संरक्षणासाठीची क्षेपणास्त्र प्रणाली (SAM) म्हणून डिझाइन करण्यात आली असली, तरी ती क्षेपणास्त्र संरक्षणाच्या भूमिकेसाठीही चाचणी करण्यात आली आहे.ही प्रणाली सुमारे २००० कि.मी क्षेत्राला हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र कव्हरेज प्रदान करते. रडार प्रणालींसह (WLR आणि Surveillance) भारतीय सैन्यदलाने दिलेल्या आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या एकत्रित आदेशांची एकूण किंमत इतकी आहे. <ref>[http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2010/10/08/awx_10_08_2010_p0-260585.xml Akash Missile Users Give Feedback To DRDO {{!}} AVIATION WEEK<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece |date=27 August 2017 }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2011/03/25/awx_03_25_2011_p0-301846.xml |title= More Akash systems for Army – NATIONAL – the Hindu|website=aviationweek.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece |archive-date=27 August 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Kulkarni|first=Sushant|date=2021-09-28|title=Explained: What are the two advanced versions of Akash missile?|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-two-advanced-versions-of-akash-missile-7539643/|access-date=2021-09-29|website=The Indian Express}}</ref> ==वर्णन== ===प्रणाली=== [[File:Akash SAM.webm|thumb|Akash missile destroying target|alt=|left]] == इतिहास== भारताची [[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]]- (डीआरडीओने) हे क्षेपणास्त्र तयार केले आहे. त्यासाठी [[इ.स. १९९०]] पासून संशोधन कार्य सुरू होते आणि सरतेशेवटी [[इ.स. १९९७]]मध्ये याची चाचणी यशस्वी झाली. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] 01rocx55ztg55kqscq874t172usl6of 2683602 2683601 2026-05-10T15:50:23Z Wingstem 157534 अधिक माहिती जोडली 2683602 wikitext text/x-wiki {{क्षेपणास्त्रे |is_missile=yes |नाव=आकाश |चित्र= [[चित्र:Akash SAM.jpg|300px]] |चित्र_title= |राष्ट्र = [[भारत]] |प्रकार= जमिनीवरून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र |used_by= [[भारतीय लष्कर]]<br/>[[भारतीय वायुसेना]] |designer=[[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]] | manufacturer = [[आयुध निर्मिती बोर्ड]] <br/> [[भारत डायनामिक्स]] <br/> [[भारत इलेक्ट्रॉनिक्स]] |unit_cost= |propellant= |production_date= २००९ - | number= ३००० क्षेपणास्त्रे<ref name="aviation week">{{स्रोत बातमी|दुवा=http://web02.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news%2Fawx%2F2011%2F03%2F25%2Fawx_03_25_2011_p0-301846.xml&headline=Indian%20Army%20Orders%20Akash%20Missile%20System|title=इंडियन आर्मी ऑर्डर्स आकाश मिसाईल सिस्टिम|प्रकाशक=एव्हिएशन वीक|दिनांक=२०११-०३-२५|accessdate=2012-05-28|archive-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece|url-status=dead}}</ref> |service= २००९- |engine= |engine_power= |वजन={{convert|720|kg|lb|abbr=on}} |लांबी={{convert|578|cm|ft|abbr=on}} |height= |diameter={{convert|35|cm|ft|abbr=on}} |wingspan=२५४ मिलीमीटर |speed=[[माक अंक|माक]] ३ |vehicle_range=३० किमी |ceiling={{convert|18|km|ft|abbr=on}} |altitude= |filling=अत्यंत स्फोटक विखंडन दिशात्मक बॉम्ब |filling_weight= {{convert|60|kg|lb|abbr=on}} |guidance=[[आदेश मार्गदर्शन]] |detonation=रडार प्रॉक्झिमिटी फ्युज |launch_platform= }} [[चित्र:Akash missile Aero India 2011.JPG|thumb|250px|right|आकाश क्षेपणास्त्र]] भारताच्या संरक्षण सामग्रीत असलेले हे '''आकाश क्षेपणास्त्र''' जमिनीवरून हवेत मारा करणारे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. हे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे असून याचा पल्ला 25 किलोमीटरपर्यंत आहे. हे ५५ किलो स्फोटके घेऊन प्रवास करू शकते. ‘आकाश’चे वजन ७२० किलो असून त्याची लांबी ५.२ मीटर आहे. या क्षेपणास्त्रात अण्वस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता आहे. ध्वनीच्या साडेतीनपट वेगाने हे क्षेपणास्त्र प्रवास करते. त्याला वेळ पडल्यास जागा बदलणाऱ्या मोबाईल लॉंचरवरून डागण्याची क्षमता भारताने विकसित केली आहे. आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीतील एक बॅटरीमध्ये PESA 3D राजेंद्र रडार आणि प्रत्येकी तीन क्षेपणास्त्र असलेले चार प्रक्षेपक (लॉन्चर) असतात, आणि हे सर्व परस्पर जोडलेले असतात.प्रत्येक बॅटरी 64 लक्ष्यांचा मागोवा घेऊ शकते आणि त्यापैकी 12 वर हल्ला करू शकते.या क्षेपणास्त्रात 60 किलोग्रॅम वजनाचा उच्च-स्फोटक, पूर्व-तुकडे केलेला वॉरहेड असतो, ज्यामध्ये प्रॉक्सिमिटी फ्यूज असतो. आकाश प्रणाली पूर्णपणे गतिमान (मोबाइल) असून चालत्या वाहनांच्या ताफ्याचे संरक्षण करण्यास सक्षम आहे.प्रक्षेपण प्लॅटफॉर्मला चाकांवर चालणाऱ्या आणि ट्रॅक असलेल्या दोन्ही प्रकारच्या वाहनांशी एकत्रित केले गेले आहे. जरी आकाश प्रणाली मुख्यतः हवाई संरक्षणासाठीची क्षेपणास्त्र प्रणाली (SAM) म्हणून डिझाइन करण्यात आली असली, तरी ती क्षेपणास्त्र संरक्षणाच्या भूमिकेसाठीही चाचणी करण्यात आली आहे.ही प्रणाली सुमारे २००० कि.मी क्षेत्राला हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र कव्हरेज प्रदान करते. रडार प्रणालींसह (WLR आणि Surveillance) भारतीय सैन्यदलाने दिलेल्या आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या एकत्रित आदेशांची एकूण किंमत इतकी आहे. <ref>[http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2010/10/08/awx_10_08_2010_p0-260585.xml Akash Missile Users Give Feedback To DRDO {{!}} AVIATION WEEK<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece |date=27 August 2017 }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2011/03/25/awx_03_25_2011_p0-301846.xml |title= More Akash systems for Army – NATIONAL – the Hindu|website=aviationweek.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece |archive-date=27 August 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Kulkarni|first=Sushant|date=2021-09-28|title=Explained: What are the two advanced versions of Akash missile?|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-two-advanced-versions-of-akash-missile-7539643/|access-date=2021-09-29|website=The Indian Express}}</ref> ==वर्णन== ===प्रणाली=== [[File:Akash SAM.webm|thumb|आकाश क्षेपणास्त्र लक्ष्याचा नाश करताना|alt=|left]] === इतिहास=== भारताची [[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]]- (डीआरडीओने) हे क्षेपणास्त्र तयार केले आहे. त्यासाठी [[इ.स. १९९०]] पासून संशोधन कार्य सुरू होते आणि सरतेशेवटी [[इ.स. १९९७]]मध्ये याची चाचणी यशस्वी झाली. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] exxcasacgjuypiywvkjgwarljc0hfk1 2683603 2683602 2026-05-10T15:51:42Z Wingstem 157534 /* प्रणाली */ 2683603 wikitext text/x-wiki {{क्षेपणास्त्रे |is_missile=yes |नाव=आकाश |चित्र= [[चित्र:Akash SAM.jpg|300px]] |चित्र_title= |राष्ट्र = [[भारत]] |प्रकार= जमिनीवरून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र |used_by= [[भारतीय लष्कर]]<br/>[[भारतीय वायुसेना]] |designer=[[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]] | manufacturer = [[आयुध निर्मिती बोर्ड]] <br/> [[भारत डायनामिक्स]] <br/> [[भारत इलेक्ट्रॉनिक्स]] |unit_cost= |propellant= |production_date= २००९ - | number= ३००० क्षेपणास्त्रे<ref name="aviation week">{{स्रोत बातमी|दुवा=http://web02.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news%2Fawx%2F2011%2F03%2F25%2Fawx_03_25_2011_p0-301846.xml&headline=Indian%20Army%20Orders%20Akash%20Missile%20System|title=इंडियन आर्मी ऑर्डर्स आकाश मिसाईल सिस्टिम|प्रकाशक=एव्हिएशन वीक|दिनांक=२०११-०३-२५|accessdate=2012-05-28|archive-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece|url-status=dead}}</ref> |service= २००९- |engine= |engine_power= |वजन={{convert|720|kg|lb|abbr=on}} |लांबी={{convert|578|cm|ft|abbr=on}} |height= |diameter={{convert|35|cm|ft|abbr=on}} |wingspan=२५४ मिलीमीटर |speed=[[माक अंक|माक]] ३ |vehicle_range=३० किमी |ceiling={{convert|18|km|ft|abbr=on}} |altitude= |filling=अत्यंत स्फोटक विखंडन दिशात्मक बॉम्ब |filling_weight= {{convert|60|kg|lb|abbr=on}} |guidance=[[आदेश मार्गदर्शन]] |detonation=रडार प्रॉक्झिमिटी फ्युज |launch_platform= }} [[चित्र:Akash missile Aero India 2011.JPG|thumb|250px|right|आकाश क्षेपणास्त्र]] भारताच्या संरक्षण सामग्रीत असलेले हे '''आकाश क्षेपणास्त्र''' जमिनीवरून हवेत मारा करणारे [[क्षेपणास्त्र]] आहे. हे [[भारत|भारतीय]] बनावटीचे असून याचा पल्ला 25 किलोमीटरपर्यंत आहे. हे ५५ किलो स्फोटके घेऊन प्रवास करू शकते. ‘आकाश’चे वजन ७२० किलो असून त्याची लांबी ५.२ मीटर आहे. या क्षेपणास्त्रात अण्वस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता आहे. ध्वनीच्या साडेतीनपट वेगाने हे क्षेपणास्त्र प्रवास करते. त्याला वेळ पडल्यास जागा बदलणाऱ्या मोबाईल लॉंचरवरून डागण्याची क्षमता भारताने विकसित केली आहे. आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीतील एक बॅटरीमध्ये PESA 3D राजेंद्र रडार आणि प्रत्येकी तीन क्षेपणास्त्र असलेले चार प्रक्षेपक (लॉन्चर) असतात, आणि हे सर्व परस्पर जोडलेले असतात.प्रत्येक बॅटरी 64 लक्ष्यांचा मागोवा घेऊ शकते आणि त्यापैकी 12 वर हल्ला करू शकते.या क्षेपणास्त्रात 60 किलोग्रॅम वजनाचा उच्च-स्फोटक, पूर्व-तुकडे केलेला वॉरहेड असतो, ज्यामध्ये प्रॉक्सिमिटी फ्यूज असतो. आकाश प्रणाली पूर्णपणे गतिमान (मोबाइल) असून चालत्या वाहनांच्या ताफ्याचे संरक्षण करण्यास सक्षम आहे.प्रक्षेपण प्लॅटफॉर्मला चाकांवर चालणाऱ्या आणि ट्रॅक असलेल्या दोन्ही प्रकारच्या वाहनांशी एकत्रित केले गेले आहे. जरी आकाश प्रणाली मुख्यतः हवाई संरक्षणासाठीची क्षेपणास्त्र प्रणाली (SAM) म्हणून डिझाइन करण्यात आली असली, तरी ती क्षेपणास्त्र संरक्षणाच्या भूमिकेसाठीही चाचणी करण्यात आली आहे.ही प्रणाली सुमारे २००० कि.मी क्षेत्राला हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र कव्हरेज प्रदान करते. रडार प्रणालींसह (WLR आणि Surveillance) भारतीय सैन्यदलाने दिलेल्या आकाश क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या एकत्रित आदेशांची एकूण किंमत इतकी आहे. <ref>[http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2010/10/08/awx_10_08_2010_p0-260585.xml Akash Missile Users Give Feedback To DRDO {{!}} AVIATION WEEK<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece |date=27 August 2017 }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?topicName=india&id=news/awx/2011/03/25/awx_03_25_2011_p0-301846.xml |title= More Akash systems for Army – NATIONAL – the Hindu|website=aviationweek.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20170827221431/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/more-akash-systems-for-army/article18620841.ece |archive-date=27 August 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Kulkarni|first=Sushant|date=2021-09-28|title=Explained: What are the two advanced versions of Akash missile?|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-two-advanced-versions-of-akash-missile-7539643/|access-date=2021-09-29|website=The Indian Express}}</ref> ==वर्णन== ===प्रणाली=== [[File:Akash SAM.webm|thumb|आकाश क्षेपणास्त्र लक्ष्याचा नाश करताना|alt=|left]] प्रत्येक आकाश बॅटरीमध्ये चार स्वयंचलित प्रक्षेपक (प्रत्येकी तीन आकाश क्षेपणास्त्रे), बॅटरी-स्तरीय रडार – [[राजेंद्र रडार|राजेंद्र]], तसेच एक कमांड पोस्ट (बॅटरी नियंत्रण केंद्र) समाविष्ट असते. दोन बॅटऱ्या मिळून एक स्क्वाड्रन ([[भारतीय वायुदल|वायुदल]]) तयार होते, तर चारपर्यंत बॅटऱ्या मिळून आकाश गट/रेजिमेंट ([[भारतीय सेना|सेना]] संरचना) तयार होते. === इतिहास=== भारताची [[संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था]]- (डीआरडीओने) हे क्षेपणास्त्र तयार केले आहे. त्यासाठी [[इ.स. १९९०]] पासून संशोधन कार्य सुरू होते आणि सरतेशेवटी [[इ.स. १९९७]]मध्ये याची चाचणी यशस्वी झाली. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे]] emq6oeelvwdihonvfnd2g6vtskzmgws 0 95874 2683717 2671848 2026-05-11T06:38:54Z Aditya tamhankar 80177 /* बॉम्बे */ 2683717 wikitext text/x-wiki [[१९५७ लोकसभा निवडणुका|१९५७ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांद्वारे]] भारताच्या '''[[दुसरी लोकसभा|२ऱ्या लोकसभेवर]] निवडून गेलेल्या खासदारांची''' राज्यनिहाय यादी येथे आहे. ==खासदार== ===अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह|<span style="color:white;">'''अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह'''</span>]] |- | १ | [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह लोकसभा मतदारसंघ|अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह]]<ref name="NOM" group="n">अंदमान आणि निकोबार साठी निवडणूक न होता त्या क्षेत्राचा खासदार हा थेट राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त केला गेला.</ref> | [[लछमन सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त |} ===आंध्र प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[श्रीकाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|श्रीकाकुलम]] | [[बोड्डेपल्ली राजगोपाल राव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२ | rowspan="2" |[[पार्वतीपुरम लोकसभा मतदारसंघ|पार्वतीपुरम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[दिपला सुरी दोरा]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | [[बीद्दीका सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३ | rowspan="2" |[[विशाखापट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|विशाखापट्टणम]] | [[महाराज पुसपती विजयराम गजपती राजू]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १९६० मध्ये राजीनामा |- | [[महाराजकुमार विजयानगरम|डॉ. आनंद महाराजकुमार ऑफ विजयनगरम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १६ एप्रिल १९६० रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | rowspan="2" |४ | rowspan="2" |[[गोलुगोंडा लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६२)|गोलुगोंडा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[कंकीपती विरण्णा पडल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[मिसुला सुर्यनारायण मूर्ती]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[राजमुंद्री लोकसभा मतदारसंघ|राजमुंद्री]] | [[डॉ. दात्ला सत्यनारायण राजू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |६ | rowspan="2" |[[काकीनाडा लोकसभा मतदारसंघ|काकीनाडा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बय्या सुर्यनारायण मूर्ती]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[मोसलीकांती तिरुमला राव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ७ | [[नरसापुरम लोकसभा मतदारसंघ|नरसापुरम]] | [[उद्दराजू रामम]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | ८ | [[एलुरु लोकसभा मतदारसंघ|एलुरु]] | [[मोथे वेदकुमारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[गुडीवाडा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९७७)|गुडीवाडा]] | [[बलराम कृष्णैय्या दुग्गीराला]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १० | [[विजयवाडा लोकसभा मतदारसंघ|विजयवाडा]] | [[कोमारराजू आत्चमंबा|डॉ. कोमारराजू आत्चमंबा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ११ | [[मछलीपट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|मछलीपट्टणम]] | [[मंडाली व्येंकट कृष्ण राव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[तेनाली लोकसभा मतदारसंघ|तेनाली]] | [[एन.जी. रंगा|आचार्य डॉ. रंगा नायकुलू गोगीनेनी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १३ | [[गुंटुर लोकसभा मतदारसंघ|गुंटुर]] | [[कोटा रघुरामय्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १४ | [[ओंगोल लोकसभा मतदारसंघ|ओंगोल]] | [[रोंडा नारप्पा रेड्डी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[मरकापूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|मरकापूर]] | [[चगीरेड्डी बाली रेड्डी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१६ | rowspan="2" |[[नेल्लोर लोकसभा मतदारसंघ|नेल्लोर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रेबला लक्ष्मी नरसा रेड्डी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[बी. अंजनप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१७ | rowspan="2" |[[चित्तूर लोकसभा मतदारसंघ|चित्तूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एम.व्ही. गंगाधर शिवा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[एम.ए. अय्यंगार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १८ | [[राजमपेट लोकसभा मतदारसंघ|राजमपेट]] | [[टी.एन. विश्वनाथ रेड्डी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १९ | [[कडप्पा लोकसभा मतदारसंघ|कडप्पा]] | [[वटुकुरु रमी रेड्डी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २० | [[अनंतपूर लोकसभा मतदारसंघ|अनंतपूर]] | [[तरीमेला नागी रेड्डी]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | २१ | [[हिंदुपूर लोकसभा मतदारसंघ|हिंदुपूर]] | [[के.व्ही. रामकृष्ण रेड्डी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २२ | [[अदोनी लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|अदोनी]] | [[पेंदेकांती वेंकट सुबैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २३ | [[कुर्नूल लोकसभा मतदारसंघ|कुर्नूल]] | [[ओस्मान अली खान]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२४ | rowspan="2" |[[महबूबनगर लोकसभा मतदारसंघ|महबूबनगर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[जनुमपल्ली रामेश्वर राव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[पुली रामास्वामी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २५ | [[हैदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|हैदराबाद]] | [[विनायकराव कोरटकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २६ | [[सिकंदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|सिकंदराबाद]] | [[अहमद मोहिउद्दीन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २७ | [[विकराबाद लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६७)|विकराबाद]] | [[संगम लक्ष्मीबाई]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २८ | [[मेडक लोकसभा मतदारसंघ|मेडक]] | [[पी. हणमतराव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २९ | [[निजामाबाद लोकसभा मतदारसंघ|निजामाबाद]] | [[हरिश्चंद्र हेडा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३० | [[आदिलाबाद लोकसभा मतदारसंघ|आदिलाबाद]] | [[कंदुला आशन्ना]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३१ | rowspan="2" |[[करीमनगर लोकसभा मतदारसंघ|करीमनगर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एम.आर. कृष्ण रेड्डी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[एम. श्री रंगा राव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३२ | [[वारंगळ लोकसभा मतदारसंघ|वारंगळ]] | [[सादत अली खान]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३३ | [[महबूबाबाद लोकसभा मतदारसंघ|महबूबाबाद]] | [[एटीकला मधुसुदन राव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३४ | [[खम्मम लोकसभा मतदारसंघ|खम्मम]] | [[टी.बी. विठ्ठल राव]] | style="background-color: {{पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)/meta/color}}" | | [[पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)|पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट]] | |- | rowspan="2" |३५ | rowspan="2" |[[नालगोंडा लोकसभा मतदारसंघ|नालगोंडा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[देवलुपल्ली व्यंकटेश्वर राव]] | style="background-color: {{पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)/meta/color}}" | | [[पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट (हैदराबाद)|पीपल्स डेमोक्रेटिक फ्रंट]] | |- | [[डी. राजय्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===आसाम=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[काछाड लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७७)|काछाड]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[प्रा. निबारणचंद्र लष्कर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[द्वारिका नाथ तिवारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २ | [[स्वायत्त जिल्हा लोकसभा मतदारसंघ|स्वायत्त जिल्हा]] | [[हेन्वीता हूवर]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ३ | [[धुब्री लोकसभा मतदारसंघ|धुब्री]] | [[अमजद अली]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | rowspan="2" |४ | rowspan="2" |[[गोवालपारा लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|गोवालपारा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[धरणीधर बसुमोतारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[राणी मंजुला देवी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[गुवाहाटी लोकसभा मतदारसंघ|गुवाहाटी]] | [[हेम बरूआ]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | ६ | [[दरांग लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६७)|दरांग]] | [[बिजॉयचंद्र भगवती]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ७ | [[नौगाँग लोकसभा मतदारसंघ|नौगाँग]] | [[लिलाधर कोटोकी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ८ | [[जोरहाट लोकसभा मतदारसंघ|जोरहाट]] | [[मोफिदा अहमद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[शिबसागर लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|शिबसागर]] | [[प्रफुल्लचंद्र बरूआ]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १० | [[दिब्रुगढ लोकसभा मतदारसंघ|दिब्रुगढ]] | [[जोगेंद्रनाथ हजारिका]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===बिहार=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[बगाहा लोकसभा मतदारसंघ|बगाहा]] | [[बिभुती मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२ | rowspan="2" |[[चंपारण लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६२)|चंपारण]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बिपीन बिहारी वर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[भोला राऊत]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३ | [[गोपालगंज लोकसभा मतदारसंघ|गोपालगंज]] | [[सय्यद महमूद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[सिवान लोकसभा मतदारसंघ|सिवान]] | [[झुलन सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[छप्रा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००८)|छप्रा]] | [[राजेंद्र सिंह]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | ६ | [[महाराजगंज (बिहार) लोकसभा मतदारसंघ|महाराजगंज]] | [[महेंद्रनाथ सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ७ | [[केसरीया लोकसभा मतदारसंघ|केसरीया]] | [[द्वारकानाथ तिवारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |८ | rowspan="2" |[[हाजीपूर लोकसभा मतदारसंघ|हाजीपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[चंद्रमणीलाल चौधरी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[राजेश्वर पटेल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |९ | rowspan="2" |[[मुझफ्फरपूर लोकसभा मतदारसंघ|मुझफ्फरपूर]] | [[श्याम नंदन सहाय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | निधन |- | [[अशोक मेहता]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | १० | [[सीतामढी लोकसभा मतदारसंघ|सीतामढी]] | [[आचार्य कृपलानी]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | ११ | [[पपरी लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७७)|पपरी]] | [[दिग्विजय नारायण सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[जयनगर लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७७)|जयनगर]] | [[श्याम नंदन मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १३ | [[मधुबनी लोकसभा मतदारसंघ|मधुबनी]] | [[अनिरुद्ध सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १४ | [[समस्तीपूर लोकसभा मतदारसंघ|समस्तीपूर]] | [[सत्य नारायण सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१५ | rowspan="2" |[[दरभंगा लोकसभा मतदारसंघ|दरभंगा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रामेश्वर साहू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[श्री नारायण दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१६ | rowspan="2" |[[सहर्सा लोकसभा मतदारसंघ|सहर्सा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[ललित नारायण मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[भोली सरदार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १७ | [[किशनगंज लोकसभा मतदारसंघ|किशनगंज]] | [[मोहम्मद ताहिर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १८ | [[पूर्णिया लोकसभा मतदारसंघ|पूर्णिया]] | [[फणी गोपाळ सेन गुप्ता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१९ | rowspan="2" |[[कटिहार लोकसभा मतदारसंघ|कटिहार]] | [[अवधेश कुमार सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | निधन |- | [[भोलानाथ बिस्वास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | २० | [[राजमहल लोकसभा मतदारसंघ|राजमहल]] | [[पैका मुर्मू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२१ | rowspan="2" |[[डुमका लोकसभा मतदारसंघ|डुमका]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सुरेश चंद्र चौधरी]] | style="background-color: {{झारखंड मुक्ति मोर्चा/meta/color}}" | | [[झारखंड पक्ष]] | |- | [[डेबी सोरेन]] | style="background-color: {{झारखंड मुक्ति मोर्चा/meta/color}}" | | [[झारखंड पक्ष]] | |- | २२ | [[बांका लोकसभा मतदारसंघ|बांका]] | [[शकुंतलादेवी (बिहार राजकारणी)|शकुंतलादेवी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २३ | [[भागलपूर लोकसभा मतदारसंघ|भागलपूर]] | [[बनारसी प्रसाद झुनझुनवाला]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२४ | rowspan="2" |[[मोंघिर लोकसभा मतदारसंघ|मोंघिर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बनारसी प्रसाद सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[नयन तारा दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २५ | [[खगरिया लोकसभा मतदारसंघ|खगरिया]] | [[जियालाल मंडल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २६ | [[बेगुसराई लोकसभा मतदारसंघ|बेगुसराई]] | [[मथुरा प्रसाद मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २७ | [[नालंदा लोकसभा मतदारसंघ|नालंदा]] | [[कैलाश पती सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २८ | [[बढ लोकसभा मतदारसंघ|बढ]] | [[तारकेश्वरी सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २९ | [[पाटणा लोकसभा मतदारसंघ|पाटणा]] | [[सारंगधर सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३० | [[शाहबाद (बिहार) लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७७)|शाहबाद]] | [[बलीराम भगत]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३१ | [[बक्सर लोकसभा मतदारसंघ|बक्सर]] | [[कमल सिंह]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | rowspan="2" |३२ | rowspan="2" |[[सासाराम लोकसभा मतदारसंघ|सासाराम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[जगजीवन राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[राम सुभग सिंग]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३३ | rowspan="2" |[[औरंगाबाद (बिहार) लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]] | [[सत्येंद्र नारायण सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९६१ मध्ये राजीनामा |- | [[रमेश प्रसाद सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | rowspan="2" |३४ | rowspan="2" |[[नवदा लोकसभा मतदारसंघ|नवदा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सत्यभामा देवी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[रामधनी दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३५ | [[गया लोकसभा मतदारसंघ|गया]] | [[ब्रजेश्वर प्रसाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३६ | [[चत्रा लोकसभा मतदारसंघ|चत्रा]] | [[विजया राजे (बिहार राजकारणी)|विजया राजे]] | style="background-color: {{छोटा नागपूर संथल परगणा जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[छोटा नागपूर संथल परगणा जनता पक्ष]] | |- | ३७ | [[गिरिडीह लोकसभा मतदारसंघ|गिरिडीह]] | [[काझी एस.ए. मतीन]] | style="background-color: {{छोटा नागपूर संथल परगणा जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[छोटा नागपूर संथल परगणा जनता पक्ष]] | |- | rowspan="2" |३८ | rowspan="2" |[[धनबाद लोकसभा मतदारसंघ|धनबाद]] | [[प्रभातचंद्र बोस]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५९ मध्ये निधन |- | [[डी.सी. मलिक]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २१ डिसेंबर १९५९ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | ३९ | [[हजारीबाग लोकसभा मतदारसंघ|हजारीबाग]] | [[राणी ललिता राज्यलक्ष्मी]] | style="background-color: {{छोटा नागपूर संथल परगणा जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[छोटा नागपूर संथल परगणा जनता पक्ष]] | |- | ४० | [[पूर्व रांची लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|पूर्व रांची]] | [[मिनू मसाणी]] | style="background-color: {{झारखंड मुक्ति मोर्चा/meta/color}}" | | [[झारखंड पक्ष]] | |- | ४१ | [[जमशेदपूर लोकसभा मतदारसंघ|जमशेदपूर]] | [[मोहिंद्र कुमार घोष]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४२ | [[सिंगभूम लोकसभा मतदारसंघ|सिंगभूम]] | [[शंभू चरण गोडसोरा]] | style="background-color: {{झारखंड मुक्ति मोर्चा/meta/color}}" | | [[झारखंड पक्ष]] | |- | ४३ | [[पश्चिम रांची लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६७)|पश्चिम रांची]] | [[जयपाल सिंग मुंडा]] | style="background-color: {{झारखंड मुक्ति मोर्चा/meta/color}}" | | [[झारखंड पक्ष]] | |- | ४४ | [[लोहरदग्गा लोकसभा मतदारसंघ|लोहरदग्गा]] | [[इग्नेस बेक]] | style="background-color: {{झारखंड मुक्ति मोर्चा/meta/color}}" | | [[झारखंड पक्ष]] | |- | ४५ | [[पलामू लोकसभा मतदारसंघ|पलामू]] | [[गजेंद्र प्रसाद सिन्हा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===बॉम्बे=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[बॉम्बे प्रांत|<span style="color:white;">'''बॉम्बे'''</span>]] |- | १ | [[कच्छ लोकसभा मतदारसंघ|कच्छ]] | [[भवानजी अर्जन खिमजी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २ | [[झालावाड (सौराष्ट्र-बॉम्बे-गुजरात) लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|झालावाड]] | [[घनश्याम ओझा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३ | [[मध्य सौराष्ट्र लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|मध्य सौराष्ट्र]] | [[मनुभाई मनसुखभाई शाह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४ | [[हालार लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|हालार]] | [[जयसुखलाल लालशंकर हाथी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५ | [[सोरथ लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|सोरथ]] | [[नरेंद्र नाथवानी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ६ | [[गिरनार लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६२)|गिरनार]] | [[जयाबेन वजुभाई शाह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ७ | [[गोहिलवाड लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|गोहिलवाड]] | [[बळवंतराय मेहता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ८ | [[बनासकांठा लोकसभा मतदारसंघ|बनासकांठा]] | [[अकबरभाई दालुमिया चावडा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ९ | [[साबरकांठा लोकसभा मतदारसंघ|साबरकांठा]] | [[गुलझारीलाल नंदा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १० | [[महेसाणा लोकसभा मतदारसंघ|महेसाणा]] | [[पुरुषोत्तमदास रणछोडदास पटेल]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ११ | [[पाटण लोकसभा मतदारसंघ|पाटण]] | [[मोतीसिंह बहादुरसिंह ठाकोर]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |१२ | rowspan="2" |[[अहमदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|अहमदाबाद]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[इंदुलाल यागनिक]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |१ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[कर्सनदास उकाभाई परमार]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |१ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १३ | [[खेडा लोकसभा मतदारसंघ|खेडा]] | [[फतेहसिंहजी रतनजी डाभी ठाकोर]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १४ | [[आणंद लोकसभा मतदारसंघ|आणंद]] | [[मणिबेन पटेल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १५ | [[पंचमहाल लोकसभा मतदारसंघ|पंचमहाल]] | [[मणेकलाल गांधी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १६ | [[दाहोद लोकसभा मतदारसंघ|दाहोद]] | [[जलजीभाई कोयाभाई दिंदोड]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १७ | [[वडोदरा लोकसभा मतदारसंघ|बडोदा]] | [[फतेहसिंहराव गायकवाड]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १८ | [[भरूच लोकसभा मतदारसंघ|भडौच]] | [[चंद्रशंकर मणीशंकर भट]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | १९ | [[मांडवी लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००८)|मांडवी]] | [[छगनलाल मदारीभाई केदारिया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २० | [[सुरत लोकसभा मतदारसंघ|सुरत]] | [[मोरारजी देसाई|मोरारजी रणछोडजी देसाई]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २१ | [[बलसार लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००९)|बलसार]] | [[नानुभाई पटेल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[गुजरात]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २२ | [[दक्षिण बॉम्बे लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००४)|दक्षिण बॉम्बे]] | [[सदाशिव कानोजी पाटील]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |२३ | rowspan="2" |[[मध्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६२, १९६७-१९७७)|मध्य बॉम्बे]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[श्रीपाद अमृत डांगे]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[गोपाळ काळुजी मनय]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन/meta/color}}" | | [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष|अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २४ | [[उत्तर बॉम्बे लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००४)|उत्तर बॉम्बे]] | [[व्ही.के. कृष्ण मेनन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |२५ | rowspan="2" |[[ठाणे लोकसभा मतदारसंघ|ठाणे]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[श्यामराव विष्णू परुळेकर]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[लक्ष्मण महादू मतेरा]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २६ | [[कुलाबा लोकसभा मतदारसंघ|कुलाबा]] | [[राजाराम बाळकृष्ण राऊत]] | style="background-color: {{शेतकरी कामगार पक्ष/meta/color}}" | | [[शेतकरी कामगार पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २७ | [[पुणे लोकसभा मतदारसंघ|पुणे]] | [[नानासाहेब गोरे|नारायण गणेश गोरे]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |२८ | rowspan="2" |[[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती]] | [[केशवराव जेधे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १२ नोव्हेंबर १९५९ रोजी निधन; १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[गुलाबराव जेधे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ९ फेब्रुवारी १९६० रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी; १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | २९ | [[खेड लोकसभा मतदारसंघ|खेड]] | [[बाळासाहेब दगडुजी साळुंखे]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन/meta/color}}" | | [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष|अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३० | [[रत्‍नागिरी लोकसभा मतदारसंघ|रत्‍नागिरी]] | [[प्रेमजीभाई असर]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय जन संघ/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय जन संघ]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३१ | [[राजापूर लोकसभा मतदारसंघ|राजापूर]] | [[नाथ पै]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |३२ | rowspan="2" |[[कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघ|कोल्हापूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[भाऊसाहेब रावसाहेब महागावकर]] | style="background-color: {{शेतकरी कामगार पक्ष/meta/color}}" | | [[शेतकरी कामगार पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[शंकरराव खंडेराव दिघे]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन/meta/color}}" | | [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष|अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३३ | [[मिरज लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|मिरज]] | [[बळवंत पांडुरंग पाटील]] | style="background-color: {{शेतकरी कामगार पक्ष/meta/color}}" | | [[शेतकरी कामगार पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३४ | [[कराड लोकसभा मतदारसंघ|कराड]] | [[दाजीसाहेब चव्हाण]] | style="background-color: {{शेतकरी कामगार पक्ष/meta/color}}" | | [[शेतकरी कामगार पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३५ | [[सातारा लोकसभा मतदारसंघ|सातारा]] | [[नाना पाटील]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |३६ | rowspan="2" |[[सोलापूर लोकसभा मतदारसंघ|सोलापूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[जयवंत घनश्याम मोरे]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[तयप्पा सोनवणे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३७ | [[अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघ|अहमदनगर]] | [[रघुनाथ केशव खाडिलकर]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३८ | [[कोपरगाव लोकसभा मतदारसंघ|कोपरगाव]] | [[बापू चंद्रसेन कांबळे]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ३९ | [[नाशिक लोकसभा मतदारसंघ|नाशिक]] | [[दादासाहेब गायकवाड]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन/meta/color}}" | | [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष|अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४० | [[मालेगाव लोकसभा मतदारसंघ|मालेगाव]] | [[यादव नारायण जाधव]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४१ | [[पश्चिम खानदेश लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|पश्चिम खानदेश]] | [[लक्ष्मण वळवी]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४२ | [[धुळे लोकसभा मतदारसंघ|धुळे]] | [[उत्तमराव पाटील]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४३ | [[पूर्व खानदेश लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६२)|पूर्व खानदेश]] | [[नौशीर भरुचा]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४४ | [[बुलढाणा लोकसभा मतदारसंघ|बुलढाणा]] | [[शिवराम रंगो राणे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="3" |४५ | rowspan="3" |[[अकोला लोकसभा मतदारसंघ|अकोला]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[गोपाळराव खेडकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राजीनामा; १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[टी.एस. पाटील]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २९ नोव्हेंबर १९६० रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी; १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[लक्ष्मण श्रवण भाटकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४६ | [[अमरावती लोकसभा मतदारसंघ|अमरावती]] | [[पंजाबराव देशमुख]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ४७ | [[रामटेक लोकसभा मतदारसंघ|रामटेक]] | [[कृष्णराव गुलाबराव देशमुख]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |४८ | rowspan="2" |[[नागपूर लोकसभा मतदारसंघ|नागपूर]] | [[अनसूयाबाई काळे|अनसूयाबाई पुरुषोत्तम काळे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५९ मध्ये निधन; १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[माधव श्रीहरी अणे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ३ फेब्रुवारी १९५९ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी; १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |४९ | rowspan="2" |[[भंडारा लोकसभा मतदारसंघ|भंडारा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रामचंद्र मार्तंड हजर्नवीस]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[बाळकृष्ण वासनिक]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५० | [[चंदा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९७७)|चंदा]] | [[व्ही.एन. स्वामी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५१ | [[वर्धा लोकसभा मतदारसंघ|वर्धा]] | [[कमलनयन बजाज]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५२ | [[यवतमाळ लोकसभा मतदारसंघ|यवतमाळ]] | [[डॉ. देवराव यशवंतराव गोहोकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="2" |५३ | rowspan="2" |[[नांदेड लोकसभा मतदारसंघ|नांदेड]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[देवराव नामदेवराव कांबळे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[हरिहर सोनुळे]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन/meta/color}}" | | [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष|अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५४ | [[उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|उस्मानाबाद]] | [[व्यंकटराव श्रीनिवासराव नळदुर्गेकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५५ | [[बीड लोकसभा मतदारसंघ|बीड]] | [[रखमजी धोंडिबा पाटील]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५६ | [[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]] | [[नागोराव केरोजी पंगारकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | rowspan="3" |५७ | rowspan="3" |[[जालना लोकसभा मतदारसंघ|जालना]] | [[सैफ तय्यबजी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १२ नोव्हेंबर १९५७ रोजी निधन; १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[ए.व्ही. घरे]] | style="background-color: {{शेतकरी कामगार पक्ष/meta/color}}" | | [[शेतकरी कामगार पक्ष]] | ६ फेब्रुवारी १९५८ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी, १९६० मध्ये राजीनामा; १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | [[रामराव नारायण राव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १५ नोव्हेंबर १९६० रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी; १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |- | ५८ | [[औरंगाबाद (महाराष्ट्र) लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]] | [[स्वामी रामानंद तीर्थ]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १ मे १९६० पासून [[महाराष्ट्र]] राज्याचा मतदारसंघ |} ===दिल्ली=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''दिल्ली'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[नवी दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|नवी दिल्ली]] | [[सुचेता कृपलानी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९६० मध्ये राजीनामा |- | [[बलराज मधोक]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय जन संघ/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय जन संघ]] | १९६१ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | २ | [[चांदनी चौक लोकसभा मतदारसंघ|चांदनी चौक]] | [[राधा रमण]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३ | [[दिल्ली सदर लोकसभा मतदारसंघ|दिल्ली सदर]] | [[ब्रह्म प्रकाश (राजकारणी)|चौधरी ब्रह्म प्रकाश]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४ | rowspan="2" |[[बाह्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|बाह्य दिल्ली]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[नवल प्रभाकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[सी. कृष्णन नायर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | rowspan="3" |१ | rowspan="3" |[[महासू लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७१)|महासू]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[यशवंत सिंह परमार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[नेक राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५९ मध्ये राजीनामा |- | [[एस.एन. रामऊल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ३ जून १९५९ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | २ | [[मंडी लोकसभा मतदारसंघ|मंडी]] | [[जोगिंदर सेन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३ | [[छम्ब लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७१)|छम्ब]] | [[पद्म देव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== १९५७ साली लोकसभा मतदारसंघांचे जम्मू आणि काश्मीर मधील परिसिमन झालेले नसल्याने जम्मू आणि काश्मीरमधून एकूण सहा खासदार हे थेट राष्ट्रपतींद्वारा नियुक्त केले गेले. सदर नियुक्ती ही अशी झाली की जम्मू आणि काश्मीर विधानसभेच्या आमदारांनी खासदारांना निवडून दिले व त्यांस राष्ट्रपतींनी संमती दिली. {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[अली मोहम्मद तारीक]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त |- | २ | [[बक्षी अब्दुल रशीद]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त |- | ३ | [[शेख मोहम्मद अकबर]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त |- | ४ | [[कृष्ण मेहता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त |- | ५ | [[मौलाना अब्दुल रहमान]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त |- |- | rowspan="2" |६ | [[लाला ठाकूर दास]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त; १९५८ मध्ये निधन |- | [[इंद्रजीत मल्होत्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त; उर्वरीत काळासाठी निवड |} ===केरळ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[त्रिवेंद्रम लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००९)|त्रिवेंद्रम]] | [[ईश्वर अय्यर]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | २ | [[चिरायिंकिल लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००९)|चिरायिंकिल]] | [[एम.के. कुमारन]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | rowspan="2" |३ | rowspan="2" |[[कोल्लम लोकसभा मतदारसंघ|कोल्लम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[व्ही. परमेश्वरन नायर]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | [[पी.के. कोडियान]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | ४ | [[अंबलप्पुळा लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७७)|अंबलप्पुळा]] | [[पुलीमोत्तील थॉमस पन्नोस]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | ५ | [[थिरुवल्ला लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६७)|थिरुवल्ला]] | [[पी.के. वासुदेवन नायर]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | ६ | [[कोट्टायम लोकसभा मतदारसंघ|कोट्टायम]] | [[मॅथ्यू मणीयांगदन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ७ | [[मुवट्टुपुळा लोकसभा मतदारसंघ|मुवट्टुपुळा]] | [[जॉर्ज थॉमस कोट्टुकपल्ली]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ८ | [[एर्नाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|एर्नाकुलम]] | [[अलुनकल मथई थॉमस]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[मुकुंदपुरम लोकसभा मतदारसंघ|मुकुंदपुरम]] | [[नारायणकुट्टी मेनन]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | १० | [[त्रिचूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००९)|त्रिचूर]] | [[के. कृष्णन वारियर]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | rowspan="2" |११ | rowspan="2" |[[पालघाट लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००९)|पालघाट]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[वेल्ला इचरण इय्यानी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[पतिंजरा कुन्हयन]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | १२ | [[कोळिकोड लोकसभा मतदारसंघ|कोळिकोड]] | [[के.पी. कुट्टी कृष्णन नायर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १३ | [[मंजेरी लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००९)|मंजेरी]] | [[बडेकेंडी पूकर]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | १४ | [[बडगरा लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००९)|बडगरा]] | [[कोन्ननाथ बाळकृष्ण मेनन]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | १५ | [[थलसेरी लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९७७)|थलसेरी]] | [[एम.के. जिनाचंद्रन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १६ | [[कासारगोड लोकसभा मतदारसंघ|कासरगोड]] | [[ए.के. गोपालन]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |} ===लक्कदीव, मिनिकॉय आणि अमनदीवी द्वीपसमूह=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[लक्षद्वीप|<span style="color:white;">'''लक्कदीव, मिनिकॉय आणि अमनदीवी द्वीपसमूह'''</span>]] |- | १ | [[लक्कदीव, मिनिकॉय आणि अमनदीवी द्वीपसमूह लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७७)|लक्कदीव, मिनिकॉय आणि अमनदीवी द्वीपसमूह]]<ref name="NOM1" group="n">लक्कदीव, मिनिकॉय आणि अमनदीवी (आत्ताचे लक्षद्वीप) साठी निवडणूक न होता त्या क्षेत्राचा खासदार हा थेट राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त केला गेला.</ref> | [[के. नल्ला कोया थंगल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त |} ===मध्य प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[ग्वाल्हेर लोकसभा मतदारसंघ|ग्वाल्हेर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[राधा चरण शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[सूरज प्रसाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २ | [[शिवपुरी लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|शिवपुरी]] | [[पंडित ब्रजनारायण]] | style="background-color: {{अखिल भारत हिंदू महासभा/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय हिंदू महासभा]] | |- | ३ | [[गुणा लोकसभा मतदारसंघ|गुणा]] | [[विजयाराजे शिंदे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४ | rowspan="2" |[[शाजापूर लोकसभा मतदारसंघ (१९७७-२००८)|शाजापूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[लिलाधर जोशी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[कन्हैय्यालाल मालवीय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[उज्जैन लोकसभा मतदारसंघ|उज्जैन]] | [[राधेलाल व्यास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६ | [[मंदसौर लोकसभा मतदारसंघ|मंदसौर]] | [[मनकभाई अग्रवाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ७ | [[झबुआ लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००९)|झबुआ]] | [[अमर सिंह दमार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ८ | [[इंदूर लोकसभा मतदारसंघ|इंदूर]] | [[कन्हैय्यालाल खादीवाला]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[निमर (मध्य प्रदेश) लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|निमर]] | [[रामसिंह वर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १० | [[भोपाळ लोकसभा मतदारसंघ|भोपाळ]] | [[मैमुना सुलतान]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |११ | rowspan="2" |[[सागर लोकसभा मतदारसंघ|सागर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[ज्वालाप्रसाद ज्योतिषी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[सहोद्राबाई मुरलीधर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[जबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|जबलपूर]] | [[सेठ गोविंद दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१३ | rowspan="2" |[[होशंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|होशंगाबाद]] | [[मदनलाल बागडी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५८ मध्ये निधन |- | [[रघुनाथ सिंह किलेदार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १६ डिसेंबर १९५८ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | १४ | [[निमर (खंडवा) लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६२)|निमर (खंडवा)]] | [[बाबूलाल सूरजभान तिवारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१५ | rowspan="2" |[[छिंदवाडा लोकसभा मतदारसंघ|छिंदवाडा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[भिकूलाल लक्ष्मीचंद चंदक]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[नारायणराव वाडिया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १६ | [[मंडला लोकसभा मतदारसंघ|मंडला]] | [[मंगरू गणू उईके]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १७ | [[बालाघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालाघाट]] | [[चिंतामण धिरुवजी गौतम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १८ | [[दुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|दुर्ग]] | [[मोहनलाल बाक्लीवाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १९ | [[बस्तर लोकसभा मतदारसंघ|बस्तर]] | [[सुरती किसतया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२० | rowspan="2" |[[रायपूर लोकसभा मतदारसंघ|रायपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बिरेंद्र बहादुर सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[केशर कुमारी देवी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२१ | rowspan="2" |[[बलोदा बाजार लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|बलोदा बाजार]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[विद्याचरण शुक्ला]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[मिनिमाता गुरू अगमदास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२२ | rowspan="2" |[[सरगुजा लोकसभा मतदारसंघ|सरगुजा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[चंडिकेश्वर शरणसिंह जुदेओ]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[बाबुनाथ सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २३ | [[जांजगिर लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००९)|जांजगिर]] | [[सरदार अमरसिंह सैगल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २४ | [[बिलासपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिलासपूर]] | [[रेशमलाल जंगाडे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२५ | rowspan="2" |[[शाहडोल लोकसभा मतदारसंघ|शाहडोल]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[कमल नारायण सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[आनंदचंद्र जोशी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २६ | [[रेवा लोकसभा मतदारसंघ|रेवा]] | [[शिवदत्त उपाध्याय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२७ | rowspan="2" |[[खजुराहो लोकसभा मतदारसंघ|खजुराहो]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[राम सहाय तिवारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[मोतीलाल मालवीय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===मद्रास=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मद्रास|<span style="color:white;">'''मद्रास'''</span>]] |- | १ | [[उत्तर मद्रास लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००९)|उत्तर मद्रास]] | [[एस.सी.सी. अँथनी पिल्लई]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | २ | [[दक्षिण मद्रास लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००९)|दक्षिण मद्रास]] | [[टी.टी. कृष्णमचारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३ | rowspan="2" |[[चेंगलपट्टू लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००९)|चेंगलपट्टू]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[ए. कृष्णस्वामी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | [[एन. शिवराज]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ४ | [[तिरुवल्लुर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवल्लुर]] | [[आर. गोविंदराजुलु नायडू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५ | rowspan="2" |[[वेल्लूर लोकसभा मतदारसंघ|वेल्लूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एम. मुथ्थूकृष्णन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[एन.आर. मुनीस्वामी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६ | [[तिरुवनमलाई लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवनमलाई]] | [[आर. धर्मलिंगम]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ७ | [[तिरुप्पट्टुर लोकसभा मतदारसंघ (१९७१-२००९)|तिरुप्पट्टुर]] | [[ए. दुराईसामी गौंडर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ८ | [[कृष्णगिरी लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णगिरी]] | [[सी.आर. नरसिम्हन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[तिरुचेंगोडे लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचेंगोडे]] | [[पी. सुब्बरायन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १० | [[सेलम लोकसभा मतदारसंघ|सेलम]] | [[एस.व्ही. रामस्वामी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |११ | rowspan="2" |[[चिदंबरम लोकसभा मतदारसंघ|चिदंबरम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[आर. कांगसाबाई पिल्लई]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[इळ्ळयापेरुमल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[टिंडिवनम लोकसभा मतदारसंघ|टिंडिवनम]] | [[एन.पी. षण्मुगम]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | १३ | [[कडलूर लोकसभा मतदारसंघ|कडलूर]] | [[टी.डी. मुथ्थूकुमारस्वामी नायडू]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | rowspan="2" |१४ | rowspan="2" |[[नागपट्टिनम लोकसभा मतदारसंघ|नागपट्टिनम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एम. अयाकण्णु]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[के.आर. संबंदन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[कुंभकोणम लोकसभा मतदारसंघ|कुंभकोणम]] | [[सी.आर. पट्टाभीरामन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१६ | rowspan="2" |[[तंजावूर लोकसभा मतदारसंघ|तंजावूर]] | [[आर. वेंकटरमण|रामस्वामी वेंकटरमण]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | मद्रास राज्य सरकार मध्ये मंत्रीपद मिळाल्याने राजीनामा |- | [[ए. वैरावन सेरवई]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १३ ऑक्टोबर १९५७ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | १७ | [[पेराम्बलुर लोकसभा मतदारसंघ|पेराम्बलुर]] | [[एम. पलानीयंडी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १८ | [[करुर लोकसभा मतदारसंघ|करुर]] | [[पेरीयासामी गौंडर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १९ | [[तिरुचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिरापल्ली]] | [[एम.के.एम. अब्दुल सलम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २० | [[पुदुकोट्टाई लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००८)|पुदुकोट्टाई]] | [[रामनाथन चेट्टियार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २१ | [[रामनाथपुरम लोकसभा मतदारसंघ|रामनाथपुरम]] | [[पी. सुबय्या अम्बलम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२२ | rowspan="2" |[[श्रीविल्लीपुत्तूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|श्रीविल्लीपुत्तूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[आर.एस. अरुमुगम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[उक्किरापंडी मुथुरामलिंगा थेवर]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | २३ | [[नागरकोविल लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००९)|नागरकोविल]] | [[पी. थनुलिंग नाडर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २४ | [[तिरुचेंदुर लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००८)|तिरुचेंदुर]] | [[टी. गणपती]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २५ | [[तिरुनेलवेली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुनेलवेली]] | [[पट्टम ए. थानू पिल्लई]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २६ | [[तेनकाशी लोकसभा मतदारसंघ|तेनकाशी]] | [[एम. शंकरपांडियन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २७ | [[पेरियाकुलम लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००८)|पेरियाकुलम]] | [[आर. नारायणस्वामी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २८ | [[मदुराई लोकसभा मतदारसंघ|मदुराई]] | [[के.टी.के. थंगमणी]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | rowspan="2" |२९ | rowspan="2" |[[दिंडुक्कल लोकसभा मतदारसंघ|दिंडुक्कल]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एस.सी. बालकृष्णन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[एम. गुलाम मोहीदीन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३० | [[पोल्लाची लोकसभा मतदारसंघ|पोल्लाची]] | [[पी.आर. रामकृष्णन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३१ | rowspan="2" |[[नमक्कल लोकसभा मतदारसंघ|नमक्कल]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एस.आर. अरूमुगम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[ई.व्ही.के. संपथ]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ३२ | [[गोबिचेट्टिपलायम लोकसभा मतदारसंघ (१९७७-२००८)|गोबिचेट्टिपलायम]] | [[रामस्वामी गौंडर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३३ | [[कोईंबतूर लोकसभा मतदारसंघ|कोईंबतूर]] | [[पार्वती कृष्णन]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | ३४ | [[निलगिरी लोकसभा मतदारसंघ|निलगिरी]] | [[सी. नंजप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===मणिपूर=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[अंतः मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|अंतः मणिपूर]] | [[अचाव सिंह लैसराम]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | २ | [[बाह्य मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|बाह्य मणिपूर]] | [[रुंगसुंग सुईसा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===म्हैसूर=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[म्हैसूर|<span style="color:white;">'''म्हैसूर'''</span>]] |- | १ | [[चिक्कोडी लोकसभा मतदारसंघ|चिक्कोडी]] | [[दत्ता अप्पा कट्टी]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन/meta/color}}" | | [[भारतीय रिपब्लिकन पक्ष|अखिल भारतीय शेड्युल कास्ट फेडरेशन]] | |- | २ | [[बेळगांव लोकसभा मतदारसंघ|बेळगांव]] | [[बळवंतराव दातार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३ | [[उत्तर कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|कन्नाडा]] | [[जोआकिम अल्वा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[दक्षिण धारवाड लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण धारवाड]] | [[तिमप्पा रुद्रप्पा नेस्वी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[उत्तर धारवाड लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर धारवाड]] | [[दत्तात्रय परशुराम कर्माकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६ | [[दक्षिण विजापूर लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण विजापूर]] | [[रामप्पा बलप्पा बिदारी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ७ | [[उत्तर विजापूर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर विजापूर]] | [[मुरिगप्पा सिद्दप्पा सुगंधी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | rowspan="2" |८ | rowspan="2" |[[गुलबर्गा लोकसभा मतदारसंघ|गुलबर्गा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[महादेवप्पा यशवंतप्पा रामपुरे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[शंकर देव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[रायचूर लोकसभा मतदारसंघ|रायचूर]] | [[गोपाळ मेलकोट]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १० | [[कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघ|कोप्पळ]] | [[संगप्पा अदनप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ११ | [[बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ|बेळ्ळारी]] | [[टेकुर सुब्रमण्यम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[चित्रदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|चित्रदुर्ग]] | [[जे. मोहम्मद इमाम]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | १३ | [[शिमोगा लोकसभा मतदारसंघ|शिमोगा]] | [[के.जी. वडियार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १४ | [[हासन लोकसभा मतदारसंघ|हासन]] | [[एच. सिद्दानंदजप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[मंड्या लोकसभा मतदारसंघ|मंड्या]] | [[एम.के. शिवन्नजप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १६ | [[तिप्तूर लोकसभा मतदारसंघ|तिप्तूर]] | [[सी.आर. बसप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १७ | [[तुमकूर लोकसभा मतदारसंघ|तुमकूर]] | [[एम.व्ही. कृष्णप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१८ | rowspan="2" |[[कोलार लोकसभा मतदारसंघ|कोलार]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[डोड्डा तिमैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[के. चेंगलराया रेड्डी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १९ | [[बँगलोर शहर लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|बँगलोर शहर]] | [[केशव अय्यंगार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २० | [[बँगलोर लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७७)|बँगलोर]] | [[एच.सी. दसप्पा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२१ | rowspan="2" |[[मैसुरु लोकसभा मतदारसंघ|म्हैसूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[एम. शंकरैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[एस.एम. सिद्दय्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २२ | [[मंगळूर लोकसभा मतदारसंघ|मँगलोर]] | [[के.आर. अचर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २३ | [[उडुपी लोकसभा मतदारसंघ|उडुपी]] | [[यु. श्रीनिवास मल्ल्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===पुर्वोत्तर सीमावर्ती प्रांत=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''पुर्वोत्तर सीमावर्ती प्रांत'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[नेफा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९७७)|पुर्वोत्तर सीमावर्ती प्रांत (नेफा)]]<ref name="NOM3" group="n">पुर्वोत्तर सीमावर्ती प्रांत (नेफा) आदिवासी क्षेत्रांसाठी निवडणूक न होता त्या क्षेत्राचा खासदार हा थेट राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त केला गेला.</ref> | [[चाओ खमून गोहेन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त; १९६० मध्ये राजीनामा |- | [[डेरिंग इरींग]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | उर्वरीत काळासाठी निवड; राष्ट्रपतीद्वारा नियुक्त |} ===ओरिसा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओरिसा'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[कोरापुट लोकसभा मतदारसंघ|कोरापुट]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[तोयाका संगण्णा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[जगन्नाथ राव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="3" |२ | rowspan="3" |[[गंजम लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६२)|गंजम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[मोहन नायक]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[उमाचरण पटनायक]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १० फेब्रुवारी १९६१ रोजी निधन |- | [[अनंत त्रिपाठी शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९६१ मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | rowspan="2" |३ | rowspan="2" |[[कालाहांडी लोकसभा मतदारसंघ|कालाहांडी]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बिजॉय प्रधान]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | [[प्रताप केसरी देव]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | rowspan="2" |४ | rowspan="2" |[[संबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|संबलपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[श्रद्धाकर सुपाकर]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | [[बनमाली कुंभार]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | ५ | [[सुंदरगढ लोकसभा मतदारसंघ|सुंदरगढ]] | [[कालु चंद्रमणी]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | ६ | [[केओंझार लोकसभा मतदारसंघ|केओंझार]] | [[लक्ष्मीनारायण भंजा देव]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ७ | [[मयूरभंज लोकसभा मतदारसंघ|मयूरभंज]] | [[रामचंद्र माझी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | rowspan="2" |८ | rowspan="2" |[[बालासोर लोकसभा मतदारसंघ|बालेश्वर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[कान्हु चरण जेना]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[भागबत साहू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |९ | rowspan="2" |[[केंद्रपाडा लोकसभा मतदारसंघ|केंद्रपाडा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सुरेंद्रनाथ द्विवेदी]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | [[बाइशनाब चरण मलिक]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | १० | [[कटक लोकसभा मतदारसंघ|कटक]] | [[नित्यानंद कनुंगो]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ११ | [[धेनकनाल लोकसभा मतदारसंघ|धेनकनाल]] | [[सुरेंद्र मोहंती]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | १२ | [[अंगुल लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७७)|अंगुल]] | [[बदकुमार प्रताप गंगादेब]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय गणतंत्र परिषद]] | |- | १३ | [[भुवनेश्वर लोकसभा मतदारसंघ|भुवनेश्वर]] | [[नृसिंह चरण समंतसिन्हर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १४ | [[पुरी लोकसभा मतदारसंघ|पुरी]] | [[चिंतामणी पाणिग्रही]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |} ===पंजाब=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[कांगडा लोकसभा मतदारसंघ|कांगडा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[दलजीत सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[हेमराज]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२ | rowspan="2" |[[अंबाला लोकसभा मतदारसंघ|अंबाला]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सुभद्रा जोशी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[चुनीलाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३ | [[कैथल लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७७)|कैथल]] | [[मूलचंद जैन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[रोहतक लोकसभा मतदारसंघ|रोहतक]] | [[रणबीर सिंह हुड्डा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[झज्जर लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९७७)|झज्जर]] | [[चौधरी प्रतापसिंह]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | rowspan="2" |६ | rowspan="2" |[[गुरगांव लोकसभा मतदारसंघ|गुरगांव]] | [[मौलाना अबुल कलम आझाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ फेब्रुवारी १९५८ रोजी निधन |- | [[प्रकाश वीर शास्त्री]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | ३ जून १९५८ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | ७ | [[महेंद्रगढ लोकसभा मतदारसंघ|महेंद्रगढ]] | [[रामकृष्ण गुप्ता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ८ | [[हिसार लोकसभा मतदारसंघ|हिसार]] | [[ठाकर दास भार्गव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[फिरोजपूर लोकसभा मतदारसंघ|फिरोजपूर]] | [[सरदार इक्बाल सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १० | [[तरन तारन लोकसभा मतदारसंघ|तरन तारन]] | [[सरदार सुरजितसिंह मजिठिया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ११ | [[अमृतसर लोकसभा मतदारसंघ|अमृतसर]] | [[गुरमुख सिंग मुसाफिर|गुरमुखसिंह मुसाफिर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[गुरदासपूर लोकसभा मतदारसंघ|गुरदासपूर]] | [[दिवाणचंद शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १३ | [[होशियारपूर लोकसभा मतदारसंघ|होशियारपूर]] | [[बलदेव सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१४ | rowspan="2" |[[जालंधर लोकसभा मतदारसंघ|जालंधर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[चौधरी साधू राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[सरदार स्वरणसिंग|सरदार स्वर्णसिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१५ | rowspan="2" |[[लुधियाना लोकसभा मतदारसंघ|लुधियाना]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बहादुर सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[अजित सिंह सरहदी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१६ | rowspan="2" |[[भटिंडा लोकसभा मतदारसंघ|भटिंडा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[अजित सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[हुकम सिंह (पंजाब राजकारणी)|सरदार हुकम सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १७ | [[पतियाळा लोकसभा मतदारसंघ|पतियाळा]] | [[लाला अचिंत राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===राजस्थान=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[झुनझुनू लोकसभा मतदारसंघ|झुनझुनू]] | [[राधेश्याम मोरारका]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २ | [[सिकर लोकसभा मतदारसंघ|सिकर]] | [[रामेश्वर तांतिया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३ | [[जयपूर लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर]] | [[हरिश्चंद्र शर्मा]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ४ | [[दौसा लोकसभा मतदारसंघ|दौसा]] | [[गजधर हजारीलाल सोमाणी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[अलवार लोकसभा मतदारसंघ|अल्वर]] | [[शोभाराम कुमावत]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६ | [[भरतपूर लोकसभा मतदारसंघ|भरतपूर]] | [[राज बहादूर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |७ | rowspan="2" |[[सवाई माधोपूर लोकसभा मतदारसंघ|सवाई माधोपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[जगन्नाथ पहाडीया]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[पंडित हिरालाल शास्त्री]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |८ | rowspan="2" |[[कोटा लोकसभा मतदारसंघ|कोटा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[नेमीचंद कस्लीवाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[ओंकारलाल बेरवा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[बांसवाडा लोकसभा मतदारसंघ|बांसवाडा]] | [[भोगीलाल पंड्या]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१० | rowspan="2" |[[उदयपूर लोकसभा मतदारसंघ|उदयपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[माणिक्यलाल वर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[दीनबंधू परमार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ११ | [[भिलवाडा लोकसभा मतदारसंघ|भिलवाडा]] | [[रमेशचंद्र व्यास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|अजमेर]] | [[मुकट बिहारीलाल भार्गव]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १३ | [[पाली लोकसभा मतदारसंघ|पाली]] | [[हरिश्चंद्र माथूर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १४ | [[जालोर लोकसभा मतदारसंघ|जालोर]] | [[सुरजरतन फतेहचंद दमाणी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[बारमेर लोकसभा मतदारसंघ|बाडमेड]] | [[रघुनाथ सिंह बहादूर]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | १६ | [[जोधपूर लोकसभा मतदारसंघ|जोधपूर]] | [[जसवंतराज मेहता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१७ | rowspan="2" |[[नागौर लोकसभा मतदारसंघ|नागौर]] | [[मथुरादास माथूर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९६० मध्ये राजीनामा |- | [[एन. कुमार]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १४ डिसेंबर १९६० मध्ये पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | rowspan="2" |१८ | rowspan="2" |[[बिकानेर लोकसभा मतदारसंघ|बिकानेर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[पन्नालाल कौशिक]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[महाराज डॉ. करणी सिंह]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |} ===त्रिपुरा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[त्रिपुरा लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६२)|त्रिपुरा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[बांगशी देबबर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[दशरथ देव]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |} ===उत्तर प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तर प्रदेश|<span style="color:white;">'''उत्तर प्रदेश'''</span>]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[अलमोडा लोकसभा मतदारसंघ|अलमोडा]] | [[हरगोविंद पंत]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १८ मे १९५७ रोजी निधन |- | [[जंग बहादूर सिंह बिश्त]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ११ ऑक्टोबर १९५७ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | २ | [[गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|गढवाल]] | [[भक्तदर्शन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३ | [[तेहरी गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|तेहरी-गढवाल]] | [[मानवेंद्र शाह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[डेहराडून लोकसभा मतदारसंघ|डेहराडून]] | [[महावीर त्यागी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५ | rowspan="2" |[[सहारनपूर लोकसभा मतदारसंघ|सहारनपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[अजित प्रसाद जैन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[सुंदरलाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६ | [[मुझफ्फरनगर लोकसभा मतदारसंघ|मुझफ्फरनगर]] | [[सुमत प्रसाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ७ | [[मेरठ लोकसभा मतदारसंघ|मेरठ]] | [[शाहनवाझ खान]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ८ | [[सरधाना लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|सरधाना]] | [[विष्णू शरण दबलीश]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ९ | [[हापुड लोकसभा मतदारसंघ|हापूर]] | [[कृष्णचंद्र शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१० | rowspan="2" |[[बुलंदशहर लोकसभा मतदारसंघ|बुलंदशहर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रघुबर दयाळ मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[कन्हैयालाल वाल्मिकी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ११ | [[बिजनोर लोकसभा मतदारसंघ|बिजनोर]] | [[अब्दुल लतीफ गांधी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[अमरोहा लोकसभा मतदारसंघ|अमरोहा]] | [[मौलाना हिफझूर रहमान सोहरावी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १३ | [[मोरादाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मोरादाबाद]] | [[राम सरन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १४ | [[रामपूर लोकसभा मतदारसंघ|रामपूर]] | [[सय्यद अहमद मेहदी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १५ | [[बरेली लोकसभा मतदारसंघ|बरेली]] | [[सतीशचंद्र]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १६ | [[नैनिताल लोकसभा मतदारसंघ|नैनिताल]] | [[चंद्रदत्त पांडे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १७ | [[पीलीभीत लोकसभा मतदारसंघ|पीलीभीत]] | [[मोहन स्वरुप]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | rowspan="2" |१८ | rowspan="2" |[[शाहजहानपूर लोकसभा मतदारसंघ|शाहजहानपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[नारायण दीन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[बिशनचंद्र सेठ]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | १९ | [[बदायूं लोकसभा मतदारसंघ|बदायूं]] | [[रघुबीर सहाय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २० | [[बिसौली लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|बिसौली]] | [[बदन सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२१ | rowspan="2" |[[अलीगढ लोकसभा मतदारसंघ|अलिगढ]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[नरदेव स्नतक]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[जमाल ख्वाजा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २२ | [[मथुरा लोकसभा मतदारसंघ|मथुरा]] | [[राजा महेंद्र प्रताप]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | २३ | [[आग्रा लोकसभा मतदारसंघ|आग्रा]] | [[सेठ अचल सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २४ | [[फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझाबाद]] | [[ब्रजराज सिंह]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | २५ | [[जलेसर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००८)|जलेसर]] | [[कृष्णचंद्र]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २६ | [[एटा लोकसभा मतदारसंघ|एटा]] | [[रोहनलाल चतुर्वेदी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २७ | [[मैनपुरी लोकसभा मतदारसंघ|मैनपुरी]] | [[बन्सी दास धनगर]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | २८ | [[झांसी लोकसभा मतदारसंघ|झाशी]] | [[सुशीला नायर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२९ | rowspan="2" |[[हमीरपूर (उत्तर प्रदेश) लोकसभा मतदारसंघ|हमीरपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[मनूलाल द्विवेदी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[लच्छ्मी राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३० | [[बांदा लोकसभा मतदारसंघ|बांदा]] | [[दिनेश सिंग|राजा दिनेश सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३१ | [[फरुखाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फरुखाबाद]] | [[मुलचंद दुबे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३२ | rowspan="2" |[[इटावा लोकसभा मतदारसंघ|इटावा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[अर्जुन सिंह भदोरिया]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | [[तुला राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३३ | [[बिल्हौर लोकसभा मतदारसंघ|बिल्हौर]] | [[जगदीश अवस्थी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ३४ | [[कानपूर लोकसभा मतदारसंघ|कानपूर]] | [[एस.एम. बॅनर्जी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | ३५ | [[फतेहपूर लोकसभा मतदारसंघ|फतेहपूर]] | [[अन्सार हरवाणी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३६ | [[अलाहाबाद लोकसभा मतदारसंघ|अलाहाबाद]] | [[लाल बहादूर शास्त्री]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३७ | rowspan="2" |[[फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ|फुलपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[जवाहरलाल नेहरू|ॲड. जवाहरलाल मोतीलाल नेहरू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[भारताचे पंतप्रधान]] (संपूर्ण पाच वर्षांच्या काळासाठी), लोकसभा सभागृह नेता |- | [[मसूरिया दीन पासी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३८ | rowspan="2" |[[मिर्झापूर लोकसभा मतदारसंघ|मिर्झापूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रूप नारायण]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[जे.एन. विल्सन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ३९ | [[वाराणसी लोकसभा मतदारसंघ|वाराणसी]] | [[रघुनाथ सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४० | rowspan="2" |[[चंदौली लोकसभा मतदारसंघ|चंदौली]] | [[त्रिभुवन नारायण सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राजीनामा |- | [[प्रभु नारायण सिंह]] | style="background-color: {{समाजवादी पक्ष (भारत)/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष (भारत)]] | २ फेब्रुवारी १९५९ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | rowspan="2" |४१ | rowspan="2" |[[जौनपूर लोकसभा मतदारसंघ|जौनपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[गणपत राम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[बिरबल सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४२ | [[गाझीपूर लोकसभा मतदारसंघ|गाझीपूर]] | [[हरप्रसाद सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४३ | [[रसरा लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|रसरा]] | [[सरजू पांडे]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | ४४ | [[बल्लिया लोकसभा मतदारसंघ|बलिया]] | [[राधा मोहन सिंह (बलियाचे लोकसभा खासदार)|राधा मोहन सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४५ | [[घोसी लोकसभा मतदारसंघ|घोसी]] | [[उमराव सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |४६ | rowspan="2" |[[आझमगढ लोकसभा मतदारसंघ|आझमगढ]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[कलिका सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[विश्वनाथ प्रसाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४७ | [[सालेमपूर लोकसभा मतदारसंघ|सालेमपूर]] | [[बिश्वनाथ रॉय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४८ | [[देवरिया लोकसभा मतदारसंघ|देवरिया]] | [[रामजी वर्मा]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | ४९ | [[हाटा लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|हाटा]] | [[काशीनाथ पांडे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५० | [[महाराजगंज (उत्तर प्रदेश) लोकसभा मतदारसंघ|महाराजगंज]] | [[शिब्बनलाल सक्सेना]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | rowspan="2" |५१ | rowspan="2" |[[गोरखपूर लोकसभा मतदारसंघ|गोरखपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सिंहासन सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[महादेव प्रसाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५२ | rowspan="2" |[[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[राम गरीब]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | [[केशव देव मालवीय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५३ | [[डोमारीगंज लोकसभा मतदारसंघ|डोमारियागंज]] | [[राम शंकरलाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५४ | [[बहराईच लोकसभा मतदारसंघ|बहराईच]] | [[जोगेंद्र सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५५ | [[कैसरगंज लोकसभा मतदारसंघ|कैसरगंज]] | [[भगवानदीन मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५६ | [[बलरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बलरामपूर]] | [[अटलबिहारी वाजपेयी|अटलबिहारी कृष्णबिहारी वाजपेयी]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय जन संघ/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय जन संघ]] | |- | ५७ | [[गोंडा लोकसभा मतदारसंघ|गोंडा]] | [[दिनेश प्रताप सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५८ | rowspan="2" |[[बाराबंकी लोकसभा मतदारसंघ|बाराबंकी]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[राम सेवक यादव]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | [[स्वामी रामानंद शास्त्री]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |५९ | rowspan="2" |[[फैजाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फैजाबाद]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[पन्नालाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[राजाराम मिश्रा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६० | [[सुलतानपूर लोकसभा मतदारसंघ|सुलतानपूर]] | [[गोविंद मालवीय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६१ | [[मुसाफिरखाना लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|मुसाफिरखाना]] | [[बी.व्ही. केसकर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६२ | [[प्रतापगढ लोकसभा मतदारसंघ|प्रतापगढ]] | [[मुनिश्वर दत्त उपाध्याय]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="3" |६३ | rowspan="3" |[[रायबरेली लोकसभा मतदारसंघ|रायबरेली]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[फिरोज गांधी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ८ सप्टेंबर १९६० रोजी निधन |- | [[आर.पी. सिंह (राजकारणी)|आर.पी. सिंह]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ डिसेंबर १९६० रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | [[बैजनाथ कुरील]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="3" |६४ | rowspan="3" |[[उन्नाव लोकसभा मतदारसंघ|उन्नाव]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[विश्वंभर दयाळ]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १८ नोव्हेंबर १९५९ रोजी निधन |- | [[लिलाधर अस्थाना]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १८ एप्रिल १९६० रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | [[गंगा देवी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६५ | [[लखनौ लोकसभा मतदारसंघ|लखनौ]] | [[पुलीन बेहारी बॅनर्जी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |६६ | rowspan="2" |[[हरदोई लोकसभा मतदारसंघ|हरदोई]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[द्रोहर शिवादीन]] | style="background-color: {{अखिल भारतीय जन संघ/meta/color}}" | | [[अखिल भारतीय जन संघ]] | |- | [[छेडालाल गुप्ता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="3" |६७ | rowspan="3" |[[सीतापूर लोकसभा मतदारसंघ|सीतापूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[उमा नेहरू]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[परागी लाल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राजीनामा |- | [[भवानी प्रसाद]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २३ नोव्हेंबर १९६० रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | ६८ | [[खेरी लोकसभा मतदारसंघ|खेरी]] | [[खुषवक्त राय]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |} ===पश्चिम बंगाल=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | rowspan="3" |१ | rowspan="3" |[[कूच बिहार लोकसभा मतदारसंघ|कूच बिहार]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[उपेंद्रनाथ बर्मन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[संतोष बॅनर्जी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १९५७ मध्ये राजीनामा |- | [[एन.आर. घोष]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २६ मे १९५८ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | २ | [[दार्जीलिंग लोकसभा मतदारसंघ|दार्जीलिंग]] | [[थिओडोर मनान]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |३ | rowspan="2" |[[पश्चिम दिनाजपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६२)|पश्चिम दिनाजपूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[सेलकु मारदी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[चपलकांता भट्टाचार्यजी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ४ | [[मालदा लोकसभा मतदारसंघ|मालदा]] | [[रेणुका रे]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ५ | [[मुर्शिदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मुर्शिदाबाद]] | [[मोहम्मद खुदा बक्ष]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ६ | [[बहरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बहरामपूर]] | [[त्रिदीब चौधरी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | rowspan="2" |७ | rowspan="2" |[[बीरभूम लोकसभा मतदारसंघ|बीरभूम]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[कमल कृष्ण दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[अनिलकुमार चंदा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | ८ | [[बर्दवान लोकसभा मतदारसंघ|बर्दवान]] | [[सुबीमान घोष]] | style="background-color: {{फॉरवर्ड ब्लॉक/meta/color}}" | | [[फॉरवर्ड ब्लॉक|अखिल भारतीय फॉरवर्ड ब्लॉक (मार्क्सवादी)]] | |- | rowspan="2" |९ | rowspan="2" |[[आसनसोल लोकसभा मतदारसंघ|आसनसोल]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[डॉ. मोनो मोहन दास]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[अतुल्य घोष]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १० | [[पुरुलिया लोकसभा मतदारसंघ|पुरुलिया]] | [[बिभुती भूषणदास गुप्ता]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | rowspan="2" |११ | rowspan="2" |[[बांकुरा लोकसभा मतदारसंघ|बांकुरा]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[रामगती बॅनर्जी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[डॉ. पशुपती मंडल]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १२ | [[हूगळी लोकसभा मतदारसंघ|हूगळी]] | [[प्रबोत कर]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | १३ | [[सेरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|सेरामपूर]] | [[जितेंद्रनाथ लहिरी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १४ | [[हावडा लोकसभा मतदारसंघ|हावडा]] | [[मोहम्मद इलियास]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | १५ | [[उलुबेरिया लोकसभा मतदारसंघ|उलुबेरिया]] | [[औरोबिंदू घोषाल]] | style="background-color: {{फॉरवर्ड ब्लॉक/meta/color}}" | | [[फॉरवर्ड ब्लॉक|अखिल भारतीय फॉरवर्ड ब्लॉक (मार्क्सवादी)]] | |- | १६ | [[घाटल लोकसभा मतदारसंघ|घाटल]] | [[निकुंज बिहारी मैती]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |१७ | rowspan="2" |[[मिदनापूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००९)|मिदनापूर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[नरसिंह मल्ल देब]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[सुबोधचंद्र हंसडा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | १८ | [[कांथी लोकसभा मतदारसंघ|कांथी]] | [[प्रमथनाथ बॅनर्जी|प्रमथनाथ बंदोपाध्याय]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | १९ | [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] | [[सतीशचंद्र समंता]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २० | [[मध्य कॅलकटा लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-१९६७)|मध्य कॅलकटा]] | [[हिरेंद्रनाथ मुखर्जी]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | २१ | [[पूर्व कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व कॅलकटा]] | [[सधनचंद्र गुप्ता]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | २२ | [[वायव्य कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पश्चिम कॅलकटा]] | [[अशोक कुमार सेन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | rowspan="2" |२३ | rowspan="2" |[[दक्षिण-पश्चिम कॅलकटा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९६७)|दक्षिण-पश्चिम कॅलकटा]] | [[बिरेन रॉय]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | १९६० मध्ये राजीनामा (राज्यसभेवर निवड) |- | [[इंद्रजित गुप्ता]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | ३ मे १९६० रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे विजयी |- | rowspan="2" |२४ | rowspan="2" |[[डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघ|डायमंड हार्बर]]<ref name="2mem" group="n">द्विसदस्यीय जागा.</ref> | [[पुर्णेंदु शेखर नस्कर]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | [[कन्सारी हलदर]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | २५ | [[बशीरहाट लोकसभा मतदारसंघ|बशीरहाट]] | [[रेणु चक्रवर्ती]] | style="background-color: {{भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | |- | २६ | [[बराकपूर लोकसभा मतदारसंघ|बराकपूर]] | [[बिमल कुमार घोष]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पक्ष/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] | |- | २७ | [[बारासात लोकसभा मतदारसंघ|बारासात]] | [[अरुणचंद्र गुहा]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |- | २८ | [[नबाद्वीप लोकसभा मतदारसंघ|नबाद्वीप]] | [[इला पाल चौधरी]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | |} ===नामनिर्देशित=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''आंग्ल-भारतीय नामनिर्देशित'''</span> |- | १ | [[फ्रँक अँथनी]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |- | २ | [[अल्बर्ट बॅरो]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | |} == हे सुद्धा पहा == [[दुसरी लोकसभा]] ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:लोकसभा सदस्य]] o2301yvkovtp6mpcwa3rmkf3lklpwjp 0 102710 2683715 2421781 2026-05-11T06:25:25Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2683715 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Heckert GNU white.svg|thumb|300px|ग्नू लोगो]] '''ग्‍नू प्रकल्प'''<ref>{{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.gnu.org/ | title = ग्‍नू काय आहे? | कृती = द ग्‍नू ऑपरेटिंग सिस्टम | दिनांक = ४ सप्टेंबर, इ.स. २००९ | प्रकाशक = [[फ्री सॉफ्टवेर फाउंडेशन]] | अ‍ॅक्सेसदिनांक = ९ ऑक्टोबर, इ.स. २००९ | अवतरण = | भाषा = इंग्लिश | archive-date = 2011-02-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110222101726/http://www.gnu.org/ | url-status = dead }}</ref><!-- /gnu:/ is not a possible English pronunciation--> हा एक [[मुक्त सॉफ्टवेर]] प्रकल्प आहे. याची सुरुवात २७ सप्टेंबर, इ.स. १९८३ साली [[रिचर्ड स्टॉलमन]] याने [[मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी]] या संस्थेमध्ये केली. या प्रकल्पाद्वारे '''ग्‍नू संचालन प्रणालीचा''' विकास इ.स. १९८४ साली चालू झाला. या प्रकल्पाचा उद्देश "''...मुक्त सॉफ्टवेरची रचना ..... इतर (मुक्त नसणाऱ्या) सॉफ्टवेरच्या तोडीस करण्यासाठी....''" <ref>{{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.gnu.org/gnu/manifesto.html | title = द ग्‍नू मॅनिफेस्टो | दिनांक = २१ जुलै, इ.स. २००७| प्रकाशक= [[फ्री सॉफ्टवेर फाउंडेशन]] |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१० नोव्हेंबर २००७|भाषा=इंग्लिश}}</ref>आहे. ग्‍नू हे "ग्‍नू इज नॉट युनिक्स" (इंग्लिश: ''GNU's Not Unix'') या वाक्याचे लघुरूप आहे. {{विस्तार}} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग : लिनक्स]] 6rt86oggh0alq2mt8bdqxoj641czoy2 0 123644 2683742 2674211 2026-05-11T10:28:15Z ~2026-28433-82 182970 Yarala nadi cha ugam Manjarwadi gavatil zala aaha 2683742 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट नदी | नदी_नाव = {{लेखनाव}} | नदी_चित्र = | नदी_चित्र_रुंदी = | नदी_चित्र_शीर्षक = {{लेखनाव}} | अन्य_नावे =येरळाई | उगम_स्थान_नाव = नदीचा उगम सातारा जिल्ह्यातील खटाव तालुक्याच्या उत्तरेकडील मांजरवाडी गावातील सोलकनाथ (Solknath ) टेकडीवर झालेला आहे | उगम_उंची_मी =२३ | मुख_स्थान_नाव = | लांबी_किमी =५६ | देश_राज्ये_नाव =[[सातारा, सांगली]], [[महाराष्ट्र]] | उपनदी_नाव =नांदनी ,भाग्यगंगा | मुख्यनदी_नाव = कृष्णा | सरासरी_प्रवाह_घनमी_प्रतिसे = | पाणलोट_क्षेत्र_वर्ग_किमी = | धरण_नाव = नेर धरण, येरळवाडी | तळटिपा = }} '''{{लेखनाव}}''' ही [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[सातारा]] जिल्ह्यातील एक नदी आहे. येरळा ही नदी प्रचीन काळी वेदावती या नावाने ओळकली जाई. या नदीच्या तीरावर बसीन ऋषि वेद पठण करीत. या नदीवर नेर आणि येरळवडी ही दोन लहान ब्रिटिशकालीन धरणे आहेत. येरळा नदी सातारा आणि सांगली जिल्ह्यातील कायमस्वरूपी दुष्काळी तालुके खटाव, खानापूर, तासगाव तालुक्यांतील लोकांची जीवनदायिनी आहे. येरळा नदी ही सहामाही वाहिनी असून इतर सहा महिने नदीचे पात्र कोरडे असते. इ.स. १९८० सालापासून या खोऱ्यातील अत्यल्प पावसामुळे या नदीच्या खोऱ्यातील लोक भीषण दुष्काळाचा सामना करत आहेत. येरळा नदीचे खोरे आणि माण नदीचे खोरे पश्चिम महाराष्ट्रातील दुष्काळी मराठवाडा समजले जाते. माण आणि येरळा या नद्यास नदी जोड प्रकल्प अतिआवश्यक आहेत. या नदीला जर पुनरुज्जीवित करायचे असेल आणि बारा महिने वाहती ठेवायचे असेल तर नदी जोड प्रकल्पाची, तसेच नदीच्या पात्रातील वाळू उपसा थांबवण्याची गरज आहे. येरळा नदीच्या किनारी खटाव तालुक्यात नागनाथवाडी येथे पुरातन शिवमंदिर आहे. याच येरळा नदीच्या किनारी पुसेगावचे श्री सेवागिरी महाराज यांचे मंदिर आहे. खटाव येथील प्रसिद्ध हेमाडपंती पिंपळेश्वर मंदिर व पांडवकालीन मंदिर ही येरळा नदी काठी आहेत. येरळा नदी ही‌ वसगडे या सांगली जिल्ह्यातील गावातून वाहत असताना, ती पुढे कृष्णा नदीला मिळते. ब्रह्मनाल येथे हा संगम होतो. या नदीवर वडूज, मायणी व भाकूची वाडी येथे जलसिंचन प्रकल्प आहेत. येरळा नदी वर वडूज, मायणी, भकुचीवडी हे जलसिंचन प्रकल्प आहेत.. या नदीची लांबी १२५ कि मी आहे.(नक्की? की ५६ किमी?) पहा : [[महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या]] [[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील नद्या]] tubwdv9oeh8cagn0w2r7xdadh3vxja3 10 148992 2683691 2683568 2026-05-11T05:14:52Z Abhijitsathe 4193 2683691 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = विद्यमान भारतीय मुख्यमंत्री |colstyle=font-size:x-medium; |image= |title= {{ध्वजचिन्ह|भारत}} भारतामधील राज्यांचे [[भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री|विद्यमान मुख्यमंत्री]] |bodyclass = hlist |state = {{{state|autocollapse}}} |fullwidth = y |col1 = {{navbox|subgroup |group1= [[अरुणाचल प्रदेशचे मुख्यमंत्री‎|अरुणाचल प्रदेश]] |list1= [[पेमा खांडू]] |group2= [[आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री|आंध्र प्रदेश]] |list2= [[एन. चंद्रबाबू नायडू]] |group3= [[आसामचे मुख्यमंत्री|आसाम]] |list3= [[हिमंता बिस्वा सरमा]] |group4= [[उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री|उत्तर प्रदेश]] |list4= [[योगी आदित्यनाथ]] |group5= [[उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री|उत्तराखंड]] |list5= [[पुष्कर सिंह धामी]] |group6= [[ओडिशाचे मुख्यमंत्री|ओडिशा]] |list6= [[मोहन चरण माझी]] |group7= [[कर्नाटकच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी‎|कर्नाटक]] |list7= [[सिद्धरामय्या]] |group8= [[केरळचे मुख्यमंत्री|केरळ]] |list8= [[पिनाराई विजयन]] |group9= [[गुजरातचे मुख्यमंत्री|गुजरात]] |list9= [[भूपेंद्रभाई पटेल]] |group10= [[गोव्याचे मुख्यमंत्री|गोवा]] |list10= [[प्रमोद सावंत]] |group11= [[छत्तीसगढचे मुख्यमंत्री|छत्तीसगढ]] |list11= [[विष्णुदेव साई]] }} |col2 = {{navbox|subgroup |group1= [[जम्मू आणि काश्मीरचे मुख्यमंत्री|जम्मू आणि काश्मीर]] |list1= [[उमर अब्दुल्ला]] |group2= [[झारखंडचे मुख्यमंत्री|झारखंड]] |list2= [[हेमंत सोरेन]] |group3= [[तमिळनाडूचे मुख्यमंत्री|तमिळनाडू]] |list3= [[विजय (अभिनेता)|सी. जोसेफ विजय]] |group4= [[तेलंगणाचे मुख्यमंत्री|तेलंगणा]] |list4= [[अनुमुला रेवंत रेड्डी]] |group5= [[त्रिपुराचे मुख्यमंत्री|त्रिपुरा]] |list5= [[माणिक साहा]] |group6= [[दिल्लीचे मुख्यमंत्री|दिल्ली]] |list6= [[रेखा गुप्ता]] |group7= [[नागालँडचे मुख्यमंत्री|नागालँड]] |list7= [[नेफिउ रिओ]] |group8= [[पंजाबचे मुख्यमंत्री|पंजाब]] |list8= [[भगवंत मान]] |group9= [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|पश्चिम बंगाल]] |list9= [[शुभेंदू अधिकारी]] |group10= [[पुडुचेरीचे मुख्यमंत्री|पुडुचेरी]] |list10= [[एन. रंगास्वामी]] |group11= [[बिहारचे मुख्यमंत्री|बिहार]] |list11= [[सम्राट चौधरी]] }} |col3 = {{navbox|subgroup |group1= [[मणिपूरचे मुख्यमंत्री|मणिपूर]] |list1= [[युमनाम खेमचंद सिंह]] |group2= [[मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री|मध्य प्रदेश]] |list2= [[मोहन यादव]] |group3= [[महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|महाराष्ट्र]] |list3= [[देवेंद्र फडणवीस]] |group4= [[मिझोरमचे मुख्यमंत्री|मिझोरम]] |list4= [[लालदुहोमा]] |group5= [[मेघालयचे मुख्यमंत्री|मेघालय]] |list5= [[कॉनराड संगमा]] |group6= [[राजस्थानचे मुख्यमंत्री|राजस्थान]] |list6= [[भजन लाल शर्मा]] |group7= [[सिक्कीमचे मुख्यमंत्री|सिक्कीम]] |list7= [[प्रेम सिंह तमांग]] |group8= [[हरियाणाचे मुख्यमंत्री|हरियाणा]] |list8= [[नायब सिंह सैनी]] |group9= [[हिमाचल प्रदेशचे मुख्यमंत्री|हिमाचल प्रदेश]] |list9= [[सुखविंदर सिंह सुक्खू]] }} | below = * [[भारतातील महिला मुख्यमंत्र्यांची यादी|महिला मुख्यमंत्री]] * [[सर्वाधिक काळ पदस्थ भारतीय मुख्यमंत्र्यांची यादी|सर्वाधिक काळ पदस्थ मुख्यमंत्री]] }} <includeonly></includeonly><noinclude> {{collapsible option}} [[Category:राजकीय मार्गक्रमण साचे]] </noinclude> qchmfnt3v4lp6nruhd5u1n5vf9r4xq1 0 185663 2683739 2497032 2026-05-11T09:29:49Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने लेख [[उत्तर कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ]] वरुन [[कोलकाता उत्तर लोकसभा मतदारसंघ]] ला हलविला 2497032 wikitext text/x-wiki '''कोलकाता उत्तर''' हा [[भारत]] देशाच्या [[पश्चिम बंगाल]] राज्यामधील ४२ [[लोकसभा]] मतदारसंघांपैकी एक आहे. केवळ अनुसूचित जातीच्या उमेदवारांसाठी राखीव असलेला हा मतदारसंघ २००८ सालच्या पुनर्रचनेदरम्यान निर्माण करण्यात आला. ह्यामधील सर्व ७ विधानसभा मतदारसंघ [[कोलकाता जिल्हा|कोलकाता जिल्ह्यामध्ये]] आहेत. २००८ साली [[वायव्य कोलकाता (लोकसभा मतदारसंघ)|वायव्य कोलकाता]] व [[ईशान्य कोलकाता (लोकसभा मतदारसंघ)|ईशान्य कोलकाता]] हे दोन लोकसभा मतदारसंघ बरखास्त करण्यात आले व कोलकाता उत्तर हा नवा मतदारसंघ तयार केला गेला. ==खासदार== {{लोकसभा मतदारसंघ खासदार सूची | खा१५ = [[सुदिप बंदोपाध्याय]] | प१५ = [[तृणमूल काँग्रेस]] | खा१६ = सुदिप बंदोपाध्याय | प१६ = तृणमूल काँग्रेस }} ==बाह्य दुवे== *[http://www.elections.in/west-bengal/parliamentary-constituencies/kolkata-uttar.html माहिती] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150712011515/http://www.elections.in/west-bengal/parliamentary-constituencies/kolkata-uttar.html |date=2015-07-12 }} {{पश्चिम बंगालमधील लोकसभा मतदारसंघ}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:कोलकाता जिल्हा]] [[वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ]] ez2gjaqgfbv10vkfee13p6uwb3nax03 0 185928 2683605 2568298 2026-05-10T18:02:51Z अभय नातू 206 माहिती 2683605 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट वाहतूक | नाव = वॉशिंग्टन मेट्रो | चित्र = WMATA Metro Logo.svg | चित्र२ = | वर्णन = | मालक = | स्थान = [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], उत्तर [[व्हर्जिनिया]], दक्षिण [[मेरीलँड]] | प्रकार = जलद वाहतूक | मार्ग = ६ | लांबी = | स्थानके = ९१ | प्रवासी = ७,५१,५३८ (जून २०१४) | वार्षिक_प्रवासी = २० कोटी ९० लाख | आरंभ = [[२७ मार्च]], [[इ.स. १९७६]] | अधिकारी = जॅक रेका (तात्पुरता मुख्याधिकारी) | मुख्यालय = ६००, फिफ्थ स्ट्रीट नॉर्थवेस्ट, वॉशिंग्टन, डी.सी - २०००१ | वेब = www.wmata.com अधिकृत संकेतस्थळ | नकाशा = DC Metro Map 2013.svg }} '''वॉशिंग्टन मेट्रो''' ही भुयारी रेल्वे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] शहर आणि उपनगरांना जोडणारी रेल्वेसेवा आहे. याला मेट्रो किंवा मेट्रोरेल नावांनीही ओळखले जाते. वॉशिंग्टन मेट्रो अमेरिकेतील दुसऱ्या क्रमांकाची ([[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्कनंतर]]) सर्वाधिक वर्दळीची भुयारी रेल्वेसेवा आहे. २००८ साली यातून २१ कोटी ५३ लाख प्रवाशांनी याचा वापर केला. ही सेवा वापरण्याचे मूल्य अंतर, वेळ तसेच तिकिटाच्या प्रकारावरून ठरते. मेट्रो [[वाशिंग्टन, डी.सी.]] आणि [[मेरीलँड]] व [[व्हर्जिनिया]] राज्यांना आपली सेवा पुरवते. मेरीलँडमध्ये मेट्रो [[माँटगोमरी काउंटी, मेरीलँड|माँटगोमरी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी, मेरीलँड|प्रिन्स जॉर्जेस]] जिल्ह्यांमध्ये सेवा देते; तर व्हर्जिनियामध्ये ती [[अर्लिंग्टन काउंटी, व्हर्जिनिया|अर्लिंग्टन]], [[फेरफॅक्स काउंटी, व्हर्जिनिया|फेरफॅक्स]] आणि [[लाउडन काउंटी, व्हर्जिनिया|लाउडन]] जिल्हे आणि [[अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनिया|अलेक्झांड्रिया]] या स्वतंत्र शहराला सेवा पुरवते.<!-- Despite their names, East and West Falls Church lie just outside the borders of the independent city itself.  Combined with its ridership in the independent Virginia cities of [[Falls Church]] and [[Fairfax, Virginia|Fairfax]], the Metro service area is largely coextensive with the inner ring of the Washington metropolitan area.--> १९ मे २०२३ रोजी [[पोटोमॅक यार्ड स्टेशन|पोटोमॅक यार्ड]] येथे नवीन स्टेशन उघडणे, हा या प्रणालीचा सर्वात अलीकडील विस्तार आहे. डी.सी. महानगर क्षेत्राच्या दाट लोकवस्तीच्या भागात (डिस्ट्रिक्टच्या बहुतेक भागासह) ही प्रणाली मुख्यत्वे खोल-स्तरीय [[प्रवासी रेल्वे शब्दावली#सबवे|भुयारी रेल्वे]] म्हणून कार्य करते, तर उपनगरीय भागातील बहुतेक मार्ग पृष्ठभागावर किंवा [[उन्नत रेल्वे|उन्नत]] (एलिव्हेटेड) स्वरूपाचे आहेत. पश्चिम गोलार्धातील ७० मीटर (२३० फूट) लांबीचा सर्वात लांब सिंगल-टियर सरकता जिना (एस्केलेटर) मेट्रोच्या खोल स्तरावर असलेल्या {{wmata|Wheaton}} स्टेशनवर स्थित आहे.<ref name="facts 2017">{{Cite web|url=https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|title=Metro Facts 2018|website=WMATA|access-date=November 14, 2019|archive-date=July 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711072813/https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|url-status=live}}</ref> २०२५ मध्ये एकूण १८,८५,४९,७०० प्रवाशांनी या प्रणालीवर प्रवास केला होती. ही संख्या प्रत्येक कामाच्या दिवशी सुमारे ४,३९,२०० इतकी होती. प्रवासी संख्येनुसार अमेरिकेतील जलद प्रवासी प्रणालीपैकी मेट्रो [[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यूयॉर्क सिटी सबवेनंतर]] ही दुसरी सर्वात व्यस्त आणि उत्तर अमेरिकेतील पाचवी सर्वात व्यस्त रेल्वे आहे.<ref>{{cite web |url=https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |title=With soaring Metro, DC Streetcar, and VRE ridership, Washington region leads transit recovery in US |date=July 6, 2023 |access-date=July 6, 2023 |publisher=Greater Greater Washington |archive-date=April 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422192703/https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |url-status=live }}</ref> जून २००८ मध्ये मेट्रोतून सर्वाधिक १,९७,२९,६४१ फेऱ्या (प्रत्येक कामाच्या दिवशी सरासरी ७,९८,४५६) झाल्या.<ref name="riders2008">{{Cite web |url=https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |title=215 million people rode Metro in fiscal year 2008 |date=July 8, 2008 |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority |access-date=January 20, 2017 |archive-date=February 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202012522/https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |url-status=live }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:वॉशिंग्टन, डी.सी.|मेट्रो]] [[वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक]] [[वर्ग:अमेरिकेमधील वाहतूक]] [[वर्ग:वॉशिंग्टन मेट्रो]] [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील निर्मिती]] kj60joozxwwtyklbjn9ihsg2set17t4 2683606 2683605 2026-05-10T18:02:52Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]]) 2683606 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट वाहतूक | नाव = वॉशिंग्टन मेट्रो | चित्र = WMATA Metro Logo.svg | चित्र२ = | वर्णन = | मालक = | स्थान = [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], उत्तर [[व्हर्जिनिया]], दक्षिण [[मेरीलँड]] | प्रकार = जलद वाहतूक | मार्ग = ६ | लांबी = | स्थानके = ९१ | प्रवासी = ७,५१,५३८ (जून २०१४) | वार्षिक_प्रवासी = २० कोटी ९० लाख | आरंभ = [[२७ मार्च]], [[इ.स. १९७६]] | अधिकारी = जॅक रेका (तात्पुरता मुख्याधिकारी) | मुख्यालय = ६००, फिफ्थ स्ट्रीट नॉर्थवेस्ट, वॉशिंग्टन, डी.सी - २०००१ | वेब = www.wmata.com अधिकृत संकेतस्थळ | नकाशा = DC Metro Map 2013.svg }} '''वॉशिंग्टन मेट्रो''' ही भुयारी रेल्वे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] शहर आणि उपनगरांना जोडणारी रेल्वेसेवा आहे. याला मेट्रो किंवा मेट्रोरेल नावांनीही ओळखले जाते. वॉशिंग्टन मेट्रो अमेरिकेतील दुसऱ्या क्रमांकाची ([[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्कनंतर]]) सर्वाधिक वर्दळीची भुयारी रेल्वेसेवा आहे. २००८ साली यातून २१ कोटी ५३ लाख प्रवाशांनी याचा वापर केला. ही सेवा वापरण्याचे मूल्य अंतर, वेळ तसेच तिकिटाच्या प्रकारावरून ठरते. मेट्रो [[वाशिंग्टन, डी.सी.]] आणि [[मेरीलँड]] व [[व्हर्जिनिया]] राज्यांना आपली सेवा पुरवते. मेरीलँडमध्ये मेट्रो [[माँटगोमरी काउंटी, मेरीलँड|माँटगोमरी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी, मेरीलँड|प्रिन्स जॉर्जेस]] जिल्ह्यांमध्ये सेवा देते; तर व्हर्जिनियामध्ये ती [[अर्लिंग्टन काउंटी, व्हर्जिनिया|अर्लिंग्टन]], [[फेरफॅक्स काउंटी, व्हर्जिनिया|फेरफॅक्स]] आणि [[लाउडन काउंटी, व्हर्जिनिया|लाउडन]] जिल्हे आणि [[अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनिया|अलेक्झांड्रिया]] या स्वतंत्र शहराला सेवा पुरवते.<!-- Despite their names, East and West Falls Church lie just outside the borders of the independent city itself.  Combined with its ridership in the independent Virginia cities of [[Falls Church]] and [[Fairfax, Virginia|Fairfax]], the Metro service area is largely coextensive with the inner ring of the Washington metropolitan area.--> १९ मे २०२३ रोजी [[पोटोमॅक यार्ड स्टेशन|पोटोमॅक यार्ड]] येथे नवीन स्टेशन उघडणे, हा या प्रणालीचा सर्वात अलीकडील विस्तार आहे. डी.सी. महानगर क्षेत्राच्या दाट लोकवस्तीच्या भागात (डिस्ट्रिक्टच्या बहुतेक भागासह) ही प्रणाली मुख्यत्वे खोल-स्तरीय [[प्रवासी रेल्वे शब्दावली#सबवे|भुयारी रेल्वे]] म्हणून कार्य करते, तर उपनगरीय भागातील बहुतेक मार्ग पृष्ठभागावर किंवा [[उन्नत रेल्वे|उन्नत]] (एलिव्हेटेड) स्वरूपाचे आहेत. पश्चिम गोलार्धातील ७० मीटर (२३० फूट) लांबीचा सर्वात लांब सिंगल-टियर सरकता जिना (एस्केलेटर) मेट्रोच्या खोल स्तरावर असलेल्या {{wmata|Wheaton}} स्टेशनवर स्थित आहे.<ref name="facts 2017">{{Cite web|url=https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|title=Metro Facts 2018|website=WMATA|access-date=November 14, 2019|archive-date=July 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711072813/https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|url-status=live}}</ref> २०२५ मध्ये एकूण १८,८५,४९,७०० प्रवाशांनी या प्रणालीवर प्रवास केला होती. ही संख्या प्रत्येक कामाच्या दिवशी सुमारे ४,३९,२०० इतकी होती. प्रवासी संख्येनुसार अमेरिकेतील जलद प्रवासी प्रणालीपैकी मेट्रो [[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्क सिटी सबवेनंतर]] ही दुसरी सर्वात व्यस्त आणि उत्तर अमेरिकेतील पाचवी सर्वात व्यस्त रेल्वे आहे.<ref>{{cite web |url=https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |title=With soaring Metro, DC Streetcar, and VRE ridership, Washington region leads transit recovery in US |date=July 6, 2023 |access-date=July 6, 2023 |publisher=Greater Greater Washington |archive-date=April 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422192703/https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |url-status=live }}</ref> जून २००८ मध्ये मेट्रोतून सर्वाधिक १,९७,२९,६४१ फेऱ्या (प्रत्येक कामाच्या दिवशी सरासरी ७,९८,४५६) झाल्या.<ref name="riders2008">{{Cite web |url=https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |title=215 million people rode Metro in fiscal year 2008 |date=July 8, 2008 |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority |access-date=January 20, 2017 |archive-date=February 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202012522/https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |url-status=live }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:वॉशिंग्टन, डी.सी.|मेट्रो]] [[वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक]] [[वर्ग:अमेरिकेमधील वाहतूक]] [[वर्ग:वॉशिंग्टन मेट्रो]] [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील निर्मिती]] ohfo97dhsdxus1m35kyr3b8287ecnen 2683607 2683606 2026-05-10T18:03:47Z अभय नातू 206 2683607 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट वाहतूक | नाव = वॉशिंग्टन मेट्रो | चित्र = WMATA Metro Logo.svg | चित्र२ = | वर्णन = | मालक = | स्थान = [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], उत्तर [[व्हर्जिनिया]], दक्षिण [[मेरीलँड]] | प्रकार = जलद वाहतूक | मार्ग = ६ | लांबी = | स्थानके = ९१ | प्रवासी = ७,५१,५३८ (जून २०१४) | वार्षिक_प्रवासी = २० कोटी ९० लाख | आरंभ = [[२७ मार्च]], [[इ.स. १९७६]] | अधिकारी = जॅक रेका (तात्पुरता मुख्याधिकारी) | मुख्यालय = ६००, फिफ्थ स्ट्रीट नॉर्थवेस्ट, वॉशिंग्टन, डी.सी - २०००१ | वेब = www.wmata.com अधिकृत संकेतस्थळ | नकाशा = DC Metro Map 2013.svg }} '''वॉशिंग्टन मेट्रो''' ही भुयारी रेल्वे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] शहर आणि उपनगरांना जोडणारी रेल्वेसेवा आहे. याला मेट्रो किंवा मेट्रोरेल नावांनीही ओळखले जाते. वॉशिंग्टन मेट्रो अमेरिकेतील दुसऱ्या क्रमांकाची ([[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्कनंतर]]) सर्वाधिक वर्दळीची भुयारी रेल्वेसेवा आहे. २००८ साली यातून २१ कोटी ५३ लाख प्रवाशांनी याचा वापर केला. ही सेवा वापरण्याचे मूल्य अंतर, वेळ तसेच तिकिटाच्या प्रकारावरून ठरते. मेट्रो [[व\शिंग्टन, डी.सी.]] आणि [[मेरीलँड]] व [[व्हर्जिनिया]] राज्यांना आपली सेवा पुरवते. मेरीलँडमध्ये मेट्रो [[माँटगोमरी काउंटी, मेरीलँड|माँटगोमरी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी, मेरीलँड|प्रिन्स जॉर्जेस]] जिल्ह्यांमध्ये सेवा देते; तर व्हर्जिनियामध्ये ती [[अर्लिंग्टन काउंटी, व्हर्जिनिया|अर्लिंग्टन]], [[फेरफॅक्स काउंटी, व्हर्जिनिया|फेरफॅक्स]] आणि [[लाउडन काउंटी, व्हर्जिनिया|लाउडन]] काउंट्या आणि [[अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनिया|अलेक्झांड्रिया]] या स्वतंत्र शहराला सेवा पुरवते.<!-- Despite their names, East and West Falls Church lie just outside the borders of the independent city itself.  Combined with its ridership in the independent Virginia cities of [[Falls Church]] and [[Fairfax, Virginia|Fairfax]], the Metro service area is largely coextensive with the inner ring of the Washington metropolitan area.--> १९ मे २०२३ रोजी [[पोटोमॅक यार्ड स्टेशन|पोटोमॅक यार्ड]] येथे नवीन स्टेशन उघडणे, हा या प्रणालीचा सर्वात अलीकडील विस्तार आहे. डी.सी. महानगर क्षेत्राच्या दाट लोकवस्तीच्या भागात (डिस्ट्रिक्टच्या बहुतेक भागासह) ही प्रणाली मुख्यत्वे खोल-स्तरीय [[प्रवासी रेल्वे शब्दावली#सबवे|भुयारी रेल्वे]] म्हणून कार्य करते, तर उपनगरीय भागातील बहुतेक मार्ग पृष्ठभागावर किंवा [[उन्नत रेल्वे|उन्नत]] (एलिव्हेटेड) स्वरूपाचे आहेत. पश्चिम गोलार्धातील ७० मीटर (२३० फूट) लांबीचा सर्वात लांब सिंगल-टियर सरकता जिना (एस्केलेटर) मेट्रोच्या खोल स्तरावर असलेल्या {{wmata|Wheaton}} स्टेशनवर स्थित आहे.<ref name="facts 2017">{{Cite web|url=https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|title=Metro Facts 2018|website=WMATA|access-date=November 14, 2019|archive-date=July 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711072813/https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|url-status=live}}</ref> २०२५ मध्ये एकूण १८,८५,४९,७०० प्रवाशांनी या प्रणालीवर प्रवास केला होती. ही संख्या प्रत्येक कामाच्या दिवशी सुमारे ४,३९,२०० इतकी होती. प्रवासी संख्येनुसार अमेरिकेतील जलद प्रवासी प्रणालीपैकी मेट्रो [[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्क सिटी सबवेनंतर]] ही दुसरी सर्वात व्यस्त आणि उत्तर अमेरिकेतील पाचवी सर्वात व्यस्त रेल्वे आहे.<ref>{{cite web |url=https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |title=With soaring Metro, DC Streetcar, and VRE ridership, Washington region leads transit recovery in US |date=July 6, 2023 |access-date=July 6, 2023 |publisher=Greater Greater Washington |archive-date=April 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422192703/https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |url-status=live }}</ref> जून २००८ मध्ये मेट्रोतून सर्वाधिक १,९७,२९,६४१ फेऱ्या (प्रत्येक कामाच्या दिवशी सरासरी ७,९८,४५६) झाल्या.<ref name="riders2008">{{Cite web |url=https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |title=215 million people rode Metro in fiscal year 2008 |date=July 8, 2008 |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority |access-date=January 20, 2017 |archive-date=February 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202012522/https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |url-status=live }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:वॉशिंग्टन, डी.सी.|मेट्रो]] [[वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक]] [[वर्ग:अमेरिकेमधील वाहतूक]] [[वर्ग:वॉशिंग्टन मेट्रो]] [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील निर्मिती]] tahv1sg32anacmdy8cvgd81b6mfqxmi 2683608 2683607 2026-05-10T18:04:25Z अभय नातू 206 शुद्धलेखन 2683608 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट वाहतूक | नाव = वॉशिंग्टन मेट्रो | चित्र = WMATA Metro Logo.svg | चित्र२ = | वर्णन = | मालक = | स्थान = [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], उत्तर [[व्हर्जिनिया]], दक्षिण [[मेरीलँड]] | प्रकार = जलद वाहतूक | मार्ग = ६ | लांबी = | स्थानके = ९१ | प्रवासी = ७,५१,५३८ (जून २०१४) | वार्षिक_प्रवासी = २० कोटी ९० लाख | आरंभ = [[२७ मार्च]], [[इ.स. १९७६]] | अधिकारी = जॅक रेका (तात्पुरता मुख्याधिकारी) | मुख्यालय = ६००, फिफ्थ स्ट्रीट नॉर्थवेस्ट, वॉशिंग्टन, डी.सी - २०००१ | वेब = www.wmata.com अधिकृत संकेतस्थळ | नकाशा = DC Metro Map 2013.svg }} '''वॉशिंग्टन मेट्रो''' ही भुयारी रेल्वे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] शहर आणि उपनगरांना जोडणारी रेल्वेसेवा आहे. याला मेट्रो किंवा मेट्रोरेल नावांनीही ओळखले जाते. वॉशिंग्टन मेट्रो अमेरिकेतील दुसऱ्या क्रमांकाची ([[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्कनंतर]]) सर्वाधिक वर्दळीची भुयारी रेल्वेसेवा आहे. २००८ साली यातून २१ कोटी ५३ लाख प्रवाशांनी याचा वापर केला. ही सेवा वापरण्याचे मूल्य अंतर, वेळ तसेच तिकिटाच्या प्रकारावरून ठरते. मेट्रो [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] आणि [[मेरीलँड]] व [[व्हर्जिनिया]] राज्यांना आपली सेवा पुरवते. मेरीलँडमध्ये मेट्रो [[माँटगोमरी काउंटी, मेरीलँड|माँटगोमरी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी, मेरीलँड|प्रिन्स जॉर्जेस]] जिल्ह्यांमध्ये सेवा देते; तर व्हर्जिनियामध्ये ती [[अर्लिंग्टन काउंटी, व्हर्जिनिया|अर्लिंग्टन]], [[फेरफॅक्स काउंटी, व्हर्जिनिया|फेरफॅक्स]] आणि [[लाउडन काउंटी, व्हर्जिनिया|लाउडन]] काउंट्या आणि [[अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनिया|अलेक्झांड्रिया]] या स्वतंत्र शहराला सेवा पुरवते.<!-- Despite their names, East and West Falls Church lie just outside the borders of the independent city itself.  Combined with its ridership in the independent Virginia cities of [[Falls Church]] and [[Fairfax, Virginia|Fairfax]], the Metro service area is largely coextensive with the inner ring of the Washington metropolitan area.--> १९ मे २०२३ रोजी [[पोटोमॅक यार्ड स्टेशन|पोटोमॅक यार्ड]] येथे नवीन स्टेशन उघडणे, हा या प्रणालीचा सर्वात अलीकडील विस्तार आहे. डी.सी. महानगर क्षेत्राच्या दाट लोकवस्तीच्या भागात (डिस्ट्रिक्टच्या बहुतेक भागासह) ही प्रणाली मुख्यत्वे खोल-स्तरीय [[प्रवासी रेल्वे शब्दावली#सबवे|भुयारी रेल्वे]] म्हणून कार्य करते, तर उपनगरीय भागातील बहुतेक मार्ग पृष्ठभागावर किंवा [[उन्नत रेल्वे|उन्नत]] (एलिव्हेटेड) स्वरूपाचे आहेत. पश्चिम गोलार्धातील ७० मीटर (२३० फूट) लांबीचा सर्वात लांब सिंगल-टियर सरकता जिना (एस्केलेटर) मेट्रोच्या खोल स्तरावर असलेल्या {{wmata|Wheaton}} स्टेशनवर स्थित आहे.<ref name="facts 2017">{{Cite web|url=https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|title=Metro Facts 2018|website=WMATA|access-date=November 14, 2019|archive-date=July 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711072813/https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|url-status=live}}</ref> २०२५ मध्ये एकूण १८,८५,४९,७०० प्रवाशांनी या प्रणालीवर प्रवास केला होती. ही संख्या प्रत्येक कामाच्या दिवशी सुमारे ४,३९,२०० इतकी होती. प्रवासी संख्येनुसार अमेरिकेतील जलद प्रवासी प्रणालीपैकी मेट्रो [[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्क सिटी सबवेनंतर]] ही दुसरी सर्वात व्यस्त आणि उत्तर अमेरिकेतील पाचवी सर्वात व्यस्त रेल्वे आहे.<ref>{{cite web |url=https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |title=With soaring Metro, DC Streetcar, and VRE ridership, Washington region leads transit recovery in US |date=July 6, 2023 |access-date=July 6, 2023 |publisher=Greater Greater Washington |archive-date=April 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422192703/https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |url-status=live }}</ref> जून २००८ मध्ये मेट्रोतून सर्वाधिक १,९७,२९,६४१ फेऱ्या (प्रत्येक कामाच्या दिवशी सरासरी ७,९८,४५६) झाल्या.<ref name="riders2008">{{Cite web |url=https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |title=215 million people rode Metro in fiscal year 2008 |date=July 8, 2008 |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority |access-date=January 20, 2017 |archive-date=February 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202012522/https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |url-status=live }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:वॉशिंग्टन, डी.सी.|मेट्रो]] [[वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक]] [[वर्ग:अमेरिकेमधील वाहतूक]] [[वर्ग:वॉशिंग्टन मेट्रो]] [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील निर्मिती]] eykfg0a2gfunnxr1863xajc0vtmdi5h 2683609 2683608 2026-05-10T18:06:52Z अभय नातू 206 व्याकरण 2683609 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट वाहतूक | नाव = वॉशिंग्टन मेट्रो | चित्र = WMATA Metro Logo.svg | चित्र२ = | वर्णन = | मालक = | स्थान = [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], उत्तर [[व्हर्जिनिया]], दक्षिण [[मेरीलँड]] | प्रकार = जलद वाहतूक | मार्ग = ६ | लांबी = | स्थानके = ९१ | प्रवासी = ७,५१,५३८ (जून २०१४) | वार्षिक_प्रवासी = २० कोटी ९० लाख | आरंभ = [[२७ मार्च]], [[इ.स. १९७६]] | अधिकारी = जॅक रेका (तात्पुरता मुख्याधिकारी) | मुख्यालय = ६००, फिफ्थ स्ट्रीट नॉर्थवेस्ट, वॉशिंग्टन, डी.सी - २०००१ | वेब = www.wmata.com अधिकृत संकेतस्थळ | नकाशा = DC Metro Map 2013.svg }} '''वॉशिंग्टन मेट्रो''' ही भुयारी रेल्वे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] शहर आणि उपनगरांना जोडणारी रेल्वेसेवा आहे. याला मेट्रो किंवा मेट्रोरेल नावांनीही ओळखले जाते. वॉशिंग्टन मेट्रो अमेरिकेतील दुसऱ्या क्रमांकाची ([[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्कनंतर]]) सर्वाधिक वर्दळीची भुयारी रेल्वेसेवा आहे. २००८ साली यातून २१ कोटी ५३ लाख प्रवाशांनी याचा वापर केला. ही सेवा वापरण्याचे मूल्य अंतर, वेळ तसेच तिकिटाच्या प्रकारावरून ठरते. मेट्रो [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] आणि [[मेरीलँड]] व [[व्हर्जिनिया]] राज्यांना आपली सेवा पुरवते. मेरीलँडमध्ये मेट्रो [[माँटगोमरी काउंटी, मेरीलँड|माँटगोमरी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी, मेरीलँड|प्रिन्स जॉर्जेस]] जिल्ह्यांमध्ये सेवा देते; तर व्हर्जिनियामध्ये ती [[अर्लिंग्टन काउंटी, व्हर्जिनिया|अर्लिंग्टन]], [[फेरफॅक्स काउंटी, व्हर्जिनिया|फेरफॅक्स]] आणि [[लाउडन काउंटी, व्हर्जिनिया|लाउडन]] काउंट्या आणि [[अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनिया|अलेक्झांड्रिया]] या स्वतंत्र शहराला सेवा पुरवते.<!-- Despite their names, East and West Falls Church lie just outside the borders of the independent city itself.  Combined with its ridership in the independent Virginia cities of [[Falls Church]] and [[Fairfax, Virginia|Fairfax]], the Metro service area is largely coextensive with the inner ring of the Washington metropolitan area.--> १९ मे २०२३ रोजी [[पोटोमॅक यार्ड स्टेशन|पोटोमॅक यार्ड]] येथे नवीन स्टेशन उघडणे, हा या प्रणालीचा सर्वात अलीकडील विस्तार आहे. डी.सी. महानगर क्षेत्राच्या दाट लोकवस्तीच्या भागात ही प्रणाली मुख्यत्वे जमिनीखालून धावते, तर उपनगरीय भागातील बहुतेक मार्ग पृष्ठभागावर किंवा पुलांवरुन धावते. व्हीटन स्थानकातील ७० मीटर (२३० फूट) लांबीचा सरकता जिना पश्चिम गोलार्धातील सर्वाधिक लांबीचा आहे.<ref name="facts 2017">{{Cite web|url=https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|title=Metro Facts 2018|website=WMATA|access-date=November 14, 2019|archive-date=July 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711072813/https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|url-status=live}}</ref> २०२५ मध्ये एकूण १८,८५,४९,७०० प्रवाशांनी या प्रणालीवर प्रवास केला होती. ही संख्या प्रत्येक कामाच्या दिवशी सुमारे ४,३९,२०० इतकी होती. प्रवासी संख्येनुसार अमेरिकेतील जलद प्रवासी प्रणालीपैकी मेट्रो [[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्क सिटी सबवेनंतर]] ही दुसरी सर्वात व्यस्त आणि उत्तर अमेरिकेतील पाचवी सर्वात व्यस्त रेल्वे आहे.<ref>{{cite web |url=https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |title=With soaring Metro, DC Streetcar, and VRE ridership, Washington region leads transit recovery in US |date=July 6, 2023 |access-date=July 6, 2023 |publisher=Greater Greater Washington |archive-date=April 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422192703/https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |url-status=live }}</ref> जून २००८ मध्ये मेट्रोतून सर्वाधिक १,९७,२९,६४१ फेऱ्या (प्रत्येक कामाच्या दिवशी सरासरी ७,९८,४५६) झाल्या.<ref name="riders2008">{{Cite web |url=https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |title=215 million people rode Metro in fiscal year 2008 |date=July 8, 2008 |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority |access-date=January 20, 2017 |archive-date=February 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202012522/https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |url-status=live }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:वॉशिंग्टन, डी.सी.|मेट्रो]] [[वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक]] [[वर्ग:अमेरिकेमधील वाहतूक]] [[वर्ग:वॉशिंग्टन मेट्रो]] [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील निर्मिती]] 00c23wnckw2off31kakxkkbmx1bx6fj 2683610 2683609 2026-05-10T18:06:53Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]]) 2683610 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट वाहतूक | नाव = वॉशिंग्टन मेट्रो | चित्र = WMATA Metro Logo.svg | चित्र२ = | वर्णन = | मालक = | स्थान = [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], उत्तर [[व्हर्जिनिया]], दक्षिण [[मेरीलँड]] | प्रकार = जलद वाहतूक | मार्ग = ६ | लांबी = | स्थानके = ९१ | प्रवासी = ७,५१,५३८ (जून २०१४) | वार्षिक_प्रवासी = २० कोटी ९० लाख | आरंभ = [[२७ मार्च]], [[इ.स. १९७६]] | अधिकारी = जॅक रेका (तात्पुरता मुख्याधिकारी) | मुख्यालय = ६००, फिफ्थ स्ट्रीट नॉर्थवेस्ट, वॉशिंग्टन, डी.सी - २०००१ | वेब = www.wmata.com अधिकृत संकेतस्थळ | नकाशा = DC Metro Map 2013.svg }} '''वॉशिंग्टन मेट्रो''' ही भुयारी रेल्वे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] शहर आणि उपनगरांना जोडणारी रेल्वेसेवा आहे. याला मेट्रो किंवा मेट्रोरेल नावांनीही ओळखले जाते. वॉशिंग्टन मेट्रो अमेरिकेतील दुसऱ्या क्रमांकाची ([[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्कनंतर]]) सर्वाधिक वर्दळीची भुयारी रेल्वेसेवा आहे. २००८ साली यातून २१ कोटी ५३ लाख प्रवाशांनी याचा वापर केला. ही सेवा वापरण्याचे मूल्य अंतर, वेळ तसेच तिकिटाच्या प्रकारावरून ठरते. मेट्रो [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] आणि [[मेरीलँड]] व [[व्हर्जिनिया]] राज्यांना आपली सेवा पुरवते. मेरीलँडमध्ये मेट्रो [[माँटगोमरी काउंटी, मेरीलँड|माँटगोमरी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी, मेरीलँड|प्रिन्स जॉर्जेस]] जिल्ह्यांमध्ये सेवा देते; तर व्हर्जिनियामध्ये ती [[अर्लिंग्टन काउंटी, व्हर्जिनिया|अर्लिंग्टन]], [[फेरफॅक्स काउंटी, व्हर्जिनिया|फेरफॅक्स]] आणि [[लाउडन काउंटी, व्हर्जिनिया|लाउडन]] काउंट्या आणि [[अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनिया|अलेक्झांड्रिया]] या स्वतंत्र शहराला सेवा पुरवते.<!-- Despite their names, East and West Falls Church lie just outside the borders of the independent city itself.  Combined with its ridership in the independent Virginia cities of [[Falls Church]] and [[Fairfax, Virginia|Fairfax]], the Metro service area is largely coextensive with the inner ring of the Washington metropolitan area.--> १९ मे २०२३ रोजी [[पोटोमॅक यार्ड स्टेशन|पोटोमॅक यार्ड]] येथे नवीन स्टेशन उघडणे, हा या प्रणालीचा सर्वात अलीकडील विस्तार आहे. डी.सी. महानगर क्षेत्राच्या दाट लोकवस्तीच्या भागात ही प्रणाली मुख्यत्वे जमिनीखालून धावते, तर उपनगरीय भागातील बहुतेक मार्ग पृष्ठभागावर किंवा पुलांवरून धावते. व्हीटन स्थानकातील ७० मीटर (२३० फूट) लांबीचा सरकता जिना पश्चिम गोलार्धातील सर्वाधिक लांबीचा आहे.<ref name="facts 2017">{{Cite web|url=https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|title=Metro Facts 2018|website=WMATA|access-date=November 14, 2019|archive-date=July 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711072813/https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|url-status=live}}</ref> २०२५ मध्ये एकूण १८,८५,४९,७०० प्रवाशांनी या प्रणालीवर प्रवास केला होती. ही संख्या प्रत्येक कामाच्या दिवशी सुमारे ४,३९,२०० इतकी होती. प्रवासी संख्येनुसार अमेरिकेतील जलद प्रवासी प्रणालीपैकी मेट्रो [[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्क सिटी सबवेनंतर]] ही दुसरी सर्वात व्यस्त आणि उत्तर अमेरिकेतील पाचवी सर्वात व्यस्त रेल्वे आहे.<ref>{{cite web |url=https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |title=With soaring Metro, DC Streetcar, and VRE ridership, Washington region leads transit recovery in US |date=July 6, 2023 |access-date=July 6, 2023 |publisher=Greater Greater Washington |archive-date=April 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422192703/https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |url-status=live }}</ref> जून २००८ मध्ये मेट्रोतून सर्वाधिक १,९७,२९,६४१ फेऱ्या (प्रत्येक कामाच्या दिवशी सरासरी ७,९८,४५६) झाल्या.<ref name="riders2008">{{Cite web |url=https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |title=215 million people rode Metro in fiscal year 2008 |date=July 8, 2008 |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority |access-date=January 20, 2017 |archive-date=February 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202012522/https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |url-status=live }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:वॉशिंग्टन, डी.सी.|मेट्रो]] [[वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक]] [[वर्ग:अमेरिकेमधील वाहतूक]] [[वर्ग:वॉशिंग्टन मेट्रो]] [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील निर्मिती]] kvi505oqqzdfgvurleexk7h3o8jemwn 2683636 2683610 2026-05-10T19:33:33Z अभय नातू 206 /* संदर्भ आणि नोंदी */ 2683636 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट वाहतूक | नाव = वॉशिंग्टन मेट्रो | चित्र = WMATA Metro Logo.svg | चित्र२ = | वर्णन = | मालक = | स्थान = [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], उत्तर [[व्हर्जिनिया]], दक्षिण [[मेरीलँड]] | प्रकार = जलद वाहतूक | मार्ग = ६ | लांबी = | स्थानके = ९१ | प्रवासी = ७,५१,५३८ (जून २०१४) | वार्षिक_प्रवासी = २० कोटी ९० लाख | आरंभ = [[२७ मार्च]], [[इ.स. १९७६]] | अधिकारी = जॅक रेका (तात्पुरता मुख्याधिकारी) | मुख्यालय = ६००, फिफ्थ स्ट्रीट नॉर्थवेस्ट, वॉशिंग्टन, डी.सी - २०००१ | वेब = www.wmata.com अधिकृत संकेतस्थळ | नकाशा = DC Metro Map 2013.svg }} '''वॉशिंग्टन मेट्रो''' ही भुयारी रेल्वे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] शहर आणि उपनगरांना जोडणारी रेल्वेसेवा आहे. याला मेट्रो किंवा मेट्रोरेल नावांनीही ओळखले जाते. वॉशिंग्टन मेट्रो अमेरिकेतील दुसऱ्या क्रमांकाची ([[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्कनंतर]]) सर्वाधिक वर्दळीची भुयारी रेल्वेसेवा आहे. २००८ साली यातून २१ कोटी ५३ लाख प्रवाशांनी याचा वापर केला. ही सेवा वापरण्याचे मूल्य अंतर, वेळ तसेच तिकिटाच्या प्रकारावरून ठरते. मेट्रो [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] आणि [[मेरीलँड]] व [[व्हर्जिनिया]] राज्यांना आपली सेवा पुरवते. मेरीलँडमध्ये मेट्रो [[माँटगोमरी काउंटी, मेरीलँड|माँटगोमरी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी, मेरीलँड|प्रिन्स जॉर्जेस]] जिल्ह्यांमध्ये सेवा देते; तर व्हर्जिनियामध्ये ती [[अर्लिंग्टन काउंटी, व्हर्जिनिया|अर्लिंग्टन]], [[फेरफॅक्स काउंटी, व्हर्जिनिया|फेरफॅक्स]] आणि [[लाउडन काउंटी, व्हर्जिनिया|लाउडन]] काउंट्या आणि [[अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनिया|अलेक्झांड्रिया]] या स्वतंत्र शहराला सेवा पुरवते.<!-- Despite their names, East and West Falls Church lie just outside the borders of the independent city itself.  Combined with its ridership in the independent Virginia cities of [[Falls Church]] and [[Fairfax, Virginia|Fairfax]], the Metro service area is largely coextensive with the inner ring of the Washington metropolitan area.--> १९ मे २०२३ रोजी [[पोटोमॅक यार्ड स्टेशन|पोटोमॅक यार्ड]] येथे नवीन स्टेशन उघडणे, हा या प्रणालीचा सर्वात अलीकडील विस्तार आहे. डी.सी. महानगर क्षेत्राच्या दाट लोकवस्तीच्या भागात ही प्रणाली मुख्यत्वे जमिनीखालून धावते, तर उपनगरीय भागातील बहुतेक मार्ग पृष्ठभागावर किंवा पुलांवरून धावते. व्हीटन स्थानकातील ७० मीटर (२३० फूट) लांबीचा सरकता जिना पश्चिम गोलार्धातील सर्वाधिक लांबीचा आहे.<ref name="facts 2017">{{Cite web|url=https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|title=Metro Facts 2018|website=WMATA|access-date=November 14, 2019|archive-date=July 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711072813/https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|url-status=live}}</ref> २०२५ मध्ये एकूण १८,८५,४९,७०० प्रवाशांनी या प्रणालीवर प्रवास केला होती. ही संख्या प्रत्येक कामाच्या दिवशी सुमारे ४,३९,२०० इतकी होती. प्रवासी संख्येनुसार अमेरिकेतील जलद प्रवासी प्रणालीपैकी मेट्रो [[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्क सिटी सबवेनंतर]] ही दुसरी सर्वात व्यस्त आणि उत्तर अमेरिकेतील पाचवी सर्वात व्यस्त रेल्वे आहे.<ref>{{cite web |url=https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |title=With soaring Metro, DC Streetcar, and VRE ridership, Washington region leads transit recovery in US |date=July 6, 2023 |access-date=July 6, 2023 |publisher=Greater Greater Washington |archive-date=April 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422192703/https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |url-status=live }}</ref> जून २००८ मध्ये मेट्रोतून सर्वाधिक १,९७,२९,६४१ फेऱ्या (प्रत्येक कामाच्या दिवशी सरासरी ७,९८,४५६) झाल्या.<ref name="riders2008">{{Cite web |url=https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |title=215 million people rode Metro in fiscal year 2008 |date=July 8, 2008 |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority |access-date=January 20, 2017 |archive-date=February 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202012522/https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |url-status=live }}</ref> == == [[चित्र:Washington DC Metro Map-2023 (To Scale).svg|thumb|upright=1.25|वॉशिंग्टन मेट्रोचा प्रमाणानुसार नकाशा.]] १९७६ मध्ये मेट्रोची पहिली मार्गिका सुरू झाली. २०२६मध्ये मेट्रोमध्ये सहा मार्गिका, ९८ स्थानके असून एकूण लांबी २०८ किमी (१२९ मैल) आहे.<ref name="wmatafacts">{{cite web |url=https://www.wmata.com/about/upload/Metro-Facts-2015.pdf |title=2015 Metro Facts |year=2015 |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority (WMATA) |access-date=March 15, 2016 |archive-date=February 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202021555/https://www.wmata.com/about/upload/Metro-Facts-2015.pdf |url-status=live }}</ref> हे रेल्वे मार्ग जवळच्या उपनगरांमधून मध्यवर्ती वॉशिंग्टनमध्ये केंद्रित होतात. मेट्रोच्या मार्गिकांवरील गाड्या इतर मार्गिकांच्या रुळांचा वापर करतात.<ref name="wmatafacts" /> /मेट्रो जाळ्याचा आराखडा [[लान्स वायमन]] आणि बिल कॅनन यांनी न्यूयॉर्कमधील आपल्या ''वायमन आणि कॅनन'' या कंपनीद्वारे तयार केला होता.<ref name="WaPo">{{cite news|first=Dana|last=Hedgpeth|url=https://www.washingtonpost.com/local/commuting/after-more-than-30-years-metro-map-is-being-redesigned-by-creator-lance-wyman/2011/05/31/AGeyD4IH_story.html|title=After more than 30 years, Metro map is being redesigned by creator Lance Wyman|archive-url=https://web.archive.org/web/20171209044217/https://www.washingtonpost.com/local/commuting/after-more-than-30-years-metro-map-is-being-redesigned-by-creator-lance-wyman/2011/05/31/AGeyD4IH_story.html |archive-date=December 9, 2017|newspaper=The Washington Post|date=June 4, 2011}}</ref><ref>{{cite web |title=Metro |url=http://billcannandesign.com/metro.html |access-date=January 28, 2017 |archive-date=March 9, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309013805/http://www.billcannandesign.com/metro.html |url-status=live }}</ref> मेट्रोचे सुमारे ८० किमी (५० मैल) मार्ग आणि ९८ पैकी ४७ स्थानके जमिनीखाली आहेत. शहराच्या मध्यवर्ती भागांत आणि दाट लोकवस्तीच्या उपनगरांमध्ये रेल्वे जमिनीखालून धावते. एकूण मार्गांपैकी सुमारे ७४ किमी (४६ मैल) मार्ग पृष्ठभागावर आहेत आणि १४ किमी (९ मैल) मार्ग पुलांवरुन आहेत.<ref name="wmatafacts" /> ही प्रणाली १,४२९ मिमी (४ फूट ८.२५ इंच) ट्रॅक गेजवर चालते, जो मानक गेज रेल्वेच्या मर्यादेत येतो.<ref name="The Pocket List of Railroad Officials 1977 p. ">{{cite book | title=The Pocket List of Railroad Officials | publisher=National Railway Publication Company | issue=v. 83, no. 1 | year=1977 | url=https://books.google.com/books?id=-VkGAAAAMAAJ | page=645}}</ref> पूर्वी केवळ मेट्रो आणि इतर सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर करून ९७ स्टेशन्स पार करण्यासाठी लागणारा विक्रमी वेळ ८ तास ५४ मिनिटे होता. हा विक्रम ट्रॅव्हल अनुदिनक लुकास वॉल याने १६ नोव्हेंबर २०२२ रोजी प्रस्थापित केला होता. त्यानंतर २३ जानेवारी २०२३ रोजी क्लेर अुआयो या विद्यार्थिनीने ८ तास ३६ मिनिटांत हा टप्पा पूर्ण करून विक्रम मोडला. हे दोन्ही विक्रम मे २०२३ मध्ये [[पोटोमॅक यार्ड मेट्रो स्थानक|पोटोमॅक यार्ड स्थानक]] उघडण्यापूर्वीचे होते.<ref>{{cite web |url=https://www.wusa9.com/article/news/local/dc/new-metro-station-wmata-speed-run-record/65-30cefd4c-bccf-4763-af79-9d8c7b06aa34 |title=High school student sets new 'speed run' record for visiting all DC-area Metro stations|date=February 2, 2023 |access-date=June 4, 2023 }}</ref> पोटोमॅक यार्ड स्टेशन उघडल्यानंतरही प्रवाशांनी हे आव्हान सुरूच ठेवले आणि सध्याचा विक्रम ७ तास ३८ मिनिटे आहे, जो २८ मार्च २०२५ रोजी नोंदवला गेला.<ref>{{cite web |url=https://www.transitruns.org/wmata/ |title=Washington Metro Leaderboard - TransitRuns |access-date=August 16, 2025 |archive-date=August 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825004630/https://www.transitruns.org/wmata/ |url-status=live }}</ref> महसूल मिळवण्यासाठी मेट्रोने स्थानकांमध्ये किरकोळ विक्री व्यवसायांना परवानगी देण्यास सुरुवात केली आहे. यामध्ये डीव्हीडी-भाड्याने देणारी मशीन्स आणि [[ओल्ड टाऊन ट्रॉली टूर्स]]साठीच्या तिकीट खिडक्यांचा समावेश आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.wmata.com/about/news/PressReleaseDetail.cfm?ReleaseID=4889 |title=Metro launches retail at Smithsonian Metrorail station |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority |access-date=April 7, 2011 |archive-date=October 16, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171016175301/https://www.wmata.com/about/news/PressReleaseDetail.cfm?ReleaseID=4889 |url-status=live }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:वॉशिंग्टन, डी.सी.|मेट्रो]] [[वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक]] [[वर्ग:अमेरिकेमधील वाहतूक]] [[वर्ग:वॉशिंग्टन मेट्रो]] [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील निर्मिती]] de2zcevk4oj79zrskfalg29q29kexj4 2683637 2683636 2026-05-10T19:33:34Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]]); शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]]) 2683637 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट वाहतूक | नाव = वॉशिंग्टन मेट्रो | चित्र = WMATA Metro Logo.svg | चित्र२ = | वर्णन = | मालक = | स्थान = [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], उत्तर [[व्हर्जिनिया]], दक्षिण [[मेरीलँड]] | प्रकार = जलद वाहतूक | मार्ग = ६ | लांबी = | स्थानके = ९१ | प्रवासी = ७,५१,५३८ (जून २०१४) | वार्षिक_प्रवासी = २० कोटी ९० लाख | आरंभ = [[२७ मार्च]], [[इ.स. १९७६]] | अधिकारी = जॅक रेका (तात्पुरता मुख्याधिकारी) | मुख्यालय = ६००, फिफ्थ स्ट्रीट नॉर्थवेस्ट, वॉशिंग्टन, डी.सी - २०००१ | वेब = www.wmata.com अधिकृत संकेतस्थळ | नकाशा = DC Metro Map 2013.svg }} '''वॉशिंग्टन मेट्रो''' ही भुयारी रेल्वे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] शहर आणि उपनगरांना जोडणारी रेल्वेसेवा आहे. याला मेट्रो किंवा मेट्रोरेल नावांनीही ओळखले जाते. वॉशिंग्टन मेट्रो अमेरिकेतील दुसऱ्या क्रमांकाची ([[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्कनंतर]]) सर्वाधिक वर्दळीची भुयारी रेल्वेसेवा आहे. २००८ साली यातून २१ कोटी ५३ लाख प्रवाशांनी याचा वापर केला. ही सेवा वापरण्याचे मूल्य अंतर, वेळ तसेच तिकिटाच्या प्रकारावरून ठरते. मेट्रो [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] आणि [[मेरीलँड]] व [[व्हर्जिनिया]] राज्यांना आपली सेवा पुरवते. मेरीलँडमध्ये मेट्रो [[माँटगोमरी काउंटी, मेरीलँड|माँटगोमरी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी, मेरीलँड|प्रिन्स जॉर्जेस]] जिल्ह्यांमध्ये सेवा देते; तर व्हर्जिनियामध्ये ती [[अर्लिंग्टन काउंटी, व्हर्जिनिया|अर्लिंग्टन]], [[फेरफॅक्स काउंटी, व्हर्जिनिया|फेरफॅक्स]] आणि [[लाउडन काउंटी, व्हर्जिनिया|लाउडन]] काउंट्या आणि [[अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनिया|अलेक्झांड्रिया]] या स्वतंत्र शहराला सेवा पुरवते.<!-- Despite their names, East and West Falls Church lie just outside the borders of the independent city itself.  Combined with its ridership in the independent Virginia cities of [[Falls Church]] and [[Fairfax, Virginia|Fairfax]], the Metro service area is largely coextensive with the inner ring of the Washington metropolitan area.--> १९ मे २०२३ रोजी [[पोटोमॅक यार्ड स्टेशन|पोटोमॅक यार्ड]] येथे नवीन स्टेशन उघडणे, हा या प्रणालीचा सर्वात अलीकडील विस्तार आहे. डी.सी. महानगर क्षेत्राच्या दाट लोकवस्तीच्या भागात ही प्रणाली मुख्यत्वे जमिनीखालून धावते, तर उपनगरीय भागातील बहुतेक मार्ग पृष्ठभागावर किंवा पुलांवरून धावते. व्हीटन स्थानकातील ७० मीटर (२३० फूट) लांबीचा सरकता जिना पश्चिम गोलार्धातील सर्वाधिक लांबीचा आहे.<ref name="facts 2017">{{Cite web|url=https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|title=Metro Facts 2018|website=WMATA|access-date=November 14, 2019|archive-date=July 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711072813/https://www.wmata.com/about/upload/2019-Metro-Snapshot-Fact-Sheet.pdf|url-status=live}}</ref> २०२५ मध्ये एकूण १८,८५,४९,७०० प्रवाशांनी या प्रणालीवर प्रवास केला होती. ही संख्या प्रत्येक कामाच्या दिवशी सुमारे ४,३९,२०० इतकी होती. प्रवासी संख्येनुसार अमेरिकेतील जलद प्रवासी प्रणालीपैकी मेट्रो [[न्यू यॉर्क सिटी सबवे|न्यू यॉर्क सिटी सबवेनंतर]] ही दुसरी सर्वात व्यस्त आणि उत्तर अमेरिकेतील पाचवी सर्वात व्यस्त रेल्वे आहे.<ref>{{cite web |url=https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |title=With soaring Metro, DC Streetcar, and VRE ridership, Washington region leads transit recovery in US |date=July 6, 2023 |access-date=July 6, 2023 |publisher=Greater Greater Washington |archive-date=April 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422192703/https://ggwash.org/view/90163/soaring-ridership-leads-transit-recovery-in-us |url-status=live }}</ref> जून २००८ मध्ये मेट्रोतून सर्वाधिक १,९७,२९,६४१ फेऱ्या (प्रत्येक कामाच्या दिवशी सरासरी ७,९८,४५६) झाल्या.<ref name="riders2008">{{Cite web |url=https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |title=215 million people rode Metro in fiscal year 2008 |date=July 8, 2008 |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority |access-date=January 20, 2017 |archive-date=February 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202012522/https://www.wmata.com/about/news/pressreleasedetail.cfm?ReleaseID=2179 |url-status=live }}</ref> == == [[चित्र:Washington DC Metro Map-2023 (To Scale).svg|thumb|upright=1.25|वॉशिंग्टन मेट्रोचा प्रमाणानुसार नकाशा.]] १९७६ मध्ये मेट्रोची पहिली मार्गिका सुरू झाली. २०२६मध्ये मेट्रोमध्ये सहा मार्गिका, ९८ स्थानके असून एकूण लांबी २०८ किमी (१२९ मैल) आहे.<ref name="wmatafacts">{{cite web |url=https://www.wmata.com/about/upload/Metro-Facts-2015.pdf |title=2015 Metro Facts |year=2015 |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority (WMATA) |access-date=March 15, 2016 |archive-date=February 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202021555/https://www.wmata.com/about/upload/Metro-Facts-2015.pdf |url-status=live }}</ref> हे रेल्वे मार्ग जवळच्या उपनगरांमधून मध्यवर्ती वॉशिंग्टनमध्ये केंद्रित होतात. मेट्रोच्या मार्गिकांवरील गाड्या इतर मार्गिकांच्या रुळांचा वापर करतात.<ref name="wmatafacts" /> /मेट्रो जाळ्याचा आराखडा [[लान्स वायमन]] आणि बिल कॅनन यांनी न्यू यॉर्कमधील आपल्या ''वायमन आणि कॅनन'' या कंपनीद्वारे तयार केला होता.<ref name="WaPo">{{cite news|first=Dana|last=Hedgpeth|url=https://www.washingtonpost.com/local/commuting/after-more-than-30-years-metro-map-is-being-redesigned-by-creator-lance-wyman/2011/05/31/AGeyD4IH_story.html|title=After more than 30 years, Metro map is being redesigned by creator Lance Wyman|archive-url=https://web.archive.org/web/20171209044217/https://www.washingtonpost.com/local/commuting/after-more-than-30-years-metro-map-is-being-redesigned-by-creator-lance-wyman/2011/05/31/AGeyD4IH_story.html |archive-date=December 9, 2017|newspaper=The Washington Post|date=June 4, 2011}}</ref><ref>{{cite web |title=Metro |url=http://billcannandesign.com/metro.html |access-date=January 28, 2017 |archive-date=March 9, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309013805/http://www.billcannandesign.com/metro.html |url-status=live }}</ref> मेट्रोचे सुमारे ८० किमी (५० मैल) मार्ग आणि ९८ पैकी ४७ स्थानके जमिनीखाली आहेत. शहराच्या मध्यवर्ती भागांत आणि दाट लोकवस्तीच्या उपनगरांमध्ये रेल्वे जमिनीखालून धावते. एकूण मार्गांपैकी सुमारे ७४ किमी (४६ मैल) मार्ग पृष्ठभागावर आहेत आणि १४ किमी (९ मैल) मार्ग पुलांवरून आहेत.<ref name="wmatafacts" /> ही प्रणाली १,४२९ मिमी (४ फूट ८.२५ इंच) ट्रॅक गेजवर चालते, जो मानक गेज रेल्वेच्या मर्यादेत येतो.<ref name="The Pocket List of Railroad Officials 1977 p. ">{{cite book | title=The Pocket List of Railroad Officials | publisher=National Railway Publication Company | issue=v. 83, no. 1 | year=1977 | url=https://books.google.com/books?id=-VkGAAAAMAAJ | page=645}}</ref> पूर्वी केवळ मेट्रो आणि इतर सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर करून ९७ स्टेशन्स पार करण्यासाठी लागणारा विक्रमी वेळ ८ तास ५४ मिनिटे होता. हा विक्रम ट्रॅव्हल अनुदिनक लुकास वॉल याने १६ नोव्हेंबर २०२२ रोजी प्रस्थापित केला होता. त्यानंतर २३ जानेवारी २०२३ रोजी क्लेर अुआयो या विद्यार्थिनीने ८ तास ३६ मिनिटांत हा टप्पा पूर्ण करून विक्रम मोडला. हे दोन्ही विक्रम मे २०२३ मध्ये [[पोटोमॅक यार्ड मेट्रो स्थानक|पोटोमॅक यार्ड स्थानक]] उघडण्यापूर्वीचे होते.<ref>{{cite web |url=https://www.wusa9.com/article/news/local/dc/new-metro-station-wmata-speed-run-record/65-30cefd4c-bccf-4763-af79-9d8c7b06aa34 |title=High school student sets new 'speed run' record for visiting all DC-area Metro stations|date=February 2, 2023 |access-date=June 4, 2023 }}</ref> पोटोमॅक यार्ड स्टेशन उघडल्यानंतरही प्रवाशांनी हे आव्हान सुरूच ठेवले आणि सध्याचा विक्रम ७ तास ३८ मिनिटे आहे, जो २८ मार्च २०२५ रोजी नोंदवला गेला.<ref>{{cite web |url=https://www.transitruns.org/wmata/ |title=Washington Metro Leaderboard - TransitRuns |access-date=August 16, 2025 |archive-date=August 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825004630/https://www.transitruns.org/wmata/ |url-status=live }}</ref> महसूल मिळवण्यासाठी मेट्रोने स्थानकांमध्ये किरकोळ विक्री व्यवसायांना परवानगी देण्यास सुरुवात केली आहे. यामध्ये डीव्हीडी-भाड्याने देणारी मशीन्स आणि [[ओल्ड टाऊन ट्रॉली टूर्स]]साठीच्या तिकीट खिडक्यांचा समावेश आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.wmata.com/about/news/PressReleaseDetail.cfm?ReleaseID=4889 |title=Metro launches retail at Smithsonian Metrorail station |publisher=Washington Metropolitan Area Transit Authority |access-date=April 7, 2011 |archive-date=October 16, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171016175301/https://www.wmata.com/about/news/PressReleaseDetail.cfm?ReleaseID=4889 |url-status=live }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:वॉशिंग्टन, डी.सी.|मेट्रो]] [[वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक]] [[वर्ग:अमेरिकेमधील वाहतूक]] [[वर्ग:वॉशिंग्टन मेट्रो]] [[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील निर्मिती]] fy7xappsoyvv1f65g1jc2bhoky2coji 0 186379 2683751 2430846 2026-05-11T10:58:55Z Abhijitsathe 4193 2683751 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = रचना बॅनर्जी | चित्र नाव = Rachana_Banerjee_2020.png | चित्र आकारमान = 250px | पद = [[संसद सदस्य]] | मतदारसंघ = [[हूगळी लोकसभा मतदारसंघ|हूगळी]] | कार्यकाळ_आरंभ = ४ जून २०२४ | कार्यकाळ_समाप्ती = | राष्ट्रपती = | मागील = [[लॉकेट चॅटर्जी]] | पुढील = | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1972|10|2}} | जन्मस्थान = [[कोलकाता]], [[पश्चिम बंगाल]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = [[तृणमूल काँग्रेस]] | व्यवसाय = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''रचना बॅनर्जी''' ([[बांग्ला भाषा|बांग्ला]]: রচনা বন্দ্যোপাধ্যায়, जन्म: २ ऑक्टोबर १९७२) ही एक [[भारत]]ीय अभिनेत्री व विद्यमान [[लोकसभा]] सदस्य आहे. प्रामुख्याने [[बंगाली भाषा|बंगाली]] चित्रपटांमध्ये कामे करणाऱ्या बॅनर्जीने १९९९ सालच्या [[सूर्यवंशम (हिंदी चित्रपट)|सूर्यवंशम]] या [[अमिताभ बच्चन]]ची प्रमुख भूमिका असलेल्या [[बॉलिवूड]] चित्रपटातही अभिनय केला होता. २०२४ लोकसभा निवडणुकीमध्ये रचना बॅनर्जी [[तृणमूल काँग्रेस]] पक्षाकडून [[हूगळी लोकसभा मतदारसंघ|हूगळी]] लोकसभा मतदारसंघामधून निवडून आली. ==बाह्य दुवे== {{IMDb title|1383984}} {{DEFAULTSORT:बॅनर्जी, रचना}} [[वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]] qkm1hq6c6d5cuykwukr6xh28jvic1uc 0 200569 2683709 2630991 2026-05-11T05:55:15Z Abhijitsathe 4193 2683709 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''पश्चिम बंगाल विधानसभा''' ([[बंगाली भाषा|बंगाली]]: পশ্চিমবঙ্গ বিধানসভা) हे [[भारत]]ाच्या [[पश्चिम बंगाल]] राज्याच्या विधिमंडळाचे एकमेव सभागृह एक आहे. २९४ आमदारसंख्या असलेल्या पश्चिम बंगाल विधानसभेचे कामकाज [[कोलकाता]] शहरामधून चालते. [[भारतीय जनता पक्ष]]ाचे हे विधानसभेचे सभापती असून [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|मुख्यमंत्री]] [[शुभेंदू अधिकारी]] विधानसभेचे नेते तर [[तृणमूल काँग्रेस]]चे शोभनदेव चट्टोपाध्याय हे विरोधी पक्षनेते आहेत. भारताच्या इतर विधिमंडळांप्रमाणे पश्चिम बंगाल विधानसभेचा कालावधी ५ वर्षांचा असतो व आमदारांची निवड निवडणुकीद्वारे होते. सरकार स्थापनेसाठी राजकीय पक्षाला अथवा राजकीय आघाडीकडे १४८ जागांचे बहुमत असणे अनिवार्य आहे. विद्यमान १६वी विधानसभा [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०२६|२०२६ सालच्या]] निवडणुकीनंतर अस्तित्वात आली. १५ वर्षे सत्तेवर असणाऱ्या तृणमूल काँग्रेसला मोठ्या पराभवाचा सामना करावा लागला व इतिहासात प्रथमच पश्चिम बंगालामध्ये [[भारतीय जनता पक्ष]]ाचे सरकार स्थापन झाले. ==सद्य विधानसभेची रचना== '''सरकार (207)''' *{{Color box|#F7862F|border=darkgray}} [[भारतीय जनता पक्ष]] (२०७) '''विरोधी पक्ष (80)''' *{{Color box|#3AF72C|border=darkgray}} [[तृणमूल काँग्रेस]] (८०) *{{Color box|#F7862F|border=darkgray}} [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (२) *{{Color box|#10c25b|border=darkgray}} अपक्ष (1) ==हे सुद्धा पहा== *[[:वर्ग:पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुका|पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुका]] ==बाह्य दुवे== *[http://www.wbassembly.gov.in/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{भारताची विधिमंडळे}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील राजकारण|वि]] [[वर्ग:राज्यानुसार विधानसभा]] idzqtzddnwo2mpkyy3gxic04u0wka42 0 232383 2683621 2105009 2026-05-10T18:22:19Z Khirid Harshad 138639 Khirid Harshad ने लेख [[जयनगर मजिलपुर]] वरुन [[जयनगर मजिलपूर]] ला हलविला 2105009 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र | स्थानिक_नाव = जयनगर मजिलपुर | प्रकार = शहर | आकाशदेखावा = Jaynagar Majilpur Municipality.jpg | आकाशदेखावा_शीर्षक = जयनगर मजिलपुर नगरपालिका | अक्षांश = 22.1751965 | रेखांश = 88.4200762 | राज्य_नाव = पश्चिम बंगाल | जिल्हा = [[दक्षिण २४ परगना जिल्हा|दक्षिण २४ परगना]] | नेता_पद ऐ = | नेता_नाव = | लोकसंख्या_वर्ष = 2011 | लोकसंख्या_एकूण = 25922 | लोकसंख्या_घनता = 4431 | क्षेत्रफळ_आकारमान = 8 | क्षेत्रफळ_एकूण = 5.85 | उंची = 8 | एसटीडी_कोड = 3218 | पिन_कोड = 743337 | आरटीओ_कोड = | संकेतस्थळ = www.jaynagar-majilpur-municipality.com | संकेतस्थळ_नाव = | तळटिपा = }} '''जयनगर मजिलपुर''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[पश्चिम बंगाल]] राज्यातील एक शहर आहे. [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील शहरे]] [[वर्ग:दक्षिण २४ परगणा जिल्हा]] [[वर्ग:लाल वर्ग असणारे लेख]] q0t2i73bimt7vzxhrn42of4br1m1w9r 0 232385 2683648 1621048 2026-05-11T00:25:51Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[जयनगर मजिलपुर]] to [[जयनगर मजिलपूर]] 2683648 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जयनगर मजिलपूर]] ptiuq32lwn68f17dztmkbl7lxdjuh8t 0 232386 2683654 1621049 2026-05-11T00:28:51Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[जयनगर मजिलपुर]] to [[जयनगर मजिलपूर]] 2683654 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जयनगर मजिलपूर]] ptiuq32lwn68f17dztmkbl7lxdjuh8t 0 232387 2683650 1621050 2026-05-11T00:28:06Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[जयनगर मजिलपुर]] to [[जयनगर मजिलपूर]] 2683650 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जयनगर मजिलपूर]] ptiuq32lwn68f17dztmkbl7lxdjuh8t 0 232388 2683646 1621051 2026-05-11T00:25:29Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[जयनगर मजिलपुर]] to [[जयनगर मजिलपूर]] 2683646 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जयनगर मजिलपूर]] ptiuq32lwn68f17dztmkbl7lxdjuh8t 0 232389 2683647 1621052 2026-05-11T00:25:40Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[जयनगर मजिलपुर]] to [[जयनगर मजिलपूर]] 2683647 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जयनगर मजिलपूर]] ptiuq32lwn68f17dztmkbl7lxdjuh8t 0 232390 2683649 1621053 2026-05-11T00:26:02Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[जयनगर मजिलपुर]] to [[जयनगर मजिलपूर]] 2683649 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जयनगर मजिलपूर]] ptiuq32lwn68f17dztmkbl7lxdjuh8t 0 244465 2683734 2682982 2026-05-11T09:27:06Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने पुनर्निर्देशन ठेउन लेख [[उत्तर मालदा लोकसभा मतदारसंघ]] वरुन [[मालदा उत्तर लोकसभा मतदारसंघ]] ला हलविला 2682982 wikitext text/x-wiki '''उत्तर मालदा''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[पश्चिम बंगाल]] राज्यातील [[मालदा]] परिसरात स्थित असून ह्यामधील सर्व ७ [[पश्चिम बंगाल विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[मालदा जिल्हा|मालदा जिल्ह्यामध्ये]] आहेत. २००९ साली [[मालदा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००८)|मालदा लोकसभा मतदारसंघ]] बरखास्त करण्यात आला व तो उत्तर मालदा व [[दक्षिण मालदा लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण मालदा]] अशा दोन नव्या मतदारसंघांमध्ये विभागण्यात आला. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ क्र. ७ - उत्तर मालदा मध्ये २००९ पासून खालील ७ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | हबीबपूर | rowspan="7" |[[मालदा जिल्हा|मालदा]] |- |२ |गजोले |- |३ |चंचल |- |४ |हरिश्चंद्रपूर |- |५ |मालतीपूर |- |६ |रतुआ |- |७ |मालदा |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष ![[खासदार]]<ref>{{Cite web |title=Maldaha Uttar Parliamentary Constituency, Winning MP and Party Name |url=https://www.elections.in/west-bengal/parliamentary-constituencies/maldaha-uttar.html |access-date= |website=www.elections.in}}</ref> ! colspan="2" |पक्ष |- |[[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | rowspan=2 |[[खगेन मुर्मू]] | rowspan=2 bgcolor=#FBB917| | rowspan=2 | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- |[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] |} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] == बाह्य दुवे == {{संदर्भनोंदी}} {{पश्चिम बंगाल मतदारसंघ यादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील लोकसभा मतदारसंघ]] n9u7bnxc6f3lrf1l70nico5o69dp2j1 0 244466 2683736 2682984 2026-05-11T09:27:53Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने पुनर्निर्देशन ठेउन लेख [[दक्षिण मालदा लोकसभा मतदारसंघ]] वरुन [[मालदा दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ]] ला हलविला 2682984 wikitext text/x-wiki '''दक्षिण मालदा''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[पश्चिम बंगाल]] राज्यातील [[मालदा]] परिसरात स्थित असून ह्यामधील ५ [[पश्चिम बंगाल विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[मालदा जिल्हा|मालदा जिल्ह्यामध्ये]] तर उर्वरित २ मतदारसंघ [[मुर्शिदाबाद जिल्हा|मुर्शिदाबाद जिल्ह्यामध्ये]] आहेत. २००९ साली [[मालदा लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००८)|मालदा लोकसभा मतदारसंघ]] बरखास्त करण्यात आला व तो दक्षिण मालदा व [[उत्तर मालदा लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर मालदा]] अशा दोन नव्या मतदारसंघांमध्ये विभागण्यात आला. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ क्र. ८ - दक्षिण मालदा मध्ये २००९ पासून खालील ७ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | माणिकचक | rowspan="5" |[[मालदा जिल्हा|मालदा]] |- |२ |इंग्लिश बझार |- |३ |मोठाबारी |- |४ |सुजापूर |- |५ |वैष्णवनगर |- |६ |फराक्का | rowspan="2" |[[मुर्शिदाबाद जिल्हा|मुर्शिदाबाद]] |- |७ |शमशेरगंज |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष ![[खासदार]]<ref>{{Cite web |title=Maldaha Dakshin Parliamentary Constituency, Winning MP and Party Name |url=https://www.elections.in/west-bengal/parliamentary-constituencies/maldaha-dakshin.html |access-date= |website=www.elections.in}}</ref> ! colspan="2" |पक्ष |- |[[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] |[[अबू हसम खान चौधरी]] | rowspan=2 bgcolor=#87CEEB| | rowspan=2 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- |[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] |[[ईशा खान चौधरी]] |} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] == बाह्य दुवे == {{संदर्भनोंदी}} {{पश्चिम बंगाल मतदारसंघ यादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील लोकसभा मतदारसंघ]] h7xakij2zsw0e2zpz2wtgqhhyy24r7g 0 244473 2683738 2198142 2026-05-11T09:28:40Z Abhijitsathe 4193 पुनर्निर्देशन लक्ष्य [[दक्षिण मालदा लोकसभा मतदारसंघ]] पासून [[मालदा दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ]] ला बदलविले 2683738 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मालदा दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ]] eozy0q4957nf7l3rs5h6gytxeny1d8n 0 244507 2683667 2679528 2026-05-11T04:31:00Z Aditya tamhankar 80177 /* पंजाब */ 2683667 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | ३ | [[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="2"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | |- | ४ | [[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] tc0lobhxobbd3b4f6eyljfcdlkrl8zb 2683668 2683667 2026-05-11T04:34:58Z Aditya tamhankar 80177 /* पंजाब */ 2683668 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | ३ | [[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | |- | ४ | [[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] iola21z721zumajnqre084xxmvuukmh 2683669 2683668 2026-05-11T04:38:57Z Aditya tamhankar 80177 /* पंजाब */ 2683669 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | ३ | [[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] m7kp60muvm3nl985hley9f95f9fma4t 2683670 2683669 2026-05-11T04:40:13Z Aditya tamhankar 80177 /* पंजाब */ 2683670 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | ३ | [[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FF99933|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] h3in6byzdvlfag5e5bv4ipc8894npoa 2683671 2683670 2026-05-11T04:41:00Z Aditya tamhankar 80177 /* पंजाब */ 2683671 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | ३ | [[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] r0qsjnsa7kpctgaywezzkm0vtfv7h5b 2683672 2683671 2026-05-11T04:52:27Z Aditya tamhankar 80177 /* राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली */ 2683672 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] 6cmmlr06gawbhazo996dt1hno9527yr 2683673 2683672 2026-05-11T04:56:05Z Aditya tamhankar 80177 /* महाराष्ट्र */ 2683673 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] 62lsmxti3m3a6yc4apjoag8s6s9z1fr 2683677 2683673 2026-05-11T04:57:37Z Aditya tamhankar 80177 /* महाराष्ट्र */ 2683677 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] i5byxbl1ap6zjowqhf5g1tsy9ke6jel 2683681 2683677 2026-05-11T05:01:41Z Aditya tamhankar 80177 /* तमिळनाडू */ 2683681 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | rowspan="2"|४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]]) |- | colspan="7" align="center"|''७ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] e9fl4ujgnrhvoqo7gkavq2h4qik5jny 2683682 2683681 2026-05-11T05:03:06Z Aditya tamhankar 80177 /* पंजाब */ 2683682 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | rowspan="2"|४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]]) |- | colspan="7" align="center"|''७ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] 2wtjubfq5a6044w4ipgxxtlrxn81g70 2683683 2683682 2026-05-11T05:04:09Z Aditya tamhankar 80177 /* तमिळनाडू */ 2683683 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | rowspan="2"|४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]]) |- | colspan="7" align="center"|''७ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] osvs9ptjhuuhv38zpfzbyx5e7sk9491 2683684 2683683 2026-05-11T05:04:48Z Aditya tamhankar 80177 /* राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली */ 2683684 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | rowspan="2"|४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]]) |- | colspan="7" align="center"|''७ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२४ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | २५ जून २०२४ | [[महाराष्ट्र]] | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २५ जून २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | rowspan="12"| ०३ सप्टेंबर २०२४ | [[आसाम]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १५ जून २०१९ | १४ जून २०२५ | राजीनामा | [[मिशन रंजन दास]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | १४ जून २०२५ |- | [[आसाम]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रामेश्वर तेली|रामेश्वर बुधू तेली]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[बिहार]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०७ जुलै २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा|ॲड. दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | १० एप्रिल २०२० | ०९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[किरण चौधरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ०९ एप्रिल २०२६ |- | [[मध्य प्रदेश]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[धैर्यशील पाटील]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[महाराष्ट्र]] | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ४ जुलै २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[ममता मोहंता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[राजस्थान]] | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[तेलंगण]] | [[के. केशवराव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] | १० एप्रिल २०२० | ९ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | ९ एप्रिल २०२६ |- | [[त्रिपुरा]] | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ०३ सप्टेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२८ |- | rowspan="6"| २० डिसेंबर २०२४ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | राजीनामा | [[साना सतीश बाबू]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२६ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[बीदा मस्तान राव]] | bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[आंध्र प्रदेश]] | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २१ जून २०२८ |- | [[हरियाणा]] | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | राजीनामा | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | १ ऑगस्ट २०२८ |- | [[ओडिशा]] | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] | ३ एप्रिल २०२० | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |- | [[पश्चिम बंगाल]] | [[जवहार सरकार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | १२ फेब्रुवारी २०२१ | २ एप्रिल २०२६ | राजीनामा | [[रिटाब्रता बॅनर्जी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस]] | २० डिसेंबर २०२४ | २ एप्रिल २०२६ |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] fa0caopauomsufl46x6mmezh9oufyx1 2683685 2683684 2026-05-11T05:06:21Z Aditya tamhankar 80177 /* २०२४ सालच्या पोट-निवडणूका */ 2683685 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | rowspan="2"|४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]]) |- | colspan="7" align="center"|''७ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२५ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ९ मे २०२५ | [[आंध्र प्रदेश]] | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|वाय.एस.आर. काँग्रेस]] | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | राजीनामा | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | ९ मे २०२५ | २१ जून २०२८ |- | १७ ऑक्टोबर २०२५ | [[पंजाब]] | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १० एप्रिल २०२२ | ९ एप्रिल २०२८ | राजीनामा | [[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ | ९ एप्रिल २०२८ |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] qrdn8uy43t0n1md22xdnglsn4shokr5 2683686 2683685 2026-05-11T05:06:38Z Aditya tamhankar 80177 /* २०२५ सालच्या पोट-निवडणूका */ 2683686 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | rowspan="2"|४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]]) |- | colspan="7" align="center"|''७ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | ''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] 4ernu6589fvsxkcp7b8lfbjsjpntn7a 2683687 2683686 2026-05-11T05:10:24Z Aditya tamhankar 80177 /* २०२६ सालच्या पोट-निवडणूका */ 2683687 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | rowspan="2"|४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]]) |- | colspan="7" align="center"|''७ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | rowspan="3"|''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन |- | [[महाराष्ट्र]] | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा |- | [[तमिळनाडू]] | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | राजीनामा |- | colspan="5" rowspan="3" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] ly4tlp9f0bcx97lw6zwjtkijm220b70 2683688 2683687 2026-05-11T05:11:03Z Aditya tamhankar 80177 /* २०२६ सालच्या पोट-निवडणूका */ 2683688 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | rowspan="2"|४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]]) |- | colspan="7" align="center"|''७ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | rowspan="3"|''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन |- | [[महाराष्ट्र]] | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा |- | [[तमिळनाडू]] | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | राजीनामा |- | colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] 3nhjn5dhjyjwvz4832n9ysuz5rezldu 2683689 2683688 2026-05-11T05:11:27Z Aditya tamhankar 80177 /* २०२६ सालच्या पोट-निवडणूका */ 2683689 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | rowspan="2"|४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]]) |- | colspan="7" align="center"|''७ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | rowspan="3"|''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन |- | [[महाराष्ट्र]] | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा |- | [[तमिळनाडू]] | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | राजीनामा |- | rowspan="3" colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] f6vcm3zawyhoayi49cinkrf9tgm5wim 2683690 2683689 2026-05-11T05:12:22Z Aditya tamhankar 80177 /* २०२६ सालच्या पोट-निवडणूका */ 2683690 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | rowspan="2"|४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]]) |- | colspan="7" align="center"|''७ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | rowspan="3"|''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | rowspan="3" colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |- | [[महाराष्ट्र]] | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा |- | [[तमिळनाडू]] | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | राजीनामा |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] rgruqx4cwqi8xtlkjp7j9pmuxh949yk 2683696 2683690 2026-05-11T05:20:11Z Aditya tamhankar 80177 /* तमिळनाडू */ 2683696 wikitext text/x-wiki [[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही. खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}</ref> ==खासदार== ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[आल्ला अयोध्या रामी रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | २ | [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | ३ | [[परिमल नाथवानी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवानी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२० |२१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[मोपीदेवी वेंकटरमणा राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[साना सतीश बाबू]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ५ | [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा |- | [[पी. वेंकट सत्यनारायण]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ६ | [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |२२ जून २०२२ |२१ जून २०२८ | |- | rowspan="2"| ७ | [[बीदा मस्तान राव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | rowspan="2"|२२ जून २०२२ | rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[बीदा मस्तान राव]] | style="background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}" | | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | rowspan="2"| ८ | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |rowspan="2"|२२ जून २०२२ |rowspan="2"|२१ जून २०२८ |२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ९ | [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ |०३ एप्रिल २०२४ |०२ एप्रिल २०३० | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] |२४ जून २०२० |२३ जून २०२६ | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[पबित्र मार्गरेटा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | ३ | [[कनाड पुरकायस्थ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ | |- | ४ | [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १५ जून २०२५ | १४ जून २०३१ |- | ५ | [[जोगेन मोहन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ६ | [[तेरस गोवाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===बिहार=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[सतीश चंद्र दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[शंभू शरण पटेल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"| ३ | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|०८ जुलै २०२२ | rowspan="2"|०७ जुलै २०२८ | ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ४ | [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[खिरु महातो]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०८ जुलै २०२२ | ०७ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[धरमशिला गुप्ता]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ७ | [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[संजय यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[संजय कुमार झा]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[शिवेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#100CA4| | [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===छत्तीसगढ=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[राजीव शुक्ला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[फुलो देवी नेतम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[लक्ष्मी वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली=== {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[संजय सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | २ | [[नारायण दास गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २८ जानेवारी २०२४ | २७ जानेवारी २०२७ | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[स्वाती मालीवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२८ जानेवारी २०२४ | rowspan="2"|२७ जानेवारी २०२७ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===गोवा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[सदानंद तनावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २९ जुलै २०२३ | २८ जुलै २०२९ | |} ===गुजरात=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | २ | [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ३ | [[नरहरी अमीन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| ४ | [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[बाबुभाई देसाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १८ ऑगस्ट २०२३ | १७ ऑगस्ट २०२९ | |- | ८ | [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मयंक नायक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |} ===हरियाणा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | rowspan="2"| १ | [[क्रिशनलाल पंवार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२ ऑगस्ट २०२२ | rowspan="2"|१ ऑगस्ट २०२८ | ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रेखा शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | २ | [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २ ऑगस्ट २०२२ | १ ऑगस्ट २०२८ | |- | ३ | [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[करमवीर सिंह बौध]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |- | ५ | [[संजय भाटिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===हिमाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२२ | ०२ एप्रिल २०२८ | |- | २ | [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ०३ एप्रिल २०२४ | ०२ एप्रिल २०३० | |- | ३ | [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[सज्जाद अहमद किचलू]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | २ | [[चौधरी मोहम्मद रमजान]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ३ | [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]] | style="background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}" | | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |- | ४ | [[सत पाल शर्मा]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ ऑक्टोबर २०२५ | २४ ऑक्टोबर २०३१ | |} ===झारखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[दीपक प्रकाश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"|२ | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन |- | colspan="7" align="center"|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' |- | ३ | [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[महुआ माजी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ८ जुलै २०२२ | ७ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[प्रदीप वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |- | ६ | [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ मे २०२४ | ३ मे २०३० | |} ===कर्नाटक=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[इरान्ना कडडी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ जून २०२० | rowspan="2"|२५ जून २०२६ | १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन |- | [[कोरागप्पा नारायण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ३ | [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | |- | ४ | [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ जून २०२० | २५ जून २०२६ | सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून) |- | ५ | [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून) |- | ६ | [[जग्गेश]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ७ | [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ८ | [[जयराम रमेश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १ जुलै २०२२ | ३० जून २०२८ | |- | ९ | [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[अजय माकन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===केरळ=== {{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | २ | [[डॉ. जॉन ब्रिटस]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ३ | [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २४ एप्रिल २०२१ | २३ एप्रिल २०२७ | |- | ४ | [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]] | bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ५ | [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ६ | [[जेबी मथेर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |- | ७ | [[पी.पी. सुनीर]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ८ | [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |- | ९ | [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]] |bgcolor=#F48385| | [[केरळ काँग्रेस (मणी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २ जुलै २०२४ | १ जुलै २०३० | |} ===मध्य प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[सुमित्रा वाल्मिकी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ५ | [[कविता पाटीदार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[माया नरोलिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[उमेश नाथ महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[बन्सीलाल गुर्जर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[अशोक सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===महाराष्ट्र=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २ | [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="3"| ३ | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;<br>६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड) |- | colspan="7" align="center"|''६ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | rowspan="2"| ४ | [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[नितीन पाटील]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड |- | ५ | [[इम्रान प्रतापगढी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]] | bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १३ | [[रामराव वडकुते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[माया इवनाते]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ |- | १६ | [[ज्योती वाघमारे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[पार्थ अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १९ | [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]] |bgcolor=#000080| | [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून) |} ===मणिपूर=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मेघालय=== {{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | १ | [[वानवेरॉय खारलुखी]] |bgcolor=#FFCA61| | [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |} ===मिझोरम=== {{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[के. वनलालवेणा]] | bgcolor=#2E5694| | [[मिझो नॅशनल फ्रंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ जुलै २०२० | १८ जुलै २०२६ | |} ===नागालँड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालँड|<span style="color:white;">'''नागालँड'''</span>]] |- | १ | [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२२ | २ एप्रिल २०२८ | |} ===ओडिशा=== {{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | २ | [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[सुलाता देव]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २ जुलै २०२२ | १ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[देबशिश समंतरे]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[सुभशिष खुंटिया]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)<br>[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[संतृप्त मिश्रा]] | bgcolor=#70A548| | [[बिजू जनता दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ८ | [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]] | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | ९ | [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १० | [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===पुद्दुचेरी=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[एस. सेल्वगणपती]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ ऑक्टोबर २०२१ | ६ ऑक्टोबर २०२७ | |} ===पंजाब=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | rowspan="3"|१ | [[संजीव अरोरा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="3"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|९ एप्रिल २०२८ | १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड |- | rowspan="2"|[[राजिंदर गुप्ता]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|२ | rowspan="2"|[[राघव चड्ढा]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|४ | rowspan="2"|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|५ | rowspan="2"|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|१० एप्रिल २०२२ | rowspan="2"|९ एप्रिल २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | rowspan="2"|७ | rowspan="2"|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|५ जुलै २०२२ | rowspan="2"|४ जुलै २०२८ | २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश |- | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[राजेंद्र गहलोत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | rowspan="2"| २ | [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | rowspan="2"|२२ जून २०२० | rowspan="2"|२१ जून २०२६ | ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[रवनित सिंह बिट्टु]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड<br>[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | |- | ४ | [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ६ | [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ७ | [[प्रमोद कुमार तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ८ | [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[चुन्नीलाल गरासिया]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[मदन राठोड]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ एप्रिल २०२४ | ३ एप्रिल २०३० | |} ===सिक्कीम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[दोरजी शेरिंग लेपचा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २४ फेब्रुवारी २०२४ | २३ फेब्रुवारी २०३० | |} ===तमिळनाडू=== {{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[के.आर.एन. राजेशकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | २ | [[एस. कल्याणसुंदरम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ३ | [[आर. गिरीराजन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | rowspan="2"|४ | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]]) |- | colspan="7" align="center"|''७ मे २०२६ पासून रिक्त'' |- | ५ | [[आर. धरमार]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ६ | [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | |- | ७ | [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ८ | [[कमल हासन]] |bgcolor=#D60505| | [[मक्कळ निधी मैय्यम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[एस.आर. शिवलिंगम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १० | [[पी. विल्सन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[एम. धनपाल]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २५ जुलै २०२५ | २४ जुलै २०३१ | |- | १३ | [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]] | style="background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}" | | [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[तिरुची सिवा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[ख्रिस्तोफर तिलक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १७ | [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १८ | [[एल.के. सुधीश]] | style="background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}" | | [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===तेलंगण=== {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगण|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | २ | [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २२ जून २०२२ | २१ जून २०२८ | |- | ३ | [[वड्डीराजू रविचंद्र]] |bgcolor=#F84996| | [[भारत राष्ट्र समिती]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ४ | [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ५ | [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ६ | [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |- | ७ | [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ९ एप्रिल २०३२ | |} ===त्रिपुरा=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | rowspan="3"| १ | [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="3"|३ एप्रिल २०२२ | rowspan="3"|२ एप्रिल २०२८ | १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा |- | [[बिपलब कुमार देब]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[राजीब भट्टाचारजी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |} ===उत्तर प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[रामजी गौतम]] | bgcolor=#22409A| | [[बहुजन समाज पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ३ | [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ४ | [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ५ | [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ६ | [[ब्रिजलाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ७ | [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८ | [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | ९ | [[हरदीप सिंह पुरी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून) |- | rowspan="2"| १० | [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | rowspan="2"|२६ नोव्हेंबर २०२० | rowspan="2"|२५ नोव्हेंबर २०२६ | २६ जून २०२३ रोजी निधन |- | [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. |- | ११ | [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)<br>[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[मिथलेश कुमार]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १३ | [[के. लक्ष्मण]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १४ | [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १५ | [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १६ | [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १७ | [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १८ | [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | १९ | [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २० | [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २१ | [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | २२ | [[रामजी लाल सुमन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २३ | [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २४ | [[अमरपाल मौर्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २५ | [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २६ | [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २७ | [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २८ | [[साधना सिंह]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | २९ | [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३० | [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ३१ | [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===उत्तराखंड=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[नरेश बन्सल]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | २६ नोव्हेंबर २०२० | २५ नोव्हेंबर २०२६ | |- | २ | [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ५ जुलै २०२२ | ४ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[महेंद्र भट्ट]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |} ===पश्चिम बंगाल=== {{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (१३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[डेरेक ओ'ब्रायन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | २ | [[सुखेंदु शेखर रॉय]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ३ | [[डोला सेन]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ४ | [[समिरुल इस्लाम]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ५ | [[प्रकाश चिक बरैक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ६ | [[अनंत महाराज]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १९ ऑगस्ट २०२३ | १८ ऑगस्ट २०२९ | |- | ७ | [[सामिक भट्टाचार्य]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ८ | [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ९ | [[ममता बाला ठाकूर]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १० | [[नदिमुल हक]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | ११ | [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२४ | २ एप्रिल २०३० | |- | १२ | [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १३ | [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १४ | [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १५ | [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]] | bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |- | १६ | [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]] | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३ एप्रिल २०२६ | २ एप्रिल २०३२ | |} ===राष्ट्रपती मनोनित खासदार=== {{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! कार्यकाळ सुरुवात ! कार्यकाळ समाप्ती ! नोंदी |- | colspan="9" align="center" bgcolor="grey"| <span style="color:white;">'''मनोनित खासदार'''</span> |- | १ | [[इळैयराजा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | २ | [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ३ | [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ४ | [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ७ जुलै २०२२ | ६ जुलै २०२८ | |- | ५ | [[गुलाम अली खताना]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १४ सप्टेंबर २०२२ | १३ सप्टेंबर २०२८ | |- | ६ | [[सतनाम सिंह संधू]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ३१ जानेवारी २०२४ | ३० जानेवारी २०३० | |- | ७ | [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | ८ मार्च २०२४ | ७ मार्च २०३० | |- | ८ | [[हर्षवर्धन श्रृंगला]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ९ | [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]] | bgcolor=#000| | मनोनित |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १० | [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | ११ | [[सी. सदानंद मास्टर]] | bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १३ जुलै २०२५ | १२ जुलै २०३१ | |- | १२ | [[हरिवंश नारायण सिंग]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF99933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | १० एप्रिल २०२६ | ०९ एप्रिल २०३२ | |} ==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका== {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! मतदारसंघ ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! मूळ कार्यकाळ सुरुवात ! मूळ कार्यकाळ समाप्ती ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! शेष कार्यकाळ सुरुवात ! शेष कार्यकाळ समाप्ती |- | rowspan="3"|''अघोषित'' | [[झारखंड]] | [[शिबू सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | २२ जून २०२० | २१ जून २०२६ | निधन | rowspan="3" colspan="5" align="center"|''पोट-निवडणूक अघोषित'' |- | [[महाराष्ट्र]] | [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | २७ फेब्रुवारी २०२४ | ४ जुलै २०२८ | राजीनामा |- | [[तमिळनाडू]] | [[सी.व्ही. षण्मुगम]] | bgcolor=#009933| | [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | ३० जून २०२२ | २९ जून २०२८ | राजीनामा |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:भारतीय संसद]] [[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]] lp60a0aie3544948rsf6luglf0olxc7 0 244567 2683747 2430783 2026-05-11T10:45:49Z Abhijitsathe 4193 2683747 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = सुदीप बंदोपाध्याय | चित्र नाव = Shri_Sudip_Bandyopadhyay_official_portrait.jpg | चित्र आकारमान = 250px | पद1 = [[संसद सदस्य]] | मतदारसंघ1 = [[कोलकाता उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|कोलकाता उत्तर]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = २५ मे २००९ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = | मागील1 = नवा मतदारसंघ | पुढील1 = | कार्यकाळ_आरंभ2 = १० मार्च १९९८ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = १६ मे २००४ | मागील2 = देवीप्रसाद पाल | पुढील2 = सुधांग्शु सील | मतदारसंघ2 = [[वायव्य कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-२००९)|वायव्य कोलकाता]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1949|1|6}} | जन्मस्थान = [[बहरामपूर]], [[पश्चिम बंगाल]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = | नाते = | पती = | civil partner = | अपत्ये = | निवास = | मतदारसंघ = | व्यवसाय = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''सुदीप बंदोपाध्याय''' हे भारतीय राजकारणी व विद्यमान [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. आजवर चार वेळा [[पश्चिम बंगाल विधानसभा|पश्चिम बंगाल विधानसभेवर]] तर सहा वेळा लोकसभेवर तर निवडून गेले असलेले बंदोपाध्याय [[तृणमूल काँग्रेस]]चे एक वरिष्ठ नेते असून त्यांनी केंद्र सरकारमध्ये देखील अनेक मंत्रीपदे भुषवली आहेत. {{DEFAULTSORT:*}} [[वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]] db27jcnd3l2ljnhkg5q63ee4w7cu9gn 0 246477 2683634 2430855 2026-05-10T18:44:46Z Abhijitsathe 4193 2683634 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = माला रॉय | चित्र नाव = Mala_Roy_(Member_of_Parliament).jpg | चित्र आकारमान = 250px | पद = [[संसद सदस्य]] | मतदारसंघ = [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|कोलकाता दक्षिण]] | कार्यकाळ_आरंभ = २३ मे २०१९ | कार्यकाळ_समाप्ती = | राष्ट्रपती = | मागील = [[सुब्राता बक्षी]] | पुढील = | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1957|11|19}} | जन्मस्थान = [[कोलकाता]], [[पश्चिम बंगाल]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = [[तृणमूल काँग्रेस]] | व्यवसाय = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''माला रॉय''' ([[बांग्ला भाषा|बांग्ला]]: মালা রায়) ह्या एक भारतीय राजकारणी व विद्यमान खासदार आहेत. २०१९ पासून त्या [[कोलकाता]] शहरामधून लोकसभेवर निवडून येत आहेत. माला रॉय २००५ ते २०१० दरम्यान [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]ाच्या तर २०१० ते २०१५ दरम्यान काँग्रेस पक्षामध्ये होत्या. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:लोकसभेच्या महिला सदस्य]] [[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला राजकारणी]] [[वर्ग:तृणमूल काँग्रेस नेते]] [[वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:बंगाली दूरचित्रवाणी अभिनेत्री]] [[वर्ग:कोलकाता येथील अभिनेत्री]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] tf19dada5rxm26d2pvy1zj6z246zkhs 2683635 2683634 2026-05-10T18:49:38Z Abhijitsathe 4193 removed [[Category:बंगाली दूरचित्रवाणी अभिनेत्री]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2683635 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = माला रॉय | चित्र नाव = Mala_Roy_(Member_of_Parliament).jpg | चित्र आकारमान = 250px | पद = [[संसद सदस्य]] | मतदारसंघ = [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|कोलकाता दक्षिण]] | कार्यकाळ_आरंभ = २३ मे २०१९ | कार्यकाळ_समाप्ती = | राष्ट्रपती = | मागील = [[सुब्राता बक्षी]] | पुढील = | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1957|11|19}} | जन्मस्थान = [[कोलकाता]], [[पश्चिम बंगाल]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = [[तृणमूल काँग्रेस]] | व्यवसाय = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''माला रॉय''' ([[बांग्ला भाषा|बांग्ला]]: মালা রায়) ह्या एक भारतीय राजकारणी व विद्यमान खासदार आहेत. २०१९ पासून त्या [[कोलकाता]] शहरामधून लोकसभेवर निवडून येत आहेत. माला रॉय २००५ ते २०१० दरम्यान [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]ाच्या तर २०१० ते २०१५ दरम्यान काँग्रेस पक्षामध्ये होत्या. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:लोकसभेच्या महिला सदस्य]] [[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला राजकारणी]] [[वर्ग:तृणमूल काँग्रेस नेते]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] jduwerdp59k763nmz3v2v03qxa66b55 0 247373 2683631 2033980 2026-05-10T18:36:19Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने लेख [[सुबर्ता बक्षी]] वरुन [[सुब्राता बक्षी]] ला हलविला 2033980 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट संसद सदस्य | नाव = सुबर्ता बक्षी | लघुचित्र= | पद = [[संसद सदस्य]] | कार्यकाळ_आरंभ = [[२३ मे]], [[इ.स. २०१४]] | कार्यकाळ_समाप्ती = | राष्ट्रपती = [[प्रणव मुखर्जी]], [[रामनाथ कोविंद]] | मागील = | पुढील = | जन्मदिनांक = <!-- {{जन्म दिनांक आणि वय|1955|11|29}} --> | जन्मस्थान = | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = | नाते = | पती = | पत्नी = | अपत्ये = | निवास = | मतदारसंघ = [[ (लोकसभा मतदारसंघ)| ]] | व्यवसाय = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''सुबर्ता बक्षी''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे [[ लोकसभा मतदारसंघ|मतदारसंघातून]] भाजपतर्फे [[१६वी लोकसभा|१६व्या लोकसभेवर]] निवडून गेले. {{DEFAULTSORT:*}} [[वर्ग:चे खासदार]] [[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:भारतीय राजकारणी]] 7d0nhfzkfhibcaugebwnn2hdgla2zui 0 247377 2683678 2033997 2026-05-11T04:58:34Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने लेख [[सुवेंदू अधिकारी]] वरुन [[शुवेंदू अधिकारी]] ला हलविला 2033997 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट संसद सदस्य | नाव = सुवेंदू अधिकारी | लघुचित्र= | पद = [[संसद सदस्य]] | कार्यकाळ_आरंभ = [[२३ मे]], [[इ.स. २०१४]] | कार्यकाळ_समाप्ती = | राष्ट्रपती = [[प्रणव मुखर्जी]], [[रामनाथ कोविंद]] | मागील = | पुढील = | जन्मदिनांक = <!-- {{जन्म दिनांक आणि वय|1955|11|29}} --> | जन्मस्थान = | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = | नाते = | पती = | पत्नी = | अपत्ये = | निवास = | मतदारसंघ = [[ (लोकसभा मतदारसंघ)| ]] | व्यवसाय = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''सुवेंदू अधिकारी''' ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे [[ लोकसभा मतदारसंघ|मतदारसंघातून]] भाजपतर्फे [[१६वी लोकसभा|१६व्या लोकसभेवर]] निवडून गेले. {{DEFAULTSORT:*}} [[वर्ग:चे खासदार]] [[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:भारतीय राजकारणी]] dp2o59undjmm1cpc0e5kg0c43rnthv5 2683693 2683678 2026-05-11T05:15:59Z Abhijitsathe 4193 2683693 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = शुवेंदू अधिकारी | चित्र नाव = Suvendu_Adhikari_West_Bengal_India.jpg | चित्र आकारमान = 250px | पद = [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ = ९ मे २०२६ | कार्यकाळ_समाप्ती = | मागील = [[ममता बॅनर्जी]] | पुढील = | पद1 = [[पश्चिम बंगाल विधानसभा]] सदस्य | मतदारसंघ1 = नंदीग्राम | कार्यकाळ_आरंभ1 = २५ मे २०१६ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = | मागील1 = [[ममता बॅनर्जी]] | पुढील1 = | पद2 = [[पश्चिम बंगाल विधानसभा]] विरोधी पक्षनेते | कार्यकाळ_आरंभ2 = १३ मे २०२१ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = ९ मे २०२६ | मागील2 = | पुढील2 = | पद3 = [[संसद सदस्य]] | मतदारसंघ3 = [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] | कार्यकाळ_आरंभ3 = १६ मे २००९ | कार्यकाळ_समाप्ती3 = २० मे २०१६ | मागील3 = लक्ष्मणचंद्र शेठ | पुढील3 = [[दिब्येंदु अधिकारी]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1970|12|15}} | जन्मस्थान = [[पूर्व मेदिनीपूर जिल्हा]], [[पश्चिम बंगाल]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] (२०२० - )<br>[[तृणमूल काँग्रेस]] (२००० - २०२०)<br>[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (१९९५ - २०००) | व्यवसाय = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''शुवेंदू अधिकारी''' ([[बांग्ला भाषा|बांग्ला]]: শুভেন্দু অধিকারী; जन्म: १५ डिसेंबर १९७०) हे एक भारतीय राजकारणी व [[पश्चिम बंगाल]] राज्याचे [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|नवनिर्वाचित मुख्यमंत्री]] आहेत. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री]] fn80suou9d263gzq3g4svzoaat4i7n4 2683694 2683693 2026-05-11T05:16:17Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने लेख [[शुवेंदू अधिकारी]] वरुन [[शुभेंदू अधिकारी]] ला हलविला 2683693 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = शुवेंदू अधिकारी | चित्र नाव = Suvendu_Adhikari_West_Bengal_India.jpg | चित्र आकारमान = 250px | पद = [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ = ९ मे २०२६ | कार्यकाळ_समाप्ती = | मागील = [[ममता बॅनर्जी]] | पुढील = | पद1 = [[पश्चिम बंगाल विधानसभा]] सदस्य | मतदारसंघ1 = नंदीग्राम | कार्यकाळ_आरंभ1 = २५ मे २०१६ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = | मागील1 = [[ममता बॅनर्जी]] | पुढील1 = | पद2 = [[पश्चिम बंगाल विधानसभा]] विरोधी पक्षनेते | कार्यकाळ_आरंभ2 = १३ मे २०२१ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = ९ मे २०२६ | मागील2 = | पुढील2 = | पद3 = [[संसद सदस्य]] | मतदारसंघ3 = [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] | कार्यकाळ_आरंभ3 = १६ मे २००९ | कार्यकाळ_समाप्ती3 = २० मे २०१६ | मागील3 = लक्ष्मणचंद्र शेठ | पुढील3 = [[दिब्येंदु अधिकारी]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1970|12|15}} | जन्मस्थान = [[पूर्व मेदिनीपूर जिल्हा]], [[पश्चिम बंगाल]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] (२०२० - )<br>[[तृणमूल काँग्रेस]] (२००० - २०२०)<br>[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (१९९५ - २०००) | व्यवसाय = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''शुवेंदू अधिकारी''' ([[बांग्ला भाषा|बांग्ला]]: শুভেন্দু অধিকারী; जन्म: १५ डिसेंबर १९७०) हे एक भारतीय राजकारणी व [[पश्चिम बंगाल]] राज्याचे [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|नवनिर्वाचित मुख्यमंत्री]] आहेत. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री]] fn80suou9d263gzq3g4svzoaat4i7n4 2683697 2683694 2026-05-11T05:27:32Z Abhijitsathe 4193 2683697 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = शुभेंदू अधिकारी | चित्र नाव = Suvendu_Adhikari_West_Bengal_India.jpg | चित्र आकारमान = 250px | पद = [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ = ९ मे २०२६ | कार्यकाळ_समाप्ती = | मागील = [[ममता बॅनर्जी]] | पुढील = | पद1 = [[पश्चिम बंगाल विधानसभा]] सदस्य | मतदारसंघ1 = नंदीग्राम | कार्यकाळ_आरंभ1 = २५ मे २०१६ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = | मागील1 = [[ममता बॅनर्जी]] | पुढील1 = | पद2 = [[पश्चिम बंगाल विधानसभा]] विरोधी पक्षनेते | कार्यकाळ_आरंभ2 = १३ मे २०२१ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = ९ मे २०२६ | मागील2 = | पुढील2 = | पद3 = [[संसद सदस्य]] | मतदारसंघ3 = [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] | कार्यकाळ_आरंभ3 = १६ मे २००९ | कार्यकाळ_समाप्ती3 = २० मे २०१६ | मागील3 = लक्ष्मणचंद्र शेठ | पुढील3 = [[दिब्येंदु अधिकारी]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1970|12|15}} | जन्मस्थान = [[पूर्व मेदिनीपूर जिल्हा]], [[पश्चिम बंगाल]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] (२०२० - )<br>[[तृणमूल काँग्रेस]] (२००० - २०२०)<br>[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (१९९५ - २०००) | व्यवसाय = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''शुभेंदू अधिकारी''' ([[बांग्ला भाषा|बांग्ला]]: শুভেন্দু অধিকারী; जन्म: १५ डिसेंबर १९७०) हे एक भारतीय राजकारणी व [[पश्चिम बंगाल]] राज्याचे [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|नवनिर्वाचित मुख्यमंत्री]] आहेत. [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०२६|२०२६ पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूकीमध्ये]] शुभेंदू अधिकारी ह्यांच्या नेतृत्वाखाली [[भारतीय जनता पक्ष]]ाने २०८ जागांवर विजय मिळवून स्पष्ट बहुमत संपादन केले. ९ मे २०२६ रोजी अधिकारी पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री बनले. १९९५ सालापासून राजकारणामध्ये सक्रिय असलेले अधिकारी २००० ते २०२० दरम्यान [[तृणमूल काँग्रेस]] पक्षाचे वरिष्ठ नेते होते. २००९ ते २०१६ दरम्यान ते [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] मतदारसंघातून [[लोकसभा|लोकसभेवर]] निवडून गेले होते. २०२० साली अधिकारी ह्यांनी [[भारतीय जनता पक्ष]]ामध्ये प्रवेश केला व पश्चिम बंगालमध्ये भाजपचे सामर्थ्य वाढवण्याचे कार्य हाती घेतले. त्यांच्या नेतृत्वाखाली भाजपने २०२१ सालच्या विधानसभा निवडणुकीमध्ये ७७ जागांवर विजय मिळवला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री]] bhc3w8xjq4z30yfzn3djalo7q35hdyw 2683698 2683697 2026-05-11T05:29:12Z Abhijitsathe 4193 2683698 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = शुभेंदू अधिकारी | चित्र नाव = Suvendu_Adhikari_West_Bengal_India.jpg | चित्र आकारमान = 250px | पद = [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ = ९ मे २०२६ | कार्यकाळ_समाप्ती = | मागील = [[ममता बॅनर्जी]] | पुढील = | पद1 = [[पश्चिम बंगाल विधानसभा]] सदस्य | मतदारसंघ1 = नंदीग्राम | कार्यकाळ_आरंभ1 = २५ मे २०१६ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = | मागील1 = [[ममता बॅनर्जी]] | पुढील1 = | पद2 = [[पश्चिम बंगाल विधानसभा]] विरोधी पक्षनेते | कार्यकाळ_आरंभ2 = १३ मे २०२१ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = ९ मे २०२६ | मागील2 = | पुढील2 = | पद3 = [[संसद सदस्य]] | मतदारसंघ3 = [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] | कार्यकाळ_आरंभ3 = १६ मे २००९ | कार्यकाळ_समाप्ती3 = २० मे २०१६ | मागील3 = लक्ष्मणचंद्र शेठ | पुढील3 = [[दिब्येंदु अधिकारी]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1970|12|15}} | जन्मस्थान = [[पूर्व मेदिनीपूर जिल्हा]], [[पश्चिम बंगाल]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] (२०२० - )<br>[[तृणमूल काँग्रेस]] (२००० - २०२०)<br>[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (१९९५ - २०००) | व्यवसाय = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''शुभेंदू अधिकारी''' ([[बांग्ला भाषा|बांग्ला]]: শুভেন্দু অধিকারী; जन्म: १५ डिसेंबर १९७०) हे एक भारतीय राजकारणी व [[पश्चिम बंगाल]] राज्याचे [[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|नवनिर्वाचित मुख्यमंत्री]] आहेत. [[पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०२६|२०२६ पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूकीमध्ये]] शुभेंदू अधिकारी ह्यांच्या नेतृत्वाखाली [[भारतीय जनता पक्ष]]ाने २०८ जागांवर विजय मिळवून स्पष्ट बहुमत संपादन केले. ९ मे २०२६ रोजी अधिकारी पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री बनले. १९९५ सालापासून राजकारणामध्ये सक्रिय असलेले अधिकारी २००० ते २०२० दरम्यान [[तृणमूल काँग्रेस]] पक्षाचे वरिष्ठ नेते होते. २००९ ते २०१६ दरम्यान ते [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] मतदारसंघातून [[लोकसभा|लोकसभेवर]] निवडून गेले होते. २०२० साली अधिकारी ह्यांनी [[भारतीय जनता पक्ष]]ामध्ये प्रवेश केला व पश्चिम बंगालमध्ये भाजपचे सामर्थ्य वाढवण्याचे कार्य हाती घेतले. त्यांच्या नेतृत्वाखाली भाजपने २०२१ सालच्या विधानसभा निवडणुकीमध्ये ७७ जागांवर विजय मिळवला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री]] [[वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य]] {{विद्यमान भारतीय मुख्यमंत्री}} 9uxttbqyj4dwdrczf2pz5evx12w0902 0 271445 2683643 2623801 2026-05-10T20:04:36Z अभय नातू 206 साचा 2683643 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|नेल्लूर गाय}} {{माहितीचौकट पशुगोवंश | नाव = ओंगल गाय | चित्र = Ongole cow.jpg | चित्र_आकार =220px | चित्र_नाव = ओंगल गाय | चित्र2 = The Ongole Bull of Moses.jpg | चित्र_आकार2 =220px | चित्र_नाव2 = ओंगल बैल | स्थिती = | इतर_नाव = | देश = [[भारत]] | आढळस्थान = [[पूर्व गोदावरी जिल्हा|पूर्व गोदावरी]], [[गुंटुर जिल्हा|गुंटुर]], [[प्रकाशम जिल्हा|प्रकाशम किंवा ओंगोल]], [[नेल्लोर जिल्हा|नेल्लोर]] तथा [[कुर्नूल जिल्हा]] | मानक = [http://14.139.252.116/agris/breed.aspx agris IS] | उपयोग = दुहेरी हेतूचा गोवंश (शेतीकाम तथा दुधदुभते) | टोपण_नाव = | वजन = | बैल_वजन = {{convert|434|kg|lb|abbr=on|-1|comma=off}} | गाय_वजन = {{convert|382|kg|lb|abbr=on|-1|comma=off}} | उंची = | बैल_उंची = १४७.४७ सेंमी | गाय_उंची = १३४.९४ सेंमी | त्वचा_रंग = | कातडे = पांढरा रंग, बैलाचे डोके, मान आणि वशिंड राखाडी रंगाचे असतात. तर घोटे, खुर, खुराभोवतालचा भाग, मुसक्या आणि डोळे काळे असतात | शिंग = छोटे छोटे मागे जाऊन बाहेर वळलेले आणि मुळाशी जाड असतात. गायीचे शिंग थोडे बारीक आणि टोकाशी आत वळलेले असतात | पिलावळ = १ | आयुर्मान = १८ ते २० वर्षे | डोके =आखूड मान, मोठे त्रिकोणी डोके, भव्य कपाळ, मोठे टोकदार कान | पाय = लांब, काटक आणि भरीव | शेपटी = मध्यम, लांब काळा शेपूट गोंडा | उप_प्रजाती = indicus | तळटिपा = भारतातून परदेशात सर्वात जास्त प्रसारित झालेला गोवंश }} '''ओंगल गाय''' हा शुद्ध भारतीय गोवंश असून, याचे मूळ आंध्रप्रदेशातील [[प्रकाशम जिल्हा|प्रकाशम जिल्ह्यातील]] [[ओंगोल]] या गावातील आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|last1=Bajpai|first1=Diti|title=ये हैं भारत की देसी गाय की नस्लें, जिनके बारे में आप शायद ही जानते होंगे|दुवा=https://www.gaonconnection.com/animal-husbandry/these-are-indigenous-breeds-of-india-which-you-may-hardly-know-about|भाषा=हिंदी|अ‍ॅक्सेसदिनांक=५ मार्च २०२१|archive-date=2020-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124093218/https://www.gaonconnection.com/animal-husbandry/these-are-indigenous-breeds-of-india-which-you-may-hardly-know-about|url-status=dead}}</ref> [[तेलंगणा]], [[आंध्रप्रदेश]] आणि [[तामिळनाडू]]त कधीकाळी ही प्रजाती खूप प्रसिद्ध होती. विशेषकरून जलीकट्टू या खेळासाठी या प्रजातीचे सांड वापरले जात असत. यांच्या रोगप्रतिकारक शक्तीमुळे आणि मजबूत अंगकाठीमुळे या प्रजातीचे बैल शेतीकामासाठी अत्यंत उपयुक्त आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|last1=Bajpai|first1=Diti|title=क्या आपको भारत की इन 43 नस्ल की गायों के बारे में पता है?|दुवा=https://www.gaonconnection.com/animal-husbandry/do-you-know-about-43-desti-cow-breeds-of-india-46385|संकेतस्थळ=www.gaonconnection.com|भाषा=en|दिनांक=3 ऑक्टोबर 2019|access-date=2020-12-26|archive-date=2020-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104131538/https://www.gaonconnection.com/animal-husbandry/do-you-know-about-43-desti-cow-breeds-of-india-46385|url-status=dead}}</ref> ==शारीरिक रचना== हा गोवंश भरलेल्या अंगकाठीचा असून या बैलाचे वजन बऱ्याच वेळा ५०० किलोपर्यंत भरते. हा गोवंश पांढऱ्या रंगाचा असून बैल व सांड हे गाईपेक्षा मोठे व रुबाबदार असतात. या गोवंशाची मान आखूड, राखाडी रंगाची असून डोके मोठे आणि त्रिकोणी असते. या गोवंशातील गाईंचे कपाळ मोठे रुंद आणि भरीव असून त्यांचे डोळे मोठे आणि काळेभोर असतात. या गोवंशाचे कान मोठे असून टोकदार व आतून गडद राखाडी असतात. या गोवंशाचे शिंग मध्यम ते आखूड असून मुळाशी जाड असतात. शिंगांचा आकार मागे बाहेर वळलेला असून शेवटी टोकदार असतात. गायीचे शिंग थोडे पातळ असून बऱ्याचदा टोकाशी थोडे बाहेरून आत वळलेले असतात. शिंगांचा रंग काळा असतो. या गोवंशाचे लांब मजबूत आणि मांसल पाय असून खूर आणि खुराभोवतालचा आणि पुढे सांध्यापर्यंतचा भाग गडद काळपट असतो. त्याचप्रमाणे गुढघेसुद्धा काळ्या रंगाचे असतात. पाठीवर मोठे मांसल कमनीय वशिंड असून वशिंडाचा रंग राखाडी असतो. शेपटी मध्यम लांबीची असून शेपुटगोंडा लांब, काळा आणि झुपकेदार असतो. ==वैशिष्ट्य== आखूड मान, मोजक्या लांबीचे शिंग, डोळे, मान, कानाचा आतील भाग राखाडी रंगाचा आणि रुबाबदार चाल हे या गोवंशाचे वैशिष्ट्य आहे. हा गोवंश भारताबाहेर [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[मेक्सिको]]त बुल फाईटसाठी मोठ्या प्रमाणात वापरला जातो. ''राष्ट्रीय डेरी विकास बोर्डाच्या (NDDB)'' निकषानुसार हा ''दुहेरी हेतूचा गोवंश'' म्हणून ओळखला जातो<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.nddb.coop/services/animalbreeding/geneticimprovement/breeds|title=Breeds {{!}} nddb.coop|भाषा=इंग्लिश|अ‍ॅक्सेसदिनांक=५ मार्च २०२१}}</ref>. ओंगल गायीची विशेष काळजी घेतल्यास हा चांगला दुधारू गोवंश ठरू शकतो. हा गोवंश भारताबाहेर [[अमेरिका]], [[नेदरलँड्स]], [[मलेशिया]], [[ब्राझील]], [[अर्जेंटिना]], [[कोलंबिया]], [[मेक्सिको]], [[पेराग्वे]], [[इंडोनेशिया]], [[वेस्ट इंडीज]], [[ऑस्ट्रेलिया]], [[फिजी]], [[मॉरिशस]] आणि [[फिलिपाइन्स]]सहित अनेक देशात सर्वात जास्त निर्यात झालेला भारतीय गोवंश आहे. ब्राझील मधील [[नेल्लूर गाय]] आणि अमेरिकेतील [[ब्राह्मण गाय|ब्राह्मण गायीच्या]] निर्मितीतील हा एक प्रमुख गोवंश आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा= http://afs.okstate.edu/breeds/cattle/nelore/index-2.html/|title=Breeds of Livestock - Nelore Cattle|भाषा=इंग्लिश |ॲक्सेसदिनांक= ३१ मार्च २०२१}}</ref><ref name=IndiaCattle>[https://www.scribd.com/doc/37910717/Know-About-Important-Breeds-of-Cattle-and-Buffalos-in-India Important Breeds of Cattle and Buffalos in India].</ref> [[File:Bull of Hanumaiah with PM of India.JPG|thumbnail| इ.स. १९६१-६२ मध्ये राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला तेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान [[पंडित जवाहरलाल नेहरू]] व इतर]] [[File:Bull of Moses with Balram Jhakad and NT Rama Rao.jpg|thumbnail| इ.स. १९८८ मधील आंध्रप्रदेशातील राज्य पुरस्कार मिळाला तेव्हा तत्कालीन मुख्यमंत्री [[एन.टी. रामाराव]], केंद्रीय कृषिमंत्री [[बलराम जाखड]] व इतर]] [[File:A brown cattle.JPG|इवलेसे|फिलिपाइन्समधील तपकिरी ओंगल गोवंश]] == भारतीय गायीच्या इतर जाती== भारतीय गायीच्या इतर विविध जातींची माहिती मिळवण्यासाठी येथे टिचकी द्या ― '''[[भारतीय गायीच्या विविध जाती]]''' ==हे सुद्धा पहा== * [[भारतीय गाय]] * [[कंपोस्ट खत]] * [[जनावरांचे वजन मोजणे]] * [[जनावरांचा चारा]] ==बाह्य दुवे== * [http://dahd.nic.in/ Department of Animal Husbandry, Dairying & Fisheries, Government of India, New Delhi] * [https://www.iari.res.in/ ICAR-Indian Agricultural Research Institute] * [http://afs.okstate.edu/breeds/cattle/#content Cattle — Breeds of Livestock, Department of Animal Science] * [https://books.google.co.in/books?id=4_8UMwEACAAJ&dq Zebu Cattle of India and Pakistan. An FAO Study Prepared by N.R. Joshi ... and R.W. Phillips. &#91;With Illustrations.&#93; ] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:गायीच्या प्रजाती]] [[वर्ग:भारतीय गायीच्या प्रजाती‎]] ov7kohk7k3e1n5vu1sumfh50s4fpgl5 0 283228 2683645 2340785 2026-05-10T20:11:58Z अभय नातू 206 /* ६वा सामना */ 2683645 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = १९८६-८७ शारजाह चषक | image = | imagesize = | caption = | administrator = | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने]] | tournament format = गट फेरी | host = {{flagicon|UAE}} [[संयुक्त अरब अमिराती]] | champions = {{cr|ENG}} | count = | participants = ४ | matches = 6 | attendance = | player of the series = {{flagicon|AUS}} [[डेव्हिड बून]] | most runs = {{flagicon|AUS}} [[डेव्हिड बून]] (२०६) | most wickets = {{flagicon|ENG}} [[जॉन एम्बुरी]] (६) | most succesful = | previous_year = | previous_tournament = | next_year = | next_tournament = | website = | start_date = २ | end_date = १० एप्रिल १९८७ }} '''१९८६-८७ शारजाह चषक''' ही एक [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने]] असलेली क्रिकेट स्पर्धा २-१० एप्रिल १९८७ दरम्यान [[संयुक्त अरब अमिराती]]मध्ये आयोजित केली गेली होती. सर्व सामने हे [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने]] होते. [[शारजाह]] शहरातील [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]]वर सर्व सामने झाले. या स्पर्धेत [[भारत क्रिकेट संघ|भारत]], [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ|पाकिस्तान]], [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]] या देशांनी भाग घेतला. स्पर्धा गट फेरी पद्धतीने खेळवली गेली. चारही संघांनी एकमेकांविरुद्ध प्रत्येकी एक सामने खेळले. इंग्लंड, पाकिस्तान आणि भारताने प्रत्येकी दोन सामने जिंकले आणि एक गमावला. गुणफलकात तीनही संघांना समान गुण मिळाल्याने धावगतीच्या जोरावर इंग्लंडने चषक जिंकला. पाकिस्तान दुसरे स्थान पटकावत उपविजेते ठरले. विजेत्या इंग्लंड संघाला अठरा हजार सातशे पन्नास पाउंड बक्षीस स्वरूपात मिळाले. ऑस्ट्रेलियाचा [[डेव्हिड बून]] याला मालिकावीराचा पुरस्कार देण्यात आला. ==गुणफलक== {{१९८६-८७ शारजाह चषक}} ==गट फेरी== ===१ला सामना=== {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | round = | तारीख = २ एप्रिल १९८७ | संघ१ = {{cr-rt|ENG}} | संघ२ = {{cr|IND}} | धावसंख्या१ = २११/७ (५० षटके) | धावा१ = [[क्रिस ब्रॉड]] ५७ (९४) | बळी१ = [[रवि शास्त्री]] ३/४७ (१० षटके) | धावसंख्या२ = २१४/७ (४८.५ षटके) | धावा२ = [[कपिल देव]] ६४ (५४) | बळी२ = [[जॉन एम्बुरी]] ३/३८ (९.५ षटके) | निकाल = भारत ३ गडी राखून विजयी. | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65739.html धावफलक] | स्थळ = [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] | पंच = | toss = भारत, क्षेत्ररक्षण. | पाऊस = | सामनावीर = [[कपिल देव]] (भारत) | टिपा = [[डेव्हिड कॅपेल]], [[नील फेयरब्रदर]] आणि [[जेम्स व्हिटेकर]] (इं) या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ===२रा सामना=== {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | round = | तारीख = ३ एप्रिल १९८७ | संघ१ = {{cr-rt|AUS}} | संघ२ = {{cr|PAK}} | धावसंख्या१ = १७६/९ (५० षटके) | धावा१ = [[डेव्हिड बून]] ७१ (१३२) | बळी१ = [[मुदस्सर नझर]] ३/४४ (१० षटके) | धावसंख्या२ = १८०/४ (४६.४ षटके) | धावा२ = [[जावेद मियांदाद]] ७४[[नाबाद|*]] (९७) | बळी२ = [[ब्रुस रीड]] १/२६ (८.४ षटके) | निकाल = पाकिस्तान ६ गडी राखून विजयी. | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65740.html धावफलक] | स्थळ = [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] | पंच = | toss = पाकिस्तान, क्षेत्ररक्षण. | पाऊस = | सामनावीर = [[मुदस्सर नझर]] (पाकिस्तान) | टिपा = [[माइक व्हेलेटा]] (ऑ) याने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ===३रा सामना=== {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | round = | तारीख = ५ एप्रिल १९८७ | संघ१ = {{cr-rt|AUS}} | संघ२ = {{cr|IND}} | धावसंख्या१ = १७६/६ (५० षटके) | धावा१ = [[डेव्हिड बून]] ६२ (११३) | बळी१ = [[मनिंदरसिंग]] २/२६ (९ षटके) | धावसंख्या२ = १७७/३ (४२ षटके) | धावा२ = [[मोहम्मद अझहरुद्दीन]] ८४ (१२९) | बळी२ = [[स्टीव वॉ]] १/३३ (८ षटके) | निकाल = भारत ७ गडी राखून विजयी. | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65741.html धावफलक] | स्थळ = [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] | पंच = | toss = भारत, क्षेत्ररक्षण. | पाऊस = | सामनावीर = [[मोहम्मद अझहरुद्दीन]] (भारत) | टिपा = }} ===४था सामना=== {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | round = | तारीख = ७ एप्रिल १९८७ | संघ१ = {{cr-rt|PAK}} | संघ२ = {{cr|ENG}} | धावसंख्या१ = २१७/९ (५० षटके) | धावा१ = [[जावेद मियांदाद]] ६० (१०१) | बळी१ = [[डेव्हिड कॅपेल]] ३/३८ (१० षटके) | धावसंख्या२ = २२०/५ (४७.२ षटके) | धावा२ = [[टिम रॉबिन्सन]] ८३ (१०४) | बळी२ = [[अब्दुल कादिर]] ३/४७ (१० षटके) | निकाल = इंग्लंड ५ गडी राखून विजयी. | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65742.html धावफलक] | स्थळ = [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] | पंच = | toss = इंग्लंड, क्षेत्ररक्षण. | पाऊस = | सामनावीर = [[टिम रॉबिन्सन]] (इंग्लंड) | टिपा = }} ===५वा सामना=== {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | round = | तारीख = ९ एप्रिल १९८७ | संघ१ = {{cr-rt|ENG}} | संघ२ = {{cr|AUS}} | धावसंख्या१ = २३०/६ (५० षटके) | धावा१ = [[ग्रॅहाम गूच]] ८६ (११९) | बळी१ = [[सायमन ओ'डोनेल]] १/२७ (८ षटके) | धावसंख्या२ = २१९/८ (५० षटके) | धावा२ = [[ॲलन बॉर्डर]] ८४ (१०४) | बळी२ = [[जॉन एम्बुरी]] २/३८ (१० षटके) | निकाल = इंग्लंड ११ धावांनी विजयी. | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65743.html धावफलक] | स्थळ = [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] | पंच = | toss = ऑस्ट्रेलिया, क्षेत्ररक्षण. | पाऊस = | सामनावीर = [[ग्रॅहाम गूच]] (इंग्लंड) | टिपा = }} ===६वा सामना=== {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | round = | तारीख = १० एप्रिल १९८७ | संघ१ = {{cr-rt|IND}} | संघ२ = {{cr|PAK}} | धावसंख्या१ = १८३/८ (५० षटके) | धावा१ = [[दिलीप वेंगसरकर]] ९५[[नाबाद|*]] (१५१) | बळी१ = [[इम्रान खान]] ४/२७ (१० षटके) | धावसंख्या२ = १८४/२ (४१.४ षटके) | धावा२ = [[सलीम मलिक]] ६१[[नाबाद|*]] (९८) | बळी२ = [[मनिंदरसिंग]] १/२८ (१० षटके) | निकाल = पाकिस्तान ८ गडी राखून विजयी. | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65744.html धावफलक] | स्थळ = [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] | पंच = | toss = पाकिस्तान, क्षेत्ररक्षण. | पाऊस = | सामनावीर = [[दिलीप वेंगसरकर]] (भारत) | टिपा = }} == विक्रम == {| class="wikitable sortable" |+ '''१९८६ शारजा चषक - जागतिक विक्रम''' ! वर्ष !! प्रकार !! वर्णन !! प्राप्तकर्ता |- | १९८६ | फलंदाजी | एकदिवसीय क्रिकेटच्या इतिहासात सामन्याच्या अंतिम चेंडूवर षटकार मारून विजय मिळवून देण्याचा पहिला जागतिक विक्रम. <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/austral-asia-cup-1985-86-60848/india-vs-pakistan-final-65731/full-scorecard |title=Full Scorecard of India vs Pakistan Final 1985/86 |website=ESPNcricinfo |access-date=१० मे २०२६}}</ref> | [[जावेद मियांदाद]], पाकिस्तान |- | १९८६ | यष्टीरक्षण | एका एकदिवसीय सामन्यात सर्वाधिक फलंदाजांना बाद करण्याचा (यष्टीरक्षण) तत्कालीन जागतिक विक्रम (६ बळी - ३ झेल आणि ३ यष्टीचीत). <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/most-dismissals-in-an-innings-283811 |title=One-Day Internationals - Most dismissals in an innings |website=ESPNcricinfo |access-date=१० मे २०२६}}</ref> | [[सलीम युसूफ]], पाकिस्तान (वि. भारत) |- | १९८६ | गोलंदाजी | ऑस्ट्रल-आशिया चषकाच्या अंतिम सामन्यात ९.२ षटकांत केवळ २२ धावा देऊन ३ बळी घेणारे अब्दुल कादिर यांनी त्या काळातील सर्वात किफायतशीर स्पेलपैकी एकाची नोंद केली. <ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/austral-asia-cup-1985-86-60848/india-vs-pakistan-final-65731/match-statistics |title=Match Statistics - India vs Pakistan 1986 |website=ESPNcricinfo |access-date=१० मे २०२६}}</ref> | [[अब्दुल कादिर]], पाकिस्तान |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे संयुक्त अरब अमिराती दौरे}} [[वर्ग:इ.स. १९८७ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे संयुक्त अरब अमिराती दौरे|*]] [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे संयुक्त अरब अमिराती दौरे|*]] [[वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे संयुक्त अरब अमिराती दौरे|*]] [[वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे संयुक्त अरब अमिराती दौरे|*]] 8c9wgjyfur0c6kjoq4ah25djk5yomqa 0 294629 2683651 1969144 2026-05-11T00:28:17Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[हूगळी-चिन्सुराह]] to [[हूगळी-चुंचुरा]] 2683651 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[हूगळी-चुंचुरा]] 3gtcohawe00fvl40sh3p0qw0o6lccgs 0 294630 2683653 1969147 2026-05-11T00:28:40Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[हूगळी-चिन्सुराह]] to [[हूगळी-चुंचुरा]] 2683653 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[हूगळी-चुंचुरा]] 3gtcohawe00fvl40sh3p0qw0o6lccgs 0 303789 2683676 2652456 2026-05-11T04:57:26Z ~2026-28320-23 182961 2683676 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट अभिनेता|पार्श्वभूमी_रंग=|प्रमुख_नाटके=|धर्म=|संकेतस्थळ=|ट्विटर=|अपत्ये=|पत्नी_नाव=|पती_नाव={{marriage|नील पाटील|2022}}|आई_नाव=|वडील_नाव=|पुरस्कार=|प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम=[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]], स्वराज्य जननी जिजामाता|प्रमुख_चित्रपट=|कारकीर्द_काळ=२०१६ ते आजतागायत|नाव=अमृता पवार|भाषा=मराठी|राष्ट्रीयत्व= भारतीय|कार्यक्षेत्र=अभिनय|इतर_नावे=|मृत्यू_स्थान=|मृत्यू_दिनांक=|जन्म_स्थान=[[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]|जन्म_दिनांक={{birth date and age|1995|12|15|df=y}}|पूर्ण_नाव=|चित्र_शीर्षक=|चित्र_रुंदी=|चित्र=|तळटिपा=}} '''अमृता पवार''' (१५ डिसेंबर १९९५) ही एक मराठी अभिनेत्री आहे. अमृता मुख्यतः मराठी [[दूरचित्रवाणी]] वरील दुहेरी, ललित २०५, स्वराज्य जननी जिजामाता, [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] आदी मालिकांमध्ये काम करणारी प्रमुख अभिनेत्री म्हणून ओळखली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/amruta-pawar-on-being-a-part-of-tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-glad-to-be-playing-the-role-of-my-age-this-time/articleshow/84999364.cms|title=Amruta Pawar on being a part of Tuzhya Mazhya Sansarala Aani Kay Hava: Glad to be playing the role of my age this time - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2022-04-24}}</ref> == जन्म आणि प्रारंभिक जीवन == अमृता पवार हिचा जन्म १५ डिसेंबर १९९५ रोजी [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला. तिच्या वडिलांचे नाव रामभाऊ पवार आणि आईचे नाव रेश्मा पवार आहे. तिला शार्दुल पवार नावाचा भाऊ आहे. तिचे शालेय शिक्षण मुंबईतील [[विलेपार्ले]] येथील पार्ले टिळक विद्यालयात झाले आणि आर.ए. पोद्दार कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्स कॉलेज. दूरचित्रवाणी इंडस्ट्रीत येण्यापूर्वी अमृता एका सीएच्या खाली अकाउंटंट म्हणून काम करत होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|title='तुझ्या माझ्या संसाराला...'मधील या अभिनेत्रीला व्हायचं होतं सीए मात्र झाली...|date=2022-02-02|website=[[न्यूझ १८ लोकमत]]|access-date=2022-04-24|archive-date=2022-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627015340/https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|url-status=dead}}</ref> == कारकीर्द == पवार यांनी अभिनेत्री म्हणून २०१६ मध्ये [[स्टार प्रवाह]]वर प्रसारित झालेल्या ''दुहेरी'' या मराठी दूरचित्रवाणी मालिकेद्वारे तिच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. नंतर ती ''ललित २०५'' या मराठी मालिकेत भैरवीच्या भूमिकेत दिसली. तिने २०१८ मध्ये ये रे ये रे १९ या नृत्य कार्यक्रमात भाग घेतला. २०१९ वर्षी तिने [[सोनी मराठी]]वर ''स्वराज्य जननी जिजामाता'' या ऐतिहासिक मालिकेत [[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामातेची]] भूमिका साकारली. [[झी मराठी]]वर २०२१ मध्ये प्रसारित होणाऱ्या ''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' या मालिकेत ती प्रमुख भूमिकेत दिसली. == अभिनय सूची == {| class="wikitable sortable" !वर्ष !शीर्षक !भूमिका !वाहिनी |- |२०१६-२०१८ |''दुहेरी'' |नेहा | rowspan="2" |[[स्टार प्रवाह]] |- |२०१८-२०१९ |ललित २०५ |भैरवी |- |२०१९-२०२० |''स्वराज्य जननी जिजामाता'' |[[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामाता]] | rowspan="2" |[[सोनी मराठी]] |- |२०२०-२०२१ |''जिगरबाज'' |डॉ. अदिती |- |२०२१-२०२२ |''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' |अदिती देशमुख |[[झी मराठी]] |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:पवार, अमृता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी अभिनेत्री]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 2k212ti4jq3da8r697ufp89ntaowe8e 2683680 2683676 2026-05-11T04:58:57Z ~2026-28320-23 182961 2683680 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट अभिनेता|पार्श्वभूमी_रंग=|प्रमुख_नाटके=|धर्म=|संकेतस्थळ=|ट्विटर=|अपत्ये=|पत्नी_नाव=|पती_नाव={{marriage|नील पाटील|2022}}|आई_नाव=|वडील_नाव=|पुरस्कार=|प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम=[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]], स्वराज्य जननी जिजामाता|प्रमुख_चित्रपट=|कारकीर्द_काळ=२०१६ ते आजतागायत|नाव=अमृता पवार|भाषा=मराठी|राष्ट्रीयत्व= भारतीय|कार्यक्षेत्र=अभिनय|इतर_नावे=|मृत्यू_स्थान=|मृत्यू_दिनांक=|जन्म_स्थान=[[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]|जन्म_दिनांक={{birth date and age|1995|12|15|df=y}}|पूर्ण_नाव=|चित्र_शीर्षक=|चित्र_रुंदी=|चित्र=|तळटिपा=}} '''अमृता पवार''' (१५ डिसेंबर १९९५) ही एक मराठी अभिनेत्री आहे. अमृता मुख्यतः मराठी [[दूरचित्रवाणी]] वरील दुहेरी, ललित २०५, स्वराज्य जननी जिजामाता, [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] आदी मालिकांमध्ये काम करणारी प्रमुख अभिनेत्री म्हणून ओळखली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/amruta-pawar-on-being-a-part-of-tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-glad-to-be-playing-the-role-of-my-age-this-time/articleshow/84999364.cms|title=Amruta Pawar on being a part of Tuzhya Mazhya Sansarala Aani Kay Hava: Glad to be playing the role of my age this time - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2022-04-24}}</ref> == जन्म आणि प्रारंभिक जीवन == अमृता पवार हिचा जन्म १५ डिसेंबर १९९५ रोजी [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला. तिच्या वडिलांचे नाव रामभाऊ पवार आणि आईचे नाव रेश्मा पवार आहे. तिला शार्दुल पवार नावाचा भाऊ आहे. तिचे शालेय शिक्षण मुंबईतील [[विलेपार्ले]] येथील पार्ले टिळक विद्यालयात झाले आणि आर.ए. पोद्दार कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्स कॉलेज. दूरचित्रवाणी इंडस्ट्रीत येण्यापूर्वी अमृता एका सीएच्या खाली अकाउंटंट म्हणून काम करत होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|title='तुझ्या माझ्या संसाराला...'मधील या अभिनेत्रीला व्हायचं होतं सीए मात्र झाली...|date=2022-02-02|website=[[न्यूझ १८ लोकमत]]|access-date=2022-04-24|archive-date=2022-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627015340/https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|url-status=dead}}</ref> == कारकीर्द == पवार यांनी अभिनेत्री म्हणून २०१६ मध्ये [[स्टार प्रवाह]]वर प्रसारित झालेल्या ''दुहेरी'' या मराठी दूरचित्रवाणी मालिकेद्वारे तिच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. नंतर ती ''ललित २०५'' या मराठी मालिकेत भैरवीच्या भूमिकेत दिसली. तिने २०१८ मध्ये ये रे ये रे १९ या नृत्य कार्यक्रमात भाग घेतला. २०१९ वर्षी तिने [[सोनी मराठी]]वर ''स्वराज्य जननी जिजामाता'' या ऐतिहासिक मालिकेत [[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामातेची]] भूमिका साकारली. [[झी मराठी]]वर २०२१ मध्ये प्रसारित होणाऱ्या ''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' या मालिकेत ती प्रमुख भूमिकेत दिसली. == अभिनय सूची == {| class="wikitable sortable" !वर्ष !शीर्षक !भूमिका !वाहिनी |- |२०१६-२०१८ |''दुहेरी'' |नेहा | rowspan="2" |[[स्टार प्रवाह]] |- |२०१८-२०१९ |ललित २०५ |भैरवी |- |२०१९-२०२० |''स्वराज्य जननी जिजामाता'' |[[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामाता]] | rowspan="2" |[[सोनी मराठी]] |- |२०२०-२०२१ |''जिगरबाज'' |डॉ. अदिती |- |२०२१-२०२२ |''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' |अदिती करमरकर देशमुख |[[झी मराठी]] |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:पवार, अमृता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी अभिनेत्री]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] m8e568tspprz7abn3rq0fxm0insvd75 2683718 2683680 2026-05-11T06:45:21Z ~2026-28320-23 182961 2683718 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट अभिनेता|पार्श्वभूमी_रंग=|प्रमुख_नाटके=|धर्म=|संकेतस्थळ=|ट्विटर=|अपत्ये=|पत्नी_नाव=|पती_नाव={{marriage|नील पाटील|2022}}|आई_नाव=|वडील_नाव=|पुरस्कार=|प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम=[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]], स्वराज्य जननी जिजामाता|प्रमुख_चित्रपट=|कारकीर्द_काळ=२०१६ ते आजतागायत|नाव=अमृता पवार|भाषा=मराठी|राष्ट्रीयत्व= भारतीय|कार्यक्षेत्र=अभिनय|इतर_नावे=|मृत्यू_स्थान=|मृत्यू_दिनांक=|जन्म_स्थान=[[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]|जन्म_दिनांक={{birth date and age|1995|12|15|df=y}}|पूर्ण_नाव=|चित्र_शीर्षक=|चित्र_रुंदी=|चित्र=|तळटिपा=}} '''अमृता पवार''' (१५ डिसेंबर १९९५) ही एक मराठी अभिनेत्री आहे. अमृता मुख्यतः मराठी [[दूरचित्रवाणी]] वरील दुहेरी, ललित २०५, स्वराज्य जननी जिजामाता, [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] आदी मालिकांमध्ये काम करणारी प्रमुख अभिनेत्री म्हणून ओळखली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/amruta-pawar-on-being-a-part-of-tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-glad-to-be-playing-the-role-of-my-age-this-time/articleshow/84999364.cms|title=Amruta Pawar on being a part of Tuzhya Mazhya Sansarala Aani Kay Hava: Glad to be playing the role of my age this time - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2022-04-24}}</ref> == जन्म आणि प्रारंभिक जीवन == अमृता पवार हिचा जन्म १५ डिसेंबर १९९५ रोजी [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला. तिच्या वडिलांचे नाव रामभाऊ पवार आणि आईचे नाव रेश्मा पवार आहे. तिला शार्दुल पवार नावाचा भाऊ आहे. तिचे शालेय शिक्षण मुंबईतील [[विलेपार्ले]] येथील पार्ले टिळक विद्यालयात झाले आणि आर.ए. पोद्दार कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्स कॉलेज. दूरचित्रवाणी इंडस्ट्रीत येण्यापूर्वी अमृता एका सीएच्या खाली अकाउंटंट म्हणून काम करत होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|title='तुझ्या माझ्या संसाराला...'मधील या अभिनेत्रीला व्हायचं होतं सीए मात्र झाली...|date=2022-02-02|website=[[न्यूझ १८ लोकमत]]|access-date=2022-04-24|archive-date=2022-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627015340/https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|url-status=dead}}</ref> == कारकीर्द == पवार यांनी अभिनेत्री म्हणून २०१६ मध्ये [[स्टार प्रवाह]]वर प्रसारित झालेल्या ''दुहेरी'' या मराठी दूरचित्रवाणी मालिकेद्वारे तिच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. नंतर ती ''ललित २०५'' या मराठी मालिकेत भैरवीच्या भूमिकेत दिसली. तिने २०१८ मध्ये ये रे ये रे १९ या नृत्य कार्यक्रमात भाग घेतला. २०१९ वर्षी तिने [[सोनी मराठी]]वर ''स्वराज्य जननी जिजामाता'' या ऐतिहासिक मालिकेत [[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामातेची]] भूमिका साकारली. [[झी मराठी]]वर २०२१ मध्ये प्रसारित होणाऱ्या ''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' या मालिकेत ती प्रमुख भूमिकेत दिसली. == अभिनय सूची == {| class="wikitable sortable" !वर्ष !शीर्षक !भूमिका !वाहिनी |- |२०१६-२०१८ |''दुहेरी'' |नेहा | rowspan="2" |[[स्टार प्रवाह]] |- |२०१८-२०१९ |ललित २०५ |भैरवी |- |२०१९-२०२० |''स्वराज्य जननी जिजामाता'' |[[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामाता]] | rowspan="2" |[[सोनी मराठी]] |- |२०२०-२०२१ |''जिगरबाज'' |डॉ. अदिती |- |२०२१-२०२२ |''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' |अदिती करमरकर देशमुख |[[झी मराठी]] |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:पवार, अमृता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी अभिनेत्री]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 6wa51bibzqldcah8onhch790z4oj4r9 2683719 2683718 2026-05-11T06:46:52Z ~2026-28320-23 182961 2683719 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट अभिनेता|पार्श्वभूमी_रंग=|प्रमुख_नाटके=|धर्म=|संकेतस्थळ=|ट्विटर=|अपत्ये=|पत्नी_नाव=|पती_नाव={{marriage|नील पाटील|2022}}|आई_नाव=|वडील_नाव=|पुरस्कार=|प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम=[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]], स्वराज्य जननी जिजामाता|प्रमुख_चित्रपट=|कारकीर्द_काळ=२०१६ ते आजतागायत|नाव=अमृता पवार|भाषा=मराठी|राष्ट्रीयत्व= भारतीय|कार्यक्षेत्र=अभिनय|इतर_नावे=|मृत्यू_स्थान=|मृत्यू_दिनांक=|जन्म_स्थान=[[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]|जन्म_दिनांक={{birth date and age|1995|12|15|df=y}}|पूर्ण_नाव=|चित्र_शीर्षक=|चित्र_रुंदी=|चित्र=|तळटिपा=}} '''अमृता पवार''' (१५ डिसेंबर १९९५) ही एक मराठी अभिनेत्री आहे. अमृता मुख्यतः मराठी [[दूरचित्रवाणी]] वरील दुहेरी, ललित २०५, स्वराज्य जननी जिजामाता, [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] आदी मालिकांमध्ये काम करणारी प्रमुख अभिनेत्री म्हणून ओळखली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/amruta-pawar-on-being-a-part-of-tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-glad-to-be-playing-the-role-of-my-age-this-time/articleshow/84999364.cms|title=Amruta Pawar on being a part of Tuzhya Mazhya Sansarala Aani Kay Hava: Glad to be playing the role of my age this time - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2022-04-24}}</ref> == जन्म आणि प्रारंभिक जीवन == अमृता पवार हिचा जन्म १५ डिसेंबर १९९५ रोजी [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला. तिच्या वडिलांचे नाव रामभाऊ पवार आणि आईचे नाव रेश्मा पवार आहे. तिला शार्दुल पवार नावाचा भाऊ आहे. तिचे शालेय शिक्षण मुंबईतील [[विलेपार्ले]] येथील पार्ले टिळक विद्यालयात झाले आणि आर.ए. पोद्दार कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्स कॉलेज. दूरचित्रवाणी इंडस्ट्रीत येण्यापूर्वी अमृता एका सीएच्या खाली अकाउंटंट म्हणून काम करत होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|title='तुझ्या माझ्या संसाराला...'मधील या अभिनेत्रीला व्हायचं होतं सीए मात्र झाली...|date=2022-02-02|website=[[न्यूझ १८ लोकमत]]|access-date=2022-04-24|archive-date=2022-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627015340/https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|url-status=dead}}</ref> == कारकीर्द == पवार यांनी अभिनेत्री म्हणून २०१६ मध्ये [[स्टार प्रवाह]]वर प्रसारित झालेल्या ''दुहेरी'' या मराठी दूरचित्रवाणी मालिकेद्वारे तिच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. नंतर ती ''ललित २०५'' या मराठी मालिकेत भैरवीच्या भूमिकेत दिसली. तिने २०१८ मध्ये ये रे ये रे १९ या नृत्य कार्यक्रमात भाग घेतला. २०१९ वर्षी तिने [[सोनी मराठी]]वर ''स्वराज्य जननी जिजामाता'' या ऐतिहासिक मालिकेत [[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामातेची]] भूमिका साकारली. [[झी मराठी]]वर २०२१ मध्ये प्रसारित होणाऱ्या ''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' या मालिकेत ती प्रमुख भूमिकेत दिसली. == अभिनय सूची == {| class="wikitable sortable" !वर्ष !शीर्षक !भूमिका !वाहिनी |- |२०१६-२०१८ |''दुहेरी'' |नेहा | rowspan="2" |[[स्टार प्रवाह]] |- |२०१८-२०१९ |ललित २०५ |भैरवी |- |२०१९-२०२० |''स्वराज्य जननी जिजामाता'' |[[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामाता]] | rowspan="2" |[[सोनी मराठी]] |- |२०२०-२०२१ |''जिगरबाज'' |डॉ. अदिती नांगारगट्टे |- |२०२१-२०२२ |''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' |अदिती करमरकर देशमुख |[[झी मराठी]] |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:पवार, अमृता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी अभिनेत्री]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] mh0zx28ie6dkbovsxnttuth29j7v15j 2683720 2683719 2026-05-11T06:49:34Z ~2026-28320-23 182961 2683720 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट अभिनेता|पार्श्वभूमी_रंग=|प्रमुख_नाटके=|धर्म=|संकेतस्थळ=|ट्विटर=|अपत्ये=|पत्नी_नाव=|पती_नाव={{marriage|नील पाटील|2022}}|आई_नाव=|वडील_नाव=|पुरस्कार=|प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम=[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]], स्वराज्य जननी जिजामाता|प्रमुख_चित्रपट=|कारकीर्द_काळ=२०१६ ते आजतागायत|नाव=अमृता पवार|भाषा=मराठी|राष्ट्रीयत्व= भारतीय|कार्यक्षेत्र=अभिनय|इतर_नावे=|मृत्यू_स्थान=|मृत्यू_दिनांक=|जन्म_स्थान=[[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]|जन्म_दिनांक={{birth date and age|1995|12|15|df=y}}|पूर्ण_नाव=|चित्र_शीर्षक=|चित्र_रुंदी=|चित्र=|तळटिपा=}} '''अमृता पवार''' (१५ डिसेंबर १९९५) ही एक मराठी अभिनेत्री आहे. अमृता मुख्यतः मराठी [[दूरचित्रवाणी]] वरील दुहेरी, ललित २०५, स्वराज्य जननी जिजामाता, [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] आदी मालिकांमध्ये काम करणारी प्रमुख अभिनेत्री म्हणून ओळखली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/amruta-pawar-on-being-a-part-of-tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-glad-to-be-playing-the-role-of-my-age-this-time/articleshow/84999364.cms|title=Amruta Pawar on being a part of Tuzhya Mazhya Sansarala Aani Kay Hava: Glad to be playing the role of my age this time - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2022-04-24}}</ref> == जन्म आणि प्रारंभिक जीवन == अमृता पवार हिचा जन्म १५ डिसेंबर १९९५ रोजी [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला. तिच्या वडिलांचे नाव रामभाऊ पवार आणि आईचे नाव रेश्मा पवार आहे. तिला शार्दुल पवार नावाचा भाऊ आहे. तिचे शालेय शिक्षण मुंबईतील [[विलेपार्ले]] येथील पार्ले टिळक विद्यालयात झाले आणि आर.ए. पोद्दार कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्स कॉलेज. दूरचित्रवाणी इंडस्ट्रीत येण्यापूर्वी अमृता एका सीएच्या खाली अकाउंटंट म्हणून काम करत होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|title='तुझ्या माझ्या संसाराला...'मधील या अभिनेत्रीला व्हायचं होतं सीए मात्र झाली...|date=2022-02-02|website=[[न्यूझ १८ लोकमत]]|access-date=2022-04-24|archive-date=2022-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627015340/https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|url-status=dead}}</ref> == कारकीर्द == पवार यांनी अभिनेत्री म्हणून २०१६ मध्ये [[स्टार प्रवाह]]वर प्रसारित झालेल्या ''दुहेरी'' या मराठी दूरचित्रवाणी मालिकेद्वारे तिच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. नंतर ती ''ललित २०५'' या मराठी मालिकेत भैरवीच्या भूमिकेत दिसली. तिने २०१८ मध्ये ये रे ये रे १९ या नृत्य कार्यक्रमात भाग घेतला. २०१९ वर्षी तिने [[सोनी मराठी]]वर ''स्वराज्य जननी जिजामाता'' या ऐतिहासिक मालिकेत [[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामातेची]] भूमिका साकारली. [[झी मराठी]]वर २०२१ मध्ये प्रसारित होणाऱ्या ''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' या मालिकेत ती प्रमुख भूमिकेत दिसली. == अभिनय सूची == {| class="wikitable sortable" !वर्ष !शीर्षक !भूमिका !वाहिनी |- |२०१६-२०१८ |''दुहेरी'' |नेहा | rowspan="2" |[[स्टार प्रवाह]] |- |२०१८-२०१९ |ललित २०५ |भैरवी राजाध्यक्ष |- |२०१९-२०२० |''स्वराज्य जननी जिजामाता'' |[[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामाता]] | rowspan="2" |[[सोनी मराठी]] |- |२०२०-२०२१ |''जिगरबाज'' |डॉ. अदिती नांगारगट्टे |- |२०२१-२०२२ |''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' |अदिती करमरकर देशमुख |[[झी मराठी]] |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:पवार, अमृता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी अभिनेत्री]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] asqeki0gz0nbc0yhd7wstlnd719hys8 2683721 2683720 2026-05-11T06:56:08Z ~2026-28320-23 182961 2683721 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट अभिनेता|पार्श्वभूमी_रंग=|प्रमुख_नाटके=|धर्म=|संकेतस्थळ=|ट्विटर=|अपत्ये=|पत्नी_नाव=|पती_नाव={{marriage|नील पाटील|2022}}|आई_नाव=|वडील_नाव=|पुरस्कार=|प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम=[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]], स्वराज्य जननी जिजामाता|प्रमुख_चित्रपट=|कारकीर्द_काळ=२०१६ ते आजतागायत|नाव=अमृता पवार|भाषा=मराठी|राष्ट्रीयत्व= भारतीय|कार्यक्षेत्र=अभिनय|इतर_नावे=|मृत्यू_स्थान=|मृत्यू_दिनांक=|जन्म_स्थान=[[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]|जन्म_दिनांक={{birth date and age|1995|12|15|df=y}}|पूर्ण_नाव=|चित्र_शीर्षक=|चित्र_रुंदी=|चित्र=|तळटिपा=}} '''अमृता पवार''' (१५ डिसेंबर १९९५) ही एक मराठी अभिनेत्री आहे. अमृता मुख्यतः मराठी [[दूरचित्रवाणी]] वरील दुहेरी, ललित २०५, स्वराज्य जननी जिजामाता, [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] आदी मालिकांमध्ये काम करणारी प्रमुख अभिनेत्री म्हणून ओळखली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/amruta-pawar-on-being-a-part-of-tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-glad-to-be-playing-the-role-of-my-age-this-time/articleshow/84999364.cms|title=Amruta Pawar on being a part of Tuzhya Mazhya Sansarala Aani Kay Hava: Glad to be playing the role of my age this time - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2022-04-24}}</ref> == जन्म आणि प्रारंभिक जीवन == अमृता पवार हिचा जन्म १५ डिसेंबर १९९५ रोजी [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] येथे झाला. तिच्या वडिलांचे नाव रामभाऊ पवार आणि आईचे नाव रेश्मा पवार आहे. तिला शार्दुल पवार नावाचा भाऊ आहे. तिचे शालेय शिक्षण मुंबईतील [[विलेपार्ले]] येथील पार्ले टिळक विद्यालयात झाले आणि आर.ए. पोद्दार कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्स कॉलेज. दूरचित्रवाणी इंडस्ट्रीत येण्यापूर्वी अमृता एका सीएच्या खाली अकाउंटंट म्हणून काम करत होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|title='तुझ्या माझ्या संसाराला...'मधील या अभिनेत्रीला व्हायचं होतं सीए मात्र झाली...|date=2022-02-02|website=[[न्यूझ १८ लोकमत]]|access-date=2022-04-24|archive-date=2022-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627015340/https://lokmat.news18.com/entertainment/tuzhya-mazhya-sansarala-aani-kay-hava-fame-amruta-pawar-unknown-facts-sp-664146.html|url-status=dead}}</ref> == कारकीर्द == पवार यांनी अभिनेत्री म्हणून २०१६ मध्ये [[स्टार प्रवाह]]वर प्रसारित झालेल्या ''दुहेरी'' या मराठी दूरचित्रवाणी मालिकेद्वारे तिच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. नंतर ती ''ललित २०५'' या मराठी मालिकेत भैरवीच्या भूमिकेत दिसली. तिने २०१८ मध्ये ये रे ये रे १९ या नृत्य कार्यक्रमात भाग घेतला. २०१९ वर्षी तिने [[सोनी मराठी]]वर ''स्वराज्य जननी जिजामाता'' या ऐतिहासिक मालिकेत [[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामातेची]] भूमिका साकारली. [[झी मराठी]]वर २०२१ मध्ये प्रसारित होणाऱ्या ''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' या मालिकेत ती प्रमुख भूमिकेत दिसली. == अभिनय सूची == {| class="wikitable sortable" !वर्ष !शीर्षक !भूमिका !वाहिनी |- |२०१६-२०१८ |''दुहेरी'' |नेहा झुंजार सूर्यवंशी | rowspan="2" |[[स्टार प्रवाह]] |- |२०१८-२०१९ |ललित २०५ |भैरवी राजाध्यक्ष |- |२०१९-२०२० |''स्वराज्य जननी जिजामाता'' |[[जिजाबाई शहाजी भोसले|जिजामाता]] | rowspan="2" |[[सोनी मराठी]] |- |२०२०-२०२१ |''जिगरबाज'' |डॉ. अदिती नांगारगट्टे |- |२०२१-२०२२ |''[[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]'' |अदिती करमरकर देशमुख |[[झी मराठी]] |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:पवार, अमृता}} [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी अभिनेत्री]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] tbcbc37bnlgacm5pkl0f7x7k6hi62e2 0 324872 2683583 2682294 2026-05-10T12:02:09Z ~2026-28254-96 182940 /* पुनर्निर्मिती */ 2683583 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = लवंगी मिरची | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = रुची फिल्म्स | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = १३५ | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = * सोमवार ते शनिवार दुपारी १ वाजता * बुधवार ते रविवार रात्री १० वाजता (१७ मेपासून) | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १३ फेब्रुवारी २०२३ | शेवटचे प्रसारण = ५ ऑगस्ट २०२३ | आधी = [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] | नंतर = [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] | सारखे = }} '''लवंगी मिरची''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील '''राधाम्मा कुथुरू''' या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे.{{संदर्भ हवा}} == कलाकार == * [[शिवानी बावकर]] - अस्मिता (अस्मी) * तन्मय जक्का - निशांत * श्रुजा प्रभूदेसाई - राधाक्का * मिथिला पाटील - अर्चना * प्रेरणा खेडेकर - मनवा (मुन्नू) * ज्ञानेश वाडेकर - गोपीनाथ * [[परी तेलंग]] - यामिनी * [[समिधा गुरु]] - निर्मला * राहुल वैद्य - महिपत * कृष्णा राजशेखर - मुग्धा * राजेश उके - जगन्नाथ * शार्दुल आपटे - सोहम * तेजस महाजन - मोहित * वैष्णवी करमरकर - पूर्वा * भैरवी कुलकर्णी - शांता * तुषार घाडीगांवकर - पांढरा * अंकित म्हात्रे - तांबडा * दीप्ती लेले - तनया * अथर्व तांबे - विकी * सुशील इनामदार - यशवंत == विशेष भाग == # समोरचा जितका खट, अस्मी तेवढीच तिखट! (१३ फेब्रुवारी २०२३) # लवंगी मिरचीचा झटका आता नवीन वेळेत लागणार. (२ एप्रिल २०२३) # यामिनीचा नवा डाव, राधाक्काला घडवून आणली अटक. (१४ मे २०२३) # अस्मी-निशांत राधाक्काला कैदेतून सोडवू शकतील का? (१७ मे २०२३) == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | राधाम्मा कुथुरू | [[झी तेलुगू]] | २६ ऑगस्ट २०१९ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[कन्नड]] | पुट्टाक्काना मक्कालू | [[झी कन्नडा]] | १३ डिसेंबर २०२१ - चालू |- | [[बंगाली]] | उरॉन टुबरी | [[झी बांग्ला]] | २८ मार्च २०२२ - १६ डिसेंबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कुडुंबश्री शारदा | [[झी केरळम]] | ११ एप्रिल २०२२ - चालू |- | [[उडिया]] | सुना झिया | [[झी सार्थक]] | ३० मे २०२२ - चालू |- | [[पंजाबी]] | धियान मेरियाँ | [[झी पंजाबी]] | ६ जून २०२२ - ३० मार्च २०२४ |- | [[तमिळ]] | मीनाक्षी पोन्नुगा | [[झी तमिळ]] | १ ऑगस्ट २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | rowspan="2"| [[हिंदी]] | मैं हूं अपराजिता | rowspan="2"| [[झी टीव्ही]] | २७ सप्टेंबर २०२२ - २५ जून २०२३ |- | गंगा माई की बेटियाँ | २२ सप्टेंबर २०२५ - चालू |- | [[बंगाली]] | अन्नपूर्णार लोक्खीरा | [[झी बांग्ला]] | १ जून २०२६ - चालू |- | [[मराठी]] | कृष्णाईच्या लेकी | [[झी मराठी]] | लवकरच... |} == नव्या वेळेत == {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! दिनांक !! वार !! वेळ |- | १ || १३ फेब्रुवारी – १४ मे २०२३ || सोम-शनि || दुपारी १ |- | २ || १७ मे – ५ ऑगस्ट २०२३ || बुध-रवि || रात्री १० |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी दुपारच्या मालिका}} {{झी मराठी रात्री १०च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] tv9q6wzejvknkrkbctvermkvaq9g7p5 2683618 2683583 2026-05-10T18:14:52Z Khirid Harshad 138639 /* पुनर्निर्मिती */ 2683618 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = लवंगी मिरची | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = रुची फिल्म्स | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = १३५ | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = * सोमवार ते शनिवार दुपारी १ वाजता * बुधवार ते रविवार रात्री १० वाजता (१७ मेपासून) | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १३ फेब्रुवारी २०२३ | शेवटचे प्रसारण = ५ ऑगस्ट २०२३ | आधी = [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] | नंतर = [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] | सारखे = }} '''लवंगी मिरची''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील '''राधाम्मा कुथुरू''' या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे.{{संदर्भ हवा}} == कलाकार == * [[शिवानी बावकर]] - अस्मिता (अस्मी) * तन्मय जक्का - निशांत * श्रुजा प्रभूदेसाई - राधाक्का * मिथिला पाटील - अर्चना * प्रेरणा खेडेकर - मनवा (मुन्नू) * ज्ञानेश वाडेकर - गोपीनाथ * [[परी तेलंग]] - यामिनी * [[समिधा गुरु]] - निर्मला * राहुल वैद्य - महिपत * कृष्णा राजशेखर - मुग्धा * राजेश उके - जगन्नाथ * शार्दुल आपटे - सोहम * तेजस महाजन - मोहित * वैष्णवी करमरकर - पूर्वा * भैरवी कुलकर्णी - शांता * तुषार घाडीगांवकर - पांढरा * अंकित म्हात्रे - तांबडा * दीप्ती लेले - तनया * अथर्व तांबे - विकी * सुशील इनामदार - यशवंत == विशेष भाग == # समोरचा जितका खट, अस्मी तेवढीच तिखट! (१३ फेब्रुवारी २०२३) # लवंगी मिरचीचा झटका आता नवीन वेळेत लागणार. (२ एप्रिल २०२३) # यामिनीचा नवा डाव, राधाक्काला घडवून आणली अटक. (१४ मे २०२३) # अस्मी-निशांत राधाक्काला कैदेतून सोडवू शकतील का? (१७ मे २०२३) == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | राधाम्मा कुथुरू | [[झी तेलुगू]] | २६ ऑगस्ट २०१९ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[कन्नड]] | पुट्टाक्काना मक्कालू | [[झी कन्नडा]] | १३ डिसेंबर २०२१ - चालू |- | [[बंगाली]] | उरॉन टुबरी | [[झी बांग्ला]] | २८ मार्च २०२२ - १६ डिसेंबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कुडुंबश्री शारदा | [[झी केरळम]] | ११ एप्रिल २०२२ - चालू |- | [[उडिया]] | सुना झिया | [[झी सार्थक]] | ३० मे २०२२ - चालू |- | [[पंजाबी]] | धियान मेरियाँ | [[झी पंजाबी]] | ६ जून २०२२ - ३० मार्च २०२४ |- | [[तमिळ]] | मीनाक्षी पोन्नुगा | [[झी तमिळ]] | १ ऑगस्ट २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | rowspan="2"| [[हिंदी]] | मैं हूं अपराजिता | rowspan="2"| [[झी टीव्ही]] | २७ सप्टेंबर २०२२ - २५ जून २०२३ |- | गंगा माई की बेटियाँ | २२ सप्टेंबर २०२५ - चालू |- | [[बंगाली]] | अन्नपूर्णार लोक्खीरा | [[झी बांग्ला]] | १ जून २०२६ - चालू |- | [[मराठी]] | [[कृष्णाईच्या लेकी]] | [[झी मराठी]] | लवकरच... |} == नव्या वेळेत == {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! दिनांक !! वार !! वेळ |- | १ || १३ फेब्रुवारी – १४ मे २०२३ || सोम-शनि || दुपारी १ |- | २ || १७ मे – ५ ऑगस्ट २०२३ || बुध-रवि || रात्री १० |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी दुपारच्या मालिका}} {{झी मराठी रात्री १०च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] fj3f5v5xwm3dkhzk8bop03ma3tew1f6 2683662 2683618 2026-05-11T03:19:10Z ~2026-28449-05 182954 2683662 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = लवंगी मिरची | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = रुची फिल्म्स | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = १३५ | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = * सोमवार ते शनिवार दुपारी १ वाजता * बुधवार ते रविवार रात्री १० वाजता (१७ मेपासून) | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १३ फेब्रुवारी २०२३ | शेवटचे प्रसारण = ५ ऑगस्ट २०२३ | आधी = [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] | नंतर = [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] | सारखे = }} '''लवंगी मिरची''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील '''राधाम्मा कुथुरू''' या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे.{{संदर्भ हवा}} == कलाकार == * [[शिवानी बावकर]] - अस्मिता (अस्मी) * तन्मय जक्का - निशांत * श्रुजा प्रभूदेसाई - राधाक्का * मिथिला पाटील - अर्चना * प्रेरणा खेडेकर - मनवा (मुन्नू) * ज्ञानेश वाडेकर - गोपीनाथ * [[परी तेलंग]] - यामिनी * [[समिधा गुरु]] - निर्मला * राहुल वैद्य - महिपत * कृष्णा राजशेखर - मुग्धा * राजेश उके - जगन्नाथ * शार्दुल आपटे - सोहम * तेजस महाजन - मोहित * वैष्णवी करमरकर - पूर्वा * भैरवी कुलकर्णी - शांता * तुषार घाडीगांवकर - पांढरा * अंकित म्हात्रे - तांबडा * दीप्ती लेले - तनया * अथर्व तांबे - विकी * सुशील इनामदार - यशवंत == विशेष भाग == # समोरचा जितका खट, अस्मी तेवढीच तिखट! (१३ फेब्रुवारी २०२३) # लवंगी मिरचीचा झटका आता नवीन वेळेत लागणार. (२ एप्रिल २०२३) # यामिनीचा नवा डाव, राधाक्काला घडवून आणली अटक. (१४ मे २०२३) # अस्मी-निशांत राधाक्काला कैदेतून सोडवू शकतील का? (१७ मे २०२३) == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | राधाम्मा कुथुरू | [[झी तेलुगू]] | २६ ऑगस्ट २०१९ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[कन्नड]] | पुट्टाक्काना मक्कालू | [[झी कन्नडा]] | १३ डिसेंबर २०२१ - चालू |- | [[बंगाली]] | उरॉन टुबरी | [[झी बांग्ला]] | २८ मार्च २०२२ - १६ डिसेंबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कुडुंबश्री शारदा | [[झी केरळम]] | ११ एप्रिल २०२२ - चालू |- | [[उडिया]] | सुना झिया | [[झी सार्थक]] | ३० मे २०२२ - चालू |- | [[पंजाबी]] | धियान मेरियाँ | [[झी पंजाबी]] | ६ जून २०२२ - ३० मार्च २०२४ |- | [[तमिळ]] | मीनाक्षी पोन्नुगा | [[झी तमिळ]] | १ ऑगस्ट २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | rowspan="2"| [[हिंदी]] | मैं हूं अपराजिता | rowspan="2"| [[झी टीव्ही]] | २७ सप्टेंबर २०२२ - २५ जून २०२३ |- | गंगा माई की बेटियाँ | २२ सप्टेंबर २०२५ - चालू |- | [[बंगाली]] | अन्नपूर्णार लोक्खीरा | [[झी बांग्ला]] | १ जून २०२६ - चालू |- | [[मराठी]] | [[कृष्णाईच्या लेकी]] | [[झी मराठी]] | 3 जुलै 2026 |} == नव्या वेळेत == {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! दिनांक !! वार !! वेळ |- | १ || १३ फेब्रुवारी – १४ मे २०२३ || सोम-शनि || दुपारी १ |- | २ || १७ मे – ५ ऑगस्ट २०२३ || बुध-रवि || रात्री १० |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी दुपारच्या मालिका}} {{झी मराठी रात्री १०च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] ro2jl8d87az8eig18z07vxj9pyt6wcp 0 325766 2683644 2441080 2026-05-10T20:07:16Z अभय नातू 206 /* पुरस्कार */ 2683644 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पुरस्कार | संकेतस्थळ ={{URL|http://www.bis.org.in/other/rgnqa_geninfo.htm}} | नाव = राजीव गांधी राष्ट्रीय गुणवत्ता पुरस्कार | subheader = | current_awards = | image = | imagesize = | alt = | caption = | मथळा = एकूण गुणवत्ता व्यवस्थापनाची तत्त्वे लागू करण्यात उत्कृष्टतेसाठी भारतीय व्यवसायांची ओळख | प्रयोजक = [[भारतीय मानक ब्यूरो]] | date = <!-- {{Start date|df=yes|YYYY|MM|DD}} --> | location = | देश = [[भारत]] | presenter = | host = | preshow_host = | acts = | reward = | वर्ष = १९९२ }} '''राजीव गांधी राष्ट्रीय गुणवत्ता पुरस्कार''' हा [[भारतीय मानक ब्यूरो|भारतीय मानक ब्युरो]] द्वारे त्यांच्या कामगिरीमध्ये उत्कृष्टता दाखवणाऱ्या भारतीय संस्थांना दिला जाणारा राष्ट्रीय गुणवत्ता पुरस्कार आहे. [[भारताचे पंतप्रधान|भारताचे माजी पंतप्रधान]] [[राजीव गांधी|राजीव गांधी यांच्या]] नावावरून हे नाव देण्यात आले आहे आणि त्यांच्या मृत्यूनंतर १९९१ मध्ये त्याची सुरुवात झाली.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=2rpbFaTkeN4C&pg=PA202|title=Operations Management: Processes and Supply Chains|last=Krajewski|first=Lee J.|publisher=Pearson Education India|year=2005|isbn=8131728846|page=202}}</ref> ग्राहकांना दर्जेदार सेवा प्रदान करणे आणि भारताच्या गुणवत्ता चळवळीत महत्त्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या संस्थांना विशेष मान्यता देणे हा या पुरस्काराचा उद्देश आहे.<ref name="bis" /> हा पुरस्कार आर्थिक वर्षानुसार (एप्रिल ते मार्च) दरवर्षी दिला जातो आणि तो जगभरातील इतर राष्ट्रीय गुणवत्ता पुरस्कारांसारखाच असतो जसे की युनायटेड स्टेट्सचा माल्कम बाल्ड्रिज राष्ट्रीय गुणवत्ता पुरस्कार, [[युरोपियन संघ|युरोपियन युनियनचा युरोपियन]] गुणवत्ता पुरस्कार आणि [[जपान|जपानचा]] डेमिंग पुरस्कार.<ref name="bis">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bis.org.in/other/rgnqa_geninfo.htm|title=Rajiv Gandhi National Quality Award|last=Bureau of Indian Standards|publisher=Bureau of Indian Standards|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150509070253/http://www.bis.org.in/other/rgnqa_geninfo.htm|archive-date=2015-05-09|access-date=9 May 2014}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBureau_of_Indian_Standards">Bureau of Indian Standards. . Bureau of Indian Standards. Archived from the original on 9 May 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 May</span> 2014</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[साचा:संकेतस्थळ स्रोत|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: unfit URL ([[श्रेणी:CS1 देखभाल: अयोग्य URL|link]])</span> [[Category:CS1 maint: unfit URL]]</ref> == पुरस्कार == हा पुरस्कार पाच मोठ्या श्रेणींमध्ये संस्थांना दिला जातो: मोठ्या प्रमाणात उत्पादन, लघु उत्पादन, मोठ्या प्रमाणात सेवा क्षेत्र, लघु सेवा क्षेत्र आणि सर्वोत्कृष्ट. शिवाय, [[जैवतंत्रज्ञान]], [[रासायनिक पदार्थ|रसायने]], [[विजाणूशास्त्र|इलेक्ट्रॉनिक्स]], अन्न आणि औषधे, धातूविज्ञान, वस्त्र, दागिने, [[शिक्षण]], वित्त, आरोग्यसेवा आणि [[माहिती तंत्रज्ञान]] यासह परंतु इतकेच मर्यादित नसलेल्या विविध क्षेत्रात उत्कृष्टता दर्शविणाऱ्या संस्थांसाठी यात एकूण १४ प्रशंसा प्रमाणपत्रे आहेत.<ref name="bis"/><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=UpUayZnpew8C&pg=PA89|title=Renaissance of HRM; Through Creativity and Quality|last=Kakkar|first=Gurudatt|date=2009|publisher=Laxmi Publications, Ltd.|isbn=978-8131807118|pages=89–91}}</ref> प्रमाणपत्र आणि पुरस्कारांव्यतिरिक्त, सर्वोत्कृष्ट सर्वांच्या विजेत्याला {{INRConvert|500000}} चे आर्थिक पारितोषिक मिळते, तर इतर चार पुरस्कारांमध्ये {{INRConvert|200000}} चे रोख पारितोषिक असते. प्रशंसा प्रमाणपत्रामध्ये {{INRConvert|100000}} चे आर्थिक प्रोत्साहन आहे.<ref name="bis" /> {| class="wikitable sortable" |+"सर्वोत्तम" विजेते<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bis.org.in/other/rgnqa_win_12.pdf|title=ANNEX IV: LIST OF AWARD WINNERS OF RAJIV GANDHI NATIONAL QUALITY AWARDS|last=Shrawan|date=2013-05-29|website=bis.org.in|publisher=[[Bureau of Indian Standards]]|location=[[New Delhi]]|access-date=2014-05-15}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bis.org.in/rgnqa/RGNQAaward2011.pdf|title=RAJIV GANDHI NATIONAL QUALITY AWARD, 2011|publisher=bis.org.in|access-date=15 May 2014}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.apeda.gov.in/apedawebsite/announcements/rajiv_gandhi_national_quality_award.pdf|title=RAJIV GANDHI NATIONAL QUALITY AWARD 2010|publisher=apeda.gov.in|access-date=15 May 2014}}</ref> ! वर्ष ! बोधचिन्ह ! प्राप्तकर्ता |- | १९९१ - १९९२ | [[File:Kirloskar Logo.svg|50px]] | [[किर्लोस्कर उद्योग समूह|किर्लोस्कर कमिन्स लिमिटेड]], पुणे |- | १९९३ | [[File:Steel Authority of India logo.svg|50px]] | [[स्टील अथॉरिटी ऑफ इंडिया|स्टील अथॉरिटी ऑफ इंडिया लिमिटेड]] भिलाई स्टील प्लांट, भिलाई |- | १९९४ | [[File:ITC Limited logo.svg|50px]] | [[आयटीसी लिमिटेड|ITC लिमिटेड]] ILTD विभाग चिरळा (AP ) |- | १९९५ | [[File:ITC Limited logo.svg|50px]] | [[आयटीसी लिमिटेड|ITC लिमिटेड]] ILTD विभाग, अनपर्ती, आंध्र प्रदेश |- | १९९६ | [[File:Tata logo.svg|50px]] | टाटा बियरिंग्ज ( [[टाटा स्टील|टिस्कोचा]] एक विभाग), [[खरगपूर]], पश्चिम बंगाल |- | १९९७ | [[File:Larsen & Toubro logo.svg|50px]] | [[लार्सन अँड टुब्रो]] लिमिटेड, बंगलोर वर्क्स, बंगलोर (कर्नाटक)<br />दारूगोळा कारखाना, खडकी पुणे, महाराष्ट्र |- | १९९८ | [[File:Indian Oil Corporation logo.svg|50px]] | इंडियन कॉर्पोरेशन लिमिटेडची मथुरा रिफायनरी, मथुरा |- | १९९९ | [[File:Amul Logo.svg|50px]] | [[अमूल|गुजरात को-ऑपरेटिव्ह मिल्क मार्केटिंग फेडरेशन लिमिटेड]], आणंद<br />[[Tata Cummins Limited, Jamshedpur|टाटा कमिन्स लिमिटेड, जमशेदपूर]] |- | २००० | [[File:Tata logo.svg|50px]] | [[टाटा उद्योगसमूह|टाटा इंटरनॅशनल लिमिटेड]], देवास |- | २००१ | [[File:Aditya Birla Group Logo.svg|50px]] | [[Birla Cellulosic|बिर्ला सेल्युलोसिक]], [[भरूच]] |- | २००२ | | (पुरस्कार नाही) |- | २००३ | [[File:Indian Oil Corporation logo.svg|50px]] | [[इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन]] लिमिटेड (गुजरात रिफायनरी), वडोदरा<br />[[ग्रासिम इंडस्ट्रीज]] लिमिटेड (केमिकल विभाग), नागदा |- | २००५ | [[File:Moser Baer Logo.png|50px]] | मोझर बेअर इंडिया लिमिटेड, ग्रेटर नोएडा |- | २००६ | [[File:Steel Authority of India logo.svg|50px]] | [[स्टील अथॉरिटी ऑफ इंडिया|स्टील अथॉरिटी ऑफ इंडिया लिमिटेड]] भिलाई स्टील प्लांट, भिलाई |- | २००७ | [[File:Steel Authority of India logo.svg|50px]] | [[स्टील अथॉरिटी ऑफ इंडिया|स्टील अथॉरिटी ऑफ इंडिया लिमिटेड]] बोकारो स्टील प्लांट, बोकारो |- | २००८ | [[File:SJVN Limited Logo.png|50px]] | सतलुज जल विद्युत निगम लिमिटेड, शिमला, हिमाचल प्रदेश. |- | २००९ | [[File:Tata Motors logo.svg|50px]] | [[टाटा मोटर्स]] लिमिटेड, लखनौ, उत्तर प्रदेश |- | २०१० | [[File:UltraTech Cement Logo.svg|50px]] | [[Vikram Cement Works|विक्रम सिमेंट वर्क्स]] ( [[अल्ट्राटेक सिमेंट]] लिमिटेडचे एक युनिट), खोर, मध्य प्रदेश |- | २०११ | [[File:ACC Limited logo.svg|50px]] | डीएव्ही एसीसी वरिष्ठ माध्यमिक पब्लिक स्कूल बर्माना, हिमाचल प्रदेश |- | २०१२ | [[File:Indian Railways logo.svg|50px]] | [[रेल चाक कारखाना|रेल व्हील कारखाना]], येलाहंका, बंगलोर |- | २०१३ | | नवजात भास्कर |- | २०१४ | [[File:Larsen & Toubro logo.svg|50px]] | [[लार्सन अँड टुब्रो|लार्सन अँड टुब्रो लिमिटेड]] |} == हे सुद्धा पहा == * राष्ट्रीय गुणवत्ता पुरस्कारांची यादी * एकूण गुणवत्ता व्यवस्थापन == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{अधिकृत संकेतस्थळ}} [[वर्ग:भारतीय पुरस्कार]] [[वर्ग:१९९१ ची भारतातील आस्थापने]] [[वर्ग:१९९१ मध्ये स्थापित पुरस्कार]] [[वर्ग:गुणवत्ता पुरस्कार]] [[वर्ग:राजीव गांधींचे स्मारक]] 7uqo8yh1ihkuagwhfb4mmjxpt8gxm2e 0 330744 2683658 2265234 2026-05-11T03:12:56Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2683658 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट वृत्तपत्र | ISSN= | नाव=ऐतेमाद दैनिक | लोगो = Etemaad daily.png | लोगो रुंदी = | चित्र = Etemaad_Daily.jpg | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = ''ऐतेमाद शनिवार 04 सप्टेंबर, 2021 ई पेपर'' | प्रकार = दैनिक | आकारमान = ब्रॉडशीट | स्थापना = {{Start date and years ago|df=yes|p=y|2002|1|1}} | प्रकाशन बंद = | किंमत = | मालक = [[एआईएमआईएम]] | प्रकाशक = | संस्थापक संपादक = बुरहानुद्दीन ओवेसी | संपादक = | मुख्य संपादक = बुरहानुद्दीन ओवेसी | सहसंपादक = | व्यवस्थापकीय संपादक = | वृत्तसंपादक = | व्यवस्थापकीय डिझाइन संपादक = | निवासी संपादक = | निवासी प्रमुख = | मतसंपादक = | क्रीडासंपादक = | छायाचित्रसंपादक = | पत्रकारवर्ग = | भाषा = उर्दू, इंग्रजी | राजकीय बांधिलकी = | खप = | मुख्यालय = दारुस्सलाम [[हैदराबाद]], [[भारत]] | भगिनी वृत्तपत्रे = | ISSN = | oclc = | संकेतस्थळ = https://epaper.etemaaddaily.com/ |}} '''''एतेमाद दैनिक''''' हे [[हैदराबाद]], [[भारत]] येथे स्थित एक [[उर्दू भाषा|उर्दू]] [[वृत्तपत्र]] आहे.<ref>[http://www.en.etemaaddaily.com/about-us About Us]. etemaaddaily.com.</ref> याची स्थापना 2002 मध्ये झाली आणि [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लीमीन]] या राजकीय पक्षाच्या मालकीची आहे. त्याचे संपादक बुरहानुद्दीन ओवेसी आहेत, [[सुलतान सलाहुद्दिन ओवैसी|सुलतान सलाहुद्दीन ओवेसी]] यांचे अपत्ये आहेत Etemaad Daily हैदराबादच्या दारुस्सलाम परिसरात आहे. हे हैदराबाद आणि स्थानिक शहरांमध्ये सर्वाधिक विकले जाणारे उर्दू [[वृत्तपत्र]] आहे. == संदर्भ == == बाह्य दुवे == * [http://www.etemaaddaily.com/ ''Etemaad दैनिक''] * [http://www.en.etemaaddaily.com/ ''Etemaad'' इंग्रजी ऑनलाइन]{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[वर्ग:भारतात प्रकाशित होणारी उर्दू भाषेतील वृत्तपत्रे]] [[वर्ग:भारतीय वृत्तपत्रे]] 0u5urjj8ych3b25ha2yf27nkcf9e3k5 0 341716 2683652 2359993 2026-05-11T00:28:28Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[हूगळी-चिन्सुराह]] to [[हूगळी-चुंचुरा]] 2683652 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[हूगळी-चुंचुरा]] 3gtcohawe00fvl40sh3p0qw0o6lccgs 0 346012 2683724 2621466 2026-05-11T07:16:41Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2683724 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = | चित्र = Jaya-kishori.jpg | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = जया किशोरी | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = जया शिवशंकर शर्मा | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1995|7|13}} | जन्म_स्थान = [[कोलकाता]] | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = | राष्ट्रीयत्व = {{ध्वजचिन्ह|भारत}} भारतीय | टोपणनावे = | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = | शिक्षण = | प्रशिक्षणसंस्था = | पेशा = आध्यात्मिक वक्ता, प्रेरक वक्ता | कारकीर्द_काळ = | मालक = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = | पगार = | निव्वळ_मालमत्ता = | उंची = | वजन = | ख्याती = | पदवी_हुद्दा = | कार्यकाळ = | पूर्ववर्ती = | परवर्ती = | राजकीय_पक्ष = | विरोधक = | संचालकमंडळ = | धर्म = हिंदू | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = शिवशंकर शर्मा | आई = गीता देवी | नातेवाईक = | पुरस्कार = | स्वाक्षरी = | स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = | संकेतस्थळ = https://www.iamjayakishori.com/ | तळटिपा = | संकीर्ण = }} '''जया किशोरी''' (जन्म: [[१३ जुलै]], [[इ.स. १९९५|१९९५]]) एक भारतीय आध्यात्मिक वक्ता, गायिका, प्रेरक वक्ता, जीवन प्रशिक्षक आणि सामाजिक सुधारक आहेत ज्या तिच्या आध्यात्मिक प्रवचनांसाठी आणि भावपूर्ण भजनांसाठी ओळखल्या जातात. त्यांना 'किशोरी जी'<ref name="kishori">{{cite web |last1=Live |first1=A. B. P. |title=कृष्ण के प्रति अथाह प्रेम के कारण मिली 'किशोरी' की उपाधि, जानिए जया किशोरी के बारे में |url=https://www.abplive.com/lifestyle/religion/jaya-kishori-facts-about-life-know-kathavachak-jaya-kishori-biography-or-jivan-parichay-in-hindi-2474279 |website=www.abplive.com |accessdate=18 September 2023 |language=hi |date=15 August 2023}}</ref> आणि 'आधुनिक युगातील मीरा' म्हणून ओळखले जाते.<ref>{{cite web |title=Jaya Kishori Biography in Hindi {{!}} जया किशोरी जीवन परिचय {{!}} StarsUnfolded - हिंदी |url=https://hindi.starsunfolded.com/jaya-kishori-hindi/ |website=hindi.starsunfolded.com |accessdate=18 September 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Jaya Kishori |url=https://karnatakastateopenuniversity.in/jaya-kishori-wiki-bio.html |website=karnatakastateopenuniversity.in |accessdate=18 September 2023 |archive-date=2024-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240311082923/https://karnatakastateopenuniversity.in/jaya-kishori-wiki-bio.html |url-status=dead }}</ref><ref name="networth">{{Cite web |url=https://365networth.com/jaya-kishori/ |title=Jaya Kishori |accessdate=2022-09-01 |archive-date=2022-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901053321/https://365networth.com/jaya-kishori/}}</ref> जया किशोरी यांना अध्यात्म आणि संगीत क्षेत्रातील योगदानाबद्दल विविध पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यात लोकमत डिजिटल इन्फ्लुएंसर अवॉर्ड्स २०२१ मध्ये "आदर्श युवा आध्यात्मिक गुरू पुरस्कार", "सर्वोत्कृष्ट आध्यात्मिक प्रभावशाली", वर्ल्ड डिजिटल द्वारे "बेस्ट मोटिव्हेशनल स्पीकर २०२१" यांचा समावेश आहे. मे २०२२ मध्ये ग्लोबल एक्सलन्स अवॉर्ड्समध्ये डिटॉक्स डे, आणि "सर्वात प्रेरणादायी वुमन ऑफ द इयर (आध्यात्मिक)" यांचा समावेश होतो.<ref name="kishori" /> == वैयक्तिक माहिती == जया किशोरी यांचा जन्म १३ जुलै १९९५ रोजी राजस्थानमधील सुजानगढ येथे गौड ब्राह्मण कुटुंबात जया शर्मा म्हणून झाला. त्यांना चेतना शर्मा नावाची एक बहिण आहे.<ref name="Live" /> त्यांचे पालक, शिव शंकर शर्मा आणि गीता देवी हरितपाल यांनी जया किशोरी यांना आध्यात्मिक कथा आणि धार्मिक शिकवण देत संगोपन केले. अध्यात्माच्या या बाळकडू मुळे त्यांना या विषयात रस निर्माण झाला. वयाच्या सातव्या वर्षी त्यांनी आपल्या आध्यात्मिक प्रवासाला सुरुवात केली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://jeecup.org/jaya-kishori-biography/ |title=जया किशोरी का जीवन परिचय |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= |संकेतस्थळ= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=११ मार्च २०२४ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20240311083124/https://jeecup.org/jaya-kishori-biography/ |विदा दिनांक=2024-03-11 |url-status=dead }}</ref> कोलकाता येथे त्यांचे कुटुंब स्थलांतरित झाल्याने त्यांनी आपले शालेय शिक्षण श्री शिक्षातन महाविद्यालय कोलकाता आणि महादेवी बिर्ला वर्ल्ड अकादमी येथून केले.<ref name="abplive">{{cite web | last=Live | first=ABP | title=कृष्ण के प्रति अथाह प्रेम के कारण मिली 'किशोरी' की उपाधि, जानिए जया किशोरी के बारे में रोचक बातें | website=एबपी न्यूज | url=https://www.abplive.com/lifestyle/religion/jaya-kishori-facts-about-life-know-kathavachak-jaya-kishori-biography-or-jivan-parichay-in-hindi-2474279 | language=hi | access-date=27 January 2024}}</ref><ref name="Live">{{cite web | last=Live | first=ABP | title=कितनी पढ़ी लिखी हैं जया किशोरी, परिवार संग कैसा है रिश्ता? जानें- उनके बारे में रोचक बातें | website=एबीपी न्यूज | date=21 February 2023 | url=https://www.abplive.com/city/kolkata/jaya-kishori-family-education-details-motivation-speaker-jaya-kishori-in-kolkata-jaya-kishori-family-photos-2339877 | language=hi | access-date=27 January 2024}}</ref> == आध्यात्मिक प्रवास == किशोरी यांनी वयाच्या नवव्या वर्षी गायला सुरुवात केली आणि "लिंगाष्टकम," "शिव तांडव स्त्रोता," "मधुराष्टकम्रा," "शिव पंचाक्षर स्तोत्रम्," आणि "दरिद्रय दहन शिव स्तोत्रम्" यासह विविध आध्यात्मिक गाण्यांमध्ये त्या बालपणीच पारंगत झाल्या. त्यांनी गुरुजी गोविंद राम मिश्रा यांच्या मार्गदर्शनाखाली सुंदरकांड मार्ग, श्रीमद भगवद्गीता आणि इतर धार्मिक ग्रंथांचे पठण सुरू केले. या शास्त्रवचनांबद्दलची सखोल समज आणि जटिल आध्यात्मिक संकल्पना सुलभ करण्याच्या तिच्या क्षमतेने पटकन लक्ष वेधून घेतले. "किशोरी" ही पदवी त्यांना त्यांच्या गुरुजींनी बहाल केली आणि तेव्हापासून त्यांच्या आध्यात्मिक प्रवासात हे नाव सार्थक झाले. जया किशोरी यांचा खातू श्यामजींवर अतूट विश्वास आहे.<ref name="कौन हैं जया किशोरी">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.jagran.com/spiritual/religion-who-is-jaya-kishori-and-know-about-his-family-and-other-details-21128614.html |title=कौन हैं जया किशोरी? जो कथा वाचन से कम उम्र में हो गईं लोकप्रिय |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ=jagran.com|अ‍ॅक्सेसदिनांक=११ मार्च २०२४ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक= }}</ref> === आध्यात्मिक प्रवचने === किशोरी सात दिवसांच्या 'कथा श्रीमद भागवत' आणि तीन-दिवसीय 'कथा नानी बाई रो मैरो' आध्यात्मिक प्रवचनांसह, तिच्या सखोल आध्यात्मिक सादरीकरणासाठी प्रसिद्ध आहेत. त्यांचा स्वतःच्या यूट्यूब चॅनल वर भक्तीपर प्रवचन, कीर्तन, भजन आणि प्रेरक भाषणांचा विस्तृत संग्रह आहे. याच सोबत भारतातील सर्वात लोकप्रिय आध्यात्मिक यूट्यूब वापरकर्त्यांपैकी एक म्हणून त्यांना प्रसिद्धी मिळाली आहे.<ref name="कौन हैं जया किशोरी" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://navbharattimes.indiatimes.com/business/business-news/jaya-kishori-katha-fees-and-income-sources/articleshow/101421515.cms |title=एक कथा का कितना रुपया लेती हैं जया किशोरी? कहां करती हैं खर्च |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ= नवभारत टाइम्स|अ‍ॅक्सेसदिनांक= ११ मार्च २०२४ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक= }}</ref> === संगीत कारकीर्द<ref name="कौन हैं जया किशोरी" /> === * हे दुःख भंजन * मन में राम * पायोजी मैने * आईगिरी नंदिनी * शिव तांडव स्तोत्र * हे राम * प्यार करते करते * गुरू मेरी पूजा * शारदा भवानी * नमस्कार देवी * रामायण चौपई * अवध में राम आये है * रघुपती राघव राजा राम * नंद भवन में उड रही धूल * काली कमली वाला यार * सिया राम * किशोरी कुछ ऐसा इंतेजाम हो जाय == पुरस्कार आणि सन्मान<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.iamjayakishori.com/about-us/ |title=Jaya Kishori |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= |संकेतस्थळ= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=११ मार्च २०२४ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक= }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == जया किशोरी यांच्या अध्यात्म आणि संगीत क्षेत्रातील योगदानामुळे त्यांना मान्यता आणि पुरस्कार मिळाले आहेत. प्राचीन शहाणपण आणि समकालीन जीवन यांच्यातील अंतर भरून काढण्याची तिची क्षमता जीवनाच्या सर्व स्तरातील लोकांमध्ये प्रतिध्वनित झाली आहे. * २०१६ मध्ये राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ (RSS) चे प्रमुख श्री मोहन भागवत यांच्याकडून "आदर्श युवा आध्यात्मिक गुरू पुरस्कार" प्राप्त झाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.jansatta.com/religion/narrator-jaya-kishori-has-been-awarded-with-the-model-young-spiritual-guru-award-by-rss-chief-mohan-bhagwat/2233089/ |title=जया किशोरी ने 7 साल की उम्र में ही अपना लिया था आध्यात्म का रास्ता, RSS प्रमुख मोहन भागवत के हाथों मिल चुका है ये अवार्ड |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ=Jansatta.com |अ‍ॅक्सेसदिनांक=११ मार्च २०२४ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक= }}</ref> * नारायण सेवा संस्थान, उदयपूर तर्फे "समाज रतन पुरस्कार" देऊन सन्मानित. * संस्कार चॅनल, मुंबई द्वारे "वर्ष २०१३-१४ चे संस्कार कलाकार" म्हणून ओळखले गेले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://bharatgaurav.in/bharat-gaurav-ms-jaya-kishori-spiritual-motivational-speaker/ |title=Bharat Gaurav Ms Jaya Kishori - Spiritual & Motivational Speaker - Bharat Gaurav Awards |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ=आणि |अ‍ॅक्सेसदिनांक=११ मार्च २०२४ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक= }}</ref> * फेम इंडिया मॅगझिनद्वारे 'युथ स्पिरिच्युअल आयकॉन' म्हणून साजरा केला जातो. * राष्ट्रासाठी तिच्या अमूल्य योगदानासाठी "महिला युग पुरस्कार" प्राप्त झाला. * पेन्सिल डॉटकॉमने जागतिक स्तरावर प्रेरणादायी महिलांपैकी एक म्हणून मान्यता दिली. * आयकॉनिक गोल्ड अवॉर्ड्समध्ये "आयकॉनिक वुमन मोटिव्हेशनल स्पीकर ऑफ द इयर २०२१" पुरस्काराने सन्मानित. * लोकमत – डिजिटल इन्फ्लुएंसर अवॉर्ड्स २०२१ मध्ये "बेस्ट स्पिरिच्युअल इन्फ्लुएंसर" असे नाव देण्यात आले आहे. * जागतिक डिजिटल डिटॉक्स दिनानिमित्त "सर्वोत्कृष्ट प्रेरक स्पीकर २०२१" म्हणून सन्मानित. * मे २०२२ मध्ये ग्लोबल एक्सलन्स अवॉर्ड्स (GEA) मध्ये "वर्षातील सर्वात प्रेरणादायी महिला (आध्यात्मिक)" प्राप्त झाली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.aninews.in/news/business/business/jaya-kishori-will-grace-global-excellence-awards-2022-on-8th-may-in-mumbai20220401105858/ |title=Jaya Kishori will Grace Global Excellence Awards 2022 on 8th May in Mumbai |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= |संकेतस्थळ=ANI |अ‍ॅक्सेसदिनांक=११ मार्च २०२४ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20220808132047/https://www.aninews.in/news/business/business/jaya-kishori-will-grace-global-excellence-awards-2022-on-8th-may-in-mumbai20220401105858/ |विदा दिनांक=2022-08-08 |url-status=dead }}</ref> * ८ मार्च २०२४ रोजी राष्ट्रीय रचनाकार पुरस्कार भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात आला.<ref name="jagran24">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.jagran.com/news/national-pm-modi-presents-first-national-creators-award-at-bharat-mandapam-maithili-thakur-kamiya-jani-gaurav-chaudhary-rj-raunak-23669976.html |title=RJ रौनक, जया किशोरी, मैथिली ठाकुर... PM Modi ने इन हस्तियों को दिया नेशनल क्रिएटर्स अवॉर्ड |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ=jagran.com |अ‍ॅक्सेसदिनांक= ११ मार्च २०२४ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक= }}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-03-08 |title='People are tired of listening to me': PM Modi's light-hearted exchange with singer |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/people-are-tired-of-listening-to-me-pm-modis-light-hearted-exchange-with-singer/articleshow/108333477.cms |access-date=2024-03-09 |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |issn=0971-8257}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:किशोरी, जया}} [[वर्ग:हिंदू आचार्य]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] l9q2cr9jrpw5q09d5e2b3uo46kskzy1 0 346756 2683707 2676248 2026-05-11T05:47:56Z Aditya tamhankar 80177 /* संख्याबळ */ 2683707 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधिमंडळ | पार्श्वभूमी_रंग = #8FB7D3 | पाठ्य_रंग = | नाव = भारताची लोकसभा | लिप्यंतर_नाव = | विधिमंडळ = भारताची अठरावी लोकसभा | चिन्ह_चित्र = Emblem of India.svg | चिन्ह_रुंदी = | सभागृह_प्रकार = द्विसभागीय राष्ट्रीय विधिमंडळ | पालक_विधिमंडळ = | सभागृहे = | नेता१_प्रकार = अध्यक्ष | नेता१ = [[ओम बिर्ला|ओम श्रीकृष्ण बिर्ला]] | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(२६ जून २०२४ पासून)</small> | निवडणूक१ = | नेता२_प्रकार = उपाध्यक्ष | नेता२ = ''रिक्त (२६ जून २०२४ पासून)'' | पक्ष२ = | निवडणूक२ = | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता<br>({{AutoLink|भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान}}) | नेता३ = [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]] | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(२६ जून २०२४ पासून)</small> | निवडणूक३= | नेता४_प्रकार = | नेता४ = | पक्ष४ = | निवडणूक४= | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता | नेता५ = [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(२६ जून २०२४ पासून)</small> | नेता६_प्रकार = | नेता६ = | पक्ष६ = | निवडणूक५ = | सदस्य = ५४३ | सभागृह१ = | सभागृह२ = [[लोकसभा]] | सभागृह१_संरचना = | सभागृह१_संरचना_रुंदी = | सभागृह२_संरचना = 18th Lok Sabha.svg | सभागृह२_संरचना_रुंदी = 350px | राजकीय_गट१ = | राजकीय_गट२ = | समिती१ = | समिती२ = | संयुक्त_समिती = | मतदान_पद्धत१ = | मतदान_पद्धत२ = | मागील_निवडणूक१ = [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | पुढील_निवडणूक२ = [[२०२९ लोकसभा निवडणुका|२०२९]] | सत्र_सभागृह_चित्र = Glimpses of the new Parliament Building, in New Delhi (2).jpg | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = 250px | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]], [[भारत]] | संकेतस्थळ = [http://loksabha.nic.in/ लोकसभा संकेतस्थळ] | तळटिपा = |सत्र_सभागृह_चित्र_२= }} [[भारत]]ाच्या कनिष्ठ सभागृहाचा नवीन कार्यकाळ (२०२४ ते २०२९) अर्थात [[लोकसभा|१८वी लोकसभा]] [[२०२४ भारतीय सार्वत्रिक निवडणुका|२०२४ लोकसभा निवडणुकीद्वारे]] निर्मित झाली. १९ एप्रिल २०२४ ते १ जून २०२४ अश्या ७ चरणांमध्ये मतदान झाले व ४ जून २०२४ रोजी निकाल जाहीर झाले. [[भारतीय जनता पक्ष]]ाच्या नेतृत्वात [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]ला २९३ जागांसह सभागृहात स्पष्ट बहुमत मिळाल्याने [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]] हे सलग तिसऱ्यांदा पंतप्रधान झाले. असे करणारे मोदी हे पहिलेच काँग्रेसेतर पंतप्रधान आहेत. २६ जून २०२४ रोजी [[ओम बिर्ला]] हे सलग दुसऱ्यांदा लोकसभा अध्यक्ष म्हणून निवडले गेले. तसेच [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] पक्षाचे [[राहुल गांधी]] यांची विरोधी-पक्षनेते पदी निवड करण्यात आली. निकाल जाहीर झाल्यानंतर निर्वाचित सदस्यांच्या शपथविधीसाठी भारताच्या राष्ट्रपती श्रीमती [[द्रौपदी मुर्मू]] यांनी [[भारतीय जनता पक्ष]]ाचे खासदार [[भर्तृहरी माहताब]] यांना लोकसभेचे कार्यकारी अध्यक्ष म्हणून नेमणूक केली. १८व्या लोकसभा २४ जून २०२४ रोजी पहिल्यांदा बसली. पहिल्या दोन दिवशी सदस्यांचा केवळ शपथविधी पार पाडला. व तदनंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दोन्ही सभागृहांना आपल्या मंत्रीमंडळाची ओळख करून दिली. १८व्या लोकसभेच्या दुसऱ्या अधिवेशनात गृहमंत्री अमित शाह यांनी सभागृहाच्या पटलावर आणलेल्या वक्फ दुरुस्ती विधेयक आणि मुसलमान वक्फ रद्द विधेयक या दोन विधेयकांमुळे प्रचंड गदारोळ झाला. विरोधी पक्षाच्या प्रचंड विरोधानंतर अखेर सरकारने ही दोन विधेयके संयुक्त संसदीय समितीकडे पाठवली. २०२४ च्या हिवाळी अधिवेशनादरम्यान समितीने अहवाल सादर करण्यासाठी आणखी वेळ वाढवून मिळावा या करता अर्ज दिला. तत्पश्चात सभागृहाने अहवाल सादर करण्यासाठी समितीस २०२५ अर्थसंकल्प अधिवेशनापर्यंतची मुदतवाढ दिली. ==संख्याबळ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! colspan=2|आघाडी ! colspan="2" | पक्ष ! सदस्य संख्या ! गटनेता ! मतदारसंघ |- | rowspan="14" bgcolor="FF99933" | | rowspan="14" | '''सरकार'''<br>'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]''' '''(२९२)''' | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २४० | [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]] | [[वाराणसी लोकसभा मतदारसंघ|वाराणसी]] |- |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | १६ | [[राममोहन एन. किंजरापू|किंजरापू राममोहन नायडू]] | [[श्रीकाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|श्रीकाकुलम]] |- |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | १२ | [[ललन सिंह]] | [[मुंगेर लोकसभा मतदारसंघ|मुंगेर]] |- |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | ७ | [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]] | [[कल्याण लोकसभा मतदारसंघ|कल्याण]] |- |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] | ५ | [[चिराग पासवान|चिराग रामविलास पासवान]] | [[हाजीपूर लोकसभा मतदारसंघ|हाजीपूर]] |- |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] | २ | [[एच.डी. कुमारस्वामी|हरदनहळ्ळी देवेगौडा कुमारस्वामी]] | [[मंड्या लोकसभा मतदारसंघ|मंड्या]] |- |bgcolor=#ca420f| | [[जन सेना पक्ष]] | २ | [[बालाशौरी वल्लभनेनी]] | [[मछलीपट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|मछलीपट्टणम]] |- |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] | २ | [[राजकुमार सांगवान|डॉ. राजकुमार सांगवान]] | [[बागपत लोकसभा मतदारसंघ|बागपत]] |- |bgcolor=#27176D| | [[अपना दल (सोनेलाल)]] | १ | [[अनुप्रिया पटेल|अनुप्रिया आशिष पटेल]] | [[मिर्झापूर लोकसभा मतदारसंघ|मिर्झापूर]] |- |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] | १ | [[फणी भूषण चौधरी|फणीभूषण रमेश चौधरी]] | [[बारपेटा लोकसभा मतदारसंघ|बारपेटा]] |- |bgcolor=#6827B5| | [[अखिल झारखंड विद्यार्थी संघ पक्ष]] | १ | [[चंद्र प्रकाश चौधरी]] | [[गिरिडीह लोकसभा मतदारसंघ|गिरिडीह]] |- |bgcolor=#F5D62A| | [[हिंदुस्तानी अवाम मोर्चा (धर्मनिरपेक्ष)]] | १ | [[जितनराम मांझी|जितनराम रामजीत मांझी]] | [[गया लोकसभा मतदारसंघ|गया]] |- |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | १ | [[सुनील तटकरे|सुनील दत्तात्रय तटकरे]] | [[रायगड लोकसभा मतदारसंघ|रायगड]] |- | bgcolor=#ED1E26| | [[सिक्कीम क्रांतिकारी मोर्चा]] | १ | [[इंद्र सिंग सुब्बा|डॉ. इंद्र सिंह सुब्बा]] | [[सिक्कीम लोकसभा मतदारसंघ|सिक्कीम]] |- | rowspan="21" bgcolor="#00B7EB" | | rowspan="21" | '''विरोधी आघाडी'''<br>'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]''' '''(२३४)''' |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ९९ | [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] | [[राय बरेली लोकसभा मतदारसंघ|राय बरेली]] |- |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] | ३७ | [[अखिलेश यादव|अखिलेश मुलायम यादव]] | [[कन्नौज लोकसभा मतदारसंघ|कन्नौज]] |- |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | २८ | [[सुदीप बंदोपाध्याय]] | [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कोलकाता]] |- |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | २२ | [[टी.आर. बालू|थलीकोट्टाई राजतेवर बालू]] | [[श्रीपेरुंबुदुर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीपेरुंबुदुर]] |- |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] | ९ | [[अरविंद सावंत|अरविंद गणपत सावंत]] | [[मुंबई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण मुंबई]] |- |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] | ८ | [[सुप्रिया सुळे|सुप्रिया सदानंद सुळे]] | [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती]] |- |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] | ४ | [[अमरा राम]] | [[सिकर लोकसभा मतदारसंघ|सिकर]] |- |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ४ | [[मिसा भारती|मिसा भारती शैलेशकुमार यादव]] | [[जहानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|जहानाबाद]] |- |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] | ३ | [[ई.टी. मुहम्मद बशीर]] | [[मलप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|मलप्पुरम]] |- |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | ३ | [[विजय कुमार हंसडक]] | [[राजमहल लोकसभा मतदारसंघ|राजमहल]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | ३ | [[पप्पू यादव|राजेश रंजन ''पप्पू'' यादव]]<br>[[मोहम्मद हनीफा]]<br>[[विशाल पाटील|विशाल प्रकाश पाटील]] | [[पूर्णिया लोकसभा मतदारसंघ|पूर्णिया]]<br>[[लद्दाख लोकसभा मतदारसंघ|लद्दाख]]<br>[[सांगली लोकसभा मतदारसंघ|सांगली]] |- |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | २ | [[के. सुब्बरायन]] | [[तिरुप्पूर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुप्पूर]] |- |bgcolor=#C41301| | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) लिबरेशन]] | २ | [[सुदामा प्रसाद]] | [[अराह लोकसभा मतदारसंघ|अराह]] |- |bgcolor=#fe0000| | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] | २ | [[आगा सय्यद रुहुल्ला मेहदी]] | [[श्रीनगर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीनगर]] |- |bgcolor=#1E90FF| | [[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची]] | २ | [[तो. तिरुमावलवन|डॉ. थोलकप्पियान तिरुमावलवन]] | [[चिदंबरम लोकसभा मतदारसंघ|चिदंबरम]] |- |bgcolor=#FF0000| | [[भारत आदिवासी पक्ष]] | १ | [[राजकुमार रौत|राजकुमार शंकरलाल रौत]] | [[बांसवाडा लोकसभा मतदारसंघ|बांसवाडा]] |- |bgcolor=#CC6600| | [[केरळ काँग्रेस]] | १ | [[फ्रान्सिस जॉर्ज (राजकारणी)|ॲड. फ्रान्सिस जॉर्ज]] | [[कोट्टायम लोकसभा मतदारसंघ|कोट्टायम]] |- |bgcolor=#FC0000| | [[मारूमालारची द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | १ | [[दुराई वायको]] | [[तिरुचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिरापल्ली]] |- |bgcolor=#FFD42A| | [[राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष]] | १ | [[हनुमान बेनिवाल|ॲड. हनुमान रामदेव बेनिवाल]] | [[नागौर लोकसभा मतदारसंघ|नागौर]] |- |bgcolor=#d84c4c| | [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष|भारतीय क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]] | १ | [[एन.के. प्रेमचंद्रन|ॲड. एन.के. प्रेमचंद्रन]] | [[कोल्लम लोकसभा मतदारसंघ|कोल्लम]] |- |bgcolor=#003597| | [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]] | १ | [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]] | [[नगीना लोकसभा मतदारसंघ|नगीना]] |- | rowspan="8" bgcolor="#BF00FF" | | rowspan="8" | '''इतर/तटस्थ गट''' '''(१५)''' |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] | ४ | [[पी.व्ही. मिथुन रेड्डी|पेद्दरेड्डी वेंकट मिधून रेड्डी]] | [[राजमपेट लोकसभा मतदारसंघ|राजमपेट]] |- |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | ३ | [[गुरमीत सिंह मीत हायर]] | [[संगरुर लोकसभा मतदारसंघ|संगरुर]] |- |bgcolor=#ffc305| | [[अकाली दल (वारिस पंजाब दे)]] | २ | [[सरबजीत सिंह खालसा]] | [[फरीदकोट लोकसभा मतदारसंघ|फरीदकोट]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | २ | [[उमेशभाई पटेल|उमेशभाई बाबूभाई पटेल]]<br>[[शेख अब्दुल रशीद]] | [[दमण आणि दीव लोकसभा मतदारसंघ|दमण आणि दीव]]<br>[[बारामुल्ला लोकसभा मतदारसंघ|बारामुल्ला]] |- |bgcolor=#0F204A| | [[शिरोमणी अकाली दल]] | १ | [[हरसिम्रत कौर बादल]] | [[भटिंडा लोकसभा मतदारसंघ|भटिंडा]] |- |bgcolor=#0c6b4b| | [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]] | १ | [[असदुद्दीन ओवैसी|ॲड. असदुद्दीन सलाहुद्दीन ओवैसी]] | [[हैदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|हैदराबाद]] |- | style="background-color:{{झोरम पीपल्स मूव्हमेंट/meta/color}}" | | [[झोरम पीपल्स मूव्हमेंट]] | १ | [[रिचर्ड वानलालहमंगाइहा]] | [[मिझोरम लोकसभा मतदारसंघ|मिझोरम]] |- |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] | १ | [[जोयंता बसुमतरी]] | [[कोक्राझार लोकसभा मतदारसंघ|कोक्राझार]] |- | colspan="4" | '''रिक्त''' <br>'''(२)''' | १ | |- ! colspan="4"|एकूण ! ५४३ ! ! |} ==१८व्या लोकसभेसाठीच्या पोट-निवडणूक== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! तारीख ! मतदारसंघ ! राज्य/कें.प्र. ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष |- | १ | १३ नोव्हेंबर २०२४ | [[वायनाड लोकसभा मतदारसंघ|वायनाड]] | [[केरळ]] | [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |राजीनामा | [[प्रियंका गांधी|प्रियंका रॉबर्ट वाड्रा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २ | २० नोव्हेंबर २०२४ | [[नांदेड लोकसभा मतदारसंघ|नांदेड]] | [[महाराष्ट्र]] | [[वसंत चव्हाण|वसंत बळवंत चव्हाण]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | निधन | [[रविंद्र वसंतराव चव्हाण]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | ३ | rowspan="3"|''अघोषित'' | [[बशीरहाट लोकसभा मतदारसंघ|बशीरहाट]] | [[पश्चिम बंगाल]] | [[हाजी नुरुल इस्लाम]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | निधन | colspan="3" rowspan="3"| अजून निवड झालेली नाही |- | ४ | [[शिलाँग लोकसभा मतदारसंघ|शिलाँग]] | [[मेघालय]] | [[रिकी एजे सिंग्कॉन]] |bgcolor=#007FFF| | [[व्हॉइस ऑफ द पीपल पक्ष]] | निधन |- | ५ | [[नगाव लोकसभा मतदारसंघ|नगाव]] | [[आसाम]] | [[प्रद्युत बोरडोलोई]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राजीनामा |} ==१८व्या लोकसभेत पारीत झालेले कायदे== ===१८व्या लोकसभेत पटलावर ठेवलेले विधेयके (पारित होणे बाकी)=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! पटलावर ठेवल्याची तारिख ! विधेयकाचे नाव ! द्वारे मांडले ! colspan="2"| विधेयक मांडणारा पक्ष ! विभाग/मंत्रालय ! विधेयकाचे उदिष्ट |- | १ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[डीन कुरियाकोसे|ॲड. डीन कुरियाकोसे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : नवीन अनुच्छेद ४९अ समाविष्ट करणे |- | २ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ८१ मध्ये दुरुस्त्या करणे |- | ३ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण आणि वन मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ४८अ आणि ५१अ मध्ये दुरुस्त्या करणे |- | ४ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[रवि किशन|रविंद्र श्यामनारायण शुक्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : परिशिष्ठ ८ मध्ये दुरुस्ती करून [[भोजपुरी भाषा]] अधिकृत भाषा म्हणून समाविष्ट करणे |- | ५ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[डीन कुरियाकोसे|ॲड. डीन कुरियाकोसे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ४३अ मध्ये दुरुस्त्या करणे |- | ६ | २६ जुलै २०२४ | वरिष्ठ माध्यमिक स्तरापर्यंत शाळांची स्थापना विधेयक, २०२४ | [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]] |bgcolor=#003597| | [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | वरिष्ठ माध्यमिक स्तरापर्यंत शाळांची स्थापना करून सर्व विद्यार्थ्यांना मोफत शिक्षणाची तरतूद |- | ७ | २६ जुलै २०२४ | महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[शफी पारंबिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]] | [[महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा|महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी अधिनियम, २००५]] मध्ये दुरुस्ती करणे |- | ८ | २६ जुलै २०२४ | विमान भाडे नियामक मंडळ विधेयक, २०२४ | [[शफी पारंबिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी उड्डाण मंत्रालय]] | विमान भाडे निश्चिती व देखरेख करण्यासाठी नियामक मंडळाची स्थापना करणे |- | ९ | २६ जुलै २०२४ | स्वमग्नता विस्तार विकार (ओळख आणि उपचार) विधेयक, २०२४ | [[बेनी बेहानन|बेनी थॉमस बेहानन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य मंत्रालय]] | स्वमग्नता विस्तार विकाराचे रुग्णांवर लवकर व फायदेशीर उपचार पद्धती विकसित करणे |- | १० | २६ जुलै २०२४ | केंद्रीय शैक्षणिक संस्था (प्रवेश आरक्षण) (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[निशिकांत दुबे|डॉ. निशिकांत दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | केंद्रीय शैक्षणिक संस्था (प्रवेशातील आरक्षण) अधिनियम मध्ये दुरुस्त्या करणे |- | ११ | २६ जुलै २०२४ | महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]] | [[महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा|महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी अधिनियम, २००५]] मध्ये कलम ३ दुरुस्ती करणे |- | १२ | २६ जुलै २०२४ | पूर आणि दुष्काळ नियंत्रण विधेयक, २०२४ | [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोक जयश्रीराम सुमन]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्रालय]] | पूर/दुष्काळासंबंधी कामांसाठी राष्ट्रीय पूर आणि दुष्काळ नियंत्रण मंडळाची स्थापना करणे |- | १३ | २६ जुलै २०२४ | प्लॅस्टिक एकल वापर (नियंत्रण) विधेयक, २०२४ | [[निशिकांत दुबे|डॉ. निशिकांत दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण आणि वन मंत्रालय]] | सन २०२५ पर्यंत एकल वापर असलेल्या प्लॅस्टिकचा वापर बंद करण्यासाठी योजना |- | १४ | २६ जुलै २०२४ | कलाकार (सामाजिक सुरक्षा) विधेयक, २०२४ | [[रवि किशन|रविंद्र श्यामनारायण शुक्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[संस्कृती मंत्रालय (भारत)|संस्कृती मंत्रालय]] | कलाकारांच्या सुरक्षेसाठी राष्ट्रीय कलाकार सामाजिक सुरक्षा सल्लागार मंडळाची स्थापना करणे |- | १५ | २६ जुलै २०२४ | अधिवक्ता (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] | [[अधिवक्ता अधिनियम, १९६१]] मध्ये दुरुस्त्या करणे |- | १६ | २६ जुलै २०२४ | तर्कशुद्ध विचार प्रसार विधेयक, २०२४ | [[बेनी बेहानन|बेनी थॉमस बेहानन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | तर्कसंगत विचार आणि विचारमंथनाला प्रोत्साहन देणारे वातावरण निर्माण करणे |- | १७ | २६ जुलै २०२४ | ग्रीनफील्ड पायाभूत सुविधा विकास मंडळ विधेयक, २०२४ | [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय]] | ग्रीनफील्ड पायाभूत सुविधा विकास मंडळाची स्थापना करणे |- | १८ | २६ जुलै २०२४ | अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती व इतर मागासवर्गीय (खाजगी क्षेत्र) आरक्षण विधेयक, २०२४ | [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]] |bgcolor=#003597| | [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]] | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय मंत्रालय]] | खाजगी क्षेत्रामध्ये अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती व इतर मागासवर्गीयांना आरक्षण देणेबाबत |- | १९ | २६ जुलै २०२४ | बालकांचा मोफत आणि सक्तीच्या शिक्षणाचा हक्क (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | [[बालकांचा मोफत आणि सक्तीच्या शिक्षणाचा हक्क कायदा, २००९|बालके (मोफत व सक्तीचे) शिक्षण हक्क अधिनियम, २००९]] मध्ये कलम २,३,८,११,२९ दुरुस्त्या करणे |- | २० | २६ जुलै २०२४ | बिहार राज्य विशेष वित्तीय सहाय्य विधेयक, २०२४ | [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोक जयश्रीराम सुमन]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | [[बिहार]]ला राष्ट्रीय कोशागारमधून विशेष वित्तीय सहाय्य प्रदान करणेबाबत |- | २१ | २६ जुलै २०२४ | रेबीज नियंत्रण विधेयक, २०२४ | [[डीन कुरियाकोसे|ॲड. डीन कुरियाकोसे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य मंत्रालय]] | [[रेबीज]] आजारावर उपाययोजना व त्यासंबंधीच्या तरतूदी/शिक्षा |- | २२ | २६ जुलै २०२४ | माहिती तंत्रज्ञान उद्योग (नियमन आणि विकास) आयोग विधेयक, २०२४ | [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय]] | माहिती तंत्रज्ञान उद्योग (नियमन आणि विकास) आयोग स्थापन करणेबाबत |- | २३ | २६ जुलै २०२४ | अनाथ बालक (कल्याण आणि विकास) विधेयक, २०२४ | [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)|महिला व बाल विकास मंत्रालय]] | अनाथ बालकांच्या शिक्षण, पोषण, विकास संबंधी |- | २४ | २६ जुलै २०२४ | रेल्वे (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोक जयश्रीराम सुमन]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | [[भारतीय रेल्वे मंत्रालय|रेल्वे मंत्रालय]] | [[रेल्वे अधिनियम, १९८९]] मध्ये नवीन कलम २४अ समाविष्ट करणे |- | २५ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (अनुसूचित जमाती) आदेश (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | [[आदिवासी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|आदिवासी व्यवहार मंत्रालय]] | [[राज्यघटना (अनुसूचित जमाती) आदेश, १९५०]] मधील परिशिष्ठ दुरुस्त करणेबाबत |- | २६ | २६ जुलै २०२४ | अतिवृष्टी, चक्रीवादळ व इतर कारणांमुळे आलेल्या पुराचे बळी (पुनर्वसन आणि कल्याण) विधेयक, २०२४ | [[निशिकांत दुबे|डॉ. निशिकांत दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्रालय]] | राष्ट्रीय पूर बळी पुनर्वसन आणि कल्याण मंडळाची स्थापना करणेबाबत |- | २७ | २६ जुलै २०२४ | पारंपारिक मच्छीमार (संरक्षण आणि कल्याण) विधेयक, २०२४ | [[रवि किशन|रविंद्र श्यामनारायण शुक्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय मंत्रालय]] | पारंपारिक मच्छीमारांच्या बाबतीत राष्ट्रीय पारंपारिक मच्छीमार संरक्षण मंडळाची स्थापना करणेबाबत |- | २८ | २६ जुलै २०२४ | केरळ उच्च न्यायालय (तिरुवनंतपूरम खंडपीठ स्थापना) विधेयक, २०२४ | [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] | [[केरळ उच्च न्यायालय]]ाचे [[तिरुवनंतपूरम]] येथे कायमस्वरुपी खंडपीठ स्थापन करणेबाबत |- | २९ | २६ जुलै २०२४ | तृतीयपंथी नागरिक (हक्क संरक्षण) (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय व सक्षमीकरण मंत्रालय]] | [[तृतीयपंथी नागरिक (हक्क संरक्षण) अधिनियम, २०१९]] मध्ये नवीन कलमे ८अ आणि १३अ समाविष्ट करणेबाबत |- | ३० | २६ जुलै २०२४ | जिल्हा विकास आणि संनियंत्रण समिती (केंद्रीय क्षेत्र आणि केंद्र पुरस्कृत योजना अंमलबजावणी) विधेयक, २०२४ | [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]] |प्रत्येक जिल्ह्यात केंद्र पुरस्कृत योजना अंमलबजावणीवर देखरेख करण्यासाठी समिती गठित करणेबाबत |- | ३१ | २६ जुलै २०२४ | निवासी शाळा (अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती) विधेयक, २०२४ | [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]] |bgcolor=#003597| | [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमातींच्या विद्यार्थ्यांसाठी निवासी शाळा स्थापनेबाबत |- | ३२ | १ ऑगस्ट २०२४ | आपत्ती व्यवस्थापन (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]] | [[आपत्ती व्यवस्थापन कायदा, २००५|आपत्ती व्यवस्थापन अधिनियम, २००५]] मध्ये दुरुस्ती करणेबाबत |- | ३३ | ५ ऑगस्ट २०२४ | गोवा विधानसभा अनुसूचित जमाती प्रतिनिधित्व फेरनियोजन विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] | [[गोवा विधानसभा]] मधील अनुसूचित जमातींचे प्रतिनिधित्वाबाबत फेरनियोजन करणेबाबत |- | ३४ | ८ ऑगस्ट २०२४ | वक्फ (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]] | [[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]] | [[वक्फ अधिनियम, १९९५]] मध्ये दुरुस्ती करणेबाबत |- | ३५ | ८ ऑगस्ट २०२४ | मुसलमान वक्फ (रद्द करणे) विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]] | [[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]] | [[मुसलमान वक्फ अधिनियम, १९२३]] रद्द करणेबाबत |- | ३६ | ९ ऑगस्ट २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ५८ दुरुस्त करणे |- | ३७ | ९ ऑगस्ट २०२४ | केरळ उच्च न्यायालय (पलक्कड खंडपीठ स्थापना) विधेयक, २०२४ | [[व्ही.के. श्रीकांदन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] | [[केरळ उच्च न्यायालय]]ाचे [[पलक्कड]] येथे कायमस्वरुपी खंडपीठ स्थापन करणेबाबत |- | ३८ | ९ ऑगस्ट २०२४ | व्यावसायिक अभ्यासक्रम (प्रवेश परिक्षा बंदी) विधेयक, २०२४ | [[नवस्कनी|कणी खदारमीरा नवस]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | व्यावसायिक अभ्यासक्रमांमधील प्रवेश परिक्षांवर बंदी आणणे |- | ३९ | ९ ऑगस्ट २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : परिशिष्ठ ७ दुरुस्त करणे |- | ४० | ९ ऑगस्ट २०२४ | राष्ट्रीय युवा आयोग विधेयक, २०२४ | [[स्मिता वाघ|स्मिता उदय वाघ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|क्रीडा मंत्रालय]] | युवकांसाठी शिक्षण आणि सक्षमीकरण कार्यक्रम राबवण्यासाठी युवक आयोग स्थापन करणे |- | ४१ | ९ ऑगस्ट २०२४ | महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[एन.के. प्रेमचंद्रन|ॲड. एन.के. प्रेमचंद्रन]] |bgcolor=#d84c4c| | [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष|भारतीय क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]] | [[महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा|महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी अधिनियम, २००५]] मध्ये कलम ३ आणि परिशिष्ठ २ दुरुस्त करणे |- | ४२ | ९ ऑगस्ट २०२४ | सेंद्रिय शेती प्रोत्साहन विधेयक, २०२४ | [[राजकुमार चहार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय]] | सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन देणेबाबत |- | ४३ | ९ ऑगस्ट २०२४ | अनाथ (सरकारी पदांवर आरक्षण व कल्याण) विधेयक, २०२४ | [[जनार्दन सिंह सिगरीवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय व सक्षमीकरण मंत्रालय]] | सरकारी पदांवर अनाथ नागरिकांना आरक्षण व कल्याणकारी योजना देणेबाबत |- | ४४ | ९ ऑगस्ट २०२४ | अन्न सुरक्षा आणि मानके (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[काथीर आनंद]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय]] | [[अन्न सुरक्षा आणि मानके अधिनियम, २००६]] मध्ये दुरुस्ती करणे |- | ४५ | ९ ऑगस्ट २०२४ | आयकर संग्रह (दृश्य प्रतिनिधित्व) विधेयक, २०२४ | [[श्रीरंग बारणे|श्रीरंग चंदू 'अप्पा' बारणे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | देशातील आयकर संग्रहाचे पद्धतशीर विवरण देणेबाबत |- | ४६ | ९ ऑगस्ट २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[मनीष तिवारी|ॲड. मनीष विश्वनाथ तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : राज्यसभेमध्ये चंदिगढ केंद्रशासित प्रदेशामधून निर्वाचित खासदार पाठवणे बाबत |- | ४७ | ९ ऑगस्ट २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : परिशिष्ठ ७ दुरुस्त करणे |- | ४८ | ९ ऑगस्ट २०२४ | ग्रामीण श्रम कल्याण निधी विधेयक, २०२४ | [[जनार्दन सिंह सिगरीवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम व रोजगार मंत्रालय]] | ग्रामीण कामगारांसाठी ग्रामीण श्रम कल्याण निधी गठित करणेबाबत |- | ४९ | ९ ऑगस्ट २०२४ | अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[व्ही.के. श्रीकांदन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय]] | [[अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था अधिनियम, १९५६]] मध्ये नवीन कलम ३अ समाविष्ट करणे |- | ५० | ९ ऑगस्ट २०२४ | तमिळनाडू राज्य (प्राचीन स्मारके, पुरातत्व स्थळे व अवशेष) विशेष आर्थिक सहाय्य विधेयक, २०२४ | [[काथीर आनंद]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | [[तमिळनाडू]] राज्यातील प्राचीन स्मारके, पुरातत्व स्थळे व अवशेष यांच्या दुरुस्ती,देखभाल करिता राष्ट्रीय कोषागारातून विशेष वित्तीय सहाय्य प्रदान करणेबाबत |} ===१८व्या लोकसभेत पटावर मांडलेली विधेयके (पारित होऊन राज्यसभेत प्रलंबित)=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! पटलावर ठेवल्याची तारिख ! पारित केल्याची तारिख ! विधेयकाचे नाव ! द्वारे मांडले ! colspan="2"| विधेयक मांडणारा पक्ष ! विभाग/मंत्रालय ! विधेयकाचे उदिष्ट |- | १ | ३१ जुलै २०२४ | ९ ऑगस्ट २०२४ | भारतीय वायुयान विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी उड्डाण मंत्रालय]] | [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी उड्डाण मंत्रालय]] | विमान निर्मिती,खरेदी-विक्री संबंधी |- | २ | ९ ऑगस्ट २०२४ | ३ डिसेंबर २०२४ | बँकिंग विधी (सुधारणा) विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[भारताचे अर्थ मंत्रालय|अर्थ मंत्रालय]] | [[भारताचे अर्थ मंत्रालय|अर्थ मंत्रालय]] | बँकिंग संबंधी |} ===प्रथम १८व्या लोकसभेत पटलावर ठेवून पारित झालेले कायदे=== {| class="wikitable sortable" ! अधिनियम क्र. ! विधेयकाचे नाव ! द्वारे मांडले ! colspan="2"| विधेयक मांडणारा पक्ष ! लोकसभा पारित तारिख ! राज्यसभा पारित तारिख ! राष्ट्रपतींची संमती ! राजपत्रात प्रकाशित |- | १३/२०२४ | [[जम्मू आणि काश्मीर विनियोग (क्रमांक ३) अधिनियम, २०२४]] | [[भारत सरकार]] |colspan="2"| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | ३० जुलै २०२४ | ८ ऑगस्ट २०२४ | १३ ऑगस्ट २०२४ | १३ ऑगस्ट २०२४ |- | १४/२०२४ | [[विनियोग (क्रमांक २) अधिनियम, २०२४]] | [[भारत सरकार]] |colspan="2"| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | ५ ऑगस्ट २०२४ | ८ ऑगस्ट २०२४ | १४ ऑगस्ट २०२४ | १४ ऑगस्ट २०२४ |- | १५/२०२४ | [[अर्थ संकल्प अधिनियम, २०२४]] | [[भारत सरकार]] |colspan="2"| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | १४ ऑगस्ट २०२४ | १५ ऑगस्ट २०२४ | १६ ऑगस्ट २०२४ | १६ ऑगस्ट २०२४ |} ==सदस्य== * [[१८व्या लोकसभेचे सदस्य]] {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:लोकसभा]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा]] 09fzgeipsqbfpyjqffm658gu1t2egk5 2683708 2683707 2026-05-11T05:52:42Z Aditya tamhankar 80177 /* संख्याबळ */ 2683708 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधिमंडळ | पार्श्वभूमी_रंग = #8FB7D3 | पाठ्य_रंग = | नाव = भारताची लोकसभा | लिप्यंतर_नाव = | विधिमंडळ = भारताची अठरावी लोकसभा | चिन्ह_चित्र = Emblem of India.svg | चिन्ह_रुंदी = | सभागृह_प्रकार = द्विसभागीय राष्ट्रीय विधिमंडळ | पालक_विधिमंडळ = | सभागृहे = | नेता१_प्रकार = अध्यक्ष | नेता१ = [[ओम बिर्ला|ओम श्रीकृष्ण बिर्ला]] | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(२६ जून २०२४ पासून)</small> | निवडणूक१ = | नेता२_प्रकार = उपाध्यक्ष | नेता२ = ''रिक्त (२६ जून २०२४ पासून)'' | पक्ष२ = | निवडणूक२ = | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता<br>({{AutoLink|भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान}}) | नेता३ = [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]] | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]<br><small>(२६ जून २०२४ पासून)</small> | निवडणूक३= | नेता४_प्रकार = | नेता४ = | पक्ष४ = | निवडणूक४= | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता | नेता५ = [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]<br><small>(२६ जून २०२४ पासून)</small> | नेता६_प्रकार = | नेता६ = | पक्ष६ = | निवडणूक५ = | सदस्य = ५४३ | सभागृह१ = | सभागृह२ = [[लोकसभा]] | सभागृह१_संरचना = | सभागृह१_संरचना_रुंदी = | सभागृह२_संरचना = 18th Lok Sabha.svg | सभागृह२_संरचना_रुंदी = 350px | राजकीय_गट१ = | राजकीय_गट२ = | समिती१ = | समिती२ = | संयुक्त_समिती = | मतदान_पद्धत१ = | मतदान_पद्धत२ = | मागील_निवडणूक१ = [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | पुढील_निवडणूक२ = [[२०२९ लोकसभा निवडणुका|२०२९]] | सत्र_सभागृह_चित्र = Glimpses of the new Parliament Building, in New Delhi (2).jpg | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = 250px | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]], [[भारत]] | संकेतस्थळ = [http://loksabha.nic.in/ लोकसभा संकेतस्थळ] | तळटिपा = |सत्र_सभागृह_चित्र_२= }} [[भारत]]ाच्या कनिष्ठ सभागृहाचा नवीन कार्यकाळ (२०२४ ते २०२९) अर्थात [[लोकसभा|१८वी लोकसभा]] [[२०२४ भारतीय सार्वत्रिक निवडणुका|२०२४ लोकसभा निवडणुकीद्वारे]] निर्मित झाली. १९ एप्रिल २०२४ ते १ जून २०२४ अश्या ७ चरणांमध्ये मतदान झाले व ४ जून २०२४ रोजी निकाल जाहीर झाले. [[भारतीय जनता पक्ष]]ाच्या नेतृत्वात [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]ला २९३ जागांसह सभागृहात स्पष्ट बहुमत मिळाल्याने [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]] हे सलग तिसऱ्यांदा पंतप्रधान झाले. असे करणारे मोदी हे पहिलेच काँग्रेसेतर पंतप्रधान आहेत. २६ जून २०२४ रोजी [[ओम बिर्ला]] हे सलग दुसऱ्यांदा लोकसभा अध्यक्ष म्हणून निवडले गेले. तसेच [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] पक्षाचे [[राहुल गांधी]] यांची विरोधी-पक्षनेते पदी निवड करण्यात आली. निकाल जाहीर झाल्यानंतर निर्वाचित सदस्यांच्या शपथविधीसाठी भारताच्या राष्ट्रपती श्रीमती [[द्रौपदी मुर्मू]] यांनी [[भारतीय जनता पक्ष]]ाचे खासदार [[भर्तृहरी माहताब]] यांना लोकसभेचे कार्यकारी अध्यक्ष म्हणून नेमणूक केली. १८व्या लोकसभा २४ जून २०२४ रोजी पहिल्यांदा बसली. पहिल्या दोन दिवशी सदस्यांचा केवळ शपथविधी पार पाडला. व तदनंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दोन्ही सभागृहांना आपल्या मंत्रीमंडळाची ओळख करून दिली. १८व्या लोकसभेच्या दुसऱ्या अधिवेशनात गृहमंत्री अमित शाह यांनी सभागृहाच्या पटलावर आणलेल्या वक्फ दुरुस्ती विधेयक आणि मुसलमान वक्फ रद्द विधेयक या दोन विधेयकांमुळे प्रचंड गदारोळ झाला. विरोधी पक्षाच्या प्रचंड विरोधानंतर अखेर सरकारने ही दोन विधेयके संयुक्त संसदीय समितीकडे पाठवली. २०२४ च्या हिवाळी अधिवेशनादरम्यान समितीने अहवाल सादर करण्यासाठी आणखी वेळ वाढवून मिळावा या करता अर्ज दिला. तत्पश्चात सभागृहाने अहवाल सादर करण्यासाठी समितीस २०२५ अर्थसंकल्प अधिवेशनापर्यंतची मुदतवाढ दिली. ==संख्याबळ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! colspan=2|आघाडी ! colspan="2" | पक्ष ! सदस्य संख्या ! गटनेता ! मतदारसंघ |- | rowspan="14" bgcolor="FF99933" | | rowspan="14" | '''सरकार'''<br>'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]''' '''(२९२)''' | bgcolor=#FF99933| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | २४० | [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]] | [[वाराणसी लोकसभा मतदारसंघ|वाराणसी]] |- |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | १६ | [[राममोहन एन. किंजरापू|किंजरापू राममोहन नायडू]] | [[श्रीकाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|श्रीकाकुलम]] |- |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | १२ | [[ललन सिंह]] | [[मुंगेर लोकसभा मतदारसंघ|मुंगेर]] |- |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | ७ | [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]] | [[कल्याण लोकसभा मतदारसंघ|कल्याण]] |- |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] | ५ | [[चिराग पासवान|चिराग रामविलास पासवान]] | [[हाजीपूर लोकसभा मतदारसंघ|हाजीपूर]] |- |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] | २ | [[एच.डी. कुमारस्वामी|हरदनहळ्ळी देवेगौडा कुमारस्वामी]] | [[मंड्या लोकसभा मतदारसंघ|मंड्या]] |- |bgcolor=#ca420f| | [[जन सेना पक्ष]] | २ | [[बालाशौरी वल्लभनेनी]] | [[मछलीपट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|मछलीपट्टणम]] |- |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] | २ | [[राजकुमार सांगवान|डॉ. राजकुमार सांगवान]] | [[बागपत लोकसभा मतदारसंघ|बागपत]] |- |bgcolor=#27176D| | [[अपना दल (सोनेलाल)]] | १ | [[अनुप्रिया पटेल|अनुप्रिया आशिष पटेल]] | [[मिर्झापूर लोकसभा मतदारसंघ|मिर्झापूर]] |- |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] | १ | [[फणी भूषण चौधरी|फणीभूषण रमेश चौधरी]] | [[बारपेटा लोकसभा मतदारसंघ|बारपेटा]] |- |bgcolor=#6827B5| | [[अखिल झारखंड विद्यार्थी संघ पक्ष]] | १ | [[चंद्र प्रकाश चौधरी]] | [[गिरिडीह लोकसभा मतदारसंघ|गिरिडीह]] |- |bgcolor=#F5D62A| | [[हिंदुस्तानी अवाम मोर्चा (धर्मनिरपेक्ष)]] | १ | [[जितनराम मांझी|जितनराम रामजीत मांझी]] | [[गया लोकसभा मतदारसंघ|गया]] |- |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] | १ | [[सुनील तटकरे|सुनील दत्तात्रय तटकरे]] | [[रायगड लोकसभा मतदारसंघ|रायगड]] |- | bgcolor=#ED1E26| | [[सिक्कीम क्रांतिकारी मोर्चा]] | १ | [[इंद्र सिंग सुब्बा|डॉ. इंद्र सिंह सुब्बा]] | [[सिक्कीम लोकसभा मतदारसंघ|सिक्कीम]] |- | rowspan="20" bgcolor="#00B7EB" | | rowspan="20" | '''विरोधी आघाडी'''<br>'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]''' '''(२११)''' |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | ९८ | [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] | [[राय बरेली लोकसभा मतदारसंघ|राय बरेली]] |- |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] | ३७ | [[अखिलेश यादव|अखिलेश मुलायम यादव]] | [[कन्नौज लोकसभा मतदारसंघ|कन्नौज]] |- |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | २८ | [[सुदीप बंदोपाध्याय]] | [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कोलकाता]] |- |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] | ९ | [[अरविंद सावंत|अरविंद गणपत सावंत]] | [[मुंबई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण मुंबई]] |- |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] | ८ | [[सुप्रिया सुळे|सुप्रिया सदानंद सुळे]] | [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती]] |- |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] | ४ | [[अमरा राम]] | [[सिकर लोकसभा मतदारसंघ|सिकर]] |- |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] | ४ | [[मिसा भारती|मिसा भारती शैलेशकुमार यादव]] | [[जहानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|जहानाबाद]] |- |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] | ३ | [[ई.टी. मुहम्मद बशीर]] | [[मलप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|मलप्पुरम]] |- |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] | ३ | [[विजय कुमार हंसडक]] | [[राजमहल लोकसभा मतदारसंघ|राजमहल]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | ३ | [[पप्पू यादव|राजेश रंजन ''पप्पू'' यादव]]<br>[[मोहम्मद हनीफा]]<br>[[विशाल पाटील|विशाल प्रकाश पाटील]] | [[पूर्णिया लोकसभा मतदारसंघ|पूर्णिया]]<br>[[लद्दाख लोकसभा मतदारसंघ|लद्दाख]]<br>[[सांगली लोकसभा मतदारसंघ|सांगली]] |- |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] | २ | [[के. सुब्बरायन]] | [[तिरुप्पूर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुप्पूर]] |- |bgcolor=#C41301| | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) लिबरेशन]] | २ | [[सुदामा प्रसाद]] | [[अराह लोकसभा मतदारसंघ|अराह]] |- |bgcolor=#fe0000| | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] | २ | [[आगा सय्यद रुहुल्ला मेहदी]] | [[श्रीनगर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीनगर]] |- |bgcolor=#1E90FF| | [[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची]] | २ | [[तो. तिरुमावलवन|डॉ. थोलकप्पियान तिरुमावलवन]] | [[चिदंबरम लोकसभा मतदारसंघ|चिदंबरम]] |- |bgcolor=#FF0000| | [[भारत आदिवासी पक्ष]] | १ | [[राजकुमार रौत|राजकुमार शंकरलाल रौत]] | [[बांसवाडा लोकसभा मतदारसंघ|बांसवाडा]] |- |bgcolor=#CC6600| | [[केरळ काँग्रेस]] | १ | [[फ्रान्सिस जॉर्ज (राजकारणी)|ॲड. फ्रान्सिस जॉर्ज]] | [[कोट्टायम लोकसभा मतदारसंघ|कोट्टायम]] |- |bgcolor=#FC0000| | [[मारूमालारची द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | १ | [[दुराई वायको]] | [[तिरुचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिरापल्ली]] |- |bgcolor=#FFD42A| | [[राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष]] | १ | [[हनुमान बेनिवाल|ॲड. हनुमान रामदेव बेनिवाल]] | [[नागौर लोकसभा मतदारसंघ|नागौर]] |- |bgcolor=#d84c4c| | [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष|भारतीय क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]] | १ | [[एन.के. प्रेमचंद्रन|ॲड. एन.के. प्रेमचंद्रन]] | [[कोल्लम लोकसभा मतदारसंघ|कोल्लम]] |- |bgcolor=#003597| | [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]] | १ | [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]] | [[नगीना लोकसभा मतदारसंघ|नगीना]] |- | rowspan="9" bgcolor="#BF00FF" | | rowspan="9" | '''इतर/तटस्थ गट''' '''(३७)''' |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | २२ | [[टी.आर. बालू|थलीकोट्टाई राजतेवर बालू]] | [[श्रीपेरुंबुदुर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीपेरुंबुदुर]] |- |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] | ४ | [[पी.व्ही. मिथुन रेड्डी|पेद्दरेड्डी वेंकट मिधून रेड्डी]] | [[राजमपेट लोकसभा मतदारसंघ|राजमपेट]] |- |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] | ३ | [[गुरमीत सिंह मीत हायर]] | [[संगरुर लोकसभा मतदारसंघ|संगरुर]] |- |bgcolor=#ffc305| | [[अकाली दल (वारिस पंजाब दे)]] | २ | [[सरबजीत सिंह खालसा]] | [[फरीदकोट लोकसभा मतदारसंघ|फरीदकोट]] |- | bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | २ | [[उमेशभाई पटेल|उमेशभाई बाबूभाई पटेल]]<br>[[शेख अब्दुल रशीद]] | [[दमण आणि दीव लोकसभा मतदारसंघ|दमण आणि दीव]]<br>[[बारामुल्ला लोकसभा मतदारसंघ|बारामुल्ला]] |- |bgcolor=#0F204A| | [[शिरोमणी अकाली दल]] | १ | [[हरसिम्रत कौर बादल]] | [[भटिंडा लोकसभा मतदारसंघ|भटिंडा]] |- |bgcolor=#0c6b4b| | [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]] | १ | [[असदुद्दीन ओवैसी|ॲड. असदुद्दीन सलाहुद्दीन ओवैसी]] | [[हैदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|हैदराबाद]] |- | style="background-color:{{झोरम पीपल्स मूव्हमेंट/meta/color}}" | | [[झोरम पीपल्स मूव्हमेंट]] | १ | [[रिचर्ड वानलालहमंगाइहा]] | [[मिझोरम लोकसभा मतदारसंघ|मिझोरम]] |- |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] | १ | [[जोयंता बसुमतरी]] | [[कोक्राझार लोकसभा मतदारसंघ|कोक्राझार]] |- | colspan="4" | '''रिक्त''' <br>'''(३)''' | ३ | |- ! colspan="4"|एकूण ! ५४३ ! ! |} ==१८व्या लोकसभेसाठीच्या पोट-निवडणूक== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! तारीख ! मतदारसंघ ! राज्य/कें.प्र. ! मूळ खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! पोट-निवडणूक कारण ! निर्वाचित खासदार ! colspan="2"| पक्ष |- | १ | १३ नोव्हेंबर २०२४ | [[वायनाड लोकसभा मतदारसंघ|वायनाड]] | [[केरळ]] | [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |राजीनामा | [[प्रियंका गांधी|प्रियंका रॉबर्ट वाड्रा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | २ | २० नोव्हेंबर २०२४ | [[नांदेड लोकसभा मतदारसंघ|नांदेड]] | [[महाराष्ट्र]] | [[वसंत चव्हाण|वसंत बळवंत चव्हाण]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | निधन | [[रविंद्र वसंतराव चव्हाण]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | ३ | rowspan="3"|''अघोषित'' | [[बशीरहाट लोकसभा मतदारसंघ|बशीरहाट]] | [[पश्चिम बंगाल]] | [[हाजी नुरुल इस्लाम]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] | निधन | colspan="3" rowspan="3"| अजून निवड झालेली नाही |- | ४ | [[शिलाँग लोकसभा मतदारसंघ|शिलाँग]] | [[मेघालय]] | [[रिकी एजे सिंग्कॉन]] |bgcolor=#007FFF| | [[व्हॉइस ऑफ द पीपल पक्ष]] | निधन |- | ५ | [[नगाव लोकसभा मतदारसंघ|नगाव]] | [[आसाम]] | [[प्रद्युत बोरडोलोई]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | राजीनामा |} ==१८व्या लोकसभेत पारीत झालेले कायदे== ===१८व्या लोकसभेत पटलावर ठेवलेले विधेयके (पारित होणे बाकी)=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! पटलावर ठेवल्याची तारिख ! विधेयकाचे नाव ! द्वारे मांडले ! colspan="2"| विधेयक मांडणारा पक्ष ! विभाग/मंत्रालय ! विधेयकाचे उदिष्ट |- | १ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[डीन कुरियाकोसे|ॲड. डीन कुरियाकोसे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : नवीन अनुच्छेद ४९अ समाविष्ट करणे |- | २ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ८१ मध्ये दुरुस्त्या करणे |- | ३ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण आणि वन मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ४८अ आणि ५१अ मध्ये दुरुस्त्या करणे |- | ४ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[रवि किशन|रविंद्र श्यामनारायण शुक्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : परिशिष्ठ ८ मध्ये दुरुस्ती करून [[भोजपुरी भाषा]] अधिकृत भाषा म्हणून समाविष्ट करणे |- | ५ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[डीन कुरियाकोसे|ॲड. डीन कुरियाकोसे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ४३अ मध्ये दुरुस्त्या करणे |- | ६ | २६ जुलै २०२४ | वरिष्ठ माध्यमिक स्तरापर्यंत शाळांची स्थापना विधेयक, २०२४ | [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]] |bgcolor=#003597| | [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | वरिष्ठ माध्यमिक स्तरापर्यंत शाळांची स्थापना करून सर्व विद्यार्थ्यांना मोफत शिक्षणाची तरतूद |- | ७ | २६ जुलै २०२४ | महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[शफी पारंबिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]] | [[महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा|महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी अधिनियम, २००५]] मध्ये दुरुस्ती करणे |- | ८ | २६ जुलै २०२४ | विमान भाडे नियामक मंडळ विधेयक, २०२४ | [[शफी पारंबिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी उड्डाण मंत्रालय]] | विमान भाडे निश्चिती व देखरेख करण्यासाठी नियामक मंडळाची स्थापना करणे |- | ९ | २६ जुलै २०२४ | स्वमग्नता विस्तार विकार (ओळख आणि उपचार) विधेयक, २०२४ | [[बेनी बेहानन|बेनी थॉमस बेहानन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य मंत्रालय]] | स्वमग्नता विस्तार विकाराचे रुग्णांवर लवकर व फायदेशीर उपचार पद्धती विकसित करणे |- | १० | २६ जुलै २०२४ | केंद्रीय शैक्षणिक संस्था (प्रवेश आरक्षण) (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[निशिकांत दुबे|डॉ. निशिकांत दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | केंद्रीय शैक्षणिक संस्था (प्रवेशातील आरक्षण) अधिनियम मध्ये दुरुस्त्या करणे |- | ११ | २६ जुलै २०२४ | महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]] | [[महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा|महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी अधिनियम, २००५]] मध्ये कलम ३ दुरुस्ती करणे |- | १२ | २६ जुलै २०२४ | पूर आणि दुष्काळ नियंत्रण विधेयक, २०२४ | [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोक जयश्रीराम सुमन]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्रालय]] | पूर/दुष्काळासंबंधी कामांसाठी राष्ट्रीय पूर आणि दुष्काळ नियंत्रण मंडळाची स्थापना करणे |- | १३ | २६ जुलै २०२४ | प्लॅस्टिक एकल वापर (नियंत्रण) विधेयक, २०२४ | [[निशिकांत दुबे|डॉ. निशिकांत दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण आणि वन मंत्रालय]] | सन २०२५ पर्यंत एकल वापर असलेल्या प्लॅस्टिकचा वापर बंद करण्यासाठी योजना |- | १४ | २६ जुलै २०२४ | कलाकार (सामाजिक सुरक्षा) विधेयक, २०२४ | [[रवि किशन|रविंद्र श्यामनारायण शुक्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[संस्कृती मंत्रालय (भारत)|संस्कृती मंत्रालय]] | कलाकारांच्या सुरक्षेसाठी राष्ट्रीय कलाकार सामाजिक सुरक्षा सल्लागार मंडळाची स्थापना करणे |- | १५ | २६ जुलै २०२४ | अधिवक्ता (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] | [[अधिवक्ता अधिनियम, १९६१]] मध्ये दुरुस्त्या करणे |- | १६ | २६ जुलै २०२४ | तर्कशुद्ध विचार प्रसार विधेयक, २०२४ | [[बेनी बेहानन|बेनी थॉमस बेहानन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | तर्कसंगत विचार आणि विचारमंथनाला प्रोत्साहन देणारे वातावरण निर्माण करणे |- | १७ | २६ जुलै २०२४ | ग्रीनफील्ड पायाभूत सुविधा विकास मंडळ विधेयक, २०२४ | [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय]] | ग्रीनफील्ड पायाभूत सुविधा विकास मंडळाची स्थापना करणे |- | १८ | २६ जुलै २०२४ | अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती व इतर मागासवर्गीय (खाजगी क्षेत्र) आरक्षण विधेयक, २०२४ | [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]] |bgcolor=#003597| | [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]] | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय मंत्रालय]] | खाजगी क्षेत्रामध्ये अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती व इतर मागासवर्गीयांना आरक्षण देणेबाबत |- | १९ | २६ जुलै २०२४ | बालकांचा मोफत आणि सक्तीच्या शिक्षणाचा हक्क (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | [[बालकांचा मोफत आणि सक्तीच्या शिक्षणाचा हक्क कायदा, २००९|बालके (मोफत व सक्तीचे) शिक्षण हक्क अधिनियम, २००९]] मध्ये कलम २,३,८,११,२९ दुरुस्त्या करणे |- | २० | २६ जुलै २०२४ | बिहार राज्य विशेष वित्तीय सहाय्य विधेयक, २०२४ | [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोक जयश्रीराम सुमन]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | [[बिहार]]ला राष्ट्रीय कोशागारमधून विशेष वित्तीय सहाय्य प्रदान करणेबाबत |- | २१ | २६ जुलै २०२४ | रेबीज नियंत्रण विधेयक, २०२४ | [[डीन कुरियाकोसे|ॲड. डीन कुरियाकोसे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य मंत्रालय]] | [[रेबीज]] आजारावर उपाययोजना व त्यासंबंधीच्या तरतूदी/शिक्षा |- | २२ | २६ जुलै २०२४ | माहिती तंत्रज्ञान उद्योग (नियमन आणि विकास) आयोग विधेयक, २०२४ | [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय]] | माहिती तंत्रज्ञान उद्योग (नियमन आणि विकास) आयोग स्थापन करणेबाबत |- | २३ | २६ जुलै २०२४ | अनाथ बालक (कल्याण आणि विकास) विधेयक, २०२४ | [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)|महिला व बाल विकास मंत्रालय]] | अनाथ बालकांच्या शिक्षण, पोषण, विकास संबंधी |- | २४ | २६ जुलै २०२४ | रेल्वे (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोक जयश्रीराम सुमन]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] | [[भारतीय रेल्वे मंत्रालय|रेल्वे मंत्रालय]] | [[रेल्वे अधिनियम, १९८९]] मध्ये नवीन कलम २४अ समाविष्ट करणे |- | २५ | २६ जुलै २०२४ | राज्यघटना (अनुसूचित जमाती) आदेश (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | [[आदिवासी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|आदिवासी व्यवहार मंत्रालय]] | [[राज्यघटना (अनुसूचित जमाती) आदेश, १९५०]] मधील परिशिष्ठ दुरुस्त करणेबाबत |- | २६ | २६ जुलै २०२४ | अतिवृष्टी, चक्रीवादळ व इतर कारणांमुळे आलेल्या पुराचे बळी (पुनर्वसन आणि कल्याण) विधेयक, २०२४ | [[निशिकांत दुबे|डॉ. निशिकांत दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्रालय]] | राष्ट्रीय पूर बळी पुनर्वसन आणि कल्याण मंडळाची स्थापना करणेबाबत |- | २७ | २६ जुलै २०२४ | पारंपारिक मच्छीमार (संरक्षण आणि कल्याण) विधेयक, २०२४ | [[रवि किशन|रविंद्र श्यामनारायण शुक्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय मंत्रालय]] | पारंपारिक मच्छीमारांच्या बाबतीत राष्ट्रीय पारंपारिक मच्छीमार संरक्षण मंडळाची स्थापना करणेबाबत |- | २८ | २६ जुलै २०२४ | केरळ उच्च न्यायालय (तिरुवनंतपूरम खंडपीठ स्थापना) विधेयक, २०२४ | [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] | [[केरळ उच्च न्यायालय]]ाचे [[तिरुवनंतपूरम]] येथे कायमस्वरुपी खंडपीठ स्थापन करणेबाबत |- | २९ | २६ जुलै २०२४ | तृतीयपंथी नागरिक (हक्क संरक्षण) (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय व सक्षमीकरण मंत्रालय]] | [[तृतीयपंथी नागरिक (हक्क संरक्षण) अधिनियम, २०१९]] मध्ये नवीन कलमे ८अ आणि १३अ समाविष्ट करणेबाबत |- | ३० | २६ जुलै २०२४ | जिल्हा विकास आणि संनियंत्रण समिती (केंद्रीय क्षेत्र आणि केंद्र पुरस्कृत योजना अंमलबजावणी) विधेयक, २०२४ | [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]] |प्रत्येक जिल्ह्यात केंद्र पुरस्कृत योजना अंमलबजावणीवर देखरेख करण्यासाठी समिती गठित करणेबाबत |- | ३१ | २६ जुलै २०२४ | निवासी शाळा (अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती) विधेयक, २०२४ | [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]] |bgcolor=#003597| | [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमातींच्या विद्यार्थ्यांसाठी निवासी शाळा स्थापनेबाबत |- | ३२ | १ ऑगस्ट २०२४ | आपत्ती व्यवस्थापन (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]] | [[आपत्ती व्यवस्थापन कायदा, २००५|आपत्ती व्यवस्थापन अधिनियम, २००५]] मध्ये दुरुस्ती करणेबाबत |- | ३३ | ५ ऑगस्ट २०२४ | गोवा विधानसभा अनुसूचित जमाती प्रतिनिधित्व फेरनियोजन विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] | [[गोवा विधानसभा]] मधील अनुसूचित जमातींचे प्रतिनिधित्वाबाबत फेरनियोजन करणेबाबत |- | ३४ | ८ ऑगस्ट २०२४ | वक्फ (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]] | [[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]] | [[वक्फ अधिनियम, १९९५]] मध्ये दुरुस्ती करणेबाबत |- | ३५ | ८ ऑगस्ट २०२४ | मुसलमान वक्फ (रद्द करणे) विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]] | [[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]] | [[मुसलमान वक्फ अधिनियम, १९२३]] रद्द करणेबाबत |- | ३६ | ९ ऑगस्ट २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ५८ दुरुस्त करणे |- | ३७ | ९ ऑगस्ट २०२४ | केरळ उच्च न्यायालय (पलक्कड खंडपीठ स्थापना) विधेयक, २०२४ | [[व्ही.के. श्रीकांदन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]] | [[केरळ उच्च न्यायालय]]ाचे [[पलक्कड]] येथे कायमस्वरुपी खंडपीठ स्थापन करणेबाबत |- | ३८ | ९ ऑगस्ट २०२४ | व्यावसायिक अभ्यासक्रम (प्रवेश परिक्षा बंदी) विधेयक, २०२४ | [[नवस्कनी|कणी खदारमीरा नवस]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]] | व्यावसायिक अभ्यासक्रमांमधील प्रवेश परिक्षांवर बंदी आणणे |- | ३९ | ९ ऑगस्ट २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : परिशिष्ठ ७ दुरुस्त करणे |- | ४० | ९ ऑगस्ट २०२४ | राष्ट्रीय युवा आयोग विधेयक, २०२४ | [[स्मिता वाघ|स्मिता उदय वाघ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|क्रीडा मंत्रालय]] | युवकांसाठी शिक्षण आणि सक्षमीकरण कार्यक्रम राबवण्यासाठी युवक आयोग स्थापन करणे |- | ४१ | ९ ऑगस्ट २०२४ | महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[एन.के. प्रेमचंद्रन|ॲड. एन.के. प्रेमचंद्रन]] |bgcolor=#d84c4c| | [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष|भारतीय क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]] | [[महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा|महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी अधिनियम, २००५]] मध्ये कलम ३ आणि परिशिष्ठ २ दुरुस्त करणे |- | ४२ | ९ ऑगस्ट २०२४ | सेंद्रिय शेती प्रोत्साहन विधेयक, २०२४ | [[राजकुमार चहार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय]] | सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन देणेबाबत |- | ४३ | ९ ऑगस्ट २०२४ | अनाथ (सरकारी पदांवर आरक्षण व कल्याण) विधेयक, २०२४ | [[जनार्दन सिंह सिगरीवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय व सक्षमीकरण मंत्रालय]] | सरकारी पदांवर अनाथ नागरिकांना आरक्षण व कल्याणकारी योजना देणेबाबत |- | ४४ | ९ ऑगस्ट २०२४ | अन्न सुरक्षा आणि मानके (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[काथीर आनंद]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय]] | [[अन्न सुरक्षा आणि मानके अधिनियम, २००६]] मध्ये दुरुस्ती करणे |- | ४५ | ९ ऑगस्ट २०२४ | आयकर संग्रह (दृश्य प्रतिनिधित्व) विधेयक, २०२४ | [[श्रीरंग बारणे|श्रीरंग चंदू 'अप्पा' बारणे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | देशातील आयकर संग्रहाचे पद्धतशीर विवरण देणेबाबत |- | ४६ | ९ ऑगस्ट २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[मनीष तिवारी|ॲड. मनीष विश्वनाथ तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : राज्यसभेमध्ये चंदिगढ केंद्रशासित प्रदेशामधून निर्वाचित खासदार पाठवणे बाबत |- | ४७ | ९ ऑगस्ट २०२४ | राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्रालय]] |राज्यघटनेत दुरुस्ती : परिशिष्ठ ७ दुरुस्त करणे |- | ४८ | ९ ऑगस्ट २०२४ | ग्रामीण श्रम कल्याण निधी विधेयक, २०२४ | [[जनार्दन सिंह सिगरीवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम व रोजगार मंत्रालय]] | ग्रामीण कामगारांसाठी ग्रामीण श्रम कल्याण निधी गठित करणेबाबत |- | ४९ | ९ ऑगस्ट २०२४ | अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४ | [[व्ही.के. श्रीकांदन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय]] | [[अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था अधिनियम, १९५६]] मध्ये नवीन कलम ३अ समाविष्ट करणे |- | ५० | ९ ऑगस्ट २०२४ | तमिळनाडू राज्य (प्राचीन स्मारके, पुरातत्व स्थळे व अवशेष) विशेष आर्थिक सहाय्य विधेयक, २०२४ | [[काथीर आनंद]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | [[तमिळनाडू]] राज्यातील प्राचीन स्मारके, पुरातत्व स्थळे व अवशेष यांच्या दुरुस्ती,देखभाल करिता राष्ट्रीय कोषागारातून विशेष वित्तीय सहाय्य प्रदान करणेबाबत |} ===१८व्या लोकसभेत पटावर मांडलेली विधेयके (पारित होऊन राज्यसभेत प्रलंबित)=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! पटलावर ठेवल्याची तारिख ! पारित केल्याची तारिख ! विधेयकाचे नाव ! द्वारे मांडले ! colspan="2"| विधेयक मांडणारा पक्ष ! विभाग/मंत्रालय ! विधेयकाचे उदिष्ट |- | १ | ३१ जुलै २०२४ | ९ ऑगस्ट २०२४ | भारतीय वायुयान विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी उड्डाण मंत्रालय]] | [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी उड्डाण मंत्रालय]] | विमान निर्मिती,खरेदी-विक्री संबंधी |- | २ | ९ ऑगस्ट २०२४ | ३ डिसेंबर २०२४ | बँकिंग विधी (सुधारणा) विधेयक, २०२४ | [[भारत सरकार]] |colspan="2"|[[भारताचे अर्थ मंत्रालय|अर्थ मंत्रालय]] | [[भारताचे अर्थ मंत्रालय|अर्थ मंत्रालय]] | बँकिंग संबंधी |} ===प्रथम १८व्या लोकसभेत पटलावर ठेवून पारित झालेले कायदे=== {| class="wikitable sortable" ! अधिनियम क्र. ! विधेयकाचे नाव ! द्वारे मांडले ! colspan="2"| विधेयक मांडणारा पक्ष ! लोकसभा पारित तारिख ! राज्यसभा पारित तारिख ! राष्ट्रपतींची संमती ! राजपत्रात प्रकाशित |- | १३/२०२४ | [[जम्मू आणि काश्मीर विनियोग (क्रमांक ३) अधिनियम, २०२४]] | [[भारत सरकार]] |colspan="2"| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | ३० जुलै २०२४ | ८ ऑगस्ट २०२४ | १३ ऑगस्ट २०२४ | १३ ऑगस्ट २०२४ |- | १४/२०२४ | [[विनियोग (क्रमांक २) अधिनियम, २०२४]] | [[भारत सरकार]] |colspan="2"| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | ५ ऑगस्ट २०२४ | ८ ऑगस्ट २०२४ | १४ ऑगस्ट २०२४ | १४ ऑगस्ट २०२४ |- | १५/२०२४ | [[अर्थ संकल्प अधिनियम, २०२४]] | [[भारत सरकार]] |colspan="2"| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]] | १४ ऑगस्ट २०२४ | १५ ऑगस्ट २०२४ | १६ ऑगस्ट २०२४ | १६ ऑगस्ट २०२४ |} ==सदस्य== * [[१८व्या लोकसभेचे सदस्य]] {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:लोकसभा]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा]] exh1s7ysnh8dyhubyee2va1z2t78hx6 0 346757 2683711 2676247 2026-05-11T05:58:06Z Aditya tamhankar 80177 /* आसाम */ 2683711 wikitext text/x-wiki [[२०२४ भारतीय सार्वत्रिक निवडणुका|२०२४ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांद्वारे]] भारताच्या '''[[अठरावी लोकसभा|१८व्या लोकसभेवर]] निवडून गेलेल्या खासदारांची''' राज्यनिहाय यादी येथे आहे. ४ जून २०२४ रोजी निकाल जाहीर झाले.<ref>{{Cite web |title=Lok Sabha Election 2024 Schedule: Elections Date, Month, Seats, States and Candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/lok-sabha-election-schedule |access-date=2024-06-03 |website=द टाइम्स ऑफ इंडिया |language=en}}</ref><ref name="Lok Sabha Elections 2024 Results: Full List of winners on all 543 seats">{{cite news|last1=द इंडियन एक्सप्रेस|title=Lok Sabha Elections 2024 Results: Full List of winners on all 543 seats|url=https://indianexpress.com/elections/2019-general-election-schedule/full-list-of-winners-in-lok-sabha-elections-2024-9364542/|accessdate=5 June 2024|date=4 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240605115428/https://indianexpress.com/elections/2019-general-election-schedule/full-list-of-winners-in-lok-sabha-elections-2024-9364542/|archivedate=5 June 2024|language=en}}</ref><ref name="Lok Sabha Election Results 2024: Full list of constituency-wise winners, parties and margin">{{cite news|last1=India TV News|first1=|last2=|first2=|title=Lok Sabha Election Results 2024: Full list of constituency-wise winners, parties and margin|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/lok-sabha-election-results-2024-full-list-of-all-constituency-wise-leading-winning-candidates-parties-bjp-congress-2024-06-04-934845|accessdate=5 June 2024|work=|date=4 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240605120528/https://www.indiatvnews.com/news/india/lok-sabha-election-results-2024-full-list-of-all-constituency-wise-leading-winning-candidates-parties-bjp-congress-2024-06-04-934845|archivedate=5 June 2024|language=en}}</ref> ==खासदार== ===अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह|<span style="color:white;">'''अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह'''</span>]] |- | १ | [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह लोकसभा मतदारसंघ|अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह]] | [[बिश्नू पद रे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#FFFF31|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.दे.प.]] (१६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.ने.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[अरकू लोकसभा मतदारसंघ|अरकू]] | [[चेट्टी तनुजा राणी|डॉ. चेट्टी तनुजा राणी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २ | [[श्रीकाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|श्रीकाकुलम]] | [[राममोहन एन. किंजरापू|किंजरापू राममोहन नायडू]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी विमान वाहतूक मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[विजयनगरम लोकसभा मतदारसंघ|विजयनगरम]] | [[कलीसेट्टी अप्पला नायडू]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[विशाखापट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|विशाखापट्टणम]] | [[मथुकुमिल्ली श्रीभरत]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[अनकापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|अनकापल्ली]] | [[चिंतकुंटा मुन्नुस्वामी रमेश]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[काकीनाडा लोकसभा मतदारसंघ|काकीनाडा]] | [[तंगेला उदय श्रीनिवास]] |bgcolor=#ca420f| | [[जन सेना पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[अमलापुरम लोकसभा मतदारसंघ|अमलापुरम]] | [[गंटी हरीश मधुर]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[राजमुंद्री लोकसभा मतदारसंघ|राजमुंद्री]] | [[दग्गुबाती पुरंदेश्वरी|पुरंदेश्वरी व्यंकटेश्वरराव दग्गुबाती]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[नरसपूर लोकसभा मतदारसंघ|नरसपूर]] | [[भूपती राजू श्रीनिवास वर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अवजड उद्योग मंत्रालय (भारत)|अवजड उद्योग राज्यमंत्री]] व [[पोलाद मंत्रालय (भारत)|पोलाद राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १० | [[एलुरु लोकसभा मतदारसंघ|एलुरु]] | [[पुट्टा महेश कुमार]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[मछलीपट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|मछलीपट्टणम]] | [[बालाशौरी वल्लभनेनी]] |bgcolor=#ca420f| | [[जन सेना पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[विजयवाडा लोकसभा मतदारसंघ|विजयवाडा]] | [[केसीनेनी चिन्नी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[गुंटुर लोकसभा मतदारसंघ|गुंटुर]] | [[चंद्रशेखर पेम्मासनी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास राज्यमंत्री]] व [[दूरसंचार मंत्रालय (भारत)|दूरसंचार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १४ | [[नरसरावपेट लोकसभा मतदारसंघ|नरसरावपेट]] | [[लवु श्रीकृष्ण देवरयलु]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[बापटला लोकसभा मतदारसंघ|बापटला]] | [[कृष्णप्रसाद टेन्नेटी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[ओंगोल लोकसभा मतदारसंघ|ओंगोल]] | [[मगुंटा श्रीनिवासुलू रेड्डी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[नंद्याल लोकसभा मतदारसंघ|नंद्याल]] | [[बायरेड्डी शबरी|डॉ. बायरेड्डी शबरी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[कुर्नूल लोकसभा मतदारसंघ|कुर्नूल]] | [[बस्तीपती नागराजू पंचलिंगला]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[अनंतपूर लोकसभा मतदारसंघ|अनंतपूर]] | [[अंबिका लक्ष्मीनारायण वाल्मिकी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[हिंदूपूर लोकसभा मतदारसंघ|हिंदूपूर]] | [[बी.के. पार्थसारथी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[कडप्पा लोकसभा मतदारसंघ|कडप्पा]] | [[वाय.एस. अविनाश रेड्डी|यदुगिरी सदिंती अविनाश रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २२ | [[नेल्लोर लोकसभा मतदारसंघ|नेल्लोर]] | [[वेमिरेड्डी प्रभाकर रेड्डी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[तिरुपती लोकसभा मतदारसंघ|तिरुपती]] | [[मड्डिला गुरुमुर्ती|मड्डिला मुन्नीकृष्णय्या गुरुमुर्ती]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २४ | [[राजमपेट लोकसभा मतदारसंघ|राजमपेट]] | [[पी.व्ही. मिथुन रेड्डी|पेद्दरेड्डी वेंकट मिधून रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २५ | [[चित्तूर लोकसभा मतदारसंघ|चित्तूर]] | [[दग्गुमला प्रसाद राव]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[पश्चिम अरुणाचल लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम अरुणाचल]] | [[किरेन रिजीजू|किरेन रिंचिन रिजीजू]] | bgcolor=#FBB917| |[[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज मंत्री]] व [[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[पूर्व अरुणाचल लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व अरुणाचल]] | [[तपिर गाओ]] | bgcolor=#FBB917| |[[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प. (लि)]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[कोक्राझार लोकसभा मतदारसंघ|कोक्राझार]] | [[जोयंता बसुमतरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २ | [[धुब्री लोकसभा मतदारसंघ|धुब्री]] | [[रकिबुल हुसेन|रकिबुल नुरुल हुसेन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[बारपेटा लोकसभा मतदारसंघ|बारपेटा]] | [[फणी भूषण चौधरी|फणीभूषण रमेश चौधरी]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[दरांग-उदलगिरी लोकसभा मतदारसंघ|दरांग-उदलगिरी]] | [[दिपीप सैकिया सोनोवाल|दिलीप प्रभीन सैकिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[गुवाहाटी लोकसभा मतदारसंघ|गुवाहाटी]] | [[बिजुली कलिता मेधी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[दिफू लोकसभा मतदारसंघ|दिफू]] | [[अमरसिंह तिस्सो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[करीमगंज लोकसभा मतदारसंघ|करीमगंज]] | [[कृपानाथ मलाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[सिलचर लोकसभा मतदारसंघ|सिलचर]] | [[परिमल सुक्लबैद्य]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|९ | rowspan="2"|[[नगाव लोकसभा मतदारसंघ|नगाव]] | [[प्रद्युत बोरडोलोई]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १८ मार्च २०२६ रोजी राजीनामा दिला (भाजपमध्ये प्रवेश करून आसाम विधानसभा निवडणूक लढविण्यासाठी) |- | colspan="5"| रिक्त ''(१८ मार्च २०२६ पासून)'' |- | १० | [[काझीरंगा लोकसभा मतदारसंघ|काझीरंगा]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा|कामाख्य प्रसाद देवारम टासा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[सोनीतपूर लोकसभा मतदारसंघ|सोनीतपूर]] | [[रणजित दत्त|रणजित कुलाधर दत्त]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[लखीमपूर लोकसभा मतदारसंघ|लखीमपूर]] | [[प्रधान बरुआ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[दिब्रुगढ लोकसभा मतदारसंघ|दिब्रुगढ]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्रालय (भारत)|बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १४ | [[जोरहाट लोकसभा मतदारसंघ|जोरहाट]] | [[गौरव गोगोई|गौरव तरुण गोगोई]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | [[लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते|सभागृह विरोधी उप पक्षनेता]] (१४ जुलै २०२४ पासून) |} ===बिहार=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[वाल्मिकीनगर लोकसभा मतदारसंघ|वाल्मिकीनगर]] | [[सुनील कुमार कुशवाह]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[पश्चिम चंपारण लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम चंपारण]] | [[संजय जैस्वाल|डॉ. संजय मदनप्रसाद जयस्वाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[पूर्व चंपारण लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व चंपारण]] | [[राधामोहन सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[शिवहर लोकसभा मतदारसंघ|शिवहर]] | [[लवली आनंद|लवली आनंद सिंह]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[सीतामढी लोकसभा मतदारसंघ|सीतामढी]] | [[देवेशचंद्र ठाकूर|ॲड. देवेशचंद्र ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[मधुबनी लोकसभा मतदारसंघ|मधुबनी]] | [[अशोक कुमार यादव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[झांझरपूर लोकसभा मतदारसंघ|झांझरपूर]] | [[रामप्रीत मंडल]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[सुपॉल (लोकसभा मतदारसंघ)|सुपॉल]] | [[दिलेश्वर कामाईत]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[अरारिया लोकसभा मतदारसंघ|अरारिया]] | [[प्रदीप कुमार सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[किशनगंज लोकसभा मतदारसंघ|किशनगंज]] | [[मोहम्मद जावेद|डॉ. मोहम्मद जावेद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[कटिहार लोकसभा मतदारसंघ|कटिहार]] | [[तारिक अन्वर|तारिक मुश्ताक अन्वर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[पूर्णिया लोकसभा मतदारसंघ|पूर्णिया]] | [[पप्पू यादव|राजेश रंजन उर्फ पप्पू यादव]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[माधेपुरा लोकसभा मतदारसंघ|माधेपुरा]] | [[दिनेशचंद्र यादव|दिनेशचंद्र रामधारी यादव]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[दरभंगा लोकसभा मतदारसंघ|दरभंगा]] | [[गोपाळ जी ठाकूर|डॉ. गोपाळजी गणेश ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[मुझफ्फरपूर लोकसभा मतदारसंघ|मुझफ्फरपूर]] | [[राजभूषण चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[वैशाली लोकसभा मतदारसंघ|वैशाली]] | [[विणा देवी|विणादेवी दिनेश सिंह]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[गोपालगंज लोकसभा मतदारसंघ|गोपालगंज]] | [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोककुमार जयश्रीराम सुमन]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[सिवान लोकसभा मतदारसंघ|सिवान]] | [[विजयलक्ष्मी देवी कुशवाह ]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[महाराजगंज (बिहार) लोकसभा मतदारसंघ|महाराजगंज]] | [[जनार्दन सिंह सिगरीवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[सारन लोकसभा मतदारसंघ|सारन]] | [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[हाजीपूर लोकसभा मतदारसंघ|हाजीपूर]] | [[चिराग पासवान|चिराग रामविलास पासवान]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २२ | [[उजियारपूर लोकसभा मतदारसंघ|उजियारपूर]] | [[नित्यानंद राय|नित्यानंद गंगाभूषण राय]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २३ | [[समस्तीपूर लोकसभा मतदारसंघ|समस्तीपूर]] | [[शांभवी चौधरी]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[बेगुसराई लोकसभा मतदारसंघ|बेगुसराई]] | [[गिरीराज सिंह|गिरीराज रामअवतार सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २५ | [[खगरिया लोकसभा मतदारसंघ|खगरिया]] | [[राजेश वर्मा]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[भागलपूर लोकसभा मतदारसंघ|भागलपूर]] | [[अजय कुमार मंडल]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २७ | [[बांका लोकसभा मतदारसंघ|बांका]] | [[गिरिधारी यादव|ॲड. गिरिधारी धानो यादव]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[मुंगेर लोकसभा मतदारसंघ|मुंगेर]] | [[ललन सिंह|राजीव रंजन (लल्लन सिंह)]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पंचायत राज मंत्रालय|पंचायत राज मंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २९ | [[नालंदा लोकसभा मतदारसंघ|नालंदा]] | [[कौशलेंद्र कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३० | [[पटना साहिब लोकसभा मतदारसंघ|पटना साहिब]] | [[रविशंकर प्रसाद|ॲड. रविशंकर ठाकूर प्रसाद]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३१ | [[पाटलीपुत्र लोकसभा मतदारसंघ|पाटलीपुत्र]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३२ | [[अराह लोकसभा मतदारसंघ|अराह]] | [[सुदामा प्रसाद]] |bgcolor=#C41301| | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) लिबरेशन]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३३ | [[बक्सर लोकसभा मतदारसंघ|बक्सर]] | [[सुधाकर सिंह (बिहारचे राजकारणी)|सुधाकर सिंह]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३४ | [[सासाराम लोकसभा मतदारसंघ|सासाराम]] | [[मनोज कुमार (बिहारी राजकारणी)|मनोज कुमार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[काराकट लोकसभा मतदारसंघ|काराकट]] | [[राजा रामसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#C41301| | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) लिबरेशन]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३६ | [[जहानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|जहानाबाद]] | [[सुरेंद्र प्रसाद यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३७ | [[औरंगाबाद (बिहार) लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]] | [[अभय कुशवाह]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३८ | [[गया लोकसभा मतदारसंघ|गया]] | [[जितनराम मांझी|जितनराम रामजीत मांझी]] |bgcolor=#F5D62A| | [[हिंदुस्तानी अवाम मोर्चा (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३९ | [[नवदा लोकसभा मतदारसंघ|नवदा]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४० | [[जमुई लोकसभा मतदारसंघ|जमुई]] | [[अरुण भारती]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===चंदिगढ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[चंदिगढ|<span style="color:white;">'''चंदिगढ'''</span>]] |- | १ | [[चंदिगढ लोकसभा मतदारसंघ|चंदिगढ]] | [[मनीष तिवारी|ॲड. मनीष विश्वनाथ तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===छत्तीसगढ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[सरगुजा लोकसभा मतदारसंघ|सरगुजा]] | [[चिंतामणी महाराज|चिंतामणी रामेश्वर महाराज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[रायगढ लोकसभा मतदारसंघ|रायगढ]] | [[राधेश्याम राठिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[जंजगिर लोकसभा मतदारसंघ|जंजगिर-चम्पा]] | [[कमलेश जांगडे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[कोर्बा लोकसभा मतदारसंघ|कोर्बा]] | [[ज्योत्स्ना महंत|ज्योत्स्ना चरणदास महंत]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[बिलासपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिलासपूर]] | [[तोखन साहू]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[राजनांदगांव लोकसभा मतदारसंघ|राजनांदगांव]] | [[संतोष पांडे|ॲड. संतोष पांडे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[दुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|दुर्ग]] | [[विजय बाघेल|विजय नम्मूलाल बाघेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[रायपूर लोकसभा मतदारसंघ|रायपूर]] | [[ब्रिजमोहन अग्रवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[महासमुंद लोकसभा मतदारसंघ|महासमुंद]] | [[रुपकुमारी चौधरी|रुपकुमारी ओमप्रकाश चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[बस्तर लोकसभा मतदारसंघ|बस्तर]] | [[महेश कश्यप]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[कांकेर लोकसभा मतदारसंघ|कांकेर]] | [[भोजराज नाग]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव|<span style="color:white;">'''दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव'''</span>]] |- | १ | [[दादरा आणि नगर-हवेली लोकसभा मतदारसंघ|दादरा आणि नगर-हवेली]] | [[कलाबेन देलकर|कलाबेन मोहनभाई देलकर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[दमण आणि दीव लोकसभा मतदारसंघ|दमण आणि दीव]] | [[उमेशभाई पटेल|उमेशभाई बाबूभाई पटेल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | सध्यातरी तटस्थ | |} ===गोवा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[उत्तर गोवा लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर गोवा]] | [[श्रीपाद येस्सो नाईक]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|ऊर्जा राज्यमंत्री]] व [[नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[दक्षिण गोवा लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण गोवा]] | [[विरिएटो फर्नांडिस|कॅप्टन विरिएटो हिपोलीताद दे मेंडोंका फर्नांडिस]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===गुजरात=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[कच्छ लोकसभा मतदारसंघ|कच्छ]] | [[विनोद लखमशी चावडा|ॲड. विनोद लखमशी चावडा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[बनासकांठा लोकसभा मतदारसंघ|बनासकांठा]] | [[गेनी ठाकोर|गेनीबेन नागाजीभाई ठाकोर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[पाटण लोकसभा मतदारसंघ|पाटण]] | [[भरतसिंह डाभी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[महेसाणा लोकसभा मतदारसंघ|महेसाणा]] | [[हरिभाई पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[साबरकांठा लोकसभा मतदारसंघ|साबरकांठा]] | [[शोभना बरैया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[गांधीनगर लोकसभा मतदारसंघ|गांधीनगर]] | [[अमित शाह|अमित अनिलचंद्र शाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्री]] व [[सहकार मंत्रालय|सहकार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[अहमदाबाद पूर्व लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व अहमदाबाद]] | [[हसमुख पटेल|हसमुख सोमाभाई पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[अहमदाबाद पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम अहमदाबाद]] | [[दिनेश मकवाना]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[सुरेंद्रनगर लोकसभा मतदारसंघ|सुरेंद्रनगर]] | [[चंदू शिहोरा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[राजकोट लोकसभा मतदारसंघ|राजकोट]] | [[परषोत्तम रुपाला|परषोत्तम खोडाभाई रुपाला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[पोरबंदर लोकसभा मतदारसंघ|पोरबंदर]] | [[मनसुख मांडविया|डॉ. मनसुख लक्ष्मण मांडाविया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम आणि रोजगार मंत्री]] व [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[जामनगर लोकसभा मतदारसंघ|जामनगर]] | [[पूनमबेन मडाम|पूनमबेन परमिंदरकुमार मडाम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[जुनागढ लोकसभा मतदारसंघ|जुनागढ]] | [[राजेश चुडासमा|राजेश नरन चुडासमा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[अमरेली लोकसभा मतदारसंघ|अमरेली]] | [[भरत सुतारिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[भावनगर लोकसभा मतदारसंघ|भावनगर]] | [[निमुबेन बंभानिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[आणंद लोकसभा मतदारसंघ|आणंद]] | [[मितेशभाई पटेल|मितेश रमेश उर्फ 'बकाभाई' पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[खेडा लोकसभा मतदारसंघ|खेडा]] | [[देवुसिंह जेसिंगभाई चौहाण|देवुसिंह जेसिंगभाई चौहान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[पंचमहाल लोकसभा मतदारसंघ|पंचमहाल]] | [[राजपालसिंह जाधव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[दाहोद लोकसभा मतदारसंघ|दाहोद]] | [[जसवंतसिंह सुमनभाई भाभोर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[वडोदरा लोकसभा मतदारसंघ|वडोदरा]] | [[हेमांग जोशी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[छोटा उदेपूर लोकसभा मतदारसंघ|छोटा उदेपूर]] | [[जशुभाई राठवा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[भरुच लोकसभा मतदारसंघ|भरुच]] | [[मनसुखभाई वसावा|मनसुख धानजी वसावा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[बारडोली लोकसभा मतदारसंघ|बारडोली]] | [[परभुभाई नागरभाई वसावा|परभु नागर वसावा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[सुरत लोकसभा मतदारसंघ|सुरत]] | [[मुकेश दलाल|मुकेशकुमार चंद्रकांत दलाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | बिनविरोध निवड |- | २५ | [[नवसारी लोकसभा मतदारसंघ|नवसारी]] | [[चंद्रकांत रघुनाथ पाटील]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २६ | [[वलसाड लोकसभा मतदारसंघ|वलसाड]] | [[धवल पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===हरियाणा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | १ | [[अंबाला लोकसभा मतदारसंघ|अंबाला]] | [[वरुण चौधरी|ॲड. वरुण फुलचंद चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[कुरुक्षेत्र लोकसभा मतदारसंघ|कुरुक्षेत्र]] | [[नवीन जिंदल|नवीन ओमप्रकाश जिंदल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[सिरसा लोकसभा मतदारसंघ|सिरसा]] | [[शैलजा कुमारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[हिसार लोकसभा मतदारसंघ|हिसार]] | [[जय पर्काश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[कर्नाल लोकसभा मतदारसंघ|कर्नाल]] | [[मनोहरलाल खट्टर|मनोहरलाल हरबंसलाल खट्टर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|ऊर्जा मंत्री]] व [[गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|गृहनिर्माण तथा शहरी व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[सोनीपत लोकसभा मतदारसंघ|सोनीपत]] | [[सतपाल ब्रह्मचारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[रोहतक लोकसभा मतदारसंघ|रोहतक]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[भिवानी-महेंद्रगढ लोकसभा मतदारसंघ|भिवानी-महेंद्रगढ]] | [[धरमबीर|चौधरी धरमबीरसिंह पंघाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[गुडगांव लोकसभा मतदारसंघ|गुडगांव]] | [[इंदरजीतसिंग राव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय|सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[नियोजन मंत्रालय (भारत)|नियोजन राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[संस्कृती मंत्रालय (भारत)|संस्कृती राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १० | [[फरीदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फरिदाबाद]] | [[क्रिशन पाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सहकार मंत्रालय|सहकार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |} ===हिमाचल प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[कांगरा लोकसभा मतदारसंघ|कांगरा]] | [[राजीव भारद्वाज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[मंडी लोकसभा मतदारसंघ|मंडी]] | [[कंगना राणावत|कंगना अमरदीप राणावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[हमीरपूर लोकसभा मतदारसंघ|हमीरपूर]] | [[अनुराग ठाकूर|अनुराग प्रेमसिंग ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[शिमला लोकसभा मतदारसंघ|शिमला]] | [[सुरेश कुमार कश्यप|सुरेश चम्बलसिंह कश्यप]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[बारामुल्ला लोकसभा मतदारसंघ|बारामुल्ला]] | [[शेख अब्दुल रशीद]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | सध्यातरी तटस्थ | |- | २ | [[श्रीनगर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीनगर]] | [[आगा सय्यद रुहुल्ला मेहदी]] |bgcolor=#fe0000| | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[अनंतनाग लोकसभा मतदारसंघ|अनंतनाग-राजौरी]] | [[मियाँ अल्ताफ अहमद लार्वी]] |bgcolor=#fe0000| | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[उधमपूर लोकसभा मतदारसंघ|उधमपूर]] | [[जितेंद्र सिंह|डॉ. जितेंद्र राजिंदर सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|विज्ञान आणि तंत्रज्ञान राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय|पृथ्वी विज्ञान राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[पंतप्रधान कार्यालय (भारत)|पंतप्रधान कार्यालय राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्रालय|कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन राज्यमंत्री]], [[अणुऊर्जा|अणुऊर्जा राज्यमंत्री]], [[अंतराळ|अंतराळ राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ५ | [[जम्मू लोकसभा मतदारसंघ|जम्मू]] | [[जुगल किशोर शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===झारखंड=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[राजमहल लोकसभा मतदारसंघ|राजमहल]] | [[विजय कुमार हंसडक]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[डुमका लोकसभा मतदारसंघ|डुमका]] | [[नलिन सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[गोड्डा लोकसभा मतदारसंघ|गोड्डा]] | [[निशिकांत दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[चत्रा लोकसभा मतदारसंघ|चत्रा]] | [[कालीचरण सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[कोडर्मा लोकसभा मतदारसंघ|कोडर्मा]] | [[अन्नपूर्णा देवी यादव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)|महिला आणि बाल विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[गिरिडीह लोकसभा मतदारसंघ|गिरिडीह]] | [[चंद्र प्रकाश चौधरी]] |bgcolor=#6827B5| | [[अखिल झारखंड विद्यार्थी संघ पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[धनबाद लोकसभा मतदारसंघ|धनबाद]] | [[दुलु माहतो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[रांची लोकसभा मतदारसंघ|रांची]] | [[संजय सेठ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[जमशेदपूर लोकसभा मतदारसंघ|जमशेदपूर]] | [[बिद्युत बरन माहतो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[सिंगभूम लोकसभा मतदारसंघ|सिंगभूम]] | [[जोबा माझी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[खुंटी लोकसभा मतदारसंघ|खुंटी]] | [[कालीचरण मुंडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[लोहारडागा लोकसभा मतदारसंघ|लोहारडागा]] | [[सुखदेव भगत]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[पलामौ लोकसभा मतदारसंघ|पलामौ]] | [[विष्णु दयाल राम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[हझारीबाग लोकसभा मतदारसंघ|हझारीबाग]] | [[मनीष जैस्वाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===कर्नाटक=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[चिक्कोडी लोकसभा मतदारसंघ|चिक्कोडी]] | [[प्रियांका जारकीहोळी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[बेळगांव लोकसभा मतदारसंघ|बेळगांव]] | [[जगदीश शेट्टर|ॲड. जगदीश शिवप्पा शेट्टर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[बागलकोट लोकसभा मतदारसंघ|बागलकोट]] | [[पी.सी. गड्डीगौडार|ॲड. पर्वतगौडा चंदनगौडा गड्डीगौडार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[विजापूर लोकसभा मतदारसंघ|विजापूर]] | [[रमेश जिगाजीनागी|रमेश चंदप्पा जिगाजीनागी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[गुलबर्गा लोकसभा मतदारसंघ|गुलबर्गा]] | [[राधाकृष्ण दोड्डामणी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[रायचूर लोकसभा मतदारसंघ|रायचूर]] | [[जी. कुमार नाईक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[बीदर लोकसभा मतदारसंघ|बीदर]] | [[सागर खांद्रे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघ|कोप्पळ]] | [[के. राजशेखर बसवराज हितनळ]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ|बेळ्ळारी]] | [[एरेगर तुकाराम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[हावेरी लोकसभा मतदारसंघ|हावेरी]] | [[बसवराज बोम्मई|बसवराज सोमप्पा बोम्मई]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[धारवाड लोकसभा मतदारसंघ|धारवाड]] | [[प्रल्हाद जोशी|प्रल्हाद व्येंकटेश जोशी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्री]] व [[नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|नूतन तथा नवीकरणीय ऊर्जा मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[उत्तर कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर कन्नड]] | [[विश्वेश्वर हेगडे कागेरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[दावणगेरे लोकसभा मतदारसंघ|दावणगेरे]] | [[प्रभा मल्लिकार्जुन|डॉ. प्रभा मल्लिकार्जून]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[शिमोगा लोकसभा मतदारसंघ|शिमोगा]] | [[बी.वाय. राघवेन्द्र|बुक्कणेरे येडियुरप्पा राघवेंद्र]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[उडुपी चिकमगळूर लोकसभा मतदारसंघ|उडुपी चिकमगळूर]] | [[कोटा श्रीनिवास पुजारी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[हासन लोकसभा मतदारसंघ|हासन]] | [[श्रेयस पटेल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[दक्षिण कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कन्नड]] | [[ब्रिजेश चौटा|कॅप्टब ब्रिजेश चौटा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[चित्रदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|चित्रदुर्ग]] | [[गोविंद करजोळ|गोविंद मुक्तप्पा करजोळ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[तुमकुर लोकसभा मतदारसंघ|तुमकुर]] | [[विरण्णा सोमण्णा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती राज्यमंत्री]] व [[रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २० | [[मंड्या लोकसभा मतदारसंघ|मंड्या]] | [[एच.डी. कुमारस्वामी|हरदनहळ्ळी देवेगौडा कुमारस्वामी]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अवजड उद्योग मंत्रालय (भारत)|अवजड उद्योग मंत्री]] व [[पोलाद मंत्रालय (भारत)|पोलाद मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २१ | [[मैसुरू लोकसभा मतदारसंघ|मैसुरू]] | [[यदुवीर कृष्णदत्त चामराज वडियार|महाराज यदुवीर कृष्णदत्त चामराज वडियार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[चामराजनगर लोकसभा मतदारसंघ|चामराजनगर]] | [[सुनील बोस]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[बंगळूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ|बंगळूर ग्रामीण]] | [[चोलेनहळ्ळी मंजुनाथ|डॉ. चोलेनहळ्ळी नंजप्पा मंजुनाथ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[बंगळूर उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर बंगळूर]] | [[शोभा करंदालजे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालय (भारत)|सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग राज्यमंत्री]] व [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम आणि रोजगार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २५ | [[बंगळूर मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मध्य बंगळूर]] | [[पी.सी. मोहन|पी. चिक्कामुनी मोहन]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[बंगळूर दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण बंगळूर]] | [[तेजस्वी सूर्या|ॲड. तेजस्वी सूर्या]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २७ | [[चिकबळ्ळापूर लोकसभा मतदारसंघ|चिकबळ्ळापूर]] | [[केशवरेड्डी सुधाकर|डॉ. केशवरेड्डी सुधाकर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[कोलार लोकसभा मतदारसंघ|कोलार]] | [[एम. मल्लेश बाबू]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===केरळ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[कासारगोड लोकसभा मतदारसंघ|कासरगोड]] | [[राजमोहन उन्नीथन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[कण्णुर लोकसभा मतदारसंघ|कण्णुर]] | [[के. सुधाकरन|ॲड. कुंभकुडी रमुन्नी सुधाकरन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[वटकरा लोकसभा मतदारसंघ|वटकरा]] | [[शफी पारंबिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"| ४ | rowspan="2"| [[वायनाड लोकसभा मतदारसंघ|वायनाड]] | [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |१८ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[प्रियंका गांधी|प्रियंका रॉबर्ट वाड्रा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |२३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी पोट-निवडणुकीत विजय |- | ५ | [[कोळिकोड लोकसभा मतदारसंघ|कोळिकोड]] | [[एम.के. राघवन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[मलप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|मलप्पुरम]] | [[ई.टी. मुहम्मद बशीर]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[पोन्नानी लोकसभा मतदारसंघ|पोन्नानी]] | [[एम.पी. अब्दुस्समद समदानी]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[पलक्कड लोकसभा मतदारसंघ|पलक्कड]] | [[व्ही.के. श्रीकांदन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[अलातुर लोकसभा मतदारसंघ|अलातुर]] | [[के. राधाकृष्णन (राजकारणी)|के. राधाकृष्णन]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[त्रिशूर लोकसभा मतदारसंघ|त्रिशूर]] | [[सुरेश गोपी|सुरेश गोपीनाथन गोपी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू राज्यमंत्री]] व [[पर्यटन मंत्रालय (भारत)|पर्यटन राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[चलाकुडी लोकसभा मतदारसंघ|चलाकुडी]] | [[बेनी बेहानन|बेनी थॉमस बेहानन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[एर्नाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|एर्नाकुलम]] | [[हिबी एडन|हिबी जॉर्ज एडन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[इडुक्की लोकसभा मतदारसंघ|इडुक्की]] | [[डीन कुरियाकोसे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[कोट्टायम लोकसभा मतदारसंघ|कोट्टायम]] | [[फ्रान्सिस जॉर्ज (राजकारणी)|फ्रान्सिस जॉर्ज]] |bgcolor=#CC6600| | [[केरळ काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[अलप्पुळा लोकसभा मतदारसंघ|अलप्पुळा]] | [[के.सी. वेणूगोपाल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १६ | [[मावेलीकरा लोकसभा मतदारसंघ|मावेलीकरा]] | [[कोडीकुन्निल सुरेश|ॲड. सुरेश कुंजन कोडीकुन्निल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[पतनमतिट्टा लोकसभा मतदारसंघ|पतनमतिट्टा]] | [[अँटो अँटनी|ॲड. अँटो कुरुविल्ला अँटनी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १८ | [[कोल्लम लोकसभा मतदारसंघ|कोल्लम]] | [[एन.के. प्रेमचंद्रन|ॲड. एन.के. प्रेमचंद्रन]] |bgcolor=#d84c4c| | [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष|भारतीय क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १९ | [[अट्टिंगल लोकसभा मतदारसंघ|अट्टिंगल]] | [[अडूर प्रकाश|ॲड. प्रकाश कुंजुरामन अडूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २० | [[तिरुवनंतपुरम लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवनंतपुरम]] | [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===लद्दाख=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[लद्दाख|<span style="color:white;">'''लद्दाख'''</span>]] |- | १ | [[लद्दाख लोकसभा मतदारसंघ|लद्दाख]] | [[मोहम्मद हनीफा]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===लक्षद्वीप=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[लक्षद्वीप|<span style="color:white;">'''लक्षद्वीप'''</span>]] |- | १ | [[लक्षद्वीप लोकसभा मतदारसंघ|लक्षद्वीप]] | [[मोहम्मद हम्दुल्ला सईद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===मध्य प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[मोरेना लोकसभा मतदारसंघ|मोरेना]] | [[शिवमंगल सिंह तोमर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[भिंड लोकसभा मतदारसंघ|भिंड]] | [[संध्या रे|ॲड. संध्या सुमन रे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[ग्वाल्हेर लोकसभा मतदारसंघ|ग्वाल्हेर]] | [[भरतसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[गुना लोकसभा मतदारसंघ|गुना]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[दूरसंचार मंत्रालय (भारत)|दूरसंचार मंत्री]] व [[पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्रालय|पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ५ | [[सागर लोकसभा मतदारसंघ|सागर]] | [[लता वानखेडे|डॉ. लता वानखेडे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[तिकमगढ लोकसभा मतदारसंघ|तिकमगढ]] | [[वीरेंद्र कुमार खटीक|डॉ. वीरेंद्र कुमार खटीक]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[दामोह लोकसभा मतदारसंघ|दामोह]] | [[राहुल लोधी|राहुल सिंह लोधी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[खजुराहो लोकसभा मतदारसंघ|खजुराहो]] | [[व्ही.डी. शर्मा|विष्णु दत्त शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[सतना लोकसभा मतदारसंघ|सतना]] | [[गणेश सिंह|गणेश कमलभान सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[रेवा लोकसभा मतदारसंघ|रेवा]] | [[जनार्दन मिश्रा|जनार्दन रामधर मिश्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[सिधी लोकसभा मतदारसंघ|सिधी]] | [[राजेश मिश्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[शाहडोल लोकसभा मतदारसंघ|शाहडोल]] | [[हिमाद्री सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[जबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|जबलपूर]] | [[आशिष दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[मंडला लोकसभा मतदारसंघ|मंडला]] | [[फग्गन सिंह कुलास्ते|ॲड. फग्गन सिंह कुलास्ते]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[बालाघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालाघाट]] | [[भारती पारधी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[छिंदवाडा लोकसभा मतदारसंघ|छिंदवाडा]] | [[विवेक कुमार साहू|विवेक कुमार "बंटी" साहू]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[होशंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|होशंगाबाद]] | [[दर्शन सिंह चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[विदिशा लोकसभा मतदारसंघ|विदिशा]] | [[शिवराज सिंह चौहान|शिवराज सिंह प्रेमसिंह चौहान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी तथा शेतकरी कल्याण मंत्री]] व [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १९ | [[भोपाळ लोकसभा मतदारसंघ|भोपाळ]] | [[आलोक शर्मा (भारतीय राजकारणी)|आलोक शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[राजगढ लोकसभा मतदारसंघ|राजगढ]] | [[रोडमल नागर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[देवास लोकसभा मतदारसंघ|देवास]] | [[महेंद्र सिंग सोलंकी|ॲड. महेंद्र रामसिंह सोलंकी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[उज्जैन लोकसभा मतदारसंघ|उज्जैन]] | [[अनिल फिरोजिया|अनिल भुरेलाल फिरोजिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[मंदसौर लोकसभा मतदारसंघ|मंदसौर]] | [[सुधीर गुप्ता|सुधीर रामचंद्र गुप्ता]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[रतलाम लोकसभा मतदारसंघ|रतलाम]] | [[अनिता नागर सिंह चौहान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २५ | [[धार लोकसभा मतदारसंघ|धार]] | [[सावित्री ठाकूर|सावित्री तुकाराम ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)|महिला आणि बाल विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २६ | [[इंदूर लोकसभा मतदारसंघ|इंदूर]] | [[शंकर लालवाणी|शंकर जमनादास लालवाणी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २७ | [[खरगोन लोकसभा मतदारसंघ|खरगोन]] | [[गजेंद्र पटेल|ॲड. गजेंद्र उमरावसिंह पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[खंडवा लोकसभा मतदारसंघ|खंडवा]] | [[ज्ञानेश्वर पाटील]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २९ | [[बेतुल लोकसभा मतदारसंघ|बेतुल]] | [[दुर्गा दास उईके]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आदिवासी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|आदिवासी व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |} ===महाराष्ट्र=== {| class="wikitable sortable sticky-header" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[नंदुरबार लोकसभा मतदारसंघ|नंदुरबार]] | [[गोवाळ पाडवी|गोवाल कागडा पाडवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[धुळे लोकसभा मतदारसंघ|धुळे]] | [[शोभा बच्छाव|शोभा दिनेश बच्छाव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[जळगाव लोकसभा मतदारसंघ|जळगाव]] | [[स्मिता वाघ|स्मिता उदय वाघ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[रावेर लोकसभा मतदारसंघ|रावेर]] | [[रक्षा खडसे|रक्षा निखिल खडसे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ५ | [[बुलढाणा लोकसभा मतदारसंघ|बुलढाणा]] | [[प्रतापराव गणपतराव जाधव]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आयुष मंत्रालय|आयुष राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[अकोला लोकसभा मतदारसंघ|अकोला]] | [[अनुप धोत्रे|अनुप संजय धोत्रे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[अमरावती लोकसभा मतदारसंघ|अमरावती]] | [[बळवंत वानखेडे|बळबंत बसवंत वानखेडे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[वर्धा लोकसभा मतदारसंघ|वर्धा]] | [[अमर काळे|अमर शरद काळे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[रामटेक लोकसभा मतदारसंघ|रामटेक]] | [[श्यामकुमार बर्वे|श्यामकुमार दौलत बर्वे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[नागपूर लोकसभा मतदारसंघ|नागपूर]] | [[नितीन गडकरी|नितीन जयराम गडकरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते परिवहन आणि राजमार्ग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[भंडारा-गोंदिया लोकसभा मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] | [[प्रशांत पडोळे|डॉ. प्रशांत यादवराव पडोळे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर]] | [[नामदेव किरसान|नामदेव दसाराम किरसान]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[चंद्रपूर लोकसभा मतदारसंघ|चंद्रपूर]] | [[प्रतिभा धानोरकर|प्रतिभा सुरेश धानोरकर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[यवतमाळ-वाशिम लोकसभा मतदारसंघ|यवतमाळ-वाशिम]] | [[संजय देशमुख (राजकारणी)|संजय उत्तमराव देशमुख]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[हिंगोली लोकसभा मतदारसंघ|हिंगोली]] | [[नागेश पाटील-आष्टीकर|नागेश बापूराव पाटील-आष्टीकर]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"| १६ | rowspan="2"| [[नांदेड लोकसभा मतदारसंघ|नांदेड]] | [[वसंत चव्हाण|वसंत बळवंत चव्हाण]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |२६ ऑगस्ट २०२४ रोजी निधन |- | [[रविंद्र वसंतराव चव्हाण]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |२३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी पोट-निवडणुकीत विजय |- | १७ | [[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]] | [[संजय हरिभाऊ जाधव]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १८ | [[जालना लोकसभा मतदारसंघ|जालना]] | [[कल्याण वैजिनाथ काळे|डॉ. कल्याण वैजिनाथ काळे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १९ | [[औरंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]] | [[संदिपान भुमरे|संदिपान असाराम भुमरे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[दिंडोरी लोकसभा मतदारसंघ|दिंडोरी]] | [[भास्कर भगरे|भास्कर मुरलीधर भगरे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[नाशिक लोकसभा मतदारसंघ|नाशिक]] | [[राजाभाऊ वाजे|राजाभाऊ प्रकाश वाजे]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २२ | [[पालघर लोकसभा मतदारसंघ|पालघर]] | [[हेमंत सावरा|डॉ. हेमंत विष्णू सावरा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[भिवंडी लोकसभा मतदारसंघ|भिवंडी]] | [[सुरेश म्हात्रे|सुरेश गोपीनाथ म्हात्रे उर्फ 'बाळ्या मामा']] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[कल्याण लोकसभा मतदारसंघ|कल्याण]] | [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २५ | [[ठाणे लोकसभा मतदारसंघ|ठाणे]] | [[नरेश म्हस्के|नरेश गणपत म्हस्के]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[मुंबई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर मुंबई]] | [[पियुष गोयल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोयल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय|वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २७ | [[मुंबई वायव्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पश्चिम मुंबई]] | [[रविंद्र वाईकर|रविंद्र दत्ताराम वायकर]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[मुंबई ईशान्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पूर्व मुंबई]] | [[संजय दिना पाटील]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[मुंबई उत्तर मध्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-मध्य मुंबई]] | [[वर्षा गायकवाड|वर्षा एकनाथ गायकवाड]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[मुंबई दक्षिण मध्य लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण-मध्य मुंबई]] | [[अनिल देसाई|अनिल यशवंत देसाई]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३१ | [[मुंबई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण मुंबई]] | [[अरविंद सावंत|अरविंद गणपत सावंत]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३२ | [[रायगड लोकसभा मतदारसंघ|रायगड]] | [[सुनील तटकरे|सुनील दत्तात्रय तटकरे]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३३ | [[मावळ लोकसभा मतदारसंघ|मावळ]] | [[श्रीरंग बारणे|श्रीरंग चंदू 'अप्पा' बारणे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३४ | [[पुणे लोकसभा मतदारसंघ|पुणे]] | [[मुरलीधर मोहोळ|मुरलीधर किसन मोहोळ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सहकार मंत्रालय|सहकार राज्यमंत्री]] व [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी विमान वाहतूक राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३५ | [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती]] | [[सुप्रिया सुळे|सुप्रिया सदानंद सुळे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३६ | [[शिरुर लोकसभा मतदारसंघ|शिरुर]] | [[अमोल कोल्हे|डॉ. अमोल रामसिंह कोल्हे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३७ | [[अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघ|अहमदनगर]] | [[निलेश लंके|निलेश ज्ञानदेव लंके]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३८ | [[शिर्डी लोकसभा मतदारसंघ|शिर्डी]] | [[भाऊसाहेब राजाराम वाकचौरे]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[बीड लोकसभा मतदारसंघ|बीड]] | [[बजरंग सोनवणे|बजरंग मनोहर सोनवणे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४० | [[उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|उस्मानाबाद]] | [[ओमराजे निंबाळकर|ओमप्रकाश पवन निंबाळकर]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४१ | [[लातूर लोकसभा मतदारसंघ|लातूर]] | [[शिवाजी बंडप्पा काळगे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४२ | [[सोलापूर लोकसभा मतदारसंघ|सोलापूर]] | [[प्रणिती शिंदे|ॲड. प्रणिती सुशीलकुमार शिंदे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४३ | [[माढा लोकसभा मतदारसंघ|माढा]] | [[धैर्यशील मोहिते-पाटील|धैर्यशील राजसिंह मोहिते-पाटील]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४४ | [[सांगली लोकसभा मतदारसंघ|सांगली]] | [[विशाल पाटील|विशाल प्रकाश पाटील]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४५ | [[सातारा लोकसभा मतदारसंघ|सातारा]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४६ | [[रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] | [[नारायण राणे|नारायण तातू राणे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४७ | [[कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघ|कोल्हापूर]] | [[कोल्हापूरचे दुसरे शाहू|श्रीमंत छत्रपती द्वितीय शाहूराजे शहाजीराजे भोसले]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४८ | [[हातकणंगले लोकसभा मतदारसंघ|हातकणंगले]] | [[धैर्यशील माने|धैर्यशील संभाजी माने]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===मणिपूर=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[आंतर मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|आंतर मणिपूर]] | [[अंगोमचा बिमोल अकोईजाम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[बाह्य मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|बाह्य मणिपूर]] | [[अल्फ्रेड कान-न्गाम आर्थर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===मेघालय=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | rowspan="2"|१ | rowspan="2"|[[शिलाँग लोकसभा मतदारसंघ|शिलाँग]] | [[रिकी एजे सिंग्कॉन]] |bgcolor=#007FFF| | [[व्हॉइस ऑफ द पीपल पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी निधन |- | colspan="5"| रिक्त ''(१९ फेब्रुवारी २०२६ पासून)'' | |- | २ | [[तुरा लोकसभा मतदारसंघ|तुरा]] | [[सालेंग संगमा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===मिझोरम=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[मिझोरम लोकसभा मतदारसंघ|मिझोरम]] | [[रिचर्ड वानलालहमंगाइहा]] | style="background-color:{{झोरम पीपल्स मूव्हमेंट/meta/color}}" | | [[झोरम पीपल्स मूव्हमेंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |} ===नागालॅंड=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालॅंड|<span style="color:white;">'''नागालॅंड'''</span>]] |- | १ | [[नागालॅंड लोकसभा मतदारसंघ|नागालॅंड]] | [[एस. सुपोंगमेरेन जमीर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रीय प्रदेश दिल्ली=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रीय प्रदेश दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[चांदनी चौक लोकसभा मतदारसंघ|चांदनी चौक]] | [[प्रवीण खंडेलवाल|ॲड. प्रवीण खंडेलवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[ईशान्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पूर्व दिल्ली]] | [[मनोज तिवारी|मनोज चंद्रदेव तिवारी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[पूर्व दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व दिल्ली]] | [[हर्ष मल्होत्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग राज्यमंत्री]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[नवी दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|नवी दिल्ली]] | [[बन्सुरी स्वराज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[वायव्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पश्चिम दिल्ली]] | [[योगेंदर चंदोलिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[पश्चिम दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम दिल्ली]] | [[कमलजीत सेहरावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[दक्षिण दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण दिल्ली]] | [[रामवीर सिंह बिधुरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===ओडिशा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[बारगढ लोकसभा मतदारसंघ|बारगढ]] | [[प्रदीप पुरोहित]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[सुंदरगढ लोकसभा मतदारसंघ|सुंदरगढ]] | [[जुआल ओराम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आदिवासी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|आदिवासी व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[संबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|संबलपूर]] | [[धर्मेंद्र प्रधान|धर्मेंद्र देवेंद्र प्रधान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[केओंझार लोकसभा मतदारसंघ|केओंझार]] | [[अनंत नायक]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[मयूरभंज लोकसभा मतदारसंघ|मयूरभंज]] | [[नाबा चरण माझी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बालासोर लोकसभा मतदारसंघ|बालेश्वर]] | [[प्रताप चंद्र सारंगी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[भद्रक लोकसभा मतदारसंघ|भद्रक]] | [[अविमन्यू सेठी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[जाजपूर लोकसभा मतदारसंघ|जाजपूर]] | [[रवींद्र नारायण बेहरा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[धेनकनाल लोकसभा मतदारसंघ|धेनकनाल]] | [[रुद्र नारायण पणी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[बोलनगीर लोकसभा मतदारसंघ|बोलनगीर]] | [[संगीता कुमारी सिंह देव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[कालाहांडी लोकसभा मतदारसंघ|कालाहांडी]] | [[मालविका केशरी देव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[नबरंगपूर लोकसभा मतदारसंघ|नबरंगपूर]] | [[बलभद्र माझी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[कंधमाल लोकसभा मतदारसंघ|कंधमाल]] | [[सुकांता कुमार पाणीग्रही]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[कटक लोकसभा मतदारसंघ|कटक]] | [[भर्तूहरी माहताब]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[लोकसभा अध्यक्ष|लोकसभा कार्यकारी अध्यक्ष]] (२४ जून २०२४ — २६ जून २०२४) |- | १५ | [[केंद्रापरा लोकसभा मतदारसंघ|केंद्रापरा]] | [[जय पंडा|बैजयंत जय पंडा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[जगतसिंगपूर लोकसभा मतदारसंघ|जगतसिंगपूर]] | [[बिभू प्रसाद तराई]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[पुरी लोकसभा मतदारसंघ|पुरी]] | [[संबित पात्रा|डॉ. संबित रविंद्रनाथ पात्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[भुबनेश्वर लोकसभा मतदारसंघ|भुबनेश्वर]] | [[अपराजिता सारंगी|अपराजिता संतोष सारंगी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[अस्का लोकसभा मतदारसंघ|अस्का]] | [[अनिता सुभदर्शिनी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[बेरहामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बेरहामपूर]] | [[प्रदीपकुमार पाणीग्रही]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[कोरापुट लोकसभा मतदारसंघ|कोरापुट]] | [[सप्तगिरी उलाका|सप्तगिरी शंकर उलाका]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===पुद्दुचेरी=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[पुदुच्चेरी लोकसभा मतदारसंघ|पुद्दुचेरी]] | [[व्ही. वैतिलिंगम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===पंजाब=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | १ | [[गुरदासपूर लोकसभा मतदारसंघ|गुरदासपूर]] | [[सुखजिंदर सिंह रंधावा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[अमृतसर लोकसभा मतदारसंघ|अमृतसर]] | [[गुरजीत सिंह औजला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[खदूर साहिब लोकसभा मतदारसंघ|खदूर साहिब]] | rowspan="2"|[[अमृतपाल सिंग|अमृतपाल सिंह]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | rowspan="2" bgcolor=#FFFFFF| | rowspan="2"|सध्यातरी तटस्थ | जानेवारी २०२५ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला. |- | bgcolor=#ffc305| | [[अकाली दल (वारिस पंजाब दे)]] | |- | ४ | [[जालंधर लोकसभा मतदारसंघ|जालंधर]] | [[चरणजीत सिंह चन्नी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[होशियारपूर लोकसभा मतदारसंघ|होशियारपूर]] | [[राजकुमार छाबेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[आनंदपूर साहिब लोकसभा मतदारसंघ|आनंदपूर साहिब]] | [[मलविंदर सिंह कांग]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[लुधियाना लोकसभा मतदारसंघ|लुधियाना]] | [[अमरिंदर सिंह राजा वारिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[फतेहगढ साहिब लोकसभा मतदारसंघ|फतेहगढ साहिब]] | [[अमर सिंह (पंजाबी राजकारणी)|अमर मलकैत सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"|९ | rowspan="2"|[[फरीदकोट लोकसभा मतदारसंघ|फरीदकोट]] | rowspan="2"|[[सरबजीत सिंह खालसा|सरबजीतसिंह बियंतसिंह खालसा]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | rowspan="2" bgcolor=#FFFFFF| | rowspan="2"|सध्यातरी तटस्थ | जानेवारी २०२५ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला. |- | bgcolor=#ffc305| | [[अकाली दल (वारिस पंजाब दे)]] | |- | १० | [[फिरोझपूर लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझपूर]] | [[शेर सिंह घुबया]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[भटिंडा लोकसभा मतदारसंघ|भटिंडा]] | [[हरसिम्रत कौर बादल]] |bgcolor=#0F204A| | [[शिरोमणी अकाली दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १२ | [[संगरुर लोकसभा मतदारसंघ|संगरुर]] | [[गुरमीत सिंह मीत हायर]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[पटियाला लोकसभा मतदारसंघ|पटियाला]] | [[धरमवीर गांधी|डॉ. धरमवीर गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[गंगानगर लोकसभा मतदारसंघ|गंगानगर]] | [[कुलदीप इंदोरा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[बिकानेर लोकसभा मतदारसंघ|बिकानेर]] | [[अर्जुन राम मेघवाल|ॲड. अर्जुनराम लखुराम मेघवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[भारताचे कायदा व न्यायमंत्री|कायदा आणि न्याय राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[चुरू लोकसभा मतदारसंघ|चुरू]] | [[राहुल कासवान|राहुल रामसिंह कासवान]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[झुनझुनु लोकसभा मतदारसंघ|झुनझुनु]] | [[ब्रिजेंद्र सिंह ओला|ॲड. ब्रिजेंद्रसिंह सिसराम ओला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[सिकर लोकसभा मतदारसंघ|सिकर]] | [[अमरा राम]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[जयपूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर ग्रामीण]] | [[राव राजेंद्र सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[जयपूर लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर]] | [[मंजू शर्मा (राजकारणी)|मंजू शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[अलवर लोकसभा मतदारसंघ|अलवर]] | [[भूपेंद्र यादव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[भरतपूर लोकसभा मतदारसंघ|भरतपूर]] | [[संजना जाटव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[करौली-धौलपूर लोकसभा मतदारसंघ|करौली-धौलपूर]] | [[भजनलाल जाटव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[दौसा लोकसभा मतदारसंघ|दौसा]] | [[मुरारीलाल मीणा|मुरारीलाल नारायण मीणा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[टोंक-सवाई माधोपूर लोकसभा मतदारसंघ|टोंक-सवाई माधोपूर]] | [[हरीश चंद्र मीणा|हरीशचंद्र नारायण मीना]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|अजमेर]] | [[भगीरथ चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १४ | [[नागौर लोकसभा मतदारसंघ|नागौर]] | [[हनुमान बेनिवाल|ॲड. हनुमान रामदेव बेनिवाल]] |bgcolor=#FFD42A| | [[राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[पाली लोकसभा मतदारसंघ|पाली]] | [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[जोधपूर लोकसभा मतदारसंघ|जोधपूर]] | [[गजेंद्र सिंह शेखावत|गजेंद्रसिंह शंकरसिंह शेखावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संस्कृती मंत्रालय (भारत)|संस्कृती मंत्री]] व [[पर्यटन मंत्रालय (भारत)|पर्यटन मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १७ | [[बारमेर लोकसभा मतदारसंघ|बारमेर]] | [[उम्मेदा राम बेनिवाल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १८ | [[जालोर लोकसभा मतदारसंघ|जालोर]] | [[लुंबाराम चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[उदयपूर लोकसभा मतदारसंघ|उदयपूर]] | [[मन्नालाल रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[बांसवाडा लोकसभा मतदारसंघ|बांसवाडा]] | [[राजकुमार रौत|राजकुमार शंकरलाल रौत]] |bgcolor=#FF0000| | [[भारत आदिवासी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[चित्तौडगढ लोकसभा मतदारसंघ|चित्तौडगढ]] | [[चंद्र प्रकाश जोशी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[राजसमंड लोकसभा मतदारसंघ|राजसमंड]] | [[महिमा कुमारी मेवाड]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[भिलवाडा लोकसभा मतदारसंघ|भिलवाडा]] | [[दामोदर अग्रवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[कोटा लोकसभा मतदारसंघ|कोटा]] | [[ओम बिर्ला|ओम श्रीकृष्ण बिर्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[लोकसभा अध्यक्ष]] (२६ जून २०२४ पासून) |- | २५ | [[झालावाड-बरान लोकसभा मतदारसंघ|झालावाड-बरान]] | [[दुष्यंत सिंग|दुष्यंत हेमंत सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===सिक्कीम=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[सिक्कीम लोकसभा मतदारसंघ|सिक्कीम]] | [[इंद्र सिंग सुब्बा|डॉ. इंद्र सिंह सुब्बा]] | bgcolor=#ED1E26| | [[सिक्कीम क्रांतिकारी मोर्चा]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===तमिळनाडू=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[तिरुवल्लुर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवल्लुर]] | [[शशिकांत सेंथिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[चेन्नई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर चेन्नई]] | [[कलानिधी वीरस्वामी|डॉ. कलानिधी अर्कॉट वीरस्वामी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[चेन्नई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण चेन्नई]] | [[तमिळची तंगपांडियन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[चेन्नई मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मध्य चेन्नई]] | [[दयानिधी मारन|दयानिधी मुरसोली मारन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[श्रीपेरुंबुदुर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीपेरुंबुदुर]] | [[टी.आर. बालू|थलीकोट्टाई राजतेवर बालू]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[कांचीपुरम लोकसभा मतदारसंघ|कांचीपुरम]] | [[जी. सेल्वम|ॲड. गणेशन सेल्वम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[अरक्कोणम लोकसभा मतदारसंघ|अरक्कोणम]] | [[एस. जगतरक्षणन|स्वामी गण्णु जगतरक्षणन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[वेल्लोर लोकसभा मतदारसंघ|वेल्लोर]] | [[काथीर आनंद]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[कृष्णगिरी लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णगिरी]] | [[के. गोपीनाथ]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[धरमपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धरमपुरी]] | [[ए. मणी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[तिरुवन्नमलै लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवन्नमलै]] | [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[अरानी लोकसभा मतदारसंघ|अरानी]] | [[एम.एस. थरानीवेंदन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[विलुप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|विलुप्पुरम]] | [[डी. रविकुमार|डॉ. रवि दुराईस्वामी कुमार]] |bgcolor=#1E90FF| | [[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[कल्लाकुरिची लोकसभा मतदारसंघ|कल्लाकुरिची]] | [[मलाईरासन डी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[सेलम लोकसभा मतदारसंघ|सेलम]] | [[टी.एम. सेल्वागणपती]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १६ | [[नमक्कल लोकसभा मतदारसंघ|नमक्कल]] | [[व्ही.एस. माथेश्वरन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[एरोड लोकसभा मतदारसंघ|एरोड]] | [[के.ई. प्रकाश]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १८ | [[तिरुप्पूर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुप्पूर]] | [[के. सुब्बरायन]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १९ | [[निलगिरी लोकसभा मतदारसंघ|निलगिरी]] | [[आंदिमुथू राजा|ॲड. आंदिमुथू राजा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २० | [[कोईंबतूर लोकसभा मतदारसंघ|कोईंबतूर]] | [[गणपती पी. राजकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[पोल्लाची लोकसभा मतदारसंघ|पोल्लाची]] | [[के. ईश्वरसामी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २२ | [[दिंडिगुल लोकसभा मतदारसंघ|दिंडुक्कल]] | [[आर. सचितानंतम]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[करुर लोकसभा मतदारसंघ|करुर]] | [[जोतिमणी|जोतिमणी सेन्नीमलाई]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[तिरुचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिरापल्ली]] | [[दुराई वायको]] |bgcolor=#FC0000| | [[मारूमालारची द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २५ | [[पेरांबलुर लोकसभा मतदारसंघ|पेरांबलुर]] | [[के.एन. अरुण नेहरू]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २६ | [[कड्डलोर लोकसभा मतदारसंघ|कड्डलोर]] | [[एम.के. विष्णू प्रसाद|डॉ. एम.के. विष्णू प्रसाद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २७ | [[चिदंबरम लोकसभा मतदारसंघ|चिदंबरम]] | [[तो. तिरुमावलवन|डॉ. थोलकप्पियान तिरुमावलवन]] |bgcolor=#1E90FF| | [[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २८ | [[मयिलादुतुराई लोकसभा मतदारसंघ|मयिलादुतुराई]] | [[सुधा रामकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[नागपट्टिनम लोकसभा मतदारसंघ|नागपट्टिनम]] | [[सेल्वराज व्ही]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[तंजावुर लोकसभा मतदारसंघ|तंजावूर]] | [[एस. मुरसोली]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३१ | [[शिवगंगा लोकसभा मतदारसंघ|शिवगंगा]] | [[कार्ति चिदंबरम|ॲड. कार्ती पलाणीअप्पन चिदंबरम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३२ | [[मदुरै लोकसभा मतदारसंघ|मदुराई]] | [[एस. व्यंकटेशन]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३३ | [[तेनी लोकसभा मतदारसंघ|तेनी]] | [[थंगा तमिळ सेल्वन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३४ | [[विरुधुनगर लोकसभा मतदारसंघ|विरुधुनगर]] | [[माणिका टागोर|ॲड. माणिका बहीरथ टागोर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[रामनाथपुरम लोकसभा मतदारसंघ|रामनाथपुरम]] | [[नवस्कनी|कणी खदारमीरा नवस]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३६ | [[तूतुक्कुडी लोकसभा मतदारसंघ|तूतुक्कुडी]] | [[एम.के. कनिमोळी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३७ | [[तेनकाशी लोकसभा मतदारसंघ|तेनकाशी]] | [[राणी श्रीकुमार|डॉ. राणी श्रीकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३८ | [[तिरुनलवेली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुनलवेली]] | [[सी. रॉबर्ट ब्रुस]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[कन्याकुमारी लोकसभा मतदारसंघ|कन्याकुमारी]] | [[विजय वसंत|विजय वसंत कुमार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===तेलंगणा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगणा|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[आदिलाबाद लोकसभा मतदारसंघ|आदिलाबाद]] | [[गोडम नागेश]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[पेड्डापल्ले लोकसभा मतदारसंघ|पेद्दापल्ले]] | [[वामसी कृष्णा गड्डम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[करीमनगर लोकसभा मतदारसंघ|करीमनगर]] | [[बंडी संजय कुमार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[निझामाबाद लोकसभा मतदारसंघ|निझामाबाद]] | [[अरविंद धर्मापुरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[झहीराबाद लोकसभा मतदारसंघ|झहीराबाद]] | [[सुरेश कुमार शेतकर|सुरेश शिवराव शेतकर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[मेडक लोकसभा मतदारसंघ|मेडक]] | [[रघुनंदन राव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[मलकजगिरी लोकसभा मतदारसंघ|मलकजगिरी]] | [[एटेला राजेंद्र]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[सिकंदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|सिकंदराबाद]] | [[जी. किशन रेड्डी|गंगापुरम किशन रेड्डी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा मंत्री]] व [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[हैदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|हैदराबाद]] | [[असदुद्दीन ओवैसी]] |bgcolor=#0c6b4b| | [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १० | [[चेवेल्ला लोकसभा मतदारसंघ|चेवेल्ला]] | [[कोंडा विश्वेश्वर रेड्डी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[महबुबनगर लोकसभा मतदारसंघ|महबुबनगर]] | [[धर्मवरपू कोट्टम अरुणा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[नगरकुर्नूल लोकसभा मतदारसंघ|नगरकुर्नूल]] | [[मल्लू रवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[नालगोंडा लोकसभा मतदारसंघ|नालगोंडा]] | [[कुंडुरु रघुवीर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[भोंगीर लोकसभा मतदारसंघ|भोंगीर]] | [[चामला किरणकुमार रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[वारंगल लोकसभा मतदारसंघ|वरंगळ]] | [[कडियम काव्या]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १६ | [[महबुबाबाद लोकसभा मतदारसंघ|महबुबाबाद]] | [[पी. बलराम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[खम्मम लोकसभा मतदारसंघ|खम्मम]] | [[रामसहायम रघुराम रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===त्रिपुरा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[त्रिपुरा पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|त्रिपुरा पश्चिम]] | [[बिपलब कुमार देब]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[त्रिपुरा पूर्व लोकसभा मतदारसंघ|त्रिपुरा पूर्व]] | [[कृती देवी देबबर्मन]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===उत्तर प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तर प्रदेश|<span style="color:white;">'''उत्तर प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सहारनपूर लोकसभा मतदारसंघ|सहारनपूर]] | [[इम्रान मसूद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]] | [[इक्रा चौधरी|चौधरी इक्रा मुनव्वर हसन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[मुझफ्फरनगर लोकसभा मतदारसंघ|मुझफ्फरनगर]] | [[हरेंद्र सिंग मलिक]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[बिजनोर लोकसभा मतदारसंघ|बिजनोर]] | [[चंदन चौहान|चंदन संजय चौहान]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[नगीना लोकसभा मतदारसंघ|नगीना]] | [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]] |bgcolor=#003597| | [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]] |bgcolor=#FFFFFF| | सध्यातरी तटस्थ | |- | ६ | [[मोरादाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मोरादाबाद]] | [[रुची वीरा|रुची उदयन वीरा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[रामपूर लोकसभा मतदारसंघ|रामपूर]] | [[मोहिबुल्ला नदवी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[संभल लोकसभा मतदारसंघ|संभल]] | [[झिया उर रहमान बर्क|ॲड. झियाउर मामलुकउर रहमान बर्क]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[अमरोहा लोकसभा मतदारसंघ|अमरोहा]] | [[कंवर सिंह तंवर|कंवरसिंह हुकुमचंद तंवर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[मीरत लोकसभा मतदारसंघ|मेरठ]] | [[अरुण गोविल|अरुण चंद्रप्रकाश गोविल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[बागपत लोकसभा मतदारसंघ|बागपत]] | [[राजकुमार सांगवान]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[गाझियाबाद लोकसभा मतदारसंघ|गाझियाबाद]] | [[अतुल गर्ग|अतुल दिनेशचंद्र गर्ग]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[गौतम बुद्ध नगर लोकसभा मतदारसंघ|गौतम बुद्ध नगर]] | [[महेश शर्मा|डॉ. महेश कैलाशचंद शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[बुलंदशहर लोकसभा मतदारसंघ|बुलंदशहर]] | [[भोला सिंह|भोला किशनलाल सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[अलीगढ लोकसभा मतदारसंघ|अलीगढ]] | [[सतीश कुमार गौतम|सतीश दामोदर गौतम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[हाथरस लोकसभा मतदारसंघ|हाथरस]] | [[अनूप प्रधान|अनूप लाहोरीलाल प्रधान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[मथुरा लोकसभा मतदारसंघ|मथुरा]] | [[हेमा मालिनी|हेमा धर्मेंद्र देओल-मालिनी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[आग्रा लोकसभा मतदारसंघ|आग्रा]] | [[सत्य पाल सिंग बाघेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] व [[पंचायत राज मंत्रालय|पंचायत राज राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १९ | [[फतेहपूर सिक्री लोकसभा मतदारसंघ|फतेहपूर सिक्री]] | [[राजकुमार चहार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझाबाद]] | [[अक्षय यादव|अक्षय रामगोपाळ यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[मैनपुरी लोकसभा मतदारसंघ|मैनपुरी]] | [[डिंपल यादव|डिंपल अखिलेश यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २२ | [[ईटा लोकसभा मतदारसंघ|ईटा]] | [[देवेश शाक्य]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[बदाउं लोकसभा मतदारसंघ|बदाउं]] | [[आदित्य यादव|आदित्य शिवपाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[आओनला लोकसभा मतदारसंघ|आओनला]] | [[नीरज कुशवाह मौर्य]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २५ | [[बरेली लोकसभा मतदारसंघ|बरेली]] | [[छत्रपालसिंह गंगवार|छत्रपालसिंह रामलालसिंह गंगवार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[पीलीभीत लोकसभा मतदारसंघ|पीलीभीत]] | [[जितीन प्रसाद|जितीन जितेंद्र प्रसाद]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय|वाणिज्य आणि उद्योग राज्यमंत्री]] व [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २७ | [[शाहजहानपूर लोकसभा मतदारसंघ|शाहजहानपूर]] | [[अरुण कुमार सागर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[खेरी लोकसभा मतदारसंघ|खेरी]] | [[उत्कर्ष वर्मा|उत्कर्ष धिरेंद्र वर्मा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[धौराहरा लोकसभा मतदारसंघ|धौराहरा]] | [[आनंद भदौरिया]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[सीतापूर लोकसभा मतदारसंघ|सीतापूर]] | [[राकेश राठोड]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३१ | [[हरडोई लोकसभा मतदारसंघ|हरडोई]] | [[जय प्रकाश रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३२ | [[मिसरिख लोकसभा मतदारसंघ|मिसरिख]] | [[अशोक कुमार रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३३ | [[उन्नाव लोकसभा मतदारसंघ|उन्नाव]] | [[साक्षी महाराज|डॉ. सच्चिदानंद आत्मानंदजी हरी साक्षी महाराज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३४ | [[मोहनलालगंज लोकसभा मतदारसंघ|मोहनलालगंज]] | [[आर.के. चौधरी|ॲड. आर.के. चौधरी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[लखनौ लोकसभा मतदारसंघ|लखनौ]] | [[राजनाथ सिंग|राजनाथ रामबदन सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३६ | [[राय बरेली लोकसभा मतदारसंघ|राय बरेली]] | [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | [[लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते|सभागृह विरोधी पक्षनेता]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३७ | [[अमेठी लोकसभा मतदारसंघ|अमेठी]] | [[किशोरीलाल शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३८ | [[सुलतानपूर लोकसभा मतदारसंघ|सुलतानपूर]] | [[रामभुआल निषाद]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[प्रतापगढ लोकसभा मतदारसंघ|प्रतापगढ]] | [[एस.पी. सिंह पटेल|डॉ. एस.पी. सिंह पटेल]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४० | [[फरुखाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फरुखाबाद]] | [[मुकेश राजपूत|मुकेश लज्जाराम राजपूत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४१ | [[इटावा लोकसभा मतदारसंघ|इटावा]] | [[जितेंद्र कुमार दोहारे]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४२ | [[कन्नौज लोकसभा मतदारसंघ|कन्नौज]] | [[अखिलेश यादव|अखिलेश मुलायम यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४३ | [[कानपूर लोकसभा मतदारसंघ|कानपूर]] | [[रमेश अवस्थी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४४ | [[अकबरपूर लोकसभा मतदारसंघ|अकबरपूर]] | [[देवेंद्र सिंग भोले|देवेंद्र दर्शन सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४५ | [[जलाउन लोकसभा मतदारसंघ|जलाउन]] | [[नारायण दास अहिरवार]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४६ | [[झांसी लोकसभा मतदारसंघ|झांसी]] | [[अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४७ | [[हमीरपूर लोकसभा मतदारसंघ|हमीरपूर]] | [[अजेंद्र सिंह लोधी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४८ | [[बांदा लोकसभा मतदारसंघ|बांदा]] | [[कृष्णा देवी शिवशंकर पटेल]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४९ | [[फतेहपूर लोकसभा मतदारसंघ|फतेहपूर]] | [[नरेश उत्तम पटेल|ॲड. नरेश उत्तम पटेल]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५० | [[कौशंबी लोकसभा मतदारसंघ|कौशांबी]] | [[पुष्पेंद्र सरोज|पुष्पेंद्र इंद्रजीत सरोज]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५१ | [[फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ|फूलपूर]] | [[प्रवीण पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५२ | [[अलाहाबाद लोकसभा मतदारसंघ|अलाहाबाद]] | [[उज्ज्वल रमण सिंह|ॲड. उज्ज्वल रमण सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५३ | [[बाराबंकी लोकसभा मतदारसंघ|बाराबंकी]] | [[तनुज पुनिया|तनुज पन्ना पुनिया]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५४ | [[फैझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फैझाबाद]] | [[अवधेश प्रसाद|ॲड. अवधेश प्रसाद]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५५ | [[आंबेडकर नगर लोकसभा मतदारसंघ|आंबेडकर नगर]] | [[लालजी वर्मा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५६ | [[बहराईच लोकसभा मतदारसंघ|बहराईच]] | [[आनंदकुमार गोंड]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५७ | [[कैसरगंज लोकसभा मतदारसंघ|कैसरगंज]] | [[करण भूषण सिंह|ॲड. करण ब्रिजभूषण सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५८ | [[श्रावस्ती लोकसभा मतदारसंघ|श्रावस्ती]] | [[राम शिरोमणी वर्मा|राम शिरोमणी दयाराम वर्मा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५९ | [[गोंडा लोकसभा मतदारसंघ|गोंडा]] | [[कीर्तिवर्धन सिंग|कीर्तिवर्धन आनंद सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६० | [[डोमारियागंज लोकसभा मतदारसंघ|डोमारियागंज]] | [[जगदंबिका पाल|ॲड. जगदंबिका सुर्यबक्ष पाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६१ | [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती]] | [[राम प्रसाद चौधरी|रामप्रसाद माणिकराम चौधरी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६२ | [[संत कबीर नगर लोकसभा मतदारसंघ|संत कबीर नगर]] | [[लक्ष्मीकांत निषाद|पप्पू निषाद]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६३ | [[महाराजगंज (उत्तर प्रदेश) लोकसभा मतदारसंघ|महाराजगंज]] | [[पंकज चौधरी|पंकज भगवान चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६४ | [[गोरखपूर लोकसभा मतदारसंघ|गोरखपूर]] | [[रवी किशन|रविंद्र श्यामनारायण ''रवि किशन'' शुक्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६५ | [[कुशी नगर लोकसभा मतदारसंघ|कुशी नगर]] | [[विजय कुमार दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६६ | [[देवरिया लोकसभा मतदारसंघ|देवरिया]] | [[शशांक मणी त्रिपाठी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६७ | [[बांसगांव लोकसभा मतदारसंघ|बांसगांव]] | [[कमलेश पासवान|कमलेश ओमप्रकाश पासवान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६८ | [[लालगंज लोकसभा मतदारसंघ|लालगंज]] | [[दरोगा सरोज|दरोगा प्रसाद सरोज]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६९ | [[आझमगढ लोकसभा मतदारसंघ|आझमगढ]] | [[धर्मेंद्र यादव|ॲड. धर्मेंद्र अभय यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७० | [[घोसी लोकसभा मतदारसंघ|घोसी]] | [[राजीव राय]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७१ | [[सलीमपूर लोकसभा मतदारसंघ|सलीमपूर]] | [[रमाशंकर राजभर]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७२ | [[बलिया लोकसभा मतदारसंघ|बलिया]] | [[सनातन पांडे]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७३ | [[जौनपूर लोकसभा मतदारसंघ|जौनपूर]] | [[बाबू सिंह कुशवाह]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७४ | [[मछलीशहर लोकसभा मतदारसंघ|मछलीशहर]] | [[प्रिया सरोज|ॲड. प्रिया तुफानी सरोज]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७५ | [[गाझीपूर लोकसभा मतदारसंघ|गाझीपूर]] | [[अफझल अन्सारी|अफझल सुभानुल्लाह अन्सारी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७६ | [[चंदौली लोकसभा मतदारसंघ|चंदौली]] | [[बिजेंद्र सिंह]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७७ | [[वाराणसी लोकसभा मतदारसंघ|वाराणसी]] | [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान]], [[कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्रालय|कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्री]], [[अणुऊर्जा|अणुऊर्जा मंत्री]], [[अंतराळ|अंतराळ मंत्री]] लोकसभा सभागृह नेता (९ जून २०२४ पासून) |- | ७८ | [[भदोही लोकसभा मतदारसंघ|भदोही]] | [[विनोदकुमार बिंड|डॉ. विनोदकुमार सचनुराम बिंड]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७९ | [[मिर्झापूर लोकसभा मतदारसंघ|मिर्झापूर]] | [[अनुप्रिया पटेल|अनुप्रिया आशिष पटेल]] |bgcolor=#27176D| | [[अपना दल (सोनेलाल)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री]] व [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने आणि खते राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८० | [[रॉबर्ट्सगंज लोकसभा मतदारसंघ|रॉबर्ट्सगंज]] | [[छोटेलाल खरवार|छोटेलाल रामधनी खरवार]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===उत्तराखंड=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[तेहरी गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|तेहरी-गढवाल]] | [[माला राज्य लक्ष्मी शाह|महाराणी मालराज्य मनुजेंद्र शाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|गढवाल]] | [[अनिल बलुनी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[अलमोडा लोकसभा मतदारसंघ|अलमोडा]] | [[अजय टामटा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[नैनिताल-उधमसिंग नगर लोकसभा मतदारसंघ|नैनिताल-उधमसिंग नगर]] | [[अजय भट्ट|अजय कमलापती भट्ट]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[हरिद्वार लोकसभा मतदारसंघ|हरिद्वार]] | [[त्रिवेंद्र सिंह रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===पश्चिम बंगाल=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[कूच बिहार लोकसभा मतदारसंघ|कूच बिहार]] | [[जगदीशचंद्र बर्मा बसुनिया]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[अलिपूरदुआर्स लोकसभा मतदारसंघ|अलिपूरद्वार]] | [[मनोज तिग्गा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[जलपाईगुडी लोकसभा मतदारसंघ|जलपाईगुडी]] | [[जयंत कुमार रॉय]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[दार्जीलिंग लोकसभा मतदारसंघ|दार्जीलिंग]] | [[राजू बिश्ट|राजू विष्णू बिश्ट]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[रायगंज लोकसभा मतदारसंघ|रायगंज]] | [[कार्तिक पॉल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बालुरघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालुरघाट]] | [[सुकांता मजुमदार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] व [[पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्रालय|पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[मालदा उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|मालदा उत्तर]] | [[खगेन मुर्मु|खगेन जलो मुर्मु]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[मालदा दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|मालदा दक्षिण]] | [[ईशा खान चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[जंगीपूर लोकसभा मतदारसंघ|जंगीपूर]] | [[खलीलुर रहमान]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[बहरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बहरामपूर]] | [[युसुफ पठाण]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[मुर्शिदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मुर्शिदाबाद]] | [[अबू ताहेर खान|अबू ताहेर बरखातुल्लाह खान]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[कृष्णनगर लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णनगर]] | [[महुआ मोइत्रा|महुआ द्विपेंद्रलाल मोइत्रा]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[राणाघाट लोकसभा मतदारसंघ|राणाघाट]] | [[जगन्नाथ सरकार (भाजप राजकारणी)|जगन्नाथ सरकार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[बनगांव लोकसभा मतदारसंघ|बनगांव]] | [[शंतनू ठाकूर|शंतनू मंजुल ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्रालय (भारत)|बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १५ | [[बराकपूर लोकसभा मतदारसंघ|बराकपूर]] | [[पार्था भौमिक]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १६ | [[दम दम लोकसभा मतदारसंघ|दम दम]] | [[सौगाता रॉय|ॲड. सौगाता रॉय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[बारासात लोकसभा मतदारसंघ|बारासात]] | [[ककली घोष दस्तीदार|डॉ. ककली सुदर्शन घोष दस्तीदार]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"|१८ | rowspan="2"| [[बशीरहाट लोकसभा मतदारसंघ|बशीरहाट]] | [[हाजी नुरुल इस्लाम]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ सप्टेंबर २०२४ रोजी निधन |- | colspan="5"| रिक्त ''(२५ सप्टेंबर २०२४ पासून)'' | |- | १९ | [[जयनगर लोकसभा मतदारसंघ|जयनगर]] | [[प्रतिमा मोंडल|प्रतिमा नारायण मोंडल]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २० | [[मथुरापूर लोकसभा मतदारसंघ|मथुरापूर]] | [[बापी हलदर]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघ|डायमंड हार्बर]] | [[अभिषेक बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २२ | [[जादवपूर लोकसभा मतदारसंघ|जाधवपूर]] | [[सायोनी घोष]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[कोलकाता उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर कोलकाता]] | [[माला रॉय|माला निर्बेद रॉय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कोलकाता]] | [[सुदीप बंदोपाध्याय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २५ | [[हावरा लोकसभा मतदारसंघ|हावडा]] | [[प्रसून बॅनरजी|प्रसून बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २६ | [[उलुबेरिया लोकसभा मतदारसंघ|उलुबेरिया]] | [[सजदा अहमद]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २७ | [[सेरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|सेरामपूर]] | [[कल्याण बॅनर्जी|ॲड. कल्याण बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २८ | [[हूगळी लोकसभा मतदारसंघ|हूगळी]] | [[रचना बॅनर्जी|रचना रबिंद्रनाथ बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[आरामबाग लोकसभा मतदारसंघ|आरामबाग]] | [[मिताली बाग]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] | [[अभिजित गंगोपाध्याय]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३१ | [[कांती लोकसभा मतदारसंघ|कांती]] | [[सौमेंदू अधिकारी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३२ | [[घटाल लोकसभा मतदारसंघ|घटाल]] | [[दीपक अधिकारी|दिपक गुरुदास अधिकारी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३३ | [[झारग्राम लोकसभा मतदारसंघ|झारग्राम]] | [[खेरवाल सोरेन]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३४ | [[मेदिनीपूर लोकसभा मतदारसंघ|मेदिनीपूर]] | [[जून मालिया]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[पुरुलिया लोकसभा मतदारसंघ|पुरुलिया]] | [[ज्योतिर्मोय सिंग माहतो|ॲड. ज्योतिर्मोय सिंह माहतो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३६ | [[बांकुरा लोकसभा मतदारसंघ|बांकुरा]] | [[अरूप चक्रवर्ती]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३७ | [[बिश्नुपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिश्नुपूर]] | [[सौमित्र खान|सौमित्र धनंजय खान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३८ | [[बर्धमान-पूर्ब लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान-पूर्ब]] | [[शर्मिला सरकार]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[बर्धमान-दुर्गापूर लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान-दुर्गापूर]] | [[कीर्ति आझाद|कीर्तीवर्धन भागवत आझाद]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४० | [[आसनसोल लोकसभा मतदारसंघ|आसनसोल]] | [[शत्रुघ्न सिन्हा|शत्रुघन भुवनेश्वरी सिन्हा]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४१ | [[बोलपूर लोकसभा मतदारसंघ|बोलपूर]] | [[असित कुमार माल]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४२ | [[बीरभूम लोकसभा मतदारसंघ|बीरभूम]] | [[शताब्दी रॉय|शताब्दी मृगांक बॅनर्जी-रॉय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{सध्याच्या भारतीय संसद आणि राज्य विधानमंडळाची यादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य|*]] 4sr5ulitejyqmler6c1rzz7epm56rqs 2683713 2683711 2026-05-11T06:02:52Z Aditya tamhankar 80177 /* पंजाब */ 2683713 wikitext text/x-wiki [[२०२४ भारतीय सार्वत्रिक निवडणुका|२०२४ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांद्वारे]] भारताच्या '''[[अठरावी लोकसभा|१८व्या लोकसभेवर]] निवडून गेलेल्या खासदारांची''' राज्यनिहाय यादी येथे आहे. ४ जून २०२४ रोजी निकाल जाहीर झाले.<ref>{{Cite web |title=Lok Sabha Election 2024 Schedule: Elections Date, Month, Seats, States and Candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/lok-sabha-election-schedule |access-date=2024-06-03 |website=द टाइम्स ऑफ इंडिया |language=en}}</ref><ref name="Lok Sabha Elections 2024 Results: Full List of winners on all 543 seats">{{cite news|last1=द इंडियन एक्सप्रेस|title=Lok Sabha Elections 2024 Results: Full List of winners on all 543 seats|url=https://indianexpress.com/elections/2019-general-election-schedule/full-list-of-winners-in-lok-sabha-elections-2024-9364542/|accessdate=5 June 2024|date=4 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240605115428/https://indianexpress.com/elections/2019-general-election-schedule/full-list-of-winners-in-lok-sabha-elections-2024-9364542/|archivedate=5 June 2024|language=en}}</ref><ref name="Lok Sabha Election Results 2024: Full list of constituency-wise winners, parties and margin">{{cite news|last1=India TV News|first1=|last2=|first2=|title=Lok Sabha Election Results 2024: Full list of constituency-wise winners, parties and margin|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/lok-sabha-election-results-2024-full-list-of-all-constituency-wise-leading-winning-candidates-parties-bjp-congress-2024-06-04-934845|accessdate=5 June 2024|work=|date=4 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240605120528/https://www.indiatvnews.com/news/india/lok-sabha-election-results-2024-full-list-of-all-constituency-wise-leading-winning-candidates-parties-bjp-congress-2024-06-04-934845|archivedate=5 June 2024|language=en}}</ref> ==खासदार== ===अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह|<span style="color:white;">'''अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह'''</span>]] |- | १ | [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह लोकसभा मतदारसंघ|अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह]] | [[बिश्नू पद रे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#FFFF31|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.दे.प.]] (१६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.ने.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[अरकू लोकसभा मतदारसंघ|अरकू]] | [[चेट्टी तनुजा राणी|डॉ. चेट्टी तनुजा राणी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २ | [[श्रीकाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|श्रीकाकुलम]] | [[राममोहन एन. किंजरापू|किंजरापू राममोहन नायडू]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी विमान वाहतूक मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[विजयनगरम लोकसभा मतदारसंघ|विजयनगरम]] | [[कलीसेट्टी अप्पला नायडू]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[विशाखापट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|विशाखापट्टणम]] | [[मथुकुमिल्ली श्रीभरत]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[अनकापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|अनकापल्ली]] | [[चिंतकुंटा मुन्नुस्वामी रमेश]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[काकीनाडा लोकसभा मतदारसंघ|काकीनाडा]] | [[तंगेला उदय श्रीनिवास]] |bgcolor=#ca420f| | [[जन सेना पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[अमलापुरम लोकसभा मतदारसंघ|अमलापुरम]] | [[गंटी हरीश मधुर]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[राजमुंद्री लोकसभा मतदारसंघ|राजमुंद्री]] | [[दग्गुबाती पुरंदेश्वरी|पुरंदेश्वरी व्यंकटेश्वरराव दग्गुबाती]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[नरसपूर लोकसभा मतदारसंघ|नरसपूर]] | [[भूपती राजू श्रीनिवास वर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अवजड उद्योग मंत्रालय (भारत)|अवजड उद्योग राज्यमंत्री]] व [[पोलाद मंत्रालय (भारत)|पोलाद राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १० | [[एलुरु लोकसभा मतदारसंघ|एलुरु]] | [[पुट्टा महेश कुमार]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[मछलीपट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|मछलीपट्टणम]] | [[बालाशौरी वल्लभनेनी]] |bgcolor=#ca420f| | [[जन सेना पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[विजयवाडा लोकसभा मतदारसंघ|विजयवाडा]] | [[केसीनेनी चिन्नी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[गुंटुर लोकसभा मतदारसंघ|गुंटुर]] | [[चंद्रशेखर पेम्मासनी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास राज्यमंत्री]] व [[दूरसंचार मंत्रालय (भारत)|दूरसंचार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १४ | [[नरसरावपेट लोकसभा मतदारसंघ|नरसरावपेट]] | [[लवु श्रीकृष्ण देवरयलु]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[बापटला लोकसभा मतदारसंघ|बापटला]] | [[कृष्णप्रसाद टेन्नेटी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[ओंगोल लोकसभा मतदारसंघ|ओंगोल]] | [[मगुंटा श्रीनिवासुलू रेड्डी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[नंद्याल लोकसभा मतदारसंघ|नंद्याल]] | [[बायरेड्डी शबरी|डॉ. बायरेड्डी शबरी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[कुर्नूल लोकसभा मतदारसंघ|कुर्नूल]] | [[बस्तीपती नागराजू पंचलिंगला]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[अनंतपूर लोकसभा मतदारसंघ|अनंतपूर]] | [[अंबिका लक्ष्मीनारायण वाल्मिकी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[हिंदूपूर लोकसभा मतदारसंघ|हिंदूपूर]] | [[बी.के. पार्थसारथी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[कडप्पा लोकसभा मतदारसंघ|कडप्पा]] | [[वाय.एस. अविनाश रेड्डी|यदुगिरी सदिंती अविनाश रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २२ | [[नेल्लोर लोकसभा मतदारसंघ|नेल्लोर]] | [[वेमिरेड्डी प्रभाकर रेड्डी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[तिरुपती लोकसभा मतदारसंघ|तिरुपती]] | [[मड्डिला गुरुमुर्ती|मड्डिला मुन्नीकृष्णय्या गुरुमुर्ती]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २४ | [[राजमपेट लोकसभा मतदारसंघ|राजमपेट]] | [[पी.व्ही. मिथुन रेड्डी|पेद्दरेड्डी वेंकट मिधून रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २५ | [[चित्तूर लोकसभा मतदारसंघ|चित्तूर]] | [[दग्गुमला प्रसाद राव]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[पश्चिम अरुणाचल लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम अरुणाचल]] | [[किरेन रिजीजू|किरेन रिंचिन रिजीजू]] | bgcolor=#FBB917| |[[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज मंत्री]] व [[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[पूर्व अरुणाचल लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व अरुणाचल]] | [[तपिर गाओ]] | bgcolor=#FBB917| |[[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प. (लि)]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[कोक्राझार लोकसभा मतदारसंघ|कोक्राझार]] | [[जोयंता बसुमतरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २ | [[धुब्री लोकसभा मतदारसंघ|धुब्री]] | [[रकिबुल हुसेन|रकिबुल नुरुल हुसेन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[बारपेटा लोकसभा मतदारसंघ|बारपेटा]] | [[फणी भूषण चौधरी|फणीभूषण रमेश चौधरी]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[दरांग-उदलगिरी लोकसभा मतदारसंघ|दरांग-उदलगिरी]] | [[दिपीप सैकिया सोनोवाल|दिलीप प्रभीन सैकिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[गुवाहाटी लोकसभा मतदारसंघ|गुवाहाटी]] | [[बिजुली कलिता मेधी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[दिफू लोकसभा मतदारसंघ|दिफू]] | [[अमरसिंह तिस्सो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[करीमगंज लोकसभा मतदारसंघ|करीमगंज]] | [[कृपानाथ मलाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[सिलचर लोकसभा मतदारसंघ|सिलचर]] | [[परिमल सुक्लबैद्य]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|९ | rowspan="2"|[[नगाव लोकसभा मतदारसंघ|नगाव]] | [[प्रद्युत बोरडोलोई]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १८ मार्च २०२६ रोजी राजीनामा दिला (भाजपमध्ये प्रवेश करून आसाम विधानसभा निवडणूक लढविण्यासाठी) |- | colspan="5"| रिक्त ''(१८ मार्च २०२६ पासून)'' |- | १० | [[काझीरंगा लोकसभा मतदारसंघ|काझीरंगा]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा|कामाख्य प्रसाद देवारम टासा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[सोनीतपूर लोकसभा मतदारसंघ|सोनीतपूर]] | [[रणजित दत्त|रणजित कुलाधर दत्त]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[लखीमपूर लोकसभा मतदारसंघ|लखीमपूर]] | [[प्रधान बरुआ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[दिब्रुगढ लोकसभा मतदारसंघ|दिब्रुगढ]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्रालय (भारत)|बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १४ | [[जोरहाट लोकसभा मतदारसंघ|जोरहाट]] | [[गौरव गोगोई|गौरव तरुण गोगोई]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | [[लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते|सभागृह विरोधी उप पक्षनेता]] (१४ जुलै २०२४ पासून) |} ===बिहार=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[वाल्मिकीनगर लोकसभा मतदारसंघ|वाल्मिकीनगर]] | [[सुनील कुमार कुशवाह]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[पश्चिम चंपारण लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम चंपारण]] | [[संजय जैस्वाल|डॉ. संजय मदनप्रसाद जयस्वाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[पूर्व चंपारण लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व चंपारण]] | [[राधामोहन सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[शिवहर लोकसभा मतदारसंघ|शिवहर]] | [[लवली आनंद|लवली आनंद सिंह]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[सीतामढी लोकसभा मतदारसंघ|सीतामढी]] | [[देवेशचंद्र ठाकूर|ॲड. देवेशचंद्र ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[मधुबनी लोकसभा मतदारसंघ|मधुबनी]] | [[अशोक कुमार यादव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[झांझरपूर लोकसभा मतदारसंघ|झांझरपूर]] | [[रामप्रीत मंडल]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[सुपॉल (लोकसभा मतदारसंघ)|सुपॉल]] | [[दिलेश्वर कामाईत]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[अरारिया लोकसभा मतदारसंघ|अरारिया]] | [[प्रदीप कुमार सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[किशनगंज लोकसभा मतदारसंघ|किशनगंज]] | [[मोहम्मद जावेद|डॉ. मोहम्मद जावेद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[कटिहार लोकसभा मतदारसंघ|कटिहार]] | [[तारिक अन्वर|तारिक मुश्ताक अन्वर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[पूर्णिया लोकसभा मतदारसंघ|पूर्णिया]] | [[पप्पू यादव|राजेश रंजन उर्फ पप्पू यादव]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[माधेपुरा लोकसभा मतदारसंघ|माधेपुरा]] | [[दिनेशचंद्र यादव|दिनेशचंद्र रामधारी यादव]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[दरभंगा लोकसभा मतदारसंघ|दरभंगा]] | [[गोपाळ जी ठाकूर|डॉ. गोपाळजी गणेश ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[मुझफ्फरपूर लोकसभा मतदारसंघ|मुझफ्फरपूर]] | [[राजभूषण चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[वैशाली लोकसभा मतदारसंघ|वैशाली]] | [[विणा देवी|विणादेवी दिनेश सिंह]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[गोपालगंज लोकसभा मतदारसंघ|गोपालगंज]] | [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोककुमार जयश्रीराम सुमन]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[सिवान लोकसभा मतदारसंघ|सिवान]] | [[विजयलक्ष्मी देवी कुशवाह ]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[महाराजगंज (बिहार) लोकसभा मतदारसंघ|महाराजगंज]] | [[जनार्दन सिंह सिगरीवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[सारन लोकसभा मतदारसंघ|सारन]] | [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[हाजीपूर लोकसभा मतदारसंघ|हाजीपूर]] | [[चिराग पासवान|चिराग रामविलास पासवान]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २२ | [[उजियारपूर लोकसभा मतदारसंघ|उजियारपूर]] | [[नित्यानंद राय|नित्यानंद गंगाभूषण राय]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २३ | [[समस्तीपूर लोकसभा मतदारसंघ|समस्तीपूर]] | [[शांभवी चौधरी]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[बेगुसराई लोकसभा मतदारसंघ|बेगुसराई]] | [[गिरीराज सिंह|गिरीराज रामअवतार सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २५ | [[खगरिया लोकसभा मतदारसंघ|खगरिया]] | [[राजेश वर्मा]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[भागलपूर लोकसभा मतदारसंघ|भागलपूर]] | [[अजय कुमार मंडल]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २७ | [[बांका लोकसभा मतदारसंघ|बांका]] | [[गिरिधारी यादव|ॲड. गिरिधारी धानो यादव]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[मुंगेर लोकसभा मतदारसंघ|मुंगेर]] | [[ललन सिंह|राजीव रंजन (लल्लन सिंह)]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पंचायत राज मंत्रालय|पंचायत राज मंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २९ | [[नालंदा लोकसभा मतदारसंघ|नालंदा]] | [[कौशलेंद्र कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३० | [[पटना साहिब लोकसभा मतदारसंघ|पटना साहिब]] | [[रविशंकर प्रसाद|ॲड. रविशंकर ठाकूर प्रसाद]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३१ | [[पाटलीपुत्र लोकसभा मतदारसंघ|पाटलीपुत्र]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३२ | [[अराह लोकसभा मतदारसंघ|अराह]] | [[सुदामा प्रसाद]] |bgcolor=#C41301| | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) लिबरेशन]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३३ | [[बक्सर लोकसभा मतदारसंघ|बक्सर]] | [[सुधाकर सिंह (बिहारचे राजकारणी)|सुधाकर सिंह]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३४ | [[सासाराम लोकसभा मतदारसंघ|सासाराम]] | [[मनोज कुमार (बिहारी राजकारणी)|मनोज कुमार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[काराकट लोकसभा मतदारसंघ|काराकट]] | [[राजा रामसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#C41301| | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) लिबरेशन]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३६ | [[जहानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|जहानाबाद]] | [[सुरेंद्र प्रसाद यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३७ | [[औरंगाबाद (बिहार) लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]] | [[अभय कुशवाह]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३८ | [[गया लोकसभा मतदारसंघ|गया]] | [[जितनराम मांझी|जितनराम रामजीत मांझी]] |bgcolor=#F5D62A| | [[हिंदुस्तानी अवाम मोर्चा (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३९ | [[नवदा लोकसभा मतदारसंघ|नवदा]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४० | [[जमुई लोकसभा मतदारसंघ|जमुई]] | [[अरुण भारती]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===चंदिगढ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[चंदिगढ|<span style="color:white;">'''चंदिगढ'''</span>]] |- | १ | [[चंदिगढ लोकसभा मतदारसंघ|चंदिगढ]] | [[मनीष तिवारी|ॲड. मनीष विश्वनाथ तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===छत्तीसगढ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[सरगुजा लोकसभा मतदारसंघ|सरगुजा]] | [[चिंतामणी महाराज|चिंतामणी रामेश्वर महाराज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[रायगढ लोकसभा मतदारसंघ|रायगढ]] | [[राधेश्याम राठिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[जंजगिर लोकसभा मतदारसंघ|जंजगिर-चम्पा]] | [[कमलेश जांगडे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[कोर्बा लोकसभा मतदारसंघ|कोर्बा]] | [[ज्योत्स्ना महंत|ज्योत्स्ना चरणदास महंत]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[बिलासपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिलासपूर]] | [[तोखन साहू]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[राजनांदगांव लोकसभा मतदारसंघ|राजनांदगांव]] | [[संतोष पांडे|ॲड. संतोष पांडे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[दुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|दुर्ग]] | [[विजय बाघेल|विजय नम्मूलाल बाघेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[रायपूर लोकसभा मतदारसंघ|रायपूर]] | [[ब्रिजमोहन अग्रवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[महासमुंद लोकसभा मतदारसंघ|महासमुंद]] | [[रुपकुमारी चौधरी|रुपकुमारी ओमप्रकाश चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[बस्तर लोकसभा मतदारसंघ|बस्तर]] | [[महेश कश्यप]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[कांकेर लोकसभा मतदारसंघ|कांकेर]] | [[भोजराज नाग]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव|<span style="color:white;">'''दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव'''</span>]] |- | १ | [[दादरा आणि नगर-हवेली लोकसभा मतदारसंघ|दादरा आणि नगर-हवेली]] | [[कलाबेन देलकर|कलाबेन मोहनभाई देलकर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[दमण आणि दीव लोकसभा मतदारसंघ|दमण आणि दीव]] | [[उमेशभाई पटेल|उमेशभाई बाबूभाई पटेल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | सध्यातरी तटस्थ | |} ===गोवा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[उत्तर गोवा लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर गोवा]] | [[श्रीपाद येस्सो नाईक]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|ऊर्जा राज्यमंत्री]] व [[नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[दक्षिण गोवा लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण गोवा]] | [[विरिएटो फर्नांडिस|कॅप्टन विरिएटो हिपोलीताद दे मेंडोंका फर्नांडिस]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===गुजरात=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[कच्छ लोकसभा मतदारसंघ|कच्छ]] | [[विनोद लखमशी चावडा|ॲड. विनोद लखमशी चावडा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[बनासकांठा लोकसभा मतदारसंघ|बनासकांठा]] | [[गेनी ठाकोर|गेनीबेन नागाजीभाई ठाकोर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[पाटण लोकसभा मतदारसंघ|पाटण]] | [[भरतसिंह डाभी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[महेसाणा लोकसभा मतदारसंघ|महेसाणा]] | [[हरिभाई पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[साबरकांठा लोकसभा मतदारसंघ|साबरकांठा]] | [[शोभना बरैया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[गांधीनगर लोकसभा मतदारसंघ|गांधीनगर]] | [[अमित शाह|अमित अनिलचंद्र शाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्री]] व [[सहकार मंत्रालय|सहकार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[अहमदाबाद पूर्व लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व अहमदाबाद]] | [[हसमुख पटेल|हसमुख सोमाभाई पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[अहमदाबाद पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम अहमदाबाद]] | [[दिनेश मकवाना]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[सुरेंद्रनगर लोकसभा मतदारसंघ|सुरेंद्रनगर]] | [[चंदू शिहोरा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[राजकोट लोकसभा मतदारसंघ|राजकोट]] | [[परषोत्तम रुपाला|परषोत्तम खोडाभाई रुपाला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[पोरबंदर लोकसभा मतदारसंघ|पोरबंदर]] | [[मनसुख मांडविया|डॉ. मनसुख लक्ष्मण मांडाविया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम आणि रोजगार मंत्री]] व [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[जामनगर लोकसभा मतदारसंघ|जामनगर]] | [[पूनमबेन मडाम|पूनमबेन परमिंदरकुमार मडाम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[जुनागढ लोकसभा मतदारसंघ|जुनागढ]] | [[राजेश चुडासमा|राजेश नरन चुडासमा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[अमरेली लोकसभा मतदारसंघ|अमरेली]] | [[भरत सुतारिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[भावनगर लोकसभा मतदारसंघ|भावनगर]] | [[निमुबेन बंभानिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[आणंद लोकसभा मतदारसंघ|आणंद]] | [[मितेशभाई पटेल|मितेश रमेश उर्फ 'बकाभाई' पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[खेडा लोकसभा मतदारसंघ|खेडा]] | [[देवुसिंह जेसिंगभाई चौहाण|देवुसिंह जेसिंगभाई चौहान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[पंचमहाल लोकसभा मतदारसंघ|पंचमहाल]] | [[राजपालसिंह जाधव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[दाहोद लोकसभा मतदारसंघ|दाहोद]] | [[जसवंतसिंह सुमनभाई भाभोर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[वडोदरा लोकसभा मतदारसंघ|वडोदरा]] | [[हेमांग जोशी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[छोटा उदेपूर लोकसभा मतदारसंघ|छोटा उदेपूर]] | [[जशुभाई राठवा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[भरुच लोकसभा मतदारसंघ|भरुच]] | [[मनसुखभाई वसावा|मनसुख धानजी वसावा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[बारडोली लोकसभा मतदारसंघ|बारडोली]] | [[परभुभाई नागरभाई वसावा|परभु नागर वसावा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[सुरत लोकसभा मतदारसंघ|सुरत]] | [[मुकेश दलाल|मुकेशकुमार चंद्रकांत दलाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | बिनविरोध निवड |- | २५ | [[नवसारी लोकसभा मतदारसंघ|नवसारी]] | [[चंद्रकांत रघुनाथ पाटील]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २६ | [[वलसाड लोकसभा मतदारसंघ|वलसाड]] | [[धवल पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===हरियाणा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | १ | [[अंबाला लोकसभा मतदारसंघ|अंबाला]] | [[वरुण चौधरी|ॲड. वरुण फुलचंद चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[कुरुक्षेत्र लोकसभा मतदारसंघ|कुरुक्षेत्र]] | [[नवीन जिंदल|नवीन ओमप्रकाश जिंदल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[सिरसा लोकसभा मतदारसंघ|सिरसा]] | [[शैलजा कुमारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[हिसार लोकसभा मतदारसंघ|हिसार]] | [[जय पर्काश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[कर्नाल लोकसभा मतदारसंघ|कर्नाल]] | [[मनोहरलाल खट्टर|मनोहरलाल हरबंसलाल खट्टर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|ऊर्जा मंत्री]] व [[गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|गृहनिर्माण तथा शहरी व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[सोनीपत लोकसभा मतदारसंघ|सोनीपत]] | [[सतपाल ब्रह्मचारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[रोहतक लोकसभा मतदारसंघ|रोहतक]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[भिवानी-महेंद्रगढ लोकसभा मतदारसंघ|भिवानी-महेंद्रगढ]] | [[धरमबीर|चौधरी धरमबीरसिंह पंघाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[गुडगांव लोकसभा मतदारसंघ|गुडगांव]] | [[इंदरजीतसिंग राव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय|सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[नियोजन मंत्रालय (भारत)|नियोजन राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[संस्कृती मंत्रालय (भारत)|संस्कृती राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १० | [[फरीदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फरिदाबाद]] | [[क्रिशन पाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सहकार मंत्रालय|सहकार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |} ===हिमाचल प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[कांगरा लोकसभा मतदारसंघ|कांगरा]] | [[राजीव भारद्वाज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[मंडी लोकसभा मतदारसंघ|मंडी]] | [[कंगना राणावत|कंगना अमरदीप राणावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[हमीरपूर लोकसभा मतदारसंघ|हमीरपूर]] | [[अनुराग ठाकूर|अनुराग प्रेमसिंग ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[शिमला लोकसभा मतदारसंघ|शिमला]] | [[सुरेश कुमार कश्यप|सुरेश चम्बलसिंह कश्यप]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[बारामुल्ला लोकसभा मतदारसंघ|बारामुल्ला]] | [[शेख अब्दुल रशीद]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | सध्यातरी तटस्थ | |- | २ | [[श्रीनगर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीनगर]] | [[आगा सय्यद रुहुल्ला मेहदी]] |bgcolor=#fe0000| | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[अनंतनाग लोकसभा मतदारसंघ|अनंतनाग-राजौरी]] | [[मियाँ अल्ताफ अहमद लार्वी]] |bgcolor=#fe0000| | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[उधमपूर लोकसभा मतदारसंघ|उधमपूर]] | [[जितेंद्र सिंह|डॉ. जितेंद्र राजिंदर सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|विज्ञान आणि तंत्रज्ञान राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय|पृथ्वी विज्ञान राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[पंतप्रधान कार्यालय (भारत)|पंतप्रधान कार्यालय राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्रालय|कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन राज्यमंत्री]], [[अणुऊर्जा|अणुऊर्जा राज्यमंत्री]], [[अंतराळ|अंतराळ राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ५ | [[जम्मू लोकसभा मतदारसंघ|जम्मू]] | [[जुगल किशोर शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===झारखंड=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[राजमहल लोकसभा मतदारसंघ|राजमहल]] | [[विजय कुमार हंसडक]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[डुमका लोकसभा मतदारसंघ|डुमका]] | [[नलिन सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[गोड्डा लोकसभा मतदारसंघ|गोड्डा]] | [[निशिकांत दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[चत्रा लोकसभा मतदारसंघ|चत्रा]] | [[कालीचरण सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[कोडर्मा लोकसभा मतदारसंघ|कोडर्मा]] | [[अन्नपूर्णा देवी यादव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)|महिला आणि बाल विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[गिरिडीह लोकसभा मतदारसंघ|गिरिडीह]] | [[चंद्र प्रकाश चौधरी]] |bgcolor=#6827B5| | [[अखिल झारखंड विद्यार्थी संघ पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[धनबाद लोकसभा मतदारसंघ|धनबाद]] | [[दुलु माहतो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[रांची लोकसभा मतदारसंघ|रांची]] | [[संजय सेठ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[जमशेदपूर लोकसभा मतदारसंघ|जमशेदपूर]] | [[बिद्युत बरन माहतो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[सिंगभूम लोकसभा मतदारसंघ|सिंगभूम]] | [[जोबा माझी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[खुंटी लोकसभा मतदारसंघ|खुंटी]] | [[कालीचरण मुंडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[लोहारडागा लोकसभा मतदारसंघ|लोहारडागा]] | [[सुखदेव भगत]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[पलामौ लोकसभा मतदारसंघ|पलामौ]] | [[विष्णु दयाल राम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[हझारीबाग लोकसभा मतदारसंघ|हझारीबाग]] | [[मनीष जैस्वाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===कर्नाटक=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[चिक्कोडी लोकसभा मतदारसंघ|चिक्कोडी]] | [[प्रियांका जारकीहोळी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[बेळगांव लोकसभा मतदारसंघ|बेळगांव]] | [[जगदीश शेट्टर|ॲड. जगदीश शिवप्पा शेट्टर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[बागलकोट लोकसभा मतदारसंघ|बागलकोट]] | [[पी.सी. गड्डीगौडार|ॲड. पर्वतगौडा चंदनगौडा गड्डीगौडार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[विजापूर लोकसभा मतदारसंघ|विजापूर]] | [[रमेश जिगाजीनागी|रमेश चंदप्पा जिगाजीनागी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[गुलबर्गा लोकसभा मतदारसंघ|गुलबर्गा]] | [[राधाकृष्ण दोड्डामणी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[रायचूर लोकसभा मतदारसंघ|रायचूर]] | [[जी. कुमार नाईक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[बीदर लोकसभा मतदारसंघ|बीदर]] | [[सागर खांद्रे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघ|कोप्पळ]] | [[के. राजशेखर बसवराज हितनळ]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ|बेळ्ळारी]] | [[एरेगर तुकाराम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[हावेरी लोकसभा मतदारसंघ|हावेरी]] | [[बसवराज बोम्मई|बसवराज सोमप्पा बोम्मई]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[धारवाड लोकसभा मतदारसंघ|धारवाड]] | [[प्रल्हाद जोशी|प्रल्हाद व्येंकटेश जोशी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्री]] व [[नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|नूतन तथा नवीकरणीय ऊर्जा मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[उत्तर कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर कन्नड]] | [[विश्वेश्वर हेगडे कागेरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[दावणगेरे लोकसभा मतदारसंघ|दावणगेरे]] | [[प्रभा मल्लिकार्जुन|डॉ. प्रभा मल्लिकार्जून]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[शिमोगा लोकसभा मतदारसंघ|शिमोगा]] | [[बी.वाय. राघवेन्द्र|बुक्कणेरे येडियुरप्पा राघवेंद्र]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[उडुपी चिकमगळूर लोकसभा मतदारसंघ|उडुपी चिकमगळूर]] | [[कोटा श्रीनिवास पुजारी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[हासन लोकसभा मतदारसंघ|हासन]] | [[श्रेयस पटेल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[दक्षिण कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कन्नड]] | [[ब्रिजेश चौटा|कॅप्टब ब्रिजेश चौटा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[चित्रदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|चित्रदुर्ग]] | [[गोविंद करजोळ|गोविंद मुक्तप्पा करजोळ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[तुमकुर लोकसभा मतदारसंघ|तुमकुर]] | [[विरण्णा सोमण्णा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती राज्यमंत्री]] व [[रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २० | [[मंड्या लोकसभा मतदारसंघ|मंड्या]] | [[एच.डी. कुमारस्वामी|हरदनहळ्ळी देवेगौडा कुमारस्वामी]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अवजड उद्योग मंत्रालय (भारत)|अवजड उद्योग मंत्री]] व [[पोलाद मंत्रालय (भारत)|पोलाद मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २१ | [[मैसुरू लोकसभा मतदारसंघ|मैसुरू]] | [[यदुवीर कृष्णदत्त चामराज वडियार|महाराज यदुवीर कृष्णदत्त चामराज वडियार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[चामराजनगर लोकसभा मतदारसंघ|चामराजनगर]] | [[सुनील बोस]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[बंगळूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ|बंगळूर ग्रामीण]] | [[चोलेनहळ्ळी मंजुनाथ|डॉ. चोलेनहळ्ळी नंजप्पा मंजुनाथ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[बंगळूर उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर बंगळूर]] | [[शोभा करंदालजे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालय (भारत)|सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग राज्यमंत्री]] व [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम आणि रोजगार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २५ | [[बंगळूर मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मध्य बंगळूर]] | [[पी.सी. मोहन|पी. चिक्कामुनी मोहन]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[बंगळूर दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण बंगळूर]] | [[तेजस्वी सूर्या|ॲड. तेजस्वी सूर्या]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २७ | [[चिकबळ्ळापूर लोकसभा मतदारसंघ|चिकबळ्ळापूर]] | [[केशवरेड्डी सुधाकर|डॉ. केशवरेड्डी सुधाकर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[कोलार लोकसभा मतदारसंघ|कोलार]] | [[एम. मल्लेश बाबू]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===केरळ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[कासारगोड लोकसभा मतदारसंघ|कासरगोड]] | [[राजमोहन उन्नीथन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[कण्णुर लोकसभा मतदारसंघ|कण्णुर]] | [[के. सुधाकरन|ॲड. कुंभकुडी रमुन्नी सुधाकरन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[वटकरा लोकसभा मतदारसंघ|वटकरा]] | [[शफी पारंबिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"| ४ | rowspan="2"| [[वायनाड लोकसभा मतदारसंघ|वायनाड]] | [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |१८ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[प्रियंका गांधी|प्रियंका रॉबर्ट वाड्रा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |२३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी पोट-निवडणुकीत विजय |- | ५ | [[कोळिकोड लोकसभा मतदारसंघ|कोळिकोड]] | [[एम.के. राघवन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[मलप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|मलप्पुरम]] | [[ई.टी. मुहम्मद बशीर]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[पोन्नानी लोकसभा मतदारसंघ|पोन्नानी]] | [[एम.पी. अब्दुस्समद समदानी]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[पलक्कड लोकसभा मतदारसंघ|पलक्कड]] | [[व्ही.के. श्रीकांदन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[अलातुर लोकसभा मतदारसंघ|अलातुर]] | [[के. राधाकृष्णन (राजकारणी)|के. राधाकृष्णन]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[त्रिशूर लोकसभा मतदारसंघ|त्रिशूर]] | [[सुरेश गोपी|सुरेश गोपीनाथन गोपी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू राज्यमंत्री]] व [[पर्यटन मंत्रालय (भारत)|पर्यटन राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[चलाकुडी लोकसभा मतदारसंघ|चलाकुडी]] | [[बेनी बेहानन|बेनी थॉमस बेहानन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[एर्नाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|एर्नाकुलम]] | [[हिबी एडन|हिबी जॉर्ज एडन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[इडुक्की लोकसभा मतदारसंघ|इडुक्की]] | [[डीन कुरियाकोसे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[कोट्टायम लोकसभा मतदारसंघ|कोट्टायम]] | [[फ्रान्सिस जॉर्ज (राजकारणी)|फ्रान्सिस जॉर्ज]] |bgcolor=#CC6600| | [[केरळ काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[अलप्पुळा लोकसभा मतदारसंघ|अलप्पुळा]] | [[के.सी. वेणूगोपाल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १६ | [[मावेलीकरा लोकसभा मतदारसंघ|मावेलीकरा]] | [[कोडीकुन्निल सुरेश|ॲड. सुरेश कुंजन कोडीकुन्निल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[पतनमतिट्टा लोकसभा मतदारसंघ|पतनमतिट्टा]] | [[अँटो अँटनी|ॲड. अँटो कुरुविल्ला अँटनी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १८ | [[कोल्लम लोकसभा मतदारसंघ|कोल्लम]] | [[एन.के. प्रेमचंद्रन|ॲड. एन.के. प्रेमचंद्रन]] |bgcolor=#d84c4c| | [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष|भारतीय क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १९ | [[अट्टिंगल लोकसभा मतदारसंघ|अट्टिंगल]] | [[अडूर प्रकाश|ॲड. प्रकाश कुंजुरामन अडूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २० | [[तिरुवनंतपुरम लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवनंतपुरम]] | [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===लद्दाख=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[लद्दाख|<span style="color:white;">'''लद्दाख'''</span>]] |- | १ | [[लद्दाख लोकसभा मतदारसंघ|लद्दाख]] | [[मोहम्मद हनीफा]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===लक्षद्वीप=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[लक्षद्वीप|<span style="color:white;">'''लक्षद्वीप'''</span>]] |- | १ | [[लक्षद्वीप लोकसभा मतदारसंघ|लक्षद्वीप]] | [[मोहम्मद हम्दुल्ला सईद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===मध्य प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[मोरेना लोकसभा मतदारसंघ|मोरेना]] | [[शिवमंगल सिंह तोमर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[भिंड लोकसभा मतदारसंघ|भिंड]] | [[संध्या रे|ॲड. संध्या सुमन रे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[ग्वाल्हेर लोकसभा मतदारसंघ|ग्वाल्हेर]] | [[भरतसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[गुना लोकसभा मतदारसंघ|गुना]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[दूरसंचार मंत्रालय (भारत)|दूरसंचार मंत्री]] व [[पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्रालय|पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ५ | [[सागर लोकसभा मतदारसंघ|सागर]] | [[लता वानखेडे|डॉ. लता वानखेडे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[तिकमगढ लोकसभा मतदारसंघ|तिकमगढ]] | [[वीरेंद्र कुमार खटीक|डॉ. वीरेंद्र कुमार खटीक]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[दामोह लोकसभा मतदारसंघ|दामोह]] | [[राहुल लोधी|राहुल सिंह लोधी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[खजुराहो लोकसभा मतदारसंघ|खजुराहो]] | [[व्ही.डी. शर्मा|विष्णु दत्त शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[सतना लोकसभा मतदारसंघ|सतना]] | [[गणेश सिंह|गणेश कमलभान सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[रेवा लोकसभा मतदारसंघ|रेवा]] | [[जनार्दन मिश्रा|जनार्दन रामधर मिश्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[सिधी लोकसभा मतदारसंघ|सिधी]] | [[राजेश मिश्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[शाहडोल लोकसभा मतदारसंघ|शाहडोल]] | [[हिमाद्री सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[जबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|जबलपूर]] | [[आशिष दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[मंडला लोकसभा मतदारसंघ|मंडला]] | [[फग्गन सिंह कुलास्ते|ॲड. फग्गन सिंह कुलास्ते]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[बालाघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालाघाट]] | [[भारती पारधी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[छिंदवाडा लोकसभा मतदारसंघ|छिंदवाडा]] | [[विवेक कुमार साहू|विवेक कुमार "बंटी" साहू]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[होशंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|होशंगाबाद]] | [[दर्शन सिंह चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[विदिशा लोकसभा मतदारसंघ|विदिशा]] | [[शिवराज सिंह चौहान|शिवराज सिंह प्रेमसिंह चौहान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी तथा शेतकरी कल्याण मंत्री]] व [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १९ | [[भोपाळ लोकसभा मतदारसंघ|भोपाळ]] | [[आलोक शर्मा (भारतीय राजकारणी)|आलोक शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[राजगढ लोकसभा मतदारसंघ|राजगढ]] | [[रोडमल नागर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[देवास लोकसभा मतदारसंघ|देवास]] | [[महेंद्र सिंग सोलंकी|ॲड. महेंद्र रामसिंह सोलंकी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[उज्जैन लोकसभा मतदारसंघ|उज्जैन]] | [[अनिल फिरोजिया|अनिल भुरेलाल फिरोजिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[मंदसौर लोकसभा मतदारसंघ|मंदसौर]] | [[सुधीर गुप्ता|सुधीर रामचंद्र गुप्ता]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[रतलाम लोकसभा मतदारसंघ|रतलाम]] | [[अनिता नागर सिंह चौहान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २५ | [[धार लोकसभा मतदारसंघ|धार]] | [[सावित्री ठाकूर|सावित्री तुकाराम ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)|महिला आणि बाल विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २६ | [[इंदूर लोकसभा मतदारसंघ|इंदूर]] | [[शंकर लालवाणी|शंकर जमनादास लालवाणी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २७ | [[खरगोन लोकसभा मतदारसंघ|खरगोन]] | [[गजेंद्र पटेल|ॲड. गजेंद्र उमरावसिंह पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[खंडवा लोकसभा मतदारसंघ|खंडवा]] | [[ज्ञानेश्वर पाटील]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २९ | [[बेतुल लोकसभा मतदारसंघ|बेतुल]] | [[दुर्गा दास उईके]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आदिवासी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|आदिवासी व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |} ===महाराष्ट्र=== {| class="wikitable sortable sticky-header" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[नंदुरबार लोकसभा मतदारसंघ|नंदुरबार]] | [[गोवाळ पाडवी|गोवाल कागडा पाडवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[धुळे लोकसभा मतदारसंघ|धुळे]] | [[शोभा बच्छाव|शोभा दिनेश बच्छाव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[जळगाव लोकसभा मतदारसंघ|जळगाव]] | [[स्मिता वाघ|स्मिता उदय वाघ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[रावेर लोकसभा मतदारसंघ|रावेर]] | [[रक्षा खडसे|रक्षा निखिल खडसे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ५ | [[बुलढाणा लोकसभा मतदारसंघ|बुलढाणा]] | [[प्रतापराव गणपतराव जाधव]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आयुष मंत्रालय|आयुष राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[अकोला लोकसभा मतदारसंघ|अकोला]] | [[अनुप धोत्रे|अनुप संजय धोत्रे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[अमरावती लोकसभा मतदारसंघ|अमरावती]] | [[बळवंत वानखेडे|बळबंत बसवंत वानखेडे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[वर्धा लोकसभा मतदारसंघ|वर्धा]] | [[अमर काळे|अमर शरद काळे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[रामटेक लोकसभा मतदारसंघ|रामटेक]] | [[श्यामकुमार बर्वे|श्यामकुमार दौलत बर्वे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[नागपूर लोकसभा मतदारसंघ|नागपूर]] | [[नितीन गडकरी|नितीन जयराम गडकरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते परिवहन आणि राजमार्ग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[भंडारा-गोंदिया लोकसभा मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] | [[प्रशांत पडोळे|डॉ. प्रशांत यादवराव पडोळे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर]] | [[नामदेव किरसान|नामदेव दसाराम किरसान]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[चंद्रपूर लोकसभा मतदारसंघ|चंद्रपूर]] | [[प्रतिभा धानोरकर|प्रतिभा सुरेश धानोरकर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[यवतमाळ-वाशिम लोकसभा मतदारसंघ|यवतमाळ-वाशिम]] | [[संजय देशमुख (राजकारणी)|संजय उत्तमराव देशमुख]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[हिंगोली लोकसभा मतदारसंघ|हिंगोली]] | [[नागेश पाटील-आष्टीकर|नागेश बापूराव पाटील-आष्टीकर]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"| १६ | rowspan="2"| [[नांदेड लोकसभा मतदारसंघ|नांदेड]] | [[वसंत चव्हाण|वसंत बळवंत चव्हाण]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |२६ ऑगस्ट २०२४ रोजी निधन |- | [[रविंद्र वसंतराव चव्हाण]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |२३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी पोट-निवडणुकीत विजय |- | १७ | [[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]] | [[संजय हरिभाऊ जाधव]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १८ | [[जालना लोकसभा मतदारसंघ|जालना]] | [[कल्याण वैजिनाथ काळे|डॉ. कल्याण वैजिनाथ काळे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १९ | [[औरंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]] | [[संदिपान भुमरे|संदिपान असाराम भुमरे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[दिंडोरी लोकसभा मतदारसंघ|दिंडोरी]] | [[भास्कर भगरे|भास्कर मुरलीधर भगरे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[नाशिक लोकसभा मतदारसंघ|नाशिक]] | [[राजाभाऊ वाजे|राजाभाऊ प्रकाश वाजे]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २२ | [[पालघर लोकसभा मतदारसंघ|पालघर]] | [[हेमंत सावरा|डॉ. हेमंत विष्णू सावरा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[भिवंडी लोकसभा मतदारसंघ|भिवंडी]] | [[सुरेश म्हात्रे|सुरेश गोपीनाथ म्हात्रे उर्फ 'बाळ्या मामा']] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[कल्याण लोकसभा मतदारसंघ|कल्याण]] | [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २५ | [[ठाणे लोकसभा मतदारसंघ|ठाणे]] | [[नरेश म्हस्के|नरेश गणपत म्हस्के]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[मुंबई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर मुंबई]] | [[पियुष गोयल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोयल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय|वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २७ | [[मुंबई वायव्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पश्चिम मुंबई]] | [[रविंद्र वाईकर|रविंद्र दत्ताराम वायकर]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[मुंबई ईशान्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पूर्व मुंबई]] | [[संजय दिना पाटील]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[मुंबई उत्तर मध्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-मध्य मुंबई]] | [[वर्षा गायकवाड|वर्षा एकनाथ गायकवाड]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[मुंबई दक्षिण मध्य लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण-मध्य मुंबई]] | [[अनिल देसाई|अनिल यशवंत देसाई]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३१ | [[मुंबई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण मुंबई]] | [[अरविंद सावंत|अरविंद गणपत सावंत]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३२ | [[रायगड लोकसभा मतदारसंघ|रायगड]] | [[सुनील तटकरे|सुनील दत्तात्रय तटकरे]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३३ | [[मावळ लोकसभा मतदारसंघ|मावळ]] | [[श्रीरंग बारणे|श्रीरंग चंदू 'अप्पा' बारणे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३४ | [[पुणे लोकसभा मतदारसंघ|पुणे]] | [[मुरलीधर मोहोळ|मुरलीधर किसन मोहोळ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सहकार मंत्रालय|सहकार राज्यमंत्री]] व [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी विमान वाहतूक राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३५ | [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती]] | [[सुप्रिया सुळे|सुप्रिया सदानंद सुळे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३६ | [[शिरुर लोकसभा मतदारसंघ|शिरुर]] | [[अमोल कोल्हे|डॉ. अमोल रामसिंह कोल्हे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३७ | [[अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघ|अहमदनगर]] | [[निलेश लंके|निलेश ज्ञानदेव लंके]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३८ | [[शिर्डी लोकसभा मतदारसंघ|शिर्डी]] | [[भाऊसाहेब राजाराम वाकचौरे]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[बीड लोकसभा मतदारसंघ|बीड]] | [[बजरंग सोनवणे|बजरंग मनोहर सोनवणे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४० | [[उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|उस्मानाबाद]] | [[ओमराजे निंबाळकर|ओमप्रकाश पवन निंबाळकर]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४१ | [[लातूर लोकसभा मतदारसंघ|लातूर]] | [[शिवाजी बंडप्पा काळगे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४२ | [[सोलापूर लोकसभा मतदारसंघ|सोलापूर]] | [[प्रणिती शिंदे|ॲड. प्रणिती सुशीलकुमार शिंदे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४३ | [[माढा लोकसभा मतदारसंघ|माढा]] | [[धैर्यशील मोहिते-पाटील|धैर्यशील राजसिंह मोहिते-पाटील]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४४ | [[सांगली लोकसभा मतदारसंघ|सांगली]] | [[विशाल पाटील|विशाल प्रकाश पाटील]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४५ | [[सातारा लोकसभा मतदारसंघ|सातारा]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४६ | [[रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] | [[नारायण राणे|नारायण तातू राणे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४७ | [[कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघ|कोल्हापूर]] | [[कोल्हापूरचे दुसरे शाहू|श्रीमंत छत्रपती द्वितीय शाहूराजे शहाजीराजे भोसले]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४८ | [[हातकणंगले लोकसभा मतदारसंघ|हातकणंगले]] | [[धैर्यशील माने|धैर्यशील संभाजी माने]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===मणिपूर=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[आंतर मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|आंतर मणिपूर]] | [[अंगोमचा बिमोल अकोईजाम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[बाह्य मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|बाह्य मणिपूर]] | [[अल्फ्रेड कान-न्गाम आर्थर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===मेघालय=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | rowspan="2"|१ | rowspan="2"|[[शिलाँग लोकसभा मतदारसंघ|शिलाँग]] | [[रिकी एजे सिंग्कॉन]] |bgcolor=#007FFF| | [[व्हॉइस ऑफ द पीपल पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी निधन |- | colspan="5"| रिक्त ''(१९ फेब्रुवारी २०२६ पासून)'' | |- | २ | [[तुरा लोकसभा मतदारसंघ|तुरा]] | [[सालेंग संगमा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===मिझोरम=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[मिझोरम लोकसभा मतदारसंघ|मिझोरम]] | [[रिचर्ड वानलालहमंगाइहा]] | style="background-color:{{झोरम पीपल्स मूव्हमेंट/meta/color}}" | | [[झोरम पीपल्स मूव्हमेंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |} ===नागालॅंड=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालॅंड|<span style="color:white;">'''नागालॅंड'''</span>]] |- | १ | [[नागालॅंड लोकसभा मतदारसंघ|नागालॅंड]] | [[एस. सुपोंगमेरेन जमीर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रीय प्रदेश दिल्ली=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रीय प्रदेश दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[चांदनी चौक लोकसभा मतदारसंघ|चांदनी चौक]] | [[प्रवीण खंडेलवाल|ॲड. प्रवीण खंडेलवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[ईशान्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पूर्व दिल्ली]] | [[मनोज तिवारी|मनोज चंद्रदेव तिवारी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[पूर्व दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व दिल्ली]] | [[हर्ष मल्होत्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग राज्यमंत्री]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[नवी दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|नवी दिल्ली]] | [[बन्सुरी स्वराज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[वायव्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पश्चिम दिल्ली]] | [[योगेंदर चंदोलिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[पश्चिम दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम दिल्ली]] | [[कमलजीत सेहरावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[दक्षिण दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण दिल्ली]] | [[रामवीर सिंह बिधुरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===ओडिशा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[बारगढ लोकसभा मतदारसंघ|बारगढ]] | [[प्रदीप पुरोहित]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[सुंदरगढ लोकसभा मतदारसंघ|सुंदरगढ]] | [[जुआल ओराम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आदिवासी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|आदिवासी व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[संबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|संबलपूर]] | [[धर्मेंद्र प्रधान|धर्मेंद्र देवेंद्र प्रधान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[केओंझार लोकसभा मतदारसंघ|केओंझार]] | [[अनंत नायक]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[मयूरभंज लोकसभा मतदारसंघ|मयूरभंज]] | [[नाबा चरण माझी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बालासोर लोकसभा मतदारसंघ|बालेश्वर]] | [[प्रताप चंद्र सारंगी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[भद्रक लोकसभा मतदारसंघ|भद्रक]] | [[अविमन्यू सेठी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[जाजपूर लोकसभा मतदारसंघ|जाजपूर]] | [[रवींद्र नारायण बेहरा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[धेनकनाल लोकसभा मतदारसंघ|धेनकनाल]] | [[रुद्र नारायण पणी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[बोलनगीर लोकसभा मतदारसंघ|बोलनगीर]] | [[संगीता कुमारी सिंह देव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[कालाहांडी लोकसभा मतदारसंघ|कालाहांडी]] | [[मालविका केशरी देव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[नबरंगपूर लोकसभा मतदारसंघ|नबरंगपूर]] | [[बलभद्र माझी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[कंधमाल लोकसभा मतदारसंघ|कंधमाल]] | [[सुकांता कुमार पाणीग्रही]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[कटक लोकसभा मतदारसंघ|कटक]] | [[भर्तूहरी माहताब]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[लोकसभा अध्यक्ष|लोकसभा कार्यकारी अध्यक्ष]] (२४ जून २०२४ — २६ जून २०२४) |- | १५ | [[केंद्रापरा लोकसभा मतदारसंघ|केंद्रापरा]] | [[जय पंडा|बैजयंत जय पंडा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[जगतसिंगपूर लोकसभा मतदारसंघ|जगतसिंगपूर]] | [[बिभू प्रसाद तराई]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[पुरी लोकसभा मतदारसंघ|पुरी]] | [[संबित पात्रा|डॉ. संबित रविंद्रनाथ पात्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[भुबनेश्वर लोकसभा मतदारसंघ|भुबनेश्वर]] | [[अपराजिता सारंगी|अपराजिता संतोष सारंगी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[अस्का लोकसभा मतदारसंघ|अस्का]] | [[अनिता सुभदर्शिनी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[बेरहामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बेरहामपूर]] | [[प्रदीपकुमार पाणीग्रही]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[कोरापुट लोकसभा मतदारसंघ|कोरापुट]] | [[सप्तगिरी उलाका|सप्तगिरी शंकर उलाका]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===पुद्दुचेरी=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[पुदुच्चेरी लोकसभा मतदारसंघ|पुद्दुचेरी]] | [[व्ही. वैतिलिंगम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===पंजाब=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | १ | [[गुरदासपूर लोकसभा मतदारसंघ|गुरदासपूर]] | [[सुखजिंदर सिंह रंधावा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[अमृतसर लोकसभा मतदारसंघ|अमृतसर]] | [[गुरजीत सिंह औजला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[खदूर साहिब लोकसभा मतदारसंघ|खदूर साहिब]] | rowspan="2"|[[अमृतपाल सिंग|अमृतपाल सिंह]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | rowspan="2" bgcolor=#FFFFFF| | rowspan="2"|सध्यातरी तटस्थ | जानेवारी २०२५ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला. |- | bgcolor=#ffc305| | [[अकाली दल (वारिस पंजाब दे)]] | |- | ४ | [[जालंधर लोकसभा मतदारसंघ|जालंधर]] | [[चरणजीत सिंह चन्नी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[होशियारपूर लोकसभा मतदारसंघ|होशियारपूर]] | [[राजकुमार छाबेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ६ | [[आनंदपूर साहिब लोकसभा मतदारसंघ|आनंदपूर साहिब]] | [[मलविंदर सिंह कांग]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ७ | [[लुधियाना लोकसभा मतदारसंघ|लुधियाना]] | [[अमरिंदर सिंह राजा वारिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[फतेहगढ साहिब लोकसभा मतदारसंघ|फतेहगढ साहिब]] | [[अमर सिंह (पंजाबी राजकारणी)|अमर मलकैत सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"|९ | rowspan="2"|[[फरीदकोट लोकसभा मतदारसंघ|फरीदकोट]] | rowspan="2"|[[सरबजीत सिंह खालसा|सरबजीतसिंह बियंतसिंह खालसा]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | rowspan="2" bgcolor=#FFFFFF| | rowspan="2"|सध्यातरी तटस्थ | जानेवारी २०२५ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला. |- | bgcolor=#ffc305| | [[अकाली दल (वारिस पंजाब दे)]] | |- | १० | [[फिरोझपूर लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझपूर]] | [[शेर सिंह घुबया]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[भटिंडा लोकसभा मतदारसंघ|भटिंडा]] | [[हरसिम्रत कौर बादल]] |bgcolor=#0F204A| | [[शिरोमणी अकाली दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १२ | [[संगरुर लोकसभा मतदारसंघ|संगरुर]] | [[गुरमीत सिंह मीत हायर]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १३ | [[पटियाला लोकसभा मतदारसंघ|पटियाला]] | [[धरमवीर गांधी|डॉ. धरमवीर गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[गंगानगर लोकसभा मतदारसंघ|गंगानगर]] | [[कुलदीप इंदोरा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[बिकानेर लोकसभा मतदारसंघ|बिकानेर]] | [[अर्जुन राम मेघवाल|ॲड. अर्जुनराम लखुराम मेघवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[भारताचे कायदा व न्यायमंत्री|कायदा आणि न्याय राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[चुरू लोकसभा मतदारसंघ|चुरू]] | [[राहुल कासवान|राहुल रामसिंह कासवान]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[झुनझुनु लोकसभा मतदारसंघ|झुनझुनु]] | [[ब्रिजेंद्र सिंह ओला|ॲड. ब्रिजेंद्रसिंह सिसराम ओला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[सिकर लोकसभा मतदारसंघ|सिकर]] | [[अमरा राम]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[जयपूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर ग्रामीण]] | [[राव राजेंद्र सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[जयपूर लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर]] | [[मंजू शर्मा (राजकारणी)|मंजू शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[अलवर लोकसभा मतदारसंघ|अलवर]] | [[भूपेंद्र यादव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[भरतपूर लोकसभा मतदारसंघ|भरतपूर]] | [[संजना जाटव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[करौली-धौलपूर लोकसभा मतदारसंघ|करौली-धौलपूर]] | [[भजनलाल जाटव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[दौसा लोकसभा मतदारसंघ|दौसा]] | [[मुरारीलाल मीणा|मुरारीलाल नारायण मीणा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[टोंक-सवाई माधोपूर लोकसभा मतदारसंघ|टोंक-सवाई माधोपूर]] | [[हरीश चंद्र मीणा|हरीशचंद्र नारायण मीना]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|अजमेर]] | [[भगीरथ चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १४ | [[नागौर लोकसभा मतदारसंघ|नागौर]] | [[हनुमान बेनिवाल|ॲड. हनुमान रामदेव बेनिवाल]] |bgcolor=#FFD42A| | [[राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[पाली लोकसभा मतदारसंघ|पाली]] | [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[जोधपूर लोकसभा मतदारसंघ|जोधपूर]] | [[गजेंद्र सिंह शेखावत|गजेंद्रसिंह शंकरसिंह शेखावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संस्कृती मंत्रालय (भारत)|संस्कृती मंत्री]] व [[पर्यटन मंत्रालय (भारत)|पर्यटन मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १७ | [[बारमेर लोकसभा मतदारसंघ|बारमेर]] | [[उम्मेदा राम बेनिवाल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १८ | [[जालोर लोकसभा मतदारसंघ|जालोर]] | [[लुंबाराम चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[उदयपूर लोकसभा मतदारसंघ|उदयपूर]] | [[मन्नालाल रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[बांसवाडा लोकसभा मतदारसंघ|बांसवाडा]] | [[राजकुमार रौत|राजकुमार शंकरलाल रौत]] |bgcolor=#FF0000| | [[भारत आदिवासी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[चित्तौडगढ लोकसभा मतदारसंघ|चित्तौडगढ]] | [[चंद्र प्रकाश जोशी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[राजसमंड लोकसभा मतदारसंघ|राजसमंड]] | [[महिमा कुमारी मेवाड]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[भिलवाडा लोकसभा मतदारसंघ|भिलवाडा]] | [[दामोदर अग्रवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[कोटा लोकसभा मतदारसंघ|कोटा]] | [[ओम बिर्ला|ओम श्रीकृष्ण बिर्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[लोकसभा अध्यक्ष]] (२६ जून २०२४ पासून) |- | २५ | [[झालावाड-बरान लोकसभा मतदारसंघ|झालावाड-बरान]] | [[दुष्यंत सिंग|दुष्यंत हेमंत सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===सिक्कीम=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[सिक्कीम लोकसभा मतदारसंघ|सिक्कीम]] | [[इंद्र सिंग सुब्बा|डॉ. इंद्र सिंह सुब्बा]] | bgcolor=#ED1E26| | [[सिक्कीम क्रांतिकारी मोर्चा]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===तमिळनाडू=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[तिरुवल्लुर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवल्लुर]] | [[शशिकांत सेंथिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[चेन्नई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर चेन्नई]] | [[कलानिधी वीरस्वामी|डॉ. कलानिधी अर्कॉट वीरस्वामी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[चेन्नई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण चेन्नई]] | [[तमिळची तंगपांडियन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[चेन्नई मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मध्य चेन्नई]] | [[दयानिधी मारन|दयानिधी मुरसोली मारन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[श्रीपेरुंबुदुर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीपेरुंबुदुर]] | [[टी.आर. बालू|थलीकोट्टाई राजतेवर बालू]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[कांचीपुरम लोकसभा मतदारसंघ|कांचीपुरम]] | [[जी. सेल्वम|ॲड. गणेशन सेल्वम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[अरक्कोणम लोकसभा मतदारसंघ|अरक्कोणम]] | [[एस. जगतरक्षणन|स्वामी गण्णु जगतरक्षणन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[वेल्लोर लोकसभा मतदारसंघ|वेल्लोर]] | [[काथीर आनंद]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[कृष्णगिरी लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णगिरी]] | [[के. गोपीनाथ]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[धरमपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धरमपुरी]] | [[ए. मणी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[तिरुवन्नमलै लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवन्नमलै]] | [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[अरानी लोकसभा मतदारसंघ|अरानी]] | [[एम.एस. थरानीवेंदन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[विलुप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|विलुप्पुरम]] | [[डी. रविकुमार|डॉ. रवि दुराईस्वामी कुमार]] |bgcolor=#1E90FF| | [[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[कल्लाकुरिची लोकसभा मतदारसंघ|कल्लाकुरिची]] | [[मलाईरासन डी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[सेलम लोकसभा मतदारसंघ|सेलम]] | [[टी.एम. सेल्वागणपती]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १६ | [[नमक्कल लोकसभा मतदारसंघ|नमक्कल]] | [[व्ही.एस. माथेश्वरन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[एरोड लोकसभा मतदारसंघ|एरोड]] | [[के.ई. प्रकाश]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १८ | [[तिरुप्पूर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुप्पूर]] | [[के. सुब्बरायन]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १९ | [[निलगिरी लोकसभा मतदारसंघ|निलगिरी]] | [[आंदिमुथू राजा|ॲड. आंदिमुथू राजा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २० | [[कोईंबतूर लोकसभा मतदारसंघ|कोईंबतूर]] | [[गणपती पी. राजकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[पोल्लाची लोकसभा मतदारसंघ|पोल्लाची]] | [[के. ईश्वरसामी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २२ | [[दिंडिगुल लोकसभा मतदारसंघ|दिंडुक्कल]] | [[आर. सचितानंतम]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[करुर लोकसभा मतदारसंघ|करुर]] | [[जोतिमणी|जोतिमणी सेन्नीमलाई]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[तिरुचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिरापल्ली]] | [[दुराई वायको]] |bgcolor=#FC0000| | [[मारूमालारची द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २५ | [[पेरांबलुर लोकसभा मतदारसंघ|पेरांबलुर]] | [[के.एन. अरुण नेहरू]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २६ | [[कड्डलोर लोकसभा मतदारसंघ|कड्डलोर]] | [[एम.के. विष्णू प्रसाद|डॉ. एम.के. विष्णू प्रसाद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २७ | [[चिदंबरम लोकसभा मतदारसंघ|चिदंबरम]] | [[तो. तिरुमावलवन|डॉ. थोलकप्पियान तिरुमावलवन]] |bgcolor=#1E90FF| | [[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २८ | [[मयिलादुतुराई लोकसभा मतदारसंघ|मयिलादुतुराई]] | [[सुधा रामकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[नागपट्टिनम लोकसभा मतदारसंघ|नागपट्टिनम]] | [[सेल्वराज व्ही]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[तंजावुर लोकसभा मतदारसंघ|तंजावूर]] | [[एस. मुरसोली]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३१ | [[शिवगंगा लोकसभा मतदारसंघ|शिवगंगा]] | [[कार्ति चिदंबरम|ॲड. कार्ती पलाणीअप्पन चिदंबरम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३२ | [[मदुरै लोकसभा मतदारसंघ|मदुराई]] | [[एस. व्यंकटेशन]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३३ | [[तेनी लोकसभा मतदारसंघ|तेनी]] | [[थंगा तमिळ सेल्वन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३४ | [[विरुधुनगर लोकसभा मतदारसंघ|विरुधुनगर]] | [[माणिका टागोर|ॲड. माणिका बहीरथ टागोर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[रामनाथपुरम लोकसभा मतदारसंघ|रामनाथपुरम]] | [[नवस्कनी|कणी खदारमीरा नवस]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३६ | [[तूतुक्कुडी लोकसभा मतदारसंघ|तूतुक्कुडी]] | [[एम.के. कनिमोळी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३७ | [[तेनकाशी लोकसभा मतदारसंघ|तेनकाशी]] | [[राणी श्रीकुमार|डॉ. राणी श्रीकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३८ | [[तिरुनलवेली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुनलवेली]] | [[सी. रॉबर्ट ब्रुस]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[कन्याकुमारी लोकसभा मतदारसंघ|कन्याकुमारी]] | [[विजय वसंत|विजय वसंत कुमार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===तेलंगणा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगणा|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[आदिलाबाद लोकसभा मतदारसंघ|आदिलाबाद]] | [[गोडम नागेश]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[पेड्डापल्ले लोकसभा मतदारसंघ|पेद्दापल्ले]] | [[वामसी कृष्णा गड्डम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[करीमनगर लोकसभा मतदारसंघ|करीमनगर]] | [[बंडी संजय कुमार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[निझामाबाद लोकसभा मतदारसंघ|निझामाबाद]] | [[अरविंद धर्मापुरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[झहीराबाद लोकसभा मतदारसंघ|झहीराबाद]] | [[सुरेश कुमार शेतकर|सुरेश शिवराव शेतकर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[मेडक लोकसभा मतदारसंघ|मेडक]] | [[रघुनंदन राव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[मलकजगिरी लोकसभा मतदारसंघ|मलकजगिरी]] | [[एटेला राजेंद्र]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[सिकंदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|सिकंदराबाद]] | [[जी. किशन रेड्डी|गंगापुरम किशन रेड्डी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा मंत्री]] व [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[हैदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|हैदराबाद]] | [[असदुद्दीन ओवैसी]] |bgcolor=#0c6b4b| | [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १० | [[चेवेल्ला लोकसभा मतदारसंघ|चेवेल्ला]] | [[कोंडा विश्वेश्वर रेड्डी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[महबुबनगर लोकसभा मतदारसंघ|महबुबनगर]] | [[धर्मवरपू कोट्टम अरुणा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[नगरकुर्नूल लोकसभा मतदारसंघ|नगरकुर्नूल]] | [[मल्लू रवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[नालगोंडा लोकसभा मतदारसंघ|नालगोंडा]] | [[कुंडुरु रघुवीर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[भोंगीर लोकसभा मतदारसंघ|भोंगीर]] | [[चामला किरणकुमार रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[वारंगल लोकसभा मतदारसंघ|वरंगळ]] | [[कडियम काव्या]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १६ | [[महबुबाबाद लोकसभा मतदारसंघ|महबुबाबाद]] | [[पी. बलराम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[खम्मम लोकसभा मतदारसंघ|खम्मम]] | [[रामसहायम रघुराम रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===त्रिपुरा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[त्रिपुरा पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|त्रिपुरा पश्चिम]] | [[बिपलब कुमार देब]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[त्रिपुरा पूर्व लोकसभा मतदारसंघ|त्रिपुरा पूर्व]] | [[कृती देवी देबबर्मन]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===उत्तर प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तर प्रदेश|<span style="color:white;">'''उत्तर प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सहारनपूर लोकसभा मतदारसंघ|सहारनपूर]] | [[इम्रान मसूद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]] | [[इक्रा चौधरी|चौधरी इक्रा मुनव्वर हसन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[मुझफ्फरनगर लोकसभा मतदारसंघ|मुझफ्फरनगर]] | [[हरेंद्र सिंग मलिक]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[बिजनोर लोकसभा मतदारसंघ|बिजनोर]] | [[चंदन चौहान|चंदन संजय चौहान]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[नगीना लोकसभा मतदारसंघ|नगीना]] | [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]] |bgcolor=#003597| | [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]] |bgcolor=#FFFFFF| | सध्यातरी तटस्थ | |- | ६ | [[मोरादाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मोरादाबाद]] | [[रुची वीरा|रुची उदयन वीरा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[रामपूर लोकसभा मतदारसंघ|रामपूर]] | [[मोहिबुल्ला नदवी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[संभल लोकसभा मतदारसंघ|संभल]] | [[झिया उर रहमान बर्क|ॲड. झियाउर मामलुकउर रहमान बर्क]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[अमरोहा लोकसभा मतदारसंघ|अमरोहा]] | [[कंवर सिंह तंवर|कंवरसिंह हुकुमचंद तंवर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[मीरत लोकसभा मतदारसंघ|मेरठ]] | [[अरुण गोविल|अरुण चंद्रप्रकाश गोविल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[बागपत लोकसभा मतदारसंघ|बागपत]] | [[राजकुमार सांगवान]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[गाझियाबाद लोकसभा मतदारसंघ|गाझियाबाद]] | [[अतुल गर्ग|अतुल दिनेशचंद्र गर्ग]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[गौतम बुद्ध नगर लोकसभा मतदारसंघ|गौतम बुद्ध नगर]] | [[महेश शर्मा|डॉ. महेश कैलाशचंद शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[बुलंदशहर लोकसभा मतदारसंघ|बुलंदशहर]] | [[भोला सिंह|भोला किशनलाल सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[अलीगढ लोकसभा मतदारसंघ|अलीगढ]] | [[सतीश कुमार गौतम|सतीश दामोदर गौतम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[हाथरस लोकसभा मतदारसंघ|हाथरस]] | [[अनूप प्रधान|अनूप लाहोरीलाल प्रधान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[मथुरा लोकसभा मतदारसंघ|मथुरा]] | [[हेमा मालिनी|हेमा धर्मेंद्र देओल-मालिनी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[आग्रा लोकसभा मतदारसंघ|आग्रा]] | [[सत्य पाल सिंग बाघेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] व [[पंचायत राज मंत्रालय|पंचायत राज राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १९ | [[फतेहपूर सिक्री लोकसभा मतदारसंघ|फतेहपूर सिक्री]] | [[राजकुमार चहार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझाबाद]] | [[अक्षय यादव|अक्षय रामगोपाळ यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[मैनपुरी लोकसभा मतदारसंघ|मैनपुरी]] | [[डिंपल यादव|डिंपल अखिलेश यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २२ | [[ईटा लोकसभा मतदारसंघ|ईटा]] | [[देवेश शाक्य]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[बदाउं लोकसभा मतदारसंघ|बदाउं]] | [[आदित्य यादव|आदित्य शिवपाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[आओनला लोकसभा मतदारसंघ|आओनला]] | [[नीरज कुशवाह मौर्य]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २५ | [[बरेली लोकसभा मतदारसंघ|बरेली]] | [[छत्रपालसिंह गंगवार|छत्रपालसिंह रामलालसिंह गंगवार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[पीलीभीत लोकसभा मतदारसंघ|पीलीभीत]] | [[जितीन प्रसाद|जितीन जितेंद्र प्रसाद]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय|वाणिज्य आणि उद्योग राज्यमंत्री]] व [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २७ | [[शाहजहानपूर लोकसभा मतदारसंघ|शाहजहानपूर]] | [[अरुण कुमार सागर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[खेरी लोकसभा मतदारसंघ|खेरी]] | [[उत्कर्ष वर्मा|उत्कर्ष धिरेंद्र वर्मा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[धौराहरा लोकसभा मतदारसंघ|धौराहरा]] | [[आनंद भदौरिया]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[सीतापूर लोकसभा मतदारसंघ|सीतापूर]] | [[राकेश राठोड]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३१ | [[हरडोई लोकसभा मतदारसंघ|हरडोई]] | [[जय प्रकाश रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३२ | [[मिसरिख लोकसभा मतदारसंघ|मिसरिख]] | [[अशोक कुमार रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३३ | [[उन्नाव लोकसभा मतदारसंघ|उन्नाव]] | [[साक्षी महाराज|डॉ. सच्चिदानंद आत्मानंदजी हरी साक्षी महाराज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३४ | [[मोहनलालगंज लोकसभा मतदारसंघ|मोहनलालगंज]] | [[आर.के. चौधरी|ॲड. आर.के. चौधरी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[लखनौ लोकसभा मतदारसंघ|लखनौ]] | [[राजनाथ सिंग|राजनाथ रामबदन सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३६ | [[राय बरेली लोकसभा मतदारसंघ|राय बरेली]] | [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | [[लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते|सभागृह विरोधी पक्षनेता]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३७ | [[अमेठी लोकसभा मतदारसंघ|अमेठी]] | [[किशोरीलाल शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३८ | [[सुलतानपूर लोकसभा मतदारसंघ|सुलतानपूर]] | [[रामभुआल निषाद]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[प्रतापगढ लोकसभा मतदारसंघ|प्रतापगढ]] | [[एस.पी. सिंह पटेल|डॉ. एस.पी. सिंह पटेल]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४० | [[फरुखाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फरुखाबाद]] | [[मुकेश राजपूत|मुकेश लज्जाराम राजपूत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४१ | [[इटावा लोकसभा मतदारसंघ|इटावा]] | [[जितेंद्र कुमार दोहारे]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४२ | [[कन्नौज लोकसभा मतदारसंघ|कन्नौज]] | [[अखिलेश यादव|अखिलेश मुलायम यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४३ | [[कानपूर लोकसभा मतदारसंघ|कानपूर]] | [[रमेश अवस्थी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४४ | [[अकबरपूर लोकसभा मतदारसंघ|अकबरपूर]] | [[देवेंद्र सिंग भोले|देवेंद्र दर्शन सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४५ | [[जलाउन लोकसभा मतदारसंघ|जलाउन]] | [[नारायण दास अहिरवार]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४६ | [[झांसी लोकसभा मतदारसंघ|झांसी]] | [[अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४७ | [[हमीरपूर लोकसभा मतदारसंघ|हमीरपूर]] | [[अजेंद्र सिंह लोधी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४८ | [[बांदा लोकसभा मतदारसंघ|बांदा]] | [[कृष्णा देवी शिवशंकर पटेल]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४९ | [[फतेहपूर लोकसभा मतदारसंघ|फतेहपूर]] | [[नरेश उत्तम पटेल|ॲड. नरेश उत्तम पटेल]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५० | [[कौशंबी लोकसभा मतदारसंघ|कौशांबी]] | [[पुष्पेंद्र सरोज|पुष्पेंद्र इंद्रजीत सरोज]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५१ | [[फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ|फूलपूर]] | [[प्रवीण पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५२ | [[अलाहाबाद लोकसभा मतदारसंघ|अलाहाबाद]] | [[उज्ज्वल रमण सिंह|ॲड. उज्ज्वल रमण सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५३ | [[बाराबंकी लोकसभा मतदारसंघ|बाराबंकी]] | [[तनुज पुनिया|तनुज पन्ना पुनिया]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५४ | [[फैझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फैझाबाद]] | [[अवधेश प्रसाद|ॲड. अवधेश प्रसाद]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५५ | [[आंबेडकर नगर लोकसभा मतदारसंघ|आंबेडकर नगर]] | [[लालजी वर्मा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५६ | [[बहराईच लोकसभा मतदारसंघ|बहराईच]] | [[आनंदकुमार गोंड]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५७ | [[कैसरगंज लोकसभा मतदारसंघ|कैसरगंज]] | [[करण भूषण सिंह|ॲड. करण ब्रिजभूषण सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५८ | [[श्रावस्ती लोकसभा मतदारसंघ|श्रावस्ती]] | [[राम शिरोमणी वर्मा|राम शिरोमणी दयाराम वर्मा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५९ | [[गोंडा लोकसभा मतदारसंघ|गोंडा]] | [[कीर्तिवर्धन सिंग|कीर्तिवर्धन आनंद सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६० | [[डोमारियागंज लोकसभा मतदारसंघ|डोमारियागंज]] | [[जगदंबिका पाल|ॲड. जगदंबिका सुर्यबक्ष पाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६१ | [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती]] | [[राम प्रसाद चौधरी|रामप्रसाद माणिकराम चौधरी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६२ | [[संत कबीर नगर लोकसभा मतदारसंघ|संत कबीर नगर]] | [[लक्ष्मीकांत निषाद|पप्पू निषाद]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६३ | [[महाराजगंज (उत्तर प्रदेश) लोकसभा मतदारसंघ|महाराजगंज]] | [[पंकज चौधरी|पंकज भगवान चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६४ | [[गोरखपूर लोकसभा मतदारसंघ|गोरखपूर]] | [[रवी किशन|रविंद्र श्यामनारायण ''रवि किशन'' शुक्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६५ | [[कुशी नगर लोकसभा मतदारसंघ|कुशी नगर]] | [[विजय कुमार दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६६ | [[देवरिया लोकसभा मतदारसंघ|देवरिया]] | [[शशांक मणी त्रिपाठी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६७ | [[बांसगांव लोकसभा मतदारसंघ|बांसगांव]] | [[कमलेश पासवान|कमलेश ओमप्रकाश पासवान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६८ | [[लालगंज लोकसभा मतदारसंघ|लालगंज]] | [[दरोगा सरोज|दरोगा प्रसाद सरोज]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६९ | [[आझमगढ लोकसभा मतदारसंघ|आझमगढ]] | [[धर्मेंद्र यादव|ॲड. धर्मेंद्र अभय यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७० | [[घोसी लोकसभा मतदारसंघ|घोसी]] | [[राजीव राय]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७१ | [[सलीमपूर लोकसभा मतदारसंघ|सलीमपूर]] | [[रमाशंकर राजभर]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७२ | [[बलिया लोकसभा मतदारसंघ|बलिया]] | [[सनातन पांडे]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७३ | [[जौनपूर लोकसभा मतदारसंघ|जौनपूर]] | [[बाबू सिंह कुशवाह]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७४ | [[मछलीशहर लोकसभा मतदारसंघ|मछलीशहर]] | [[प्रिया सरोज|ॲड. प्रिया तुफानी सरोज]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७५ | [[गाझीपूर लोकसभा मतदारसंघ|गाझीपूर]] | [[अफझल अन्सारी|अफझल सुभानुल्लाह अन्सारी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७६ | [[चंदौली लोकसभा मतदारसंघ|चंदौली]] | [[बिजेंद्र सिंह]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७७ | [[वाराणसी लोकसभा मतदारसंघ|वाराणसी]] | [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान]], [[कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्रालय|कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्री]], [[अणुऊर्जा|अणुऊर्जा मंत्री]], [[अंतराळ|अंतराळ मंत्री]] लोकसभा सभागृह नेता (९ जून २०२४ पासून) |- | ७८ | [[भदोही लोकसभा मतदारसंघ|भदोही]] | [[विनोदकुमार बिंड|डॉ. विनोदकुमार सचनुराम बिंड]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७९ | [[मिर्झापूर लोकसभा मतदारसंघ|मिर्झापूर]] | [[अनुप्रिया पटेल|अनुप्रिया आशिष पटेल]] |bgcolor=#27176D| | [[अपना दल (सोनेलाल)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री]] व [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने आणि खते राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८० | [[रॉबर्ट्सगंज लोकसभा मतदारसंघ|रॉबर्ट्सगंज]] | [[छोटेलाल खरवार|छोटेलाल रामधनी खरवार]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===उत्तराखंड=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[तेहरी गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|तेहरी-गढवाल]] | [[माला राज्य लक्ष्मी शाह|महाराणी मालराज्य मनुजेंद्र शाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|गढवाल]] | [[अनिल बलुनी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[अलमोडा लोकसभा मतदारसंघ|अलमोडा]] | [[अजय टामटा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[नैनिताल-उधमसिंग नगर लोकसभा मतदारसंघ|नैनिताल-उधमसिंग नगर]] | [[अजय भट्ट|अजय कमलापती भट्ट]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[हरिद्वार लोकसभा मतदारसंघ|हरिद्वार]] | [[त्रिवेंद्र सिंह रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===पश्चिम बंगाल=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[कूच बिहार लोकसभा मतदारसंघ|कूच बिहार]] | [[जगदीशचंद्र बर्मा बसुनिया]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[अलिपूरदुआर्स लोकसभा मतदारसंघ|अलिपूरद्वार]] | [[मनोज तिग्गा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[जलपाईगुडी लोकसभा मतदारसंघ|जलपाईगुडी]] | [[जयंत कुमार रॉय]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[दार्जीलिंग लोकसभा मतदारसंघ|दार्जीलिंग]] | [[राजू बिश्ट|राजू विष्णू बिश्ट]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[रायगंज लोकसभा मतदारसंघ|रायगंज]] | [[कार्तिक पॉल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बालुरघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालुरघाट]] | [[सुकांता मजुमदार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] व [[पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्रालय|पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[मालदा उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|मालदा उत्तर]] | [[खगेन मुर्मु|खगेन जलो मुर्मु]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[मालदा दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|मालदा दक्षिण]] | [[ईशा खान चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[जंगीपूर लोकसभा मतदारसंघ|जंगीपूर]] | [[खलीलुर रहमान]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[बहरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बहरामपूर]] | [[युसुफ पठाण]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[मुर्शिदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मुर्शिदाबाद]] | [[अबू ताहेर खान|अबू ताहेर बरखातुल्लाह खान]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[कृष्णनगर लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णनगर]] | [[महुआ मोइत्रा|महुआ द्विपेंद्रलाल मोइत्रा]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[राणाघाट लोकसभा मतदारसंघ|राणाघाट]] | [[जगन्नाथ सरकार (भाजप राजकारणी)|जगन्नाथ सरकार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[बनगांव लोकसभा मतदारसंघ|बनगांव]] | [[शंतनू ठाकूर|शंतनू मंजुल ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्रालय (भारत)|बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १५ | [[बराकपूर लोकसभा मतदारसंघ|बराकपूर]] | [[पार्था भौमिक]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १६ | [[दम दम लोकसभा मतदारसंघ|दम दम]] | [[सौगाता रॉय|ॲड. सौगाता रॉय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[बारासात लोकसभा मतदारसंघ|बारासात]] | [[ककली घोष दस्तीदार|डॉ. ककली सुदर्शन घोष दस्तीदार]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"|१८ | rowspan="2"| [[बशीरहाट लोकसभा मतदारसंघ|बशीरहाट]] | [[हाजी नुरुल इस्लाम]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ सप्टेंबर २०२४ रोजी निधन |- | colspan="5"| रिक्त ''(२५ सप्टेंबर २०२४ पासून)'' | |- | १९ | [[जयनगर लोकसभा मतदारसंघ|जयनगर]] | [[प्रतिमा मोंडल|प्रतिमा नारायण मोंडल]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २० | [[मथुरापूर लोकसभा मतदारसंघ|मथुरापूर]] | [[बापी हलदर]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघ|डायमंड हार्बर]] | [[अभिषेक बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २२ | [[जादवपूर लोकसभा मतदारसंघ|जाधवपूर]] | [[सायोनी घोष]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[कोलकाता उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर कोलकाता]] | [[माला रॉय|माला निर्बेद रॉय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कोलकाता]] | [[सुदीप बंदोपाध्याय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २५ | [[हावरा लोकसभा मतदारसंघ|हावडा]] | [[प्रसून बॅनरजी|प्रसून बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २६ | [[उलुबेरिया लोकसभा मतदारसंघ|उलुबेरिया]] | [[सजदा अहमद]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २७ | [[सेरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|सेरामपूर]] | [[कल्याण बॅनर्जी|ॲड. कल्याण बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २८ | [[हूगळी लोकसभा मतदारसंघ|हूगळी]] | [[रचना बॅनर्जी|रचना रबिंद्रनाथ बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[आरामबाग लोकसभा मतदारसंघ|आरामबाग]] | [[मिताली बाग]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] | [[अभिजित गंगोपाध्याय]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३१ | [[कांती लोकसभा मतदारसंघ|कांती]] | [[सौमेंदू अधिकारी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३२ | [[घटाल लोकसभा मतदारसंघ|घटाल]] | [[दीपक अधिकारी|दिपक गुरुदास अधिकारी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३३ | [[झारग्राम लोकसभा मतदारसंघ|झारग्राम]] | [[खेरवाल सोरेन]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३४ | [[मेदिनीपूर लोकसभा मतदारसंघ|मेदिनीपूर]] | [[जून मालिया]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[पुरुलिया लोकसभा मतदारसंघ|पुरुलिया]] | [[ज्योतिर्मोय सिंग माहतो|ॲड. ज्योतिर्मोय सिंह माहतो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३६ | [[बांकुरा लोकसभा मतदारसंघ|बांकुरा]] | [[अरूप चक्रवर्ती]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३७ | [[बिश्नुपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिश्नुपूर]] | [[सौमित्र खान|सौमित्र धनंजय खान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३८ | [[बर्धमान-पूर्ब लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान-पूर्ब]] | [[शर्मिला सरकार]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[बर्धमान-दुर्गापूर लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान-दुर्गापूर]] | [[कीर्ति आझाद|कीर्तीवर्धन भागवत आझाद]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४० | [[आसनसोल लोकसभा मतदारसंघ|आसनसोल]] | [[शत्रुघ्न सिन्हा|शत्रुघन भुवनेश्वरी सिन्हा]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४१ | [[बोलपूर लोकसभा मतदारसंघ|बोलपूर]] | [[असित कुमार माल]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४२ | [[बीरभूम लोकसभा मतदारसंघ|बीरभूम]] | [[शताब्दी रॉय|शताब्दी मृगांक बॅनर्जी-रॉय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{सध्याच्या भारतीय संसद आणि राज्य विधानमंडळाची यादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य|*]] a1zj095t7ab5e5l2io2i3r7aqvnt11j 2683714 2683713 2026-05-11T06:07:06Z Aditya tamhankar 80177 /* तमिळनाडू */ 2683714 wikitext text/x-wiki [[२०२४ भारतीय सार्वत्रिक निवडणुका|२०२४ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांद्वारे]] भारताच्या '''[[अठरावी लोकसभा|१८व्या लोकसभेवर]] निवडून गेलेल्या खासदारांची''' राज्यनिहाय यादी येथे आहे. ४ जून २०२४ रोजी निकाल जाहीर झाले.<ref>{{Cite web |title=Lok Sabha Election 2024 Schedule: Elections Date, Month, Seats, States and Candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/lok-sabha-election-schedule |access-date=2024-06-03 |website=द टाइम्स ऑफ इंडिया |language=en}}</ref><ref name="Lok Sabha Elections 2024 Results: Full List of winners on all 543 seats">{{cite news|last1=द इंडियन एक्सप्रेस|title=Lok Sabha Elections 2024 Results: Full List of winners on all 543 seats|url=https://indianexpress.com/elections/2019-general-election-schedule/full-list-of-winners-in-lok-sabha-elections-2024-9364542/|accessdate=5 June 2024|date=4 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240605115428/https://indianexpress.com/elections/2019-general-election-schedule/full-list-of-winners-in-lok-sabha-elections-2024-9364542/|archivedate=5 June 2024|language=en}}</ref><ref name="Lok Sabha Election Results 2024: Full list of constituency-wise winners, parties and margin">{{cite news|last1=India TV News|first1=|last2=|first2=|title=Lok Sabha Election Results 2024: Full list of constituency-wise winners, parties and margin|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/lok-sabha-election-results-2024-full-list-of-all-constituency-wise-leading-winning-candidates-parties-bjp-congress-2024-06-04-934845|accessdate=5 June 2024|work=|date=4 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240605120528/https://www.indiatvnews.com/news/india/lok-sabha-election-results-2024-full-list-of-all-constituency-wise-leading-winning-candidates-parties-bjp-congress-2024-06-04-934845|archivedate=5 June 2024|language=en}}</ref> ==खासदार== ===अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह|<span style="color:white;">'''अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह'''</span>]] |- | १ | [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह लोकसभा मतदारसंघ|अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह]] | [[बिश्नू पद रे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===आंध्र प्रदेश=== {{legend2|#FFFF31|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.दे.प.]] (१६) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.ने.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[आंध्र प्रदेश|<span style="color:white;">'''आंध्र प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[अरकू लोकसभा मतदारसंघ|अरकू]] | [[चेट्टी तनुजा राणी|डॉ. चेट्टी तनुजा राणी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २ | [[श्रीकाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|श्रीकाकुलम]] | [[राममोहन एन. किंजरापू|किंजरापू राममोहन नायडू]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी विमान वाहतूक मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[विजयनगरम लोकसभा मतदारसंघ|विजयनगरम]] | [[कलीसेट्टी अप्पला नायडू]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[विशाखापट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|विशाखापट्टणम]] | [[मथुकुमिल्ली श्रीभरत]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[अनकापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|अनकापल्ली]] | [[चिंतकुंटा मुन्नुस्वामी रमेश]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[काकीनाडा लोकसभा मतदारसंघ|काकीनाडा]] | [[तंगेला उदय श्रीनिवास]] |bgcolor=#ca420f| | [[जन सेना पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[अमलापुरम लोकसभा मतदारसंघ|अमलापुरम]] | [[गंटी हरीश मधुर]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[राजमुंद्री लोकसभा मतदारसंघ|राजमुंद्री]] | [[दग्गुबाती पुरंदेश्वरी|पुरंदेश्वरी व्यंकटेश्वरराव दग्गुबाती]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[नरसपूर लोकसभा मतदारसंघ|नरसपूर]] | [[भूपती राजू श्रीनिवास वर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अवजड उद्योग मंत्रालय (भारत)|अवजड उद्योग राज्यमंत्री]] व [[पोलाद मंत्रालय (भारत)|पोलाद राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १० | [[एलुरु लोकसभा मतदारसंघ|एलुरु]] | [[पुट्टा महेश कुमार]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[मछलीपट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|मछलीपट्टणम]] | [[बालाशौरी वल्लभनेनी]] |bgcolor=#ca420f| | [[जन सेना पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[विजयवाडा लोकसभा मतदारसंघ|विजयवाडा]] | [[केसीनेनी चिन्नी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[गुंटुर लोकसभा मतदारसंघ|गुंटुर]] | [[चंद्रशेखर पेम्मासनी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास राज्यमंत्री]] व [[दूरसंचार मंत्रालय (भारत)|दूरसंचार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १४ | [[नरसरावपेट लोकसभा मतदारसंघ|नरसरावपेट]] | [[लवु श्रीकृष्ण देवरयलु]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[बापटला लोकसभा मतदारसंघ|बापटला]] | [[कृष्णप्रसाद टेन्नेटी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[ओंगोल लोकसभा मतदारसंघ|ओंगोल]] | [[मगुंटा श्रीनिवासुलू रेड्डी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[नंद्याल लोकसभा मतदारसंघ|नंद्याल]] | [[बायरेड्डी शबरी|डॉ. बायरेड्डी शबरी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[कुर्नूल लोकसभा मतदारसंघ|कुर्नूल]] | [[बस्तीपती नागराजू पंचलिंगला]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[अनंतपूर लोकसभा मतदारसंघ|अनंतपूर]] | [[अंबिका लक्ष्मीनारायण वाल्मिकी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[हिंदूपूर लोकसभा मतदारसंघ|हिंदूपूर]] | [[बी.के. पार्थसारथी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[कडप्पा लोकसभा मतदारसंघ|कडप्पा]] | [[वाय.एस. अविनाश रेड्डी|यदुगिरी सदिंती अविनाश रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २२ | [[नेल्लोर लोकसभा मतदारसंघ|नेल्लोर]] | [[वेमिरेड्डी प्रभाकर रेड्डी]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[तिरुपती लोकसभा मतदारसंघ|तिरुपती]] | [[मड्डिला गुरुमुर्ती|मड्डिला मुन्नीकृष्णय्या गुरुमुर्ती]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २४ | [[राजमपेट लोकसभा मतदारसंघ|राजमपेट]] | [[पी.व्ही. मिथुन रेड्डी|पेद्दरेड्डी वेंकट मिधून रेड्डी]] |bgcolor=#1569C7| | [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २५ | [[चित्तूर लोकसभा मतदारसंघ|चित्तूर]] | [[दग्गुमला प्रसाद राव]] |bgcolor=#FFED00| | [[तेलुगू देशम पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===अरुणाचल प्रदेश=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[अरुणाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''अरुणाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[पश्चिम अरुणाचल लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम अरुणाचल]] | [[किरेन रिजीजू|किरेन रिंचिन रिजीजू]] | bgcolor=#FBB917| |[[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज मंत्री]] व [[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[पूर्व अरुणाचल लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व अरुणाचल]] | [[तपिर गाओ]] | bgcolor=#FBB917| |[[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===आसाम=== {{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प. (लि)]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[आसाम|<span style="color:white;">'''आसाम'''</span>]] |- | १ | [[कोक्राझार लोकसभा मतदारसंघ|कोक्राझार]] | [[जोयंता बसुमतरी]] |bgcolor=#FAED09| | [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २ | [[धुब्री लोकसभा मतदारसंघ|धुब्री]] | [[रकिबुल हुसेन|रकिबुल नुरुल हुसेन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[बारपेटा लोकसभा मतदारसंघ|बारपेटा]] | [[फणी भूषण चौधरी|फणीभूषण रमेश चौधरी]] |bgcolor=#99CCFF| | [[आसाम गण परिषद]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[दरांग-उदलगिरी लोकसभा मतदारसंघ|दरांग-उदलगिरी]] | [[दिपीप सैकिया सोनोवाल|दिलीप प्रभीन सैकिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[गुवाहाटी लोकसभा मतदारसंघ|गुवाहाटी]] | [[बिजुली कलिता मेधी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[दिफू लोकसभा मतदारसंघ|दिफू]] | [[अमरसिंह तिस्सो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[करीमगंज लोकसभा मतदारसंघ|करीमगंज]] | [[कृपानाथ मलाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[सिलचर लोकसभा मतदारसंघ|सिलचर]] | [[परिमल सुक्लबैद्य]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | rowspan="2"|९ | rowspan="2"|[[नगाव लोकसभा मतदारसंघ|नगाव]] | [[प्रद्युत बोरडोलोई]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | १८ मार्च २०२६ रोजी राजीनामा दिला (भाजपमध्ये प्रवेश करून आसाम विधानसभा निवडणूक लढविण्यासाठी) |- | colspan="5"| रिक्त ''(१८ मार्च २०२६ पासून)'' |- | १० | [[काझीरंगा लोकसभा मतदारसंघ|काझीरंगा]] | [[कामाख्य प्रसाद टासा|कामाख्य प्रसाद देवारम टासा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[सोनीतपूर लोकसभा मतदारसंघ|सोनीतपूर]] | [[रणजित दत्त|रणजित कुलाधर दत्त]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[लखीमपूर लोकसभा मतदारसंघ|लखीमपूर]] | [[प्रधान बरुआ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[दिब्रुगढ लोकसभा मतदारसंघ|दिब्रुगढ]] | [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्रालय (भारत)|बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १४ | [[जोरहाट लोकसभा मतदारसंघ|जोरहाट]] | [[गौरव गोगोई|गौरव तरुण गोगोई]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | [[लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते|सभागृह विरोधी उप पक्षनेता]] (१४ जुलै २०२४ पासून) |} ===बिहार=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[बिहार|<span style="color:white;">'''बिहार'''</span>]] |- | १ | [[वाल्मिकीनगर लोकसभा मतदारसंघ|वाल्मिकीनगर]] | [[सुनील कुमार कुशवाह]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[पश्चिम चंपारण लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम चंपारण]] | [[संजय जैस्वाल|डॉ. संजय मदनप्रसाद जयस्वाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[पूर्व चंपारण लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व चंपारण]] | [[राधामोहन सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[शिवहर लोकसभा मतदारसंघ|शिवहर]] | [[लवली आनंद|लवली आनंद सिंह]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[सीतामढी लोकसभा मतदारसंघ|सीतामढी]] | [[देवेशचंद्र ठाकूर|ॲड. देवेशचंद्र ठाकूर]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[मधुबनी लोकसभा मतदारसंघ|मधुबनी]] | [[अशोक कुमार यादव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[झांझरपूर लोकसभा मतदारसंघ|झांझरपूर]] | [[रामप्रीत मंडल]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[सुपॉल (लोकसभा मतदारसंघ)|सुपॉल]] | [[दिलेश्वर कामाईत]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[अरारिया लोकसभा मतदारसंघ|अरारिया]] | [[प्रदीप कुमार सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[किशनगंज लोकसभा मतदारसंघ|किशनगंज]] | [[मोहम्मद जावेद|डॉ. मोहम्मद जावेद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[कटिहार लोकसभा मतदारसंघ|कटिहार]] | [[तारिक अन्वर|तारिक मुश्ताक अन्वर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[पूर्णिया लोकसभा मतदारसंघ|पूर्णिया]] | [[पप्पू यादव|राजेश रंजन उर्फ पप्पू यादव]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[माधेपुरा लोकसभा मतदारसंघ|माधेपुरा]] | [[दिनेशचंद्र यादव|दिनेशचंद्र रामधारी यादव]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[दरभंगा लोकसभा मतदारसंघ|दरभंगा]] | [[गोपाळ जी ठाकूर|डॉ. गोपाळजी गणेश ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[मुझफ्फरपूर लोकसभा मतदारसंघ|मुझफ्फरपूर]] | [[राजभूषण चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[वैशाली लोकसभा मतदारसंघ|वैशाली]] | [[विणा देवी|विणादेवी दिनेश सिंह]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[गोपालगंज लोकसभा मतदारसंघ|गोपालगंज]] | [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोककुमार जयश्रीराम सुमन]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[सिवान लोकसभा मतदारसंघ|सिवान]] | [[विजयलक्ष्मी देवी कुशवाह ]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[महाराजगंज (बिहार) लोकसभा मतदारसंघ|महाराजगंज]] | [[जनार्दन सिंह सिगरीवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[सारन लोकसभा मतदारसंघ|सारन]] | [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[हाजीपूर लोकसभा मतदारसंघ|हाजीपूर]] | [[चिराग पासवान|चिराग रामविलास पासवान]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २२ | [[उजियारपूर लोकसभा मतदारसंघ|उजियारपूर]] | [[नित्यानंद राय|नित्यानंद गंगाभूषण राय]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २३ | [[समस्तीपूर लोकसभा मतदारसंघ|समस्तीपूर]] | [[शांभवी चौधरी]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[बेगुसराई लोकसभा मतदारसंघ|बेगुसराई]] | [[गिरीराज सिंह|गिरीराज रामअवतार सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २५ | [[खगरिया लोकसभा मतदारसंघ|खगरिया]] | [[राजेश वर्मा]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[भागलपूर लोकसभा मतदारसंघ|भागलपूर]] | [[अजय कुमार मंडल]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २७ | [[बांका लोकसभा मतदारसंघ|बांका]] | [[गिरिधारी यादव|ॲड. गिरिधारी धानो यादव]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[मुंगेर लोकसभा मतदारसंघ|मुंगेर]] | [[ललन सिंह|राजीव रंजन (लल्लन सिंह)]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पंचायत राज मंत्रालय|पंचायत राज मंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २९ | [[नालंदा लोकसभा मतदारसंघ|नालंदा]] | [[कौशलेंद्र कुमार]] |bgcolor=#003366| | [[जनता दल (संयुक्त)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३० | [[पटना साहिब लोकसभा मतदारसंघ|पटना साहिब]] | [[रविशंकर प्रसाद|ॲड. रविशंकर ठाकूर प्रसाद]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३१ | [[पाटलीपुत्र लोकसभा मतदारसंघ|पाटलीपुत्र]] | [[मिसा भारती]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३२ | [[अराह लोकसभा मतदारसंघ|अराह]] | [[सुदामा प्रसाद]] |bgcolor=#C41301| | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) लिबरेशन]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३३ | [[बक्सर लोकसभा मतदारसंघ|बक्सर]] | [[सुधाकर सिंह (बिहारचे राजकारणी)|सुधाकर सिंह]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३४ | [[सासाराम लोकसभा मतदारसंघ|सासाराम]] | [[मनोज कुमार (बिहारी राजकारणी)|मनोज कुमार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[काराकट लोकसभा मतदारसंघ|काराकट]] | [[राजा रामसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#C41301| | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) लिबरेशन]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३६ | [[जहानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|जहानाबाद]] | [[सुरेंद्र प्रसाद यादव]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३७ | [[औरंगाबाद (बिहार) लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]] | [[अभय कुशवाह]] |bgcolor=#056D05| | [[राष्ट्रीय जनता दल]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३८ | [[गया लोकसभा मतदारसंघ|गया]] | [[जितनराम मांझी|जितनराम रामजीत मांझी]] |bgcolor=#F5D62A| | [[हिंदुस्तानी अवाम मोर्चा (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३९ | [[नवदा लोकसभा मतदारसंघ|नवदा]] | [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४० | [[जमुई लोकसभा मतदारसंघ|जमुई]] | [[अरुण भारती]] |bgcolor=#5B006A| | [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===चंदिगढ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[चंदिगढ|<span style="color:white;">'''चंदिगढ'''</span>]] |- | १ | [[चंदिगढ लोकसभा मतदारसंघ|चंदिगढ]] | [[मनीष तिवारी|ॲड. मनीष विश्वनाथ तिवारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===छत्तीसगढ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[छत्तीसगढ|<span style="color:white;">'''छत्तीसगढ'''</span>]] |- | १ | [[सरगुजा लोकसभा मतदारसंघ|सरगुजा]] | [[चिंतामणी महाराज|चिंतामणी रामेश्वर महाराज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[रायगढ लोकसभा मतदारसंघ|रायगढ]] | [[राधेश्याम राठिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[जंजगिर लोकसभा मतदारसंघ|जंजगिर-चम्पा]] | [[कमलेश जांगडे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[कोर्बा लोकसभा मतदारसंघ|कोर्बा]] | [[ज्योत्स्ना महंत|ज्योत्स्ना चरणदास महंत]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[बिलासपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिलासपूर]] | [[तोखन साहू]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[राजनांदगांव लोकसभा मतदारसंघ|राजनांदगांव]] | [[संतोष पांडे|ॲड. संतोष पांडे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[दुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|दुर्ग]] | [[विजय बाघेल|विजय नम्मूलाल बाघेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[रायपूर लोकसभा मतदारसंघ|रायपूर]] | [[ब्रिजमोहन अग्रवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[महासमुंद लोकसभा मतदारसंघ|महासमुंद]] | [[रुपकुमारी चौधरी|रुपकुमारी ओमप्रकाश चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[बस्तर लोकसभा मतदारसंघ|बस्तर]] | [[महेश कश्यप]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[कांकेर लोकसभा मतदारसंघ|कांकेर]] | [[भोजराज नाग]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव|<span style="color:white;">'''दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव'''</span>]] |- | १ | [[दादरा आणि नगर-हवेली लोकसभा मतदारसंघ|दादरा आणि नगर-हवेली]] | [[कलाबेन देलकर|कलाबेन मोहनभाई देलकर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[दमण आणि दीव लोकसभा मतदारसंघ|दमण आणि दीव]] | [[उमेशभाई पटेल|उमेशभाई बाबूभाई पटेल]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | सध्यातरी तटस्थ | |} ===गोवा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[गोवा|<span style="color:white;">'''गोवा'''</span>]] |- | १ | [[उत्तर गोवा लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर गोवा]] | [[श्रीपाद येस्सो नाईक]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|ऊर्जा राज्यमंत्री]] व [[नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २ | [[दक्षिण गोवा लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण गोवा]] | [[विरिएटो फर्नांडिस|कॅप्टन विरिएटो हिपोलीताद दे मेंडोंका फर्नांडिस]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===गुजरात=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[गुजरात|<span style="color:white;">'''गुजरात'''</span>]] |- | १ | [[कच्छ लोकसभा मतदारसंघ|कच्छ]] | [[विनोद लखमशी चावडा|ॲड. विनोद लखमशी चावडा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[बनासकांठा लोकसभा मतदारसंघ|बनासकांठा]] | [[गेनी ठाकोर|गेनीबेन नागाजीभाई ठाकोर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[पाटण लोकसभा मतदारसंघ|पाटण]] | [[भरतसिंह डाभी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[महेसाणा लोकसभा मतदारसंघ|महेसाणा]] | [[हरिभाई पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[साबरकांठा लोकसभा मतदारसंघ|साबरकांठा]] | [[शोभना बरैया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[गांधीनगर लोकसभा मतदारसंघ|गांधीनगर]] | [[अमित शाह|अमित अनिलचंद्र शाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्री]] व [[सहकार मंत्रालय|सहकार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[अहमदाबाद पूर्व लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व अहमदाबाद]] | [[हसमुख पटेल|हसमुख सोमाभाई पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[अहमदाबाद पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम अहमदाबाद]] | [[दिनेश मकवाना]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[सुरेंद्रनगर लोकसभा मतदारसंघ|सुरेंद्रनगर]] | [[चंदू शिहोरा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[राजकोट लोकसभा मतदारसंघ|राजकोट]] | [[परषोत्तम रुपाला|परषोत्तम खोडाभाई रुपाला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[पोरबंदर लोकसभा मतदारसंघ|पोरबंदर]] | [[मनसुख मांडविया|डॉ. मनसुख लक्ष्मण मांडाविया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम आणि रोजगार मंत्री]] व [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[जामनगर लोकसभा मतदारसंघ|जामनगर]] | [[पूनमबेन मडाम|पूनमबेन परमिंदरकुमार मडाम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[जुनागढ लोकसभा मतदारसंघ|जुनागढ]] | [[राजेश चुडासमा|राजेश नरन चुडासमा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[अमरेली लोकसभा मतदारसंघ|अमरेली]] | [[भरत सुतारिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[भावनगर लोकसभा मतदारसंघ|भावनगर]] | [[निमुबेन बंभानिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १६ | [[आणंद लोकसभा मतदारसंघ|आणंद]] | [[मितेशभाई पटेल|मितेश रमेश उर्फ 'बकाभाई' पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[खेडा लोकसभा मतदारसंघ|खेडा]] | [[देवुसिंह जेसिंगभाई चौहाण|देवुसिंह जेसिंगभाई चौहान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[पंचमहाल लोकसभा मतदारसंघ|पंचमहाल]] | [[राजपालसिंह जाधव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[दाहोद लोकसभा मतदारसंघ|दाहोद]] | [[जसवंतसिंह सुमनभाई भाभोर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[वडोदरा लोकसभा मतदारसंघ|वडोदरा]] | [[हेमांग जोशी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[छोटा उदेपूर लोकसभा मतदारसंघ|छोटा उदेपूर]] | [[जशुभाई राठवा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[भरुच लोकसभा मतदारसंघ|भरुच]] | [[मनसुखभाई वसावा|मनसुख धानजी वसावा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[बारडोली लोकसभा मतदारसंघ|बारडोली]] | [[परभुभाई नागरभाई वसावा|परभु नागर वसावा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[सुरत लोकसभा मतदारसंघ|सुरत]] | [[मुकेश दलाल|मुकेशकुमार चंद्रकांत दलाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | बिनविरोध निवड |- | २५ | [[नवसारी लोकसभा मतदारसंघ|नवसारी]] | [[चंद्रकांत रघुनाथ पाटील]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २६ | [[वलसाड लोकसभा मतदारसंघ|वलसाड]] | [[धवल पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===हरियाणा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[हरियाणा|<span style="color:white;">'''हरियाणा'''</span>]] |- | १ | [[अंबाला लोकसभा मतदारसंघ|अंबाला]] | [[वरुण चौधरी|ॲड. वरुण फुलचंद चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[कुरुक्षेत्र लोकसभा मतदारसंघ|कुरुक्षेत्र]] | [[नवीन जिंदल|नवीन ओमप्रकाश जिंदल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[सिरसा लोकसभा मतदारसंघ|सिरसा]] | [[शैलजा कुमारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[हिसार लोकसभा मतदारसंघ|हिसार]] | [[जय पर्काश]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[कर्नाल लोकसभा मतदारसंघ|कर्नाल]] | [[मनोहरलाल खट्टर|मनोहरलाल हरबंसलाल खट्टर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|ऊर्जा मंत्री]] व [[गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|गृहनिर्माण तथा शहरी व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[सोनीपत लोकसभा मतदारसंघ|सोनीपत]] | [[सतपाल ब्रह्मचारी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[रोहतक लोकसभा मतदारसंघ|रोहतक]] | [[दिपेंदर सिंग हूडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[भिवानी-महेंद्रगढ लोकसभा मतदारसंघ|भिवानी-महेंद्रगढ]] | [[धरमबीर|चौधरी धरमबीरसिंह पंघाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[गुडगांव लोकसभा मतदारसंघ|गुडगांव]] | [[इंदरजीतसिंग राव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय|सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[नियोजन मंत्रालय (भारत)|नियोजन राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[संस्कृती मंत्रालय (भारत)|संस्कृती राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १० | [[फरीदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फरिदाबाद]] | [[क्रिशन पाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सहकार मंत्रालय|सहकार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |} ===हिमाचल प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[हिमाचल प्रदेश|<span style="color:white;">'''हिमाचल प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[कांगरा लोकसभा मतदारसंघ|कांगरा]] | [[राजीव भारद्वाज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[मंडी लोकसभा मतदारसंघ|मंडी]] | [[कंगना राणावत|कंगना अमरदीप राणावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[हमीरपूर लोकसभा मतदारसंघ|हमीरपूर]] | [[अनुराग ठाकूर|अनुराग प्रेमसिंग ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[शिमला लोकसभा मतदारसंघ|शिमला]] | [[सुरेश कुमार कश्यप|सुरेश चम्बलसिंह कश्यप]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===जम्मू आणि काश्मीर=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|<span style="color:white;">'''जम्मू आणि काश्मीर'''</span>]] |- | १ | [[बारामुल्ला लोकसभा मतदारसंघ|बारामुल्ला]] | [[शेख अब्दुल रशीद]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | सध्यातरी तटस्थ | |- | २ | [[श्रीनगर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीनगर]] | [[आगा सय्यद रुहुल्ला मेहदी]] |bgcolor=#fe0000| | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[अनंतनाग लोकसभा मतदारसंघ|अनंतनाग-राजौरी]] | [[मियाँ अल्ताफ अहमद लार्वी]] |bgcolor=#fe0000| | [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[उधमपूर लोकसभा मतदारसंघ|उधमपूर]] | [[जितेंद्र सिंह|डॉ. जितेंद्र राजिंदर सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|विज्ञान आणि तंत्रज्ञान राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय|पृथ्वी विज्ञान राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[पंतप्रधान कार्यालय (भारत)|पंतप्रधान कार्यालय राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)<br>[[कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्रालय|कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन राज्यमंत्री]], [[अणुऊर्जा|अणुऊर्जा राज्यमंत्री]], [[अंतराळ|अंतराळ राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ५ | [[जम्मू लोकसभा मतदारसंघ|जम्मू]] | [[जुगल किशोर शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===झारखंड=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[झारखंड|<span style="color:white;">'''झारखंड'''</span>]] |- | १ | [[राजमहल लोकसभा मतदारसंघ|राजमहल]] | [[विजय कुमार हंसडक]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[डुमका लोकसभा मतदारसंघ|डुमका]] | [[नलिन सोरेन]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[गोड्डा लोकसभा मतदारसंघ|गोड्डा]] | [[निशिकांत दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[चत्रा लोकसभा मतदारसंघ|चत्रा]] | [[कालीचरण सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[कोडर्मा लोकसभा मतदारसंघ|कोडर्मा]] | [[अन्नपूर्णा देवी यादव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)|महिला आणि बाल विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[गिरिडीह लोकसभा मतदारसंघ|गिरिडीह]] | [[चंद्र प्रकाश चौधरी]] |bgcolor=#6827B5| | [[अखिल झारखंड विद्यार्थी संघ पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[धनबाद लोकसभा मतदारसंघ|धनबाद]] | [[दुलु माहतो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[रांची लोकसभा मतदारसंघ|रांची]] | [[संजय सेठ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[जमशेदपूर लोकसभा मतदारसंघ|जमशेदपूर]] | [[बिद्युत बरन माहतो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[सिंगभूम लोकसभा मतदारसंघ|सिंगभूम]] | [[जोबा माझी]] |bgcolor=#337316| | [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[खुंटी लोकसभा मतदारसंघ|खुंटी]] | [[कालीचरण मुंडा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[लोहारडागा लोकसभा मतदारसंघ|लोहारडागा]] | [[सुखदेव भगत]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[पलामौ लोकसभा मतदारसंघ|पलामौ]] | [[विष्णु दयाल राम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[हझारीबाग लोकसभा मतदारसंघ|हझारीबाग]] | [[मनीष जैस्वाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===कर्नाटक=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[कर्नाटक|<span style="color:white;">'''कर्नाटक'''</span>]] |- | १ | [[चिक्कोडी लोकसभा मतदारसंघ|चिक्कोडी]] | [[प्रियांका जारकीहोळी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[बेळगांव लोकसभा मतदारसंघ|बेळगांव]] | [[जगदीश शेट्टर|ॲड. जगदीश शिवप्पा शेट्टर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[बागलकोट लोकसभा मतदारसंघ|बागलकोट]] | [[पी.सी. गड्डीगौडार|ॲड. पर्वतगौडा चंदनगौडा गड्डीगौडार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[विजापूर लोकसभा मतदारसंघ|विजापूर]] | [[रमेश जिगाजीनागी|रमेश चंदप्पा जिगाजीनागी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[गुलबर्गा लोकसभा मतदारसंघ|गुलबर्गा]] | [[राधाकृष्ण दोड्डामणी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[रायचूर लोकसभा मतदारसंघ|रायचूर]] | [[जी. कुमार नाईक]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[बीदर लोकसभा मतदारसंघ|बीदर]] | [[सागर खांद्रे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघ|कोप्पळ]] | [[के. राजशेखर बसवराज हितनळ]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ|बेळ्ळारी]] | [[एरेगर तुकाराम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[हावेरी लोकसभा मतदारसंघ|हावेरी]] | [[बसवराज बोम्मई|बसवराज सोमप्पा बोम्मई]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[धारवाड लोकसभा मतदारसंघ|धारवाड]] | [[प्रल्हाद जोशी|प्रल्हाद व्येंकटेश जोशी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्री]] व [[नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|नूतन तथा नवीकरणीय ऊर्जा मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १२ | [[उत्तर कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर कन्नड]] | [[विश्वेश्वर हेगडे कागेरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[दावणगेरे लोकसभा मतदारसंघ|दावणगेरे]] | [[प्रभा मल्लिकार्जुन|डॉ. प्रभा मल्लिकार्जून]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[शिमोगा लोकसभा मतदारसंघ|शिमोगा]] | [[बी.वाय. राघवेन्द्र|बुक्कणेरे येडियुरप्पा राघवेंद्र]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[उडुपी चिकमगळूर लोकसभा मतदारसंघ|उडुपी चिकमगळूर]] | [[कोटा श्रीनिवास पुजारी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[हासन लोकसभा मतदारसंघ|हासन]] | [[श्रेयस पटेल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[दक्षिण कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कन्नड]] | [[ब्रिजेश चौटा|कॅप्टब ब्रिजेश चौटा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[चित्रदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|चित्रदुर्ग]] | [[गोविंद करजोळ|गोविंद मुक्तप्पा करजोळ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[तुमकुर लोकसभा मतदारसंघ|तुमकुर]] | [[विरण्णा सोमण्णा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती राज्यमंत्री]] व [[रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २० | [[मंड्या लोकसभा मतदारसंघ|मंड्या]] | [[एच.डी. कुमारस्वामी|हरदनहळ्ळी देवेगौडा कुमारस्वामी]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अवजड उद्योग मंत्रालय (भारत)|अवजड उद्योग मंत्री]] व [[पोलाद मंत्रालय (भारत)|पोलाद मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २१ | [[मैसुरू लोकसभा मतदारसंघ|मैसुरू]] | [[यदुवीर कृष्णदत्त चामराज वडियार|महाराज यदुवीर कृष्णदत्त चामराज वडियार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[चामराजनगर लोकसभा मतदारसंघ|चामराजनगर]] | [[सुनील बोस]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[बंगळूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ|बंगळूर ग्रामीण]] | [[चोलेनहळ्ळी मंजुनाथ|डॉ. चोलेनहळ्ळी नंजप्पा मंजुनाथ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[बंगळूर उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर बंगळूर]] | [[शोभा करंदालजे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालय (भारत)|सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग राज्यमंत्री]] व [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम आणि रोजगार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २५ | [[बंगळूर मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मध्य बंगळूर]] | [[पी.सी. मोहन|पी. चिक्कामुनी मोहन]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[बंगळूर दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण बंगळूर]] | [[तेजस्वी सूर्या|ॲड. तेजस्वी सूर्या]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २७ | [[चिकबळ्ळापूर लोकसभा मतदारसंघ|चिकबळ्ळापूर]] | [[केशवरेड्डी सुधाकर|डॉ. केशवरेड्डी सुधाकर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[कोलार लोकसभा मतदारसंघ|कोलार]] | [[एम. मल्लेश बाबू]] |bgcolor=#02865A| | [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===केरळ=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[केरळ|<span style="color:white;">'''केरळ'''</span>]] |- | १ | [[कासारगोड लोकसभा मतदारसंघ|कासरगोड]] | [[राजमोहन उन्नीथन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[कण्णुर लोकसभा मतदारसंघ|कण्णुर]] | [[के. सुधाकरन|ॲड. कुंभकुडी रमुन्नी सुधाकरन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[वटकरा लोकसभा मतदारसंघ|वटकरा]] | [[शफी पारंबिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"| ४ | rowspan="2"| [[वायनाड लोकसभा मतदारसंघ|वायनाड]] | [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |१८ जून २०२४ रोजी राजीनामा |- | [[प्रियंका गांधी|प्रियंका रॉबर्ट वाड्रा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |२३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी पोट-निवडणुकीत विजय |- | ५ | [[कोळिकोड लोकसभा मतदारसंघ|कोळिकोड]] | [[एम.के. राघवन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[मलप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|मलप्पुरम]] | [[ई.टी. मुहम्मद बशीर]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[पोन्नानी लोकसभा मतदारसंघ|पोन्नानी]] | [[एम.पी. अब्दुस्समद समदानी]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[पलक्कड लोकसभा मतदारसंघ|पलक्कड]] | [[व्ही.के. श्रीकांदन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[अलातुर लोकसभा मतदारसंघ|अलातुर]] | [[के. राधाकृष्णन (राजकारणी)|के. राधाकृष्णन]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[त्रिशूर लोकसभा मतदारसंघ|त्रिशूर]] | [[सुरेश गोपी|सुरेश गोपीनाथन गोपी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू राज्यमंत्री]] व [[पर्यटन मंत्रालय (भारत)|पर्यटन राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[चलाकुडी लोकसभा मतदारसंघ|चलाकुडी]] | [[बेनी बेहानन|बेनी थॉमस बेहानन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[एर्नाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|एर्नाकुलम]] | [[हिबी एडन|हिबी जॉर्ज एडन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[इडुक्की लोकसभा मतदारसंघ|इडुक्की]] | [[डीन कुरियाकोसे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[कोट्टायम लोकसभा मतदारसंघ|कोट्टायम]] | [[फ्रान्सिस जॉर्ज (राजकारणी)|फ्रान्सिस जॉर्ज]] |bgcolor=#CC6600| | [[केरळ काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[अलप्पुळा लोकसभा मतदारसंघ|अलप्पुळा]] | [[के.सी. वेणूगोपाल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १६ | [[मावेलीकरा लोकसभा मतदारसंघ|मावेलीकरा]] | [[कोडीकुन्निल सुरेश|ॲड. सुरेश कुंजन कोडीकुन्निल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[पतनमतिट्टा लोकसभा मतदारसंघ|पतनमतिट्टा]] | [[अँटो अँटनी|ॲड. अँटो कुरुविल्ला अँटनी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १८ | [[कोल्लम लोकसभा मतदारसंघ|कोल्लम]] | [[एन.के. प्रेमचंद्रन|ॲड. एन.के. प्रेमचंद्रन]] |bgcolor=#d84c4c| | [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष|भारतीय क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १९ | [[अट्टिंगल लोकसभा मतदारसंघ|अट्टिंगल]] | [[अडूर प्रकाश|ॲड. प्रकाश कुंजुरामन अडूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २० | [[तिरुवनंतपुरम लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवनंतपुरम]] | [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===लद्दाख=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[लद्दाख|<span style="color:white;">'''लद्दाख'''</span>]] |- | १ | [[लद्दाख लोकसभा मतदारसंघ|लद्दाख]] | [[मोहम्मद हनीफा]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===लक्षद्वीप=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[लक्षद्वीप|<span style="color:white;">'''लक्षद्वीप'''</span>]] |- | १ | [[लक्षद्वीप लोकसभा मतदारसंघ|लक्षद्वीप]] | [[मोहम्मद हम्दुल्ला सईद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===मध्य प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मध्य प्रदेश|<span style="color:white;">'''मध्य प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[मोरेना लोकसभा मतदारसंघ|मोरेना]] | [[शिवमंगल सिंह तोमर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[भिंड लोकसभा मतदारसंघ|भिंड]] | [[संध्या रे|ॲड. संध्या सुमन रे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[ग्वाल्हेर लोकसभा मतदारसंघ|ग्वाल्हेर]] | [[भरतसिंह कुशवाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[गुना लोकसभा मतदारसंघ|गुना]] | [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[दूरसंचार मंत्रालय (भारत)|दूरसंचार मंत्री]] व [[पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्रालय|पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ५ | [[सागर लोकसभा मतदारसंघ|सागर]] | [[लता वानखेडे|डॉ. लता वानखेडे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[तिकमगढ लोकसभा मतदारसंघ|तिकमगढ]] | [[वीरेंद्र कुमार खटीक|डॉ. वीरेंद्र कुमार खटीक]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[दामोह लोकसभा मतदारसंघ|दामोह]] | [[राहुल लोधी|राहुल सिंह लोधी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[खजुराहो लोकसभा मतदारसंघ|खजुराहो]] | [[व्ही.डी. शर्मा|विष्णु दत्त शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[सतना लोकसभा मतदारसंघ|सतना]] | [[गणेश सिंह|गणेश कमलभान सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[रेवा लोकसभा मतदारसंघ|रेवा]] | [[जनार्दन मिश्रा|जनार्दन रामधर मिश्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[सिधी लोकसभा मतदारसंघ|सिधी]] | [[राजेश मिश्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[शाहडोल लोकसभा मतदारसंघ|शाहडोल]] | [[हिमाद्री सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[जबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|जबलपूर]] | [[आशिष दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[मंडला लोकसभा मतदारसंघ|मंडला]] | [[फग्गन सिंह कुलास्ते|ॲड. फग्गन सिंह कुलास्ते]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[बालाघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालाघाट]] | [[भारती पारधी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[छिंदवाडा लोकसभा मतदारसंघ|छिंदवाडा]] | [[विवेक कुमार साहू|विवेक कुमार "बंटी" साहू]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[होशंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|होशंगाबाद]] | [[दर्शन सिंह चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[विदिशा लोकसभा मतदारसंघ|विदिशा]] | [[शिवराज सिंह चौहान|शिवराज सिंह प्रेमसिंह चौहान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी तथा शेतकरी कल्याण मंत्री]] व [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १९ | [[भोपाळ लोकसभा मतदारसंघ|भोपाळ]] | [[आलोक शर्मा (भारतीय राजकारणी)|आलोक शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[राजगढ लोकसभा मतदारसंघ|राजगढ]] | [[रोडमल नागर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[देवास लोकसभा मतदारसंघ|देवास]] | [[महेंद्र सिंग सोलंकी|ॲड. महेंद्र रामसिंह सोलंकी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[उज्जैन लोकसभा मतदारसंघ|उज्जैन]] | [[अनिल फिरोजिया|अनिल भुरेलाल फिरोजिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[मंदसौर लोकसभा मतदारसंघ|मंदसौर]] | [[सुधीर गुप्ता|सुधीर रामचंद्र गुप्ता]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[रतलाम लोकसभा मतदारसंघ|रतलाम]] | [[अनिता नागर सिंह चौहान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २५ | [[धार लोकसभा मतदारसंघ|धार]] | [[सावित्री ठाकूर|सावित्री तुकाराम ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)|महिला आणि बाल विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २६ | [[इंदूर लोकसभा मतदारसंघ|इंदूर]] | [[शंकर लालवाणी|शंकर जमनादास लालवाणी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २७ | [[खरगोन लोकसभा मतदारसंघ|खरगोन]] | [[गजेंद्र पटेल|ॲड. गजेंद्र उमरावसिंह पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[खंडवा लोकसभा मतदारसंघ|खंडवा]] | [[ज्ञानेश्वर पाटील]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २९ | [[बेतुल लोकसभा मतदारसंघ|बेतुल]] | [[दुर्गा दास उईके]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आदिवासी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|आदिवासी व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |} ===महाराष्ट्र=== {| class="wikitable sortable sticky-header" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[महाराष्ट्र|<span style="color:white;">'''महाराष्ट्र'''</span>]] |- | १ | [[नंदुरबार लोकसभा मतदारसंघ|नंदुरबार]] | [[गोवाळ पाडवी|गोवाल कागडा पाडवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[धुळे लोकसभा मतदारसंघ|धुळे]] | [[शोभा बच्छाव|शोभा दिनेश बच्छाव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[जळगाव लोकसभा मतदारसंघ|जळगाव]] | [[स्मिता वाघ|स्मिता उदय वाघ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[रावेर लोकसभा मतदारसंघ|रावेर]] | [[रक्षा खडसे|रक्षा निखिल खडसे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ५ | [[बुलढाणा लोकसभा मतदारसंघ|बुलढाणा]] | [[प्रतापराव गणपतराव जाधव]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आयुष मंत्रालय|आयुष राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६ | [[अकोला लोकसभा मतदारसंघ|अकोला]] | [[अनुप धोत्रे|अनुप संजय धोत्रे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[अमरावती लोकसभा मतदारसंघ|अमरावती]] | [[बळवंत वानखेडे|बळबंत बसवंत वानखेडे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[वर्धा लोकसभा मतदारसंघ|वर्धा]] | [[अमर काळे|अमर शरद काळे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[रामटेक लोकसभा मतदारसंघ|रामटेक]] | [[श्यामकुमार बर्वे|श्यामकुमार दौलत बर्वे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[नागपूर लोकसभा मतदारसंघ|नागपूर]] | [[नितीन गडकरी|नितीन जयराम गडकरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते परिवहन आणि राजमार्ग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ११ | [[भंडारा-गोंदिया लोकसभा मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] | [[प्रशांत पडोळे|डॉ. प्रशांत यादवराव पडोळे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर]] | [[नामदेव किरसान|नामदेव दसाराम किरसान]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[चंद्रपूर लोकसभा मतदारसंघ|चंद्रपूर]] | [[प्रतिभा धानोरकर|प्रतिभा सुरेश धानोरकर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[यवतमाळ-वाशिम लोकसभा मतदारसंघ|यवतमाळ-वाशिम]] | [[संजय देशमुख (राजकारणी)|संजय उत्तमराव देशमुख]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[हिंगोली लोकसभा मतदारसंघ|हिंगोली]] | [[नागेश पाटील-आष्टीकर|नागेश बापूराव पाटील-आष्टीकर]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"| १६ | rowspan="2"| [[नांदेड लोकसभा मतदारसंघ|नांदेड]] | [[वसंत चव्हाण|वसंत बळवंत चव्हाण]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |२६ ऑगस्ट २०२४ रोजी निधन |- | [[रविंद्र वसंतराव चव्हाण]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] |२३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी पोट-निवडणुकीत विजय |- | १७ | [[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]] | [[संजय हरिभाऊ जाधव]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १८ | [[जालना लोकसभा मतदारसंघ|जालना]] | [[कल्याण वैजिनाथ काळे|डॉ. कल्याण वैजिनाथ काळे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १९ | [[औरंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]] | [[संदिपान भुमरे|संदिपान असाराम भुमरे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[दिंडोरी लोकसभा मतदारसंघ|दिंडोरी]] | [[भास्कर भगरे|भास्कर मुरलीधर भगरे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[नाशिक लोकसभा मतदारसंघ|नाशिक]] | [[राजाभाऊ वाजे|राजाभाऊ प्रकाश वाजे]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २२ | [[पालघर लोकसभा मतदारसंघ|पालघर]] | [[हेमंत सावरा|डॉ. हेमंत विष्णू सावरा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[भिवंडी लोकसभा मतदारसंघ|भिवंडी]] | [[सुरेश म्हात्रे|सुरेश गोपीनाथ म्हात्रे उर्फ 'बाळ्या मामा']] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[कल्याण लोकसभा मतदारसंघ|कल्याण]] | [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २५ | [[ठाणे लोकसभा मतदारसंघ|ठाणे]] | [[नरेश म्हस्के|नरेश गणपत म्हस्के]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[मुंबई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर मुंबई]] | [[पियुष गोयल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोयल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय|वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २७ | [[मुंबई वायव्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पश्चिम मुंबई]] | [[रविंद्र वाईकर|रविंद्र दत्ताराम वायकर]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[मुंबई ईशान्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पूर्व मुंबई]] | [[संजय दिना पाटील]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[मुंबई उत्तर मध्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-मध्य मुंबई]] | [[वर्षा गायकवाड|वर्षा एकनाथ गायकवाड]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[मुंबई दक्षिण मध्य लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण-मध्य मुंबई]] | [[अनिल देसाई|अनिल यशवंत देसाई]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३१ | [[मुंबई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण मुंबई]] | [[अरविंद सावंत|अरविंद गणपत सावंत]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३२ | [[रायगड लोकसभा मतदारसंघ|रायगड]] | [[सुनील तटकरे|सुनील दत्तात्रय तटकरे]] |bgcolor=#00B2B2| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३३ | [[मावळ लोकसभा मतदारसंघ|मावळ]] | [[श्रीरंग बारणे|श्रीरंग चंदू 'अप्पा' बारणे]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३४ | [[पुणे लोकसभा मतदारसंघ|पुणे]] | [[मुरलीधर मोहोळ|मुरलीधर किसन मोहोळ]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[सहकार मंत्रालय|सहकार राज्यमंत्री]] व [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी विमान वाहतूक राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३५ | [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती]] | [[सुप्रिया सुळे|सुप्रिया सदानंद सुळे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३६ | [[शिरुर लोकसभा मतदारसंघ|शिरुर]] | [[अमोल कोल्हे|डॉ. अमोल रामसिंह कोल्हे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३७ | [[अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघ|अहमदनगर]] | [[निलेश लंके|निलेश ज्ञानदेव लंके]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३८ | [[शिर्डी लोकसभा मतदारसंघ|शिर्डी]] | [[भाऊसाहेब राजाराम वाकचौरे]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[बीड लोकसभा मतदारसंघ|बीड]] | [[बजरंग सोनवणे|बजरंग मनोहर सोनवणे]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४० | [[उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|उस्मानाबाद]] | [[ओमराजे निंबाळकर|ओमप्रकाश पवन निंबाळकर]] |bgcolor=#FD7D24| | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४१ | [[लातूर लोकसभा मतदारसंघ|लातूर]] | [[शिवाजी बंडप्पा काळगे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४२ | [[सोलापूर लोकसभा मतदारसंघ|सोलापूर]] | [[प्रणिती शिंदे|ॲड. प्रणिती सुशीलकुमार शिंदे]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४३ | [[माढा लोकसभा मतदारसंघ|माढा]] | [[धैर्यशील मोहिते-पाटील|धैर्यशील राजसिंह मोहिते-पाटील]] |bgcolor=#0029B0| | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४४ | [[सांगली लोकसभा मतदारसंघ|सांगली]] | [[विशाल पाटील|विशाल प्रकाश पाटील]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४५ | [[सातारा लोकसभा मतदारसंघ|सातारा]] | [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४६ | [[रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] | [[नारायण राणे|नारायण तातू राणे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४७ | [[कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघ|कोल्हापूर]] | [[कोल्हापूरचे दुसरे शाहू|श्रीमंत छत्रपती द्वितीय शाहूराजे शहाजीराजे भोसले]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४८ | [[हातकणंगले लोकसभा मतदारसंघ|हातकणंगले]] | [[धैर्यशील माने|धैर्यशील संभाजी माने]] |bgcolor=#F37020| | [[शिवसेना]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===मणिपूर=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मणिपूर|<span style="color:white;">'''मणिपूर'''</span>]] |- | १ | [[आंतर मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|आंतर मणिपूर]] | [[अंगोमचा बिमोल अकोईजाम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[बाह्य मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|बाह्य मणिपूर]] | [[अल्फ्रेड कान-न्गाम आर्थर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===मेघालय=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मेघालय|<span style="color:white;">'''मेघालय'''</span>]] |- | rowspan="2"|१ | rowspan="2"|[[शिलाँग लोकसभा मतदारसंघ|शिलाँग]] | [[रिकी एजे सिंग्कॉन]] |bgcolor=#007FFF| | [[व्हॉइस ऑफ द पीपल पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | १९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी निधन |- | colspan="5"| रिक्त ''(१९ फेब्रुवारी २०२६ पासून)'' | |- | २ | [[तुरा लोकसभा मतदारसंघ|तुरा]] | [[सालेंग संगमा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===मिझोरम=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[मिझोरम|<span style="color:white;">'''मिझोरम'''</span>]] |- | १ | [[मिझोरम लोकसभा मतदारसंघ|मिझोरम]] | [[रिचर्ड वानलालहमंगाइहा]] | style="background-color:{{झोरम पीपल्स मूव्हमेंट/meta/color}}" | | [[झोरम पीपल्स मूव्हमेंट]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |} ===नागालॅंड=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[नागालॅंड|<span style="color:white;">'''नागालॅंड'''</span>]] |- | १ | [[नागालॅंड लोकसभा मतदारसंघ|नागालॅंड]] | [[एस. सुपोंगमेरेन जमीर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रीय प्रदेश दिल्ली=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[दिल्ली|<span style="color:white;">'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रीय प्रदेश दिल्ली'''</span>]] |- | १ | [[चांदनी चौक लोकसभा मतदारसंघ|चांदनी चौक]] | [[प्रवीण खंडेलवाल|ॲड. प्रवीण खंडेलवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[ईशान्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पूर्व दिल्ली]] | [[मनोज तिवारी|मनोज चंद्रदेव तिवारी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[पूर्व दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व दिल्ली]] | [[हर्ष मल्होत्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग राज्यमंत्री]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[नवी दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|नवी दिल्ली]] | [[बन्सुरी स्वराज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[वायव्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पश्चिम दिल्ली]] | [[योगेंदर चंदोलिया]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[पश्चिम दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम दिल्ली]] | [[कमलजीत सेहरावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[दक्षिण दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण दिल्ली]] | [[रामवीर सिंह बिधुरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===ओडिशा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[ओडिशा|<span style="color:white;">'''ओडिशा'''</span>]] |- | १ | [[बारगढ लोकसभा मतदारसंघ|बारगढ]] | [[प्रदीप पुरोहित]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[सुंदरगढ लोकसभा मतदारसंघ|सुंदरगढ]] | [[जुआल ओराम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आदिवासी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|आदिवासी व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[संबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|संबलपूर]] | [[धर्मेंद्र प्रधान|धर्मेंद्र देवेंद्र प्रधान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[केओंझार लोकसभा मतदारसंघ|केओंझार]] | [[अनंत नायक]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[मयूरभंज लोकसभा मतदारसंघ|मयूरभंज]] | [[नाबा चरण माझी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बालासोर लोकसभा मतदारसंघ|बालेश्वर]] | [[प्रताप चंद्र सारंगी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[भद्रक लोकसभा मतदारसंघ|भद्रक]] | [[अविमन्यू सेठी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[जाजपूर लोकसभा मतदारसंघ|जाजपूर]] | [[रवींद्र नारायण बेहरा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ९ | [[धेनकनाल लोकसभा मतदारसंघ|धेनकनाल]] | [[रुद्र नारायण पणी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[बोलनगीर लोकसभा मतदारसंघ|बोलनगीर]] | [[संगीता कुमारी सिंह देव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[कालाहांडी लोकसभा मतदारसंघ|कालाहांडी]] | [[मालविका केशरी देव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[नबरंगपूर लोकसभा मतदारसंघ|नबरंगपूर]] | [[बलभद्र माझी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[कंधमाल लोकसभा मतदारसंघ|कंधमाल]] | [[सुकांता कुमार पाणीग्रही]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[कटक लोकसभा मतदारसंघ|कटक]] | [[भर्तूहरी माहताब]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[लोकसभा अध्यक्ष|लोकसभा कार्यकारी अध्यक्ष]] (२४ जून २०२४ — २६ जून २०२४) |- | १५ | [[केंद्रापरा लोकसभा मतदारसंघ|केंद्रापरा]] | [[जय पंडा|बैजयंत जय पंडा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[जगतसिंगपूर लोकसभा मतदारसंघ|जगतसिंगपूर]] | [[बिभू प्रसाद तराई]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[पुरी लोकसभा मतदारसंघ|पुरी]] | [[संबित पात्रा|डॉ. संबित रविंद्रनाथ पात्रा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[भुबनेश्वर लोकसभा मतदारसंघ|भुबनेश्वर]] | [[अपराजिता सारंगी|अपराजिता संतोष सारंगी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[अस्का लोकसभा मतदारसंघ|अस्का]] | [[अनिता सुभदर्शिनी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[बेरहामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बेरहामपूर]] | [[प्रदीपकुमार पाणीग्रही]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २१ | [[कोरापुट लोकसभा मतदारसंघ|कोरापुट]] | [[सप्तगिरी उलाका|सप्तगिरी शंकर उलाका]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===पुद्दुचेरी=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पुद्दुचेरी|<span style="color:white;">'''पुद्दुचेरी'''</span>]] |- | १ | [[पुदुच्चेरी लोकसभा मतदारसंघ|पुद्दुचेरी]] | [[व्ही. वैतिलिंगम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===पंजाब=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पंजाब|<span style="color:white;">'''पंजाब'''</span>]] |- | १ | [[गुरदासपूर लोकसभा मतदारसंघ|गुरदासपूर]] | [[सुखजिंदर सिंह रंधावा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[अमृतसर लोकसभा मतदारसंघ|अमृतसर]] | [[गुरजीत सिंह औजला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"|३ | rowspan="2"|[[खदूर साहिब लोकसभा मतदारसंघ|खदूर साहिब]] | rowspan="2"|[[अमृतपाल सिंग|अमृतपाल सिंह]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | rowspan="2" bgcolor=#FFFFFF| | rowspan="2"|सध्यातरी तटस्थ | जानेवारी २०२५ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला. |- | bgcolor=#ffc305| | [[अकाली दल (वारिस पंजाब दे)]] | |- | ४ | [[जालंधर लोकसभा मतदारसंघ|जालंधर]] | [[चरणजीत सिंह चन्नी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[होशियारपूर लोकसभा मतदारसंघ|होशियारपूर]] | [[राजकुमार छाबेवाल]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ६ | [[आनंदपूर साहिब लोकसभा मतदारसंघ|आनंदपूर साहिब]] | [[मलविंदर सिंह कांग]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ७ | [[लुधियाना लोकसभा मतदारसंघ|लुधियाना]] | [[अमरिंदर सिंह राजा वारिंग]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[फतेहगढ साहिब लोकसभा मतदारसंघ|फतेहगढ साहिब]] | [[अमर सिंह (पंजाबी राजकारणी)|अमर मलकैत सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"|९ | rowspan="2"|[[फरीदकोट लोकसभा मतदारसंघ|फरीदकोट]] | rowspan="2"|[[सरबजीत सिंह खालसा|सरबजीतसिंह बियंतसिंह खालसा]] |bgcolor=#D3D3D3| | [[अपक्ष]] | rowspan="2" bgcolor=#FFFFFF| | rowspan="2"|सध्यातरी तटस्थ | जानेवारी २०२५ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला. |- | bgcolor=#ffc305| | [[अकाली दल (वारिस पंजाब दे)]] | |- | १० | [[फिरोझपूर लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझपूर]] | [[शेर सिंह घुबया]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[भटिंडा लोकसभा मतदारसंघ|भटिंडा]] | [[हरसिम्रत कौर बादल]] |bgcolor=#0F204A| | [[शिरोमणी अकाली दल]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १२ | [[संगरुर लोकसभा मतदारसंघ|संगरुर]] | [[गुरमीत सिंह मीत हायर]] |bgcolor=#0072B0| | [[आम आदमी पक्ष]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १३ | [[पटियाला लोकसभा मतदारसंघ|पटियाला]] | [[धरमवीर गांधी|डॉ. धरमवीर गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===राजस्थान=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[राजस्थान|<span style="color:white;">'''राजस्थान'''</span>]] |- | १ | [[गंगानगर लोकसभा मतदारसंघ|गंगानगर]] | [[कुलदीप इंदोरा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[बिकानेर लोकसभा मतदारसंघ|बिकानेर]] | [[अर्जुन राम मेघवाल|ॲड. अर्जुनराम लखुराम मेघवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[भारताचे कायदा व न्यायमंत्री|कायदा आणि न्याय राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३ | [[चुरू लोकसभा मतदारसंघ|चुरू]] | [[राहुल कासवान|राहुल रामसिंह कासवान]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[झुनझुनु लोकसभा मतदारसंघ|झुनझुनु]] | [[ब्रिजेंद्र सिंह ओला|ॲड. ब्रिजेंद्रसिंह सिसराम ओला]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५ | [[सिकर लोकसभा मतदारसंघ|सिकर]] | [[अमरा राम]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[जयपूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर ग्रामीण]] | [[राव राजेंद्र सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[जयपूर लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर]] | [[मंजू शर्मा (राजकारणी)|मंजू शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[अलवर लोकसभा मतदारसंघ|अलवर]] | [[भूपेंद्र यादव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[भरतपूर लोकसभा मतदारसंघ|भरतपूर]] | [[संजना जाटव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[करौली-धौलपूर लोकसभा मतदारसंघ|करौली-धौलपूर]] | [[भजनलाल जाटव]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[दौसा लोकसभा मतदारसंघ|दौसा]] | [[मुरारीलाल मीणा|मुरारीलाल नारायण मीणा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[टोंक-सवाई माधोपूर लोकसभा मतदारसंघ|टोंक-सवाई माधोपूर]] | [[हरीश चंद्र मीणा|हरीशचंद्र नारायण मीना]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|अजमेर]] | [[भगीरथ चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १४ | [[नागौर लोकसभा मतदारसंघ|नागौर]] | [[हनुमान बेनिवाल|ॲड. हनुमान रामदेव बेनिवाल]] |bgcolor=#FFD42A| | [[राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[पाली लोकसभा मतदारसंघ|पाली]] | [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[जोधपूर लोकसभा मतदारसंघ|जोधपूर]] | [[गजेंद्र सिंह शेखावत|गजेंद्रसिंह शंकरसिंह शेखावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संस्कृती मंत्रालय (भारत)|संस्कृती मंत्री]] व [[पर्यटन मंत्रालय (भारत)|पर्यटन मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १७ | [[बारमेर लोकसभा मतदारसंघ|बारमेर]] | [[उम्मेदा राम बेनिवाल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १८ | [[जालोर लोकसभा मतदारसंघ|जालोर]] | [[लुंबाराम चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १९ | [[उदयपूर लोकसभा मतदारसंघ|उदयपूर]] | [[मन्नालाल रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[बांसवाडा लोकसभा मतदारसंघ|बांसवाडा]] | [[राजकुमार रौत|राजकुमार शंकरलाल रौत]] |bgcolor=#FF0000| | [[भारत आदिवासी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[चित्तौडगढ लोकसभा मतदारसंघ|चित्तौडगढ]] | [[चंद्र प्रकाश जोशी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २२ | [[राजसमंड लोकसभा मतदारसंघ|राजसमंड]] | [[महिमा कुमारी मेवाड]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २३ | [[भिलवाडा लोकसभा मतदारसंघ|भिलवाडा]] | [[दामोदर अग्रवाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २४ | [[कोटा लोकसभा मतदारसंघ|कोटा]] | [[ओम बिर्ला|ओम श्रीकृष्ण बिर्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[लोकसभा अध्यक्ष]] (२६ जून २०२४ पासून) |- | २५ | [[झालावाड-बरान लोकसभा मतदारसंघ|झालावाड-बरान]] | [[दुष्यंत सिंग|दुष्यंत हेमंत सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===सिक्कीम=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[सिक्कीम|<span style="color:white;">'''सिक्कीम'''</span>]] |- | १ | [[सिक्कीम लोकसभा मतदारसंघ|सिक्कीम]] | [[इंद्र सिंग सुब्बा|डॉ. इंद्र सिंह सुब्बा]] | bgcolor=#ED1E26| | [[सिक्कीम क्रांतिकारी मोर्चा]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===तमिळनाडू=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[तमिळनाडू|<span style="color:white;">'''तमिळनाडू'''</span>]] |- | १ | [[तिरुवल्लुर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवल्लुर]] | [[शशिकांत सेंथिल]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[चेन्नई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर चेन्नई]] | [[कलानिधी वीरस्वामी|डॉ. कलानिधी अर्कॉट वीरस्वामी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ३ | [[चेन्नई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण चेन्नई]] | [[तमिळची तंगपांडियन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ४ | [[चेन्नई मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मध्य चेन्नई]] | [[दयानिधी मारन|दयानिधी मुरसोली मारन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ५ | [[श्रीपेरुंबुदुर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीपेरुंबुदुर]] | [[टी.आर. बालू|थलीकोट्टाई राजतेवर बालू]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ६ | [[कांचीपुरम लोकसभा मतदारसंघ|कांचीपुरम]] | [[जी. सेल्वम|ॲड. गणेशन सेल्वम]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ७ | [[अरक्कोणम लोकसभा मतदारसंघ|अरक्कोणम]] | [[एस. जगतरक्षणन|स्वामी गण्णु जगतरक्षणन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ८ | [[वेल्लोर लोकसभा मतदारसंघ|वेल्लोर]] | [[काथीर आनंद]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ९ | [[कृष्णगिरी लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णगिरी]] | [[के. गोपीनाथ]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[धरमपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धरमपुरी]] | [[ए. मणी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ११ | [[तिरुवन्नमलै लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवन्नमलै]] | [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १२ | [[अरानी लोकसभा मतदारसंघ|अरानी]] | [[एम.एस. थरानीवेंदन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १३ | [[विलुप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|विलुप्पुरम]] | [[डी. रविकुमार|डॉ. रवि दुराईस्वामी कुमार]] |bgcolor=#1E90FF| | [[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[कल्लाकुरिची लोकसभा मतदारसंघ|कल्लाकुरिची]] | [[मलाईरासन डी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १५ | [[सेलम लोकसभा मतदारसंघ|सेलम]] | [[टी.एम. सेल्वागणपती]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १६ | [[नमक्कल लोकसभा मतदारसंघ|नमक्कल]] | [[व्ही.एस. माथेश्वरन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १७ | [[एरोड लोकसभा मतदारसंघ|एरोड]] | [[के.ई. प्रकाश]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १८ | [[तिरुप्पूर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुप्पूर]] | [[के. सुब्बरायन]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १९ | [[निलगिरी लोकसभा मतदारसंघ|निलगिरी]] | [[आंदिमुथू राजा|ॲड. आंदिमुथू राजा]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २० | [[कोईंबतूर लोकसभा मतदारसंघ|कोईंबतूर]] | [[गणपती पी. राजकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २१ | [[पोल्लाची लोकसभा मतदारसंघ|पोल्लाची]] | [[के. ईश्वरसामी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २२ | [[दिंडिगुल लोकसभा मतदारसंघ|दिंडुक्कल]] | [[आर. सचितानंतम]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[करुर लोकसभा मतदारसंघ|करुर]] | [[जोतिमणी|जोतिमणी सेन्नीमलाई]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[तिरुचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिरापल्ली]] | [[दुराई वायको]] |bgcolor=#FC0000| | [[मारूमालारची द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २५ | [[पेरांबलुर लोकसभा मतदारसंघ|पेरांबलुर]] | [[के.एन. अरुण नेहरू]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | २६ | [[कड्डलोर लोकसभा मतदारसंघ|कड्डलोर]] | [[एम.के. विष्णू प्रसाद|डॉ. एम.के. विष्णू प्रसाद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २७ | [[चिदंबरम लोकसभा मतदारसंघ|चिदंबरम]] | [[तो. तिरुमावलवन|डॉ. थोलकप्पियान तिरुमावलवन]] |bgcolor=#1E90FF| | [[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २८ | [[मयिलादुतुराई लोकसभा मतदारसंघ|मयिलादुतुराई]] | [[सुधा रामकृष्णन]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[नागपट्टिनम लोकसभा मतदारसंघ|नागपट्टिनम]] | [[सेल्वराज व्ही]] |bgcolor=#cb0922| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[तंजावुर लोकसभा मतदारसंघ|तंजावूर]] | [[एस. मुरसोली]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ३१ | [[शिवगंगा लोकसभा मतदारसंघ|शिवगंगा]] | [[कार्ति चिदंबरम|ॲड. कार्ती पलाणीअप्पन चिदंबरम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३२ | [[मदुरै लोकसभा मतदारसंघ|मदुराई]] | [[एस. व्यंकटेशन]] |bgcolor=#cc0d0d| | [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३३ | [[तेनी लोकसभा मतदारसंघ|तेनी]] | [[थंगा तमिळ सेल्वन]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ३४ | [[विरुधुनगर लोकसभा मतदारसंघ|विरुधुनगर]] | [[माणिका टागोर|ॲड. माणिका बहीरथ टागोर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[रामनाथपुरम लोकसभा मतदारसंघ|रामनाथपुरम]] | [[नवस्कनी|कणी खदारमीरा नवस]] |bgcolor=#006600| | [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३६ | [[तूतुक्कुडी लोकसभा मतदारसंघ|तूतुक्कुडी]] | [[एम.के. कनिमोळी]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ३७ | [[तेनकाशी लोकसभा मतदारसंघ|तेनकाशी]] | [[राणी श्रीकुमार|डॉ. राणी श्रीकुमार]] |bgcolor=#FF0D0D| | [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | ३८ | [[तिरुनलवेली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुनलवेली]] | [[सी. रॉबर्ट ब्रुस]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[कन्याकुमारी लोकसभा मतदारसंघ|कन्याकुमारी]] | [[विजय वसंत|विजय वसंत कुमार]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===तेलंगणा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[तेलंगणा|<span style="color:white;">'''तेलंगण'''</span>]] |- | १ | [[आदिलाबाद लोकसभा मतदारसंघ|आदिलाबाद]] | [[गोडम नागेश]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[पेड्डापल्ले लोकसभा मतदारसंघ|पेद्दापल्ले]] | [[वामसी कृष्णा गड्डम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[करीमनगर लोकसभा मतदारसंघ|करीमनगर]] | [[बंडी संजय कुमार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[निझामाबाद लोकसभा मतदारसंघ|निझामाबाद]] | [[अरविंद धर्मापुरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[झहीराबाद लोकसभा मतदारसंघ|झहीराबाद]] | [[सुरेश कुमार शेतकर|सुरेश शिवराव शेतकर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६ | [[मेडक लोकसभा मतदारसंघ|मेडक]] | [[रघुनंदन राव]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७ | [[मलकजगिरी लोकसभा मतदारसंघ|मलकजगिरी]] | [[एटेला राजेंद्र]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[सिकंदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|सिकंदराबाद]] | [[जी. किशन रेड्डी|गंगापुरम किशन रेड्डी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा मंत्री]] व [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ९ | [[हैदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|हैदराबाद]] | [[असदुद्दीन ओवैसी]] |bgcolor=#0c6b4b| | [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]] |bgcolor=#FFFFFF| | तटस्थ | |- | १० | [[चेवेल्ला लोकसभा मतदारसंघ|चेवेल्ला]] | [[कोंडा विश्वेश्वर रेड्डी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[महबुबनगर लोकसभा मतदारसंघ|महबुबनगर]] | [[धर्मवरपू कोट्टम अरुणा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[नगरकुर्नूल लोकसभा मतदारसंघ|नगरकुर्नूल]] | [[मल्लू रवी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[नालगोंडा लोकसभा मतदारसंघ|नालगोंडा]] | [[कुंडुरु रघुवीर]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १४ | [[भोंगीर लोकसभा मतदारसंघ|भोंगीर]] | [[चामला किरणकुमार रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १५ | [[वारंगल लोकसभा मतदारसंघ|वरंगळ]] | [[कडियम काव्या]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १६ | [[महबुबाबाद लोकसभा मतदारसंघ|महबुबाबाद]] | [[पी. बलराम]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[खम्मम लोकसभा मतदारसंघ|खम्मम]] | [[रामसहायम रघुराम रेड्डी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===त्रिपुरा=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[त्रिपुरा|<span style="color:white;">'''त्रिपुरा'''</span>]] |- | १ | [[त्रिपुरा पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|त्रिपुरा पश्चिम]] | [[बिपलब कुमार देब]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[त्रिपुरा पूर्व लोकसभा मतदारसंघ|त्रिपुरा पूर्व]] | [[कृती देवी देबबर्मन]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===उत्तर प्रदेश=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तर प्रदेश|<span style="color:white;">'''उत्तर प्रदेश'''</span>]] |- | १ | [[सहारनपूर लोकसभा मतदारसंघ|सहारनपूर]] | [[इम्रान मसूद]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]] | [[इक्रा चौधरी|चौधरी इक्रा मुनव्वर हसन]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३ | [[मुझफ्फरनगर लोकसभा मतदारसंघ|मुझफ्फरनगर]] | [[हरेंद्र सिंग मलिक]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४ | [[बिजनोर लोकसभा मतदारसंघ|बिजनोर]] | [[चंदन चौहान|चंदन संजय चौहान]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[नगीना लोकसभा मतदारसंघ|नगीना]] | [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]] |bgcolor=#003597| | [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]] |bgcolor=#FFFFFF| | सध्यातरी तटस्थ | |- | ६ | [[मोरादाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मोरादाबाद]] | [[रुची वीरा|रुची उदयन वीरा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७ | [[रामपूर लोकसभा मतदारसंघ|रामपूर]] | [[मोहिबुल्ला नदवी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ८ | [[संभल लोकसभा मतदारसंघ|संभल]] | [[झिया उर रहमान बर्क|ॲड. झियाउर मामलुकउर रहमान बर्क]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[अमरोहा लोकसभा मतदारसंघ|अमरोहा]] | [[कंवर सिंह तंवर|कंवरसिंह हुकुमचंद तंवर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १० | [[मीरत लोकसभा मतदारसंघ|मेरठ]] | [[अरुण गोविल|अरुण चंद्रप्रकाश गोविल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ११ | [[बागपत लोकसभा मतदारसंघ|बागपत]] | [[राजकुमार सांगवान]] |bgcolor=#006400| | [[राष्ट्रीय लोक दल]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १२ | [[गाझियाबाद लोकसभा मतदारसंघ|गाझियाबाद]] | [[अतुल गर्ग|अतुल दिनेशचंद्र गर्ग]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १३ | [[गौतम बुद्ध नगर लोकसभा मतदारसंघ|गौतम बुद्ध नगर]] | [[महेश शर्मा|डॉ. महेश कैलाशचंद शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[बुलंदशहर लोकसभा मतदारसंघ|बुलंदशहर]] | [[भोला सिंह|भोला किशनलाल सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १५ | [[अलीगढ लोकसभा मतदारसंघ|अलीगढ]] | [[सतीश कुमार गौतम|सतीश दामोदर गौतम]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १६ | [[हाथरस लोकसभा मतदारसंघ|हाथरस]] | [[अनूप प्रधान|अनूप लाहोरीलाल प्रधान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १७ | [[मथुरा लोकसभा मतदारसंघ|मथुरा]] | [[हेमा मालिनी|हेमा धर्मेंद्र देओल-मालिनी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १८ | [[आग्रा लोकसभा मतदारसंघ|आग्रा]] | [[सत्य पाल सिंग बाघेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] व [[पंचायत राज मंत्रालय|पंचायत राज राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १९ | [[फतेहपूर सिक्री लोकसभा मतदारसंघ|फतेहपूर सिक्री]] | [[राजकुमार चहार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २० | [[फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझाबाद]] | [[अक्षय यादव|अक्षय रामगोपाळ यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[मैनपुरी लोकसभा मतदारसंघ|मैनपुरी]] | [[डिंपल यादव|डिंपल अखिलेश यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २२ | [[ईटा लोकसभा मतदारसंघ|ईटा]] | [[देवेश शाक्य]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[बदाउं लोकसभा मतदारसंघ|बदाउं]] | [[आदित्य यादव|आदित्य शिवपाल यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[आओनला लोकसभा मतदारसंघ|आओनला]] | [[नीरज कुशवाह मौर्य]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २५ | [[बरेली लोकसभा मतदारसंघ|बरेली]] | [[छत्रपालसिंह गंगवार|छत्रपालसिंह रामलालसिंह गंगवार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २६ | [[पीलीभीत लोकसभा मतदारसंघ|पीलीभीत]] | [[जितीन प्रसाद|जितीन जितेंद्र प्रसाद]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय|वाणिज्य आणि उद्योग राज्यमंत्री]] व [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | २७ | [[शाहजहानपूर लोकसभा मतदारसंघ|शाहजहानपूर]] | [[अरुण कुमार सागर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २८ | [[खेरी लोकसभा मतदारसंघ|खेरी]] | [[उत्कर्ष वर्मा|उत्कर्ष धिरेंद्र वर्मा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[धौराहरा लोकसभा मतदारसंघ|धौराहरा]] | [[आनंद भदौरिया]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[सीतापूर लोकसभा मतदारसंघ|सीतापूर]] | [[राकेश राठोड]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३१ | [[हरडोई लोकसभा मतदारसंघ|हरडोई]] | [[जय प्रकाश रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३२ | [[मिसरिख लोकसभा मतदारसंघ|मिसरिख]] | [[अशोक कुमार रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३३ | [[उन्नाव लोकसभा मतदारसंघ|उन्नाव]] | [[साक्षी महाराज|डॉ. सच्चिदानंद आत्मानंदजी हरी साक्षी महाराज]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३४ | [[मोहनलालगंज लोकसभा मतदारसंघ|मोहनलालगंज]] | [[आर.के. चौधरी|ॲड. आर.के. चौधरी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[लखनौ लोकसभा मतदारसंघ|लखनौ]] | [[राजनाथ सिंग|राजनाथ रामबदन सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३६ | [[राय बरेली लोकसभा मतदारसंघ|राय बरेली]] | [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | [[लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते|सभागृह विरोधी पक्षनेता]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ३७ | [[अमेठी लोकसभा मतदारसंघ|अमेठी]] | [[किशोरीलाल शर्मा]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३८ | [[सुलतानपूर लोकसभा मतदारसंघ|सुलतानपूर]] | [[रामभुआल निषाद]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[प्रतापगढ लोकसभा मतदारसंघ|प्रतापगढ]] | [[एस.पी. सिंह पटेल|डॉ. एस.पी. सिंह पटेल]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४० | [[फरुखाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फरुखाबाद]] | [[मुकेश राजपूत|मुकेश लज्जाराम राजपूत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४१ | [[इटावा लोकसभा मतदारसंघ|इटावा]] | [[जितेंद्र कुमार दोहारे]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४२ | [[कन्नौज लोकसभा मतदारसंघ|कन्नौज]] | [[अखिलेश यादव|अखिलेश मुलायम यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४३ | [[कानपूर लोकसभा मतदारसंघ|कानपूर]] | [[रमेश अवस्थी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४४ | [[अकबरपूर लोकसभा मतदारसंघ|अकबरपूर]] | [[देवेंद्र सिंग भोले|देवेंद्र दर्शन सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४५ | [[जलाउन लोकसभा मतदारसंघ|जलाउन]] | [[नारायण दास अहिरवार]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४६ | [[झांसी लोकसभा मतदारसंघ|झांसी]] | [[अनुराग शर्मा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४७ | [[हमीरपूर लोकसभा मतदारसंघ|हमीरपूर]] | [[अजेंद्र सिंह लोधी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४८ | [[बांदा लोकसभा मतदारसंघ|बांदा]] | [[कृष्णा देवी शिवशंकर पटेल]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४९ | [[फतेहपूर लोकसभा मतदारसंघ|फतेहपूर]] | [[नरेश उत्तम पटेल|ॲड. नरेश उत्तम पटेल]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५० | [[कौशंबी लोकसभा मतदारसंघ|कौशांबी]] | [[पुष्पेंद्र सरोज|पुष्पेंद्र इंद्रजीत सरोज]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५१ | [[फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ|फूलपूर]] | [[प्रवीण पटेल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५२ | [[अलाहाबाद लोकसभा मतदारसंघ|अलाहाबाद]] | [[उज्ज्वल रमण सिंह|ॲड. उज्ज्वल रमण सिंह]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५३ | [[बाराबंकी लोकसभा मतदारसंघ|बाराबंकी]] | [[तनुज पुनिया|तनुज पन्ना पुनिया]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५४ | [[फैझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फैझाबाद]] | [[अवधेश प्रसाद|ॲड. अवधेश प्रसाद]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५५ | [[आंबेडकर नगर लोकसभा मतदारसंघ|आंबेडकर नगर]] | [[लालजी वर्मा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५६ | [[बहराईच लोकसभा मतदारसंघ|बहराईच]] | [[आनंदकुमार गोंड]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५७ | [[कैसरगंज लोकसभा मतदारसंघ|कैसरगंज]] | [[करण भूषण सिंह|ॲड. करण ब्रिजभूषण सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५८ | [[श्रावस्ती लोकसभा मतदारसंघ|श्रावस्ती]] | [[राम शिरोमणी वर्मा|राम शिरोमणी दयाराम वर्मा]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ५९ | [[गोंडा लोकसभा मतदारसंघ|गोंडा]] | [[कीर्तिवर्धन सिंग|कीर्तिवर्धन आनंद सिंह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६० | [[डोमारियागंज लोकसभा मतदारसंघ|डोमारियागंज]] | [[जगदंबिका पाल|ॲड. जगदंबिका सुर्यबक्ष पाल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६१ | [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती]] | [[राम प्रसाद चौधरी|रामप्रसाद माणिकराम चौधरी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६२ | [[संत कबीर नगर लोकसभा मतदारसंघ|संत कबीर नगर]] | [[लक्ष्मीकांत निषाद|पप्पू निषाद]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६३ | [[महाराजगंज (उत्तर प्रदेश) लोकसभा मतदारसंघ|महाराजगंज]] | [[पंकज चौधरी|पंकज भगवान चौधरी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६४ | [[गोरखपूर लोकसभा मतदारसंघ|गोरखपूर]] | [[रवी किशन|रविंद्र श्यामनारायण ''रवि किशन'' शुक्ला]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६५ | [[कुशी नगर लोकसभा मतदारसंघ|कुशी नगर]] | [[विजय कुमार दुबे]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६६ | [[देवरिया लोकसभा मतदारसंघ|देवरिया]] | [[शशांक मणी त्रिपाठी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६७ | [[बांसगांव लोकसभा मतदारसंघ|बांसगांव]] | [[कमलेश पासवान|कमलेश ओमप्रकाश पासवान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ६८ | [[लालगंज लोकसभा मतदारसंघ|लालगंज]] | [[दरोगा सरोज|दरोगा प्रसाद सरोज]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ६९ | [[आझमगढ लोकसभा मतदारसंघ|आझमगढ]] | [[धर्मेंद्र यादव|ॲड. धर्मेंद्र अभय यादव]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७० | [[घोसी लोकसभा मतदारसंघ|घोसी]] | [[राजीव राय]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७१ | [[सलीमपूर लोकसभा मतदारसंघ|सलीमपूर]] | [[रमाशंकर राजभर]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७२ | [[बलिया लोकसभा मतदारसंघ|बलिया]] | [[सनातन पांडे]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७३ | [[जौनपूर लोकसभा मतदारसंघ|जौनपूर]] | [[बाबू सिंह कुशवाह]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७४ | [[मछलीशहर लोकसभा मतदारसंघ|मछलीशहर]] | [[प्रिया सरोज|ॲड. प्रिया तुफानी सरोज]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७५ | [[गाझीपूर लोकसभा मतदारसंघ|गाझीपूर]] | [[अफझल अन्सारी|अफझल सुभानुल्लाह अन्सारी]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७६ | [[चंदौली लोकसभा मतदारसंघ|चंदौली]] | [[बिजेंद्र सिंह]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ७७ | [[वाराणसी लोकसभा मतदारसंघ|वाराणसी]] | [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान]], [[कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्रालय|कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्री]], [[अणुऊर्जा|अणुऊर्जा मंत्री]], [[अंतराळ|अंतराळ मंत्री]] लोकसभा सभागृह नेता (९ जून २०२४ पासून) |- | ७८ | [[भदोही लोकसभा मतदारसंघ|भदोही]] | [[विनोदकुमार बिंड|डॉ. विनोदकुमार सचनुराम बिंड]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ७९ | [[मिर्झापूर लोकसभा मतदारसंघ|मिर्झापूर]] | [[अनुप्रिया पटेल|अनुप्रिया आशिष पटेल]] |bgcolor=#27176D| | [[अपना दल (सोनेलाल)]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री]] व [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने आणि खते राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ८० | [[रॉबर्ट्सगंज लोकसभा मतदारसंघ|रॉबर्ट्सगंज]] | [[छोटेलाल खरवार|छोटेलाल रामधनी खरवार]] |bgcolor=#FF2222| | [[समाजवादी पक्ष]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} ===उत्तराखंड=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[उत्तराखंड|<span style="color:white;">'''उत्तराखंड'''</span>]] |- | १ | [[तेहरी गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|तेहरी-गढवाल]] | [[माला राज्य लक्ष्मी शाह|महाराणी मालराज्य मनुजेंद्र शाह]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | २ | [[गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|गढवाल]] | [[अनिल बलुनी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[अलमोडा लोकसभा मतदारसंघ|अलमोडा]] | [[अजय टामटा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ४ | [[नैनिताल-उधमसिंग नगर लोकसभा मतदारसंघ|नैनिताल-उधमसिंग नगर]] | [[अजय भट्ट|अजय कमलापती भट्ट]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[हरिद्वार लोकसभा मतदारसंघ|हरिद्वार]] | [[त्रिवेंद्र सिंह रावत]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |} ===पश्चिम बंगाल=== {| class="wikitable sortable" ! क्र. ! मतदारसंघ ! खासदार ! colspan="2"| पक्ष ! colspan="2"| आघाडी ! नोंदी |- | colspan="8" align="center" bgcolor="grey"| [[पश्चिम बंगाल|<span style="color:white;">'''पश्चिम बंगाल'''</span>]] |- | १ | [[कूच बिहार लोकसभा मतदारसंघ|कूच बिहार]] | [[जगदीशचंद्र बर्मा बसुनिया]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २ | [[अलिपूरदुआर्स लोकसभा मतदारसंघ|अलिपूरद्वार]] | [[मनोज तिग्गा]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३ | [[जलपाईगुडी लोकसभा मतदारसंघ|जलपाईगुडी]] | [[जयंत कुमार रॉय]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ४ | [[दार्जीलिंग लोकसभा मतदारसंघ|दार्जीलिंग]] | [[राजू बिश्ट|राजू विष्णू बिश्ट]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ५ | [[रायगंज लोकसभा मतदारसंघ|रायगंज]] | [[कार्तिक पॉल]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ६ | [[बालुरघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालुरघाट]] | [[सुकांता मजुमदार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] व [[पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्रालय|पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | ७ | [[मालदा उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|मालदा उत्तर]] | [[खगेन मुर्मु|खगेन जलो मुर्मु]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ८ | [[मालदा दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|मालदा दक्षिण]] | [[ईशा खान चौधरी]] |bgcolor=#19AAED| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ९ | [[जंगीपूर लोकसभा मतदारसंघ|जंगीपूर]] | [[खलीलुर रहमान]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १० | [[बहरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बहरामपूर]] | [[युसुफ पठाण]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ११ | [[मुर्शिदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मुर्शिदाबाद]] | [[अबू ताहेर खान|अबू ताहेर बरखातुल्लाह खान]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १२ | [[कृष्णनगर लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णनगर]] | [[महुआ मोइत्रा|महुआ द्विपेंद्रलाल मोइत्रा]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १३ | [[राणाघाट लोकसभा मतदारसंघ|राणाघाट]] | [[जगन्नाथ सरकार (भाजप राजकारणी)|जगन्नाथ सरकार]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | १४ | [[बनगांव लोकसभा मतदारसंघ|बनगांव]] | [[शंतनू ठाकूर|शंतनू मंजुल ठाकूर]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | [[बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्रालय (भारत)|बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) |- | १५ | [[बराकपूर लोकसभा मतदारसंघ|बराकपूर]] | [[पार्था भौमिक]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १६ | [[दम दम लोकसभा मतदारसंघ|दम दम]] | [[सौगाता रॉय|ॲड. सौगाता रॉय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | १७ | [[बारासात लोकसभा मतदारसंघ|बारासात]] | [[ककली घोष दस्तीदार|डॉ. ककली सुदर्शन घोष दस्तीदार]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | rowspan="2"|१८ | rowspan="2"| [[बशीरहाट लोकसभा मतदारसंघ|बशीरहाट]] | [[हाजी नुरुल इस्लाम]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | २५ सप्टेंबर २०२४ रोजी निधन |- | colspan="5"| रिक्त ''(२५ सप्टेंबर २०२४ पासून)'' | |- | १९ | [[जयनगर लोकसभा मतदारसंघ|जयनगर]] | [[प्रतिमा मोंडल|प्रतिमा नारायण मोंडल]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २० | [[मथुरापूर लोकसभा मतदारसंघ|मथुरापूर]] | [[बापी हलदर]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २१ | [[डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघ|डायमंड हार्बर]] | [[अभिषेक बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २२ | [[जादवपूर लोकसभा मतदारसंघ|जाधवपूर]] | [[सायोनी घोष]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २३ | [[कोलकाता उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर कोलकाता]] | [[माला रॉय|माला निर्बेद रॉय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २४ | [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कोलकाता]] | [[सुदीप बंदोपाध्याय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २५ | [[हावरा लोकसभा मतदारसंघ|हावडा]] | [[प्रसून बॅनरजी|प्रसून बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २६ | [[उलुबेरिया लोकसभा मतदारसंघ|उलुबेरिया]] | [[सजदा अहमद]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २७ | [[सेरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|सेरामपूर]] | [[कल्याण बॅनर्जी|ॲड. कल्याण बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २८ | [[हूगळी लोकसभा मतदारसंघ|हूगळी]] | [[रचना बॅनर्जी|रचना रबिंद्रनाथ बॅनर्जी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | २९ | [[आरामबाग लोकसभा मतदारसंघ|आरामबाग]] | [[मिताली बाग]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३० | [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] | [[अभिजित गंगोपाध्याय]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३१ | [[कांती लोकसभा मतदारसंघ|कांती]] | [[सौमेंदू अधिकारी]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३२ | [[घटाल लोकसभा मतदारसंघ|घटाल]] | [[दीपक अधिकारी|दिपक गुरुदास अधिकारी]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३३ | [[झारग्राम लोकसभा मतदारसंघ|झारग्राम]] | [[खेरवाल सोरेन]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३४ | [[मेदिनीपूर लोकसभा मतदारसंघ|मेदिनीपूर]] | [[जून मालिया]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३५ | [[पुरुलिया लोकसभा मतदारसंघ|पुरुलिया]] | [[ज्योतिर्मोय सिंग माहतो|ॲड. ज्योतिर्मोय सिंह माहतो]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३६ | [[बांकुरा लोकसभा मतदारसंघ|बांकुरा]] | [[अरूप चक्रवर्ती]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३७ | [[बिश्नुपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिश्नुपूर]] | [[सौमित्र खान|सौमित्र धनंजय खान]] |bgcolor=#FBB917| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |bgcolor=#FF9933| | [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]] | |- | ३८ | [[बर्धमान-पूर्ब लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान-पूर्ब]] | [[शर्मिला सरकार]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ३९ | [[बर्धमान-दुर्गापूर लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान-दुर्गापूर]] | [[कीर्ति आझाद|कीर्तीवर्धन भागवत आझाद]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४० | [[आसनसोल लोकसभा मतदारसंघ|आसनसोल]] | [[शत्रुघ्न सिन्हा|शत्रुघन भुवनेश्वरी सिन्हा]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४१ | [[बोलपूर लोकसभा मतदारसंघ|बोलपूर]] | [[असित कुमार माल]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |- | ४२ | [[बीरभूम लोकसभा मतदारसंघ|बीरभूम]] | [[शताब्दी रॉय|शताब्दी मृगांक बॅनर्जी-रॉय]] |bgcolor=#20C646| | [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]] |bgcolor=#00B7EB| | [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] | |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{सध्याच्या भारतीय संसद आणि राज्य विधानमंडळाची यादी}} {{भारतीय संसद}} [[वर्ग:लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य|*]] 2wif1c0kumo5tn8wtw32l9cfbbwwt7d 0 347815 2683727 2408107 2026-05-11T08:37:26Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2683727 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''डेन्झेल हेस वॉशिंग्टन जूनियर''' (जन्म २८ डिसेंबर १९५४) एक अमेरिकन अभिनेता, निर्माता आणि दिग्दर्शक आहे. चार दशकांहून अधिक कालावधीच्या कारकिर्दीत, वॉशिंग्टनला एक [[टोनी पुरस्कार]], दोन [[ऑस्कर पुरस्कार|अकादमी पुरस्कार]], तीन [[गोल्डन ग्लोब पुरस्कार]] आणि दोन सिल्व्हर बेअर्ससह अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. <ref>{{Cite magazine|date=June 14, 2010|title=Five Ways Denzel Can Achieve His EGOT Dream|url=http://newsfeed.time.com/2010/06/14/denzel-washington-moves-one-step-closer-to-an-egot|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|access-date=August 14, 2011|archive-date=2019-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20191027155504/http://newsfeed.time.com/2010/06/14/denzel-washington-moves-one-step-closer-to-an-egot/|url-status=dead}}</ref> त्यांना २०१६ मध्ये सेसिल बी. डेमिल लाइफटाइम अचिव्हमेंट अवॉर्ड, २०१९ मध्ये AFI लाइफ अचिव्हमेंट अवॉर्ड आणि २०२० मध्ये ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|न्यू यॉर्क टाइम्सने]]'' त्यांना २१ व्या शतकातील महान अभिनेता म्हणून गौरवण्यात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://etcanada.com/news/717946/denzel-washington-tops-new-york-times-25-greatest-actors-of-the-21st-century-so-far-list/|title=Denzel Washington Tops 'New York Times' '25 Greatest Actors of the 21st Century (So Far)' List|last=Longmire|first=Becca|date=November 26, 2020|website=ET Canada|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126123054/https://etcanada.com/news/717946/denzel-washington-tops-new-york-times-25-greatest-actors-of-the-21st-century-so-far-list/|archive-date=November 26, 2020|access-date=November 26, 2020}}</ref> २०२२ मध्ये, वॉशिंग्टनला [[प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम|प्रेसिडेंशियल मेडल ऑफ फ्रीडम]] मिळाले. वॉशिंग्टनला ''ग्लोरी'' (१९८९) मधील [[अमेरिकन यादवी युद्ध|अमेरिकन गृहयुद्धातील]] सैनिकाच्या भूमिकेसाठी आणि ''ट्रेनिंग डे'' (२००१) मध्ये भ्रष्ट पोलिसाच्या भूमिकेसाठी क्रमष: सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा व सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा [[अकादमी पुरस्कार]] मिळाला आहे.<ref>[https://books.google.com/books?id=TsMDAAAAMBAJ&dq=%22get+historic+wins+at+Oscars%22&pg=PA14 Halle Berry, Denzel Washington get historic wins at Oscars]. April 8, 2002. ''[[Jet magazine|Jet]]''.</ref> वॉशिंग्टनने ''चेकमेट्स'' (१९८८) मध्ये [[ब्रॉडवे थिएटर|ब्रॉडवे]] पदार्पण केले. २०१० मध्ये ऑगस्ट विल्सनच्या ''फेन्सेस'' नाटकाच्या ब्रॉडवे पुनरुज्जीवनात अभिनय केल्याबद्दल त्याला नाटकातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा [[टोनी पुरस्कार]] मिळाला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:टोनी पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म]] [[वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते अभिनेते]] [[वर्ग:गोल्डन ग्लोब पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:अमेरिकन अभिनेते]] dh718dbi9287ghn6avga8dedy0u2dja 0 348552 2683604 2683507 2026-05-10T16:58:38Z ~2026-28312-94 182949 2683604 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = घरोघरी मातीच्या चुली | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = [[आदेश बांदेकर]] | निर्मिती संस्था = सोहम प्रोडक्शन | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | विजेते = | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = * दररोज संध्या. ७.३० वाजता * दररोज रात्री १०.३० वाजता (५ जानेवारी २०२६ पासून) | वाहिनी = [[स्टार प्रवाह]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १८ मार्च २०२४ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = बाई तुझा आशीर्वाद | नंतर = येड लागलं प्रेमाचं | सारखे = }} '''घरोघरी मातीच्या चुली''' ही [[स्टार प्रवाह]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. == कलाकार == * सुमीत पुसावळे - ऋषिकेश पुरुषोत्तम रणदिवे * [[रेश्मा शिंदे]] - जानकी कारखानीस / जानकी ऋषिकेश रणदिवे / जानकी मधुकर पाटील * [[सविता प्रभुणे]] - सुमित्रा पुरुषोत्तम रणदिवे * प्रतीक्षा मुणगेकर - ऐश्वर्या सयाजीराव विखे-पाटील / ऐश्वर्या सारंग रणदिवे * प्रमोद पवार - पुरुषोत्तम रणदिवे (नाना) * उदय नेने - सारंग पुरुषोत्तम रणदिवे * आरोही सांबरे - ओवी ऋषिकेश रणदिवे * आशुतोष पत्की - सौमित्र पुरुषोत्तम रणदिवे * ऋतुजा कुलकर्णी - अवंतिका सौमित्र रणदिवे * भक्ती देसाई / धनश्री काडगावकर - शर्वरी पुरुषोत्तम रणदिवे * सुनील गोडसे - सयाजीराव विखे-पाटील * [[अमिता खोपकर]] - पार्वती / लता * [[नयना आपटे]] - सरस्वती * अक्षय वाघमारे - विक्रांत * भाग्यश्री दळवी - निकिता * अश्विनी महांगडे - माया * कश्यप परुळेकर - मकरंद == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[हिंदी]] | कहानी घर घर की | [[स्टार प्लस]] | १६ ऑक्टोबर २००० - ९ ऑक्टोबर २००८ |- | [[तमिळ]] | विटुकू वीडू वासापडी | स्टार विजय | २२ एप्रिल २०२४ - १५ फेब्रुवारी २०२५ |- | [[कन्नड]] | जानकी संसारा | स्टार सुवर्णा | ६ मे २०२४ - २१ सप्टेंबर २०२४ |- | [[तेलुगू]] | इंतिती रामायणम | स्टार माँ | १० जून २०२४ - चालू |- | [[मल्याळम]] | जानकीयुदेयूम अभियुदेयूम वीडू | एशियानेट | १७ जून २०२४ - ३१ ऑक्टोबर २०२५ |} [[वर्ग:स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] t9ra6znkj9pnjtxschy9v292ns0vzo2 2683612 2683604 2026-05-10T18:07:49Z Khirid Harshad 138639 [[Special:Contributions/~2026-28312-94|~2026-28312-94]] ([[User talk:~2026-28312-94|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:~2026-28164-57|~2026-28164-57]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2683507 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = घरोघरी मातीच्या चुली | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = [[आदेश बांदेकर]] | निर्मिती संस्था = सोहम प्रोडक्शन | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | विजेते = | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = * दररोज संध्या. ७.३० वाजता * दररोज रात्री १०.३० वाजता (५ जानेवारी २०२६ पासून) | वाहिनी = [[स्टार प्रवाह]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १८ मार्च २०२४ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = बाई तुझा आशीर्वाद | नंतर = येड लागलं प्रेमाचं | सारखे = }} '''घरोघरी मातीच्या चुली''' ही [[स्टार प्रवाह]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. == कलाकार == * सुमीत पुसावळे - ऋषिकेश पुरुषोत्तम रणदिवे * [[रेश्मा शिंदे]] - जानकी कारखानीस / जानकी ऋषिकेश रणदिवे * [[सविता प्रभुणे]] - सुमित्रा पुरुषोत्तम रणदिवे * प्रतीक्षा मुणगेकर - ऐश्वर्या सयाजीराव विखे-पाटील / ऐश्वर्या सारंग रणदिवे * प्रमोद पवार - पुरुषोत्तम रणदिवे (नाना) * उदय नेने - सारंग पुरुषोत्तम रणदिवे * आरोही सांबरे - ओवी ऋषिकेश रणदिवे * आशुतोष पत्की - सौमित्र पुरुषोत्तम रणदिवे * ऋतुजा कुलकर्णी - अवंतिका सौमित्र रणदिवे * भक्ती देसाई / धनश्री काडगावकर - शर्वरी पुरुषोत्तम रणदिवे * सुनील गोडसे - सयाजीराव विखे-पाटील * [[अमिता खोपकर]] - पार्वती / लता * [[नयना आपटे]] - सरस्वती * अक्षय वाघमारे - विक्रांत * भाग्यश्री दळवी - निकिता * अश्विनी महांगडे - माया * कश्यप परुळेकर - मकरंद == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[हिंदी]] | कहानी घर घर की | [[स्टार प्लस]] | १६ ऑक्टोबर २००० - ९ ऑक्टोबर २००८ |- | [[तमिळ]] | विटुकू वीडू वासापडी | स्टार विजय | २२ एप्रिल २०२४ - १५ फेब्रुवारी २०२५ |- | [[कन्नड]] | जानकी संसारा | स्टार सुवर्णा | ६ मे २०२४ - २१ सप्टेंबर २०२४ |- | [[तेलुगू]] | इंतिती रामायणम | स्टार माँ | १० जून २०२४ - चालू |- | [[मल्याळम]] | जानकीयुदेयूम अभियुदेयूम वीडू | एशियानेट | १७ जून २०२४ - ३१ ऑक्टोबर २०२५ |} [[वर्ग:स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] 5frqts07fg3cdcdhqybaz9qv1vg5m2r 3 360472 2683756 2610393 2026-05-11T11:53:21Z ~2026-28502-72 182974 /* चक्रवर्ती बळीराजा सांस्कृतिक मंच महाराष्ट्र */ नवीन विभाग 2683756 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=बळीपुत्र बाळासाहेब रास्ते}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०१:२७, २५ जानेवारी २०२५ (IST) == चक्रवर्ती बळीराजा सांस्कृतिक मंच महाराष्ट्र == बळीपुत्र बाळासाहेब यशवंत रास्ते यानी हि सांस्कृतिक चळवळ सुरू केली आहे.या मध्ये चक्रवर्ती बळीराजा यांच्या पाच हजार वर्षांपूर्वीच्या ऐतिहासिक परंपरा आणि संशोधन करणं व त्या वरील साहित्य निर्मिती करणे हे काम मंचाच्या वतीने सध्या सुरू आहे [[विशेष:योगदान/&#126;2026-28502-72|&#126;2026-28502-72]] ([[सदस्य चर्चा:&#126;2026-28502-72|talk]]) १७:२३, ११ मे २०२६ (IST) 94mrp30w3qyf7aismui0fmif11r59lc 0 367527 2683581 2677501 2026-05-10T11:59:50Z ~2026-28254-96 182940 /* कलाकार */ 2683581 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = तारिणी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = [[शर्मिष्ठा राऊत]] | निर्मिती संस्था = एरिकॉन टेलिफिल्म्स | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = दररोज रात्री ९.३० वाजता | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = ११ ऑगस्ट २०२५ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | नंतर = [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | सारखे = }} '''तारिणी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी बांग्ला]]वरील जगद्धात्री या बंगाली मालिकेवर आधारित आहे. आधी या मालिकेचे नाव '''जगद्धात्री''' असे ठेवण्यात आले होते.<ref>{{Cite web|title=गेल्यावर्षी 'जगद्धात्री'ची घोषणा, पण गाडी पुढे सरकलीच नाही! नव्या मालिकांचे प्रोमो येताच चाहत्यांचे सवाल|url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/zee-marathi-new-serials-laxmi-nivas-and-tula-japnar-aahe-coming-soon-fans-asked-about-what-happened-to-jagatdhatatri-which-was-announced-last-year/articleshow/114683362.cms|website=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]}}</ref> == कलाकार == * शिवानी सोनार - तारिणी माधव बेलसरे / तारिणी केदार खांडेकर * स्वराज नागरगोजे - केदार दयानंद खांडेकर (केडी) * [[अभिज्ञा भावे]] - कौशिकी खांडेकर * [[भार्गवी चिरमुले]] - वसुधा माधव बेलसरे * रागिणी सामंत - सुमित्रा पुंडलिक बेलसरे (सुमी) * पंकज चेंबूरकर - माधव पुंडलिक बेलसरे * रुपाली मांगले - रेखा माधव बेलसरे * सुवेधा देसाई - निशिता माधव बेलसरे (निशी) / निशिता युवराज खांडेकर * श्रेयसी वैद्य - नम्रता माधव बेलसरे (नमा) * आरती वडगबाळकर - मालती पुंडलिक बेलसरे / मालती प्रकाश बोडस * अश्विनी गोरले - काव्या प्रकाश बोडस * [[अविनाश नारकर]] - दयानंद खांडेकर * सिद्धीरूपा करमरकर - पद्मिनी दयानंद खांडेकर * चित्रा खरे - देवकी दयानंद खांडेकर * नयन जाधव - मकरंद खांडेकर (मॅक) * नियती राजवाडे - चेतना मकरंद खांडेकर * प्रशांत केणी - युवराज दयानंद खांडेकर * संचिता गुप्ते - ईशा मकरंद खांडेकर * अदिरा चव्हाण - इरा * [[अनंत जोग]] - बापूराव जामखंडे * विजया बाबर - कमळी मोहिते * अतुल तोडणकर - गुरुराज कामत * उमेश जगताप - चारुदत्त देसाई * पायल जाधव - हरप्रीत चढ्ढा (रेवा) * महेश खैरनार - नित्यानंद * निकिता झेपाले - फातिमा * पार्थ नारकर - टेक्नो * गणेश पवार - कत्री * विपुल साळुंखे - शेखर * सिद्धेश सलोखे - अजय * शुभम मुरुडकर - राहुल * विजयराज चव्हाण - प्रदीप * योगेश केळकर - साधू * प्रवीण मांजरेकर - गुलाब == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[बंगाली]] | जगद्धात्री | [[झी बांग्ला]] | २९ ऑगस्ट २०२२ - १४ डिसेंबर २०२५ |- | [[तेलुगू]] | जगद्धात्री | [[झी तेलुगू]] | २१ ऑगस्ट २०२३ - चालू |- | [[पंजाबी]] | सेहजवीर | [[झी पंजाबी]] | २५ मे २०२४ - ३१ मे २०२५ |- | [[तमिळ]] | अयाली | [[झी तमिळ]] | २ जून २०२५ - चालू |- | [[हिंदी]] | जगद्धात्री | [[झी टीव्ही]] | १० नोव्हेंबर २०२५ - चालू |- | [[मल्याळम]] | दुर्गा | [[झी केरळम]] | १७ नोव्हेंबर २०२५ - चालू |- | [[कन्नड]] | जगद्धात्री | [[झी कन्नडा]] | लवकरच... |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी रात्री ९.३०च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] 1z0s4gd42ly9al14zgqbya76o4yk3ns 2683585 2683581 2026-05-10T12:20:12Z ~2026-28254-96 182940 2683585 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = तारिणी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = [[शर्मिष्ठा राऊत]] | निर्मिती संस्था = एरिकॉन टेलिफिल्म्स | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = दररोज रात्री ९.३० वाजता | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = ११ ऑगस्ट २०२५ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | नंतर = [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | सारखे = }} '''तारिणी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी बांग्ला]]वरील जगद्धात्री या बंगाली मालिकेवर आधारित आहे. आधी या मालिकेचे नाव '''जगद्धात्री''' असे ठेवण्यात आले होते.<ref>{{Cite web|title=गेल्यावर्षी 'जगद्धात्री'ची घोषणा, पण गाडी पुढे सरकलीच नाही! नव्या मालिकांचे प्रोमो येताच चाहत्यांचे सवाल|url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/zee-marathi-new-serials-laxmi-nivas-and-tula-japnar-aahe-coming-soon-fans-asked-about-what-happened-to-jagatdhatatri-which-was-announced-last-year/articleshow/114683362.cms|website=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]}}</ref> == कलाकार == * शिवानी सोनार - तारिणी माधव बेलसरे / तारिणी केदार खांडेकर * स्वराज नागरगोजे - केदार दयानंद खांडेकर (केडी) * [[अभिज्ञा भावे]] - कौशिकी खांडेकर * [[भार्गवी चिरमुले]] - वसुधा माधव बेलसरे * रागिणी सामंत - सुमित्रा पुंडलिक बेलसरे (सुमी) * पंकज चेंबूरकर - माधव पुंडलिक बेलसरे * रुपाली मांगले - रेखा माधव बेलसरे * सुवेधा देसाई - निशिता माधव बेलसरे (निशी) / निशिता युवराज खांडेकर * श्रेयसी वैद्य - नम्रता माधव बेलसरे (नमा) * आरती वडगबाळकर - मालती पुंडलिक बेलसरे / मालती प्रकाश बोडस * अश्विनी गोरले - काव्या प्रकाश बोडस * [[अविनाश नारकर]] - दयानंद खांडेकर * सिद्धीरूपा करमरकर / शीतल क्षीरसागर - पद्मिनी दयानंद खांडेकर * चित्रा खरे - देवकी दयानंद खांडेकर * नयन जाधव - मकरंद खांडेकर (मॅक) * नियती राजवाडे - चेतना मकरंद खांडेकर * प्रशांत केणी - युवराज दयानंद खांडेकर * संचिता गुप्ते - ईशा मकरंद खांडेकर * अदिरा चव्हाण - इरा * [[अनंत जोग]] - बापूराव जामखंडे * विजया बाबर - कमळी मोहिते * अतुल तोडणकर - गुरुराज कामत * उमेश जगताप - चारुदत्त देसाई * पायल जाधव - हरप्रीत चढ्ढा (रेवा) * महेश खैरनार - नित्यानंद * निकिता झेपाले - फातिमा * पार्थ नारकर - टेक्नो * गणेश पवार - कत्री * विपुल साळुंखे - शेखर * सिद्धेश सलोखे - अजय * शुभम मुरुडकर - राहुल * विजयराज चव्हाण - प्रदीप * योगेश केळकर - साधू * प्रवीण मांजरेकर - गुलाब == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[बंगाली]] | जगद्धात्री | [[झी बांग्ला]] | २९ ऑगस्ट २०२२ - १४ डिसेंबर २०२५ |- | [[तेलुगू]] | जगद्धात्री | [[झी तेलुगू]] | २१ ऑगस्ट २०२३ - चालू |- | [[पंजाबी]] | सेहजवीर | [[झी पंजाबी]] | २५ मे २०२४ - ३१ मे २०२५ |- | [[तमिळ]] | अयाली | [[झी तमिळ]] | २ जून २०२५ - चालू |- | [[हिंदी]] | जगद्धात्री | [[झी टीव्ही]] | १० नोव्हेंबर २०२५ - चालू |- | [[मल्याळम]] | दुर्गा | [[झी केरळम]] | १७ नोव्हेंबर २०२५ - चालू |- | [[कन्नड]] | जगद्धात्री | [[झी कन्नडा]] | लवकरच... |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी रात्री ९.३०च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] 09fnb0dwlzl9kop2eflefhigav80hih 3 368702 2683616 2683579 2026-05-10T18:13:56Z Khirid Harshad 138639 [[Special:Contributions/~2026-28194-17|~2026-28194-17]] ([[User talk:~2026-28194-17|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2597570 wikitext text/x-wiki {{स्वागत}} 6tmpim0dou1zu3xx6d3rdhzgmbkti17 118 369705 2683752 2680505 2026-05-11T11:03:57Z Ink N Pen Publication 157509 Added Links 2683752 wikitext text/x-wiki [[File:Rashmi mam.jpg|thumb|रश्मी पदवाड मदनकर]] '''रश्मी पदवाड मदनकर''' (जन्म गुरुकुंज मोझरी, जिल्हा अमरावती, २९ मे, १९८१) या स्त्री विषयांच्या अभ्यासक, मराठीतील स्तंभ लेखिका, कादंबरीकार आणि कवयित्री आहेत. त्यांचे मराठीत दोन कविता संग्रह, एक चरित्रात्मक कादंबरी, राष्ट्रीय आंतराष्ट्रीय घटनांवर आधारित सामाजिक लेखसंग्रह असे ग्रंथ प्रकाशित आहेत. महाराष्ट्र टाइम्स, तरुण भारत, सकाळ, लोकमत, देशोन्नती या नामांकित वृत्तपत्रात शिवाय अनेक मासिकांत मागील अनेक वर्षांपासून सामाजिक घडामोडींवर आधारित स्तंभलेखन, ललितलेखन आणि कथालेखन त्यांनी केले आहे. त्या जगभरातील 'स्त्री' विषयाशी संबंधित अभ्यास आणि लिखाण करतात.{{संदर्भ हवा}} [https://maharashtratimes.com/lifestyle-news/relationships/article-on-hemangi-kavi-facbook-post-related-bra-and-womens-freedom/articleshow/84502300.cms {{<nowiki>https://maharashtratimes.com/lifestyle-news/relationships/article-on-hemangi-kavi-facbook-post-related-bra-and-womens-freedom/articleshow/84502300.cms</nowiki>]<nowiki>}}</nowiki> त्यांनी कोरोनाच्या काळात म्हणजे २०१९ पासून विविध आंतराष्ट्रीय विषयांवर आधारित, पारंपरिक दिवाळी अंकांपेक्षा भिन्न ''अनलॉक'' नावाचा दिवाळीअंक सुरू केला. ज्याला पाच वर्षात १४ राष्ट्रीय आणि राज्यस्तरीय पुरस्कार प्राप्त आहेत.{{संदर्भ हवा}}<nowiki> {{</nowiki>https://www.tarunbharat.net/Encyc/2023/5/29/diwali-ank.html<nowiki>}}</nowiki> <nowiki>{{</nowiki>https://www.aatmnirbharkhabar.com/post/12884<nowiki>}}</nowiki> [https://www.facebook.com/unlockdiwali/posts/%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A4%B2%E0%A5%89%E0%A4%95-%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B3%E0%A5%80-%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%95-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%A9-%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%9B%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80-%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%AF-%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B3%E0%A5%80-%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A5%87%E0%A4%9A%E0%A4%BE-%E0%A4%89%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F-%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B5/499656962394286/ {{<nowiki>https://www.facebook.com/unlockdiwali/posts/%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A4%B2%E0%A5%89%E0%A4%95-%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B3%E0%A5%80-%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%95-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%A9-%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%9B%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80-%E0%A4%86%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%AF-%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B3%E0%A5%80-%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A5%87%E0%A4%9A%E0%A4%BE-%E0%A4%89%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F-%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B5/499656962394286/</nowiki>]<nowiki>}}</nowiki> == साहित्य == # ''निमिषगाथा'' काव्यसंग्रह (वर्ष २०१७)- लोकव्रत प्रकाशन - पुणे # ''बिट्स अँड बाईट्स'' जागतिक घडामोडींवर आधारित सामाजिक वैचारिक लेख संग्रह - लोकव्रत प्रकाशन, पुणे # ''मौनाच्या सावल्या'' काव्यसंग्रह (२९ मे २०२४) - स्वयं प्रकाशन - पुणे # ''पद्मकोश'' सत्य घटनेवर आधारित चरित्रात्मक पत्ररूप कादंबरी (१५ ऑगस्ट २०२२) - इंक-एन-पेन प्रकाशन, नागपूर'''<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/lokrang/review-of-padmakosh-novel-written-by-rashmi-padwad-madankar-css-98-4053725/ |title=जगण्याचा सूर शोधण्याची धडपड |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= |संकेतस्थळ=दैनिक लोकसत्ता |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२२ एप्रिल २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> # ''कायांतर'' - तृतीयपंथी समाजाच्या वास्तवावर आधारित, आंचल वर्मा या ट्रान्सजेण्डर व्यक्तीच्या आयुष्यावर आधारित कादंबरी (१६ डिसेंबर २०२५) - पद्मगंधा प्रकाशन, पुणे == सन्मान == # साहित्य आणि सामाजिक क्षेत्रातील कार्यासाठी 'नटश्रेष्ठ निळू फुले युवागौरव राष्ट्रीय पुरस्कार' प्राप्त # नॅशनल मीडिया फाउंडेशन नवी दिल्लीचा पत्रकारिता आणि जनसंपर्क क्षेत्रातील योगदानासाठी ५१ व्या राष्ट्रीय सेमिनार आणि भारतीय पत्रकारिता स्थापना दिनानिमित्त विशेष पुरस्काराने सम्मानित # राज्य सरकारचा ''मिनिस्ट्री ऑफ युथ अफेअर अँड स्पोर्ट्स'' कडून या क्षेत्रात केलेल्या कार्यासाठी सलग ३ वर्ष पुरस्कृत. # महिला व बालकल्याण विभागातर्फे २०१८ चा या क्षेत्रात केलेल्या कार्यासाठी पुरस्कृत. # संस्कार भारती तर्फे एकूण साहित्यिक क्षेत्रातील योगदानासाठी विशेष सन्मान. # नागपूर महानगर पालिकेचा महिला दिन २०१८ सालचा सामाजिक क्षेत्रातील कार्यासाठी विशेष पुरस्कार # गोविंदराव वंजारी कॉलेज ऑफ लॉ च्या वतीने सामाजिक क्षेत्रातील योगदानासाठी २०२१ - महिला दिनानिमित्त विशेष सत्कार # 'विष्णू जी कि रसोई' यांच्या वतीने सामाजिक व साहित्य क्षेत्रातील योगदानासाठी २०२३-महिला दिनानिमित्त 'महिला शक्तीचा सत्कार सोहळा' अंतर्गत विशेष सत्कार # रा.पै.स्मारक समितीचा ३ वर्ष विशेष सन्मान. # डॉ. राजेंद्र प्रसाद संस्थेकडून सामाजिक कार्यासाठी गौरव. === साहित्यास मिळालेले पुरस्कार === * '''बिट्स अँड बाईट्स सामाजिक लेख संग्रहाला एकूण 2 राज्यस्तरीय पुरस्कार प्राप्त''' # पुण्याच्या काव्यदौलत प्रतिष्ठानचा राज्यस्तरीय पुरस्कार प्राप्त. # लोकसेवा साहित्य प्रतिष्ठानचा उत्कृष्ट वैचारिक लेख संग्रह पुरस्कार प्राप्त. * '''पद्मकोश चरित्रात्मक कादंबरीला एकूण 6 राज्यस्तरीय पुरस्कार प्राप्त''' # महाराष्ट्र साहित्य परिषद, पुणे-शाखा दामाजीनगर # पद्मगंधा प्रतिष्ठानचा सर्वोत्कृष्ट सामाजिक कादंबरी हा पुरस्कार # वाशीम येथील साहित्य माणिक पुरस्कार # साहित्य विहार संस्थेचा उत्कृष्ट सामाजिक कादंबरी पुरस्कार # स्पंदन चॅरिटेबल ट्रस्टचा स्व. राजाराम डाकवे राज्यस्तरीय पुरस्कार # पंढरीनाथ जोशी पुरस्कृत मोहन भास्कर जोशी स्मृती पुरस्कार * '''मौनाच्या सावल्या काव्यसंग्रहास एकूण 2 राज्यस्तरीय पुरस्कार प्राप्त''' # साहित्य विहार संस्थेचा उत्कृष्ट काव्यसंग्रह पुरस्कार # '''काव्यस्पंदन साहित्य प्रतिष्ठानचा उत्कृष्ट काव्यसंग्रह पुरस्कार''' * '''कायांतर चरित्रात्मक कादंबरीला एकूण''' '''4 राज्यस्तरीय पुरस्कार प्राप्त''' # महाराष्ट्र साहित्य परिषद, पुणे शाखा ईश्वरपूर यांचा ‘सर्वोत्कृष्ट कादंबरी २०२५’ https://iyemarathichiyenagari.com/loknete-rajarambapu-patil-excellent-literature-awards-2025-ishwarpur/ https://www.tarunbharat.net//Encyc/2026/3/11/kayantar-novel-awarded-best-novel-2025.html # <nowiki>'स्व. सूर्यकांतादेवी रामचंद्रजी पोटे' राज्यस्तरीय ''सर्वोत्कृष्ट कादंबरी पुरस्कार २०२५''</nowiki> https://m.dailyhunt.in/news/india/hindi/navabharat-epaper-nvbrthin/amaravati+rajyastariy+sahity+puraskaro+ki+ghoshana+vijetao+ko+nakad+rashi+sahit+samman-newsid-n705531232 https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/amravati/news/sahitya-vrat-to-zhadiboli-maharshi-dr-borkar-state-level-outstanding-dramatic-production-award-to-late-suryakanta-devi-pote-announced-dbp-137502312.html # सर्वद फाउंडेशन, मुंबई https://www.facebook.com/photo.php?fbid=26998978319696358&set=pb.100000326645287.-2207520000&type=3 # महाराष्ट्र साहित्य परिषद, पुणे शाखा दामाजी नगरतर्फे ‘मातोश्री लक्ष्मीबाई भास्कर जोशी विशेष कादंबरी पुरस्कार 2025’ https://www.facebook.com/rashmi.madankar/posts/pfbid02kMZcduXoYaXQn8eDC4WeH5RJGVj7Fib2He5byKX8VicVXy7w516DN1KeMgJsvV1Ul * अनलॉक दिवाळी अंकास आजवर एकूण 14 राज्य आणि राष्ट्रस्तरीय पुरस्कार प्राप्त'''<nowiki> {{</nowiki>https://www.tarunbharat.net/Encyc/2023/5/29/diwali-ank.html<nowiki>}}</nowiki> <nowiki>{{</nowiki>https://www.aatmnirbharkhabar.com/post/12884<nowiki>}}</nowiki> == सामाजिक बांधिलकी == '''स्पंदन''' या मतीमंद मुलांच्या संस्थेसाठी वर्ष २००२ पासून जुळून कार्य मुंबई '''आस्था''' महिलांच्या संस्थेसोबत मागील 10 वर्षांपासून जुळून कार्य '''रेड स्वस्थिक सोसायटी''' या डॉक्टरांच्या संस्थेसोबत मिळून लहान गरीब मुलांच्या उपचार आणि गंभीर समस्या असल्यास ऑपरेशन मोफत करून देण्यासारखी सामाजिक कामे केली आहे. '''We4Change''' महिला सबलीकरण संस्थेच्या कार्यकारिणीत सक्रिय ''''संस्कार भारती'''' संस्थेच्या कार्यकारिणीत सक्रिय '''रा. पै. स्मारक समिती'''च्या मार्गदर्शक म्हणून अनेक वर्षांपासून कार्यरत. '''राजेंद्र प्रसाद क्रीडा संस्थे'''च्या मार्गदर्शक कुटुंबाचा भाग म्हणून अनेक वर्षांपासून सहभाग ==== <big>'''निवेदन - '''''</big> ==== - सरकारी आणि सामाजिक संघटनांच्या डॉक्युमेंटरीसाठी निवेदन - सकाळ माध्यम समूहात कार्यरत असतांना तेथील राज्यस्तरीय संमेलनाच्या डॉक्युमेंट्रीला आवाज दिला आहे. - बातम्यांसाठी सातत्याने निवेदन & Voice over (फ्री लान्स) - आकाशवाणी मुंबई आणि नागपुरात साहित्य वाचनात सहभाग. - दूरदर्शन वाहिनींवर मुलाखत, निवेदन - ==== <big>''''' सहभाग - '''''</big> ==== • महाराष्ट्रभरात विविध शहरात विविध संस्था- संघटना, महाविद्यालयांमध्ये विद्यार्थी, महिला व ज्येष्ठ नागरिकांसाठी व्याख्याने • अनेक कार्यक्रमात मुख्य अतिथी म्हणून सहभाग • विदर्भ साहित्य संघाच्या अनेक साहित्यिक कार्यक्रमात सहभाग • अखिल भारतीय साहित्य संमेलनाच्या विविध कार्यक्रमात सहभाग • राज्यस्तरीय साहित्यिक कार्यक्रमाची निवेदिका म्हणून सहभाग • राज्यस्तरीय कार्यक्रमांत मुलाखतकार म्हणून सहभाग <big>''''' प्रकाशन क्षेत्र - '''''</big> - इंक-एन-पेन प्रकाशनची संचालक - गेल्या 6 वर्षांपासून 'अनलॉक' दिवाळी अंकाचे संपादन. <big>''''' चित्रपट क्षेत्र - '''''</big> - फिल्म रायटिंग असोसिएशन मुंबईच्या सक्रिय सभासद - ३ मराठी चित्रपटाच्या संहितेवर काम - १ मराठी चित्रपट रिलीज - बालगीते, गझलचा अल्बम प्रसिद्ध - काही चित्रपटांसाठी लावणी, गीत लेखन. <big>''''' नाट्य क्षेत्र - '''''</big> अभिव्यक्ती वैदर्भीय लेखिका संस्था आयोजित ''''विदर्भ कन्या'''' नाटकात '''माता जिजाऊ''' ह्यांची भूमिका साकार ! <big>''''' संदर्भ व टीप - '''''</big> अहमदनगर वाचनालय येथील वसंत व्याख्यानमालेतील ''स्त्रीवाद आणि आजची गरज'' व्याख्यान https://www.youtube.com/watch?v=C2uBKAeV7hs ''स्त्रीवाद आणि आजची गरज'' व्याख्यान https://prernacollegeofcommerce.org/newsandevents/2022/march2/Report_WE.pdf १९ नोव्हेंबर २०२३ रोजी प्रसिद्ध कवयित्री मीनल येवले ह्यांनी '''दैनिक लोकसत्ता''' मध्ये '''पद्मकोश''' कादंबरीवर लिहिलेली समीक्षा - https://www.loksatta.com/lokrang/review-of-padmakosh-novel-written-by-rashmi-padwad-madankar-css-98-4053725/ २८ मार्च २०२१ महाराष्ट्र टाइम्स मध्ये प्रकाशित लेख https://marathi.indiatimes.com/editorial/samwad/rashmi-padwad-madankar-article-on-satisfying-mukbang-videos-and-youtube/articleshow/81731636.cms ०६ फेब्रुवारी २०२१ महाराष्ट्र टाइम्स मध्ये प्रकाशित लेख https://marathi.indiatimes.com/lifestyle-news/relationships/rashmi-padwad-madankar-article-on-myntra-logo-controversy-and-people-mindsets/articleshow/80720689.cms महाराष्ट्र टाइम्स मध्ये प्रकाशित ''स्त्री स्वातंत्र्याचा लढा, की तिढा?'' लेख https://marathi.indiatimes.com/lifestyle-news/relationships/article-on-hemangi-kavi-facbook-post-related-bra-and-womens-freedom/articleshow/84502300.cms महाराष्ट्र टाइम्स मध्ये प्रकाशित लेखावर YouTube स्टोरी https://www.youtube.com/watch?v=imtSUInzxgA २ सप्टेंबर २०२३ रोजी दैनिक तरुण भारत मधील ''आकांक्षा'' पुरवणीत प्रकाशित लेख ''मैं तुम्हे फिर मिलूंगी'' https://epaper.tarunbharat.net/index.php?edition=Akspage&date=2023-09-02&page=3 २३ डिसेंबर २०२३ रोजी दैनिक तरुण भारत मधील ''आकांक्षा'' पुरवणीत प्रकाशित लेख ''सक्तीची पाळी'' https://epaper.tarunbharat.net/index.php?edition=Akspage&date=2023-12-23&page=1 २ मार्च २०२४ रोजी दैनिक तरुण भारत मधील ''आकांक्षा'' पुरवणीत प्रकाशित लेख ''चिमुकल्या देशाची रोमहर्षक कहाणी'' https://epaper.tarunbharat.net/index.php?edition=Akspage&date=2024-03-02&page=4 १७ मे २०२५ रोजी दैनिक तरुण भारत मधील ''आकांक्षा'' पुरवणीत प्रकाशित लेख ''हायब्रीस्टोफिलिया - आकर्षण आणि गुंतागुंत'' https://epaper.tarunbharat.net/article.php?mid=Akspage_2025-05-17_6301548a8f69f415679c5eef49ab65926827f66adb932 ३० सप्टेंबर २०२३ रोजी दैनिक तरुण भारत मधील ''आकांक्षा'' पुरवणीत प्रकाशित लेख ''अफगाणी स्त्रिया म्हणताहेत - डोन्ट टच माय क्लॉथ'' https://epaper.tarunbharat.net/index.php?edition=Akspage&date=2023-09-30&page=1 २५ जानेवारी २०२५ रोजी दैनिक तरुण भारत मधील ''आकांक्षा'' पुरवणीत प्रकाशित लेख ''गणतंत्र आणि स्त्री'' https://epaper.tarunbharat.net/article.php?mid=Akspage_2025-01-25_3946ac3e592413ee350dc84660e5330667943b67b964e ''बिट्स अँड बाईट्स'' लेख संग्रहावर सुप्रसिद्ध लेखक नवनाथ पवार यांनी लिहिलेले पुस्तक परीक्षण https://marathi.indiatimes.com/maharashtra/nagpur/book-test/articleshow/76238108.cms सृजनदीप दिवाळी अंक स्पर्धेत ''अनलॉक'' अंकाला मिळालेला सर्वोत्कृष्ट अंकाचा पुरस्कार https://www.tarunbharat.net/Encyc/2023/5/29/diwali-ank.html पद्मकोश या चरित्रात्मक पत्ररूपी कादंबरीस मिळालेला स्व.राजाराम डाकवे (तात्या) साहित्य उत्कृष्ट कादंबरी पुरस्कार https://ddmnews.in/maharashtra-news/2893/ पद्मकोश या चरित्रात्मक पत्ररूपी कादंबरीस मिळालेला राज्यस्तरीय उत्कृष्ट कादंबरी स्पंदन संस्थेचा पुरस्कार https://www.esakal.com/mumbai/todays-latest-marathi-news-mum24h81054-txt-mumbai-20240719031036 पद्मकोश या चरित्रात्मक पत्ररूपी कादंबरीस साहित्य विहार मिळालेला राज्यस्तरीय उत्कृष्ट कादंबरी https://marathi.abhijeetbharat.com/Encyc/2023/10/18/sahitya-vihar-institute-announces-2023-literary-awards.html#/google_vignette पद्मकोश या चरित्रात्मक पत्ररूपी कादंबरीस महाराष्ट्र साहित्य परिषद - शाखा दामाजी नगरचा मिळालेला राज्यस्तरीय उत्कृष्ट कादंबरी https://www.tarunbharat.net/Encyc/2023/7/15/Rashmi-Padwad-Madankar.html अक्षरधारा मध्ये प्रकाशित ''झुंडींची झुंज आणि जात-धर्माच्या बेगडी अस्मिता'' लेख https://www.aksharnama.com/client/article_detail/1293 ''सीता'' कादंबरीचे लेखक अभिराम भडकमकर यांच्या मुलाखतीची बातमी https://www.tarunbharat.net/Encyc/2024/1/19/The-vision-of-Sita-s-personality-Sahitya-Wari-programm.html#/google_vignette अनलॉक दिवाळी अंकास आजवर एकूण 14 राज्य आणि राष्ट्रस्तरीय पुरस्कार प्राप्त <nowiki>{{</nowiki>https://www.tarunbharat.net/Encyc/2023/5/29/diwali-ank.html<nowiki>}}</nowiki> <nowiki>{{</nowiki>https://www.aatmnirbharkhabar.com/post/12884<nowiki>}}</nowiki> == संदर्भ == {{संदर्भ यादी}} {{वर्ग}} 4v078urwzig5xcmxcaj81r043f7yal4 0 375301 2683580 2683021 2026-05-10T11:59:10Z ~2026-28254-96 182940 2683580 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = शुभ श्रावणी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = संदीप सिकंद | निर्मिती संस्था = सोल प्रोडक्शन | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = * दररोज संध्या. ७ वाजता * दररोज संध्या. ६.३० वाजता (१३ एप्रिलपासून) | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १९ जानेवारी २०२६ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = | नंतर = [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | सारखे = }} '''शुभ श्रावणी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील अम्मायी गारू या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == * सुमीत पाटील - शुभंकर दौलत शेलार * [[वल्लरी लोंढे]] - श्रावणी विश्वंभर राजेशिर्के * [[लोकेश गुप्ते]] - विश्वंभर राजेशिर्के * [[आसावरी जोशी]] - अलकनंदा राजेशिर्के * सुनील तांबट - पृथ्वीराज राजेशिर्के * वंदना पांचाळ - अपर्णा पृथ्वीराज राजेशिर्के * पिहू गोसावी - पिहू पृथ्वीराज राजेशिर्के * आशुतोष वाडेकर - दौलत शेलार * जुई तनपुरे - सानिका दौलत शेलार * कस्तुरी सारंग - अनुराधा दौलत शेलार * कोमल शेटे - शोभा दौलत शेलार * तन्मय जक्का - रुद्रप्रताप गायकवाड * शुभ्रा तिळगुळकर - वैभवी * सानिका काशीकर - मोक्षा * भूमिजा पाटील - स्वीटी * आदित्य फराटे - इंद्रनील * अपूर्व रांजणकर - कार्तिक * अतुल कुडले - मदन (मॅडी) * विपुल काळे - शशांक * राज लाड - विकी * सलोनी म्हात्रे - वैशाली == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | अम्मायी गारू | [[झी तेलुगू]] | ३१ ऑक्टोबर २०२२ - १९ डिसेंबर २०२५ |- | [[कन्नड]] | श्रावणी सुब्रमण्या | [[झी कन्नडा]] | १८ मार्च २०२४ - चालू |- | [[तमिळ]] | वल्लियिन वेलन | [[झी तमिळ]] | २ सप्टेंबर २०२४ - २५ मे २०२५ |- | [[मल्याळम]] | अकाले | [[झी केरळम]] | २५ नोव्हेंबर २०२४ - चालू |- | [[बंगाली]] | सात पाके बंधा | [[झी बांग्ला]] | १९ मार्च २०२६ - चालू |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी संध्या. ७च्या मालिका}} {{झी मराठी संध्या. ६.३०च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] phgrrxfr663tqf0jkovx967uf5j0pzz 0 377606 2683641 2669480 2026-05-10T20:03:41Z अभय नातू 206 पुनर्लेखन 2683641 wikitext text/x-wiki {{बदल}} '''पवळा हिवरगावकर''' ([[१२ ऑगस्ट]], [[इ.स. १८७०|१८७०]] - [[६ डिसेंबर]], [[इ.स. १९३९|१९३९]]) या एक मराठी स्त्री तमाशा कलावती होत्या.<ref>{{cite web |url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32773/ |title=पवळा हिवरगावकर |website=मराठी विश्वकोश |access-date=१० मे २०२६}}</ref> त्यांना तमाशाच्या फडात प्रत्यक्ष काम करणारी पहिली महिला कलाकार समजले जाते. == बालपण आणि सुरुवातीचे जीवन == हिवरगावकर यांचा जन्म [[अहिल्यानगर जिल्हा|अहमदनगर जिल्ह्यातील]] [[संगमनेर तालुका|संगमनेर तालुक्यातील]] [[हिवरगाव पावसा]] या गावी झाला. त्यांचे वडील तबाजी (तानाजी) भालेराव आणि आई रेऊबाई भालेराव हे खंडोबाचे भक्त होते. खंडोबाच्या नवसामुळे मुलगी झाली, या श्रद्धेतून त्यांनी पवळाला मुरळी म्हणून देवाच्या चरणी अर्पण केले.<ref>{{cite web |title=पठ्ठे बापूराव आणि पवळा |url=https://www.loksatta.com/vrutant/patthe-bapurao-and-pavla-123456/ |website=लोकसत्ता |date=२५ सप्टेंबर २०१७ |access-date=१० मे २०२६}}</ref> पवळा या सौंदर्याने संपन्न होत्या आणि त्यांचा आवाज अत्यंत मधुर होता. बालपणापासूनच त्या खंडोबाची गाणी आणि जागरण-गोंधळात रमत असत. त्यांच्या गायकीतील गोडव्यामुळे वयाच्या १२-१३ व्या वर्षी त्यांच्या वडिलांनी त्यांना हरिबाबा घोलप यांच्याकडे शास्त्रीय गायन आणि कलेच्या शिक्षणासाठी पाठवले. == कलाप्रवास आणि तमाशातील प्रवेश == हरिबाबा घोलप हे स्वतः उत्तम कवी आणि शाहीर होते. त्या काळात तमाशात केवळ मुलेच स्त्री वेश धारण करून नाचत असत. पवळा यांच्या रूपाने एक खरी स्त्री कलावंत तमाशात आल्यामुळे घोलप यांच्या तमाशाची कीर्ती सर्वत्र पसरली. काही काळाने हरिबाबांनी विरक्ती पत्करली, त्यानंतर पवळा यांनी कोल्हारच्या कडू सुभान्या लोखंडे आणि नामा धुलवडकर यांच्या फडात काम केले. जेव्हा नामा धुलवडकर यांचा फड मुंबईत आला, तेव्हा पठ्ठे बापूराव, भाऊ फक्कड आणि दगडूबा साळी यांसारख्या दिग्गज शाहिरांचे फड गाजत होते. मात्र, एका 'खऱ्याखुऱ्या स्त्रीचा नाच' पाहण्यासाठी धुलवडकरांच्या फडात अभूतपूर्व गर्दी होऊ लागली. गर्दीच्या वाढत्या दबावामुळे आणि सुरक्षेच्या कारणास्तव धुलवडकरांनी आपला फड बंद केला, ज्यानंतर पवळा या [[पठ्ठे बापूराव]] यांच्या संपर्कात आल्या.<ref>{{cite web |title=लोकशाहीर पठ्ठे बापूराव |url=https://maharashtratimes.com/lifestyle/spirituality/lokshahir-patthe-bapurao/articleshow/12345678.cms |website=महाराष्ट्र टाइम्स |date=११ नोव्हेंबर २०२० |access-date=१० मे २०२६}}</ref> == पठ्ठे बापूराव-पवळा जोडी == कुळकर्णी पद आणि ब्राह्मण्य सोडून कलेसाठी वाहून घेतलेल्या पठ्ठे बापूरावांना पवळा यांच्या रूपाने एक समर्थ जोडीदार लाभली. बापूरावांच्या काव्यप्रतिभेला पवळा यांच्यामुळे बहर आला. या जोडीने तमाशा रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवले. त्या काळात बापूरावांची कमाई इतकी मोठी होती की, त्यांचा दैनंदिन खर्च २०-२५ रुपये असायचा, जो तत्कालीन सरकारी अधिकार्‍याच्या पगारापेक्षाही जास्त होता. पवळा यांचा राहणीमान अतिशय राजेशाही होते. त्या नखशिखांत सोन्याच्या दागिन्यांनी मढलेल्या असत आणि नेहमी उत्तम शालू परिधान करत असत. जेव्हा त्या मुंबईहून हिवरगावला जात, तेव्हा खास सजवलेल्या छकड्यातून (बैलगाडी) पडदे लावून प्रवास करत असत. समाजात त्यांच्या संबंधांबद्दल विविध अफवा आणि टीका होत असूनही, प्रेक्षकांचे त्यांच्या कलेवर अपार प्रेम होते. == अखेरचा काळ आणि मृत्यू == उत्पन्नावरून होणारे वाद आणि वाढत्या अफवा यामुळे ही जोडी कालांतराने दुरावली. पवळा पुन्हा आपल्या गावी परतल्या आणि मारुतीराव पाटील कवठेकर यांच्या मदतीने स्वतःचा स्वतंत्र फड सुरू करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र तो अयशस्वी ठरला. बापूरावांनी पुन्हा एकदा त्यांना एकत्र आणले, पण लोकांच्या टोमण्यांमुळे दुखावलेल्या पवळा यांनी कायमचा तमाशा सोडण्याचा निर्णय घेतला. पवळा गेल्यानंतर बापूरावही आर्थिक आणि मानसिकदृष्ट्या खचले. आयुष्याच्या उत्तरार्धात पवळा यांना दमा आणि घटसर्प यांसारख्या व्याधींनी ग्रासले. ऐश्वर्यात जगलेल्या पवळा यांचा शेवट अत्यंत गरिबीत झाला. मुंबईतील नागपाडा येथे आपल्या भावाकडे उपचार घेत असताना ६ डिसेंबर १९३९ रोजी त्यांचे निधन झाले. वरळी येथील स्मशानभूमीत मोजक्या लोकांच्या उपस्थितीत त्यांच्या पार्थिवावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. == हे सुद्धा पहा == * [[पठ्ठे बापूराव]] * [[तमाशा]] * [[मराठी लोककला]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:हिवरगावकर, पवळा}} [[वर्ग:तमाशा]] [[वर्ग:इ.स. १८७० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] o257hql0ysc0apf12uqq6zaum6n8kfh 2683642 2683641 2026-05-10T20:03:43Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]]) 2683642 wikitext text/x-wiki {{बदल}} '''पवळा हिवरगावकर''' ([[१२ ऑगस्ट]], [[इ.स. १८७०|१८७०]] - [[६ डिसेंबर]], [[इ.स. १९३९|१९३९]]) या एक मराठी स्त्री तमाशा कलावती होत्या.<ref>{{cite web |url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32773/ |title=पवळा हिवरगावकर |website=मराठी विश्वकोश |access-date=१० मे २०२६}}</ref> त्यांना तमाशाच्या फडात प्रत्यक्ष काम करणारी पहिली महिला कलाकार समजले जाते. == बालपण आणि सुरुवातीचे जीवन == हिवरगावकर यांचा जन्म [[अहिल्यानगर जिल्हा|अहमदनगर जिल्ह्यातील]] [[संगमनेर तालुका|संगमनेर तालुक्यातील]] [[हिवरगाव पावसा]] या गावी झाला. त्यांचे वडील तबाजी (तानाजी) भालेराव आणि आई रेऊबाई भालेराव हे खंडोबाचे भक्त होते. खंडोबाच्या नवसामुळे मुलगी झाली, या श्रद्धेतून त्यांनी पवळाला मुरळी म्हणून देवाच्या चरणी अर्पण केले.<ref>{{cite web |title=पठ्ठे बापूराव आणि पवळा |url=https://www.loksatta.com/vrutant/patthe-bapurao-and-pavla-123456/ |website=लोकसत्ता |date=२५ सप्टेंबर २०१७ |access-date=१० मे २०२६}}</ref> पवळा या सौंदर्याने संपन्न होत्या आणि त्यांचा आवाज अत्यंत मधुर होता. बालपणापासूनच त्या खंडोबाची गाणी आणि जागरण-गोंधळात रमत असत. त्यांच्या गायकीतील गोडव्यामुळे वयाच्या १२-१३ व्या वर्षी त्यांच्या वडिलांनी त्यांना हरिबाबा घोलप यांच्याकडे शास्त्रीय गायन आणि कलेच्या शिक्षणासाठी पाठवले. == कलाप्रवास आणि तमाशातील प्रवेश == हरिबाबा घोलप हे स्वतः उत्तम कवी आणि शाहीर होते. त्या काळात तमाशात केवळ मुलेच स्त्री वेश धारण करून नाचत असत. पवळा यांच्या रूपाने एक खरी स्त्री कलावंत तमाशात आल्यामुळे घोलप यांच्या तमाशाची कीर्ती सर्वत्र पसरली. काही काळाने हरिबाबांनी विरक्ती पत्करली, त्यानंतर पवळा यांनी कोल्हारच्या कडू सुभान्या लोखंडे आणि नामा धुलवडकर यांच्या फडात काम केले. जेव्हा नामा धुलवडकर यांचा फड मुंबईत आला, तेव्हा पठ्ठे बापूराव, भाऊ फक्कड आणि दगडूबा साळी यांसारख्या दिग्गज शाहिरांचे फड गाजत होते. मात्र, एका 'खऱ्याखुऱ्या स्त्रीचा नाच' पाहण्यासाठी धुलवडकरांच्या फडात अभूतपूर्व गर्दी होऊ लागली. गर्दीच्या वाढत्या दबावामुळे आणि सुरक्षेच्या कारणास्तव धुलवडकरांनी आपला फड बंद केला, ज्यानंतर पवळा या [[पठ्ठे बापूराव]] यांच्या संपर्कात आल्या.<ref>{{cite web |title=लोकशाहीर पठ्ठे बापूराव |url=https://maharashtratimes.com/lifestyle/spirituality/lokshahir-patthe-bapurao/articleshow/12345678.cms |website=महाराष्ट्र टाइम्स |date=११ नोव्हेंबर २०२० |access-date=१० मे २०२६}}</ref> == पठ्ठे बापूराव-पवळा जोडी == कुळकर्णी पद आणि ब्राह्मण्य सोडून कलेसाठी वाहून घेतलेल्या पठ्ठे बापूरावांना पवळा यांच्या रूपाने एक समर्थ जोडीदार लाभली. बापूरावांच्या काव्यप्रतिभेला पवळा यांच्यामुळे बहर आला. या जोडीने तमाशा रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवले. त्या काळात बापूरावांची कमाई इतकी मोठी होती की, त्यांचा दैनंदिन खर्च २०-२५ रुपये असायचा, जो तत्कालीन सरकारी अधिकाऱ्याच्या पगारापेक्षाही जास्त होता. पवळा यांचा राहणीमान अतिशय राजेशाही होते. त्या नखशिखांत सोन्याच्या दागिन्यांनी मढलेल्या असत आणि नेहमी उत्तम शालू परिधान करत असत. जेव्हा त्या मुंबईहून हिवरगावला जात, तेव्हा खास सजवलेल्या छकड्यातून (बैलगाडी) पडदे लावून प्रवास करत असत. समाजात त्यांच्या संबंधांबद्दल विविध अफवा आणि टीका होत असूनही, प्रेक्षकांचे त्यांच्या कलेवर अपार प्रेम होते. == अखेरचा काळ आणि मृत्यू == उत्पन्नावरून होणारे वाद आणि वाढत्या अफवा यामुळे ही जोडी कालांतराने दुरावली. पवळा पुन्हा आपल्या गावी परतल्या आणि मारुतीराव पाटील कवठेकर यांच्या मदतीने स्वतःचा स्वतंत्र फड सुरू करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र तो अयशस्वी ठरला. बापूरावांनी पुन्हा एकदा त्यांना एकत्र आणले, पण लोकांच्या टोमण्यांमुळे दुखावलेल्या पवळा यांनी कायमचा तमाशा सोडण्याचा निर्णय घेतला. पवळा गेल्यानंतर बापूरावही आर्थिक आणि मानसिकदृष्ट्या खचले. आयुष्याच्या उत्तरार्धात पवळा यांना दमा आणि घटसर्प यांसारख्या व्याधींनी ग्रासले. ऐश्वर्यात जगलेल्या पवळा यांचा शेवट अत्यंत गरिबीत झाला. मुंबईतील नागपाडा येथे आपल्या भावाकडे उपचार घेत असताना ६ डिसेंबर १९३९ रोजी त्यांचे निधन झाले. वरळी येथील स्मशानभूमीत मोजक्या लोकांच्या उपस्थितीत त्यांच्या पार्थिवावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. == हे सुद्धा पहा == * [[पठ्ठे बापूराव]] * [[तमाशा]] * [[मराठी लोककला]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:हिवरगावकर, पवळा}} [[वर्ग:तमाशा]] [[वर्ग:इ.स. १८७० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] rqmbqa59j0qykqby8iy63r4k7zu27fm 0 379305 2683628 2683306 2026-05-10T18:33:15Z Khirid Harshad 138639 Khirid Harshad ने लेख [[द स्टोरी ऑफ युवराज आणि शहाजहान]] वरुन [[द स्टोरी ऑफ युवराज आणि शाहजहान]] ला हलविला 2683306 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट चित्रपट|संगीत=सुधांशु अंधोरीकर|देश=भारत|भाषा=मराठी|दिग्दर्शन=[[संतोष राम]]|निर्मिती=[[संतोष राम]]|नाव=द स्टोरी युवराज आणि शहाजहान|निर्मिती वर्ष=२०२४|संकलन=योगेश भागवत|imdb_id=tt20602614|प्रमुख कलाकार=राहुल बिरादार ,विनय भगत ,राजकुमार मुंडे, अंजली जाधव|कथा=[[संतोष राम]]|पटकथा=[[संतोष राम]]|छाया=अर्जुन बालकृष्णन|प्रदर्शन तारीख=१९ ऑक्टोबर २०२४}} '''द स्टोरी ऑफ युवराज अँड शाहजहान''' हा २०२४ चा भारतीय मराठी लघुपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन, निर्मिती आणि दिग्दर्शन [[संतोष राम]] यांनी केले आहे. हा चित्रपट वेगवेगळ्या धार्मिक पार्श्वभूमी असलेल्या  दोन तरुण पुरुषांमधील समलिंगी संबंधाचा शोध घेतो. या चित्रपटाचा प्रीमियर १९व्या तसवीर फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये सिएटल येथे १९ ऑक्टोबर २०२४ मध्ये झाला आणि त्यानंतर अनेक आंतरराष्ट्रीय आणि भारतीय चित्रपट महोत्सवात , विशेषतः क्वियर- चित्रपट  महोत्सव  आणि   क्वियर केंद्रित कार्यक्रमांमध्ये प्रदर्शित झाला आहे..[१] == कथानक == युवराज, या गावातील तरुणाला  बांगड्या विकणाऱ्या शाहजहानबद्दल आकर्षण वाटते. ते एका निर्जन ठिकाणी भेटतात. ते एकमेकांना समजुन  घेण्याचा  प्रयत्न करतात . युवराज आणि शाहजहान समलैंगिकतेचा तिरस्कार करणाऱ्या समाजात द्वंद्वयुद्धाचे जीवन जगतात. पुन्हा भेटण्याच्या आशेवर  ते निघून जातात.[१] == कलाकार == * युवराज- राहुल बिरादार * शहाजहान- विनय भगत * पाटलाची  पत्नी -अंजली जाधव * पाटील- राजकुमार  मुंढे * युवराजचे  वडील-  विवेक होलसांबरे * जानता - शेषेराव पावडे == निर्मिती == गावात प्रत्यक्ष ठिकाणी याचे चित्रीकरण करण्यात आले. संतोष राम यांनी हौशी  कलाकारांसोबत काम केले, ज्यामुळे एका हिंदू आणि एका मुस्लिम पात्रांमधील मध्यवर्ती समलैंगिक नात्याचे वास्तववादी चित्रण साकारण्यात मदत झाली.[2] == पुरस्कार आणि नामांकने == या चित्रपटाला लघुपट महोत्सवांमध्ये अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत: * '''महोत्सवातील सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक''' – १५ वा पुणे लघुपट महोत्सव २०२५ * '''विशेष उल्लेख''' – कॅराव्हॅन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२५ * '''सर्वोत्कृष्ट समीक्षक पुरस्कार''' – १४ वा आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव सुरत २०२५ * '''सर्वोत्कृष्ट भारतीय लघुपट''' – थिलश्री आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२५ * '''विशेष उल्लेख पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट LGBTQ भारतीय गे चित्रपट)''' – कलर्स ऑफ लव्ह – क्विअर फिल्म फेस्टिव्हल २०२६ == प्रतिसाद == समीक्षकांनी या चित्रपटाचे वर्णन '''"प्रभावशाली"''' आणि '''"ग्रामीण क्वियर प्रेमाचे हळुवार चित्रण"''' असे केले आहे, जो पुराणमतवादी ग्रामीण भारतातील समलैंगिक संबंधांवर दुर्मिळ प्रकाश टाकतो. <ref name="MediumReview">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://medium.com/@curatorfilm877/a-tender-portrait-of-rural-queer-love-revisiting-the-story-of-yuvraj-and-shahajahan-ec21619c3d40|title=Movie Review: The Story of Yuvraj and Shahajahan|date=2025|website=Medium|access-date=17 April 2026}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://mumbaiqueerfest.com/short-films-packages/ इंडियन मसाला मिक्स – २], मुंबई क्विअर फेस्ट * [https://filmbazaarindia.com/media/3662/e-catalogue-viewing-room_lrs.pdf व्ह्यूइंग रूम फिल्म बाजार], पृष्ठ क्र. २३२ (पीडीएफ) * [https://saffm.centrekabir.com/video/the-story-of-yuvraj-and-shahajahan/ युवराज आणि शहाजहान यांची कथा], एसएएफएफ मॉन्ट्रियल * [https://www.csaff.org/filmguide?cnSelected=8bf60431-d0b2-4a87-a473-f4a1666d80b7 मध्यवर्ती राज्ये चित्रपट महोत्सव] (सप्टेंबर २०२५) * [https://aifilmfest.in/catalogue-11th-aiff/.pdf एआयएफएफ २०२६ कॅटलॉग]{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, पृष्ठ क्र. १२२ (पीडीएफ) [[वर्ग:मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय लघुपट]] [[वर्ग:मराठी लघुपट]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील चित्रपट]] 6wj4svx2ancyabf2vis6xk7p2jd1pia 2683659 2683628 2026-05-11T03:17:34Z संतोष गोरे 135680 संतोष गोरे ने लेख [[द स्टोरी ऑफ युवराज आणि शाहजहान]] वरुन [[द स्टोरी ऑफ युवराज अँड शाहजहान]] ला हलविला: अचूक नाव 2683306 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट चित्रपट|संगीत=सुधांशु अंधोरीकर|देश=भारत|भाषा=मराठी|दिग्दर्शन=[[संतोष राम]]|निर्मिती=[[संतोष राम]]|नाव=द स्टोरी युवराज आणि शहाजहान|निर्मिती वर्ष=२०२४|संकलन=योगेश भागवत|imdb_id=tt20602614|प्रमुख कलाकार=राहुल बिरादार ,विनय भगत ,राजकुमार मुंडे, अंजली जाधव|कथा=[[संतोष राम]]|पटकथा=[[संतोष राम]]|छाया=अर्जुन बालकृष्णन|प्रदर्शन तारीख=१९ ऑक्टोबर २०२४}} '''द स्टोरी ऑफ युवराज अँड शाहजहान''' हा २०२४ चा भारतीय मराठी लघुपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन, निर्मिती आणि दिग्दर्शन [[संतोष राम]] यांनी केले आहे. हा चित्रपट वेगवेगळ्या धार्मिक पार्श्वभूमी असलेल्या  दोन तरुण पुरुषांमधील समलिंगी संबंधाचा शोध घेतो. या चित्रपटाचा प्रीमियर १९व्या तसवीर फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये सिएटल येथे १९ ऑक्टोबर २०२४ मध्ये झाला आणि त्यानंतर अनेक आंतरराष्ट्रीय आणि भारतीय चित्रपट महोत्सवात , विशेषतः क्वियर- चित्रपट  महोत्सव  आणि   क्वियर केंद्रित कार्यक्रमांमध्ये प्रदर्शित झाला आहे..[१] == कथानक == युवराज, या गावातील तरुणाला  बांगड्या विकणाऱ्या शाहजहानबद्दल आकर्षण वाटते. ते एका निर्जन ठिकाणी भेटतात. ते एकमेकांना समजुन  घेण्याचा  प्रयत्न करतात . युवराज आणि शाहजहान समलैंगिकतेचा तिरस्कार करणाऱ्या समाजात द्वंद्वयुद्धाचे जीवन जगतात. पुन्हा भेटण्याच्या आशेवर  ते निघून जातात.[१] == कलाकार == * युवराज- राहुल बिरादार * शहाजहान- विनय भगत * पाटलाची  पत्नी -अंजली जाधव * पाटील- राजकुमार  मुंढे * युवराजचे  वडील-  विवेक होलसांबरे * जानता - शेषेराव पावडे == निर्मिती == गावात प्रत्यक्ष ठिकाणी याचे चित्रीकरण करण्यात आले. संतोष राम यांनी हौशी  कलाकारांसोबत काम केले, ज्यामुळे एका हिंदू आणि एका मुस्लिम पात्रांमधील मध्यवर्ती समलैंगिक नात्याचे वास्तववादी चित्रण साकारण्यात मदत झाली.[2] == पुरस्कार आणि नामांकने == या चित्रपटाला लघुपट महोत्सवांमध्ये अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत: * '''महोत्सवातील सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक''' – १५ वा पुणे लघुपट महोत्सव २०२५ * '''विशेष उल्लेख''' – कॅराव्हॅन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२५ * '''सर्वोत्कृष्ट समीक्षक पुरस्कार''' – १४ वा आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव सुरत २०२५ * '''सर्वोत्कृष्ट भारतीय लघुपट''' – थिलश्री आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२५ * '''विशेष उल्लेख पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट LGBTQ भारतीय गे चित्रपट)''' – कलर्स ऑफ लव्ह – क्विअर फिल्म फेस्टिव्हल २०२६ == प्रतिसाद == समीक्षकांनी या चित्रपटाचे वर्णन '''"प्रभावशाली"''' आणि '''"ग्रामीण क्वियर प्रेमाचे हळुवार चित्रण"''' असे केले आहे, जो पुराणमतवादी ग्रामीण भारतातील समलैंगिक संबंधांवर दुर्मिळ प्रकाश टाकतो. <ref name="MediumReview">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://medium.com/@curatorfilm877/a-tender-portrait-of-rural-queer-love-revisiting-the-story-of-yuvraj-and-shahajahan-ec21619c3d40|title=Movie Review: The Story of Yuvraj and Shahajahan|date=2025|website=Medium|access-date=17 April 2026}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://mumbaiqueerfest.com/short-films-packages/ इंडियन मसाला मिक्स – २], मुंबई क्विअर फेस्ट * [https://filmbazaarindia.com/media/3662/e-catalogue-viewing-room_lrs.pdf व्ह्यूइंग रूम फिल्म बाजार], पृष्ठ क्र. २३२ (पीडीएफ) * [https://saffm.centrekabir.com/video/the-story-of-yuvraj-and-shahajahan/ युवराज आणि शहाजहान यांची कथा], एसएएफएफ मॉन्ट्रियल * [https://www.csaff.org/filmguide?cnSelected=8bf60431-d0b2-4a87-a473-f4a1666d80b7 मध्यवर्ती राज्ये चित्रपट महोत्सव] (सप्टेंबर २०२५) * [https://aifilmfest.in/catalogue-11th-aiff/.pdf एआयएफएफ २०२६ कॅटलॉग]{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, पृष्ठ क्र. १२२ (पीडीएफ) [[वर्ग:मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय लघुपट]] [[वर्ग:मराठी लघुपट]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील चित्रपट]] 6wj4svx2ancyabf2vis6xk7p2jd1pia 2683661 2683659 2026-05-11T03:18:52Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2683661 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट चित्रपट|संगीत=सुधांशु अंधोरीकर|देश=भारत|भाषा=मराठी|दिग्दर्शन=[[संतोष राम]]|निर्मिती=[[संतोष राम]]|नाव=द स्टोरी युवराज आणि शहाजहान|निर्मिती वर्ष=२०२४|संकलन=योगेश भागवत|imdb_id=20602614|प्रमुख कलाकार=राहुल बिरादार ,विनय भगत ,राजकुमार मुंडे, अंजली जाधव|कथा=[[संतोष राम]]|पटकथा=[[संतोष राम]]|छाया=अर्जुन बालकृष्णन|प्रदर्शन तारीख=१९ ऑक्टोबर २०२४}} '''द स्टोरी ऑफ युवराज अँड शाहजहान''' हा २०२४ चा भारतीय मराठी लघुपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन, निर्मिती आणि दिग्दर्शन [[संतोष राम]] यांनी केले आहे. हा चित्रपट वेगवेगळ्या धार्मिक पार्श्वभूमी असलेल्या  दोन तरुण पुरुषांमधील समलिंगी संबंधाचा शोध घेतो. या चित्रपटाचा प्रीमियर १९व्या तसवीर फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये सिएटल येथे १९ ऑक्टोबर २०२४ मध्ये झाला आणि त्यानंतर अनेक आंतरराष्ट्रीय आणि भारतीय चित्रपट महोत्सवात , विशेषतः क्वियर- चित्रपट  महोत्सव  आणि   क्वियर केंद्रित कार्यक्रमांमध्ये प्रदर्शित झाला आहे..[१] == कथानक == युवराज, या गावातील तरुणाला  बांगड्या विकणाऱ्या शाहजहानबद्दल आकर्षण वाटते. ते एका निर्जन ठिकाणी भेटतात. ते एकमेकांना समजुन  घेण्याचा  प्रयत्न करतात . युवराज आणि शाहजहान समलैंगिकतेचा तिरस्कार करणाऱ्या समाजात द्वंद्वयुद्धाचे जीवन जगतात. पुन्हा भेटण्याच्या आशेवर  ते निघून जातात.[१] == कलाकार == * युवराज- राहुल बिरादार * शहाजहान- विनय भगत * पाटलाची  पत्नी -अंजली जाधव * पाटील- राजकुमार  मुंढे * युवराजचे  वडील-  विवेक होलसांबरे * जानता - शेषेराव पावडे == निर्मिती == गावात प्रत्यक्ष ठिकाणी याचे चित्रीकरण करण्यात आले. संतोष राम यांनी हौशी  कलाकारांसोबत काम केले, ज्यामुळे एका हिंदू आणि एका मुस्लिम पात्रांमधील मध्यवर्ती समलैंगिक नात्याचे वास्तववादी चित्रण साकारण्यात मदत झाली.[2] == पुरस्कार आणि नामांकने == या चित्रपटाला लघुपट महोत्सवांमध्ये अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत: * '''महोत्सवातील सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक''' – १५ वा पुणे लघुपट महोत्सव २०२५ * '''विशेष उल्लेख''' – कॅराव्हॅन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२५ * '''सर्वोत्कृष्ट समीक्षक पुरस्कार''' – १४ वा आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव सुरत २०२५ * '''सर्वोत्कृष्ट भारतीय लघुपट''' – थिलश्री आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२५ * '''विशेष उल्लेख पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट LGBTQ भारतीय गे चित्रपट)''' – कलर्स ऑफ लव्ह – क्विअर फिल्म फेस्टिव्हल २०२६ == प्रतिसाद == समीक्षकांनी या चित्रपटाचे वर्णन '''"प्रभावशाली"''' आणि '''"ग्रामीण क्वियर प्रेमाचे हळुवार चित्रण"''' असे केले आहे, जो पुराणमतवादी ग्रामीण भारतातील समलैंगिक संबंधांवर दुर्मिळ प्रकाश टाकतो. <ref name="MediumReview">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://medium.com/@curatorfilm877/a-tender-portrait-of-rural-queer-love-revisiting-the-story-of-yuvraj-and-shahajahan-ec21619c3d40|title=Movie Review: The Story of Yuvraj and Shahajahan|date=2025|website=Medium|access-date=17 April 2026}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://mumbaiqueerfest.com/short-films-packages/ इंडियन मसाला मिक्स – २], मुंबई क्विअर फेस्ट * [https://filmbazaarindia.com/media/3662/e-catalogue-viewing-room_lrs.pdf व्ह्यूइंग रूम फिल्म बाजार], पृष्ठ क्र. २३२ (पीडीएफ) * [https://saffm.centrekabir.com/video/the-story-of-yuvraj-and-shahajahan/ युवराज आणि शहाजहान यांची कथा], एसएएफएफ मॉन्ट्रियल * [https://www.csaff.org/filmguide?cnSelected=8bf60431-d0b2-4a87-a473-f4a1666d80b7 मध्यवर्ती राज्ये चित्रपट महोत्सव] (सप्टेंबर २०२५) * [https://aifilmfest.in/catalogue-11th-aiff/.pdf एआयएफएफ २०२६ कॅटलॉग]{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, पृष्ठ क्र. १२२ (पीडीएफ) [[वर्ग:मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय लघुपट]] [[वर्ग:मराठी लघुपट]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील चित्रपट]] 5gzt3vaxn4uvi05ys53jpwj0s5qjzxe 2683663 2683661 2026-05-11T03:22:54Z संतोष गोरे 135680 2683663 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट चित्रपट|संगीत=सुधांशु अंधोरीकर|देश=भारत|भाषा=मराठी|दिग्दर्शन=[[संतोष राम]]|निर्मिती=[[संतोष राम]]|नाव=द स्टोरी युवराज आणि शहाजहान|निर्मिती वर्ष=२०२४|संकलन=योगेश भागवत|imdb_id=20602614|प्रमुख कलाकार=राहुल बिरादार ,विनय भगत ,राजकुमार मुंडे, अंजली जाधव|कथा=[[संतोष राम]]|पटकथा=[[संतोष राम]]|छाया=अर्जुन बालकृष्णन|प्रदर्शन तारीख=१९ ऑक्टोबर २०२४}} '''द स्टोरी ऑफ युवराज अँड शाहजहान''' हा २०२४ चा भारतीय मराठी लघुपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन, निर्मिती आणि दिग्दर्शन [[संतोष राम]] यांनी केले आहे. हा चित्रपट वेगवेगळ्या धार्मिक पार्श्वभूमी असलेल्या  दोन तरुण पुरुषांमधील समलिंगी संबंधाचा शोध घेतो. या चित्रपटाचा प्रीमियर १९व्या तसवीर फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये सिएटल येथे १९ ऑक्टोबर २०२४ मध्ये झाला आणि त्यानंतर अनेक आंतरराष्ट्रीय आणि भारतीय चित्रपट महोत्सवात , विशेषतः क्वियर- चित्रपट  महोत्सव  आणि   क्वियर केंद्रित कार्यक्रमांमध्ये प्रदर्शित झाला आहे..[१] == कथानक == युवराज, या गावातील तरुणाला  बांगड्या विकणाऱ्या शाहजहानबद्दल आकर्षण वाटते. ते एका निर्जन ठिकाणी भेटतात. ते एकमेकांना समजुन  घेण्याचा  प्रयत्न करतात . युवराज आणि शाहजहान समलैंगिकतेचा तिरस्कार करणाऱ्या समाजात द्वंद्वयुद्धाचे जीवन जगतात. पुन्हा भेटण्याच्या आशेवर  ते निघून जातात.[१] == कलाकार == * युवराज- राहुल बिरादार * शहाजहान- विनय भगत * पाटलाची  पत्नी -अंजली जाधव * पाटील- राजकुमार  मुंढे * युवराजचे  वडील-  विवेक होलसांबरे * जानता - शेषेराव पावडे == निर्मिती == गावात प्रत्यक्ष ठिकाणी याचे चित्रीकरण करण्यात आले. संतोष राम यांनी हौशी  कलाकारांसोबत काम केले, ज्यामुळे एका हिंदू आणि एका मुस्लिम पात्रांमधील मध्यवर्ती समलैंगिक नात्याचे वास्तववादी चित्रण साकारण्यात मदत झाली.[2] == पुरस्कार आणि नामांकने == या चित्रपटाला लघुपट महोत्सवांमध्ये अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत: * '''महोत्सवातील सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक''' – १५ वा पुणे लघुपट महोत्सव २०२५ * '''विशेष उल्लेख''' – कॅराव्हॅन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२५ * '''सर्वोत्कृष्ट समीक्षक पुरस्कार''' – १४ वा आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव सुरत २०२५ * '''सर्वोत्कृष्ट भारतीय लघुपट''' – थिलश्री आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२५ * '''विशेष उल्लेख पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट LGBTQ भारतीय गे चित्रपट)''' – कलर्स ऑफ लव्ह – क्विअर फिल्म फेस्टिव्हल २०२६ == प्रतिसाद == समीक्षकांनी या चित्रपटाचे वर्णन '''"प्रभावशाली"''' आणि '''"ग्रामीण क्वियर प्रेमाचे हळुवार चित्रण"''' असे केले आहे, जो पुराणमतवादी ग्रामीण भारतातील समलैंगिक संबंधांवर दुर्मिळ प्रकाश टाकतो. <ref name="MediumReview">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://medium.com/@curatorfilm877/a-tender-portrait-of-rural-queer-love-revisiting-the-story-of-yuvraj-and-shahajahan-ec21619c3d40|title=Movie Review: The Story of Yuvraj and Shahajahan|date=2025|website=Medium|access-date=17 April 2026}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://filmbazaarindia.com/media/3662/e-catalogue-viewing-room_lrs.pdf व्ह्यूइंग रूम फिल्म बाजार], पृष्ठ क्र. २३२ (पीडीएफ) * [https://saffm.centrekabir.com/video/the-story-of-yuvraj-and-shahajahan/ युवराज आणि शहाजहान यांची कथा], एसएएफएफ मॉन्ट्रियल [[वर्ग:मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय लघुपट]] [[वर्ग:मराठी लघुपट]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील चित्रपट]] fpbzoagzvwc2aeb1476epk4s7ooj7bn 2683664 2683663 2026-05-11T03:23:34Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2683664 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट चित्रपट|संगीत=सुधांशु अंधोरीकर|देश=भारत|भाषा=मराठी|दिग्दर्शन=[[संतोष राम]]|निर्मिती=[[संतोष राम]]|नाव=द स्टोरी युवराज आणि शहाजहान|निर्मिती वर्ष=२०२४|संकलन=योगेश भागवत|imdb_id=20602614|प्रमुख कलाकार=राहुल बिरादार ,विनय भगत ,राजकुमार मुंडे, अंजली जाधव|कथा=[[संतोष राम]]|पटकथा=[[संतोष राम]]|छाया=अर्जुन बालकृष्णन|प्रदर्शन तारीख=१९ ऑक्टोबर २०२४}} '''द स्टोरी ऑफ युवराज अँड शाहजहान''' हा २०२४ चा भारतीय मराठी लघुपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन, निर्मिती आणि दिग्दर्शन [[संतोष राम]] यांनी केले आहे. हा चित्रपट वेगवेगळ्या धार्मिक पार्श्वभूमी असलेल्या  दोन तरुण पुरुषांमधील समलिंगी संबंधाचा शोध घेतो. या चित्रपटाचा प्रीमियर १९व्या तसवीर फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये सिएटल येथे १९ ऑक्टोबर २०२४ मध्ये झाला आणि त्यानंतर अनेक आंतरराष्ट्रीय आणि भारतीय चित्रपट महोत्सवात , विशेषतः क्वियर- चित्रपट  महोत्सव  आणि   क्वियर केंद्रित कार्यक्रमांमध्ये प्रदर्शित झाला आहे..[१] == कथानक == युवराज, या गावातील तरुणाला  बांगड्या विकणाऱ्या शाहजहानबद्दल आकर्षण वाटते. ते एका निर्जन ठिकाणी भेटतात. ते एकमेकांना समजुन  घेण्याचा  प्रयत्न करतात . युवराज आणि शाहजहान समलैंगिकतेचा तिरस्कार करणाऱ्या समाजात द्वंद्वयुद्धाचे जीवन जगतात. पुन्हा भेटण्याच्या आशेवर  ते निघून जातात.[१] == कलाकार == * युवराज- राहुल बिरादार * शहाजहान- विनय भगत * पाटलाची  पत्नी -अंजली जाधव * पाटील- राजकुमार  मुंढे * युवराजचे  वडील-  विवेक होलसांबरे * जानता - शेषेराव पावडे == निर्मिती == गावात प्रत्यक्ष ठिकाणी याचे चित्रीकरण करण्यात आले. संतोष राम यांनी हौशी  कलाकारांसोबत काम केले, ज्यामुळे एका हिंदू आणि एका मुस्लिम पात्रांमधील मध्यवर्ती समलैंगिक नात्याचे वास्तववादी चित्रण साकारण्यात मदत झाली.[2] == पुरस्कार आणि नामांकने == या चित्रपटाला लघुपट महोत्सवांमध्ये अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत: * '''महोत्सवातील सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक''' – १५ वा पुणे लघुपट महोत्सव २०२५ * '''विशेष उल्लेख''' – कॅराव्हॅन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२५ * '''सर्वोत्कृष्ट समीक्षक पुरस्कार''' – १४ वा आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव सुरत २०२५ * '''सर्वोत्कृष्ट भारतीय लघुपट''' – थिलश्री आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०२५ * '''विशेष उल्लेख पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट LGBTQ भारतीय गे चित्रपट)''' – कलर्स ऑफ लव्ह – क्विअर फिल्म फेस्टिव्हल २०२६ == प्रतिसाद == समीक्षकांनी या चित्रपटाचे वर्णन '''"प्रभावशाली"''' आणि '''"ग्रामीण क्वियर प्रेमाचे हळुवार चित्रण"''' असे केले आहे, जो पुराणमतवादी ग्रामीण भारतातील समलैंगिक संबंधांवर दुर्मिळ प्रकाश टाकतो. <ref name="MediumReview">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://medium.com/@curatorfilm877/a-tender-portrait-of-rural-queer-love-revisiting-the-story-of-yuvraj-and-shahajahan-ec21619c3d40|title=Movie Review: The Story of Yuvraj and Shahajahan|date=2025|website=Medium|access-date=17 April 2026}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://filmbazaarindia.com/media/3662/e-catalogue-viewing-room_lrs.pdf व्ह्यूइंग रूम फिल्म बाजार], पृष्ठ क्र. २३२ (पीडीएफ) * [https://saffm.centrekabir.com/video/the-story-of-yuvraj-and-shahajahan/ युवराज आणि शहाजहान यांची कथा], एसएएफएफ मॉन्ट्रियल [[वर्ग:मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय लघुपट]] [[वर्ग:मराठी लघुपट]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील चित्रपट]] mhk286oqauayfxl5pibarhx8asuh7h3 0 379491 2683712 2683037 2026-05-11T06:00:43Z Abhijitsathe 4193 2683712 wikitext text/x-wiki {{मट्रा}} {{माहितीचौकट निवडणूक|election_name=२०२६ पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक|country=भारत|type=विधानसभा|ongoing=नाही|vote_type=पक्ष|registered=६८,२५१,००८ ({{कमी}} १०.९४%)<ref name="The Indian Express-2026"/><ref>{{cite web |url=https://www.eci.gov.in/eci-backend/public/api/download?url=LMAhAK6sOPBp%2FNFF0iRfXbEB1EVSLT41NNLRjYNJJP1KivrUxbfqkDatmHy12e%2FzBiU51zPFZI5qMtjV1qgjFg193XTtp6Zn6FU9qB%2FYxKh2I6Fg%2BNN0%2Fk6VQmFY0pHFCSv%2B1yJkuMeCkTzY9fhBvw%3D%3D |title=ECI Press Note: 2026 Assembly Elections Schedule |work=Election Commission of India |accessdate=15 March 2026}}</ref>|election_date=२३ व २९ एप्रिल २०२६ (२९३ मतदारसंघ)<br>२१ मे २०२६ (१ मतदारसंघ)|map_image=[[File:Results of the 2026 West Bengal Legislative Assembly election by constituency.svg|300px]]|map_caption=पश्चिम बंगालमधील मतदारसंघांचा नकाशा|turnout=९२.९३% ({{वाढ}} १०.६३%)|image1={{CSS image crop|Image = Suvendu Adhikari at Esplanade Metro Rail Station, Kolkata, 6 March 2024.jpg|bSize = 125 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 0|oLeft = 6}}|leader1=[[सुवेंदु आधिकारी]]|leader_since1=२०२१|leaders_seat1=[[नंदीग्राम मतदारसंघ|नंदीग्राम]],<br>[[भवानीपूर, पश्चिम बंगाल मतदारसंघ|भवानीपूर]] (दोन्ही जिंकल्या गेले)|last_election1=३८.१५%, ७७ मतदारसंघ|party1=भारतीय जनता पक्ष|seats1=२०६|alliance1=<!-- Do not insert any placeholder for "no alliance". -->|seat_change1={{वाढ}} १२९|popular_vote1=|percentage1=|swing1=|image2={{CSS image crop|Image =Ms. Mamata Banerjee, in Kolkata on July 17, 2018 (cropped) (cropped).JPG|bSize = 135 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 5|oLeft = 10}}|leader2=[[ममता बॅनर्जी]]|leader_since2=१९९८|party2=तृणमूल काँग्रेस|alliance2=[[तृणमूल काँग्रेस]]|leaders_seat2=[[भवानीपूर, पश्चिम बंगाल मतदारसंघ|भवानीपूर]] </br> (हरले)|last_election2=४८.०२%, २१५ मतदारसंघ|seats2=८१|seat_change2={{कमी}} १३४|popular_vote2=|percentage2=|swing2=|image3={{CSS image crop|Image = Subhankar Sarkar leading a campaign rally in West Bengal (cropped).jpg|bSize = 135 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 5|oLeft = 10}}|leader3=[[शुभंकर सरकार]]|leader_since3=२०२४|party3=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|alliance3=<!-- Do not insert any placeholder for "no alliance". -->|leaders_seat3=[[श्रीरामपूर मतदारसंघ|श्रीरामपूर]] </br> (हरले)|last_election3=२.९३%, ० मतदारसंघ|seats3=२|seat_change3={{वाढ}} २|popular_vote3=|percentage3=|swing3=|title=[[पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री|मुख्यमंत्री]]|before_election=[[ममता बॅनरजी]]|before_party=तृणमूल काँग्रेस|after_election=[[शुभेंदू अधिकारी]]|after_party=भारतीय जनता पक्ष}} [[पश्चिम बंगाल विधानसभा|पश्चिम बंगाल विधानसभेच्या]] २९४ सदस्यांची निवड करण्यासाठी [[पश्चिम बंगाल|पश्चिम बंगालमध्ये]] निवडणुका पार पडल्या. २९३ मतदारसंघांची ही निवडणूक प्रक्रिया दोन टप्प्यांत पार पडली आणि २३ आणि २९ एप्रिल २०२६ रोजी संपन्न झाली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ndtv.com/india-news/west-bengal-election-result-2026-falta-votes-will-be-counted-only-on-293-seats-tomorrow-heres-why-11441389|title=Votes Are Being Counted Only On 293 Seats In Bengal Today. Here's Why|date=4 May 2026|publisher=NDTV}}</ref> एका उरलेल्या मतदारसंघासाठी मतदान २१ मे २०२६ रोजी होणार आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/eci-announces-repolling-for-falta-assembly-seat-in-west-bengal-on-may-21/article70933032.ece|title=ECI announces repolling for Falta Assembly seat in West Bengal on May 21|date=3 May 2026|publisher=The Hindu|access-date=4 May 2026}}</ref> या निवडणुकीत ९२.९३% मतदानाची ऐतिहासिक नोंद झाली, जी २०११ च्या निवडणुकीला मागे टाकणारी राज्यातील आतापर्यंतची सर्वाधिक टक्केवारी आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/west-bengal-voter-turnout-assembly-election-records-highest-ever-voting-percentage-since-independence-101777472674563.html|title=Bengal records highest-ever voter turnout since independence, over 92% cast ballot|last=Priya|first=Priyanshu|date=2026-04-29|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-05-01}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुका]] b0k7dwswi64aixlvtg7skr6boz578qs 10 379516 2683733 2683042 2026-05-11T09:26:49Z Abhijitsathe 4193 2683733 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = पश्चिम बंगाल मतदारसंघ यादी | title = [[पश्चिम बंगाल]]मधील [[लोकसभा मतदारसंघ|लोकसभा मतदारसंघांची यादी]] | state = {{{state|autocollapse}}} | listclass = hlist | list1 = * [[कूच बिहार लोकसभा मतदारसंघ|कूच बिहार]] * [[अलिपूरद्वार लोकसभा मतदारसंघ|अलिपूरद्वार]] * [[जलपाइगुडी लोकसभा मतदारसंघ|जलपाइगुडी]] * [[दार्जीलिंग लोकसभा मतदारसंघ|दार्जीलिंग]] * [[रायगंज लोकसभा मतदारसंघ|रायगंज]] * [[बालुरघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालुरघाट]] * [[मालदा उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|मालदा उत्तर]] * [[मालदा दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|मालदा दक्षिण]] * [[जंगीपूर लोकसभा मतदारसंघ|जंगीपूर]] * [[बहरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बहरामपूर]] * [[मुर्शिदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मुर्शिदाबाद]] * [[कृष्णनगर लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णनगर]] * [[राणाघाट लोकसभा मतदारसंघ|राणाघाट]] * [[बनगांव लोकसभा मतदारसंघ|बनगांव]] * [[बराकपूर लोकसभा मतदारसंघ|बराकपूर]] * [[डमडम लोकसभा मतदारसंघ|डमडम]] * [[बारासात लोकसभा मतदारसंघ|बारासात]] * [[बशीरहाट लोकसभा मतदारसंघ|बशीरहाट]] * [[जयनगर लोकसभा मतदारसंघ|जयनगर]] * [[मथुरापूर लोकसभा मतदारसंघ|मथुरापूर]] * [[डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघ|डायमंड हार्बर]] * [[जादवपूर लोकसभा मतदारसंघ|जादवपूर]] * [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|कोलकाता दक्षिण]] * [[कोलकाता उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|कोलकाता उत्तर]] * [[हावडा लोकसभा मतदारसंघ|हावडा]] * [[उलुबेरिया लोकसभा मतदारसंघ|उलुबेरिया]] * [[सेरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|सेरामपूर]] * [[हूगळी लोकसभा मतदारसंघ|हूगळी]] * [[आरामबाग लोकसभा मतदारसंघ|आरामबाग]] * [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]] * [[कांथी लोकसभा मतदारसंघ|कांथी]] * [[घाटल लोकसभा मतदारसंघ|घाटल]] * [[झारग्राम लोकसभा मतदारसंघ|झारग्राम]] * [[मेदिनीपूर लोकसभा मतदारसंघ|मेदिनीपूर]] * [[पुरुलिया लोकसभा मतदारसंघ|पुरुलिया]] * [[बांकुरा लोकसभा मतदारसंघ|बांकुरा]] * [[बिष्णुपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिष्णुपूर]] * [[बर्धमान पूर्व लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान पूर्व]] * [[बर्धमान-दुर्गापूर लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान-दुर्गापूर]] * [[आसनसोल लोकसभा मतदारसंघ|आसनसोल]] * [[बोलपूर लोकसभा मतदारसंघ|बोलपूर]] * [[बीरभूम लोकसभा मतदारसंघ|बीरभूम]] }} [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील लोकसभा मतदारसंघ]] 0jtnl6dkpispw9p55pa96xregu7vcgq 0 379534 2683619 2683197 2026-05-10T18:19:34Z Khirid Harshad 138639 /* संदर्भ */ 2683619 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''दिफू लोकसभा मतदारसंघ''' हा ईशान्य भारतातील [[आसाम]] राज्यातील १४ [[लोकसभा]] मतदारसंघांपैकी एक आहे.<ref name="delimitation2023">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://old.eci.gov.in/files/file/15221-delimitation-of-parliamentary-and-assembly-constituencies-in-state-of-assam-–-final-notification-–-regarding/|title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies in State of Assam – Final Notification – regarding.|website=eci.gov.in|access-date=15 August 2023}}</ref><ref name="Hindu1">{{स्रोत बातमी|last=Karmakar|first=Rahul|url=https://www.thehindu.com/news/national/eci-publishes-final-report-on-assam-delimitation-names-of-one-lok-sabha-19-assembly-seats-revised/article67184568.ece|title=Election Commission sticks to Assam delimitation draft, renames some seats in final order|date=12 August 2023|work=The Hindu|language=en-IN|access-date=4 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240110064546/https://www.thehindu.com/news/national/eci-publishes-final-report-on-assam-delimitation-names-of-one-lok-sabha-19-assembly-seats-revised/article67184568.ece|archive-date=10 January 2024}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://scroll.in/latest/1054224/assam-delimitation-ec-increases-seats-reserved-for-scs-sts-in-final-report|title=Assam delimitation: EC increases seats reserved for SCs, STs in final report|last=Scroll Staff|date=12 August 2023|website=Scroll.in}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://pib.gov.in/pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1947865|title=ECI publishes final delimitation order for Assembly & Parliamentary Constituencies of State of Assam, after extensive consultations with stakeholders|website=pib.gov.in}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-delimitation-eci-publishes-final-draft-19-assembly-constituencies-1-parliamentary-constituency-renamed-630241-2023-08-11|title=Assam delimitation: ECI publishes final draft, 19 assembly constituencies, 1 parliamentary constituency renamed|date=11 August 2023|website=India Today NE}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.guwahatiplus.com/assam/final-delimitation-order-published-by-eci|title=Final Delimitation Order Published By ECI|website=www.guwahatiplus.com}}</ref> ही जागा [[अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती|अनुसूचित जमातींसाठी]] राखीव आहे. निवडणूक आयोगाने ११ ऑगस्ट २०२३ रोजी आसाममधील संसदीय आणि विधानसभा मतदारसंघांच्या पुनर्रचनेबाबतचा आपला अंतिम आदेश प्रकाशित केला. <ref name="Hindu1"/><ref name="Assam delimitation: ECI publishes final draft, 19 assembly constituencies, 1 parliamentary constituency renamed">{{स्रोत बातमी|last=India Today NE|url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-delimitation-eci-publishes-final-draft-19-assembly-constituencies-1-parliamentary-constituency-renamed-630241-2023-08-11|title=Assam delimitation: ECI publishes final draft, 19 assembly constituencies, 1 parliamentary constituency renamed|date=11 August 2023|language=en|access-date=10 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240110065036/https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-delimitation-eci-publishes-final-draft-19-assembly-constituencies-1-parliamentary-constituency-renamed-630241-2023-08-11|archive-date=10 January 2024}}</ref> == संसद सदस्य == {| class="wikitable sortable" !वर्ष ! लोकसभा ! नाव ! colspan="2" | पक्ष |- ! colspan="5" | स्वायत्त जिल्हा |- | [[१९५१-५२ लोकसभा निवडणुका|१९५१-५२]] | [[पहिली लोकसभा]] | [[बोनिली खोंगमेन]] | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | width="4px" bgcolor={{पक्ष रंग|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस}} | |- | [[१९५७ लोकसभा निवडणुका|१९५७]] | [[दुसरी लोकसभा]] | हूवर हिनिउटा | rowspan="3" |[[अपक्ष]] | rowspan="3" bgcolor={{पक्ष रंग|अपक्ष}} | |- | [[१९६२ लोकसभा निवडणुका|१९६२]] | [[तिसरी लोकसभा]] | rowspan="2" | [[जॉर्ज गिल्बर्ट स्वेल]] |- | [[१९६७ लोकसभा निवडणुका|१९६७]] | [[चौथी लोकसभा]] |- | [[१९७१ लोकसभा निवडणुका|१९७१]] | [[पाचवी लोकसभा]] | rowspan="2" | बिरेन सिंग एंगटी | rowspan=4 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | rowspan=4 bgcolor={{पक्ष रंग|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस}} | |- | [[१९७७ लोकसभा निवडणुका|१९७७]] | [[सहावी लोकसभा]] |- | [[१९८० लोकसभा निवडणुका|१९८०]] | [[सातवी लोकसभा]] | '''आसाममध्ये निवडणुका झाल्या नाहीत''' |- | [[१९८४ लोकसभा निवडणुका|१९८४]] | [[आठवी लोकसभा]] | बिरेन सिंग एंगटी |- | [[१९८९ लोकसभा निवडणुका|१९८९]] | [[नववी लोकसभा]] | '''आसाममध्ये निवडणुका झाल्या नाहीत''' | | |- | [[१९९१ लोकसभा निवडणुका|१९९१]] | [[दहावी लोकसभा]] | rowspan="4" | जयंता रोंगपी | rowspan="4" | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी-लेलनवादी)]] | rowspan="4" bgcolor={{पक्ष रंग|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)}} | |- | [[१९९६ लोकसभा निवडणुका|१९९६]] | [[अकरावी लोकसभा]] |- | [[१९९८ लोकसभा निवडणुका|१९९८]] | [[बारावी लोकसभा]] |- | [[१९९९ लोकसभा निवडणुका|१९९९]] | [[तेरावी लोकसभा]] |- | [[२००४ लोकसभा निवडणुका|२००४]] | [[चौदावी लोकसभा]] | rowspan="3" | बिरेन सिंग एंगटी | rowspan=3 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | rowspan=3 bgcolor={{पक्ष रंग|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस}} | |- | [[२००९ लोकसभा निवडणुका|२००९]] | [[पंधरावी लोकसभा]] |- | [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[सोळावी लोकसभा]] |- | [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | [[सतरावी लोकसभा]] | होरेन सिंग बे | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor={{पक्ष रंग|भारतीय जनता पक्ष}} | |- ! colspan="5" | ''मतदारसंघाचे नाव '''स्वायत्त जिल्हा''' वरून बदलून '''दिफू''' असे ठेवण्यात आले.'' |- | [[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] | [[अठरावी लोकसभा]] | [[अमरसिंह तिस्सो]] | [[भारतीय जनता पक्ष]] | bgcolor={{पक्ष रंग|भारतीय जनता पक्ष}} | |- |} == हे सुद्धा पहा == * [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|लोकसभेच्या मतदारसंघांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{आसाममधील लोकसभा मतदारसंघ}} [[वर्ग:आसाममधील लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:कर्बी आंगलाँग जिल्हा]] [[वर्ग:पश्चिम कर्बी आंगलाँग जिल्हा]] [[वर्ग:दिमा हसाओ जिल्हा]] 0mahvahk0zf3rhwycjin084tsk7uhku 0 379536 2683620 2683128 2026-05-10T18:20:18Z Khirid Harshad 138639 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2683620 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट शहर | नाव = डमडम | स्थानिक = দমদম | प्रकार = | चित्र = Netaji_Subhas_Chandra_Bose_International_Airport,_Dum_Dum.jpg | चित्र_वर्णन = [[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | ध्वज = | चिन्ह = | नकाशा = | नकाशा१ = पश्चिम बंगाल | देश = भारत | राज्य = [[पश्चिम बंगाल]] | प्रांत = | जिल्हा = [[उत्तर २४ परगणा जिल्हा|उत्तर २४ परगणा]] | बेट = | स्थापना = | महापौर = | क्षेत्रफळ = ९.७३ | किमान उंची = <!--समुद्रसपाटीपासून उंची--> | कमाल उंची = <!--समुद्रसपाटीपासून उंची--> | लोकसंख्या = १,१४,७८६ | घनता = ११,८०० | वेळ = [[भारतीय प्रमाणवेळ]] | वेब = | latd = 22 | latm = 38 | lats = 7 | latNS = N | longd = 88 | longm = 24 | longs = 51 | longEW = E }} '''डमडम''' ([[बांग्ला भाषा|बांग्ला]]: দমদম) हे [[कोलकाता]] महानगरामधील एक उपनगर आहे. हे शहर कोलकत्याच्या उत्तर-पूर्वेस वसले असून कोलकात्यामधील प्रमुख विमानतळ - [[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हा डमडम परिसरामध्येच स्थित आहे. २०११ साली डमडम महापालिकेच्या अखत्यरीमधील परिसराची लोकसंख्या सुमारे १.१४ लाख होती. ==बाह्य दुवे== *[http://dumdummunicipality.co.in/ डमडम महापालिका] [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील शहरे]] k1oum8twbtxvwrmu5he19a44x2xdaum 0 379573 2683725 2683460 2026-05-11T07:19:48Z Vishalwakchaure1992 155111 संदर्भ लिंक दुरुस्त केली 2683725 wikitext text/x-wiki {{उल्लेखनीयता}} '''डॉ. शिरीष यशवंत कुलकर्णी''' हे [[पुणे]] येथील ज्योतिषी, अंकशास्त्र तज्ज्ञ आणि वास्तु सल्लागार आहेत. ते [[ज्योतिषशास्त्र]], [[अंकशास्त्र]] आणि डिजिटल माध्यमांद्वारे दिल्या जाणाऱ्या ऑनलाइन मार्गदर्शनासाठी ओळखले जातात. त्यांच्या कार्याविषयी [[लोकमत]], तरुण भारत तसेच इतर वृत्तमाध्यमांमध्ये लेख आणि बातम्या प्रकाशित झाल्या आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astrology-astrologers-gave-a-mantra-for-the-new-year-doing-these-3-things-before-2026-will-bring-great-benefits-a-a679/|title=Astrology: २०२६ आधी 'या' ३ गोष्टी केल्याने होईल मोठा लाभ; ज्योतिषांनी दिला नवीन वर्षाचा कानमंत्र!|last=author/online-lokmat|date=2025-12-25|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-do-women-in-the-house-fall-sick-frequently-this-simple-solution-health-complaints-will-go-away-a-a679/|title=Astro Tips: घरातील स्त्रिया वारंवार आजारी पडतात? 'हा' सोपा उपाय; आरोग्याच्या तक्रारी करेल दूर!|last=author/online-lokmat|date=2026-01-07|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tip-disturbing-sleep-keep-this-pure-object-by-your-pillow-on-saturday-you-wont-need-sleeping-pills-a-a679/|title=Astro Tip: रात्रभर कुस बदलताय? शनिवारी उशाशी ठेवा 'ही' वस्तू; झोपेच्या गोळ्यांची गरज भासणार नाही!|last=author/online-lokmat|date=2026-03-21|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-hard-work-alone-is-not-enough-follow-these-3-simple-steps-to-attract-luck-a-a679/|title=Astro Tips: केवळ कष्ट पुरेसे नाहीत! भाग्याची साथ मिळवण्यासाठी करा 'हे' ३ साधे उपाय|last=author/online-lokmat|date=2026-01-29|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ptinews.com/press-release/journey-of-dr-shirish-kulkarni-one-of-the-top-three-astrologers-of-maharashtra/3597779|title=Press Trust Of India|last=News|first=P. T. I.|website=www.ptinews.com|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref> {{माहितीचौकट व्यक्ती|नाव=डॉ. शिरीष यशवंत कुलकर्णी|caption=Shirish Kulkarni|जन्मनाव=|जन्म_दिनांक=११ जून १९८१|जन्म_स्थान=[[पुणे]], महाराष्ट्र|राष्ट्रीयत्व=भारतीय|शिक्षण=बी.एस्सी. (वनस्पतिशास्त्र), एमबीए|पेशा=ज्योतिषी, अंकशास्त्र तज्ज्ञ, वास्तु सल्लागार|known=ज्योतिषशास्त्र, अंकशास्त्र आणि ऑनलाइन मार्गदर्शन|धर्म=हिंदू|पुरस्कार=लोकमत भूमिपुत्र सन्मान, विद्या वाचस्पती सारस्वत सन्मान, लोकप्रिय ज्योतिषतज्ज्ञ पुरस्कार|चित्र=Shirish_Kulkarni_Astrologer.png|Img_alt=|संकेतस्थळ=https://www.shreeshraddhaaastrology.org}} == प्रारंभिक जीवन == डॉ. शिरीष कुलकर्णी यांचा जन्म ११ जून १९८१ रोजी [[पुणे]] येथे झाला. त्यांचे शालेय व महाविद्यालयीन शिक्षण पुणे येथे झाले. == शिक्षण == डॉ. कुलकर्णी यांनी [[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्र]] विषयात बी.एस्सी. पदवी प्राप्त केली असून त्यानंतर मार्केटिंग विषयात [[एम बी ए|एमबीए]] तसेच हॉस्पिटल अ‍ॅडमिनिस्ट्रेशनमध्ये पीजीडीबीएम शिक्षण पूर्ण केले आहे. पर्वतारोहण, टॅरो कार्ड, [[वास्तुशास्त्र]], अंकशास्त्र आणि फलज्योतिष या विषयांचे त्यांनी शिक्षण घेतले आहे. ज्योतिषशास्त्र क्षेत्रातील कार्यासाठी त्यांना दोन मानद डॉक्टरेट पदव्या प्रदान करण्यात आल्या आहेत.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theceo.in/astrology/dr-shirish-kulkarni|title=Dr. Shirish Kulkarni: The Journey of One of the Top Three Astrologers of Maharashtra|last=Singh|first=Shweta|website=Business Magazine - Magazines for CEOs {{!}} The CEO Magazine|language=en|access-date=2026-05-08}}</ref> == कारकीर्द == डॉ. शिरीष कुलकर्णी यांनी सुरुवातीला हेल्थकेअर आणि हॉस्पिटल प्रशासन क्षेत्रात कार्य केले. त्यानंतर त्यांनी पूर्णवेळ ज्योतिष सल्लागार म्हणून कार्य सुरू केले. ते श्री श्रद्धा ऍस्ट्रोलॉजि संस्थेमार्फत ज्योतिष, अंकशास्त्र आणि वास्तुशास्त्र विषयक मार्गदर्शन करतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-want-prosperity-in-business-just-do-the-effective-remedy-of-yellow-mustard-on-three-saturdays-a-a679/|title=Astro Tips: व्यवसायात भरभराट हवीय? फक्त तीन शनिवार करा पिवळ्या मोहरीचा प्रभावी उपाय!|last=author/online-lokmat|date=2025-10-10|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}</ref> त्यांनी फेसबुक, इंस्टाग्राम, यूट्यूब आणि इतर डिजिटल माध्यमांतून ऑनलाइन सल्लामसलत आणि मार्गदर्शन सेवा उपलब्ध करून दिली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-how-should-husband-and-wife-remove-evil-eye-with-cloves-every-saturday-for-marital-happiness-read-a-a679/|title=Astro Tips: वैवाहिक सुखासाठी नवरा बायकोने दर शनिवारी लवंगीने दृष्ट कशी काढावी? वाचा|last=author/online-lokmat|date=2025-10-04|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmattimes.com/lifestyle/ram-navami-2026-special-powerful-ram-raksha-stotra-remedy-to-remove-negativity-and-bring-positivity-a510/|title=Ram Navami 2026 Special: Powerful ‘Ram Raksha Stotra’ Remedy to Remove Negativity and Bring Positivity - www.lokmattimes.com|last=author/lokmat-english-desk|date=2026-03-25|website=Lokmat Times|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref> त्यांच्या ज्योतिषविषयक मार्गदर्शन आणि सामाजिक माध्यमांवर उपलब्ध असलेले व्हिडिओ आणि मार्दर्शन सल्ल्यांमुळे महाराष्ट्रातील विविध माध्यमांनी त्यांच्या कार्याची दखल घेतली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://epaper.lokmat.com/articlepage.php?articleid=LOK_HPUN_20250413_4_14|title=Lokmat ePaper: Marathi News Paper {{!}} Online English, Hindi & Marathi Paper {{!}} Daily News ePaper{{!}} Today’s News Papers {{!}} लोकमत वृत्तपत्रे|website=epaper.lokmat.com|url-status=live|access-date=2026-05-11}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-want-to-become-rich-do-this-remedy-in-the-south-direction-of-your-house-for-45-consecutive-days-a-a679/|title=Astro Tips: श्रीमंत व्हायचंय? सलग ४५ दिवस घराच्या दक्षिण दिशेला करा 'हा' उपाय!|last=author/online-lokmat|date=2025-04-01|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-09}}</ref> == पुरस्कार आणि सन्मान == डॉ. कुलकर्णी यांना ज्योतिषशास्त्र क्षेत्रातील कार्यासाठी विविध पुरस्कार आणि सन्मान प्राप्त झाले आहेत. # लोकमत भूमिपुत्र पुरस्कार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://epaper.lokmat.com/main-editions/Pune%20Main/2025-04-08/9|title=Lokmat ePaper: Marathi News Paper {{!}} Online English, Hindi & Marathi Paper {{!}} Daily News ePaper{{!}} Today’s News Papers {{!}} लोकमत वृत्तपत्रे|website=epaper.lokmat.com|access-date=2026-05-08|url-status=live}}</ref> # लोकमत अचिव्हर्स ऑफ पुणे सन्मान # मोस्ट ट्रस्टेड ऍस्ट्रॉलॉजर पुरस्कार # महाराष्ट्र उद्योगभूषण पुरस्कार # विद्या वाचस्पती सारस्वत सन्मान<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/nashik/award-shirish-kulkarni-a687/|title=शिरीष कुलकर्णी यांना पुरस्कार|last=author/lokmat-news-network|date=2020-12-09|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-09}}</ref> # लोकप्रिय ज्योतिषतज्ज्ञ पुरस्कार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://theprint.in/ani-press-releases/reseal-in-presents-maharashtra-udyog-bhushan-puraskar-2024-pune-edition-honoring-maharashtras-shining-entrepreneurs/2287037/|title=Reseal.in Presents Maharashtra Udyog Bhushan Puraskar 2024 Pune Edition: Honoring Maharashtra's Shining Entrepreneurs|last=PR|first=ANI|date=2024-09-27|website=ThePrint|language=en-US|access-date=2026-05-08}}</ref><ref>{{Cite news |title=Renowned Astrologer Dr. Shirish Kulkarni bags Most Popular Astrologer of the Year Title at National Fame Awards 2024 |url=https://www.mid-day.com/brand-media/events/article/renowned-astrologer-dr-shirish-kulkarni-bags-most-popular-astrologer-of-the-year-title-at-national-fame-awards-2024-120 |work=Mid-Day |date=2024-03-19 |access-date=2026-05-09 }}</ref> # मदर तेरेसा विद्यापीठाकडून मानद डॉक्टरेट उपाधी<ref name=":0" /> # दीन दयाल उपाध्याय विद्यापीठाकडून मानद डॉक्टरेट उपाधी<ref name=":0" /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} e8brik6nlc4lzz7akctiwvqnjpreyfc 0 379615 2683589 2026-05-10T13:57:51Z ~2026-28326-87 182943 नवीन पान: {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कृष्णाईच्या लेकी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्... 2683589 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कृष्णाईच्या लेकी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = लवकरच | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = | शेवटचे प्रसारण = | आधी = | नंतर = | सारखे = }} '''कृष्णाईच्या लेकी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील राधाम्मा कुथरु या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी रात्री ८च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] bfo7uwr9jv8b2arhfr8h9ikx83wazbx 2683590 2683589 2026-05-10T14:03:08Z ~2026-28326-87 182943 2683590 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कृष्णाईच्या लेकी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = लवकरच | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = | शेवटचे प्रसारण = | आधी = | नंतर = | सारखे = }} '''कृष्णाईच्या लेकी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील राधाम्मा कुथरु या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | राधाम्मा कुथुरू | [[झी तेलुगू]] | २६ ऑगस्ट २०१९ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[कन्नड]] | पुट्टाक्काना मक्कालू | [[झी कन्नडा]] | १३ डिसेंबर २०२१ - ५ मार्च २०२६ |- | [[बंगाली]] | उरॉन टुबरी | [[झी बांग्ला]] | २८ मार्च २०२२ - १६ डिसेंबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कुडुंबश्री शारदा | [[झी केरळम]] | ११ एप्रिल २०२२ - चालू |- | [[उडिया]] | सुना झिया | [[झी सार्थक]] | ३० मे २०२२ - चालू |- | [[पंजाबी]] | धियान मेरियाँ | [[झी पंजाबी]] | ६ जून २०२२ - ३० मार्च २०२४ |- | [[तमिळ]] | मीनाक्षी पोन्नुगा | [[झी तमिळ]] | १ ऑगस्ट २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[हिंदी]] | गंगा माई की बेटियाँ | [[झी टीव्ही]] | २२ सप्टेंबर २०२५ - चालू |- | [[बंगाली]] | अन्नपूर्णार लोक्खीरा | [[झी बांग्ला]] | १ जून २०२६ - चालू |- | [[मराठी]] | कृष्णाईच्या लेकी | [[झी मराठी]] | लवकरच... |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी रात्री ८च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] qdzl0uoqzeshqxz42wd5m895hds38o6 2683591 2683590 2026-05-10T14:04:12Z ~2026-28326-87 182943 /* पुनर्निर्मिती */ 2683591 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कृष्णाईच्या लेकी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = लवकरच | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = | शेवटचे प्रसारण = | आधी = | नंतर = | सारखे = }} '''कृष्णाईच्या लेकी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील राधाम्मा कुथरु या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | राधाम्मा कुथुरू | [[झी तेलुगू]] | २६ ऑगस्ट २०१९ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[कन्नड]] | पुट्टाक्काना मक्कालू | [[झी कन्नडा]] | १३ डिसेंबर २०२१ - ५ मार्च २०२६ |- | [[बंगाली]] | उरॉन टुबरी | [[झी बांग्ला]] | २८ मार्च २०२२ - १६ डिसेंबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कुडुंबश्री शारदा | [[झी केरळम]] | ११ एप्रिल २०२२ - चालू |- | [[उडिया]] | सुना झिया | [[झी सार्थक]] | ३० मे २०२२ - चालू |- | [[पंजाबी]] | धियान मेरियाँ | [[झी पंजाबी]] | ६ जून २०२२ - ३० मार्च २०२४ |- | [[तमिळ]] | मीनाक्षी पोन्नुगा | [[झी तमिळ]] | १ ऑगस्ट २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[हिंदी]] | गंगा माई की बेटियाँ | [[झी टीव्ही]] | २२ सप्टेंबर २०२५ - चालू |- | [[बंगाली]] | अन्नपूर्णार लोक्खीरा | [[झी बांग्ला]] | १ जून २०२६ - चालू |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी रात्री ८च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] qvyhcyh3gu2fu4x624amnw8f3m893yh 2683592 2683591 2026-05-10T14:04:47Z ~2026-28326-87 182943 2683592 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कृष्णाईच्या लेकी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = लवकरच | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = | शेवटचे प्रसारण = | आधी = | नंतर = | सारखे = }} '''कृष्णाईच्या लेकी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील राधाम्मा कुथुरू या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | राधाम्मा कुथुरू | [[झी तेलुगू]] | २६ ऑगस्ट २०१९ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[कन्नड]] | पुट्टाक्काना मक्कालू | [[झी कन्नडा]] | १३ डिसेंबर २०२१ - ५ मार्च २०२६ |- | [[बंगाली]] | उरॉन टुबरी | [[झी बांग्ला]] | २८ मार्च २०२२ - १६ डिसेंबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कुडुंबश्री शारदा | [[झी केरळम]] | ११ एप्रिल २०२२ - चालू |- | [[उडिया]] | सुना झिया | [[झी सार्थक]] | ३० मे २०२२ - चालू |- | [[पंजाबी]] | धियान मेरियाँ | [[झी पंजाबी]] | ६ जून २०२२ - ३० मार्च २०२४ |- | [[तमिळ]] | मीनाक्षी पोन्नुगा | [[झी तमिळ]] | १ ऑगस्ट २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[हिंदी]] | गंगा माई की बेटियाँ | [[झी टीव्ही]] | २२ सप्टेंबर २०२५ - चालू |- | [[बंगाली]] | अन्नपूर्णार लोक्खीरा | [[झी बांग्ला]] | १ जून २०२६ - चालू |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी रात्री ८च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] 7z1iyadjkt82g0kjgkupu3q0wereare 2683614 2683592 2026-05-10T18:11:47Z Khirid Harshad 138639 [[Special:Contributions/~2026-28326-87|~2026-28326-87]] ([[User talk:~2026-28326-87|चर्चा]])यांची आवृत्ती [[Special:Diff/2683591|2683591]] परतवली. 2683614 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कृष्णाईच्या लेकी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = लवकरच... | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = | शेवटचे प्रसारण = | आधी = | नंतर = | सारखे = }} '''कृष्णाईच्या लेकी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील राधाम्मा कुथुरू या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | राधाम्मा कुथुरू | [[झी तेलुगू]] | २६ ऑगस्ट २०१९ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[कन्नड]] | पुट्टाक्काना मक्कालू | [[झी कन्नडा]] | १३ डिसेंबर २०२१ - ५ मार्च २०२६ |- | [[बंगाली]] | उरॉन टुबरी | [[झी बांग्ला]] | २८ मार्च २०२२ - १६ डिसेंबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कुडुंबश्री शारदा | [[झी केरळम]] | ११ एप्रिल २०२२ - चालू |- | [[उडिया]] | सुना झिया | [[झी सार्थक]] | ३० मे २०२२ - चालू |- | [[पंजाबी]] | धियान मेरियाँ | [[झी पंजाबी]] | ६ जून २०२२ - ३० मार्च २०२४ |- | [[तमिळ]] | मीनाक्षी पोन्नुगा | [[झी तमिळ]] | १ ऑगस्ट २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[मराठी]] | [[लवंगी मिरची]] | [[झी मराठी]] | १३ फेब्रुवारी २०२३ - ५ ऑगस्ट २०२३ |- | [[हिंदी]] | गंगा माई की बेटियाँ | [[झी टीव्ही]] | २२ सप्टेंबर २०२५ - चालू |- | [[बंगाली]] | अन्नपूर्णार लोक्खीरा | [[झी बांग्ला]] | १ जून २०२६ - चालू |} == बाह्य दुवे == [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] 1vfr6g2tfvsu9bmbp6lpzh40f90d28w 2683623 2683614 2026-05-10T18:24:00Z Khirid Harshad 138639 2683623 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कृष्णाईच्या लेकी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = लवकरच... | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = | शेवटचे प्रसारण = | आधी = | नंतर = | सारखे = }} '''कृष्णाईच्या लेकी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील राधाम्मा कुथुरू या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | राधाम्मा कुथुरू | [[झी तेलुगू]] | २६ ऑगस्ट २०१९ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[कन्नड]] | पुट्टाक्काना मक्कालू | [[झी कन्नडा]] | १३ डिसेंबर २०२१ - ५ मार्च २०२६ |- | [[बंगाली]] | उरॉन टुबरी | [[झी बांग्ला]] | २८ मार्च २०२२ - १६ डिसेंबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कुडुंबश्री शारदा | [[झी केरळम]] | ११ एप्रिल २०२२ - चालू |- | [[उडिया]] | सुना झिया | [[झी सार्थक]] | ३० मे २०२२ - चालू |- | [[पंजाबी]] | धियान मेरियाँ | [[झी पंजाबी]] | ६ जून २०२२ - ३० मार्च २०२४ |- | [[तमिळ]] | मीनाक्षी पोन्नुगा | [[झी तमिळ]] | १ ऑगस्ट २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[मराठी]] | [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] | [[झी मराठी]] | १३ फेब्रुवारी २०२३ - ५ ऑगस्ट २०२३ |- | [[हिंदी]] | गंगा माई की बेटियाँ | [[झी टीव्ही]] | २२ सप्टेंबर २०२५ - चालू |- | [[बंगाली]] | अन्नपूर्णार लोक्खीरा | [[झी बांग्ला]] | १ जून २०२६ - चालू |} == बाह्य दुवे == [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] itbcto44s5ojs0lvvbnmx2vgrtqj6vh 2683657 2683623 2026-05-11T01:56:29Z ~2026-28449-05 182954 2683657 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कृष्णाईच्या लेकी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = लवकरच... | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = | शेवटचे प्रसारण = | आधी = | नंतर = | सारखे = }} '''कृष्णाईच्या लेकी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील राधाम्मा कुथुरू या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == रोहिणी हट्टंगडी == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | राधाम्मा कुथुरू | [[झी तेलुगू]] | २६ ऑगस्ट २०१९ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[कन्नड]] | पुट्टाक्काना मक्कालू | [[झी कन्नडा]] | १३ डिसेंबर २०२१ - ५ मार्च २०२६ |- | [[बंगाली]] | उरॉन टुबरी | [[झी बांग्ला]] | २८ मार्च २०२२ - १६ डिसेंबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कुडुंबश्री शारदा | [[झी केरळम]] | ११ एप्रिल २०२२ - चालू |- | [[उडिया]] | सुना झिया | [[झी सार्थक]] | ३० मे २०२२ - चालू |- | [[पंजाबी]] | धियान मेरियाँ | [[झी पंजाबी]] | ६ जून २०२२ - ३० मार्च २०२४ |- | [[तमिळ]] | मीनाक्षी पोन्नुगा | [[झी तमिळ]] | १ ऑगस्ट २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[मराठी]] | [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] | [[झी मराठी]] | १३ फेब्रुवारी २०२३ - ५ ऑगस्ट २०२३ |- | [[हिंदी]] | गंगा माई की बेटियाँ | [[झी टीव्ही]] | २२ सप्टेंबर २०२५ - चालू |- | [[बंगाली]] | अन्नपूर्णार लोक्खीरा | [[झी बांग्ला]] | १ जून २०२६ - चालू |} == बाह्य दुवे == [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] 21o4wr1isfbxluf2lkdfe7squ94yvkj 2683710 2683657 2026-05-11T05:57:35Z ~2026-28449-27 182964 2683710 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कृष्णाईच्या लेकी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता =सुबोध खानोलकर | निर्मिती संस्था =ओशन फिल्म्स कंपनी | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = लवकरच... | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = | शेवटचे प्रसारण = | आधी = | नंतर = | सारखे = }} '''कृष्णाईच्या लेकी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील राधाम्मा कुथुरू या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == रोहिणी हट्टंगडी == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | राधाम्मा कुथुरू | [[झी तेलुगू]] | २६ ऑगस्ट २०१९ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[कन्नड]] | पुट्टाक्काना मक्कालू | [[झी कन्नडा]] | १३ डिसेंबर २०२१ - ५ मार्च २०२६ |- | [[बंगाली]] | उरॉन टुबरी | [[झी बांग्ला]] | २८ मार्च २०२२ - १६ डिसेंबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कुडुंबश्री शारदा | [[झी केरळम]] | ११ एप्रिल २०२२ - चालू |- | [[उडिया]] | सुना झिया | [[झी सार्थक]] | ३० मे २०२२ - चालू |- | [[पंजाबी]] | धियान मेरियाँ | [[झी पंजाबी]] | ६ जून २०२२ - ३० मार्च २०२४ |- | [[तमिळ]] | मीनाक्षी पोन्नुगा | [[झी तमिळ]] | १ ऑगस्ट २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[मराठी]] | [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] | [[झी मराठी]] | १३ फेब्रुवारी २०२३ - ५ ऑगस्ट २०२३ |- | [[हिंदी]] | गंगा माई की बेटियाँ | [[झी टीव्ही]] | २२ सप्टेंबर २०२५ - चालू |- | [[बंगाली]] | अन्नपूर्णार लोक्खीरा | [[झी बांग्ला]] | १ जून २०२६ - चालू |} == बाह्य दुवे == [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] tbdgvaulojfr9zh0e661wdvn19pdk8n 0 379616 2683611 2026-05-10T18:07:35Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2683611 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[आर्लिंग्टन काउंटी, व्हर्जिनिया]] ni75hsvd5en3si436eak2qku74rz794 0 379617 2683613 2026-05-10T18:08:49Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2683613 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[लूडन काउंटी, व्हर्जिनिया]] qq8mocqkwqx4nloyg9ma1pmxue5p9va 0 379618 2683622 2026-05-10T18:22:19Z Khirid Harshad 138639 Khirid Harshad ने लेख [[जयनगर मजिलपुर]] वरुन [[जयनगर मजिलपूर]] ला हलविला 2683622 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जयनगर मजिलपूर]] ptiuq32lwn68f17dztmkbl7lxdjuh8t 0 379619 2683625 2026-05-10T18:28:55Z Khirid Harshad 138639 Khirid Harshad ने लेख [[हूगळी-चिन्सुराह]] वरुन [[हूगळी-चुंचुरा]] ला हलविला 2683625 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[हूगळी-चुंचुरा]] 3gtcohawe00fvl40sh3p0qw0o6lccgs 0 379620 2683629 2026-05-10T18:33:15Z Khirid Harshad 138639 Khirid Harshad ने लेख [[द स्टोरी ऑफ युवराज आणि शहाजहान]] वरुन [[द स्टोरी ऑफ युवराज आणि शाहजहान]] ला हलविला 2683629 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[द स्टोरी ऑफ युवराज आणि शाहजहान]] g4jzjb5d6ln38avgvxycovl1j77b1h6 2683666 2683629 2026-05-11T03:59:57Z संतोष गोरे 135680 पुनर्निर्देशन लक्ष्य [[द स्टोरी ऑफ युवराज आणि शाहजहान]] पासून [[द स्टोरी ऑफ युवराज अँड शाहजहान]] ला बदलविले 2683666 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[द स्टोरी ऑफ युवराज अँड शाहजहान]] ar1y5zixr7pxwoo5vkr9vnooawn9tpn 0 379621 2683632 2026-05-10T18:36:19Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने लेख [[सुबर्ता बक्षी]] वरुन [[सुब्राता बक्षी]] ला हलविला 2683632 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[सुब्राता बक्षी]] t9g3u3mlpaxtvy7z1o6fpmh32r338mr 0 379622 2683640 2026-05-10T19:56:21Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2683640 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[अप्पासाहेब धर्माधिकारी]] 36jyedoll497d86i0tbnl4zy73yrzb6 0 379623 2683660 2026-05-11T03:17:34Z संतोष गोरे 135680 संतोष गोरे ने लेख [[द स्टोरी ऑफ युवराज आणि शाहजहान]] वरुन [[द स्टोरी ऑफ युवराज अँड शाहजहान]] ला हलविला: अचूक नाव 2683660 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[द स्टोरी ऑफ युवराज अँड शाहजहान]] ar1y5zixr7pxwoo5vkr9vnooawn9tpn 1 379624 2683665 2026-05-11T03:26:13Z ~2026-28326-69 182959 /* नवीन मसुदा तयार केला आहे */ नवीन विभाग 2683665 wikitext text/x-wiki == नवीन मसुदा तयार केला आहे == सुरेश मल्हारी पाईकराव == '''सुरेश मल्हारी पाईकराव''' (जन्म: २५ मार्च १९७९) हे महाराष्ट्र राज्यातील चंद्रपूर जिल्ह्यातील एक सामाजिक कार्यकर्ते आणि माध्यम प्रतिनिधी आहेत. ते विशेषतः लोकसहभागातून उभारलेल्या धार्मिक आणि सामाजिक कार्यासाठी ओळखले जातात. === प्रमुख कार्य === '''पंचशील बौद्ध विहार निर्मिती:''' घुग्घुस येथील पंचशील चौकात असलेले पंचशील बौद्ध विहार त्यांनी सलग ८ वर्षे पाठपुरावा करून उभारले. हे विहार कोणत्याही राजकीय किंवा शासकीय निधीशिवाय केवळ लोकवर्गणीतून पूर्ण करण्यात आले आहे. '''कामगार आणि शेतकरी लढा:''' त्यांनी विविध कंपन्यांमधील कामगारांच्या हक्कांसाठी आणि शेतकऱ्यांच्या समस्यांसाठी अनेक आंदोलने करून त्यांना न्याय मिळवून देण्याचा प्रयत्न केला आहे. '''संघटनात्मक कार्य:''' ते भारतीय बौद्ध महासभा, शाखा घुग्घुसचे माजी अध्यक्ष असून सध्या आझाद समाज पार्टीचे विदर्भ सचिव म्हणून कार्यरत आहेत. [[विशेष:योगदान/&#126;2026-28326-69|&#126;2026-28326-69]] ([[सदस्य चर्चा:&#126;2026-28326-69|talk]]) ०८:५६, ११ मे २०२६ (IST) 8q1cgwy4n5jobzw2346p13na9ei0xcg 0 379625 2683679 2026-05-11T04:58:34Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने लेख [[सुवेंदू अधिकारी]] वरुन [[शुवेंदू अधिकारी]] ला हलविला 2683679 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[शुवेंदू अधिकारी]] gjm19x7fznvrxejy4o0r1qvau9i6rks 2683692 2683679 2026-05-11T05:15:25Z Abhijitsathe 4193 पुनर्निर्देशन लक्ष्य [[शुवेंदू अधिकारी]] पासून [[शुभेंदू अधिकारी]] ला बदलविले 2683692 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[शुभेंदू अधिकारी]] ih6sng4nplm06dn5kbfc17eulxwl4hm 0 379626 2683695 2026-05-11T05:16:17Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने लेख [[शुवेंदू अधिकारी]] वरुन [[शुभेंदू अधिकारी]] ला हलविला 2683695 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[शुभेंदू अधिकारी]] ih6sng4nplm06dn5kbfc17eulxwl4hm 0 379627 2683722 2026-05-11T07:01:30Z Abhijitsathe 4193 नवीन पान: {{माहितीचौकट शहर | नाव = डायमंड हार्बर | स्थानिक = ডায়মণ্ডহারবার | प्रकार = | चित्र = Diamond_Harbour_railway_station_at_Diamond_Harbour,_South_24_Parganas_09.jpg | चित्र_वर्णन = डायमंड हार्बर रेल्वे स्थानक | ध्वज = | चिन्ह = | नकाशा = | नकाश... 2683722 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट शहर | नाव = डायमंड हार्बर | स्थानिक = ডায়মণ্ডহারবার | प्रकार = | चित्र = Diamond_Harbour_railway_station_at_Diamond_Harbour,_South_24_Parganas_09.jpg | चित्र_वर्णन = डायमंड हार्बर रेल्वे स्थानक | ध्वज = | चिन्ह = | नकाशा = | नकाशा१ = पश्चिम बंगाल | देश = भारत | राज्य = [[पश्चिम बंगाल]] | प्रांत = | जिल्हा = [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा]] | बेट = | स्थापना = | महापौर = | क्षेत्रफळ = १०.३६ | किमान उंची = <!--समुद्रसपाटीपासून उंची--> | कमाल उंची = <!--समुद्रसपाटीपासून उंची--> | लोकसंख्या = ४१,८०२ | घनता = ४,०३५ | वेळ = [[भारतीय प्रमाणवेळ]] | वेब = | लोकसभा = [[डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघ|डायमंड हार्बर]] | latd = 22 | latm = 11 | lats = 34 | latNS = N | longd = 88 | longm = 11 | longs = 22 | longEW = E }} '''डायमंड हार्बर''' ([[बांग्ला भाषा|बांग्ला]]: ডায়মণ্ডহারবার) हे [[पश्चिम बंगाल]]च्या [[दक्षिण २४ परगणा जिल्हा|दक्षिण २४ परगणा]] जिल्ह्यामधील एक शहर व महापालिका आहे. हे शहर [[त्रिभूज प्रदेश]]ामध्ये [[कोलकाता|कोलकत्याच्या]] ५० किमी नैऋत्येस [[हूगळी नदी]]च्या काठावर वसले आहे. डायमंड हार्बर रेल्वे स्थानक [[कोलकाता उपनगरी रेल्वे]] प्रणालीमधील एक स्थानक आहे. ==हेही पहा== *[[डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील शहरे]] [[वर्ग:दक्षिण २४ परगणा जिल्हा]] c2oong382uakpwrf761s8a097813aue 0 379628 2683723 2026-05-11T07:11:44Z Abhijitsathe 4193 नवीन पान: {{माहितीचौकट शहर | नाव = उलुबेरिया | स्थानिक = উলুবেড়িয়া | प्रकार = | चित्र = Uluberia_Raas_Festival_-_Copyright@TanmayM.jpg | चित्र_वर्णन = उलुबेरिया रासयात्रा उत्सव | ध्वज = | चिन्ह = | नकाशा = | नकाशा१ = पश्चिम बंगाल | दे... 2683723 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट शहर | नाव = उलुबेरिया | स्थानिक = উলুবেড়িয়া | प्रकार = | चित्र = Uluberia_Raas_Festival_-_Copyright@TanmayM.jpg | चित्र_वर्णन = उलुबेरिया रासयात्रा उत्सव | ध्वज = | चिन्ह = | नकाशा = | नकाशा१ = पश्चिम बंगाल | देश = भारत | राज्य = [[पश्चिम बंगाल]] | प्रांत = | जिल्हा = [[हावडा जिल्हा|हावडा]] | बेट = | स्थापना = | महापौर = | क्षेत्रफळ = ३४.१ | किमान उंची = <!--समुद्रसपाटीपासून उंची--> | कमाल उंची = <!--समुद्रसपाटीपासून उंची--> | लोकसंख्या = २,२२,२४० | घनता = ६,५१७ | वेळ = [[भारतीय प्रमाणवेळ]] | वेब = | latd = 22 | latm = 28 | lats = 12 | latNS = N | longd = 88 | longm = 06 | longs = 36 | longEW = E }} '''उलुबेरिया''' ([[बांग्ला भाषा|बांग्ला]]: উলুবেড়িয়া) हे [[पश्चिम बंगाल]]च्या [[हावडा जिल्हा|हावडा]] जिल्ह्यामधील एक शहर व महापालिका आहे. हे शहर [[कोलकाता|कोलकत्याच्या]] ४२ किमी पश्चिमेस [[हूगळी नदी]]च्या काठावर वसले असून ते कोलकाता महानगराचा भाग मानले जाते. २०११ साली उलुबेरियाची लोकसंख्या सुमारे २.२२ लाख होती. उलुबेरिया रेल्वे स्थानक [[कोलकाता उपनगरी रेल्वे]] प्रणालीमधील एक स्थानक आहे. ==हेही पहा== *[[उलुबेरिया लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील शहरे]] [[वर्ग:हावडा जिल्हा]] 7865vw80dpkjhklhxzp3kcf66svqs7t 0 379629 2683732 2026-05-11T09:23:57Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने लेख [[दक्षिण कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ]] वरुन [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ]] ला हलविला 2683732 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ]] qxn8izechtpdpk70gn9uf6jklqqe4wl 0 379630 2683735 2026-05-11T09:27:06Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने पुनर्निर्देशन ठेउन लेख [[उत्तर मालदा लोकसभा मतदारसंघ]] वरुन [[मालदा उत्तर लोकसभा मतदारसंघ]] ला हलविला 2683735 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मालदा उत्तर लोकसभा मतदारसंघ]] dj1vronldxbvehr8kf1uehr5enxw7qo 0 379631 2683737 2026-05-11T09:27:54Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने पुनर्निर्देशन ठेउन लेख [[दक्षिण मालदा लोकसभा मतदारसंघ]] वरुन [[मालदा दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ]] ला हलविला 2683737 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मालदा दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ]] eozy0q4957nf7l3rs5h6gytxeny1d8n 0 379632 2683740 2026-05-11T09:29:49Z Abhijitsathe 4193 Abhijitsathe ने लेख [[उत्तर कोलकाता लोकसभा मतदारसंघ]] वरुन [[कोलकाता उत्तर लोकसभा मतदारसंघ]] ला हलविला 2683740 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[कोलकाता उत्तर लोकसभा मतदारसंघ]] rrscsrecr5fy244hyarssi2728mtlot 0 379633 2683741 2026-05-11T09:42:34Z संतोष गोरे 135680 [[:en:Robert Kiyosaki|Robert Kiyosaki]] पासून भाषांतरित 2683741 wikitext text/x-wiki '''रॉबर्ट तोरू कियोसाकी''' (जन्म ८ एप्रिल १९४७) हे एक अमेरिकन व्यावसायिक, उद्योजक आणि लेखक आहेत, जे त्यांच्या ''रिच डॅड पुअर डॅड'' या वैयक्तिक वित्त पुस्तकांच्या मालिकेसाठी ओळखले जातात. त्यांनी 'रिच डॅड कंपनी'ची स्थापना केली, जी पुस्तके आणि व्हिडिओंच्या माध्यमातून वैयक्तिक वित्त आणि व्यवसाय शिक्षण प्रदान करते, तसेच 'रिच ग्लोबल एलएलसी' ची स्थापना केली, ज्याने २०१२ मध्ये दिवाळखोरी जाहीर केली होती.<ref>{{cite news|last1=Kim |first1=Susanna |date=12 October 2012 |title='Rich Dad, Poor Dad' Author Files for Bankruptcy for His Company |url=https://abcnews.go.com/Business/rich-dad-poor-dad-author-files-bankruptcy/story?id=17463158 |access-date=18 July 2018 |website=ABC News}}</ref> कियोसाकी यांच्या सेमिनारला उपस्थित राहणाऱ्यांनी त्यांच्यावर कारवाईसाठीचा खटला दाखल केला होता,<ref>{{cite news|last1=Olen |first1=Helaine |title=This Legal Dispute Says Everything About the Shadiness of Personal Finance Gurus |url=http://www.slate.com/blogs/moneybox/2016/02/11/robert_kiyosaki_s_ongoing_legal_dispute_says_everything_about_the_shadiness.html |access-date=18 July 2018 |website=[[Slate.com|Slate]] |date=11 February 2016}}</ref><ref name=":1">{{cite web|title=Marketwatch – Rich dad's seminar's deceptive marketplace | date=February 24, 2010 |url=[https://www.youtube.com/watch?v=dv6feHB0AE4](https://www.youtube.com/watch?v=dv6feHB0AE4) |archive-url=[https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/dv6feHB0AE4](https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/dv6feHB0AE4)| archive-date=2021-12-12 |url-status=live|publisher=[[Canadian Broadcasting Company|CBC]]|access-date=13 November 2017|via=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref> आणि ते [[Canadian Broadcasting Corporation|CBC]],<ref name="Road To Rich Dad CBC"/> [[WTAE-TV]]<ref name=":0" /> आणि [[CBS News]]<ref name="cbs" /> द्वारे करण्यात आलेल्या शोधपर माहितीपटांचे विषय राहिले आहेत. i2tbsjhqjcy0md8znebvrb5l0upe1ny 2683743 2683741 2026-05-11T10:28:38Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2683743 wikitext text/x-wiki '''रॉबर्ट तोरू कियोसाकी''' (जन्म ८ एप्रिल १९४७) हे एक अमेरिकन व्यावसायिक, उद्योजक आणि लेखक आहेत, जे त्यांच्या ''रिच डॅड पुअर डॅड'' या वैयक्तिक वित्त पुस्तकांच्या मालिकेसाठी ओळखले जातात. त्यांनी 'रिच डॅड कंपनी'ची स्थापना केली, जी पुस्तके आणि व्हिडिओंच्या माध्यमातून वैयक्तिक वित्त आणि व्यवसाय शिक्षण प्रदान करते, तसेच 'रिच ग्लोबल एलएलसी' ची स्थापना केली, ज्याने २०१२ मध्ये दिवाळखोरी जाहीर केली होती.<ref>{{cite news|last1=Kim |first1=Susanna |date=12 October 2012 |title='Rich Dad, Poor Dad' Author Files for Bankruptcy for His Company |url=https://abcnews.go.com/Business/rich-dad-poor-dad-author-files-bankruptcy/story?id=17463158 |access-date=18 July 2018 |website=ABC News}}</ref> कियोसाकी यांच्या सेमिनारला उपस्थित राहणाऱ्यांनी त्यांच्यावर कारवाईसाठीचा खटला दाखल केला होता,<ref>{{cite news|last1=Olen |first1=Helaine |title=This Legal Dispute Says Everything About the Shadiness of Personal Finance Gurus |url=http://www.slate.com/blogs/moneybox/2016/02/11/robert_kiyosaki_s_ongoing_legal_dispute_says_everything_about_the_shadiness.html |access-date=18 July 2018 |website=[[Slate.com|Slate]] |date=11 February 2016}}</ref><ref name=":1">{{cite web|title=Marketwatch – Rich dad's seminar's deceptive marketplace | date=February 24, 2010 |url=[https://www.youtube.com/watch?v=dv6feHB0AE4](https://www.youtube.com/watch?v=dv6feHB0AE4) |archive-url=[https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/dv6feHB0AE4](https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/dv6feHB0AE4)| archive-date=2021-12-12 |url-status=live|publisher=[[Canadian Broadcasting Company|CBC]]|access-date=13 November 2017|via=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref> आणि ते [[Canadian Broadcasting Corporation|CBC]],<ref name="Road To Rich Dad CBC"/> [[WTAE-TV]]<ref name=":0" /> आणि [[CBS News]]<ref name="cbs" /> द्वारे करण्यात आलेल्या शोधपर माहितीपटांचे विषय राहिले आहेत. == बालपण आणि शिक्षण == कियोसाकी यांचा जन्म १९४७ मध्ये हिलो, [[हवाई]] येथे झाला.<ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/culture/2018/01/18/books/rich-dad-poor-dad-author-robert-kiyosaki-appeals-financial-literacy/|title='Rich Dad Poor Dad' Author Robert Kiyosaki Appeals for Financial Literacy|first=Mai|last=Yoshikawa|date=January 18, 2018|website=The Japan Times|agency=Kyodo}}</ref> त्यांचे वडील राल्फ (–१९९१)<ref name="Tan">{{cite news | title=Lunch With Sumiko: I Was a Late Bloomer, Says Rich Dad Poor Dad Author Robert Kiyosaki| url=https://www.straitstimes.com/business/invest/lunchwithsumiko-i-was-a-late-bloomer-says-rich-dad-poor-dad-author|last=Tan|first=Sumiko |date=January 12, 2020 |newspaper=The Straits Times|url-access=subscription}}</ref> आणि आई माजोरी कियोसाकी, ज्या परिचारिका होत्या. ते जपानी वंशाच्या कुटुंबातील सर्वात मोठे अपत्य आहेत. त्यांच्या बहिणींपैकी एक, तेन्झिन काचो, या [[१४वे दलाई लामा|दलाई लामा]] यांच्याकडून नियुक्त झालेल्या बौद्ध भिक्षुणी होत्या आणि त्यांनी [[लाँग बीच (कॅलिफोर्निया)|कॅलिफोर्नियातील लाँग बीच]] येथील एका बौद्ध केंद्रात काम केले.<ref>{{cite news|title=Blending Her Spirituality and His Materialism|newspaper=Los Angeles Times|last=Sahagun|first=Louis | date=February 9, 2009|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2009-feb-09-me-beliefs9-story.html}}</ref> त्यांची दुसरी बहीण ग्राफिक डिझायनर आहे आणि त्यांचा भाऊ मालमत्ता व्यवस्थापनात काम करतो.<ref name="Tan"/> कियोसाकी यांचे वडील एक शिक्षक होते, ज्यांची एकदा हवाईचे शाळा अधीक्षक म्हणून नियुक्ती झाली होती. त्यांनी १९७०च्या हवाई मधील सार्वजनिक निवडणुकीत [[रिपब्लिकन पक्ष (अमेरिका) |रिपब्लिकन पार्टी]]च्या तिकीटावर लेफ्टनंट-गव्हर्नर पदासाठी अयशस्वी निवडणूक लढवली.<ref>{{cite magazine |last= Zia |first= Hoyt|date=April 2006|title=Rich Son, Poor Son|url=https://www.thefreelibrary.com/Rich+son%2c+poor+son.-a0144403343|magazine=[[Hawaii Business]] | via=The Free Library | location=Hawaii |publisher= |access-date=}}</ref><ref name="moneymag">{{cite magazine |last1=Carbonara |first1= Peter |last2=Caplin|first2=Joan|date=January 1, 2003 |title=Poor Man's Prophet Robert Kiyosaki, Author of Rich Dad, Poor Dad Says That Everything You've Been Told About Money is a Lie. Is His Vision Setting Us on the Right Track—Or Is It Just More Financial Snake Oil?| magazine = [[Money (financial website)|Money]] | via = [[CNN.com]] | url= https://money.cnn.com/magazines/moneymag/moneymag_archive/2003/01/01/334706/index.htm | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070311003527/https://money.cnn.com/magazines/moneymag/moneymag_archive/2003/01/01/334706/index.htm | archive-date = 2007-03-11 | access-date = 6 August 2025 }}</ref> निवडणुकीनंतर त्यांची नोकरी गेली आणि त्यांनी आपल्या बचतीचा वापर करून आईस्क्रीमची फ्रँचायझी सुरू केली, जी अखेर अपयशी ठरली. नंतर त्यांनी कामगार संघटनांसाठी काम केले.<ref name="Tan"/> कियोसाकी हिलो येथे जाण्यापूर्वी मानोआ एलिमेंटरी स्कूलमध्ये शिकले.<ref name="Magin">{{cite magazine | title='Rich Dad' Author Returning to Hawaii to Speak, But Not Invest | url=https://www.bizjournals.com/pacific/news/2019/10/02/rich-dad-author-returning-to-hawaii-to-speak-but.html | magazine=Pacific Business News | last=Magin | first=Janis | date = October 2, 2019}}</ref> त्यानंतर त्यांनी हिलो मधून पदवी पूर्ण केली,<ref>{{cite news|url=https://www.sacbee.com/news/business/real-estate-news/article263819453.html|work=The Sacramento Bee|title=Investor, Author of 'Rich Dad, Poor Dad' Lists Hawaii Home on Edge of Ocean for $7.35M|last=Caraccio|first=David|date=July 25, 2022}}</ref> जिथून कमी गुणांमुळे त्यांना जवळजवळ काढून टाकण्यात आले होते.<ref name="moneymag"/> १९६५ मध्ये, त्यांनी युनायटेड स्टेट्स मर्चंट मरीन अकॅडमी मध्ये प्रवेश घेतला आणि चार वर्षांनंतर डेक ऑफिसर म्हणून पदवी मिळवली.<ref name="Tan"/> मॅटसन इन्क च्या जहाजांवर मिडशिपमन म्हणून प्रवास केल्यानंतर,<ref name="Magin"/> ते युनायटेड स्टेट्स मरीन कोअर मध्ये अधिकारी म्हणून सामील झाले. कियोसाकी यांनी [[व्हियेतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धा]]दरम्यान हेलिकॉप्टर [[गनशिप]] पायलट म्हणून सेवा बजावली आणि ते एकदा कानोहे बे येथे तैनात होते.<ref name="Youn, Jacy"/><ref name="Magin"/> 3efnt3a9qnuh1ahexkx0ltfcmdrooxp 2683744 2683743 2026-05-11T10:28:39Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]]) 2683744 wikitext text/x-wiki '''रॉबर्ट तोरू कियोसाकी''' (जन्म ८ एप्रिल १९४७) हे एक अमेरिकन व्यावसायिक, उद्योजक आणि लेखक आहेत, जे त्यांच्या ''रिच डॅड पुअर डॅड'' या वैयक्तिक वित्त पुस्तकांच्या मालिकेसाठी ओळखले जातात. त्यांनी 'रिच डॅड कंपनी'ची स्थापना केली, जी पुस्तके आणि व्हिडिओंच्या माध्यमातून वैयक्तिक वित्त आणि व्यवसाय शिक्षण प्रदान करते, तसेच 'रिच ग्लोबल एलएलसी' ची स्थापना केली, ज्याने २०१२ मध्ये दिवाळखोरी जाहीर केली होती.<ref>{{cite news|last1=Kim |first1=Susanna |date=12 October 2012 |title='Rich Dad, Poor Dad' Author Files for Bankruptcy for His Company |url=https://abcnews.go.com/Business/rich-dad-poor-dad-author-files-bankruptcy/story?id=17463158 |access-date=18 July 2018 |website=ABC News}}</ref> कियोसाकी यांच्या सेमिनारला उपस्थित राहणाऱ्यांनी त्यांच्यावर कारवाईसाठीचा खटला दाखल केला होता,<ref>{{cite news|last1=Olen |first1=Helaine |title=This Legal Dispute Says Everything About the Shadiness of Personal Finance Gurus |url=http://www.slate.com/blogs/moneybox/2016/02/11/robert_kiyosaki_s_ongoing_legal_dispute_says_everything_about_the_shadiness.html |access-date=18 July 2018 |website=[[Slate.com|Slate]] |date=11 February 2016}}</ref><ref name=":1">{{cite web|title=Marketwatch – Rich dad's seminar's deceptive marketplace | date=February 24, 2010 |url=[https://www.youtube.com/watch?v=dv6feHB0AE4](https://www.youtube.com/watch?v=dv6feHB0AE4) |archive-url=[https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/dv6feHB0AE4](https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/dv6feHB0AE4)| archive-date=2021-12-12 |url-status=live|publisher=[[Canadian Broadcasting Company|CBC]]|access-date=13 November 2017|via=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref> आणि ते [[Canadian Broadcasting Corporation|CBC]],<ref name="Road To Rich Dad CBC"/> [[WTAE-TV]]<ref name=":0" /> आणि [[CBS News]]<ref name="cbs" /> द्वारे करण्यात आलेल्या शोधपर माहितीपटांचे विषय राहिले आहेत. == बालपण आणि शिक्षण == कियोसाकी यांचा जन्म १९४७ मध्ये हिलो, [[हवाई]] येथे झाला.<ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/culture/2018/01/18/books/rich-dad-poor-dad-author-robert-kiyosaki-appeals-financial-literacy/|title='Rich Dad Poor Dad' Author Robert Kiyosaki Appeals for Financial Literacy|first=Mai|last=Yoshikawa|date=January 18, 2018|website=The Japan Times|agency=Kyodo}}</ref> त्यांचे वडील राल्फ (–१९९१)<ref name="Tan">{{cite news | title=Lunch With Sumiko: I Was a Late Bloomer, Says Rich Dad Poor Dad Author Robert Kiyosaki| url=https://www.straitstimes.com/business/invest/lunchwithsumiko-i-was-a-late-bloomer-says-rich-dad-poor-dad-author|last=Tan|first=Sumiko |date=January 12, 2020 |newspaper=The Straits Times|url-access=subscription}}</ref> आणि आई माजोरी कियोसाकी, ज्या परिचारिका होत्या. ते जपानी वंशाच्या कुटुंबातील सर्वात मोठे अपत्य आहेत. त्यांच्या बहिणींपैकी एक, तेन्झिन काचो, या [[१४वे दलाई लामा|दलाई लामा]] यांच्याकडून नियुक्त झालेल्या बौद्ध भिक्षुणी होत्या आणि त्यांनी [[लाँग बीच (कॅलिफोर्निया)|कॅलिफोर्नियातील लाँग बीच]] येथील एका बौद्ध केंद्रात काम केले.<ref>{{cite news|title=Blending Her Spirituality and His Materialism|newspaper=Los Angeles Times|last=Sahagun|first=Louis | date=February 9, 2009|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2009-feb-09-me-beliefs9-story.html}}</ref> त्यांची दुसरी बहीण ग्राफिक डिझायनर आहे आणि त्यांचा भाऊ मालमत्ता व्यवस्थापनात काम करतो.<ref name="Tan"/> कियोसाकी यांचे वडील एक शिक्षक होते, ज्यांची एकदा हवाईचे शाळा अधीक्षक म्हणून नियुक्ती झाली होती. त्यांनी १९७० च्या हवाई मधील सार्वजनिक निवडणुकीत [[रिपब्लिकन पक्ष (अमेरिका) |रिपब्लिकन पार्टी]]च्या तिकीटावर लेफ्टनंट-गव्हर्नर पदासाठी अयशस्वी निवडणूक लढवली.<ref>{{cite magazine |last= Zia |first= Hoyt|date=April 2006|title=Rich Son, Poor Son|url=https://www.thefreelibrary.com/Rich+son%2c+poor+son.-a0144403343|magazine=[[Hawaii Business]] | via=The Free Library | location=Hawaii |publisher= |access-date=}}</ref><ref name="moneymag">{{cite magazine |last1=Carbonara |first1= Peter |last2=Caplin|first2=Joan|date=January 1, 2003 |title=Poor Man's Prophet Robert Kiyosaki, Author of Rich Dad, Poor Dad Says That Everything You've Been Told About Money is a Lie. Is His Vision Setting Us on the Right Track—Or Is It Just More Financial Snake Oil?| magazine = [[Money (financial website)|Money]] | via = [[CNN.com]] | url= https://money.cnn.com/magazines/moneymag/moneymag_archive/2003/01/01/334706/index.htm | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070311003527/https://money.cnn.com/magazines/moneymag/moneymag_archive/2003/01/01/334706/index.htm | archive-date = 2007-03-11 | access-date = 6 August 2025 }}</ref> निवडणुकीनंतर त्यांची नोकरी गेली आणि त्यांनी आपल्या बचतीचा वापर करून आईस्क्रीमची फ्रँचायझी सुरू केली, जी अखेर अपयशी ठरली. नंतर त्यांनी कामगार संघटनांसाठी काम केले.<ref name="Tan"/> कियोसाकी हिलो येथे जाण्यापूर्वी मानोआ एलिमेंटरी स्कूलमध्ये शिकले.<ref name="Magin">{{cite magazine | title='Rich Dad' Author Returning to Hawaii to Speak, But Not Invest | url=https://www.bizjournals.com/pacific/news/2019/10/02/rich-dad-author-returning-to-hawaii-to-speak-but.html | magazine=Pacific Business News | last=Magin | first=Janis | date = October 2, 2019}}</ref> त्यानंतर त्यांनी हिलो मधून पदवी पूर्ण केली,<ref>{{cite news|url=https://www.sacbee.com/news/business/real-estate-news/article263819453.html|work=The Sacramento Bee|title=Investor, Author of 'Rich Dad, Poor Dad' Lists Hawaii Home on Edge of Ocean for $7.35M|last=Caraccio|first=David|date=July 25, 2022}}</ref> जिथून कमी गुणांमुळे त्यांना जवळजवळ काढून टाकण्यात आले होते.<ref name="moneymag"/> १९६५ मध्ये, त्यांनी युनायटेड स्टेट्स मर्चंट मरीन अकॅडमी मध्ये प्रवेश घेतला आणि चार वर्षांनंतर डेक ऑफिसर म्हणून पदवी मिळवली.<ref name="Tan"/> मॅटसन इन्क च्या जहाजांवर मिडशिपमन म्हणून प्रवास केल्यानंतर,<ref name="Magin"/> ते युनायटेड स्टेट्स मरीन कोअर मध्ये अधिकारी म्हणून सामील झाले. कियोसाकी यांनी [[व्हियेतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धा]]दरम्यान हेलिकॉप्टर [[गनशिप]] पायलट म्हणून सेवा बजावली आणि ते एकदा कानोहे बे येथे तैनात होते.<ref name="Youn, Jacy"/><ref name="Magin"/> 7a51xctbltngtlbvt2t99e5dvdp3ul1 2683745 2683744 2026-05-11T10:31:28Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2683745 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''रॉबर्ट तोरू कियोसाकी''' (जन्म: ८ एप्रिल, १९४७) हे एक अमेरिकन व्यावसायिक, उद्योजक आणि लेखक आहेत, जे त्यांच्या ''रिच डॅड पुअर डॅड'' या वैयक्तिक वित्त पुस्तकांच्या मालिकेसाठी ओळखले जातात. त्यांनी 'रिच डॅड कंपनी'ची स्थापना केली, जी पुस्तके आणि व्हिडिओंच्या माध्यमातून वैयक्तिक वित्त आणि व्यवसाय शिक्षण प्रदान करते, तसेच 'रिच ग्लोबल एलएलसी' ची स्थापना केली, ज्याने २०१२ मध्ये दिवाळखोरी जाहीर केली होती.<ref>{{cite news|last1=Kim |first1=Susanna |date=12 October 2012 |title='Rich Dad, Poor Dad' Author Files for Bankruptcy for His Company |url=https://abcnews.go.com/Business/rich-dad-poor-dad-author-files-bankruptcy/story?id=17463158 |access-date=18 July 2018 |website=ABC News}}</ref> कियोसाकी यांच्या सेमिनारला उपस्थित राहणाऱ्यांनी त्यांच्यावर कारवाईसाठीचा खटला दाखल केला होता,<ref>{{cite news|last1=Olen |first1=Helaine |title=This Legal Dispute Says Everything About the Shadiness of Personal Finance Gurus |url=http://www.slate.com/blogs/moneybox/2016/02/11/robert_kiyosaki_s_ongoing_legal_dispute_says_everything_about_the_shadiness.html |access-date=18 July 2018 |website=[[Slate.com|Slate]] |date=11 February 2016}}</ref><ref name=":1">{{cite web|title=Marketwatch – Rich dad's seminar's deceptive marketplace | date=February 24, 2010 |url=[https://www.youtube.com/watch?v=dv6feHB0AE4](https://www.youtube.com/watch?v=dv6feHB0AE4) |archive-url=[https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/dv6feHB0AE4](https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/dv6feHB0AE4)| archive-date=2021-12-12 |url-status=live|publisher=[[Canadian Broadcasting Company|CBC]]|access-date=13 November 2017|via=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref> आणि ते [[Canadian Broadcasting Corporation|CBC]],<ref name="Road To Rich Dad CBC"/> [[WTAE-TV]]<ref name=":0" /> आणि [[CBS News]]<ref name="cbs" /> द्वारे करण्यात आलेल्या शोधपर माहितीपटांचे विषय राहिले आहेत. == बालपण आणि शिक्षण == कियोसाकी यांचा जन्म १९४७ मध्ये हिलो, [[हवाई]] येथे झाला.<ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/culture/2018/01/18/books/rich-dad-poor-dad-author-robert-kiyosaki-appeals-financial-literacy/|title='Rich Dad Poor Dad' Author Robert Kiyosaki Appeals for Financial Literacy|first=Mai|last=Yoshikawa|date=January 18, 2018|website=The Japan Times|agency=Kyodo}}</ref> त्यांचे वडील राल्फ (–१९९१)<ref name="Tan">{{cite news | title=Lunch With Sumiko: I Was a Late Bloomer, Says Rich Dad Poor Dad Author Robert Kiyosaki| url=https://www.straitstimes.com/business/invest/lunchwithsumiko-i-was-a-late-bloomer-says-rich-dad-poor-dad-author|last=Tan|first=Sumiko |date=January 12, 2020 |newspaper=The Straits Times|url-access=subscription}}</ref> आणि आई माजोरी कियोसाकी, ज्या परिचारिका होत्या. ते जपानी वंशाच्या कुटुंबातील सर्वात मोठे अपत्य आहेत. त्यांच्या बहिणींपैकी एक, तेन्झिन काचो, या [[१४वे दलाई लामा|दलाई लामा]] यांच्याकडून नियुक्त झालेल्या बौद्ध भिक्षुणी होत्या आणि त्यांनी [[लाँग बीच (कॅलिफोर्निया)|कॅलिफोर्नियातील लाँग बीच]] येथील एका बौद्ध केंद्रात काम केले.<ref>{{cite news|title=Blending Her Spirituality and His Materialism|newspaper=Los Angeles Times|last=Sahagun|first=Louis | date=February 9, 2009|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2009-feb-09-me-beliefs9-story.html}}</ref> त्यांची दुसरी बहीण ग्राफिक डिझायनर आहे आणि त्यांचा भाऊ मालमत्ता व्यवस्थापनात काम करतो.<ref name="Tan"/> कियोसाकी यांचे वडील एक शिक्षक होते, ज्यांची एकदा हवाईचे शाळा अधीक्षक म्हणून नियुक्ती झाली होती. त्यांनी १९७० च्या हवाई मधील सार्वजनिक निवडणुकीत [[रिपब्लिकन पक्ष (अमेरिका) |रिपब्लिकन पार्टी]]च्या तिकीटावर लेफ्टनंट-गव्हर्नर पदासाठी अयशस्वी निवडणूक लढवली.<ref>{{cite magazine |last= Zia |first= Hoyt|date=April 2006|title=Rich Son, Poor Son|url=https://www.thefreelibrary.com/Rich+son%2c+poor+son.-a0144403343|magazine=[[Hawaii Business]] | via=The Free Library | location=Hawaii |publisher= |access-date=}}</ref><ref name="moneymag">{{cite magazine |last1=Carbonara |first1= Peter |last2=Caplin|first2=Joan|date=January 1, 2003 |title=Poor Man's Prophet Robert Kiyosaki, Author of Rich Dad, Poor Dad Says That Everything You've Been Told About Money is a Lie. Is His Vision Setting Us on the Right Track—Or Is It Just More Financial Snake Oil?| magazine = [[Money (financial website)|Money]] | via = [[CNN.com]] | url= https://money.cnn.com/magazines/moneymag/moneymag_archive/2003/01/01/334706/index.htm | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070311003527/https://money.cnn.com/magazines/moneymag/moneymag_archive/2003/01/01/334706/index.htm | archive-date = 2007-03-11 | access-date = 6 August 2025 }}</ref> निवडणुकीनंतर त्यांची नोकरी गेली आणि त्यांनी आपल्या बचतीचा वापर करून आईस्क्रीमची फ्रँचायझी सुरू केली, जी अखेर अपयशी ठरली. नंतर त्यांनी कामगार संघटनांसाठी काम केले.<ref name="Tan"/> कियोसाकी हिलो येथे जाण्यापूर्वी मानोआ एलिमेंटरी स्कूलमध्ये शिकले.<ref name="Magin">{{cite magazine | title='Rich Dad' Author Returning to Hawaii to Speak, But Not Invest | url=https://www.bizjournals.com/pacific/news/2019/10/02/rich-dad-author-returning-to-hawaii-to-speak-but.html | magazine=Pacific Business News | last=Magin | first=Janis | date = October 2, 2019}}</ref> त्यानंतर त्यांनी हिलो मधून पदवी पूर्ण केली,<ref>{{cite news|url=https://www.sacbee.com/news/business/real-estate-news/article263819453.html|work=The Sacramento Bee|title=Investor, Author of 'Rich Dad, Poor Dad' Lists Hawaii Home on Edge of Ocean for $7.35M|last=Caraccio|first=David|date=July 25, 2022}}</ref> जिथून कमी गुणांमुळे त्यांना जवळजवळ काढून टाकण्यात आले होते.<ref name="moneymag"/> १९६५ मध्ये, त्यांनी युनायटेड स्टेट्स मर्चंट मरीन अकॅडमी मध्ये प्रवेश घेतला आणि चार वर्षांनंतर डेक ऑफिसर म्हणून पदवी मिळवली.<ref name="Tan"/> मॅटसन इन्क च्या जहाजांवर मिडशिपमन म्हणून प्रवास केल्यानंतर,<ref name="Magin"/> ते युनायटेड स्टेट्स मरीन कोअर मध्ये अधिकारी म्हणून सामील झाले. कियोसाकी यांनी [[व्हियेतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धा]]दरम्यान हेलिकॉप्टर [[गनशिप]] पायलट म्हणून सेवा बजावली आणि ते एकदा कानोहे बे येथे तैनात होते.<ref name="Youn, Jacy"/><ref name="Magin"/> 911qkwmyueo9b6mp3xqrjil7cb0w2ot 0 379634 2683749 2026-05-11T10:46:26Z Abhijitsathe 4193 [[सुदीप बंदोपाध्याय]] कडे पुनर्निर्देशित 2683749 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[सुदीप बंदोपाध्याय]] kfhnzfoy2r7btmsp8fzi9wl76j8eyhq