विकिपीडिया mrwiki https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा मसुदा मसुदा चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 0 2802 2691456 2594645 2026-06-28T05:42:04Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2691456 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = राजकुमार अर्जुन | पदवी = पांडव | चित्र = Arjuna statue.JPG | चित्र_शीर्षक = बालीमधील अर्जुनाचा पुतळा | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[हस्तिनापूर]] | पूर्ण_नाव = अर्जुन | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = हस्तिनापूरच्या जंगलामध्ये | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = [[पांडू|सम्राट पांडू]] | आई = [[कुंती|महाराणी कुंती]] | पत्नी = [[द्रौपदी]]<br>[[सुभद्रा]]<br>[[उलूपी]]<br>[[चित्रांगदा]] | पती = | संतती = [[श्रुतकर्मा]] <br>[[अभिमन्यु]]<br>[[इरावान]]<br>[[बभ्रुवाहन]] | राजवंश = [[कुरु]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} {{हा लेख|महाभारतातील पात्र अर्जुन|अर्जुन (निःसंदिग्धीकरण)}}<br/> [[चित्र:Arjuna and His Charioteer Krishna Confront Karna.jpg|thumb|right|300px|कर्णाशी युद्ध करण्यास सज्ज झालेला व कृष्णाने हाकलेल्या रथावर बसलेला '''अर्जुन''' (डावीकडे)]] '''अर्जुन''' ही [[महाभारत|महाभारतातील]] एक प्रमुख व्यक्तिरेखा असून तो [[पांडव|पांडवांमधला]] तिसरा भाऊ होता. तो [[इंद्र|इंद्राच्या]] कृपेने पंडूची पत्‍नी [[कुंती]] हिला झालेला पुत्र होता. महाभारतीय युद्धात त्याचा सारथी असलेल्या [[कृष्ण|कृष्णाने]] त्याला युद्धप्रसंगी कर्ममार्गाची आठवण करून देणारी [[भगवद्गीता]] सांगितली . महाभारतातील कृष्ण, [[भीष्म]], द्रोणाचार्य, विदुर, नारदमुनी आणि [[धृतराष्ट्र]] यांच्यानुसार तो सर्वश्रेष्ठ धनुर्धर व अद्वितीय योद्धा होता. महाभारतात तोच एकटा अपराजित शूर होता.<br> कुरुक्षेत्रातील युद्धात कौरवांच्या अपयशात याचा प्रमुख वाटा होता. हिंदू संस्कृतीमध्ये तो शौर्याचे प्रतीक मानला जातो. [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्मानुसार]] तो नराचा अवतार होता तर कृष्ण हा नारायणाचा अवतार होता. अर्जुनाला द्रौपदीव्यतिरिक्त उलुपी, सुभद्रा आणि चित्रांगदा या पत्‍नी होत्या. == बृहन्नडा == [[अर्जुन|अर्जुनाने]] अज्ञातवासात असताना षंढवेश धारण केला व बृहन्नडा या नावाने विराटाच्या नगरीत एक वर्ष काढले. ==पुस्तक== अर्जुनाच्या जीवनावर [[सुनील देसाई]] यांनी ’सर्वश्रेष्ठ धनुर्धर’ नावाची कादंबरी लिहिली आहे. पहा : [[अर्जुन वृक्ष]] {{विस्तार}} {{महाभारत}} [[वर्ग:पांडव]] [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] [[वर्ग:कुरु कुळ]] kes4c9linbmcaqqsz231uitvqevgris 0 2862 2691468 1929756 2026-06-28T07:04:24Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2691468 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = हिडिंबा | पदवी = राक्षसी | चित्र = Bhima and Hedemba.jpeg | चित्र_शीर्षक = भीम आणि हिडिंबा | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = | पूर्ण_नाव = हिडिंबा | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = | राजपद_वारस = हिडिंब | राजपद_वारस_प्रकार = भाऊ | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = [[भीम]] | संतती = [[घटोत्कच]] | राजवंश = [[राक्षस]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''हिडिंबा''' ही [[महाभारत|महाभारतात]] वर्णिलेली एक [[राक्षस|राक्षसी]] होती. महाभारतातील वर्णनानुसार कौरवांनी पांडवांना जाळण्यासाठी केलेल्या खांडववन दहनाच्या कारस्थानानंतर पांडव वनांतून भटकत असताना [[भीम|भीमाची]] हिच्याशी गाठ पडली. भीमावर हिचा जीव जडल्यावर हिने त्याच्याशी विवाह करण्याची इच्छा दाखवली. हिडिंबेच्या आग्रहाला मान्यता देऊन भीमाने अपत्यप्राप्तीपर्यंत तिच्यासमवेत दिवसभर राहून रात्री पुन्हा भावांसोबत राहण्याचे आश्वासन दिले. भीमापासून हिडिंबेला [[घटोत्कच]] नावाचा पुत्र झाला. == संकीर्ण == [[चित्र:Hidimba Devi Temple.jpg|thumb|right|200px|मनाली येथील हिडिबेचे मंदिर]] हिडिंबेला काही ठिकाणी, विशेषतः [[भारत|भारतातील]] [[हिमाचल प्रदेश|हिमाचल प्रदेशात]] देवीप्रमाणे पुजले जाते. [[मनाली]] येथे हिडिंबेचे एक मंदिरही आहे. {{महाभारत}} [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] bzfwdf4hmafybq5j44hg8i6uehxftup 0 2864 2691457 2616567 2026-06-28T05:49:34Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2691457 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = उलूपी | पदवी = राजकुमारी | चित्र = Arjuna and the River Nymph by 1913.jpg | चित्र_शीर्षक = उलूपी आणि अर्जुन | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[इंद्रप्रस्थ]]<br> [[हस्तिनापूर]] | पूर्ण_नाव = नाग राजकुमारी उलूपी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = नागलोक | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = [[अर्जुन]] | संतती = [[इरावान]] | राजवंश = [[नाग]] (जन्माने)<br>[[कुरू]] (लग्नाने) | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''उलूपी''', '''उलुपिका''' तथा '''उलुची''' ही एक नागकन्या व [[अर्जुन|अर्जुनाची]] पत्नी होती. अर्जुन इतर पांडवांपासून वेगळा भटकत असताना त्याने उलूपीशी लग्न केले. {{विस्तार}} {{महाभारत}} [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] ttin8nvm8uciauczpv44jpho5abjy9w 2691458 2691457 2026-06-28T05:57:26Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2691458 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = उलूपी | पदवी = राजकुमारी | चित्र = Arjuna and the River Nymph by 1913.jpg | चित्र_शीर्षक = उलूपी आणि अर्जुन | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[इंद्रप्रस्थ]]<br> [[हस्तिनापूर]] | पूर्ण_नाव = नाग राजकुमारी उलूपी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = नागलोक | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = [[अर्जुन]] | संतती = [[इरावान]] | राजवंश = [[नाग राजवंश]] (जन्माने)<br>[[कुरू]] (लग्नाने) | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''उलूपी''', '''उलुपिका''' तथा '''उलुची''' ही एक नागकन्या व [[अर्जुन|अर्जुनाची]] पत्नी होती. अर्जुन इतर पांडवांपासून वेगळा भटकत असताना त्याने उलूपीशी लग्न केले. {{विस्तार}} {{महाभारत}} [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] 0yasqgmvmxozvqpilvkdt2r9fpa2mgv 2691460 2691458 2026-06-28T06:01:36Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2691460 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = उलूपी | पदवी = राजकुमारी | चित्र = Arjuna and the River Nymph by 1913.jpg | चित्र_शीर्षक = उलूपी आणि अर्जुन | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[इंद्रप्रस्थ]]<br> [[हस्तिनापूर]] | पूर्ण_नाव = नाग राजकुमारी उलूपी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = नागलोक | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = [[अर्जुन]] | संतती = [[इरावान]] | राजवंश = [[नाग राजवंश|नाग]] (जन्माने)<br>[[कुरू]] (लग्नाने) | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''उलूपी''', '''उलुपिका''' तथा '''उलुची''' ही एक [[नाग राजवंश|नागकन्या]] व [[अर्जुन|अर्जुनाची]] पत्नी होती. अर्जुन इतर पांडवांपासून वेगळा भटकत असताना त्याने उलूपीशी लग्न केले. {{विस्तार}} {{महाभारत}} [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] p1x8c72lqjzrbwvlp5c7kfmobytnp7i 0 3768 2691403 2120552 2026-06-27T15:32:02Z अभय नातू 206 /* एकविसावे शतक */ 2691403 wikitext text/x-wiki {{जून दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|जून|२४|१७५|१७६}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३१४|१३१४]] - [[बॅनॉकबर्नची लढाई]] - [[रॉबर्ट द ब्रुस]]ने [[एडवर्ड दुसरा, इंग्लंड|एडवर्ड दुसऱ्याला]] हरवून [[स्कॉटलॅंड]] पुन्हा स्वतंत्र केले. * [[इ.स. १३४०|१३४०]] - [[शंभर वर्षांचे युद्ध]] - [[एडवर्ड तिसरा, इंग्लंड|एडवर्ड तिसऱ्याला]]ने [[फ्रान्स|फ्रांस]]च्या आरमाराचा धुव्वा उडवला. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४४१|१४४१]] - [[इटन कॉलेज]]ची स्थापना. * [[इ.स. १४९७|१४९७]] - [[जॉन कॅबट]] [[न्यू फाउंडलॅंड]]ला पोचला. === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५७१|१५७१]] - [[मिगेल लोपेझ दि लेगाझ्पी]]ने [[मनिला]] शहराची स्थापना केली. === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६६४|१६६४]] - [[न्यू जर्सी वसाहत|न्यू जर्सी वसाहतीची]] स्थापना. * [[इ.स. १६९२|१६९२]] - [[किंग्स्टन]] शहराची स्थापना. === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७९३|१७९३]] - [[फ्रान्स|फ्रांस]]ने [[फ्रांसचे पहिले प्रजासत्ताक संविधान|पहिले प्रजासत्ताक संविधान]] अंगिकारले. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]]ने [[रशिया]]वर आक्रमण केले. * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[काराबोबोची लढाई]]. === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१३|१९१३]] - [[ग्रीस]] व [[सर्बिया]]ने [[बल्गेरिया]]बरोबरचा तह धुडकावला. * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[सॉमची लढाई]]. * [[इ.स. १९४०|१९४०]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[फ्रान्स|फ्रांस]] व [[इटली]]मध्ये संधी. * [[इ.स. १९४८|१९४८]] - [[सोवियेत संघ|सोवियेत संघाने]] दोस्त राष्ट्रांचा [[बर्लिन]]शी जमिनीवरून संपर्क तोडला. * [[इ.स. १९७५|१९७५]] - [[ईस्टर्न एरलाइन्स]]चे [[बोईंग ७२७]] प्रकारचे विमान [[न्यू यॉर्क]]च्या [[जॉन एफ. केनेडी विमानतळ|जॉन एफ. केनेडी विमानतळावर]] कोसळले. ११३ ठार. * [[इ.स. १९९४|१९९४]] - [[अमेरिकन वायुसेना|अमेरिकन वायुसेनेचे]] [[बी-५२]] प्रकारचे विमान [[फेरचाइल्ड एरफोर्स बेस]] येथे कोसळले. ४ ठार. * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - [[मायकेल जॉन्सन]] याने १९.६६ सेकंदात २०० मीटर धावून विश्वविक्रम केला === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[टांझानिया]]त [[इगांडु]]जवळ रेल्वे अपघात. २८१ ठार. * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[न्यू यॉर्क]] राज्यात मृत्युदंड असंवैधानिक ठरवण्यात आला. * [[इ.स. २०२६|२०२६]] - [[वेनेझुएला]]मध्ये झालेल्या दोन भूकंपांमध्ये ९२०पेक्षा अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या. == जन्म == * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[गुरू गोपीनाथ]], शास्त्रीय नर्तक. * [[इ.स. १९२७|१९२७]] - [[कन्नदासन|कवियरासू कन्नडासन]], [[:वर्ग:तमिळ लेखक|तमिळ लेखक]]. == मृत्यू == ==प्रतिवार्षिक पालन== ==बाह्य दुवे== {{बीबीसी आज||june/24}} [[जून २२]] - [[जून २३]] - जून २४ - [[जून २५]] - [[जून २६]] ([[जून महिना]]) {{ग्रेगरियन महिने}} nde4za7ipzl2a08wn42utf2x98z7u05 2691404 2691403 2026-06-27T15:32:25Z अभय नातू 206 /* एकविसावे शतक */ 2691404 wikitext text/x-wiki {{जून दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|जून|२४|१७५|१७६}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३१४|१३१४]] - [[बॅनॉकबर्नची लढाई]] - [[रॉबर्ट द ब्रुस]]ने [[एडवर्ड दुसरा, इंग्लंड|एडवर्ड दुसऱ्याला]] हरवून [[स्कॉटलॅंड]] पुन्हा स्वतंत्र केले. * [[इ.स. १३४०|१३४०]] - [[शंभर वर्षांचे युद्ध]] - [[एडवर्ड तिसरा, इंग्लंड|एडवर्ड तिसऱ्याला]]ने [[फ्रान्स|फ्रांस]]च्या आरमाराचा धुव्वा उडवला. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४४१|१४४१]] - [[इटन कॉलेज]]ची स्थापना. * [[इ.स. १४९७|१४९७]] - [[जॉन कॅबट]] [[न्यू फाउंडलॅंड]]ला पोचला. === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५७१|१५७१]] - [[मिगेल लोपेझ दि लेगाझ्पी]]ने [[मनिला]] शहराची स्थापना केली. === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६६४|१६६४]] - [[न्यू जर्सी वसाहत|न्यू जर्सी वसाहतीची]] स्थापना. * [[इ.स. १६९२|१६९२]] - [[किंग्स्टन]] शहराची स्थापना. === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७९३|१७९३]] - [[फ्रान्स|फ्रांस]]ने [[फ्रांसचे पहिले प्रजासत्ताक संविधान|पहिले प्रजासत्ताक संविधान]] अंगिकारले. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१२|१८१२]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]]ने [[रशिया]]वर आक्रमण केले. * [[इ.स. १८२१|१८२१]] - [[काराबोबोची लढाई]]. === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१३|१९१३]] - [[ग्रीस]] व [[सर्बिया]]ने [[बल्गेरिया]]बरोबरचा तह धुडकावला. * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[सॉमची लढाई]]. * [[इ.स. १९४०|१९४०]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[फ्रान्स|फ्रांस]] व [[इटली]]मध्ये संधी. * [[इ.स. १९४८|१९४८]] - [[सोवियेत संघ|सोवियेत संघाने]] दोस्त राष्ट्रांचा [[बर्लिन]]शी जमिनीवरून संपर्क तोडला. * [[इ.स. १९७५|१९७५]] - [[ईस्टर्न एरलाइन्स]]चे [[बोईंग ७२७]] प्रकारचे विमान [[न्यू यॉर्क]]च्या [[जॉन एफ. केनेडी विमानतळ|जॉन एफ. केनेडी विमानतळावर]] कोसळले. ११३ ठार. * [[इ.स. १९९४|१९९४]] - [[अमेरिकन वायुसेना|अमेरिकन वायुसेनेचे]] [[बी-५२]] प्रकारचे विमान [[फेरचाइल्ड एरफोर्स बेस]] येथे कोसळले. ४ ठार. * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - [[मायकेल जॉन्सन]] याने १९.६६ सेकंदात २०० मीटर धावून विश्वविक्रम केला === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[टांझानिया]]त [[इगांडु]]जवळ रेल्वे अपघात. २८१ ठार. * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[न्यू यॉर्क]] राज्यात मृत्युदंड असंवैधानिक ठरवण्यात आला. * [[इ.स. २०२६|२०२६]] - [[वेनेझुएला]]मध्ये झालेल्या [[२०२६ वेनेझुएला भूकंप|दोन भूकंपांमध्ये]] ९२०पेक्षा अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या. == जन्म == * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[गुरू गोपीनाथ]], शास्त्रीय नर्तक. * [[इ.स. १९२७|१९२७]] - [[कन्नदासन|कवियरासू कन्नडासन]], [[:वर्ग:तमिळ लेखक|तमिळ लेखक]]. == मृत्यू == ==प्रतिवार्षिक पालन== ==बाह्य दुवे== {{बीबीसी आज||june/24}} [[जून २२]] - [[जून २३]] - जून २४ - [[जून २५]] - [[जून २६]] ([[जून महिना]]) {{ग्रेगरियन महिने}} imjt9nll216h3jpyl320a1oq3hj2mz2 0 6024 2691480 2645318 2026-06-28T09:22:50Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691480 wikitext text/x-wiki {{भाषांतर}} {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = मेट्रो |प्रकार_२ = राजधानी |स्थानिक_नाव = चेन्नई / चेन्नई |राज्य_नाव = तमिळनाडू |आकाशदेखावा = |आकाशदेखावा_शीर्षक = चेन्नई मध्यवर्ती रेल्वे स्टेशन |अक्षांश = 13.09|रेखांश=80.27 |क्षेत्रफळ_आकारमान = 9 |शोधक_स्थान = left |क्षेत्रफळ_मेट्रो = 1180 |क्षेत्रफळ_एकूण = 181.06 |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ =<ref name="क्षेत्रफळ_एकूण">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा = http://www.jnnurm.nic.in/toolkit/CDP_CHENNAI.PDF |फॉरमॅट = PDF |शीर्षक = चेन्नई महानगर विकास आराखडा |प्रकाशक = भारत सरकार |पृष्ठे = पान. १ |month = एप्रिल |वर्ष = २००६ |ॲक्सेसदिनांक = १२ सप्टेंबर २००७ |title = संग्रहित प्रत |archive-date = २००८-०२-२६ |archive-url = https://web.archive.org/web/20080226213256/http://www.jnnurm.nic.in/toolkit/CDP_CHENNAI.PDF |url-status = dead }}</ref> |उंची = 6 |जिल्हा = [[चेन्नई जिल्हा|चेन्नई]] <br /> [[कांचीपुरम जिल्हा|कांचीपुरम]]<br /> [[तिरुवल्लुर जिल्हा|तिरुवल्‍लुर]] |लोकसंख्या_एकूण = 43400000 |लोकसंख्या_घनता = 24418 |लोकसंख्या_क्रमांक = ५ वा |लोकसंख्या_वर्ष = २००१ |लोकसंख्या_मेट्रो = 7500000 |लोकसंख्या_मेट्रो_क्रमांक = ४ था |लोकसंख्या_मेट्रो_वर्ष = २००७ |नेता_पद_१ = {{AutoLink|चेन्नईचे महापौर|महापौर}} |नेता_नाव_१ = एम. सुब्रह्मन्यम |नेता_पद_२ = {{AutoLink|चेन्नईचे आयुक्त|आयुक्त}} |नेता_नाव_२ = राजेश लाखोनी |एसटीडी_कोड = 44 |पिन_कोड = 600 xxx |unlocode = INMAA |आरटीओ_कोड = TN-01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 09, 10 |संकेतस्थळ = www.chennaicorporation.com |संकेतस्थळ_नाव = चेन्नई महानगरपालिका संकेतस्थळ |तळटिपा = {{Reflist}} |गुणक_शीर्षक = हो |स्वयंवर्गीत = हो }} '''चेन्नई''' (जुने नाव '''मद्रास''') (लिहिण्याची पद्धत) '''चेण्णै''' (स्थानिक उच्चार) (तमिळ्: '''சென்னை/चेण्णै''') हे [[दक्षिण भारत]]ातील एक मोठे [[शहर]] व भारतातील एक [[महानगर]] आहे. तसेच चेन्नई ही [[तमिळनाडू]] या [[राज्य]]ाची [[राजधानी]] देखील आहे. चेन्नई [[बंगालचा उपसागर|बंगालच्या उपसागराच्या]] [[कोरोमंडल]] तटावर वसले आहे. आणि दक्षिण भारतातील सर्वांत मोठे सांस्कृतिक, आर्थिक, शैक्षणिक, औद्योगिक आणि व्यापारी केंद्र आहे. लोकसंख्येच्या तुलनेने चेन्नई हे भारतातील सहाव्या क्रमांकाचे शहर आहे. चेन्नईचे क्षेत्रफळ सुमारे ४२६ चौरस कि.मी आहे. १९९६ साली अधिकृतपणे या शहराचे मद्रास हे नाव बदलून स्थानिक वापरात असलेले '''चेन्नई''' असे करण्यात आले. == नावाचा उगम == चेन्नईचे नाव चेन्नईपट्टिनमचे लघुरूप आहे. हे गाव सतराव्या शतकात ब्रिटिशांनी बांधलेल्या [[फोर्ट सेंट जॉर्ज]]च्या आसपास वसले. <ref>{{स्रोत पुस्तक|आडनाव=वॅग्रेट|पहिलेनाव=पॉल|title=इंडिया, नेपाल|प्रकाशक=नेगेल पब्लिशर्स|स्थान=[[जिनिव्हा]]|दिनांक=१९७७|मालिका=नेगेल्स एनसायक्लेपीडिया-गाइड|पृष्ठे=५५६|आयएसबीएन=9782826300236|ओसीएलसी=4202160}}</ref> चेन्नईपट्टिनम नावाच्या व्युत्पत्तीबद्दल दोन आख्यायिका आहेत. पहिली म्हणजे श्रीकलाहस्तीच्या राजा चेन्नैअप्पा नायकरच्या नावावरून गावास हे नाव दिले गेले. ब्रिटिशांनी हे गाव नायकरकडून १६३९ मध्ये घेतले. चेन्नई नावाचा पहिला अधिकृत वापर ऑगस्ट १६३९मधील खरेदीखतामध्ये आढळतो. त्यात ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या फ्रान्सिस डेच्या नावाचा उल्लेख आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.chennai.tn.nic.in/chndistprof.htm#hist |title=डिस्ट्रिक्ट प्रोफाइल - चेन्नई |प्रकाशक=Chennai.tn.nic.in |दिनांक= |ॲक्सेसदिनांक=२००९-०९०७ |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2009-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090409220657/http://www.chennai.tn.nic.in/chndistprof.htm#hist |url-status=dead }}</ref> दुसऱ्या आख्यायिकेनुसार येथील चेन्न केशव पेरुमल देवळाचे नाव गावाला दिले गेले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/02/28/stories/2002022800030400.htm |title=द हिंदू: फेस बिहाईंड द नेम |प्रकाशक=हिंदूऑननेट.कॉम |दिनांक=२००२-०२-२८ |ॲक्सेसदिनांक=२००९-०९ृ०७ |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2009-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090730084916/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/02/28/stories/2002022800030400.htm |url-status=dead }}</ref> चेन्नईचे जुने नाव "मद्रास" हे सेंट जॉर्ज किल्ल्याच्या उत्तरेला असणाऱ्या "मद्रासपट्टिनम" हे गाव आहे या गावाच्या नावावरून आले आहे. "मद्रासपट्टिनम" या नावाच्या उगमाविषयी तज्ज्ञांमध्ये फारसे एकमत नाही. काहींच्या मते १६व्या शतकात येथे आलेल्या पोर्तुगिजांनी शहराला "Madre de Deus" हे नाव दिले असावे.<ref name="hindu.com">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.hindu.com/yw/2007/08/31/stories/2007083150020100.htm |title=Young World: And the city grew |प्रकाशक=द हिंदू |दिनांक=२००७-०8-31 |ॲक्सेसदिनांक=2009-09-07 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-१०-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001091702/http://www.hindu.com/yw/2007/08/31/stories/2007083150020100.htm |url-status=dead }}</ref> इतरांच्या मते शहराचे नाव एके काळी प्रतिष्ठित असणाऱ्या पोर्तुगिज वंशाच्या "Madeiros" कुटुंबाच्या (नंतरच्या काळात वापरली जाणारी इतर नावे "Madera" किंवा "Madra") नावावरून आले असावे. या कुटुंबाने १५७५ मध्ये चेन्नईमधील [[सॅन्थोम]] या भागात ''Madre de Deus'' हे चर्च बांधून घेतले होते. "मद्रासपट्टिनम" हे नाव युरोपियन प्रभावामुळे आलेले आहे की अगोदरच वापरात होते हे निश्चितपणे सांगता येत नाही. ब्रिटिशांनी ज्यावेळी हा प्रदेश ताब्यात घेतला त्यानंतर काही काळाने "मद्रासपट्टिनम" आणि "चेन्नापट्टिनम" यांचा विलय केला गेला. ब्रिटिशांनी या शहराला एकत्रितपणे "मद्रासपट्टिनम" म्हणायला सुरुवात केली. राज्य सरकारने १९९६ मधे अधिकृतपणे शहराला "चेन्नई" असे नाव दिले. त्याच नावाने आज ओळखले जाते आहे . <ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.hindu.com/2005/09/23/stories/2005092316520600.htm|title=Walkout in State Assembly|date=2005-09-23|प्रकाशक=द हिंदू|ॲक्सेसदिनांक=2008-09-05|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2006-04-११|archive-url=https://web.archive.org/web/20060411174847/http://www.hindu.com/2005/09/23/stories/2005092316520600.htm|url-status=dead}}</ref><ref name=renamed>{{स्रोत बातमी |आडनाव = Tharoor|पहिलेनाव = Sashi|title=In India's name game, cities are the big losers|दुवा=http://www.nytimes.com/2002/09/06/opinion/06iht-edtharoor_ed3_.html?scp=1&sq=In%20India%27s%20name%20game,%20cities%20are%20the%20big%20losers%22&st=cse|कृती=International Herald Tribune|date=September 6, 2002|ॲक्सेसदिनांक=2009-09-07}}</ref> चेन्नईचे जुने नाव "मद्रास" हे सेंट जॉर्ज किल्ल्याच्या उत्तरेला असणाऱ्या "मद्रासपट्टिनम" हे गाव आहे या गावाच्या नावावरून आले आहे. "मद्रासपट्टिनम" या नावाच्या उगमाविषयी तज्ज्ञांमध्ये फारसे एकमत नाही. काहींच्या मते १६व्या शतकात येथे आलेल्या पोर्तुगिजांनी शहराला "Madre de Deus" हे नाव दिले असावे.<ref name="hindu.com"/> इतरांच्या मते शहराचे नाव एके काळी प्रतिष्ठित असणाऱ्या पोर्तुगिज वंशाच्या "Madeiros" कुटुंबाच्या (नंतरच्या काळात वापरली जाणारी इतर नावे "Madera" किंवा "Madra") नावावरून आले असावे. या कुटुंबाने १५७५ मध्ये चेन्नईमधील [[सॅन्थोम]] या भागात ''Madre de Deus'' हे चर्च बांधून घेतले होते. "मद्रासपट्टिनम" हे नाव युरोपियन प्रभावामुळे आलेले आहे की अगोदरच वापरात होते हे निश्चितपणे सांगता येत नाही. == इतिहास == {{मुख्य लेख|चेन्नईचा इतिहास}} {{Historical populations|type= |align = left |1871|367552 |1881| 405848 |1891| 452518 |1901| 509346 |1911| 518660 |1921| 526000 |1931| 645000 |1941| 776000 |1951|1416056 |1961|1729141 |1971|2420000 |1981|3266034 |1991|3841398 |2001|4216268 }} [[चित्र:Madras City 1909.jpg|thumb|right|The city of Madras in 1909]] इतिहासामध्ये पहिल्या शतकापासून चेन्नईच्या आसपासचा परिसर प्रशासकीय, लष्करी आणि आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा ठरलेला आहे.<ref name=chendistprofhistory>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=History |दुवा=http://www.chennai.tn.nic.in/chndistprof.htm#hist |कृती=District Profile |प्रकाशक=Government of India |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०8-29 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2009-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090409220657/http://www.chennai.tn.nic.in/chndistprof.htm#hist |url-status=dead }}</ref> अनेक दक्षिण भारतीय सत्तांनी, विशेषतः [[पल्लव वंश|पल्लव]], [[चेर साम्राज्य|चेर]], [[चोळ साम्राज्य|चोळ]], [[पांड्य राजवंश|पांड्य]] आणि [[विजयनगर साम्राज्य|विजयनगर]] या सत्तांनी चेन्नईवर राज्य केले आहे.<ref name=chendistprofhistory/> आता चेन्नईचा एक भाग असणारे मयलापूर शहर हे पल्लव साम्राज्यातील एक महत्त्वाचे बंदर होते. इ.स. १५२२ मधे पोर्तुगीज येथे आले आणि त्यांनी "साओ टोम" (São Tomé) या नावाचे बंदर तयार केले. हे नाव ख्रिश्चन धर्मगुरू थॉमस अपॉस्टल याच्या नावावरून देण्यात आले.<ref name=chennapatnam>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Chennai History |दुवा=http://www.chennaicorporation.com/madras_history.htm |प्रकाशक=Corporation of Chennai |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-03}}</ref> त्याने इ.स. ५२ ते इ.स. ७० (कितीशे?)च्या दरम्यान ख्रिस्ती धर्मप्रचार केल्याचे मानले जाते. इ.स. १६१२ मध्ये डच लोकांनी शहराच्या उत्तरेला आपले बस्तान बसवले. ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीचा फ्रान्सिस डे याने २२ ऑगस्ट १६३९ रोजी कोरोमंडळ किनाऱ्याची छोटिशी जमीन विकत घेतली. त्या वेळी या प्रांतावर वेकंटपती (वंदावासीचा नायक) यांचे राज्य होते.<ref name=chendistprofhistory/> त्याने व्यापारासाठी ब्रिटिशांना कारखाना आणि वखार बांधण्याची परवानगी दिली. एका वर्षानंतर ब्रिटिशांनी [[सेंट जॉर्ज किल्ला]] बांधला. हा किल्ला पुढील काळात वसाहतींच्या शहराचा केंद्रबिंदु झाला. या किल्ल्यामध्ये आता तमिळनाडू विधानसभेचे कामकाज चालते.<ref name=chendistprofhistory/> १७४६ मधे फ्रेंचांनी मॉरिशसचा गव्हर्नर जनरल काऊंट दिला बोरडोनेस (Bertrand-François Mahé, comte de La Bourdonnais) याच्या नेतृत्वाखाली सेंट जॉर्ज किल्ला आणि मद्रास जिंकून घेतले. या गव्हर्नरने त्यावेळी मद्रास आणि आजूबाजूच्या गावांची लूट केली.<ref name=chennapatnam/> इ.स. १७४९ मध्ये ब्रिटिशांनी चेन्नईचा Aix-la-Chapelleच्या तहानुसार पुन्हा ताबा मिळवला आणि शहराच्या किल्ल्याची भिंत बांधली जेणेकरून फ्रेंच आणि हैदर अली यांसारख्या हल्लेकरांपासून शहराचे संरक्षण करता येईल. १८वे शतक संपेपर्यंत ब्रिटिशांनी तमिळनाडूच्या आसपासचा बहुतेक सर्व प्रदेश आणि आत्ताचे आंध्रप्रदेश आणि कर्नाटक हे प्रदेश काबीज केले होते आणि मद्रासची राजगादी प्रस्थापित करून चेन्नईला तिची राजधानी बनवले.<ref>{{cite encyclopedia |title=Madras, India (Capital){{मृत दुवा}} |दुवा=http://www.1911encyclopedia.org/Madras,_India_(Capital) |encyclopedia = Encyclopædia Britannica |edition = Eleventh edition |year = 1911 |accessdate=२००७-०9-04}}</ref> ब्रिटिश अंमलाखाली चेन्नई एक महत्त्वाचे शहर आणि सामुद्रिक तळ म्हणून विकसित झाले. [[चित्र:Victoria Public Hall, Chennai.JPG|thumb|right|[[Victoria Public Hall]], an example of a colonial building in Chennai]] एकोणिसाव्या शतकाच्या शेवटी भारतात रेल्वेसेवा सुरू झाली. यानंतर दळणवळण आणि व्यापारास प्रोत्साहन देण्यासाठी भरभराटीस येत असणारे चेन्नई शहर मुंबई आणि कलकत्ता अशा भारतातील इतर महत्त्वाच्या शहरांना जोडण्यात आले. जर्मन क्रुझर्सनी २२ सप्टेंबर १९१४ मध्ये चेन्नईच्या तेलाच्या आगारावर बॉम्बहल्ला केला गेला . मद्रास हे पहिल्या महायुद्धामध्ये बॉम्बवर्षाव झालेले एकमेव भारतीय शहर आहे .<ref name=emdenshelling>{{स्रोत पुस्तक |आडनाव = Playne |पहिलेनाव = Somerset |सहलेखक = J.W. Bond, Arnold Wright |title=Southern India: Its History, People, Commerce and Industrial resources |प्रकाशक=Foreign and Colonial Compiling and Publishing Company, London |वर्ष = 1914 |पृष्ठे = 51–52 |आयएसबीएन = 8120613449 |दुवा=http://books.google.com/books?id=8WNEcgMr11kC&pg=PA52&lpg=PA52&dq=emden+madras&source=web&ots=0h2YB7VQQ5&sig=86eYW0hrXCo7pUNVZcQvfTb4PQw#PPA51,M1 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04}}</ref> भारत १९४७ साली स्वतंत्र झाल्यानंतर चेन्नई शहर मद्रास राज्याची (१९६९ मधे ज्याचे नाव तमिळनाडू असे करण्यात आले) राजधानी झाली. इ.स.१९६५ सालच्या, हिंदी भाषेला राष्ट्रभाषा म्हणून घोषित करण्याच्या निर्णयाच्या विरोधात झालेल्या हिंसक दंगलींनी चेन्नई आणि तमिळनाडू राज्याच्या राजकारणात मोठे बदल घडवून आणले.<ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Guha |पहिलेनाव=Ramachandra |title=Hindi against India |कृती=[[द हिंदू]] |date=16 January 2005 |दुवा=http://www.hindu.com/mag/2005/01/16/stories/2005011600260300.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2005-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050225044025/http://www.hindu.com/mag/2005/01/16/stories/2005011600260300.htm |url-status=dead }}</ref> इ.स. २००४ मध्ये हिंदी महासागरात निर्माण झालेल्या सुनामीने चेन्नईच्या किनाऱ्याला धडक दिली. या सुनमीामध्ये अनेक व्यक्तींचा मृत्यू झाला. तसेच या सुनामीमुळे चेन्नईची किनारपट्टी कायमस्वरूपी बदलली.<ref>{{जर्नल स्रोत |last = Altaff |first = K |coauthors = J. Sugumaran, Maryland S. Naveed |शीर्षक = Impact of tsunami on meiofauna of Marina beach, Chennai, India {{मृत दुवा}} |journal = Current Science |volume = 89 |issue = 1 |date = 10 July 2005 |दुवा = http://www.ias.ac.in/currsci/jul102005/34.pdf |format = PDF |accessdate = २००७-०9-04 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070927005453/http://www.ias.ac.in/currsci/jul102005/34.pdf |archivedate = २००७-०9-27 |title = संग्रहित प्रत |url-status = live }}</ref><!--clarify this sentence--> == भौगोलीय आणि वातावरणीय == === भूगोल === ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीचा फ्रान्सिस डे याने २२ ऑगस्ट १६३९ रोजी कोरोमंडळ किनाऱ्याची छोटिशी जमीन विकत घेतली. त्या वेळी या प्रांतावर वेकंटपती (वंदावासीचा नायक) यांचे राज्य होते.<ref name=chendistprofhistory/> त्याने व्यापारासाठी ब्रिटिशांना कारखाना आणि वखार बांधण्याची परवानगी दिली. एका वर्षानंतर ब्रिटिशांनी [[सेंट जॉर्ज किल्ला]] बांधला. हा किल्ला पुढील काळात वसाहतींच्या शहराचा केंद्रबिंदु झाला. चेन्नई भारताच्या आग्नेय किनाऱ्यावर वसले आहे. या शहराची सरासरी पातळी {{convert|6.7|m|ft|abbr=off}} आहे आणि सर्वांत उंच बिंदूची पातळी {{convert|60|m|ft|abbr=on}} एवढी आहे. [[चित्र:Chennai.satmap.annotated.jpg|thumb|Chennai is on a flat [[coastal plain]], as shown on this [[Landsat 7]] map.]] <ref name="highest-point">{{जर्नल स्रोत |last = Pulikesi |first = M |coauthors = P. Baskaralingam, D. Elango, V.N. Rayudu, V. Ramamurthi, S. Sivanesan |title=Air quality monitoring in Chennai, India, in the summer of 2005 |journal = Journal of Hazardous Materials |volume = 136 |issue = 3 |pages = 589–596 |date=August 25, 2006 |accessdate=२००७-१०-04 |quote=Chennai is fairly low-lying, its highest point being only {{convert|300|m|ft|abbr=off}} above sea level is a rugged barren hill opposite to the Airport called Pallavapuram Hill. |doi = 10.1016/j.jhazmat.2005.12.039 |pmid = 16442714}}</ref> चेन्नईच्या किनाऱ्यावर १२ किमी लांबीची मरीना चौपाटी आहे. चेन्नईच्या मध्यभागातून कुम (किंवा कुवम) नदी आणि दक्षिण भागातून अड्यार नदी वाहाते. कोर्तालयार ही नदी चेन्नईच्या उत्तर भागातून वाहाते व एन्नोर या ठिकाणी समुद्राला मिळते. अड्यार आणि कुम नद्या घरगुती आणि व्यावसायिक कचरा व सांडपाण्यामुळे अतिशय प्रदूषित झाल्या आहेत. राज्य सरकार नियमितपणे अड्यार नदीमधून गाळ काढत असल्याने कुम नदीपेक्षा ही नदी कमी प्रदूषित आहे. अड्यार नदीवरील संरक्षित खाडी अनेक प्राण्यांच्या आणि पक्ष्यांच्या प्रजातींसाठीचे आवास झाले आहे.<ref name="adyarestuary1">{{स्रोत बातमी |आडनाव = Baskaran |पहिलेनाव = Theodore S |title=Death of an Estuary |कृती=द हिंदू |date=January 12, 2003 |दुवा=http://www.hindu.com/thehindu/mag/2003/01/12/stories/2003011200110200.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-12}}</ref><ref name="adyarestuary2">{{स्रोत बातमी |आडनाव=Doraisamy |पहिलेनाव=Vani |title=A breather for the Adyar estuary |कृती=द हिंदू |date=October 31, 2005 |दुवा=http://www.hindu.com/2005/10/31/stories/2005103106660500.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-12 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2009-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213180648/http://www.hindu.com/2005/10/31/stories/2005103106660500.htm |url-status=dead }}</ref> या दोन नद्या {{convert|4|km|mi|abbr=on}} लांबीच्या बकिंगहॅम कालव्याने जोडल्या आहेत. ओट्टेरी नुल्लाह हा पूर्व-पश्चिम वाहणारा प्रवाह चेन्नईच्या उत्तरेतून वाहात बेसिन पुलाजवळ बकिंगहॅम कालव्याला मिळतो. शहराच्या पश्चिम भागात अनेक छोटे-मोठे तलाव आहेत. रेड हिल्स, शोलावरम आणि चेंबारमबक्कम हे तलाव चेन्नईला पिण्याचे पाणी पुरवतात. चेन्नईमधील भूजलाचे साठे दिवसेंदिवस खारे होत आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Lakshmi |पहिलेनाव=K |title=It's no cola, it's the water supplied in Korattur |कृती=द हिंदू |date=July 13, 2004 |दुवा=http://www.hindu.com/2004/07/13/stories/2004071312840300.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-09 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-१०-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012215946/http://hindu.com/2004/07/13/stories/2004071312840300.htm |url-status=dead }}</ref> चेन्नईची माती चिकट, मुरूमी आणि वाळूसारखी आहे.<ref name=rainwaterharvesting.org>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Practices and Practitioners |कृती=Technology |दुवा=http://www.rainwaterharvesting.org/Urban/Practices-and-practitioners.htm |प्रकाशक=Centre for Science and Environment |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-12}}</ref> वालुकामय भाग नदीकिनारी आणि समुद्रकिनारी, जसे तिरुवणमियुर, अड्यार, कोट्टिवक्कम, संतोम, जॉर्ज टाऊन, तोंडीरपेट इत्यादी ठिकाणी आढळतात. पावसाचे वाहते पाणी या भागांमध्ये पटकन मातीमध्ये जिरते. शहराच्या जवळपास सर्व भागांमध्ये चिकणमाती आढळते. गुंडी, पेरुणगुडी, वेलाचेरी, अदमबक्कम आणि सैदापेट या भागांमध्ये मात्र मुरूमी माती आढळून येते.<ref name=rain_water_harvesting_TN_gov>{{स्रोत बातमी |title=A ready reckoner on rainwater harvesting |कृती=The New Indian Express |date=August 11, 2003 |दुवा=http://www.tn.gov.in/pressclippings/archives/pc2003/newindpress/newindpress11082003.htm |ॲक्सेसदिनांक=2005-08-05}}</ref> [[चित्र:Kamarajar Salai and Marina Beach.jpg|thumb|right|[[Marina Beach]], a famous Chennai landmark]] चेन्नईचे चार मोठे भाग आहेत : उत्तर, मध्य, दक्षिण आणि पश्चिम. उत्तर चेन्नई मुख्यत: औद्योगिक भाग आहे. मध्य चेन्नई हा चेन्नईचा मुख्य व्यवसायिक भाग असून महत्त्वाचा असणारा पॅरि कॉर्नर येथे वसला आहे. पूर्वी प्रामुख्याने निवासी भाग असणारे दक्षिण चेन्नई आणि पश्चिम चेन्नई आता वेगाने व्यावसायिक बनत आहेत. या भागांमधे आता अनेक आर्थिक आणि माहिती-तंत्रज्ञानाच्या व्यवसायिकांनी आपले बस्तान बसवले आहे. अनेक दिशांनी चेन्नई वेगाने वाढते आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Structure of Chennai |कृती=Second Master Plan - II |प्रकाशक=Chennai Metropolitan Development Authority |पृष्ठे=II–9, II–10, II–11, II–15 |दुवा=http://www.cmdachennai.org/pdfs/SMP/B_Chap%20II%20_Structure%20of%20Chennai.pdf |फॉरमॅट=PDF |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-09 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-११-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071128071252/http://www.cmdachennai.org/pdfs/SMP/B_Chap%20II%20_Structure%20of%20Chennai.pdf |url-status=dead }}</ref> चेन्नई शहराच्या सीमाभागातच "गुंडी राष्ट्रिय उद्यान" वसले आहे. सीमाभागातच राष्ट्रीय उद्यान असणारे चेन्नई हे जगातील मोजक्या शहरांपैकी एक शहर आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Guindy National Park |प्रकाशक=Govt. of Tamil Nadu |दुवा=http://www.forests.tn.nic.in/WildBiodiversity/np_gnp.html |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-10}}</ref> === हवामान === चेन्नई शहर [[औष्णिक विषुववृत्त|औष्णिक विषुववृत्तावर]] असून येथील हवामान [[विषुववृत्तीय सव्हाना हवामान|विषुववृत्तीय हवामान]] आहे. समुद्रकिनाऱ्यावर असल्यामुळे चेन्नईतील तापमानात मोठे फरक होत नाहीत. जवळजवळ संपूर्ण वर्ष येथील हवा उष्ण आणि दमट असते. पैकी मे-जूनमध्ये येथे कडक उन्हाळा पडतो. या कालखंडास येथे ''अग्नि नक्षत्रम'' किंवा ''कतिरी वेय्यिल'' म्हणतात,<ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Ramakrishnan |पहिलेनाव=T |title=Hot spell may continue for some more weeks in the State |कृती=द हिंदू |दिनांक=May 18, 2005 |दुवा=http://www.hindu.com/2005/05/18/stories/2005051813790700.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2009-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213191416/http://www.hindu.com/2005/05/18/stories/2005051813790700.htm |url-status=dead }}</ref> आणि या काळात कमाल तापमान जवळपास {{convert|38|–|42|C|F}} एवढे असते. चेन्नईमध्ये वर्षाचा सर्वात थंड महिना जानेवारी हा असून या काळात किमान तापमान साधारण {{convert|18|–|20|C|F}} एवढे असते. येथे नोंदवले गेलेले न्यूनतम तापमान {{convert|15.8|°C|°F|abbr=on}} एवढे आहे तर नोंदवले गेलेले अधिकतम तापमान {{convert|45|°C|°F|abbr=on}} आहे.<ref name=Singapore-temp>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Climate of India |कृती=National Environment Agency – Singapore |दुवा=http://app2.nea.gov.sg/asiacities_india.aspx |ॲक्सेसदिनांक=27 February 2010 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2010-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100516185623/http://app2.nea.gov.sg/asiacities_india.aspx |url-status=dead }}</ref><ref name=hightemp>{{स्रोत बातमी |title=Highest temperature |कृती=द हिंदू |date=May 31, 2003 |दुवा=http://www.hinduonnet.com/2003/05/31/stories/2003053104790101.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०4-25 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2011-07-११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711171303/http://www.hinduonnet.com/2003/05/31/stories/2003053104790101.htm |url-status=dead }}</ref> येथील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १,३०० मिमी असून त्यातील बव्हंश पाऊस ऑक्टोबर ते डिसेंबरच्या दरम्यान पडतो. याशिवाय बंगालच्या उपसागरातील चक्रीवादळांमुळे अनेकदा येथे मोठी पर्जन्यवृष्टी होते. आत्तापर्यंतचे सर्वाधिक पर्जन्यमान २००५ साली २,५७० मिमी एवढे झाले होते<ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=रामक्रिश्नन |पहिलेनाव=टी |title=Entering 2006, city's reservoirs filled to the brim |कृती=द हिंदू |date=January 3, 2006 |दुवा=http://www.hindu.com/2006/01/03/stories/2006010315310300.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०5-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-०2-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070228083427/http://www.hindu.com/2006/01/03/stories/2006010315310300.htm |url-status=dead }}</ref> चेन्नईमध्ये एप्रिल-ऑक्टोबर दरम्यान आग्नेयेकडून तर इतर वेळी वायव्येकडून वारे वाहतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.classzone.com/books/earth_science/terc/content/visualizations/es2402/es2402page01.cfm?chapter_no=visualization |title=NASA climate data visualized |access-date=2010-03-15 |archive-date=2020-११-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130112106/https://www.classzone.com/books/earth_science/terc/content/visualizations/es2402/es2402page01.cfm?chapter_no=visualization |url-status=dead }}</ref> {{माहितीचौकट हवामान |collapsed=yes |metric_first=Yes |single_line=Yes |location = Chennai, India |Jan_Hi_°F = 83.12 |Feb_Hi_°F = 85.82 |Mar_Hi_°F = 89.42 |Apr_Hi_°F = 92.48 |May_Hi_°F = 97.52 |Jun_Hi_°F = 97.88 |Jul_Hi_°F = 94.46 |Aug_Hi_°F = 93.02 |Sep_Hi_°F = 92.3 |Oct_Hi_°F = 88.52 |Nov_Hi_°F = 84.56 |Dec_Hi_°F = 82.58 |Year_Hi_°F = 90.14 |Jan_Lo_°F = 67.64 |Feb_Lo_°F = 70.16 |Mar_Lo_°F = 73.58 |Apr_Lo_°F = 78.62 |May_Lo_°F = 81.68 |Jun_Lo_°F = 80.96 |Jul_Lo_°F = 78.62 |Aug_Lo_°F = 77.54 |Sep_Lo_°F = 77.54 |Oct_Lo_°F = 75.74 |Nov_Lo_°F = 73.04 |Dec_Lo_°F = 70.88 |Year_Lo_°F = 75.62 |Jan_Precip_mm = 16.2 |Feb_Precip_mm = 3.7 |Mar_Precip_mm = 3.0 |Apr_Precip_mm = 13.6 |May_Precip_mm = 48.9 |Jun_Precip_mm = 53.7 |Jul_Precip_mm = 97.8 |Aug_Precip_mm = 149.7 |Sep_Precip_mm = 109.1 |Oct_Precip_mm = 282.7 |Nov_Precip_mm = 350.3 |Dec_Precip_mm = 138.2 |Year_Precip_mm = 1266.9 |source =Indian Meteorological Department<ref name=weather>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.imd.ernet.in/section/climate/chennai1.htm |title=Climatological Information for Chennai |ॲक्सेसदिनांक=2009-01-25 |प्रकाशक=Indian Meteorological Department |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2009-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302144024/http://www.imd.ernet.in/section/climate/chennai1.htm |url-status=dead }}</ref> |accessdate = 2009-01-25 }} === पर्जन्यमान === भूतकाळात चेन्नई शहर पाण्याच्या साठ्यांच्या भरण्यासाठी, या भागांमध्ये मोठ्या नद्या नसल्यामुळे, मुख्यत: पावसाच्या पाण्यावर अवलंबून राहिले आहे. वाढत्या लोकसंख्यामुळे चेन्नईला पाणीटंचाईला तोंड द्यावे लागले आहे .आणि शहराची भूजलपातळी कमी झाली आहे. जुना "वीरानाम जलाशय प्रकल्प" शहराचा पाणीप्रश्न सोडवण्यात अपयशी ठरला. मात्र सप्टेंबर २००४ मध्ये सुरू झालेल्या नवीन "वीरानाम जलाशय प्रकल्पाने" दूरच्या पाणीस्रोतांवरचे अवलंबित्व बऱ्याच अंशी कमी केले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Management of water supply during acute water scarcity in 2003 & 2004 |कृती=Operations and maintenance |प्रकाशक=Chennai Metropolitan Water Supply and Sewage Board |दुवा=http://www.chennaimetrowater.com/engg/operationmaintenance/cmwdrw04.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०3-16 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-०8-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070812071544/http://www.chennaimetrowater.com/engg/operationmaintenance/cmwdrw04.htm |url-status=dead }}</ref> अलीकडच्या काही वर्षांत, नियमित आणि जोरदार पर्जन्यमान तसेच "चेन्नई मेट्रोवॉटर"ने "आण्णा नगर रेण सेंटर" येथे केलेल्या पाण्याच्या योग्य साठवणीमुळे पाणीटंचाईमध्ये लक्षणीय प्रमाणात घट झाली आहे.<ref name=hindu_rwh_bangalore>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Lakshmi |पहिलेनाव=K |title=Bangalore team visits RWH structures in city |कृती=द हिंदू |date=August 3, 2007 |दुवा=http://www.hindu.com/2007/08/03/stories/2007080360510500.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०8-११ |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-१०-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001015212/http://www.hindu.com/2007/08/03/stories/2007080360510500.htm |url-status=dead }}</ref> त्याचप्रमाणे आंध्रप्रदेशातील कृष्णा नदीसारख्या मुबलक पाणीसाठा असणाऱ्या नद्यांमधून पाणी आणणाऱ्या "तेलुगू गंगा" प्रकल्पासारख्या नव्या प्रकल्पांनीदेखिल पाणीटंचाईमधे घट केली आहे. पाणीपुरवठा वाढवण्यासाठी चेन्नईमधे समुद्राच्या खाऱ्या पाण्यावर प्रक्रिया करण्याचे संच देखील तयार केले जात आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी |title=IVRCL to set up desalination plant near Chennai |कृती=द हिंदू |date=August 12, 2005 |दुवा=http://www.thehindubusinessline.com/2005/08/12/stories/2005081202820300.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-18}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव = Radhakrishnan |पहिलेनाव = R.K. |title=Preliminary work on desalination plant to be completed by December-end |कृती=द हिंदू |date=September 4, 2007 |दुवा=http://www.hindu.com/2007/09/04/stories/2007090460440400.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-18}}</ref> == प्रशासकीय आणि सार्वजनिक सेवासुविधा == {|cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="float:right; border-collapse:collapse; border:2px white solid; font-size:x-small; font-family:verdana;" |- |style="background:#659ec7; color:white;"|<div class="center">'''City officials, as of September&nbsp;2007'''<ref>[http://www.chennaicorporation.com/aboutcoc/whoswho.htm]</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.tn.gov.in/telephone/hod/hodPage57.html |title=टेलिफोन डिरेक्टरी - कमिशनर ऑफ पोलिस|प्रकाशक=Tn.gov.in |दिनांक=२००९-०१-२१ |ॲक्सेसदिनांक=२००९-०३०-०३}}</ref></div> {| cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="background:white; border-collapse:collapse; border:1px #747170 solid; font-size:x-small; font-family:verdana;" |- |[[महापौर]] |<div class="center">'''म. सुब्रमणियन'''</div> |- |[[उपमहापौर]] |<div class="center">'''आर. सत्य बामा'''</div> |- |[[महापालिका आयुक्त]] |<div class="center">'''राजेश लाखोनी'''</div> |- |[[पोलिस आयुक्त]] |<div class="center">'''टी. राजेन्द्रन'''</div> |- |[[पोस्टमास्टर जनरल]] |<div class="center">'''एम.एस. रामानुजन'''</div> |} |} चेन्नईची प्रशासनव्यवस्था चेन्नई महानगरपालिका चालवते. चेन्नई नगरपालिकेची स्थापना २९ सप्टेंबर इ.स. १६८८ मध्ये झाली. केवळ भारतातीलच नव्हे तर "युनायटेड किंग्डम"च्या बाहेरील कोणत्याही [[कॉमनवेल्थ]] देशातील ही सर्वांत जुनी नगरपालिका आहे. या महानगरपालिकेत चेन्नईच्या १५५ प्रभागांचे प्रतिनिधित्व करणारे १५५ नगरसेवक आहेत. नगरसेवकांची निवड चेन्नईचे नागरिक थेट निवडणुकीच्या द्वारे करतात. नगरसेवक आपल्यामधून शहराचा महापौर आणि उपमहापौर यांची निवड करतात. महापौर आणि उपमहापौर जवळपास सहा स्थायी समित्यांच्या अध्यक्षपदी असतात.<ref name=corp>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Executive Chart |कृती=About COC |प्रकाशक=Corporation of Chennai |दुवा=http://www.chennaicorporation.com/aboutcoc/org-chart.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-04}}</ref> चेन्नई महानगरपालिकचे प्रशासकीय क्षेत्रफळ सध्याच्या १७६ किमी^२ वरून ८०० किमी^२ पर्यंत वाढवण्याचा प्रस्ताव तमिळनाडू सरकारकडे आहे. असे झाले तर चेन्नईची लोकसंख्या देखील सध्याच्या ४५ लाखांवरून साधारणत: ८० लाखांवर जाईल. चेन्नई ही तामिळनाडूची राजधानी आहे . फोर्ट सेंट जॉर्ज कॅम्पसमधील सचिवालय इमारतींमध्ये परंतु शहराभोवती विखुरलेल्या इतर बऱ्याच इमारतींमध्ये प्रामुख्याने राज्य कार्यकारी आणि विधानसभेचे मुख्यालय आहे. मद्रास उच्च न्यायालय हे राज्यातील आणि शहरातील सर्वात वरचे न्यायालय असून त्याची कार्यकक्षा तमिळनाडू आणि पाँडेचरी मध्ये पसरलेली आहे. चेन्नईमध्ये उत्तर चेन्नई, मध्य चेन्नई आणि दक्षिण चेन्नई असे तीन मतदारसंघ असून चेन्नईमधून तमिळनाडू विधानसभेचे १४ आमदार निवडले जातात.<ref>[http://www.assembly.tn.gov.in/const_map/map.htm List of TN Assembly constituencies]</ref> [[चित्र:Gcp patrol car.jpg|thumb|left|चेन्नै महानगर पोलीसगाडी (स्थानिकभाषेत=पोलीस->कावल)]] चेन्नई महानगरात कांचीपुरम आणि तिरुवल्लुर जिल्हयांचेदेखील काही भाग अंतर्भूत अहेत. महानगरातील मोठ्या विभागांचे कामकाज स्वतंत्र नगरपालिका बघतात तर छोट्या विभागांचे कामकाज "पंचायती" बघतात. चेन्नई शहराचे क्षेत्रफळ {{convert|174|km2|sqmi|abbr=on}}<ref name=cityarea>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=General statistics |प्रकाशक=Corporation of Chennai |दुवा=http://www.chennaicorporation.com/general_stats.htm |ॲक्सेसदिनांक=2005-08-04}}</ref> असले तरी महानगराचे एकूण क्षेत्रफळ जवळपास {{convert|1189|km2|sqmi|abbr=on}} आहे.<ref name=metroarea>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Chennai Metropolitan Area - Profile |प्रकाशक=Chennai Metropolitan Development Authority |दुवा=http://www.cmdachennai.org/ |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-15 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-०9-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927092854/http://www.cmdachennai.org/ |url-status=dead }}</ref> चेन्नई मेट्रोपॉलिटन डेव्हलपमेंट अथॉरिटीने (सीएमडीए) दुसरा मास्टर प्लॅन तयार केला आहे ज्याचा उद्देश शहराभोवती उपग्रह टाउनशिप विकसित करणे आहे. दक्षिणेस महाबलीपुरम, नैऋत्येकडे चेंगलपट्टू आणि मराईमलाई नगर आणि पश्चिमेस कांचीपुरम शहर, श्रीपेरमपुदूर, तिरुवल्लूर आणि अरक्कनम यांचा उपग्रह शहरांचा समावेश आहे. ग्रेटर चेन्नई पोलीस विभाग, तामिळनाडू पोलिसांचा विभाग, ही शहरातील कायद्याची अंमलबजावणी करणारी संस्था आहे. शहर पोलीस दलाचे नेतृत्व पोलीस आयुक्तालय असते आणि प्रशासकीय नियंत्रण तामिळनाडूच्या गृह मंत्रालयावर असते. विभागात एकूण १२१ पोलीस ठाण्यांसह sub 36 उपविभाग आहेत. शहरातील रहदारी चेन्नई शहर ट्रॅफिक पोलीस (सीसीटीपी) द्वारे व्यवस्थापित केली जाते. मेट्रोपॉलिटन उपनगरे चेन्नई मेट्रोपॉलिटन पोलिसांद्वारे सजविल्या जातात आणि बाहेरील जिल्हा भागात कांचीपुरम आणि तिरुवल्लूर पोलीस विभाग कार्यरत असतात. === सेवा-सुविधा === चेन्नई महानगरपालिका आणि उपनगराच्या नगरपालिका नागरी सेवा पुरवतात. बहुतेक झोनमधील कचरा नील मेटल फॅनालिका पर्यावरण व्यवस्थापन ही एक खासगी कंपनी आणि इतर विभागातील चेन्नई कॉर्पोरेशनकडून हाताळला जातो. पाणीपुरवठा आणि सांडपाणी प्रक्रिया चेन्नई महानगर पाणीपुरवठा व सांडपाणी मंडळाद्वारे हाताळली जाते, ज्याला लोकप्रियपणे सीएमडब्ल्यूएसएसबी म्हणले जाते. तामिळनाडू विद्युत मंडळामार्फत वीज वितरण केले जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Emergency and Utility Services Contact Details at Chennai|प्रकाशक=Govt. of Tamil Nadu|दुवा=http://chennai.nic.in/emergency.htm|ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-07}}</ref> शहरामध्ये पाईप गॅस नेटवर्क नाही आणि राज्य मालकीच्या आणि खासगी पेट्रोलियम कंपन्यांद्वारे गॅस सिलिंडरमध्ये पुरविला जातो. शहरातील टेलिफोन सेवा नऊ मोबाइल फोन सेवा कंपन्यांद्वारे प्रदान केल्या आहेत ज्यात नऊ जीएसएम नेटवर्क आणि दोन सीडीएमए नेटवर्क तसेच चार लँड लाइन कंपन्यांचा समावेश आहे.<ref>{{cite press release|title=Information note to the Press (Press Release No.71/2007)|publisher=Telecom Regulatory Authority of India|date=August 24, 2007|दुवा=http://www.trai.gov.in/trai/upload/PressReleases/486/pr24aug07no71.pdf|format=PDF|accessdate=२००७-१०-04}}, Annexure I lists these six entities as the licensed cellular operators for the Chennai circle. The [[CDMA]] Development Group's official website lists [[Tata Teleservices]] and [[Reliance Communications]] as the only operators to have deployed [[CDMA]] on cellular systems in India. {{संकेतस्थळ स्रोत|title=CDMA Worldwide: Deployment search - Asia-Pacific|प्रकाशक=CDMA Development Group|दुवा=http://www.cdg.org/worldwide/index.asp?h_area=1|ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04|title=संग्रहित प्रत|archive-date=२००७-१०-११|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011073228/http://cdg.org/worldwide/index.asp?h_area=1|url-status=dead}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|date=September 5, 2002|आडनाव=Narayanan|पहिलेनाव=R.Y.|title=[[Touchtel]] arrives in [[Coimbatore]]|कृती=[[द हिंदू]]|दुवा=http://www.thehindubusinessline.com/2002/09/05/stories/2002090502151700.htm|ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-07}}</ref> व्यावसायिक आणि घरगुती ब्रॉडबँड इंटरनेट सेवा चारही लँड लाइन सेवा प्रदात्यांद्वारे आणि बहुतेक मोबाइल नेटवर्क सेवा प्रदात्यांद्वारे प्रदान केल्या जातात. शहरातील काही भाग पेड वायफाय इंटरनेट सेवेद्वारे व्यापलेले आहेत. == अर्थव्यवस्था == {{Main|Economy of Chennai}} {{See also|List of Tech Parks in Chennai}} [[चित्र:Tidel Park.jpg|thumb|[[टायडल पार्क]] चेन्नैतील एक प्रमुख सॉफ्टवेर पार्क.]] चेन्नई हा दक्षिण भारतातील एक प्रमुख व्यापार-व्यापार आणि रहदारी केंद्र आहे. १९ व्या शतकाच्या शेवटी चेन्नईमध्ये औद्योगिक क्षेत्राची स्थापना झाली. आशियातील सर्वात मोठी रेल्वे कोच निर्मिती कारखाना, इंटिग्रल कोच बिल्डिंग फॅक्टरी, भारत सरकारने चेन्नईजवळील पेरंबूर येथे स्थापित केली आहे. येथील उद्योगांमध्ये सुती वस्त्र उद्योग, रसायन उद्योग, कागद व कागदावर बनविलेले उद्योग, मुद्रण उपकरणे व संबंधित उद्योग, चामड्याचे, डिझेल इंजिन, मोटार वाहन, सायकली, सिमेंट, साखर, मॅचमेकिंग, रेल्वे कॅनिंग उद्योग इ. प्रमुख आहेत. या व्यतिरिक्त, विविध प्रकारचे उद्योग व सरकार चालवणारे कारखाने चेन्नईमध्ये आहेत. त्यापैकी इंटिग्रल कोच फॅक्टरी, हिंदुस्तान टेलिप्रिन्टर, चेन्नई रिफायनरी आणि चेन्नई फर्टिलायझर इ. पेट्रो-केमिकल सामग्रीची निर्मिती मद्रास पेट्रोकेमिकल्समध्ये केली जाते..<ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=O'Connor |पहिलेनाव=Ashling |title=Hotspot for international manufacturers |कृती=The Times |date=September 13, 2007 |दुवा=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/markets/india/article2441910.ece |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13 |location=London |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2011-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110612063159/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/markets/india/article2441910.ece |url-status=dead }}</ref> .<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Economy |कृती=Second Master Plan - II |पृष्ठे=III–8 |प्रकाशक=Chennai Metropolitan Development Authority |दुवा=http://www.cmdachennai.org/pdfs/SMP/C_Chapt%20%20III_%20Economy.pdf |फॉरमॅट=PDF |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-05 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-११-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071127133231/http://www.cmdachennai.org/pdfs/SMP/C_Chapt%20%20III_%20Economy.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Economy |कृती=Second Master Plan - II |पृष्ठे=III–14, III-19, III-20 |प्रकाशक=Chennai Metropolitan Development Authority |दुवा=http://www.cmdachennai.org/pdfs/SMP/C_Chapt%20%20III_%20Economy.pdf |फॉरमॅट=PDF |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-05 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-११-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071127133231/http://www.cmdachennai.org/pdfs/SMP/C_Chapt%20%20III_%20Economy.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.thehindubusinessline.com/2008/08/21/stories/2008082151132100.htm |title=Seminar to focus on Chennai's growth potential |प्रकाशक=द हिंदू Business Line |दिनांक=2008-08-21 |ॲक्सेसदिनांक=2009-03-03}}</ref> चेन्नई हे शहर भारतातील ऑटोमोबाईल उद्योगाच्या जवळपास 30 % उद्योग आहे<ref name="autoindustry_share">{{जर्नल स्रोत|last=Sivalingam|first=T|year=2004|journal=GCMM 2004 first international conference on manufacturing and management|page=20|accessdate=२००७-०9-03|coauthors=Bhaskaran, E|title=IT applications in Automotive Industry|दुवा=http://books.google.com/books?id=v4Tm1of3UEcC&pg=PA20&lpg=PA20&dq=chennai+auto+components+industry&source=web&ots=tZMboJRII1&sig=k-lIb8u4MOywl1t6Nx8Cn0ewQ1I#PPA20,M1}}</ref> आणि त्यातील घटक 35% वाहन उद्योग आहेत <ref name=":2">{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Automotive Components|प्रकाशक=Department of Scientific and Industrial Research, Govt. of India|दुवा=http://dsir.nic.in/reports/ExpTechTNKL/Abs%20new/Automotive_Components.htm|ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-03|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2008-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430114520/http://www.dsir.nic.in/reports/ExpTechTNKL/Abs%20new/Automotive_Components.htm|url-status=dead}}</ref>. ह्युंदाई, फोर्ड, बीएमडब्ल्यू, मित्सुबिशी, कोमात्सु, टीव्हीएस ग्रुप (टीव्हीएस) यांच्यासह मोठ्या संख्येने वाहन उद्योग , अशोक लेलँड, निसान-रेनॉल्ट, डेमलर ट्रक्स, टीआय सायकल्स ऑफ इंडिया, टाफे ट्रॅक्टर्स, रॉयल एनफील्ड, कॅटरपिलर इंक., कॅपोरो, मद्रास रबर फॅक्टरी (एमआरएफ) आणि अपोलो टायर्स यांच्याकडे आणि तेथे उत्पादन प्रकल्प स्थापित करण्याच्या प्रक्रियेत आहेत चेन्नईच्या आसपास अवडी येथील अवजड वाहनांच्या कारखान्यात लष्करी वाहने तयार होतात ज्यात भारताच्या मुख्य रणांगणाच्या समावेश आहेत: अर्जुन एमबीटी. इंटिग्रल कोच फॅक्टरी भारतीय रेल्वेसाठी रेल्वेचे डबे आणि इतर रोलिंग स्टॉक तयार करते. या अगदी औद्योगिक विस्ताराने चेन्नईला “दक्षिण आशियाचा डेट्रॉईट” असे नाव दिले.<ref name="Integral_Coach_Factory">{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Profile|प्रकाशक=Integral Coach Factory|दुवा=http://www.icf.gov.in/|ॲक्सेसदिनांक=2005-११-19|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2005-११-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20051123111146/http://icf.gov.in/|url-status=dead}}</ref> अंबत्तूर-पाडी औद्योगिक झोनमध्ये अनेक कापड उत्पादक आहेत आणि दक्षिण उपनगरामध्ये वस्त्र व पादत्राणे तयार करण्यासाठी एसईझेडची स्थापना केली गेली आहे. शहराचे<ref name=":3">{{स्रोत बातमी|date=December 3, 2004|आडनाव=Ravi Kumar|पहिलेनाव=N|title=Mahindra City, a world of its own|कृती=द हिंदू|दुवा=http://www.hindu.com/2004/12/03/stories/2004120310000400.htm|ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-14|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2004-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20041223073916/http://www.hindu.com/2004/12/03/stories/2004120310000400.htm|url-status=dead}}</ref>. [leather] भारताच्या चामड्याच्या निर्यातीत 50 % पेक्षा जास्त चेन्नईचे योगदान आहे.<ref name=":4">{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Development Plan for Chennai Metropolitan Area|प्रकाशक=Govt. of India|पृष्ठे=13|दुवा=http://www.jnnurm.nic.in/toolkit/CDP_CHENNAI.PDF|फॉरमॅट=PDF|ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-06|आर्काइव्हदुवा=https://web.archive.org/web/20080226213256/http://www.jnnurm.nic.in/toolkit/CDP_CHENNAI.PDF|आर्काइव्हदिनांक=2008-02-26|title=संग्रहित प्रत|url-status=dead}}</ref> Many software and software services companies have development centres in Chennai, which contributed 14% of India's total software exports of Rs.144,214 crores during 2006–07, making it the second-largest exporter of software in the country, behind [[बंगळुरू]].<ref name="Nasscom">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.business-standard.com/common/storypage_c.php?leftnm=10&autono=299725 |title= IT in India: Big successes, large gaps to be filled|लेखक=Jairam Ramesh|कृती=Online Edition of The Business Standard, dated २००७-०9-30|ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04}}</ref> Major software companies like [[Tata Consultancy Services|TCS]], [[Infosys]], [[Wipro]], [[HP|Hewlett Packard]], [[HCL]], [[आय.बी.एम.]], [[Satyam]], [[Cognizant Technology Solutions|CTS]], [[MphasiS]], [[Polaris Software Lab]], [[Capgemini]] and [[Accenture]] have their offices set up here, with some of them making Chennai their largest base. Prominent financial institutions, including the [[World Bank]], [[Standard Chartered Bank]] and [[Citibank]] have [[back office]] operations in the city.<ref>{{स्रोत बातमी |title=BPOs: Chennai most preferred |प्रकाशक=Sify.com |date=March 1, 2005 |दुवा=http://sify.com/finance/fullstory.php?id=13683363 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-14}}</ref> Chennai is home to three large national level commercial banks<ref name="Indian-Bank">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.indianbank.in/BranchAddress.htm |title=Indian Bank Head Office |प्रकाशक=Indian Bank |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-08 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-०8-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070801224238/http://www.indianbank.in/BranchAddress.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="IOB">{{स्रोत बातमी |आडनाव=Muthiah |पहिलेनाव=S |title=The bank in a 'palace' grounds |कृती=द हिंदू |date=October 1, 2003 |दुवा=http://www.hindu.com/mp/2003/10/01/stories/2003100100320300.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-13 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2003-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031003010820/http://www.hindu.com/mp/2003/10/01/stories/2003100100320300.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="BOB">{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Branch Network |प्रकाशक=Bharat Overseas Bank Bank |दुवा=http://www.bharatoverseasbank.com/branch.asp |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-08 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2012-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306084711/http://www.bharatoverseasbank.com/branch.asp |url-status=dead }}</ref> and many state level co-operative banks, finance and insurance companies. Telecom giants [[Ericsson]] and [[Alcatel-Lucent]], pharmaceuticals giant [[Pfizer]] and chemicals giant [[Dow Chemical Company|Dow Chemicals]] have research and development facilities in Chennai. TICEL bio-tech park<ref name="ticel-park">{{संकेतस्थळ स्रोत |title=List of clients |प्रकाशक=TICEL Bio Park |दुवा=http://www.ticelbiopark.com/clients.html |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-05 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2013-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130331021341/http://www.ticelbiopark.com/clients.html |url-status=dead }}</ref> and Golden Jubilee bio-tech park<ref name="golden-jubilee-park">{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Existing units |प्रकाशक=Golden Jubilee Biotech Park for Women Society |दुवा=http://www.biotechpark.com/existingunits.html |आर्काइव्हदुवा=https://web.archive.org/web/20061206184412/http://www.biotechpark.com/existingunits.html |आर्काइव्हदिनांक=2006-12-06 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-05 |title=संग्रहित प्रत |url-status=live }}</ref> at [[Siruseri]] house biotechnology companies and laboratories. Chennai has a fully computerised stock exchange called the [[Madras Stock Exchange]]. == लोकसंख्याशास्त्र == [[चित्र:Chennai Shopping.jpg|thumb|right|[[रंगनाथन रस्ता]] in [[T. Nagar]] usually throngs with shoppers]] चेन्नई मधील एखाद्या नागरिकाला चेन्नईकर म्हणतात. इ.स. २००१ मध्ये चेन्नईची लोकसंख्या ४३४ लाख होती, तर महानगरीय लोकसंख्या ७०४ लाख होती.<ref name="masterplan_popfigs">{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Demography |कृती=Second Master Plan - II |पृष्ठे=I–5, I-10 |प्रकाशक=Chennai Metropolitan Development Authority |दुवा=http://www.cmdachennai.org/pdfs/SMP/A_Chap%20I%20_Demography.pdf |फॉरमॅट=PDF |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-06 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-११-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071128071240/http://www.cmdachennai.org/pdfs/SMP/A_Chap%20I%20_Demography.pdf |url-status=dead }} The population density for Chennai city and the metropolitan area have been calculated using the population figures and the total area of the respective regions, mentioned in the Second Master Plan. The conversion rate of {{convert|1|mi|km|0|sing=on}} = 1.609 km. has been used to compute the density per sq. mile.</ref> The estimated metropolitan population in 2006 is 4.5 million.<ref name="Hindu-CMDA">{{स्रोत बातमी |आडनाव=Srivasthan |पहिलेनाव=A |title= New land use proposals mooted in draft Master Plan |date=April 12, 2007 |दुवा =http://www.hindu.com/2007/04/12/stories/2007041213350400.htm |कृती =द हिंदू |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04}}</ref> In 2001, the [[population density]] in the city was 24,682 per km² (63,926 per mi²), while the population density of the metropolitan area was 5,922 per km² (15,337 per mi²), making it one of the most densely populated cities in the world.<ref name="masterplan_popfigs"/><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Urban Areas by Population Density |कृती=World Urban Areas (World Agglomerations) |पृष्ठे = 77 |month = March |वर्ष = 2007 |प्रकाशक=[[Demographia]] |दुवा=http://www.demographia.com/db-worldua.pdf |फॉरमॅट=PDF |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-09}} In terms of population density, Chennai was ranked 51st among all urban agglomerations in the world with over 500,000 people.</ref> The [[Human sex ratio|sex ratio]] is 951 females for every 1,000 males,<ref name="sex-ratio-nic">{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Census 2001 Data |कृती=Census of India |प्रकाशक=Government of Tamil Nadu |दुवा=http://chennai.nic.in/chndistprof.htm#CENSUS |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-05}}</ref> slightly higher than the national average of 944.<ref name=CIA_World_Factbook>{{संकेतस्थळ स्रोत| शीर्षक= India| कृती= CIA World Factbook| दुवा= https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html| ॲक्सेसदिनांक= 2005-08-04| title= संग्रहित प्रत| archive-date= 2008-06-११| archive-url= https://web.archive.org/web/20080611033144/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html| url-status= dead}}</ref> The average literacy rate is 80.14%,<ref name=literacy>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Districts performance on Literacy Rate in Tamil Nadu for the year 2001 |कृती=Department of school education |दुवा=http://www.tn.gov.in/schooleducation/statistics/table7and8.htm |ॲक्सेसदिनांक=2005-08-04}}</ref> much higher than the national average of 64.5%. The city has the fourth highest population of slum dwellers among major cities in India, with about 820,000 people (18.6% of its population) living in slum conditions.<ref name=slum>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=Slum Population – Census 2001 |प्रकाशक=The Government of India |दुवा=http://www.censusindia.gov.in/ |आर्काइव्हदुवा=https://web.archive.org/web/20070621135109/http://www.censusindia.net/results/slum/Intro_slum.pdf |आर्काइव्हदिनांक=२००७-०6-21 |फॉरमॅट=PDF |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०3-08 |title=संग्रहित प्रत |url-status=live }}</ref> This number represents about 5% of the total slum population of India. In 2005, the crime rate in the city was 313.3 per 100,000 people, accounting for 6.2% of all crimes reported in major cities in India.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://ncrb.nic.in/crime2005/cii-2005/Table%201.6.pdf |फॉरमॅट=PDF |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-19 |title=Incidence & Rate Of Total Cognizable Crimes (IPC) In States, UTs & Cities During 2005 |प्रकाशक=Govt. of India |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-०9-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927005155/http://ncrb.nic.in/crime2005/cii-2005/Table%201.6.pdf |url-status=dead }}</ref> The number of crimes in the city showed a significant increase of 61.8% from 2004.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://ncrb.nic.in/crime2005/cii-2005/CHAP2.pdf |फॉरमॅट=PDF |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-19 |title=Crimes in Mega Cities |कृती=Crime In India&nbsp;–&nbsp;2005 |प्रकाशक=Govt. of India |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-०6-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614203644/http://ncrb.nic.in/crime2005/cii-2005/CHAP2.pdf |url-status=dead }}</ref> चेन्नईमधील सर्वाधिक लोक तमिळभाषी आहेत. [[भारतीय इंग्रजी]] ही चेन्नई मधील व्यापार, शैक्षणिक आणि पांढर पेशी जनतेमध्ये प्रचलित असल्याचे दिसून येते. पुष्कळ संख्येने [[तेलगू]] and [[मल्यालम]] समाज चेन्नईत राहतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://chennai-online.in/Profile/Culture/ |title=Chennai Culture |प्रकाशक=chennai-online.in |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-08 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-१०-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071006034403/http://chennai-online.in/Profile/Culture/ |url-status=dead }}</ref> Chennai also has a large migrant population, who come from other parts of Tamil Nadu and the rest of the country. As of 2001, out of the 937,000 migrants (21.57% of its population) in the city, 74.5% were from other parts of the state, 23.8% were from rest of India and 1.7% were from outside the country.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.cmdachennai.org/pdfs/SMP/A_Chap%20I%20_Demography.pdf |फॉरमॅट=PDF |title=Demography |कृती=Second Master Plan - II |पृष्ठे=I–11 |प्रकाशक=Chennai Metropolitan Development Authority |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-06 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-११-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071128071240/http://www.cmdachennai.org/pdfs/SMP/A_Chap%20I%20_Demography.pdf |url-status=dead }}</ref> {{bar box |width=250px |barwidth=100px |title=चेन्नई मधील धर्म |left1=धर्म |right1=टक्केवारी |float=left |bars= {{bar percent|[[हिंदू]]|orange|90.3}} {{bar percent|[[मुस्लिम]]|green|3.1}} {{bar percent|[[ख्रिस्ती]]|pink|6.6}} {{bar percent|[[तमिळ जैन]]|red|1}} }} == संस्कृती == * [[चेन्नैची खाद्यसंस्कृती]] * [[चेन्नैची संस्कृती]] [[चित्र:Bharatanatyam danseuse.jpg|thumb|[[भरत नाट्यम]]नृत्यप्रकार]] चेन्नई हे संगीत, कला आणि संस्कृती यांचे एक प्रमुख केंद्र मानले जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.hindu.com/thehindu/mag/2002/12/01/stories/2002120100770500.htm|title=Chennai|प्रकाशक=द हिंदू|ॲक्सेसदिनांक=2009-10-15|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2010-११-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20101118022937/http://hindu.com/thehindu/mag/2002/12/01/stories/2002120100770500.htm|url-status=dead}}</ref> चेन्नई शहर हे त्याच्या शास्त्रीय नृत्य आणि हिंदू मंदिरांसाठी प्रसिद्ध आहे. प्रत्येक डिसेंबरमध्ये चेन्नईमध्ये पाच आठवड्यांच्या संगीत हंगामाचे आयोजन केले जाते. हे आयोजन १९२७ साली सुरू झालेल्या "मद्रास संगीत प्रबोधनी"ची स्थापना साजरा करण्यासाठी केले जाते.<ref name=Music_season>{{स्रोत बातमी |title=Music musings |कृती=द हिंदू |दुवा=http://www.hindu.com/2005/02/03/stories/2005020301281000.htm |date=February 3, 2005 |ॲक्सेसदिनांक=2005-08-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2005-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050207150555/http://www.hindu.com/2005/02/03/stories/2005020301281000.htm |url-status=dead }}</ref> यामध्ये शहरातील आणि आजुबाजूचे शेकडो कलाकार पारंपरिक कर्नाटिक संगीताचे कलाविष्कार (कुचेरी) सादर करतात. "चेन्नई संगमम्" या नावाने ओळखला जाणारा कलामहोत्सव प्रत्येक जानेवारीमध्ये चेन्नईमध्ये आयोजित होतो. यामध्ये तमिळनाडू राज्याच्या विविध कलाप्रकारांचे सादरीकरण केले जाते. चेन्नई तमिळनाडू राज्यात उगम पावलेल्या "भरतनाट्यम" शास्त्रीय नृत्यासाठी प्रसिद्ध आहे. शहराच्या दक्षिण समुद्रकिनाऱ्यावर वसलेले "कलाक्षेत्र" हे चेन्नईमधील भरतनाट्यमचे एक प्रमुख सांस्कृतिक केंद्र आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |लेखक=GR |दुवा=http://www.hinduonnet.com/2000/12/02/stories/0902033h.htm |title=Yearning for Chennai ambience |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-07 |date=December 2, 2000 |कृती=द हिंदू |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2008-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229133413/http://www.hinduonnet.com/2000/12/02/stories/0902033h.htm |url-status=dead }}</ref> चेन्नई शहर हे भारतातील काही उत्कृष्ट चर्चगायकांच्या समूहांसाठीदेखील प्रसिद्ध आहे. हे कलाकार नाताळ सणाच्या दरम्यान शहराच्या विविध भागांमध्ये तमिळ आणि इंग्रजीमध्ये आपली कला सादर करतात.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://archives.chennaionline.com/columns/ethnomusic/durga23.asp |title=Chennai as a home for Music – IV |कृती=Chennai Online |date=2009 |ॲक्सेसदिनांक=2009-02-24 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2010-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100117155239/http://archives.chennaionline.com/columns/Ethnomusic/durga23.asp |url-status=dead }}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.go-nxg.com/?p=3155 |title=There's a song in the air... |कृती=NXg |date=January 2009 |ॲक्सेसदिनांक=2009-02-24 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2013-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130615082343/http://www.go-nxg.com/?p=3155 |url-status=dead }}</ref> चेन्नई हा "कॉलीवूड्" या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या मोठ्या तमिळ चित्रपट सृष्टीचा तळ आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक |आडनाव = Ellens |पहिलेनाव = Dan |सहलेखक = Lakshmi Srinivas |title=A Time for India |प्रकाशक=Vantage Press Inc., New York |वर्ष = 2006 |पृष्ठ = 150 |आयएसबीएन = 0533150922 |दुवा=http://books.google.com/books?id=6Nsyr3J1fpIC&printsec=frontcover&dq=kollywood#PPA150,M1 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-07}}</ref> कॉलीवूडमध्ये प्रत्येक वर्षी साधारणपणे १५० पेक्षा जास्त चित्रपटांची निर्मिती होते.<ref>{{स्रोत पुस्तक |आडनाव = Ganti |पहिलेनाव = Tejaswini |title=Bollywood: A Guidebook To Popular Hindi Cinema |प्रकाशक=Routledge, London |वर्ष=2004 |पृष्ठ = 3 |आयएसबीएन = 0415288541 |दुवा=http://books.google.com/books?id=GTEa93azj9EC&pg=PA3&dq=tamil+films+per+year&sig=Q9a_mC8aqRjWWyxHaHpsbCV6xuE |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-07}}</ref> या चित्रपटांच्या गीतांचा चेन्नईच्या संगीतावर मोठा प्रभाव आहे. भारतीय चित्रपट सृष्टीतील ईलैयाराजा, के. बालाचंदर, शिवाजी गणेशन, एम. जी. रामचंद्रन, रजनीकांत, कमल हसन, मणी रत्नम आणि एस. शंकर अशा मोठ्या कलाकारांनी त्यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात चेन्नईमधून केली. ए. आर. रेहमान यांनी २००९ साली "स्लमडॉग मिलिअनेर" या चित्रपटासाठी २ ऑस्कर आणि २ ग्रॅमी पारितोषिके जिंकून चेन्नईच्या नावाला जागतिक नावलौकिक मिळवून दिला.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.voanews.com/english/Entertainment/2009-02-23-voa15.cfm |title=India Celebrates 'Slumdog Millionaire's' Oscar Sweep{{मृत दुवा}} |कृती=VOA News |date=February 23, 2009 |ॲक्सेसदिनांक=2009-02-24}}</ref> चेन्नईमधील चित्रपटगृहांमध्ये अनेक तमिळ कलाकृती दाखवल्या जातात. राजकीय उपहास, वात्रट विनोद, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी शैलींची नाटके इथे लोकप्रिय आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Ramesh |पहिलेनाव=V |दुवा=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/07/17/stories/2003071700060100.htm |title=The Sultan of sarcasm |कृती=द हिंदू |date=July 17, 2003 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-22 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2008-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081230073420/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/07/17/stories/2003071700060100.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Ashok Kumar |पहिलेनाव=S.R. |दुवा=http://www.hindu.com/2006/01/11/stories/2006011115150700.htm |title=Actor R.S. Manohar dead |कृती=द हिंदू |date=January 11, 2006 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-22 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2009-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090626151134/http://www.hindu.com/2006/01/11/stories/2006011115150700.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Kumar |पहिलेनाव=Ranee |दुवा=http://www.hindu.com/mp/2003/12/10/stories/2003121000390100.htm |title=Laughter, the best medicine |कृती=द हिंदू |date=December 10, 2003 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-22 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2010-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130103808/http://www.hindu.com/mp/2003/12/10/stories/2003121000390100.htm |url-status=dead }}</ref> याबरोबरच इंग्रजी नाटके देखिल शहरात सादर होतात. चेन्नईमध्ये साजऱ्या होणाऱ्या सणांमध्ये जानेवारीच्या पाच दिवस साजरा होणारा "पोंगल" हा सण सर्वांत महत्त्वाचा मानला जातो. [[दिवाळी]], [[ईद-उल-फित्र]] आणि [[नाताळ]]<nowiki/> यांसारखे जवळपास सर्व प्रमुख धार्मिक सण चेन्नईमध्ये साजरे केले जातात. चेन्नईच्या पारंपारिक खाद्यप्रकारांमध्ये शाकाहारी आणि मांसाहारी गोष्टींचा समावेश होतो. शहरातील अनेक उपहारगृहांमध्ये साधे जेवण मिळते. या जेवणात तांदळापासून बनलेल्या पोंगल्, डोसा, इडली आणि वडई अशा पदार्थांचा समावेश असतो. या पदार्थांबरोबर "फिल्टर कॉफी" देण्याचीही पद्धत आहे. == वाहतूक== {{Main|चेन्नईमधील वाहतूक}} [[चित्र:Tidel Park junction panorama.jpg|thumb|300px|चेन्नईमधील IT महामार्ग.]] Chennai serves as a major gateway to southern India and the [[Chennai International Airport]], comprising the Anna international terminal and the Kamaraj domestic terminal, is the third busiest airport in India.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://aai.aero/traffic_news/jun2k7annex3.pdf |फॉरमॅट=PDF |प्रकाशक=[[Airports Authority of India]] |title=Traffic statistics - Passengers (Intl+Domestic), Annexure IIIC |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-०9-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926044903/http://aai.aero/traffic_news/jun2k7annex3.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://aai.aero/traffic_news/jun2k7annex2.pdf |फॉरमॅट=PDF |प्रकाशक=Airports Authority of India |title=Traffic statistics - Aircraft movements (Intl+Domestic), Annexure IIC |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-०9-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926044906/http://aai.aero/traffic_news/jun2k7annex2.pdf |url-status=dead }}</ref> The city is connected to major hubs across Asia, Europe, and North America through more than 30 national and international carriers. The airport is the second busiest cargo terminus in the country. The existing airport is undergoing further modernisation and expansion, and a new greenfield airport is to be constructed at an estimated cost of Rs 2,000 crore in [[Sriperumbudur]].<ref name=New_Airport>{{स्रोत बातमी |title=New greenfield airport to be set up near Chennai |कृती=द हिंदू |दुवा=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/001200705221441.htm |date=May 22, 2007 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०5-22 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2012-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121026105518/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/001200705221441.htm |url-status=dead }}</ref> The city is served by two major ports, [[Chennai Port]], one of the largest [[artificial ports]], and [[Ennore Port]]. The Chennai port is the largest in Bay of Bengal and India's second busiest container hub, handling automobiles, motorcycles and general industrial cargo. The [[Ennore Port]] handles cargo such as [[coal]], [[ore]] and other bulk and rock mineral products.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://app.mfa.gov.sg/pr/read_content.asp?View,4753, |प्रकाशक=Business Times |title=Gateway to India for Singapore firms |date=July 6, 2006 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13}}</ref> A smaller harbour at [[Royapuram]] is used by fishing boats and trawlers.फ् [[चित्र:Velachery Railway station June 2010.jpg|thumb|left|चेन्नैतील उपनगरीय रेल्वेसेवा (मासट्रांझीट)]] Chennai is well connected to other parts of India by road and rail. Four major [[Expressways of India|national highways]] link Chennai to [[बंगळुरू]], [[Kolkata]], [[Tiruchirapalli]] (Trichy) and [[Tirupati (city)|Tirupati]] and onwards to the rest of the national highway system. Numerous state highways link the city to [[Puducherry]] (Pondicherry) and other towns and cities in Tamil Nadu and neighbouring states.<ref name=transport>{{संकेतस्थळ स्रोत | शीर्षक= GIS database for Chennai city roads and strategies for improvement | प्रकाशक=Geospace Work Portal | दुवा=http://www.gisdevelopment.net/application/Utility/transport/utilitytr0001.htm|ॲक्सेसदिनांक=2005-08-04}}</ref> The [[Chennai Mofussil Bus Terminus]] ([[Chennai Mofussil Bus Terminus|CMBT]]), the terminus for all intercity buses from Chennai, is the largest bus station in Asia.<ref name="thehindu20051228">{{स्रोत बातमी |आडनाव=Dorairaj |पहिलेनाव=S |दुवा=http://www.hindu.com/2005/12/28/stories/2005122816740400.htm |कृती=द हिंदू |title=Koyambedu bus terminus gets ISO certification |date=December 28, 2005 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2006-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060705012703/http://www.hindu.com/2005/12/28/stories/2005122816740400.htm |url-status=dead }}</ref> Seven government-owned transport corporations operate inter-city and inter-state bus services. Many private inter-city and inter-state bus companies also operate services to and from Chennai. Chennai is the headquarters of the [[Southern Railway (India)|Southern Railway]]. The city has two main railway terminals. [[Chennai Central]] station, the city's largest, provides access to other major cities as well as many other smaller towns across India.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.southernrailway.org/sutt/arr-dep.php|title=Sub-urban Train timings|प्रकाशक=Indian Railways|ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-06|title=संग्रहित प्रत|archive-date=२००७-१०-११|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011023042/http://southernrailway.org/sutt/arr-dep.php|url-status=dead}}</ref> [[Chennai Egmore]] is a terminus for trains to destinations primarily within Tamil Nadu; it also handles a few inter-state trains.<ref name="egmore-trains">{{स्रोत बातमी |title=35 trains to run at higher speed |date=August 27, 2004 |दुवा=http://www.hindu.com/2004/08/28/stories/2004082807870500.htm |कृती=द हिंदू |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-१०-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013122036/http://hindu.com/2004/08/28/stories/2004082807870500.htm |url-status=dead }}</ref> Buses, trains, and [[auto rickshaw]]s are the most common form of [[public transport]] within the city. [[चित्र:Chennai Royapettah clock tower.jpg|thumb|रॉयापेठ घड्याळस्तंभाजवळून जाणारी एक एमटीसीची बसगाडी]]<!-- end of image --> The [[Chennai suburban railway]] network, one of the oldest in the country, consists of four [[broad gauge]] sectors terminating at two locations in the city, namely [[Chennai Central]] and [[Chennai Beach]]. Regular services are offered in the following sectors from these termini: [[Chennai Central]]/[[Chennai Beach]] - [[Arakkonam]] - [[Tiruttani]], [[Chennai Central]]/[[Chennai Beach]] – [[Gummidipoondi]] - [[Sullurpeta]] and [[Chennai Beach]] – [[Tambaram]] - [[Chingleput|Chengalpattu]] - Tirumalpur([[Kanchipuram]]). The fourth sector is an elevated [[Mass Rapid Transit System]] ([[Mass Rapid Transit System (Chennai)|MRTS]]) which links [[Chennai Beach]] to [[Velachery]] and is interlinked with the remaining rail network. Construction is underway for an underground and elevated [[Chennai Metro]] rail.<ref name="hindumetrorail">{{संकेतस्थळ स्रोत |पहिलेनाव=TheCSR |title=Chennai metro work begins |दिनांक=April 18, 2008 |दुवा=http://www.hindu.com/2008/04/18/stories/2008041860651200.htm |कृती=द हिंदू |ॲक्सेसदिनांक=2009-07-17 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2008-११-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081101201943/http://www.hindu.com/2008/04/18/stories/2008041860651200.htm |url-status=dead }}</ref> The [[Metropolitan Transport Corporation (Chennai)|Metropolitan Transport Corporation]] (MTC) runs an extensive city bus system consisting of 3257 buses on 622 routes, and moves an estimated 4.35 million passengers each day.<ref name=mtc_details09>{{संकेतस्थळ स्रोत |title=The Growth |प्रकाशक=Metropolitan Transport Corporation (Chennai) Ltd |दुवा=http://www.mtcbus.org/ |दिनांक=August 18, 2009 |ॲक्सेसदिनांक=2009-08-18 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2008-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080526170357/http://mtcbus.org/ |url-status=dead }}</ref> Vans, popularly known as ''Maxi Cabs'' and 'share' auto rickshaws ply many routes in the city and provide an alternative to buses. Metered call [[taxi cab|taxis]], tourist taxis and auto rickshaws are also available on hire. Chennai's transportation infrastructure provides coverage and connectivity, but growing use has caused traffic congestion and pollution. The government has tried to address these problems by constructing [[grade separator]]s and [[Overpass|flyovers]] at major intersections, starting with the [[Anna Flyover|Gemini flyover]], built in 1973 over the most important arterial road, [[Anna Salai]] to the recently completed [[Kathipara Junction|Kathipara Flyover]].<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.hindu.com/nic/draftmasterplanii_short.pdf |फॉरमॅट=PDF |title= Land Use and Planning Strategy|कृती=Draft Master Plan – II for Chennai Metropolitan Area|प्रकाशक=Chennai Metropolitan Development Authority|पृष्ठे = 60 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-16}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|आडनाव=Srivathsan|पहिलेनाव=A|दुवा=http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007092950161200.htm&date=2007%2F09%2F29%2F&prd=pp&|title=Bridge across time Skyline|कृती=द हिंदू|date=September 29, 2007|ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-16|title=संग्रहित प्रत|archive-date=2011-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110327174358/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007092950161200.htm&date=2007%2F09%2F29%2F&prd=pp&|url-status=dead}}</ref> == प्रसारमाध्यमं आणि मनोरंजन == {{Main|Media in Chennai}} {{See also|List of Tamil language television channels}} Newspaper publishing started in Chennai with the launch of a weekly, ''The Madras Courier'', in 1785.<ref name=media_history>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://chennai.nic.in/chndistprof.htm#evt |प्रकाशक=Govt. of Tamil Nadu |title=Historical Events at a Glance |कृती=District Profile |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04}}</ref> It was followed by the weeklies ''The Madras Gazzette'' and ''The Government Gazzette'' in 1795. ''The Spectator'', founded in 1836, was the first English newspaper in Chennai to be owned by an Indian and became the city's first daily newspaper in 1853.<ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Muthiah |पहिलेनाव=S |दुवा=http://thehindu.com/thehindu/mp/2003/02/03/stories/2003020300160300.htm |date=February 3, 2003 |कृती=द हिंदू |title=A landmark's last vestiges vanish |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2006-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060527125255/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/02/03/stories/2003020300160300.htm |url-status=dead }}</ref> The first Tamil newspaper, ''Swadesamitran'', was launched in 1899.<ref name=media_history/> <!-- Uncomment the next line after adding the names of the six media groups and the major newspapers/magazines to the sub-article [[Media in Chennai]]--> <!-- Chennai has six major [[print media]] groups that publish about{{clarifyme}} eight major newspapers and magazines.--> The major English dailies published in Chennai are ''[[द हिंदू]]'', ''[[द न्यू इंडियन एक्सप्रेस]]'', ''[[The Deccan Chronicle]]'' and ''[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]'' recently joined the list. The evening dailies are, ''The Trinity Mirror'' and ''[[The News Today]]''. As of 2004, ''द हिंदू'' was the city's most read English newspaper, with a daily circulation of 267,349.<ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Shankaran |पहिलेनाव=Sanjiv |दुवा=http://www.रीडिफ.कॉम/money/2005/may/04spec3.htm |प्रकाशक=रीडिफ.कॉम |title=How Deccan Chronicle stormed Chennai |date=May 4, 2005 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 }}{{मृत दुवा|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> The major business dailies published from the city are ''[[द इकोनॉमिक टाइम्स]]'', ''[[द हिंदू Business Line]]'', ''[[बिझनेस स्टँडर्ड]]'', ''[[मिंट (वृत्तपत्र)|मिंट]]'' and ''[[Financial Express|The Financial Express]]''. The major Tamil dailies include the ''[[Dina Thanthi]]'', ''[[Dinakaran]]'', ''[[Dina Mani]]'', ''[[Dina Malar]]'', ''[[Tamil Murasu]]'', ''[[Makkal Kural]]'' and ''[[Malai Malar]]'' and major Telugu dailies include Eenandu, Vaartha, Andhra Jyothi and Sakshi.<ref name="newspapers-list">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://rni.nic.in/search_place.asp|title=Publication Place Wise-Registration|प्रकाशक= Registrar of Newspapers for India|ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-09}} If one types in ''Chennai'' in the input box and submits, the list is displayed.</ref> The one and only Hindi Newspaper published from Chennai is the ''[[Rajasthan Patrika]]''. Neighbourhood newspapers such as ''The Annanagar Times'' and ''The Adyar Times'' cater to particular localities. Magazines published from Chennai include ''[[Ananda Vikatan]]'', ''[[Kumudam]]'', ''[[Kalki (Tamil magazine)|Kalki]]'', ''[[Kungumam]]'', "[[Thuglak]]", ''[[Frontline magazine|Frontline]]'' and ''[[Sportstar]]''. [[Doordarshan]] runs two [[terrestrial television]] channels and two [[satellite television]] channels from its Chennai centre, which was set up in 1974. Private Tamil satellite television networks like [[Sun TV (India)|Sun TV]], [[Raj Network|Raj TV]], Zee Tamil, [[Star Vijay]], [[Jaya TV]], [[Makkal TV]], Vasanth TV and [[Kalaignar TV]] broadcast out of Chennai. The [[Sun Network]] one of India's largest broadcasting companies is based in the city. While SCV and Hathway are the major cable TV service providers, Direct-to-home ([[Direct broadcast satellite|DTH]]) is available via [[DD Direct Plus]], [[Dish TV]], [[Tata Sky]], [[Sun direct DTH]], Reliance Big TV and [[Digital TV]](Airtel-Bharti)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.hindu.com/2006/06/13/stories/2006061317950300.htm |title=Dish TV launches 'One Alliance' bouquet |कृती=द हिंदू |date=June 13, 2006 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2006-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060617010958/http://www.hindu.com/2006/06/13/stories/2006061317950300.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.hindu.com/2007/03/04/stories/2007030404630200.htm |title=DTH companies come up with offers for World Cup |कृती=द हिंदू |date=March 4, 2007 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04}}</ref> Chennai is the first city in India to have implemented the [[Conditional Access System]] for cable television.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.hindu.com/2003/12/06/stories/2003120604511200.htm |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-07 |date=December 6, 2003 |title=Conditional Access System in South Delhi from December 15 |कृती=द हिंदू |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2003-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031231130030/http://www.hindu.com/2003/12/06/stories/2003120604511200.htm |url-status=dead }}</ref> Radio broadcasting started from the radio station at the Rippon Buildings complex, founded in 1930 and was then shifted to [[All India Radio]] in 1938.<ref name=media_history/> The city has 4 [[amplitude modulation|AM]] and 14 [[frequency modulation|FM]] radio stations, operated by [[Anna University]], All India Radio and private broadcasters.<ref>{{स्रोत पुस्तक | editor-last=Gilbert | editor-first=Sean | शीर्षक=[[World Radio TV Handbook|World Radio TV Handbook 2007: The Directory of International Broadcasting]] | प्रकाशक=WRTH Publications Ltd. | वर्ष=2006 | place=London | पृष्ठे= 237–242 | आयएसबीएन=0823059979}}</ref> == शिक्षण आणि आरोग्य == [[चित्र:anna-university.jpg|thumb|[[Anna University]]'s Guindy campus]] {{Main|चेन्नईमधील शिक्षणसंस्था}} चेन्नईमधील शाळा सार्वजनिक (सरकारद्वारा चालविलेल्या) आणि खाजगी अशा दोन्ही प्रकारच्या आहेत. खाजगी शाळांतील काहींना सरकारकडून आर्थिक मदत मिळते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.schools.tn.nic.in/SS/SS1to5.pdf |फॉरमॅट=PDF |title=District-wise number of schools according to area, type and management |प्रकाशक=Govt. of Tamil Nadu |कृती=Reports |पृष्ठे=1–25 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-११-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071128071243/http://www.schools.tn.nic.in/SS/SS1to5.pdf |url-status=dead }}</ref> शिक्षणाचे माध्यम इंग्रजी आणि तमिळ असून इंग्रजी हे मुख्य माध्यम आहे. बहुतेक शाळा या तमिळनाडू स्टेट बोर्ड, मॅट्रिक्युलेशन बोर्ड किंवा सेंट्रल बोर्ड ऑफ सेकंडरी एज्युकेशन यांच्याशी संलग्न आहेत (CBSE).<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.hindu.com/edu/2006/11/20/stories/2006112000410100.htm |title=Balancing uniformity and diversity |कृती=द हिंदू |date=November 20, 2006 |लेखक=Ramachandran, K. and Srinivasan, Meera |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-07 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-१०-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013193537/http://hindu.com/edu/2006/11/20/stories/2006112000410100.htm |url-status=dead }}</ref> काही शाळा "इंडियन सर्टिफिकेट ऑफ सेकंडरी एज्युकेशन (ICSE) बोर्ड" बरोबर संलग्न आहेत. त्याचप्रमाणे "नॅशनल इंस्टिट्युट ऑफ ओपन स्कूलिंग बोर्ड", "ॲंग्लो इंडियन बोर्ड" आणि माँटेसरी पद्धती यांच्याशी जोडलेल्या देखिल शाळा चेन्नईमध्ये आहेत. शालेय शिक्षण वयाच्या तिसऱ्या वर्षी दोन वर्ष कालावधीच्या बालवाडीपासून सुरू होते. यानंतर दहा वर्षांचा प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षणाचा अभ्यासक्रम सुरू होतो. यानंतर व्यावसायिक आणि उच्च शिक्षणासाठी पात्र होण्यासाठी विद्दयार्थ्यांना विज्ञान किंवा वाणिज्य शाखेमध्ये दोन वर्षांचा उच्च माध्यमिक अभ्यासक्रम पूर्ण करावा लागतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.tn.gov.in/schooleducation/structure.htm |title=Educational Structure |प्रकाशक=Govt. of Tamil Nadu |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.tn.gov.in/schooleducation/statistics/picture1-edn.htm |title=Educational System in Tamil Nadu |प्रकाशक=Govt. of Tamil Nadu |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13}}</ref> चेन्नईमध्ये एकूण १,३७९ शाळा असून यामध्ये ७३१ प्राथमिक, २३२ माध्यमिक आणि ४२६ उच्च माध्यमिक शाळा आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.schools.tn.nic.in/TownSchools.asp?DCODE=02&VTCODE=40200988 |title=No. of Schools in the Town: Chennai |प्रकाशक=Govt. of Tamil Nadu |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2009-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090409225017/http://www.schools.tn.nic.in/TownSchools.asp?DCODE=02&VTCODE=40200988 |url-status=dead }}</ref> The [[Indian Institute of Technology Madras]] (IIT Madras) and [[College of Engineering, Guindy]], founded in 1794, are the premier centres for engineering education in the city. Most colleges that offer engineering programs are affiliated to [[Anna University]]. [[Madras Medical College]] (MMC), [[Stanley Medical College]] (SMC), Kilpauk Medical College and [[Sri Ramachandra Medical College and Research Institute]] (SRMC) are the notable medical colleges in Chennai. [[चित्र:GovernmentHospitalChennai.JPG|thumb|right|The Government General Hospital]] Colleges for science, arts and commerce degrees are typically affiliated with the [[चेन्नई विद्यापीठ]], which has three campuses in the city; some colleges such as [[Ramakrishna Mission Vivekananda College]], [[Madras Christian College]], [[Loyola College, Chennai|Loyola College]] and [[The New College, Chennai|The New College]] are autonomous. Research institutions like the [[Central Leather Research Institute]] (CLRI), the [[Central Electronics Engineering Research Institute]] (CEERI) and the [[Institute for Financial Management and Research]] (IFMR) are in the city. The [[Connemara Public Library]] is one of four [[National Depository Centre]]s in India that receive a copy of all newspapers and books published in India.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.connemarapubliclibrarychennai.com/forPublisher.htm |title=The Delivery of Books' and Newspapers' (Public Libraries) Act, 1954 |प्रकाशक=Govt. of India |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13}}</ref> It has been declared a [[UNESCO]] information centre.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.connemarapubliclibrarychennai.com/History.htm |title=Highlights |प्रकाशक=Connemara Public Library |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13}}</ref> येथे 15 सरकारी रुग्णालये आणि मोठ्या संख्येने खासगी रुग्णालये वैद्यकीय आणि आरोग्य सेवा प्रदान करतात. "जी.एच." म्हणून ओळखले जाणारे सरकारी सामान्य रुग्णालय हे शहरातील सर्वात मोठे सरकारी रुग्णालय आहे. तेथे बरीच मोठी खासगी रुग्णालये आहेत, त्यातील अनेक बहु-खास रुग्णालये आहेत. अपोलो हॉस्पिटल्स (आशियातील सर्वात मोठी खाजगी आरोग्य सेवा देणारी),<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Medical Tourism|प्रकाशक=Apollo Hospitals|दुवा=http://www.apollohospdelhi.com/medical-tourism.html|ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-12|title=संग्रहित प्रत|archive-date=२००७-०8-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20070828004107/http://www.apollohospdelhi.com/medical-tourism.html|url-status=dead}}</ref> संकरा नेत्रलय आणि श्री रामचंद्र मेडिकल सेंटरसारख्या भारतातील काही नामांकित आरोग्य सेवा संस्था शहरात आहेत, ज्यामुळे वैद्यकीय पर्यटकांच्यासाठी जगात हे ठिकाण एक ठिकाण आहे.<ref name=":1">{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Indian State: Tamil Nadu|प्रकाशक=Govt of India|दुवा=http://www.indiainbusiness.nic.in/know-india/states/tamilnadu.htm|ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-12|title=संग्रहित प्रत|archive-date=२००७-१०-११|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011075832/http://indiainbusiness.nic.in/know-india/states/tamilnadu.htm|url-status=dead}}</ref> == क्रीडा == [[चित्र:IPL T20 Chennai vs Kolkata.JPG|thumb|left|चिदंबरम मैदानावर चालू असणारा आयपीएलचा सामना]] क्रिकेट हा चेन्नईमधील सर्वांत लोकप्रिय खेळ आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://tnpesu.org/chennai.htm |title=About Chennai |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 |प्रकाशक=Tamil Nadu Physical Education and Sports University |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-१०-११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011205111/http://tnpesu.org/chennai.htm |url-status=dead }}</ref> चीपाॅकमध्ये असणारे एम. ए. चिदंबरम मैदान हे देशातील सर्वांत जुन्या क्रिकेट मैदानांपैकी एक आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |आडनाव = Sriram |पहिलेनाव = Natarajan |दुवा=http://content-usa.cricinfo.com/india/content/ground/58008.html |title=MA Chidambaram स्टेडियम |प्रकाशक=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13}}</ref> आय. आय. टी. मद्रासच्या क्षेत्रामध्ये असणारे चेम्पास्ट क्रिकेट मैदान हे आणखी एक महत्त्वाचे मैदान आहे. या ठिकाणी बऱेचसे प्रथम वर्गीय क्रिकेट सामने खेळावले जातात. [[श्रीनिवासराघवन वेंकटराघवन]] आणि के. श्रीकांथ हे मोठे क्रिकेट खेळाडू मुळचे चेन्नईचे आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Srinivas Venkataraghavan|प्रकाशक=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |दुवा=http://content-aus.cricinfo.com/india/content/player/35656.html| पहिलेनाव=Partab |आडनाव=Ramchand | ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-15}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Kris Srikkanth|प्रकाशक=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |दुवा=http://content-aus.cricinfo.com/india/content/player/34103.html| पहिलेनाव=Partab |आडनाव=Ramchand | ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-15}}</ref> बॉब सिम्पसन आणि डेनिस लिली यांच्यासारखे प्रशिक्षक असणारी वेगवान गोलंदाजांसाठीची प्रबोधनी, "MRF पेस फाऊंडेशन" ही चेन्नईमध्ये आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |title=Howard visits MRF Pace Foundation |date=March 9, 2006 |दुवा=http://www.hindu.com/2006/03/09/stories/2006030908432000.htm |कृती=द हिंदू |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-०3-११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311232527/http://www.hindu.com/2006/03/09/stories/2006030908432000.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{स्रोत बातमी | शीर्षक =Pathan owes his success to MRF Pace Foundation | date =February 20, 2004 | प्रकाशक =Yahoo! News | दुवा =http://in.news.yahoo.com/040220/43/2bljj.html | आर्काइव्हदुवा =https://web.archive.org/web/20070311232922/http://in.news.yahoo.com/040220/43/2bljj.html | आर्काइव्हदिनांक =२००७-०3-११ | कृती =Indo-Asian News Service | ॲक्सेसदिनांक =२००७-१०-04 | title =संग्रहित प्रत | url-status =live }}</ref> चेन्नई हे [[चेन्नई सुपर किंग्स]] या [[इंडियन प्रीमियर लीग | इंडियन प्रीमियर लीगच्या]] क्रिकेट संघाचे शहर आहे. त्याचप्रमाणे, "इंडियन क्रिकेट लीग"च्या "चेन्नई सुपरस्टार्स" या संघाचेदेखिल चेन्नई हे शहर आहे.<ref name="hindu-icl">{{स्रोत बातमी | पहिलेनाव=Vijay | आडनाव=Lokapally | सहलेखक= | शीर्षक=Chennai Superstars tame Lions to triumph | date=२००७-१२-17 | प्रकाशक= | दुवा=http://www.hindu.com/2007/12/17/stories/2007121760922500.htm | कृती=द हिंदू | ॲक्सेसदिनांक=२००७-१२-18 | भाषा= | title=संग्रहित प्रत | archive-date=2012-01-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120117111041/http://www.hindu.com/2007/12/17/stories/2007121760922500.htm | url-status=dead }}</ref><ref name="ICL-official">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.indiancricketleague.in/news/news-52.html|title=Chennai Superstars crowned ICL 20:20 Champions |ॲक्सेसदिनांक=2009-03-02 |प्रकाशक=Indian Cricket League}}</ref> [[चेन्नई वीरन्स]] हा प्रीमियर हॉकी लीगचा संघ चेन्नईचे प्रतिनिधित्व करतो. या संघातर्फे मेयर राधाकृष्णन मैदानावर हॉकी सामन्यांच्या "आशिया कप" आणि "पुरुष चॅम्पियन्स ट्रॉफी" अशा अनेक मालिका आयोजित केल्या गेल्या आहेत. <ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.hindu.com/2007/09/10/stories/2007091055590100.htm |title=India retains Asia Cup hockey शीर्षक |कृती=द हिंदू |date=September 10, 2007 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2011-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629021257/http://www.hindu.com/2007/09/10/stories/2007091055590100.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.hindu.com/2004/10/20/stories/2004102004161800.htm |title=Radhakrishnan स्टेडियम to have new turf |कृती=द हिंदू |date=October 20, 2004 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2004-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041030191509/http://www.hindu.com/2004/10/20/stories/2004102004161800.htm |url-status=dead }}</ref> [[चित्र:Chennai tennis open.jpg|thumb|ATP चेन्नई खुल्या स्पर्धेतील सामना]] चेन्नईमध्ये लिएंडर पेस, विजय अमृतराज, रमेश कृष्णन आणि महेश भूपती असे प्रसिद्ध टेनिस खेळाडू तयार झाले आहेत <ref name="amirtharajs">{{स्रोत बातमी |आडनाव=Basu |पहिलेनाव=Arundhati |title=Off-court ace |date=March 19, 2005 |दुवा =http://www.telegraphindia.com/1050319/asp/weekend/story_4513588.asp |कृती =The Telegraph |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Srinivasan |पहिलेनाव=Kamesh |title=For Paes and Bhupathi, glory days began in Chennai |date=December 28, 2001 |दुवा=http://www.hindu.com/2001/12/28/stories/2001122801651900.htm |कृती=द हिंदू |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-१०-११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011212144/http://hindu.com/2001/12/28/stories/2001122801651900.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="ramanathan-krishnan">{{स्रोत बातमी |आडनाव=Keerthivasan |पहिलेनाव=K |title=A trip down memory lane |date=December 30, 2004 |दुवा=http://www.hindu.com/2004/12/30/stories/2004123006512000.htm |कृती=द हिंदू |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-११ |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-१०-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071029135800/http://www.hindu.com/2004/12/30/stories/2004123006512000.htm |url-status=dead }}</ref> आणि "असोसिएशन ऑफ टेनिस प्रोफेशनल्स (ATP)"च्या [[चेन्नई ओपन]] या स्पर्धेचे आयोजन १९९७ सालापासून चेन्नईमध्ये केले जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.chennaiopen.org |title=About the venue |प्रकाशक=[[International Management Group]] |ॲक्सेसदिनांक=२००७-०9-13}}</ref> ATPची मान्यता असणारी ही देशातील एकमेव स्पर्धा आहे. फुटबॉल आणि इतर मैदानी खेळांचे आयोजन जवाहरलाल नेहरू स्टेडियममध्ये केले जाते. या स्टेडियममध्येच व्हॉलिबॉल, बास्केटबॉल आणि टेबल टेनिस या खेळांसाठी उत्तम सुविधा तयार करण्यात आल्या आहेत. जलक्रीडेसाठी "वेलाचेरी ॲक्वॅटिक कॉम्प्लेक्स" तयार करण्यात आले आहे. चेन्नईमध्ये १९९५ सालच्या "दक्षिण आशियायी खेळांचे"आयोजन करण्यात आले होते.<ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Thyagarajan |पहिलेनाव=S |title=On the road to restoration |date=December 4, 2003 |दुवा=http://www.hindu.com/mp/2003/12/04/stories/2003120400820400.htm |कृती=द हिंदू |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-१०-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013194123/http://hindu.com/mp/2003/12/04/stories/2003120400820400.htm |url-status=dead }}</ref> भारतीय स्वातंत्र्यानंतर काही काळातच प्रथम चेन्नईमध्ये सुरू झालेल्या मोटारसायकलींच्या शर्यतींचा आणि चेन्नईचा अतिशय जवळचा संबंध आहे. या शर्यतींचे आयोजन ईरुनगत्तुकोत्ताई मध्ये असणाऱ्या ट्रॅकवर केले जाते.<ref name="expressmotorsport">{{स्रोत बातमी |title=Chennai on right track |date=February 5, 1998 |दुवा=http://www.expressindia.com/news/ie/daily/19980205/03650544.html |कृती=द इंडियन एक्सप्रेस |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2012-10-११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20121011195517/http://www.expressindia.com/news/ie/daily/19980205/03650544.html |url-status=dead }}</ref> गुंडी रेस कोर्सवर घोड्यांच्या शर्यती आयोजित केल्या जातात तर मद्रास बोट क्लबमध्ये नौकांच्या शर्यती आयोजित केल्या जातात. शहरात "कॉस्मोपोलिटन क्लब" आणि "जिमखाना क्लब" अशी दोन १८-छिद्री गोल्फची मैदाने आहेत. ही दोन्ही मैदाने एकोणिसाव्या शतकाच्या शेवटी तयार केली गेली. बुद्धिबळातील माजी विश्वविजेता [[विश्वनाथन आनंद]] याचे बालपण चेन्नईमध्ये व्यतीत झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव = Brijnath |पहिलेनाव = Rohit |दुवा=http://www.hindu.com/2007/10/06/stories/2007100655521900.htm |title= India's most consistent champion |कृती= [[द हिंदू]] |date=October 6, 2007 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-११}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Fide |पहिलेनाव= |दुवा=http://ratings.fide.com/toparc.phtml?cod=117 |title=FIDE Top 100 Players October 2007 |कृती=Fide |date=October 15, 2007 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-15 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2008-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080424104027/http://ratings.fide.com/toparc.phtml?cod=117 |url-status=dead }}</ref><ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Official site of the 2007 World Chess Championship |पहिलेनाव= |दुवा=http://www.chessmexico.com/es/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=22&Itemid=114 |title=Viswanathan Anand the new World Champion 2007 |कृती= |date=October 15, 2007 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-15 |archive-date=2007-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071014143041/http://www.chessmexico.com/es/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=22&Itemid=114 |url-status=dead }}</ref> चेन्नईच्या इतर प्रसिद्ध खेळाडूंमध्ये टेबल टेनिस खेळाडू शरथ कमल<ref>{{स्रोत बातमी |आडनाव=Srinivasan |पहिलेनाव=Meera |दुवा=http://www.hindu.com/2007/09/07/stories/2007090760930400.htm |title=Four Chennai teachers have a reason to rejoice |कृती=[[द हिंदू]] |date=September 7, 2007 |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-१०-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012041902/http://hindu.com/2007/09/07/stories/2007090760930400.htm |url-status=dead }}</ref> आणि दोन वेळचा कॅरम विश्वविजेता मारिया इरुदयाम यांचा समावेश होतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://sportal.nic.in/front.asp?maincatid=51&headingid=71 |प्रकाशक=Govt. of India |title=Indian Teams in International Competitions |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-११ |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-०9-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927012135/http://sportal.nic.in/front.asp?maincatid=51&headingid=71 |url-status=dead }}</ref> चेन्नई शहराला "चेन्नई चित्ताज" नावाची "रग्बी संघटना" आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |title=Chennai Cheetahs lifts शीर्षक |date=April 16, 2007 |दुवा=http://www.hindu.com/2007/04/16/stories/2007041605951700.htm |कृती=द हिंदू |ॲक्सेसदिनांक=२००७-१०-04 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=२००७-०4-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070418095946/http://www.hindu.com/2007/04/16/stories/2007041605951700.htm |url-status=dead }}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[चेन्नै उपनगरीय रेल्वे]] * [[चेन्नैचा इतिहास]] * [[चेन्नै मेट्रो रेल्वे]] * [[चेन्नैतील पेठा]] * [[चेन्नैतील वाहतूक व्यवस्था]] == जुळी शहरे == खालील शहरे चेन्नईला आपले जुळे शहर मानतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.denversistercities.org/chennai.php |title=Overview of Chennai, India: Denver Sister Cities International |प्रकाशक=Denversistercities.org |दिनांक= |ॲक्सेसदिनांक=2009-03-03 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2008-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080605045557/http://www.denversistercities.org/chennai.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.hindu.com/2006/11/26/stories/2006112602291000.htm |title=International / India & World: Riding into a steppe sunset en route to Mumbai |प्रकाशक=द हिंदू |दिनांक=2006-११-26 |ॲक्सेसदिनांक=2009-03-03 |title=संग्रहित प्रत |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019041811/http://www.hindu.com/2006/11/26/stories/2006112602291000.htm |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" "text-align:left;font-size:100%;"| |- ! style="background:#659ec7; color:white; height:17px; width:120px;"| देश ! style="background:#659ec7; color:white;" ! style="width:140px;"| शहर ! style="background:#659ec7; color:white;" ! style="width:150px;"| राज्य/प्रांत ! style="background:#659ec7; color:white;" ! style="width:40px;"| पासून |- style="color:black; background:white;" |! style="background:white; " ! | {{flagicon|USA}} [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] |! style="background:white; " ! | [[चित्र:Seal of San Antonio, Texas.png|25px|]] [[सान अँटोनियो]] |! style="background:white; " ! | [[चित्र:Flag of Texas.svg|25px|]] [[टेक्सास]] |! style="background:white; " ! | २००७ |- style="color:black; background:white;" |! style="background:white; " ! | {{flagicon|Germany}} [[जर्मनी]] |! style="background:white; " ! | [[चित्र:DEU Frankfurt am Main COA.svg|25px]] [[फ्रांकफुर्ट]] |! style="background:white; " ! | [[चित्र:Flag of Hesse.svg|25px]] [[हेसेन]] |! style="background:white; " ! | २००५ |- style="color:black; background:white;" |! style="background:white; " ! | {{flagicon|Egypt}} [[इजिप्त]] |! style="background:white; " ! | [[चित्र:Coat of arms of Egypt.svg|25px]] [[कैरो]] |! style="background:white; " ! | [[चित्र:Flag of Egypt.svg|25px]] [[कैरो प्रांत]] |! style="background:white; " ! | २००० |- style="color:black; background:white;" |! style="background:white; " ! | {{flagicon|USA}} अमेरिका |! style="background:white; " ! | [[चित्र:Seal of Denver, Colorado.svg|25px]] [[डेन्व्हर]] |! style="background:white; " ! | [[चित्र:Flag of Colorado.svg|25px|]] [[कॉलोराडो]] |! style="background:white; " ! | १९८४ |- style="color:black; background:white;" |! style="background:white; " ! | {{flagicon|Russia}} [[रशिया]] |! style="background:white; " ! | [[चित्र:Coat of arms of Volgograd city.svg|25px]] [[व्होल्गोग्राड]] |! style="background:white; " ! | [[चित्र:Flag of Volgograd Oblast.svg|25px]] [[व्होल्गोग्राड ओब्लास्त]] |! style="background:white; " ! | १९६६ |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{तमिळनाडू राज्य}} {{चेन्नई}} [[वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे]] [[वर्ग:चेन्नई जिल्हा]] [[वर्ग:चेन्नई]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] [[वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे]] rqc21ay0utcughbdel6qnbdtjfkesp8 0 20584 2691424 2691021 2026-06-27T17:13:50Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691424 wikitext text/x-wiki {{मुखपृष्ठ सदर टीप |तारीख = १८ मार्च |वर्ष = २०२६ }} {{Infobox cricket tournament main | name = आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक | image = ICC Men's T20 World Cup Trophy.webp | imagesize = | caption = '''टी२० विश्वचषक''' | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[२०-२० सामने|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने]] | tournament format = [[साखळी सामने]] व [[बाद फेरी]] | first = [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] | last = [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] | participants = २०<ref>{{cite web |title=आयसीसीकडून जागतिक कार्यक्रमांच्या विस्ताराची घोषणा|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2164062 |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]]|access-date=१९ एप्रिल २०२२|language=en}}</ref> | champions = {{cr|IND}} (३रे विजेतेपद) | most successful = {{cr|IND}} (३ विजेतीपदे) | most runs = {{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]] (१,२९२)<ref name="stats3000.cricinfo.com">[http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy विक्रम – आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२० – सर्वाधिक धावा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101123945/http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy |date=११ जुलै २०२४} क्रिकइन्फो</ref> | most wickets = {{flagicon|BAN}} [[शाकिब अल हसन]] (५०)<ref name="stats5000000.cricinfo.com"> [http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy विक्रम – आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२० – कारकिर्दीतील सर्वाधिक बळी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101123959/http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy |date=११ जुलै २०२४}} क्रिकइन्फो</ref> }} {{Season sidebar | image = [[File:ICC_Men's_T20_World_Cup_Trophy_at_COA_-_BugWarp_(20)_(cropped).jpg|250px]] | caption = प्रतिष्ठित आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक ट्रॉफी | title = स्पर्धा | list = * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] * [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] * [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] * [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] * [[२०२६ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] * [[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] * [[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] }} '''[[आयसीसी]] पुरुष टी२० विश्वचषक''' (पूर्वी '''आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२०''' म्हणून ओळखली जात असे)<ref>{{cite web |title=विश्व टी२०चे टी२० विश्वचषक असे नामकरण |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/917529 |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |आयसीसी]] | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२ |date=२३ नोव्हेंबर २०१८|archive-url=https://web.archive.org/web/20181123200931/https://www.icc-cricket.com/media-releases/917529 |archive-date=२३ नोव्हेंबर २०१८ |url-status=live}}</ref> ही [[आंतरराष्ट्रीय टी२० | ट्वेंटी२० क्रिकेट]]ची आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आहे. क्रिकेटची प्रशासकीय संस्था, [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] (आयसीसी) द्वारे आयोजित करण्यात आलेल्या या स्पर्धेत सध्या १६ संघांचा समावेश आहे, ज्यामध्ये दिलेल्या अंतिम मुदतीनुसार क्रमवारीतील अव्वल १० संघ आणि [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|टी२० विश्वचषक पात्रता]] स्पर्धेद्वारे निवडलेल्या सहा संघांचा समावेश आहे. सदर स्पर्धा साधारणतः दर दोन वर्षांनी आयोजित केली जाते. तथापि, स्पर्धेची २०२० आवृत्ती [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक | २०२० मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये होणार होती, परंतु कोविड-१९ मुळे, स्पर्धा २०२१ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली]] आणि यजमानपद भारताकडे सोपविण्यात आले. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] नंतर तब्बल पाच वर्षांनी २०२१ मध्ये स्पर्धा आयोजित करण्यात आली. तथापि, [[कोव्हिड-१९ महामारीचा क्रिकेटवर झालेला परिणाम|भारतातील कोविड-१९ महामारी]]मुळे, सामने [[संयुक्त अरब अमिराती]] (युएई) आणि [[ओमान]] येथे हलविण्यात आले.<ref>{{Cite web|date=17 August 2021|title=टी२० विश्वचषक: २४ ऑक्टोबर रोजी दुबईमध्ये भारत विरुद्ध पाकिस्तान सामनारंगणार |url=https://www.thelivemirror.com/t20-world-cup-india-vs-pakistan-october-24/ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२|website=द लाईव्ह मिरर| | language=en-US}}</ref> मे २०१६ मध्ये, आयसीसीने २०१८ मध्ये एक स्पर्धा आयोजित करण्याची कल्पना पुढे आणली, ज्यामध्ये दक्षिण आफ्रिका संभाव्य यजमान असणार होता.<ref name="2018SA">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/1019437.html |title=२०१८ मध्ये टी-२० वर्ल्डकप पुनरागमन होण्याची आयसीसीला आशा | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२|work=इएसपीएन क्रिकइन्फो}}</ref> परंतु [[२०१७ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]]च्या समारोपाच्या वेळी, आयसीसीने २०१८ आवृत्तीची कल्पना वगळली.<ref>{{cite web|title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२१ मध्ये होणार, २०१८ मध्ये टी२० विश्वचषक स्पर्धा नाही|work=हिंदुस्थान टाइम्स|author1=मुकेश भट्ट|url=http://www.hindustantimes.com/cricket/no-icc-world-t20-in-2018-india-to-host-next-champions-trophy-in-2021/story-myhab0aP2U4ZM4n0pyVuZM.html|date=१८ जून २०१७| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> २०२६ पर्यंत, दहा स्पर्धा खेळल्या गेल्या आहेत, त्यात एकूण २४ संघांनी भाग घेतला आहे आणि आतापर्यंत सहा राष्ट्रीय संघांनी टी२० विश्वचषक जिंकला आहे. [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारताने]] सर्वाधिक तीन विजय मिळवले आहेत ([[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]). [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडिज]] ([[२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]], [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]) आणि [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]] ([[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]], [[२०२२ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]) यांनी दोनदा जिंकले आहेत आणि [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान]] ([[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]), [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका]] ([[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]) आणि [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] ([[२०२१ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) यांनी प्रत्येकी एक विजेतेपद पटकावले आहे. एकूण १५ देशांनी या स्पर्धेचे आयोजन केले आहे (वेस्ट इंडिजच्या ६ बेट राष्ट्रांसह). पटकावले होते. ==इतिहास== ===पार्श्वभूमी=== २००२ मध्ये जेव्हा [[बेन्सन आणि हेजेस चषक]] संपला तेव्हा [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड|ईसीबी]]ला तिची जागा भरण्यासाठी आणखी एक एकदिवसीय स्पर्धा आवश्यक होती. कमी होत चाललेली गर्दी आणि कमी होणारे प्रायोजकत्व याला प्रतिसाद म्हणून क्रिकेट अधिकारी युवा पिढीमध्ये खेळाची लोकप्रियता वाढवण्याचा विचार करत होते. खेळाच्या दीर्घ आवृत्त्यांमुळे बंद झालेल्या हजारो चाहत्यांना वेगवान, रोमांचक क्रिकेट पोहोचवण्याचा हेतू होता. ईसीबीचे मार्केटिंग मॅनेजर स्टुअर्ट रॉबर्टसन यांनी २००१ मध्ये काउंटी अध्यक्षांना प्रति डाव २० षटकांचा प्रस्ताव दिला आणि त्यांनी नवीन स्वरूप स्वीकारण्याच्या बाजूने ११-७ मते दिली.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/6985087.stm |title=ट्वेंटी२०ची मुळे | work=बीबीसी स्पोर्ट| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> ;देशांतर्गत स्पर्धा [[Image:2007t20.jpg|thumb|280px|बांगलादेश वि दक्षिण आफ्रिका २००७ सत्रामध्ये]] १३ जून २००३ रोजी प्रथम अधिकृत ट्वेंटी२० सामने इंग्लिश काउंटींदरम्यान [[ट्वेंटी२० ब्लास्ट]] स्पर्धेमध्ये खेळले गेले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/somerset-lose-to-warwickshire-but-twenty20-cup-is-a-great-success-at-taunton-129596 |title= सॉमरसेट वॉरविकशायरकडून हरले पण ट्वेन्टी२० चषक टॉंटन येथे मोठे यश आहे | work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> इंग्लंडमधील ट्वेंटी-२०चा पहिला हंगाम बऱ्यापैकी यशस्वी ठरला, ज्यामध्ये [[सरे काउंटी क्रिकेट क्लब|सरे लायन्स]]ने [[वॉरविकशायर काउंटी क्रिकेट क्लब|वॉर्विकशायर बेअर्स]]चा ९ गडी राखून पराभव करून विजेतेपदावर नाव कोरले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/twenty20-cup-2003-124121/surrey-vs-warwickshire-final-304785/full-scorecard |title= सरे वि वॉरविकशायर अंतिम सामना धावफलक | work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> मिडलसेक्स आणि सरे यांच्यात १५ जुलै २००४ रोजी लॉर्ड्स मैदानावरील पहिल्या ट्वेंटी२० सामन्यात २७,५०९ लोकांची गर्दी झाली होती, ही १९५३ नंतरच्या वन-डे फायनल व्यतिरिक्त कोणत्याही काऊंटी क्रिकेट सामन्यासाठी सर्वात मोठी उपस्थिती होती.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2009/may/25/usman-afzaal-surrey-middlesex-twenty20 |title=उस्मान अफझलने सरेला विजयी सुरुवात करून दिली परंतु अनुपस्थित चाहत्यांची चिंता वाढली|first=पॉल |last=विवर |newspaper=द गार्डियन |date=२५ मे २००९| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> लवकरच इतर क्रिकेट मंडळांनी ट्वेंटी२० सामने स्वीकारल्यानंतर, अनपेक्षित गर्दीची उपस्थिती, पाकिस्तानची [[फैसल बँक टी२० चषक]] आणि कॅरेबियनमधील [[स्टॅनफोर्ड २०/२०]] स्पर्धा यांसारख्या नवीन देशांतर्गत स्पर्धा आणि फॉरमॅटमधील आर्थिक प्रोत्साहन यामुळे फॉरमॅटची लोकप्रियता वाढली.{{citation needed|date=November 2021}} वेस्ट इंडीजच्या प्रादेशिक संघांनी [[स्टॅनफोर्ड २०/२०]] स्पर्धेत भाग घेतला. या कार्यक्रमाला दोषी फसवणूक करणारा [[ॲलन स्टॅनफोर्ड]]ने आर्थिक पाठबळ दिले होते, ज्याने त्याच्या मोठ्या पॉन्झी योजनेचे फळ म्हणून किमान US$२८,०००,००० निधी दिला होता.{{citation needed|date=November 2021}} ही स्पर्धा वार्षिक स्वरूपाची असेल असा मानस होता.{{citation needed|date=November 2021}} उद्घाटनाच्या सामन्यात [[गयाना क्रिकेट|गयाना]]ने [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]]चा ५ गडी राखून पराभव करून US$१,०००,०० रक्कम बक्षीस म्हणून मिळविली.<ref>{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/stanford/content/story/256391.html|title=स्टॅनफोर्ड २०/२० स्पर्धेचे विजेतेपद गयानाकडे|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो|date=१४ ऑगस्ट २००६}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jamaicaobserver.com/sports/html/20060208T230000-0500_98302_OBS_DATES_FOR_STANFORD_TWENTY___ANNOUNCED.asp|title=स्टॅनफोर्ड ट्वेन्टी२० स्पर्धेच्या तारखा जाहीर|work=द जमैका ऑबझर्व्हर|date=९ फेब्रुवारी २००६|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081205185816/http://www.jamaicaobserver.com/sports/html/20060208T230000-0500_98302_OBS_DATES_FOR_STANFORD_TWENTY___ANNOUNCED.asp|archive-date=५ डिसेंबर २००८}}</ref> एक स्पिन-ऑफ स्पर्धा, [[स्टॅनफोर्ड सुपर सिरीज]], ऑक्टोबर २००८ मध्ये [[मिडलसेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|मिडलसेक्स]] आणि [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]], इंग्लिश आणि कॅरिबियन ट्वेंटी-२० स्पर्धांचे संबंधित विजेते आणि वेस्ट इंडीजच्या देशांतर्गत खेळाडूंमधून स्टॅनफोर्ड सुपरस्टार्स संघ तयार करण्यात आलेला संघ; यांच्या दरम्यान खेळविण्यात आली त्रिनिदाद आणि टोबॅगोने स्पर्धा जिंकून US$२८०,०० बक्षीस रक्कम मिळवली.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/372261.html|title=स्टॅनफोर्डसाठी मिडलसेक्सचे नेतृत्व उदलकडे |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=३ ऑक्टोबर २००८ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/375624.html |title=रामदिनच्या नेतृत्वाखाली त्रिनिदाद आणि टोबॅगोने मोठ्या पैशाच्या वैभवाकडे|first=अँड्रू|last=मॅकग्लॅशन |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=२७ ऑक्टोबर २००८| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> १ नोव्हेंबर रोजी, स्टॅनफोर्ड सुपरस्टार्सने इंग्लंडशी सामना खेळला ज्यामध्ये अनेक वर्षांनंतर पाच सामन्यांपैकी पाहिला सामना असण्याची अपेक्षा होती आणि विजेत्याला प्रत्येक सामन्यात US$२०,०००,००० चे बक्षीस मिळाले.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/376602.html |title=गेल लीड्स सुपरस्टार्स टू मिलियन्स |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |first=अँड्रू|last=मॅकग्लॅशन |date=१ नोव्हेंबर २००८| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/7895505.stm |title=यूएस टायकूनवर $८ अब्जपेक्षा जास्त फसवणुकीचा आरोप|work=बीबीसी न्यूझ |date=१७ फेब्रुवारी २००९ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> ;आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० {{Main|आंतरराष्ट्रीय टी२०}} १७ फेब्रुवारी २००५ रोजी [[ऑकलंड]]मधील [[ईडन पार्क]] येथे खेळल्या गेलेल्या पुरुषांच्या संपूर्ण आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यात [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ |ऑस्ट्रेलिया]]ने [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]]चा पराभव केला. हा खेळ हलक्या-फुलक्या पद्धतीने खेळला गेला – दोन्ही बाजू १९८० च्या दशकात परिधान केलेल्या किटमध्ये दिसल्या, न्यू झीलंड संघाने परिधान केलेल्या किट ह्या [[बेज ब्रिगेड]]ची थेट प्रत होती. बेज ब्रिगेडच्या विनंतीनुसार, काही खेळाडूंनी १९८० च्या दशकात लोकप्रिय असलेल्या मिशा/दाढी आणि केसांच्या शैली देखील ठेवल्या होत्या. ऑस्ट्रेलियाने सर्वसमावेशकपणे खेळ जिंकला, आणि जसजसा परिणाम न्यू झीलंडच्या डावाच्या अखेरीस स्पष्ट झाला, खेळाडू आणि पंचांनी गोष्टी कमी गांभीर्याने घेतल्या - ग्लेन मॅकग्राने १९८१च्या दोन्ही बाजूंमधील एकदिवसीय सामन्यातील [[ट्रेव्हर चॅपल]]च्या अंडरआर्म घटनेची गंमतीने पुनरावृत्ती केली आणि पंच [[बिली बाउडेन]] यांनी त्याला प्रत्युत्तरात गंमतीने लाल कार्ड दाखवले (क्रिकेटमध्ये लाल कार्डे सामान्यतः वापरली जात नाहीत). ===उद्घाटन स्पर्धा=== [[File:T20 final 2009.jpg|thumb|[[लॉर्ड्स]]वर २००९च्या अंतिम सामन्यामध्ये [[शाहिद आफ्रिदी]]ला गोलंदाजी करताना [[लसिथ मलिंगा]].]] दर दोन वर्षांनी आयसीसी विश्वचषक ट्वेंटी-२० स्पर्धा आयोजित करण्‍याचे प्रथम ठरवण्‍यात आले होते, जर त्या वर्षी [[क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धा नियोजित असेल तर ट्वेंटी-२० विश्वचषक स्पर्धा एक वर्ष आधी आयोजित केली जाईल. पहिली स्पर्धा [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेत]] झाली जिथे [[भारत क्रिकेट संघ|भारताने]] [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ|पाकिस्तानचा]] अंतिम फेरीत पराभव केला.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/8604/report/287879/india-vs-pakistan-final-icc-world-twenty20-2007-08|title=इंडिया होल्ड देअर नर्व्ह टू विन थ्रिलर|first=दिलीप|last=प्रेमचंद्रन|date=२४ सप्टेंबर २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो|}}</ref> [[केन्या क्रिकेट संघ| केन्या]] आणि [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] यांना [[२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १]] द्वारे पात्रता मिळवावी लागली जी [[नैरोबी]] येथे ५० षटकांची स्पर्धा होती.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/worldcricketleague/content/story/278951.html|title=केन्या क्रश कॅनडा टू बूक फायनल प्लेस|location=नैरोबी|date=५ फेब्रुवारी २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो}}</ref> डिसेंबर २००७ मध्ये संघांची चांगली तयारी करण्यासाठी २० षटकांच्या फॉरमॅटसह पात्रता स्पर्धा आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. ज्यामध्ये सहा संघ सहभागी झाले, त्यातील दोन [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ विश्व ट्वेंटी२०]] साठी पात्र ठरले आणि प्रत्येकाला $२५०,००० बक्षीस रक्कम मिळाली.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/325356.html |title=आयसीसी वर्ल्ड ट्वेन्टी-२० पात्रता स्पर्धा आयर्लंडमध्ये होणार|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=१३ डिसेंबर २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|दुसरी स्पर्धा]] [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ |पाकिस्तानने]] २१ जून २००९ रोजी [[इंग्लंड]]मध्ये [[श्रीलंका क्रिकेट संघ |श्रीलंकेचा]] ८ गडी राखून पराभव केला होता. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] स्पर्धा मे २०१०मध्ये [[वेस्ट इंडीज]]मध्ये आयोजित करण्यात आली होती, जिथे [[इंग्लंड क्रिकेट संघ |इंग्लंडने]] [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ |ऑस्ट्रेलियाचा]] ७ गडी राखून पराभव केला होता. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ |वेस्ट इंडीजने]] [[श्रीलंका क्रिकेट संघ|श्रीलंकेचा]] पराभव करून विजेतेपद मिळवले. आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२० च्या अंतिम फेरीत प्रथमच यजमान राष्ट्र सहभागी झाले होते. [[आयर्लंड क्रिकेट संघ| आयर्लंड]] आणि [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तानसह]] [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता, २०१२]] स्पर्धेमध्ये १२ स्पर्धक सहभागी होते. ही स्पर्धा आशियाई देशातील पहिला टी२० विश्वचषक स्पर्धा होती. ===१६ संघाच्या स्पर्धेमध्ये विस्तार=== [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]च्या आवृत्तीचा विस्तार १६ संघ स्वरूपात केला जाणार होता परंतु तो पुन्हा १२ वर करण्यात आला.<ref>{{cite web|title=आयसीसीची कसोटी चॅम्पियनशिपसाठी सहमती|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/current/story/481373.html|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[बांगलादेश]]मध्ये आयोजित [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]च्या स्पर्धेत दहा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि [[२०१३ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता|२०१३]]च्या आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता फेरीत पात्र ठरलेल्या सर्व सहा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्यांसह]] १६ संघांना प्रथमच सहभागी करून घेण्यात आले होते. तथापि ८ ऑक्टोबर २०१२ रोजी [[आयसीसी पुरुष आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]तील अव्वल आठ पूर्ण सदस्य संघांना [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४#सुपर १० फेरी | सुपर १०]] टप्प्यात स्थान देण्यात आले. उर्वरित आठ संघ [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४#गट फेरी | गट फेरीमध्ये]] सहभागी झाले होते, ज्यामधून दोन संघ सुपर १० टप्प्यात गेले.<ref name=ICC>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/news/2013/media-releases/75604/west-indies-to-start-world-t20-title-defence-against-india|title=वेस्ट इंडीज टू स्टार्ट वर्ल्ड टी२० टायटल डिफेन्स अगेन्स्ट इंडिया|date=२७ ऑक्टोबर २०१३|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]] | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029185415/http://www.icc-cricket.com/news/2013/media-releases/75604/west-indies-to-start-world-t20-title-defence-against-india|archive-date=२९ ऑक्टोबर २०१३}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/beta2/news/bcb-promises-stellar-t20-wc/|title=बीसीबी प्रॉमिसेस स्टेलार टी२० वर्ल्ड कप |date=७ एप्रिल २०१३|newspaper=द डेली स्टार, बांगलादेश | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> या स्पर्धेत तीन नवीन संघांनी (नेपाळ, हाँगकाँग आणि यूएई) पदार्पण केले. ;कोविड-१९ जुलै २०२० मध्ये, ICC ने जाहीर केले की २०२० आणि २०२१ या दोन्ही आवृत्त्या महामारीमुळे प्रत्येकी एक वर्षाने पुढे ढकलण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733391 |title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२० पुढे ढकलली|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> त्यामुळे, २०२० स्पर्धा (मूळत: ऑस्ट्रेलियाद्वारे आयोजित केली जाणार होती) [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|नोव्हेंबर २०२१]] मध्ये हलविण्यात आली आणि २०२१ स्पर्धा (मूळतः भारतात आयोजित केली जाणारी) [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|ऑक्टोबर २०२२]] मध्ये हलवली गेली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733341 |title=पुरुष टी२० विश्वचषक पुढे ढकलण्याबाबत वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> २०२१ मध्ये भारत आणि २०२२ मध्ये ऑस्ट्रेलियाने यजमानपद भूषवले होते, उलट क्रमाने असले तरी ऑस्ट्रेलिया आणि भारताने स्पर्धेचे यजमानपद राखले.<ref>{{Cite web|date=10 August 2020|title=पुरुष टी२० विश्वचषक २०२१ भारतात, २०२२ ऑस्ट्रेलियात; महिला क्रिकेट विश्वचषक पुढे ढकलला | url=https://www.icc-cricket.com/news/1749997}}</ref> <ref name=sixsports.in /> २०२१ची स्पर्धा १७ ऑक्टोबर ते १४ नोव्हेंबर २०२१ या कालावधीत ओमान आणि संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये खेळल्या गेलेल्या सामन्यांसह पार पडली.<ref>{{Cite web|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२१ चे सामने जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/news/2210270 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> ===२० संघाच्या स्पर्धेमध्ये विस्तार=== जून २०२१ मध्ये, आयसीसीने घोषित केले की २०२४, २०२६, २०२८ आणि २०३० मधील टी२० विश्वचषक स्पर्धा २० संघांचा समावेश करण्यासाठी विस्तारित केल्या जातील.<ref name=sixsports.in>{{Cite web|title=आयसीसीतर्फे वर्ल्डकप स्पर्धा जाहीर; २०२७ आणि २०३१ मध्ये १४ संघ|url=https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=सिक्स स्पोर्ट्स|archive-date=2022-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|url-status=dead}}</ref> संघांची ४ गटात (प्रति गट ५ संघ) विभागणी केली जाईल, प्रत्येक गटातील दोन अव्वल संघ सुपर आठमध्ये जातील.<ref>{{Cite web|title=आयसीसीतर्फे पुरुषांच्या जागतिक स्पर्धांचा विस्तार: एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेत १४ संघ, टी२० विश्वचषक स्पर्धेत २० संघ | url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-expands-men-s-world-events-odi-world-cup-to-14-teams-t20-world-cup-to-20-teams-1264847 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो| language=en}}</ref> त्यांची प्रत्येकी चारच्या दोन गटात विभागणी केली जाईल, प्रत्येक गटातील दोन अव्वल संघ उपांत्य फेरीत प्रवेश करतील. २०२४ टी२० विश्वचषक वेस्ट इंडीज आणि युनायटेड स्टेट्समध्ये आयोजित केला जाईल. यूएसने पहिल्यांदाच विश्वचषक स्पर्धेचे आयोजन केले आहे, ज्यामध्ये देशभरातील अनेक स्टेडियम एकतर नव्याने बांधले जातील किंवा क्रिकेटसाठी पुन्हा तयार केले जातील. २०२४ ची स्पर्धा भारत आणि श्रीलंका यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित केली जाईल, २०२८ मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये तसेच २०३० ची स्पर्धा इंग्लंड, वेल्स, स्कॉटलंड आणि आयर्लंडमध्ये होईल.<ref>{{Cite web|title=यूएसए मध्ये टी२० विश्वचषक: २०२४-२०३१ आयसीसी पुरुष स्पर्धांचे यजमान जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=www.icc-cricket.com| | language=en}}</ref> ==स्वरूप== ===यजमान=== आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटनेची कार्यकारी समिती ही स्पर्धा आयोजित करण्यात स्वारस्य दर्शविलेल्या राष्ट्रांकडून बोली तपासल्यानंतर स्पर्धेच्या यजमानांसाठी मतदान करते. २००७ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिके]]नंतर, [[इंग्लंड]], [[वेस्ट इंडीज]] आणि [[श्रीलंका]] यांनी अनुक्रमे २००९, २०१० आणि २०१२ मध्ये स्पर्धेचे आयोजन केले होते. २०१४ मध्ये बांगलादेशने स्पर्धेचे आयोजन केले होते.<ref>{{cite web |url=http://www.cricinfo.com/ci-icc/content/current/story/465631.html| title =२०१४ च्या ट्वेन्टी२० विश्वचषक स्पर्धेचे यजमानपद बांगलादेशकडे|work=क्रिकइन्फो|access-date=२२ एप्रिल २०२२|}}</ref> २०१६ मध्ये भारताने स्पर्धेचे यजमानपद भूषवले. पाच वर्षांच्या कालावधीनंतर, भारताने २०२१ आवृत्तीचे यजमानपदही जिंकले, परंतु कोविड-१९ महामारीमुळे हे सामने ओमान आणि युएई मध्ये खेळवले गेले. २०२२ च्या आवृत्तीचे आयोजन ऑस्ट्रेलियाकडून केले जाईल, ज्यांनी मागील वर्षी ही स्पर्धा जिंकली होती. डिसेंबर २०१५ मध्ये, आयसीसीचे जागतिक विकास प्रमुख, टिम अँडरसन यांनी भविष्यातील स्पर्धा युनायटेड स्टेट्सद्वारे आयोजित करण्याची सूचना केली. त्यांचा असा विश्वास होता की या कार्यक्रमाचे आयोजन केल्याने देशातील खेळाच्या वाढीला चालना मिळू शकते, जिथे हा खेळ तुलनेने अस्पष्ट आहे आणि [[बेसबॉल]] सारख्या इतर खेळांच्या स्पर्धेला सामोरे जावे लागते.<ref name="ndtv-t20usa2">{{cite web|title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीकडून युनायटेड स्टेट्सच्या भूमीवर टी-२० विश्व क्रिकेटचे लक्ष्य: अहवाल | url=http://sports.ndtv.com/cricket/news/252894-international-cricket-council-targets-world-twenty20-on-united-states-soil-report|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107125712/http://sports.ndtv.com/cricket/news/252894-international-cricket-council-targets-world-twenty20-on-united-states-soil-report|archive-date=७ जानेवारी २०१६ | language=en|access-date=१४ जानेवारी २०१६|website=एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स}}</ref> २०२० मध्ये, [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|यूएसए]] आणि वेस्ट इंडीजने २०२३ नंतर टी२० विश्वचषक सह-यजमानपदासाठी स्वारस्य व्यक्त केले,<ref>{{Cite news|title=यूएसए लूक्स टू १९९४ फॉर टी२० वर्ल्ड कप बीड | language=en-GB|work=बीबीसी स्पोर्ट्स |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/52885902 | access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[मलेशिया]] आणखी एक संभाव्य दावेदार होता.<ref>{{Cite web|last=लव्हलेट|first=ट्रिस्टन|title=मलेशिया २०२३-३१ सायकलमध्ये टी२० क्रिकेट विश्वचषकाचे आयोजन करत आहे | url=https://www.forbes.com/sites/tristanlavalette/2020/06/26/malaysia-eyes-hosting-a-t20-cricket-world-cup-in-the-2023-31-cycle/ | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=फोर्ब्स}}</ref> नोव्हेंबर २०२१मध्ये, आयसीसीने २०२४ ते २०३० या कालावधीत पुढील चार पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी यजमानांची पुष्टी केली.<ref>{{cite web|title=यूएसए टी२० विश्वचषक आयोजित करणार: २०२४-२०३१ आयसीसी पुरुष स्पर्धेच्या यजमानांची पुष्टी|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|यूएसए]] आणि [[वेस्ट इंडीज]]कडे २०२४ आवृत्तीचे सह-यजमानपद, २०२६ आवृत्तीचे सह-यजमानपद [[भारत]] आणि [[श्रीलंका]], २०२८ आवृत्तीचे सह-यजमानपद [[ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[न्यू झीलंड]] आणि २०३० आवृत्तीचे सह-यजमान [[इंग्लंड]], [[वेल्स]], [[स्कॉटलंड]] आणि [[आयर्लंड]] करणार आहेत. {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ आयसीसी क्षेत्रानुसार यजमानांचा सारांश (२००७–२०३०) ! scope="col" | क्षेत्र ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | नियामक मंडळ ! scope="col" | यजमान |- ! scope="row" | आफ्रिका | [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] || [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] || दक्षिण आफ्रिका |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | अमेरिका | [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] || [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] || वेस्ट इंडीज |- | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] || [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] [[यूएसए क्रिकेट]] || वेस्ट इंडीज अमेरिका |- ! scope="rowgroup" rowspan="5" | आशिया | [[२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] || [[श्रीलंका क्रिकेट]] || श्रीलंका |- | [[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] || [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] || बांगलादेश |- | [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]] || rowspan="2" | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] || भारत |- | [[२०२१ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२१]] || संयुक्त अरब अमिराती ओमान |- | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] || [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] [[श्रीलंका क्रिकेट]] || भारत श्रीलंका |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | पूर्व आशिया-पॅसिफिक | [[२०२२ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] || [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] || ऑस्ट्रेलिया |- | [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] || [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] [[न्यूझीलंड क्रिकेट]] || ऑस्ट्रेलिया न्यूझीलंड |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | युरोप | [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] || [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] || इंग्लंड |- | [[२०३० पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] || [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] [[क्रिकेट आयर्लंड]] [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] || इंग्लंड वेल्स आयर्लंड स्कॉटलंड |} ===पात्रता=== {{See also|आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता}} [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|टी२० विश्वचषक पात्रता]] म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या पात्रता स्पर्धेद्वारे इतर आयसीसी सदस्यांनी भरलेल्या उर्वरित जागांसह, सर्व आयसीसी संपूर्ण सदस्य स्पर्धेसाठी आपोआप पात्र ठरतात. आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांसाठी ५० षटकांची लीग - पहिल्या [[विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा|विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धेच्या]] निकालातून [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७च्या पहिल्या वर्ल्ड ट्वेंटी२०]] साठी पात्रता ठरवली गेली. [[२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १]] स्पर्धेचे दोन अंतिम स्पर्धक, [[केन्या क्रिकेट संघ | केन्या]] आणि [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], वर्षाच्या उत्तरार्धात विश्व ट्वेंटी२० साठी पात्र ठरले. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ विश्व ट्वेंटी२०]] साठी एक वेगळी पात्रता स्पर्धा लागू करण्यात आली होती आणि तेव्हापासून ती कायम ठेवण्यात आली आहे. तथापि, विश्व ट्वेंटी२० पात्रता फेरीतून पात्र ठरलेल्या संघांची संख्या दोन ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] आणि [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] मध्ये) ते सहा ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] आणि [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] मध्ये) पर्यंत बदलली आहे. ===अंतिम स्पर्धा=== प्रत्येक गट टप्प्यात (प्राथमिक फेरी आणि सुपर १२ फेरी दोन्ही), संघांना खालील निकषांच्या आधारे एकमेकांविरुद्ध क्रमवारी दिली जाते:<ref>[http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/icc_world_twenty20_playing_conditions_final.pdf अंतिम विश्व ट्वेंटी20 खेळण्याच्या अटी] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911035806/http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/icc_world_twenty20_playing_conditions_final.pdf |date=११ सप्टेंबर २००८}}, आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२०</ref> # सर्वाधिक गुणसंख्या # समान असल्यास, सर्वाधिक विजय # तरीही समान असल्यास, उत्कृष्ट [[निव्वळ धावगती]] # तरीही समान असल्यास, कमीत कमी [[स्ट्राईक रेट#गोलंदाजी स्ट्राईक रेट|गोलंदाजी स्ट्राईक रेट]] # तरीही समान असल्यास, एकमेकांविरुद्धच्या सामन्याचा निकाल. बरोबरी झाल्यास (म्हणजेच, दोन्ही संघांनी आपापल्या डावाच्या शेवटी समान धावा केल्यास), [[सुपर ओव्हर]] विजेता ठरवते. सुपर ओव्हरमध्ये पुन्हा टाय झाल्यास, त्यानंतर जोपर्यंत विजेता संघ ठरत नाही तोपर्यंत सुपर ओव्हर खेळवली जाते. तत्पूर्वी, ज्या संघाने त्यांच्या डावात सर्वाधिक चौकार मारले होते तोच विजेता ठरवला जातो.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27844486/no-more-boundary-countback-icc-changes-super-regulations |title=Archived copy |work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> २००७च्या स्पर्धेदरम्यान, [[बोल-आउट]]चा वापर बरोबरी झालेल्या सामन्यातील पराभवाचा निर्णय घेण्यासाठी केला गेला.<ref>[http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/playing-conditions.html प्लेइंग कंडिशन्स] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720113337/http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/playing-conditions.html |date=२० जुलै २०१८}}, आयसीसी वर्ल्ड ट्वेन्टी२०</ref> ==स्पर्धेचे निकाल== {| class="wikitable" style="font-size:90%; width: 100%; text-align: center;" |- !rowspan=2 width=5%|वर्ष !rowspan=2 width=15%|यजमान देश !rowspan=2 width=15%|अंतिम सामन्याचे मैदान !colspan=3|अंतिम सामना !rowspan=2 width=6%|संघ |- !width=18%|विजेता !width=18%|निकाल !width=18%|उपविजेता |- |२००७<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|तपशील]]'' |{{flagicon|RSA}}<br>दक्षिण आफ्रिका |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]<br>दक्षिण आफ्रिका |{{cr|India}}<br /><small>१५७/५ (२० षटके)</small> |'''भारत ५ धावांनी विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/twenty20wc/engine/match/287879.html धावफलक] |{{cr|Pakistan}}<br /><small>१५२ सर्वबाद (१९.३ षटके)</small> |१२ |- |२००९<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|तपशील]]'' |{{flagicon|ENG}}<br>इंग्लंड |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]<br>इंग्लंड |{{cr|Pakistan}}<br /><small>१३९/२ (१८.४ षटके)</small> |'''पाकिस्तान ८ गडी राखुन विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/wt202009/engine/current/match/356017.html धावफलक] |{{cr|Sri Lanka}}<br /><small>१३८/६ (२० षटके)</small> |१२ |- |२०१०<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|तपशील]]'' |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}<br>बार्बाडोस, गयाना, सेंट लुसिया, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]<br>बार्बाडोस |{{cr|England}}<br /><small>१४८/३ (१७ षटके)</small> |'''इंग्लंड ७ गडी राखुन विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/world-twenty20-2010/engine/current/match/412703.html धावफलक] |{{cr|Australia}}<br /><small>१४७/६ (२० षटके)</small> |१२ |- |२०१२<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|तपशील]]'' |{{flagicon|SRI}}<br>श्रीलंका |[[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]]<br>श्रीलंका |{{cr|WIN}}<br /><small>१३७/६ (२० षटके)</small> |'''वेस्ट इंडीज ३६ धावांनी विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-world-twenty20-2012/engine/current/match/533298.html धावफलक] |{{cr|SRI}}<br /><small>१०१ सर्वबाद (१८.४ षटके)</small> |१२ |- |२०१४<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|तपशील]]'' |{{flagicon|BAN}}<br>बांगलादेश |[[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]]<br>बांगलादेश |{{cr|SRI}}<br /><small>१३४/४ (१७.५ षटके)</small> |'''श्रीलंका ६ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-world-twenty20-2014/engine/match/682965.html धावफलक] |{{cr|IND}}<br /><small>१३०/४ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०१६<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|तपशील]]'' |{{flagicon|IND}}<br>भारत |[[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]<br>भारत |{{cr|WIN}}<br /><small>१६१/६ (१९.४ षटके)</small> |'''वेस्ट इंडीज ४ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951373.html धावफलक] |{{cr|ENG}}<br /><small>१५५/९ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२१<br>''[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|UAE}}{{flagicon|OMA}}<br />[[संयुक्त अरब अमिराती]], [[ओमान]] |[[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]]<br />संयुक्त अरब अमिराती |{{cr|AUS}}<br /><small>१७३/२ (१८.५ षटके)</small> |'''ऑस्ट्रेलिया ८ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273756.html धावफलक] |{{cr|NZ}}<br /><small>१७२/४ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२२<br>''[[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|AUS}}<br>ऑस्ट्रेलिया |[[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]]<br>ऑस्ट्रेलिया |{{cr|ENG}}<br /><small>१३८/५ (१९ षटके)</small> |'''इंग्लंड ५ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298179.html धावफलक] |{{cr|PAK}}<br /><small>१३७/८ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२४<br>''[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}}<br />बार्बाडोस, सेंट लुसिया, सेंट व्हिन्सेंट आणि द ग्रेनेडाईन्स, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]<br>बार्बाडोस |{{cr|India}}<br /><small>१७६/७ (२० षटके)</small> |'''भारत ७ धावांनी विजयी'''<br>[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html धावफलक] |{{cr|SA}}<br /><small>१६९/८ (२० षटके)</small> |२० |- |२०२६<br>''[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}}<br>भारत, श्रीलंका |[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]<br>भारत |{{cr|India}}<br /><small>२५५/५ (२० षटके)</small> |'''भारत ९६ धावांनी विजयी'''<br>[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512773.html धावफलक] |{{cr|NZ}}<br /><small>१५९ (१९ षटके)</small> |२० |- |२०२८<br>''[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}}<br>ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड |[[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]]<br>ऑस्ट्रेलिया |TBD |TBD |TBD |२० |- |२०३०<br>''[[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|ENG}}{{flagicon|Wales}}{{flagicon|IRE|cricket}}{{flagicon|SCO}}<br>इंग्लंड, वेल्स, आयर्लंड, स्कॉटलंड |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]<br>इंग्लंड |TBD |TBD |TBD |२० |} ==संघाची कामगिरी== [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपर्यंत. ''संघांची क्रमवारी सर्वोत्कृष्ट निकालानुसार, नंतर विजयाची टक्केवारी, नंतर एकूण विजय, नंतर एकूण सामने, नंतर वर्णक्रमानुसार'': {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align: center;" |- !rowspan="2" style="width:150px;"|संघ !colspan=3|सहभाग !rowspan="2" style="width:300px;"|सर्वोत्कृष्ट निकाल !colspan="6"|आकडेवारी<ref name="resultsummary">{{cite web| url=http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy | title=नोंदी / आयसीसी विश्व टी२० / परिणाम सारांश| publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो | access-date= २२ एप्रिल २०२२}}</ref> |- !width=75|एकूण !width=75|पहिला !width=75|शेवटचा !width=30|सामने !width=30|विजय !width=30|पराभव !width=30|बरोबरी !width=30|अनिर्णित !width=30|विजय% |- |style="text-align:left;"|{{Cr|India}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || ६१ || ४३ || २४ || १(१) || १ ||७३.३३ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|England}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]], [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]) || ६० || ३४ || २४ || ० || २ || ५८.६२ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|West Indies}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.1|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]], [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]) || ५३ || २९ || २२ || १(१) || १ || ५७.६९ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Australia}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) ||५१||३२||१९|| ० || ० || ६२.७४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Pakistan}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]) || ५८|| ३४|| २१|| २(०) || १ || ५९.६४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Sri Lanka}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]) || ६१|| ३५|| २५|| १(१) || ० || ५९.०१ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|South Africa}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="silver" | {{sort|2.1|'''उपविजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||५७||३८||१७|| ० || १ || ६९.६४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|New Zealand}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="silver" | {{sort|2.1|'''उपविजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) ||५५||३०|| २२|| २(०) || १ || ५५.५५ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Afghanistan|२०१३}} | ८ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]|| [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| style="background:#cc9966;" |{{sort|3.2|'''उपांत्यफेरी'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||३४|| १४ ||१९ || १(०) || ० ||४१.१७ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Bangladesh}} | ९ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]|| [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]|| {{sort|4.1|सुपर ८}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||४५|| १२ ||३२|| ० || १ || २७.२७ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Ireland}} | ९ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.2|सुपर ८}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]) || ३१ || ८ || २० || ० || ३ || २८.५७ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|USA}} ||२ ||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] ||[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]||{{sort|4.2|सुपर ८}} ([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])||१०||३||६||१(१)||०||४०.०० |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Netherlands}} | ७ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]|| [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.2|सुपर १०}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]) || ३१|| ११ || १९ || ० || १ || ३६.६६ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Zimbabwe}} | ६ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|सुपर ८}} ([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || २६|| ११ || १४ || ० || १ || ४४.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Scotland}} | ५ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.2|सुपर १२}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) || २६ || ८ || १६ || ० || २ || ३३.३३ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Namibia|2021}} | ४ || [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.4|सुपर १२}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) ||१९ || ४ ||१४|| १(१) || ० || २६.३१ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Oman}} | ४ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १४ ||२ || १० || १(०) || १ || १५.३८ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Nepal}} | ३ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १० || ३ || ७ || ० || ० || ३०.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Hong Kong}} | २ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] || {{sort|5.3|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]) || ६ || १ || ५ || ० || ० || १६.६६ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|United Arab Emirates}} | २ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १० || २ || ८ || ० || ० || २०.०० |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Papua New Guinea}} | २ || [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]|| [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) || ७ || ० || ७ || ० || ० || ०.०० |- |style="text-align:left;" |{{Cr|CAN}} |२||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]||{{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])|| ७ || १ || ६ || ० || ० || १४.२८ |- |style="text-align:left;" |{{Cr|UGA}} |१||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] || [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] || {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२०२४]])|| ४ || १ || ३ || ० || ० || २५.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Kenya}} | १ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]) || २ || ० || २ || ० || ० || ०.०० |- |{{Cr|Italy}} |१ |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |{{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) |४ |१ |३ |० |० |२५.०० |- ! colspan="11" |{{smalldiv|1={{Updated|८ मार्च २०२६}}<br/> स्रोत:[http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy ईएसपीएन क्रिकइन्फो]}} |} ''नोंदी:'' * कंसातील संख्या बरोबरी झालेल्या सामन्यांमध्ये [[सुपर ओव्हर]] आणि [[बोल-आउट]]च्या विजयांची संख्या दर्शवते, तथापि निकालाची पर्वा न करता हा अर्धा विजय मानला जातो. विजयाच्या टक्केवारीत कोणतेही परिणाम वगळले जातात आणि बरोबरी (टायब्रेकरची पर्वा न करता) अर्धा विजय म्हणून गणली जाते. ==स्पर्धेनुसार संघ निकाल== ;सूची * {{bg|gold| '''वि''' }} — विजेते * {{bg|silver| '''उवि''' }} — उपविजेते * {{bg|#cc9966| '''उफे'''}} — उपांत्यफेरी * {{bg|#BBF3BB|फे२}} — २री फेरी (सुपर ८, सुपर १० आणि सुपर १२) * फे१ — १ली फेरी (गट फेरी) * पा — पात्र * × — पात्र परंतु माघार घेतली * ×× — पात्रतेसाठी अपात्र (निलंबित) {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" |- !संघ !{{flagicon|RSA}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|ENG}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|WIN}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|SRI}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|BAN}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|IND}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|UAE}}<br/>{{flagicon|OMA}}<br/>[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|AUS}}<br/>[[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|WIN}}<br/>{{flagicon|USA}}<br/>[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|IND}}<br/>{{flagicon|SRI}}<br/>[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|AUS}}<br/>{{flagicon|NZ}}<br/>[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|ENG}}<br/>{{flagicon|Ireland|cricket}}<br/>{{flagicon|SCO}}<br/>{{flagicon|Wales}}<br/>[[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]]<br/> <small>(२०)</small> !सहभाग |- | id=AFG"" align=left| {{cr|AFG|२०१३}} |—||—|| फे१ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#cc9966" | '''उफे'''|| फे१ || || ! ८ |- | id=AUS"" align=left| {{cr|AUS}} |bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || फे१ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor=gold|'''वि'''|| style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red"| पा || ! १० |- | align=left| {{cr|Italy}} | — || —|| — || — || —|| — || — || — || — || फे१ || || ! १ |- | align=left| {{cr|BAN}} | फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || × || || ! ९ |- | align=left| {{cr|CAN}} | — || —|| — || — || —|| — || — || — || फे१ || फे१ || || ! २ |- | align=left| {{cr|ENG}} | style="background:#BBF3BB" | फे२ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=gold|'''वि''' || style="background:#cc9966" | '''उफे'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || || style="border: 3px solid red"| पा ! १० |- | align=left| {{cr|HK}} |—||—||—||—|| फे१ || फे१ ||—|| — || — || — || || ! २ |- | align=left| {{cr|IND}} |bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||style="border: 3px solid red; background:#cc9966"| '''उफे''' || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:gold" | '''वि'''|| style="border: 3px solid red; background:gold" | '''वि''' || || ! १० |- | align=left| {{cr|IRE}} |—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || || style="border: 3px solid red"| पा ! ९ |- | align=left| {{cr|KEN}} | फे१ ||—||—||—||—||—||—||—|| — || — || || ! १ |- | align=left| {{cr|NAM}} |—||—||—||—||—||—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || || ! ४ |- | align=left| {{cr|NEP}} |—||—||—||—|| फे१ ||—||—||—|| फे१ || फे१ || || ! ३ |- | align=left| {{cr|NED}} |—|| फे१ ||—||—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || || ! ७ |- | align=left| {{cr|NZ}} |bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=silver|'''उवि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || फे१ || bgcolor=silver|'''उवि'''|| style="border: 3px solid red" | पा || ! १० |- | align=left| {{cr|OMA}} |—||—||—||—||—|| फे१ || फे१ ||—|| फे१ || फे१ || || ! ४ |- | align=left| {{cr|PAK}} |bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor=gold|'''वि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=silver|'''उवि''' || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|PNG}} |—||—||—||—||—||—|| फे१ || — || फे१ || — || || ! २ |- | align=left| {{cr|SCO}} | फे१ || फे१ ||—||—||—|| फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || || style="border: 3px solid red"|पा ! ७ |- | align=left| {{cr|SA}} | style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB" |फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:silver" | '''उवि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || || ! १० |- | align=left| {{cr|SL}} | bgcolor="#cc9966"| फे२ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor=silver style|'''उवि'''||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|UAE}} |—||—||—||—|| फे१ ||—||—|| फे१ || — || फे१ || || ! ३ |- | align=left| {{cr|UGA}} |—||—||—||—|| — ||—||—|| — || फे१ || — || || ! १ |- | align=left| {{cr|USA}} |—||—||—||—||—||—|| — || — || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || || ! २ |- | align=left| {{cr|WIN}} | फे१ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=gold|'''वि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|ZIM}} | फे१ || × || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || ×× || style="background:#BBF3BB"| फे२ || — || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! ७ |} ==संघांचे पदार्पण== पदार्पण करणारा संघ, प्रतिवर्ष वर्णक्रमानुसार. {| class="wikitable" width=55% sortable" style="text-align:" |- ! वर्ष ! पदार्पण करणारा संघ ! एकूण |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] | {{cr|AUS}}, {{cr|BAN}}, {{cr|ENG}}, {{cr|IND}}, {{cr|KEN}}, {{cr|NZ}}, {{cr|PAK}}, {{cr|SCO}}, {{cr|SA}}, {{cr|SL}}, {{cr|WIN}} आणि {{cr|ZIM}} | style="text-align:center;" |१२ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] | {{cr|IRE}} आणि {{cr|NED}} | style="text-align:center;" |२ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] | {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:center;" |१ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] | कोणताही नाही | style="text-align:center;" |० |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] | {{cr|HK}}, {{cr|NEP}} आणि {{cr|UAE}} | style="text-align:center;" |३ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] | {{cr|OMA}} | style="text-align:center;" |१ |- | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] | {{cr|NAM}} आणि {{cr|PNG}} | style="text-align:center;" |२ |- | [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] | कोणताही | style="text-align:center;" |० |- | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] | {{cr|CAN}}, {{cr|USA}} आणि {{cr|UGA}} | style="text-align:center;" |३ |- | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] | {{cr|ITA}} | style="text-align:center;" | १ |- | [[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] | TBD | style="text-align:center;" |TBD |- | [[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] | TBD | style="text-align:center;" |TBD |- ! एकूण ! ! २५ |} ==स्पर्धा विक्रम== {{Main|आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक विक्रमांची यादी}}{{updated|९ मार्च २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | टी२० विश्वचषक विक्रम |- ! colspan="4" | फलंदाजी |- |सर्वाधिक धावा | rowspan="2" |{{cricon|IND}} [[विराट कोहली]] |१,२९२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक धावा|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029165134/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy|archive-date=२९ ऑक्टोबर २०२१|access-date=२९ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- |[[फलंदाजी सरासरी (क्रिकेट)|सर्वाधिक सरासरी]] <small>(किमान २० डाव)</small> |५८.७२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक सरासरी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सामन्यात सर्वाधिक धावा | {{cricon|New Zealand}} [[ब्रॅन्डन मॅककुलम]] v {{cr|BAN}} |१२३ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_innings.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सामन्यात सर्वाधिक धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट स्ट्राईक रेट <small>(किमान ५०० चेंडू)</small> |{{Cricon|ENG|name=इंग्लंड}} [[जोस बटलर]] |१४४.१६ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref name="espncricinfo_highest_career_batting_strike-rate_892">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-highest-career-strike-rate/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट स्ट्राईक रेट|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- |सर्वाधिक ५०+ धावा |{{cricon|India|name=भारत}} [[विराट कोहली]] |१५ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref name="espncricinfo_most-fifties-career_89">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-fifties-career/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक ५०+|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- | rowspan="2" |सर्वाधिक शतके |{{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] |२ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> | rowspan="2" |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/list_hundreds.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक शतके|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- | rowspan="2" |{{cricon|West Indies}} [[ख्रिस गेल]] |२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]])</small> |- |सर्वाधिक षटकार |६३ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]])</small> |<ref name="espncricinfo_most-sixes-career_89">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-sixes-career/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक षटकार|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[भागीदारी (क्रिकेट)|भागीदारी]] | {{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] आणि [[फखर झमान]]<br> वि {{cr|SRI}} |१७६ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fow/highest_partnerships_for_any_wicket.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट भागीदारी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |स्पर्धेत सर्वाधिक धावा |{{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] |३८३ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_series.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - स्पर्धेत सर्वाधिक धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | गोलंदाजी |- |सर्वाधिक बळी |{{cricon|BAN}} [[शाकिब अल हसन]] |५० <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक बळी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[गोलंदाजी सरासरी]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|दक्षिण आफ्रिका}} [[ॲनरिक नॉर्त्ये]] |१२.६० <small>([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_bowling_average.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजी सरासरी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[स्ट्राइक रेट]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|SRI}} [[वनिंदु हसरंगा]] |११.७२ <small>([[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]–[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_strike_rate.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम – सर्वोत्कृष्ट स्ट्राइक रेट|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[इकॉनॉमी रेट]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|भारत}} [[जसप्रीत बुमराह]] |५.६६ <small>([[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_economy_rate.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट इकॉनॉमी रेट|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्तम गोलंदाजी |{{cricon|SRI}} [[अजंता मेंडिस]] वि {{cr|ZIM}} |६/८ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_figures_innings.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्तम गोलंदाजी | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |स्पर्धेत सर्वाधिक बळी |{{cricon|अफगाणिस्तान|variant=२०१३}} [[फझलहक फारूखी]] आणि {{cricon|भारत}} [[अर्शदीप सिंग]] |१७ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_series.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - स्पर्धेत सर्वाधिक बळी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | क्षेत्ररक्षण |- |सर्वाधिक गडी बाद <small>([[यष्टीरक्षक]])</small> |{{cricon|SA}} [[क्विंटन डी कॉक]] |३९ <small>([[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/keeping/most_dismissals_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक गडी बाद|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वाधिक झेल <small>([[क्षेत्ररक्षण]])</small> |{{cricon|Australia}} [[डेव्हिड वॉर्नर]] |२५ <small>([[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]–[[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fielding/most_catches_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक झेल | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | संघ |- |सर्वाधिक सांघिक धावसंख्या |{{cr|SRI}} (वि {{cr|KEN}}) |२६०/६ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_innings_totals.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक धावसंख्या |publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- | rowspan="2" |सर्वात कमी धावसंख्या |{{cr|NED}} (वि {{cr|SRI}}) |३९ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]])</small> | rowspan="2" |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/lowest_innings_totals.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वात कमी धावसंख्या | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |{{cr|UGA}} (वि {{cr|WIN }}) |३९ <small>([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |- |सर्वाधिक विजय % <small>(किमान १० सामने)</small> |{{cr|IND }} |७३.३३% <small>(सामने ६१, विजय ४३)</small> <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक विजय टक्केवारी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वात मोठा विजय <small>(धावांनुसार)</small> |{{cr|SRI}} (वि {{cr|KEN}}) |१७२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/largest_margins.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वात मोठा विजय|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |एका सामन्यात सर्वाधिक एकूण धावा |{{cr|IND}} v {{cr|ENG}} |४९९/१४ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_match_aggregates.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - एका सामन्यात सर्वाधिक एकूण धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |एका सामन्यात सर्वात कमी एकूण धावा |{{cr|NED}} v {{cr|SRI}} |७९-११ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/lowest_match_aggregates.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - एका सामन्यात सर्वात कमी एकूण धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वाधिक सलग विजय |{{cr|IND }} आणि {{Cr|SA}} |८ - दोन्ही [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] मध्ये | |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://cricket.yahoo.com/ आयसीसी संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} *[http://www.cricinfo.com/wt202010/content/series/412671.html ICC World Twenty20 2010] from [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] *[http://www.cricket-wc.com ICC World Twenty20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} *[http://t20worldcupcricket.com T20 World Cup Website] {{२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{fb start}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन स्पर्धा}} {{fb end}} [[वर्ग:२०-२० क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन]] lpmrr1m1p6nuf4cuav4zef7g152dqwn 0 21315 2691407 1156558 2026-06-27T15:56:07Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[थोरला पिट]] वरुन [[थोरला विल्यम पिट]] ला हलविला: निःसंदिग्ध शीर्षक 1156558 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पंतप्रधान | नाव = विल्यम पिट(थोरला) | लघुचित्र = | चित्र = Elderpitt.jpg | चित्र आकारमान = 250 px | पद = [[युनायटेड किंग्डम]]चा पंतप्रधान | कार्यकाळ_आरंभ =३० जुलै १७६६ | कार्यकाळ_समाप्ती = १४ ऑक्टोबर १७६८ | राजा = [[इंग्लंडचा तिसरा जॉर्ज |तिसरा जॉर्ज]] | मागील = [[चार्ल्स वॉटसन-वेंटवर्थ]] | पुढील = [[ऑगस्टस फिट्झरॉय]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक|1708|11|15}} | जन्मस्थान = [[लंडन]] | मृत्युदिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1778|5|11|1708|11|15}} | मृत्युस्थान =[[केंट]] | पक्ष = | धर्म = | सही = William Pitt, 1st Earl of Chatham Signature.svg | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''विल्यम पिट, चॅटहॅमचा पहिला अर्ल''' ({{lang-en|William Pitt, 1st Earl of Chatham}}; [[नोव्हेंबर १५]], [[इ.स. १७०८]] - [[मे ११]], [[इ.स. १७७८]]) हा ब्रिटिश राजकारणी व [[युनायटेड किंग्डम]]चा पंतप्रधान होता. या विल्यम पिटने [[फ्रेंच व इंडियन युद्ध|फ्रेंच व इंडियन युद्धादरम्यान]] परराष्ट्रसचिवपदावर असताना कीर्ती मिळवली.[[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[पेनसिल्व्हेनिया]] राज्यातील [[पिट्सबर्ग]] शहराला याचे नाव आहे. याशिवाय [[न्यू हॅम्पशायर]]मधील [[पिट्सबर्ग, न्यू हॅम्पशायर|पिट्सबर्ग]] व [[व्हर्जिनियातील]] [[पिट्‌सिल्व्हेनिया काउंटी]]लाही याचेच नाव आहे. चॅटहॅमचा पहिला अर्ल असल्याने ते नाव [[न्यू जर्सी]]तील [[चॅटहॅम]] गावाला व [[चॅटहॅम विद्यापीठ|चॅटहॅम विद्यापीठा]]ला देण्यात आले. या विल्यम पिटच्या मुलाचे नावही विल्यम पिट होते व तोही युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता, म्हणून वडिलांना ''थोरला पिट'' तर मुलास [[धाकटा पिट]] म्हणतात. {{कॉमन्स वर्ग|William Pitt, 1st Earl of Chatham|{{लेखनाव}}}} {{युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान}} [[वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|विल्यम पिट]] [[वर्ग:इ.स. १७०८ मधील जन्म|विल्यम पिट]] [[वर्ग:इ.स. १७७८ मधील मृत्यू|विल्यम पिट]] 0tnfuv40bhclhx13vtgy34ymtx6xddl 0 21779 2691388 2681586 2026-06-27T14:51:05Z ~2026-24679-89 182431 /* नाना आणि उत्तर पेशवाई */ 2691388 wikitext text/x-wiki {{इतिहासलेखन}} [[चित्र:John Thomas Seton - Portrait of Nana Fadnavis.Jpeg|thumb|right|180px|[[सवाई माधवराव पेशवे|सवाई माधवराव पेशव्यांसोबत]] बसलेले {{लेखनाव}} (चित्रकार: [[जेम्स वेल्स (चित्रकार)|जेम्स वेल्स]]; चित्रनिर्मिती: इ.स. १७९२ ;)]] '''बाळाजी जनार्दन भानू''' ऊर्फ '''नाना फडणवीस''' (किंवा नाना फडणीस) (जन्म : [[सातारा]]-[[महाराष्ट्र]], १२ फेब्रुवारी १७४२; - [[पुणे]], १३ मार्च १८००) हे पेशव्यांच्या दरबारी असणारे [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्यातील]] मुत्सद्दी होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dainikprabhat.com/editorial-page-article-commemoration-of-nana-fadnavis-today/|title=विविधा : नाना फडणवीस|last=वृत्तसेवा|first=प्रभात|date=2023-03-13|website=Dainik Prabhat|language=en-US|access-date=2024-03-29}}</ref> * नाना हे [[पेशवाईतील साडेतीन शहाणे|पेशवाईतील साडेतीन शहाण्यांपैकी]] अर्धे शहाणे समजले जात. (इतर तीन पूर्ण शहाणे - [[सखारामबापू बोकील]], देवाजीपंत चोरघडे आणि [[विठ्ठल सुंदर]]) हे मानले जातात. पेशवाईच्या राजकीय वर्तुळात या सर्वांचे विशेष योगदान मानले जाते.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.bbc.com/marathi/india-56020662|title=नाना फडणवीस कोण होते? पेशवाईत त्यांना महत्त्वाचं स्थान का मिळालं होतं?|language=mr}}</ref> == जीवन == नाना फडणवीस यांचे मूळ घराणे कोकणातल्या [[रायगड जिल्हा|रायगड जिल्ह्यातील]] [[श्रीवर्धन]] येथील होते. त्यांचा जन्म [[सातारा|साताऱ्याला]] झाला. बालवयातच [[बाळाजी बाजीराव पेशवे|नानासाहेब पेशव्यांच्या]] सान्निध्यात आल्यामुळे त्यांना राज्यकारभाराचे शिक्षण मिळाले. वयाच्या २०व्या वर्षी थोरल्या माधवरावांकडून त्यांना फडणिशीची वस्त्रे मिळाली. एवढे मोठे पद नानांनी आपल्या कर्तृत्वाने आणि मुत्सद्दीपणाने सांभाळले. आपल्या चातुर्याच्या बळावर नानांनी राजकीय घडी बसवलीच होती पण त्यांची कामाची तडफ, त्यांच्या वागण्यातला समतोलपणा या बरोबरच [[पेशवाई]] आणि राजसत्तेचा दबदबा आणि दरारासुद्धा त्यांनी वाढवला. [[इंग्लिश लोक|इंग्रजांचा]] पाडाव करण्यातही ते यशस्वी झाले. [[माधवराव पेशवे|थोरल्या माधवराव पेशव्यांच्या]] मृत्यूनंतर पेशवाईची विस्कटलेली घडी [[महादजी शिंदे|महादजी शिंद्यांच्या]] मदतीने त्यांनी पुन्हा रुळावर आणली आणि दक्षिणेतील मराठी सत्तेचे वर्चस्व टिकवून ठेवले, [[पुणे|पुण्याचे]] वैभव वाढवले. [[सवाई माधवराव पेशवे|सवाई माधवराव पेशव्यांच्या]] अपघाती निधनानंतर सात-आठ महिने नानांनी तुरुंगवासही भोगला. पुढे आजारपणात १३ मार्च १८०० रोजी त्यांचा अंत झाला. ==नाना आणि उत्तर पेशवाई == {{संदर्भ हवा}} नाना फडणवीस यांची दोन लग्ने झाली होती. नानांचे पहिले लग्न दहाव्या वर्षी झाले; या स्त्रीचे नाव यशोदाबाई. रावबाजीच्या म्हणजे दुसऱ्या बाजीराव पेशव्याच्या स्वभावाचा धसका नाना फडणवीस यांच्या जिऊबाई या पत्नीनेही घेतला होता. नाना गेल्यावर या बाजीरावाने नानांच्या अरबांचा पगार चुकता करून नानांचे वाडे, जहागीर व इनामी गावे जप्त केली. नानांजवळील अफाट संपत्ती हाती येण्यासाठी जिऊबाईस शनिवारवाड्यात आणून ठेवले. दौलतराव शिंद्याचीही त्या संपत्तीवर दृष्टी असल्याने, त्याने बाईस दत्तक देऊन आपल्या ताब्यात देण्याबद्दल पेशव्यांस विनंती केली. पण पेशव्यांनी ती नाकारली आणि नानांचा पक्का सूड उगवला. यानंतर नानांच्या पक्षाच्या सर्व मंडळींस पेशव्यांनी प्रतिबंधात ठेवले. यशवंतराव होळकरांनी पुणे जाळले, तेव्हा रावबाजी पळून गेले होते. तेव्हा जिऊबाई वाड्यातच होती. नानांचा व आपल्या घराण्याचा पूर्वापार संबंध जाणून यशवंतरावाने बाईस लोहगड (हा किल्ला नानांस सरकारांतून बक्षीस मिळाला होता) किल्ल्यावर नानांचा विश्वासू नोकर धोंडोपंत नित्सुरे याच्या स्वाधीन केले. नानांचा मुख्य खजिना तेथेच असे. पुढे दोन वर्षांनी जनरल वेलस्लीने मध्यस्थी करून बाजीरावाकडून बाईस दरसाल बारा हजारांची नेमणूक करून देऊन पेशव्यांच्या आग्रहावरून बाईस लोहगड किल्ला सोडावयास लावला. पुढे बाजीराव इंग्रजांच्या मदतीने पुन्हा पुण्यात आला. तेव्हा इंग्रजांनी जिऊबाई यांस पुण्यात येण्यास सुचवले. पण "बाजीराव याची खोड फार वाईट आहे. त्यामुळे माझी पुण्यात रहाण्याची इच्छा नाही" असे तिने सांगितले. तेव्हा इंग्रजांनी बाजीरावास तिला महिना हजार रुपये देण्यास सांगून तिला पनवेलला ठेवले व सुरक्षेसाठी स्वतःचे सैन्य ठेवले. पुढे बाजीराव बिठूरला गेल्यावर तिला वाद, बेलबाग संस्थान व मेणवली गाव इनाम दिले. हजार रुपये पेन्शन सुरूच ठेवली. यानंतर शेवटपर्यंत ती मेणवली येथे राहिली. नंतर बाई इंग्रजांच्या आसऱ्याने पनवेलास पेशवाई नष्ट होईपर्यंत राहिली. पेशव्यांनी तिला आपल्या ताब्यांत आणण्याची फार खटपट केली, पण ती त्यांच्याकडे आली नाही. इंग्रजी राज्य झाल्यावर एलफिन्स्टनने बाईस पुण्यास आणून वार्षिक हजारांची नेमणूक कायम करून, बेलबाग संस्थान व [[मेणवली]] गाव जप्तीतून मोकळे केले. नंतर बाई मेणवलीस जाऊन राहिली. तिने इ.स. १८२७ मध्ये मिरजेच्या "गंगाधरराव भानू" नावाच्या मुलास इंग्रजांच्या संमतीने दत्तक घेऊन त्याचे नाव माधवराव ठेविले व त्यास आपली बारा हजारांची नेमणूक, बेलबाग संस्थान व मेणवलीची वहिवाट मिळावी म्हणून फार खटपट केली. परंतु इंग्रजांनी तिचे काही एक ऐकले नाही. अखेर इसवी सन १८५४ च्या मार्चमध्ये जिऊबाई वारली. ती शहाणी व सदाचरणी असून तिने अखेरपर्यंत नानांचे नांव निष्कलंक राखले. बाई वारल्यावर तिची नेमणूक इंग्रजांनी बंद केली. == फडणीसांचे गुप्तहेर खाते == अखबारनवीसांची (बातम्या आणणाऱ्यांची) प्रथा मराठ्यांच्या राज्यात अगोदरपासूनच होती. मराठी सत्तेचा हिंदुस्थानभर राज्यविस्तार झाल्यावर अखबारनवीसही प्रांताप्रांतांत ठिकठिकाणी नेमले गेले. पानिपतच्या प्रसिद्ध तिसऱ्या युद्धकाळात "'''बातम्या'''" वेळेवर न मिळाल्याने मराठ्यांचे फार मोठे नुकसान झाले. नाना फडणीस यांनी तिसरे पानिपत युद्ध प्रत्यक्षात पाहिले होते. बहुदा यातूनच धडा घेऊन मराठेशाहीतील मुत्सद्दी नाना फडणीस यांनी त्यांच्या कारकिर्दीत अखबारनवीस आणि नजरबाज यांची संख्या मोठ्या प्रमाणावर वाढविली. या कारणामुळे नानांना हिंदुस्थानातीलच नाही, तर परदेशातीलही बातम्या अत्यंत जलद कळत असत. प्रत्येक ठिकाणच्या "आतल्या" बातम्या मिळविण्यासाठी नानांनी अतिशोधक आणि भेदक तत्पर माणसे मिळविली होती. गायकवाड नामक एक मराठा सरदार नानांचा अत्यंत विश्वासातील पटाईत बातमीदार होता. निंबाजी माणकोजी नामक अखबारनवीस निजामाच्या दरबारातील खडानखडा बातमी नानांना कळवीत असे. कुणबिणी, आचारी, दासी, खोजे, सेवेकरी, दर्जी, विधवा स्त्रिया, न्हावी, ब्राह्मण, पागेदार, सरदार, तेलंग, गोसावी असे कित्येक बातमीदार नानांनी नेमले होते. यांना "नजरबाज" असे म्हणत. हे नजरबाज इतके तेज होते की, कित्येकांच्या रोजकीर्दीच्या नोंदीही ते नानांना पाठवत असत. या गुप्तहेरांच्या बारीकसारीक माहितीमुळे नानांना शत्रू, प्रतिपक्षातील मोठे अधिकारी, बडे सरदार, धनिक, पेढीवाले, स्वकीय सरदार, दरकदार यांची इत्थंभूत मासलेवाईक माहिती असे. मद्रास येथील इंग्रजांची बातमी काढण्याकरिता नानांनी हैदराबादचे वकील गोविंदराव काळे यांजमार्फत 'व्यंकटराम पिल्ले' नावाचा एक मद्रासी इसम ठेवला होता. तो इंग्रजी जाणत असल्यामुळे त्याचकडून इंग्रजांचे घरातील विलायतेची बातमी मिळेल असी नानांस आशा होती. त्यास पगार दरमहा शंभर रुपये द्यावा अशी गोविंदरावाने नानांस शिफारस केली होती. वासुदेवशास्त्री खरे नानांविषयी म्हणतात... "त्यांच्या बातमीचा पल्ला फार दूरवर असून त्यांस बातमी जलद कळत असे. इंग्रज व फ्रेंच यांशी मराठी राज्याशी जसजसा संबंध अधिकाधिक जडू लागला तसतशी नानांस कलकत्ता, मद्रास, मुंबई, पांडिचेरी, माही इत्यादी ठिकाणांहून बारीकसारीक बातमी देखील कळू लागली. हिंदुस्थानबाहेर देखील फ्रेंचाच्या व इंग्रजांच्या काय काय चळवळी चालल्या आहेत इकडे नानांचे लक्ष असे. 'फ्रेंचांचा सरदार बुशी हा फ्रान्स देशाहून फौज घेऊन माॅरिशस बेटात आला..' 'युरोपात फ्रेंच, डच, पोर्तुगीज हे इंग्रजांवर उठले आहेत..' असली वर्तमाने त्यांना कळत." म्हणूनच नाना फडणीसांना मराठेशाहीतील शहाणपण असे म्हणत. नानांच्या बाबतीत एक उक्ती प्रसिद्ध आहे, ती अशी : '''नानांत नाना फडणीस नाना, इतर नाना करिती ठणाणा.''' ==वारसा== वाईजवळील मेणवली येथे [[नाना फडणवीस वाडा]] आजही आहे. पुण्यातही नानावाडा आहे. पुण्यातील नानावाड्यात काही वर्षांपूर्वीपर्यंत टिळक-आगरकर-चिपळूणकर यांनी स्थापन केलेली न्यू इंग्लिश स्कूल भरत होती. जवळच असलेल्या वसंत टाॅकीजमधील गोंगाटाच्या त्रासाला कंटाळून डेक्कन एज्युकेशन सोसयटीने ही शाळा टिळक रोडवर नेली. नाना वाड्यात हल्ली पुणे महापालिकेचे हायस्कूल आहे. नानावाड्याच्या समोरच्या हौदाला नाना हौद म्हणतात. या हौदाला थेट कात्रजहून पाणीपुरवठा होतो, त्यामुळे या हौदाला बाराही महिने पाणी असते. पुणे महापालिकेवर हा हौद अवलंबून नाही. महापालिकेने शहराच्या पाणी पुरवठ्यात कपात केली, तरी या हौदाला तिची झळ बसत नाही. ===आत्मचरित्र=== नाना फडणविसांनी स्वतःचे अत्यंत प्रांजळ आत्मचरित्र लिहिले आहे. ==नाना फडणीसांवरील पुस्तके== * नाना आणि महादजी (कादंबरी, लेखिका - कुंदन तांबे) * नाना फडणविसांचे आत्मचरित्र (ग्रंथपरिचय, लेखिका - [[सुहासिनी इर्लेकर]]) * नाना फडणवीस ([[य ना. देवधर]]) * [[commons:File:नाना_फडनवीसांचें_चरित्र.pdf|नाना फडनवीस यांचे चरित्र]] (आत्मचरित्रासह). ऑनलाईन वाचनासाठी उपलब्ध, लेखक - [[वासुदेव वामन खरे]]) * नाना फडणीस आणि मराठी राज्य प्रशासन (डॉ. [[म.रा. कुलकर्णी]]) * पेशवाईतील साडेतीन शहाणे ([[शं.रा. देवळे]]) * बुद्धिसागर नाना फडणीस (व्यक्तिचित्रण, लेखक - [[पंडित कृष्णकांत नाईक]]) * शर्थीनं राज्य राखिलं (कॅप्टन [[वासुदेव बेलवलकर]]) == हे सुद्धा पहा == * [http://jejuri.in/historical नाना फडणवीस] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190418162010/http://jejuri.in/historical |date=2019-04-18 }} {{DEFAULTSORT:फडणवीस,नाना}} [[वर्ग:मराठी मुत्सद्दी]] [[वर्ग:मराठा साम्राज्य]] [[वर्ग:इ.स. १७४२ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १८०० मधील मृत्यू]] jc0jmsxveoaqr03swxmu3j7xt76fr4e 0 23572 2691442 934961 2026-06-28T02:01:16Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[थोरला पिट]] to [[थोरला विल्यम पिट]] 2691442 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[थोरला विल्यम पिट]] 8amhdfeoi7vqg47ijbn63ugwj7r5g2p 0 23577 2691444 934962 2026-06-28T02:01:39Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[थोरला पिट]] to [[थोरला विल्यम पिट]] 2691444 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[थोरला विल्यम पिट]] 8amhdfeoi7vqg47ijbn63ugwj7r5g2p 0 39007 2691467 2369806 2026-06-28T06:47:12Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2691467 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = चित्रांगदा | पदवी = राजकुमारी | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[मणिपूर]]<br> [[हस्तिनापूर]] | पूर्ण_नाव = चित्रांगदा | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[मणिपूर]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = राजा चित्रवाहन | आई = | पत्नी = | पती = [[अर्जुन]] | संतती = [[बभ्रुवाहन]] | राजवंश = [[कुरू]] (लग्नाने) | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''चित्रांगदा''' ही [[मणिपूर]]चा राजा [[चित्रवाहन|चित्रवाहनाची]] मुलगी व [[अर्जुन|अर्जुनाची]] पत्नी होती. अज्ञातवासादरम्यान अर्जुन भारतभर भटकत असताना तो मणिपूरमध्ये पोचला व त्याने चित्रांगदाला मागणी घातली. चित्रवाहनाने आधी नकार दिला. नंतर फक्त चित्रांगदाची मुलेच मणिपूरच्या राज्यावर हक्क सांगू शकतील अशी अट घालून त्याने अर्जुन आणि चित्रांगदाच्या लग्नास होकार दिला. [[बभ्रुवाहन]] हा अर्जुन व चित्रांगदाचा मुलगा होय. {{विस्तार}} {{महाभारत}} [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] oxkmwmfon4cavhgvanrbcogsxf2bq6i 0 39948 2691489 2689748 2026-06-28T10:52:10Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691489 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Jet Airways Logo.svg|right|350 px]] IATA:9W, ICAO:JAI, कॉलसाइन:JETAIRWAYS [[File:Jet Airways previous HQ.JPG|thumb|SM सेंटर, जुने मुख्यालय]] '''जेट एरवेझ''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: Jet Airways) ही [[भारत]]ातील दुसरी सर्वात मोठी प्रवासी वाहतूक करणारी विमान कंपनी आहे. <ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://economictimes.indiatimes.com/News_by_Industry/JetLite_may_merge_with_Jet_Airways/articleshow/3400790.cms|प्रकाशक=इकॉनॉमिक टाइम्स.इंडियाटाइम्स.कॉम. |दिनांक=२०१०-०८-३०| author=२५ ऑगस्ट २००८, ०२.०८ AM IST, मिथुन रॉय, एत ब्यूरो |title='जेट लाईटचा या वर्षी जेट एरवेझमध्ये समावेश'|भाषा=इंग्लिश}}</ref> जेट एरवेझचे मुख्यालय [[मुंबई]] येथे आहे. भारतातील व जगभरातील एकूण ६८ शहरांमध्ये जेट एरवेझची विमानसेवा आहे. कंपनीच्या विमानांसाठी [[अबूधाबी]] हे मुख्य विश्रांतिस्थळ असून मुंबई, [[दिल्ली]], [[कलकत्ता]], [[चेन्नई]], [[बंगलोर]] ही दुय्यम विश्रांतिस्थळे आहेत. <ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/Jet_Airways_lays_off_850_flight_attendants/articleshow/3596360.cms|प्रकाशक=टाइम्स ऑफ इंडिया.इंडियाटाइम्स.कॉम. |दिनांक=२०१०-०८-३०.| author=मंजू व्ही, टीएनएन, १५ ऑक्टो २००८, |title='जेट एरवेझकडे ८५० वैमानिक तैनात'|भाषा=इंग्लिश}}</ref> बेल्जियम येथील [[ब्रसेल्स|ब्रुसेल्स]] विमानतळ हा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. भारतात विमानवाहतूक क्षेत्रात थेट परकीय गुंतवणूक (एफडीआय) आणणारी जेट एरवेझ ही पहिली कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी | url=http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5573924525633338446&SectionId=21SectionName=%E0%A4%85%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5&NewsTitle=%E0%A4%9C%E0%A5%87%E0%A4%9F-%E0%A4%8F%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A6%20%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BE%20%E0%A4%85%E0%A4%96%E0%A5%87%E0%A4%B0%20%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%AA | title=जेट-एतिहाद कराराला अखेर अंतिम रूप | work=सकाळ | date=२१ नोव्हेंबर २०१३ | accessdate=२२ नोव्हेंबर २०१३ | author=पीटीआय | archive-date=2015-04-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150407090139/http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5573924525633338446&SectionId=21SectionName=%E0%A4%85%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5&NewsTitle=%E0%A4%9C%E0%A5%87%E0%A4%9F-%E0%A4%8F%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A6%20%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BE%20%E0%A4%85%E0%A4%96%E0%A5%87%E0%A4%B0%20%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%AA | url-status=dead }}</ref> ==इतिहास== १ एप्रिल १९९२ रोजी जेट एरवेझ ही कंपनी एर टॅक्सी ऑपरेटर म्हणून अस्तित्वात आली. ५ मे १९९३ रोजी भाड्याने घेतलेल्या ४ [[बोइंग ७३७]]-३०० विमानाच्या उड्डाणाने खऱ्या अर्थाने कंपनीची विमानवाहतूक सुरू झाली. ==आरंभ आणि वाढ== ;२०१०-सद्यःस्थिती : भारतामधील विमानवाहतूक क्षेत्रातील सर्वांत मोठया कंपनीचा उदयः प्रेस ट्रस्ट ऑफ इंडिया अहवालानुसार प्रवासी वाहतूक करण्याच्या क्षमतेमध्ये जेट एरवेझ (जेट + जेटलाईट) या कंपनीचा [[इ.स. २०१०]]च्या अखेरीसचा बाजारपेठेतील हिस्सा भारतामध्ये सर्वांत जास्त, २२.६ % इतका आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=796325|प्रकाशक=न्यूज.आऊटलुकइंडिया.कॉम.|दिनांक=२०१३-०६-२९|title='जेट एरवेझने २४ टक्के समभाग इथिॲड एरवेझला विकण्याची तयारी दाखविली'.|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-02-01|archive-date=2013-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130517000942/http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=796325|url-status=dead}}</ref> त्याखालोखाल [[किंगफिशर एरलाइन्स|किंगफिशरचा]] हिस्सा १९.९% इतका असून विमानसेवा देण्यामध्ये ती कंपनी दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. २४ एप्रिल २०१३ रोजी जेट एरवेझने २४% समभाग युनायटेड [[अरब]] अमिरातीच्या मालकीची असलेल्या एथिॲड विमानकंपनीला ३७९ मिलियन अमेरिकन डॉलरना विकण्याची तयारी दर्शविली होती.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.economist.com/blogs/gulliver/2013/01/etihads-indian-investment|प्रकाशक=द इकॉनॉमिक टाइम्स.|दिनांक=२२ जानेवारी २०१३. |title='एथिॲडने जेट एरवेझशी करार करण्याचे नक्की झाले'|भाषा=इंग्लिश}}</ref> परंतु याबाबतची अंतिम कार्यवाही अद्यापपर्यंत पूर्ण होऊ शकलेली नाही.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://economictimes.indiatimes.com/news/news-by-industry/transportation/airlines-/-aviation/spicejet-indigo-join-jet-airways-airfare-war-offer-discounts/articleshow/18573315.cms|प्रकाशक=टाइम्स इंटरनेट लिमिटेड. |दिनांक=१9 फेब्रुवारी २०१३.| title='जेट एरवेझमध्ये स्पाईसजेट, इंडिगो यांचा सहभाग, सवलतींचा मारा'| भाषा=इंग्लिश}}</ref> रुपयाचे अवमूल्यन झाल्यानंतर जेट एरवेझने कंपनीला नफा मिळविण्याच्या उद्देशाने संपूर्ण कंपनीचा लेखाजोगा घेऊन विमानाने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना तिकिटांमध्ये प्रथमच चार वेगवेगळ्या प्रकारच्या सवलती देऊ केलेल्या आहेत. ==जागतिक उलाढाल== मुंबईतील [[अंधेरी]] येथे असलेल्या सियोरा सेंटर या जेट एरवेझच्या मुख्यालयामधून विमान प्रवासाबाबतच्या जागतिक उलाढाली होत असतात.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.inooz.in/article/view/1190883/jet-airways-shares-soar-20-on-etihad-deal/042013 |प्रकाशक=द हिंदू. |दिनांक=२५ एप्रिल २०१३. |title='जेट एरवेझचा एथिॲड बरोबर करार' |भाषा=इंग्लिश |accessdate=2014-02-01 |archive-date=2014-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140602195312/http://www.inooz.in/article/view/1190883/jet-airways-shares-soar-20-on-etihad-deal/042013 |url-status=dead }}</ref> ==सहकंपन्या== ===जेटलाईट=== २० सप्टेंबर १९९१ पासून सहारा एरलाइन्सची जेटलाईट ही जेट एरवेझची सह-कंपनी म्हणून काम करते आहे. ३ डिसेंबर १९९३ रोजी २ बोइंग ७३७-२०० विमानाच्या उड्डाणाने जेटलाईटने विमानवाहतूक करण्यास सुरुवात केलेली आहे. ===जेटकनेक्ट=== जेट एरवेझची [[जेटकनेक्ट]], पूर्वीची जेट एरवेझ कनेक्ट ही सर्वांत कमी दर असलेली सह-कंपनी आहे. ८ मे २००९ रोजी या कंपनीने विमानवाहतुकीसाठी बोइंग ७३७ या विमानाचा वापर सुरूकेला आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://profit.ndtv.com/news/corporates/article-jet-airways-inducts-five-atr-72-600-series-aircraft-314305 |प्रकाशक=एनडीटीव्ही कर्न्व्हजन्स लिमिटेड. |दिनांक=२१ जानेवारी २०१३.| title='जेट एरवेझच्या ताफ्यात पाच एटीआर-७२-६०० विमाने दाखल'| भाषा=इंग्लिश}}</ref> ===स्थानके=== जेटकनेक्ट ही कंपनी [[आशिया]], [[युरोप]] आणि उत्तर अमेरिका या देशांमध्ये ५२ स्थानिके आणि २१ आंतराराष्ट्रीय स्थानके अशा एकूण ७३ स्थानकांपर्यंत प्रवाशांना विमानसेवा उपलब्ध करून देते.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.travelbizmonitor.com/jet-airways-to-stop-new-delhimilan-flights-from-feb-1-2013-19067|प्रकाशक=सॅफरॉन मीडिया प्रा.लि.|दिनांक=१८ जानेवारी २०१३.|title='जेट एरवेझने १ फेब्रुवारी २०१३ पासून न्यू दिल्ली – मिलान वाहतूक बंद केली'.|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-02-01|archive-date=2013-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130523142954/http://www.travelbizmonitor.com/jet-airways-to-stop-new-delhimilan-flights-from-feb-1-2013-19067|url-status=dead}}</ref> बोईंग ७३७ ही विमाने जवळच्या ठिकाणी प्रवाशांना पोहोचविण्यासाठी, आणि एरबस ए३३०-२०० आणि बोइंग 777-३०० ई आर ही विमाने लांब पल्ल्याच्या प्रवासासाठी वापरली जातात. २००५ मध्ये, जेटकनेक्टची [[लंडन]], [[इंग्लंड]] सारख्या दूरच्या स्थानकांपर्यंत विमानसेवा सुरू झाली. ==करार== जून २०१३ रोजी जेट एरवेझने खालील विमानसेवा कंपन्यांशी सांकेतांक करार केलेला आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://economictimes.indiatimes.com/news/news-by-industry/transportation/airlines-/-aviation/jet-airways-enters-into-code-share-agreements-with-air-france-klm/articleshow/20630345.cms |प्रकाशक=इकॉनॉमिक टाइम्स.इंडियाटाइम्स.कॉम.| लेखक=पीटीआय १७ जून २०१३, ०३.४७PM IST (१७ जून २०१३).|दिनांक=२९-६-२०१३| title='जेट एरवेझने काही विमान कंपन्यांबरोबर सांकेतांक करार केला'.| भाषा=इंग्लिश}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी| दुवा=http://www.cleartrip.com/flight-booking/jet-airways-airlines.html| प्रकाशक=क्लियरट्रिप.कॉम.| दिनांक=| title=कनेक्टिविटी अँड फ्लीट इन्फर्मेशन| भाषा=इंग्लिश| accessdate=2014-02-01| archive-date=2014-01-22| archive-url=https://web.archive.org/web/20140122231136/http://www.cleartrip.com/flight-booking/jet-airways-airlines.html| url-status=dead}}</ref> {| |- valign="top" | * एर कॅनडा * [[एर फ्रान्स]]<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://businesstoday.intoday.in/story/jet-airways-in-code-share-pact-with-air-france-klm/1/195906.html |प्रकाशक=बिझिनेसटुडे इनटुडे.इन| दिनांक=२९-६-२०१३ | title='जेट एरवेझने काही विमान कंपन्यांबरोबर सांकेतांक करार केला'.| भाषा=इंग्लिश}}</ref> * [[ऑल निपॉन एरवेझ]] * [[अलिटालिया]] * [[अमेरिकन एरलाइन्स]] * [[ब्रसेल्स एरलाइन्स|ब्रसेल्स एरलाइन्स]] * [[एतिहाद एरवेझ|एतिहाद एरवेझ]] * [[गरुडा इंडोनेशिया]]<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.indiainfoline.com/Markets/News/Jet-Airways-signs-code-share-agrement-with-Garuda-Indonesia/5820337908 |प्रकाशक=इंडियाइन्फोलाइन.कॉम| दिनांक=१९नोव्हेंबर २०१३.| title='जेट एरवेझने काही विमान कंपन्यांबरोबर सांकेतांक करार केला'.| भाषा=इंग्लिश}}</ref> * [[केन्या एरवेझ|केन्या एरवेझ]] * [[केएलएम]]<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.jetairways.com/Cultures/en-US/India/About+Us/Our+Fleet/ |author=PTI १7 Jun 20१3, 03.47PM IST |प्रकाशक=जेट एरवेझ. |दिनांक=१९ ऑगस्ट १९९६. |title='उड्डाणविषयक माहिती' |भाषा=इंग्लिश |accessdate=2014-02-01 |archive-date=2009-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417163124/http://www.jetairways.com/Cultures/en-US/India/About+Us/Our+Fleet/ |url-status=dead }}</ref>| * [[मलेशिया एरलाइन्स|मलेशिया एरलाइन्स]] * [[साऊथ आफ्रिकन एरवेझ]]<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.dnaindia.com/money/1823180/report-jet-airways-enters-code-share-agreement-with-south-african-airways |प्रकाशक=डीएनएइंडिया.कॉम.| दिनांक=२९-६-२०१३| title='जेट एरवेझने काही विमान कंपन्यांबरोबर सांकेतांक करार केला' | भाषा=इंग्लिश}}</ref> * [[क्वांटास]] * [[युनायटेड एरलाइन्स]] |} ==उड्डाणे== <center> {| class="toccolours" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse;text-align:center" |+ '''Jet Airways Fleet''' |- style="background:#082567;" ! rowspan="2" style="width:140px;" | <span style="color:#ffbf00;">विमान ! rowspan="2" style="width:60px;" | <span style="color:#ffbf00;">सेवा ! rowspan="2" style="width:40px;" | <span style="color:#ffbf00;">मागणी ! colspan="4" class="unsortable" | <span style="color:#ffbf00;">प्रवासी ! rowspan="2" style="width:200px;" |<span style="color:#ffbf00;">शेरा |- style="background:#082567;" ! style="width:25px;" | <abbr title="First"><span style="color:#ffbf00;">एफ</abbr> ! style="width:25px;" | <abbr title="Première"><span style="color:#ffbf00;">जे</abbr> ! style="width:25px;" | <abbr title="Economy"><span style="color:#ffbf00;">वाय</abbr> ! style="width:25px;" | <span style="color:#ffbf00;">एकूण |- |rowspan="2"|ए३३०-२०० एरबस |rowspan="2"|१० |rowspan="2"|&mdash; |- |० |३० |१९६ |२२६ | |- |ए३३०-३०० एरबस |४ |१ |० |३४ |२५९ |२९३ | |- |rowspan="2"|एटीआर ७२-५०० |rowspan="2"|१६ |rowspan="2"|&mdash; |० |० |६२ |६२ |rowspan="2" | |- |०||०||६८||६८ |- |एटीआर ७२-६०० |१ |३ |० |० |६८ |६८ |जेटकनेक्टसाठी वापरतात |- |[[बोइंग ७३७]]-७०० |७ |&mdash; |० |१६ |१०२ |११८ |जेटकनेक्टसाठी वापरतात |- |rowspan="2"|बोइंग ७३७-८०० |rowspan="2"|४८ |rowspan="2"|२२ |० |१६ |१३८ |१५४ |rowspan="2"|जेटकनेक्टसाठी ६ वापरतात |- |०||८||१६२||१७० |- |बोईंग ७३७-९०० |४ |&mdash; |० |२८ |१३८ |१६६ |जेटकनेक्टसाठी 2 वापरतात |- |बोइंग ७3७ एमएएक्स ८ |&mdash; |५०<ref>{{स्रोत बातमी| दुवा=http://photos.businessofcinema.com/photos/index.php?album=india-s-1st-disney-plane-unveiled| प्रकाशक=बिझनेसऑफसिनेमा.कॉम.| दिनांक=| title='भारतातील पहिला डिस्ने प्लॅन उदयाला आला'| भाषा=इंग्लिश}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |&mdash; |&mdash; |&mdash; |&mdash; |२०१७ मध्ये सेवा सुरू |- |rowspan="2"|बोइंग ७७७-३००ईआर |rowspan="2"|१० |rowspan="2"|&mdash; |८ |३0 |२७४ |३१२ |rowspan="2"| ३ तुर्की विमानसेवेला लीजवर |- |८||३0||३१२||३५0 |- |बोइंग ७८७-९ |&mdash; |१० |colspan="4" class="unsortable" |<abbr title="To Be Annunced">टीबीए</abbr> |२०१५ पासून पुरवठा सुरू |- !एकूण !१०० !८६ !colspan="4" class="unsortable" | ! |} </center> ==विमानाची रंगसंगती== फिकट निळा, करडा आणि सोनरी हे तीन रंग जेट एरच्या विमानावरील पृष्ठभागावर वापरलेले असून 'उडता सूर्य' हा या विमान कंपनीचा लोगो आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.jetairways.com/EN/IN/PressReleases/NewAirbusInduction.aspx |प्रकाशक=जेट एरवेझ. |दिनांक=२१ जानेवारी २०१३. |title='जेटएरवेझने दोन नवीन विमाने ए३३०-३०० सुरू करण्याचा निर्णय' |भाषा=इंग्लिश |accessdate=2014-02-01 |archive-date=2014-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140605051512/http://www.jetairways.com/EN/IN/PressReleases/NewAirbusInduction.aspx |url-status=dead }}</ref> ==सेवा== सर्व विमानामध्ये पॅनासॉनिक ईएफएक्स आयएफई सारख्या सुविधा दिल्यामुळे चित्रपट, दूरचित्रवाणीवरील कार्यक्रम, संगीत, जगभरातील चॅनेलवरील सर्व कार्यक्रम यासारखी मनोरंजनाची साधने कोणत्याही वर्गाच्या प्रवाशांना विमानामध्ये बसल्या जागेवरून बघता येणे शक्य झाले आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.jetairways.com/doc/JetAirways_FactSheet.pdf |प्रकाशक=जेट एरवेझ.. |दिनांक=२०१२-११-१६. |title='जेटएरवजेची फॅक्ट शीट- ऑक्टोबर -२०१२' |भाषा=इंग्लिश |accessdate=2014-02-01 |archive-date=2015-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150316171818/http://www.jetairways.com/doc/JetAirways_FactSheet.pdf |url-status=dead }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [http://www.jetairways.com जेट एरवेझची अधिकृत वेबसाईट] {{विस्तार}} {{भारतीय विमान सेवा}} [[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:जेट एरवेझ|*]] 71mett5dhjtxodgwuwlrma56pv2276m 0 53013 2691448 2413400 2026-06-28T02:38:49Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691448 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट रसायने | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 451527415 | ImageFile1 = File:Ozone molecule.svg | ImageFile1_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageName1 = Skeletal formula of ozone with partial charges shown | ImageFileR2 = Ozone-CRC-MW-3D-vdW.png | ImageFileR2_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageNameR2 = Spacefill model of ozone | ImageFileL2 = Ozone-CRC-MW-3D-balls.png | ImageFileL2_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageNameL2 = Ball and stick model of ozone | ImageFile3 = Ozone-elpot-3D-vdW.png | ImageFile3_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageSize3 = 121 | ImageName3 = Electrostatic potential map of ozone | IUPACName = ट्रायॉक्सिजन | Section1 = {{Chembox Identifiers | CASNo = 10028-15-6 | CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} | PubChem = 24823 | PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|pubchem}} | ChemSpiderID = 23208 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | UNII = 66H7ZZK23N | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | EINECS = 233–069–2 | MeSHName = Ozone | RTECS = RS8225000 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 25812 | Gmelin = 1101 | SMILES = o:o:o | SMILES1 = [O]O[O] | SMILES2 = [O-][O+]=O | StdInChI = 1S/O3/c1-3-2 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | InChI = 1/O3/c1-3-2 | StdInChIKey = CBENFWSGALASAD-UHFFFAOYSA-N | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | InChIKey = CBENFWSGALASAD-UHFFFAOYAY }} | Section2 = {{Chembox Properties | Solvent = | O = 3 | ExactMass = ४७.९८४७४३८६६ ग्रॅम प्रतिमोल | Appearance = फिकट निळा वायू | Density = २.१४४ मिलिग्रॅम प्रतिघनसेमी (०° से. तापमानास) | Solubility = १.०५ ग्रॅम प्रतिलिटर (०° से. तापमानास) | SolubleOther = [[कार्बन टेट्राक्लोराइड]] व [[सल्फ्युरिक आम्ल]] यांत अत्यंत विद्राव्य | MeltingPtK = ८१ | BoilingPtK = १६१ | RefractIndex = १.२२२६ (द्रव) }} | Section3 = {{Chembox Structure | SpaceGroup = C_2v | Coordination = द्विकोनीय | MolShape = द्विपृष्ठीय | OrbitalHybridisation = ''sp''² (O1 साठी) | Dipole = ०.५३ डीबाय }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry | DeltaHf = १४२.६७ किलोज्यूल प्रतिमोल | Entropy = २३८.९२ ज्यूल प्रति केल्विन मोल }} | Section5 = {{Chembox Hazards | EUClass = {{Hazchem O}} {{Hazchem Xi}} | NFPA-H = 4 | NFPA-F = 0 | NFPA-R = 4 | NFPA-O = Ox }} | Section8 = {{Chembox Related | OtherCpds = [[सल्फर डायॉक्साइड]]<br />[[ट्रायसल्फर]]<br />[[डायसल्फर मोनॉक्साइड]]<br />[[चक्रीय ओझोन]] }} }} {{expand}} {{विकिकरण}} '''ओझोन''' हा वायू मुळात प्राणवायूचे संयुग आहे. ओझोन हा प्राणवायूच्या ३ अणूंपासून बनलेला असून त्याचे रेणुसूत्र O₃ असे आहे. शास्त्रीय दृष्टीने ओझोनचा थर हा पृथ्वीपासून १६ ते २३ किलोमीटरच्या पट्ट्यात आढळतो. ओझोन हा सूर्यापासून येणाऱ्या अतीनील किरणांपासून पृथ्वीवरील सजीवसृष्टीचा बचाव करतो. == पदार्थ-वैज्ञानिक बाह्य गुण == ओझोन हा फिकट निळ्या रंगाचा वायू असून, पाण्यात किंचित प्रमाणत विरघळतो. कार्बन टेट्राक्लोराईड वा तत्सम अध्वृवीय द्रावक यात जास्त विरघळून एक निळे द्रावण तयार करतो. -११२^० तापमानावर त्याचे एक गडद निळ्या तरलात रुपांतर होते. या तरलास त्याच्या उत्कलन बिंदूपर्यंत गरम करणे धोक्याचे आहे, कारण वायुरुप व तरल ओझोन मिळून स्फोट होउ शकतो. -१९३^०तापमानावर, त्याचे रुपांतर एका जांभळसर-काळसर पदार्थात होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|last1=Winter|first1=Mark|title=The periodic table of the elements by WebElements|दुवा=http://www.webelements.com/webelements/scholar/print/oxygen/key.html|संकेतस्थळ=www.webelements.com|ॲक्सेसदिनांक=16 सप्टेंबर 2021|भाषा=en|archive-date=2008-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20080214032520/http://www.webelements.com/webelements/scholar/print/oxygen/key.html|url-status=dead}}</ref> बहुतेक लोक ०.०१ पी.पी.एम. इतक्या प्रमाणात असलेला ओझोन वायू ओळखू शकतात कारण त्यास असलेला क्लोरीनसदृष्य तीव्र वास हा होय. त्याच्या ०.१ ते १ पी.पी.एम. एवढ्या हवेतील तीव्रतेने डोकेदुखी, डोळ्यांची जळजळ व श्वसनसंस्थेची जळजळ, इत्यादी विकार उद्भवू शकतात. <ref>{{स्रोत पुस्तक |पहिलेनाव = Theodore L. |सहलेखक = H. Eugene LeMay Jr., Bruce E. Bursten, Julia R. Burdge |संपादक = Nicole Folchetti |title = Chemistry: The Central Science |आवृत्ती = 9th |दिनांक = 1977 |वर्ष = 2003 |प्रकाशक = Pearson Education |आयएसबीएन = 0-13-066997-0 |पृष्ठे = 882–883 |प्रकरण = 22 }}</ref> कमी पातळीच्या असण्यानेसुद्धा प्लॅस्टिक, फुप्फुस इत्यादींवर त्याचा विपरीत परिणाम होतो. ओझोन हा वायू चुंबकीय क्षेत्रास विरोध करणारा आहे. एकदा ते क्षेत्र तयार झाल्यावर, तो अशा क्षेत्राची ताकद कमी करतो. ==इतिहास== १७८५मध्ये वॉन मारेमने इलेक्ट्रिक डिस्चार्ज उपकरणांजवळ एक विशेष प्रकारचा गंध अनुभवला, ज्याचा त्यांनी त्यांच्या लेखनात उल्लेख केला आहे. १८०१मध्ये, क्रिक शँकला ऑक्सिजनमध्ये विसर्जित करताना असाच अनुभव आला. १८४०मध्ये शानबीनने या गंधाचे श्रेय एका नवीन वायूला दिले आणि त्याने ग्रीक शब्द ओझोच्या आधारे त्याला ओझोन असे नाव दिले, ज्याचा अर्थ मला वास येतो. १८६५मध्ये सोरेटने हे सिद्ध केले की हा वायू ऑक्सिजनचा ऍलोट्रोप आहे आणि त्याचे आण्विक सूत्र O₃ आहे. == हे सुद्धा पहा == *[[ओझोन लेयरच्या संरक्षणासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस]] *[[ओझोनचा पट्टा]] === संदर्भ === {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे]] [[वर्ग:प्राणवायुची संयुगे]] [[वर्ग:निर्जंतुकीकरण]] squj68qrg56611t3ahvrs4e47rj3gea 0 59039 2691427 2691363 2026-06-27T17:25:16Z ~2026-36917-25 184680 [[Special:Contributions/~2026-36896-60|~2026-36896-60]] ([[User talk:~2026-36896-60|चर्चा]])यांची आवृत्ती [[Special:Diff/2691363|2691363]] परतवली. 2691427 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = स्टार प्रवाह |चित्र = Star Pravah 2023.png |चित्रसाईज = |चित्र_माहिती = |चित्र२ = |सुरुवात = २४ नोव्हेंबर २००८ |चित्र स्वरूप = |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = स्टार इंडिया |मालक = [[डिझ्नी स्टार]] |ब्रीदवाक्य = मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] |जुने नाव = |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[प्रवाह पिक्चर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३.३० आणि संध्या. ६.३० ते रात्री १२ (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ ={{URL|https://www.hotstar.com/channels/star-pravah|स्टार प्रवाह}} [[डिझ्नी+ हॉटस्टार]]वर }} '''स्टार प्रवाह''' ही एक [[मराठी]] दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे, जी मराठी मनोरंजनात्मक मालिका व वास्तविक कार्यक्रम दाखवते. स्टार प्रवाह हे [[वॉल्ट डिझ्नी कंपनी इंडिया]] च्या उपकंपनी असलेल्या [[डिझ्नी स्टार]]च्या (माजी नाव ''स्टार इंडिया''), मालकीचे असून स्टार प्रवाहची सुरुवात २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी झाली. स्टार प्रवाह एचडी १ मे २०१६ रोजी सुरू झाले. दर रविवारी [[स्टार प्रवाह महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. ==इतिहास== स्टार प्रवाह ही स्टार इंडियाची मराठी वाहिनी आहे, स्टार जलशा या बंगाली वाहिनी नंतर २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी लाँच केले गेले आणि त्याच लोगोची कॉपी केली गेली, फक्त रंग लाल ऐवजी निळा होता. नवीन लोगो आणि ग्राफिक्स असलेली वाहिनी (बंगाली चॅनेल स्टार जलशाद्वारे १७ जून २०१२ ते १७ फेब्रुवारी २०१९ या कालावधीत वापरलेला लोगो आणि ग्राफिक्स). ३ फेब्रुवारी २०१४ रोजी वाहिनीला "स्वप्नांना पंख नवे" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. वाहिनीला परत १० ऑक्टोबर २०१६ रोजी "आता थांबायचं नाय" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. त्यानंतर परत एकदा २ डिसेंबर २०१९ रोजी "मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह!" या नवीन टॅगलाइनसह, नवीन लोगो आणि ग्राफिक्ससह वाहिनीने स्वतःला रिब्रँड केले. १ मे २०१६ रोजी, स्टार प्रवाह एचडी नावाच्या वाहिनीची हाय-डेफिनिशन फीड लाँच करण्यात आले. ==पुरस्कार व सोहळे== {| class="wikitable sortable" ! सुरू झाल्याचे वर्ष || कार्यक्रमाचे नाव |- |२०१४-२०१८ |''येरे येरे'' |- |२०१६ |''स्टार प्रवाह रत्न'' |- |२०२१-चालू |''[[स्टार प्रवाह परिवार पुरस्कार]]'' |- |२०२१-चालू |''स्टार प्रवाह गणेशोत्सव'' |- |२०२२ |''स्टार प्रवाह धुमधडाका'' |- |२०२३-चालू |''स्टार प्रवाह ढिंचॅक दिवाळी'' |} ==प्रसारित कार्यक्रम== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | ७ जुलै २०२५ | [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]] | दुपारी १ वाजता | |- | १६ डिसेंबर २०२४ | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | दुपारी १.३० वाजता | तमिळ मालिका इरामना रोजावे २ |- | १५ सप्टेंबर २०२५ | लपंडाव | दुपारी २ वाजता | |- | १९ जानेवारी २०२६ | तुझ्या सोबतीने | दुपारी २.३० वाजता | |- | १४ फेब्रुवारी २०२२ | [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] | दुपारी ३ वाजता | हिंदी मालिका सुहानी सी एक लडकी |- | १५ डिसेंबर २०२५ | [[वचन दिले तू मला]] | संध्या. ६.३० वाजता | बंगाली मालिका गीता एल.एल.बी. |- | | | | |- | २९ जून २०२६ | विसरु नको तू मला | संध्या. ७ वाजता | |- | १५ जून २०२६ | [[सुना येती घरा]] | संध्या. ७.३० वाजता | तमिळ मालिका पांडेयन स्टोर २ |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री ८ वाजता | हिंदी मालिका [[इस प्यार को क्या नाम दूँ]] |- | ५ डिसेंबर २०२२ | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.३० वाजता | तमिळ मालिका रोजा |- | १ जून २०२६ | पाठराखीण | रात्री ९ वाजता | हिंदी मालिका सपना बाबुल का... बिदाई |- | ३० मार्च २०२६ | आनंदी | रात्री ९.३० वाजता | हिंदी मालिका बंदिनी |- | २७ एप्रिल २०२६ | [[बाई तुझा आशीर्वाद]] | रात्री १० वाजता | तमिळ मालिका अय्यानार थुनाई |- | १८ मार्च २०२४ | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | रात्री १०.४५ वाजता | हिंदी मालिका कहानी घर घर की |- | २७ मे २०२४ | येड लागलं प्रेमाचं | रात्री ११.३० वाजता | तेलुगू मालिका गोरिंटाकू |} ==नव्या मालिका== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक !वेळ ! मालिका ! रूपांतरण |- | rowspan="4"| |सायं. ६. ३० वाजता | आमच्या लाडक्या नाईक बाई | मल्याळम मालिका टीचरम्मा |- | | मराठी मीडियम | बंगाली मालिका बांग्ला मीडियम |- | | मी कात टाकली | |- | | [[आता होऊ दे धिंगाणा]] ५ | तमिळ कार्यक्रम एन्किट्टा मोधाडे |} ==जुन्या मालिका== # [[अग्निहोत्र (मालिका)|अग्निहोत्र]] # [[अग्निहोत्र २]] # [[अबोली (मालिका)|अबोली]] # [[आई कुठे काय करते!]] # [[कुन्या राजाची गं तू राणी]] # [[छत्रीवाली]] # [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा]] # [[ठिपक्यांची रांगोळी (मालिका)|ठिपक्यांची रांगोळी]] # [[तुझं नि माझं घर श्रीमंताचं]] # [[तुझेच मी गीत गात आहे]] # [[थोडं तुझं आणि थोडं माझं]] # [[दुर्वा (मालिका)|दुर्वा]] # [[देवयानी (मालिका)|देवयानी]] # [[नकळत सारे घडले]] # [[पिंकीचा विजय असो!]] # [[पुढचं पाऊल (मालिका)|पुढचं पाऊल]] # [[प्रेमाचा गेम सेम टू सेम]] # [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]] # [[फुलाला सुगंध मातीचा]] # [[मन उधाण वाऱ्याचे]] # [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]] # [[मुलगी झाली हो]] # [[मोलकरीण बाई - मोठी तिची सावली]] # [[रंग माझा वेगळा]] # [[राजा शिवछत्रपती (मालिका)|राजा शिवछत्रपती]] # [[लग्नाची बेडी (मालिका)|लग्नाची बेडी]] # [[लक्ष्मीच्या पाऊलांनी]] # [[लक्ष्य (मालिका)|लक्ष्य]] # [[लेक माझी लाडकी]] # [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]] # [[स्वप्नांच्या पलिकडले]] # [[सहकुटुंब सहपरिवार]] # [[साधी माणसं (मालिका)|साधी माणसं]] # [[स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा]] # [[सांग तू आहेस का?]] # [[सुख म्हणजे नक्की काय असतं!]] # आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत! # कोण होतीस तू, काय झालीस तू! # काजळमाया # उदे गं अंबे # जे३ जंक्शन # गोष्ट एका लग्नाची # गोष्ट एका कॉलेजची # गोष्ट एका आनंदीची # गोष्ट एका जप्तीची # कुकुचकू # असे का घडले? # जिवलगा # जीवलगा # चारचौघी # कुलस्वामिनी # कुळ स्वामिनी # दार उघडा ना गडे # अंतरपाट # वचन दिले तू मला # कशाला उद्याची बात # ओळख - ध्यास स्वप्नांचा # झुंज # बंध रेशमाचे # दोन किनारे दोघी आपण # तुजवीण सख्या रे # धर्मकन्या # सुवासिनी # अनोळखी दिशा # मांडला दोन घडीचा डाव # लक्ष्मी वर्सेस सरस्वती # पंचनामा # माधुरी मिडलक्लास # मानसीचा चित्रकार तो # मन धागा धागा जोडते नवा # आम्ही दोघे राजा राणी # आराधना # आंबट गोड # अरे वेड्या मना # बे दुणे दहा # प्रीती परी तुजवरी # रुंजी # लगोरी - मैत्री रिटर्न्स # जयोस्तुते # येक नंबर # तू जिवाला गुंतवावे # तुमचं आमचं सेम असतं # छोटी मालकीण # दुहेरी # नकुशी तरीही हवीहवीशी # नशीबवान # गं सहाजणी # गोठ # ललित २०५ # साथ दे तू मला # साता जल्माच्या गाठी # शतदा प्रेम करावे # तुझ्या इश्काचा नादखुळा # वैजू नंबर १ # नवे लक्ष्य # प्रेमा तुझा रंग कसा # प्रेमा तुझा रंग कसा २ # स्पेशल ५ # जय देवा श्री गणेशा # दख्खनचा राजा जोतिबा # श्री गुरुदेव दत्त # विठू माऊली # जय भवानी जय शिवाजी ===अनुवादित मालिका=== # ५ स्टार किचन # देवांचे देव महादेव # महाभारत # श्री गणेश # [[रामायण (मालिका)|रामायण]] # [[सत्यमेव जयते (दूरचित्रवाणी मालिका)|सत्यमेव जयते]] ==कथाबाह्य कार्यक्रम== # [[भांडा सौख्य भरे]] # [[मी होणार सुपरस्टार]] # [[मी होणार सुपरस्टार छोटे उस्ताद]] # शिट्टी वाजली रे # आता होऊन जाऊ द्या # आम्ही ट्रॅव्हलकर # कॉमेडी बिमेडी # ढाबळ एक तास टाइमपास # ढिंका चिका - कॉमेडीचा नवा फॉर्म्युला # एक टप्पा आऊट # जोडी जमली रे # जस्ट डान्स # किचनची सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा डान्सिंग सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा नच बलिये # मंडळ भारी आहे # नांदा सौख्य भरे # पोटोबा प्रसन्न # स्टार दरबार # सून सासू सून # सुप्रिया सचिन शो - जोडी तुझी माझी # विकता का उत्तर? # विसावा - एक घर मनासारखं # झेप ==टीआरपी== २०२१ च्या १४ व्या आठवड्यात, स्टार प्रवाह दहा सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या भारतीय पे प्लॅटफॉर्म दूरचित्रवाणी चॅनेलमध्ये 1341.11 AMAs सह दहाव्या स्थानावर सामील झाले. {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" !rowspan="2" | आठवडा आणि वर्ष !colspan="6" | BARC AMAs |- !मेगा सिटी !क्रमांक !हिंदी भाषिक मार्केट !क्रमांक !भारत !क्रमांक |- |आठवडा ३७, २०२१ |rowspan="23" colspan="2" {{N/A}} |1539.19 |5 |1556.26 |10 |- |आठवडा ३८, २०२१ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1551.06 |9 |- |आठवडा ४५, २०२१ |1517.06 |10 |- |आठवडा ४६, २०२१ |1576.53 |5 |1601.66 |8 |- |आठवडा ४७, २०२१ |1546.27 |5 |1568.70 |8 |- |आठवडा ४८, २०२१ |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1544.46 |10 |- |आठवडा ४९, २०२१ |1552.12 |10 |- |आठवडा १, २०२२ |1617.21 |10 |- |आठवडा २, २०२२ |1534.71 |10 |- |आठवडा ३, २०२२ |1513 |10 |- |आठवडा ९, २०२२ |1471.21 |5 |1495.43 |8 |- |आठवडा १०, २०२२ |1471.95 |5 |1497.25 |8 |- |आठवडा ११, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1482.54 |9 |- |आठवडा १२, २०२२ |1492.23 |10 |- |आठवडा १३, २०२२ |1442.28 |10 |- |आठवडा १४, २०२२ |1487.64 |5 |1517.08 |8 |- |आठवडा १५, २०२२ |1341.36 |5 |1363.42 |8 |- |आठवडा १६, २०२२ |1406.77 |5 |1424.58 |9 |- |आठवडा १७, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1416.39 |9 |- |आठवडा १९, २०२२ |1350.4 |10 |- |आठवडा २१, २०२२ |1381.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२२ |1480.72 |5 |1507.05 |8 |- |आठवडा २३, २०२२ |1381.56 |5 |1405.59 |9 |- |आठवडा २४, २०२२ |291.28 |5 |1474.45 |5 |1504.76 |9 |- |आठवडा २५, २०२२ |287.99 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २८, २०२२ |rowspan="9" colspan="2" {{N/A}} |1532.94 |9 |- |आठवडा २९, २०२२ |1504.15 |8 |- |आठवडा ३०, २०२२ |1440.66 |10 |- |आठवडा ३१, २०२२ |1514.69 |9 |- |आठवडा ३२, २०२२ |1500.53 |5 |1523.61 |9 |- |आठवडा ३३, २०२२ |1565.54 |5 |1593.55 |8 |- |आठवडा ३४, २०२२ |1584.93 |5 |1609.75 |7 |- |आठवडा ३५, २०२२ |colspan="2" {{N/A}} |1429.83 |10 |- |आठवडा ३७, २०२२ |1626.5 |4 |1649.99 |6 |- |आठवडा ३८, २०२२ |280.84 |5 |1565.88 |4 |1587.26 |6 |- |आठवडा ३९, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1487.64 |5 |1509.02 |7 |- |आठवडा ४०, २०२२ |1550.58 |5 |1575.49 |7 |- |आठवडा ४१, २०२२ |281.01 |5 |1572.55 |5 |1599.75 |8 |- |आठवडा ४२, २०२२ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1595.63 |5 |1616.71 |7 |- |आठवडा ४३, २०२२ |1562.95 |5 |1585.67 |7 |- |आठवडा ४४, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1667.66 |8 |- |आठवडा ४५, २०२२ |1669.9 |8 |- |आठवडा ४६, २०२२ |293.21 |5 |1639.66 |5 |1660.83 |7 |- |आठवडा ४७, २०२२ |288.15 |5 |1640.03 |5 |1662.68 |7 |- |आठवडा ४८, २०२२ |286.02 |5 |1651.62 |5 |1675.98 |7 |- |आठवडा ४९, २०२२ |284.08 |5 |1616.36 |5 |1643.6 |7 |- |आठवडा ५०, २०२२ |298.07 |5 |1602 |5 |1627.25 |7 |- |आठवडा ५१, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1534.69 |5 |1559 |8 |- |आठवडा ५२, २०२२ |1585.68 |5 |1610.02 |8 |- |आठवडा १, २०२३ |276.4 |5 |1596.73 |5 |1619.82 |7 |- |आठवडा २, २०२३ |292.83 |4 |1624.55 |5 |1644.4 |7 |- |आठवडा ३, २०२३ |314.32 |4 |1711.93 |5 |1732.54 |7 |- |आठवडा ४, २०२३ |307.1 |4 |1630.69 |5 |1648.57 |7 |- |आठवडा ५, २०२३ |303.49 |4 |1627.73 |5 |1646.8 |7 |- |आठवडा ६, २०२३ |292.82 |4 |1603.74 |5 |1625.13 |7 |- |आठवडा ७, २०२३ |298.62 |4 |1646.78 |5 |1672.17 |7 |- |आठवडा ८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1222.15 |5 |1246.77 |8 |- |आठवडा ९, २०२३ |290.3 |4 |1617.14 |4 |1638.73 |7 |- |आठवडा १०, २०२३ |284.31 |5 |1583.58 |5 |1602.8 |8 |- |आठवडा ११, २०२३ |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1568.32 |5 |1583.43 |8 |- |आठवडा १२, २०२३ |1586.79 |4 |1601.86 |7 |- |आठवडा १३, २०२३ |1511.79 |4 |1526.8 |7 |- |आठवडा १४, २०२३ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1404.25 |9 |- |आठवडा २०, २०२३ |1379.8 |10 |- |आठवडा २१, २०२३ |1336.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२३ |1432.9 |5 |1455.53 |9 |- |आठवडा २३, २०२३ |286.07 |5 |1450.61 |5 |1475.28 |9 |- |आठवडा २४, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1391.97 |5 |1413.13 |9 |- |आठवडा २५, २०२३ |297.47 |5 |1508.04 |5 |1529.61 |8 |- |आठवडा २६, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1508.18 |10 |- |आठवडा २७, २०२३ |311.63 |5 |1586.14 |9 |- |आठवडा २८, २०२३ |305.63 |5 |1576.27 |9 |- |आठवडा २९, २०२३ |305.11 |4 |1604.36 |9 |- |आठवडा ३०, २०२३ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1538.86 |10 |- |आठवडा ३१, २०२३ |1590.24 |10 |- |आठवडा ३२, २०२३ |300.09 |4 |1560.37 |10 |- |आठवडा ३३, २०२३ |312.78 |4 |1645.59 |5 |1666.5 |8 |- |आठवडा ३४, २०२३ |359.56 |2 |1773.39 |3 |1793.95 |5 |- |आठवडा ३५, २०२३ |319.48 |3 |1637.29 |5 |1656.78 |8 |- |आठवडा ३६, २०२३ |342.24 |2 |1726.76 |4 |1749.07 |7 |- |आठवडा ३७, २०२३ |326.07 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1643.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1493.7 |10 |- |आठवडा ३९, २०२३ |315.15 |5 |1606.96 |5 |1628.03 |8 |- |आठवडा ४०, २०२३ |371.71 |4 |1845.97 |3 |1868.71 |5 |- |आठवडा ४१, २०२३ |354.49 |5 |1746.04 |4 |1765.6 |7 |- |आठवडा ४२, २०२३ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1728.18 |4 |1748.5 |7 |- |आठवडा ४३, २०२३ |1688.71 |5 |1709.19 |8 |- |आठवडा ४४, २०२३ |1688.53 |5 |1709 |8 |- |आठवडा ४५, २०२३ |1688.86 |5 |1709.35 |8 |- |आठवडा ४६, २०२३ |314.47 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1602.99 |9 |- |आठवडा ४७, २०२३ |334.4 |5 |1761.59 |4 |1782.84 |6 |- |आठवडा ४८, २०२३ |340.02 |5 |1774.83 |3 |1797.74 |5 |- |आठवडा ४९, २०२३ |330.75 |3 |1733.14 |4 |1753.03 |6 |- |आठवडा ५०, २०२३ |345.59 |4 |1748.28 |4 |1773.41 |6 |- |आठवडा ५१, २०२३ |350.51 |4 |1787.22 |4 |1812.24 |6 |- |आठवडा ५२, २०२३ |334.81 |4 |1720.19 |5 |1743.27 |7 |- |आठवडा १, २०२४ |331.16 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1752.61 |8 |- |आठवडा २, २०२४ |328.3 |4 |1692.61 |5 |1717.1 |8 |- |आठवडा ३, २०२४ |335.95 |4 |1701.59 |4 |1727.75 |7 |- |आठवडा ४, २०२४ |313.03 |4 |1595.58 |5 |1619.65 |7 |- |आठवडा ५, २०२४ |324.83 |4 |1639.19 |4 |1663.48 |7 |- |आठवडा ६, २०२४ |340.76 |4 |1699.56 |3 |1729.21 |5 |- |आठवडा ७, २०२४ |335.94 |4 |1669.05 |3 |1697.39 |5 |- |आठवडा ८, २०२४ |330.64 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1616.1 |7 |- |आठवडा ९, २०२४ |328.81 |4 |1588.34 |5 |1609.17 |8 |- |आठवडा १०, २०२४ |340.62 |4 |1674.46 |3 |1700.32 |5 |- |आठवडा ११, २०२४ |362.68 |3 |1764.45 |3 |1793.48 |5 |- |आठवडा १२, २०२४ |'''391.66''' |1 |'''1917.04''' |3 |'''1944.9''' |5 |- |आठवडा १३, २०२४ |343.27 |4 |1720.83 |5 |1745.54 |7 |- |आठवडा १४, २०२४ |333.75 |4 |1678.56 |5 |1701.37 |7 |- |आठवडा १५, २०२४ |324.31 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1661.26 |8 |- |आठवडा १६, २०२४ |300.91 |4 |1466.09 |9 |- |आठवडा १७, २०२४ |329.14 |4 |1473.76 |5 |1497.09 |8 |- |आठवडा १८, २०२४ |313.84 |4 |1475.98 |5 |1503.38 |8 |- |आठवडा १९, २०२४ |308.96 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1480.3 |8 |- |आठवडा २०, २०२४ |290.19 |4 |1355.01 |10 |- |आठवडा २१, २०२४ |303.99 |4 |1445.34 |9 |- |आठवडा २२, २०२४ |310.75 |3 |1571.52 |5 |1599.8 |7 |- |आठवडा २३, २०२४ |313.07 |3 |1467.74 |5 |1491.59 |7 |- |आठवडा २४, २०२४ |331.61 |3 |colspan="2" {{N/A}} |1518.06 |9 |- |आठवडा २५, २०२४ |318.92 |4 |1513.29 |5 |1534.75 |8 |- |आठवडा २६, २०२४ |319.09 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1524.55 |10 |- |आठवडा २७, २०२४ |313.37 |3 |1514.53 |9 |- |आठवडा २८, २०२४ |318.09 |3 |1491.43 |5 |1518.17 |8 |- |आठवडा २९, २०२४ |325 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1577.98 |9 |- |आठवडा ३०, २०२४ |335.81 |4 |1602.54 |9 |- |आठवडा ३१, २०२४ |343.55 |3 |1689.2 |5 |1711.82 |7 |- |आठवडा ३२, २०२४ |329.03 |4 |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1621.83 |9 |- |आठवडा ३३, २०२४ |310.4 |4 |1549.35 |9 |- |आठवडा ३४, २०२४ |296.72 |5 |1498.66 |9 |- |आठवडा ३५, २०२४ |307.97 |5 |1681.19 |8 |- |आठवडा ३६, २०२४ |356.7 |3 |1797.18 |4 |1838.66 |6 |- |आठवडा ३७, २०२४ |310 |5 |1611.89 |5 |1651.56 |8 |- |आठवडा ३८, २०२४ |318.17 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1715.5 |8 |- |आठवडा ३९, २०२४ |313.2 |5 |1661.08 |8 |- |आठवडा ४०, २०२४ |307.53 |5 |1604.69 |8 |- |आठवडा ४१, २०२४ |305.13 |5 |1589.28 |5 |1628.91 |8 |- |आठवडा ४२, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1568.83 |5 |1595.94 |8 |- |आठवडा ४३, २०२४ |326.61 |4 |1675.11 |4 |1710.53 |6 |- |आठवडा ४४, २०२४ |302.04 |4 |1605.42 |5 |1640.45 |7 |- |आठवडा ४५, २०२४ |313.14 |4 |1632.44 |5 |1673.37 |7 |- |आठवडा ४६, २०२४ |307.54 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1660.51 |6 |- |आठवडा ४७, २०२४ |329.8 |5 |1646.53 |4 |1679.54 |7 |- |आठवडा ४८, २०२४ |325.14 |5 |1615.88 |4 |1661.67 |7 |- |आठवडा ४९, २०२४ |339.07 |4 |1642.63 |5 |1686.13 |8 |- |आठवडा ५०, २०२४ |320.93 |4 |1587.81 |5 |1634.79 |7 |- |आठवडा ५१, २०२४ |326 |5 |1628.15 |5 |1672.89 |7 |- |आठवडा ५२, २०२४ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1572 |5 |1610.61 |7 |- |आठवडा ५३, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1626.97 |8 |- |आठवडा १, २०२५ |317.92 |5 |1550.38 |5 |1600.06 |7 |- |आठवडा २, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1594.55 |9 |- |आठवडा ३, २०२५ |1577.74 |8 |- |आठवडा ४, २०२५ |307.77 |4 |1537.47 |9 |- |आठवडा ५, २०२५ |292.2 |5 |1496.48 |9 |- |आठवडा ६, २०२५ |328.06 |2 |1708.35 |4 |1757.59 |6 |- |आठवडा ७, २०२५ |318.97 |5 |1629.34 |5 |1665.16 |7 |- |आठवडा ८, २०२५ |293.83 |5 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1579.06 |8 |- |आठवडा ९, २०२५ |305.16 |5 |1661.1 |9 |- |आठवडा १०, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1578.58 |9 |- |आठवडा ११, २०२५ |334.98 |4 |1678.36 |5 |1717.9 |7 |- |आठवडा १२, २०२५ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="12" colspan="2" {{N/A}} |1544.6 |9 |- |आठवडा १३, २०२५ |1557.77 |9 |- |आठवडा १४, २०२५ |1566.95 |9 |- |आठवडा १६, २०२५ |1414.68 |10 |- |आठवडा १९, २०२५ |259.48 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २२, २०२५ |287.04 |5 |- |आठवडा २३, २०२५ |317.38 |5 |1535.46 |10 |- |आठवडा २४, २०२५ |296.19 |5 |1506.47 |10 |- |आठवडा २५, २०२५ |295.05 |5 |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २७, २०२५ |310.54 |5 |1512.98 |10 |- |आठवडा २८, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1509.22 |10 |- |आठवडा २९, २०२५ |1522.89 |10 |- |आठवडा ३०, २०२५ |320.26 |5 |1590.29 |5 |1646.37 |8 |- |आठवडा ३१, २०२५ |307.31 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1586.19 |8 |- |आठवडा ३२, २०२५ |329.73 |3 |1591.22 |5 |1658.19 |8 |- |आठवडा ३३, २०२५ |292.68 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1602.1 |8 |- |आठवडा ३४, २०२५ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1551.73 |9 |- |आठवडा ३५, २०२५ |1543.83 |8 |- |आठवडा ३६, २०२५ |1633.16 |7 |- |आठवडा ३७, २०२५ |291.62 |5 |1606.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२५ |rowspan="16" colspan="2" {{N/A}} |1571.52 |5 |1627.19 |8 |- |आठवडा ३९, २०२५ |1561.74 |5 |1624.6 |7 |- |आठवडा ४०, २०२५ |1630.86 |4 |1693.01 |6 |- |आठवडा ४१, २०२५ |1613.67 |4 |1670.28 |6 |- |आठवडा ४२, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1534.91 |8 |- |आठवडा ४३, २०२५ |1521.48 |5 |1576.6 |8 |- |आठवडा ४४, २०२५ |rowspan="10" colspan="2" {{N/A}} |1503.83 |9 |- |आठवडा ४५, २०२५ |1486.77 |8 |- |आठवडा ४६, २०२५ |1487.1 |9 |- |आठवडा ४७, २०२५ |1494.08 |9 |- |आठवडा ४८, २०२५ |1455.08 |9 |- |आठवडा ४९, २०२५ |1419.06 |9 |- |आठवडा ५०, २०२५ |1408.11 |8 |- |आठवडा ५१, २०२५ |1456.51 |9 |- |आठवडा ३, २०२६ |1352.26 |10 |- |आठवडा ५, २०२६ |1283.81 |10 |} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:स्टार प्रवाह]] nm0codxu17p8oqgbaz8bxwc55rdwg1t 2691428 2691427 2026-06-27T17:28:20Z ~2026-36917-25 184680 2691428 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = स्टार प्रवाह |चित्र = Star Pravah 2023.png |चित्रसाईज = |चित्र_माहिती = |चित्र२ = |सुरुवात = २४ नोव्हेंबर २००८ |चित्र स्वरूप = |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = स्टार इंडिया |मालक = [[डिझ्नी स्टार]] |ब्रीदवाक्य = मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] |जुने नाव = |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[प्रवाह पिक्चर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३ आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११.३० (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ ={{URL|https://www.hotstar.com/channels/star-pravah|स्टार प्रवाह}} [[डिझ्नी+ हॉटस्टार]]वर }} '''स्टार प्रवाह''' ही एक [[मराठी]] दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे, जी मराठी मनोरंजनात्मक मालिका व वास्तविक कार्यक्रम दाखवते. स्टार प्रवाह हे [[वॉल्ट डिझ्नी कंपनी इंडिया]] च्या उपकंपनी असलेल्या [[डिझ्नी स्टार]]च्या (माजी नाव ''स्टार इंडिया''), मालकीचे असून स्टार प्रवाहची सुरुवात २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी झाली. स्टार प्रवाह एचडी १ मे २०१६ रोजी सुरू झाले. दर रविवारी [[स्टार प्रवाह महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. ==इतिहास== स्टार प्रवाह ही स्टार इंडियाची मराठी वाहिनी आहे, स्टार जलशा या बंगाली वाहिनी नंतर २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी लाँच केले गेले आणि त्याच लोगोची कॉपी केली गेली, फक्त रंग लाल ऐवजी निळा होता. नवीन लोगो आणि ग्राफिक्स असलेली वाहिनी (बंगाली चॅनेल स्टार जलशाद्वारे १७ जून २०१२ ते १७ फेब्रुवारी २०१९ या कालावधीत वापरलेला लोगो आणि ग्राफिक्स). ३ फेब्रुवारी २०१४ रोजी वाहिनीला "स्वप्नांना पंख नवे" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. वाहिनीला परत १० ऑक्टोबर २०१६ रोजी "आता थांबायचं नाय" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. त्यानंतर परत एकदा २ डिसेंबर २०१९ रोजी "मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह!" या नवीन टॅगलाइनसह, नवीन लोगो आणि ग्राफिक्ससह वाहिनीने स्वतःला रिब्रँड केले. १ मे २०१६ रोजी, स्टार प्रवाह एचडी नावाच्या वाहिनीची हाय-डेफिनिशन फीड लाँच करण्यात आले. ==पुरस्कार व सोहळे== {| class="wikitable sortable" ! सुरू झाल्याचे वर्ष || कार्यक्रमाचे नाव |- |२०१४-२०१८ |''येरे येरे'' |- |२०१६ |''स्टार प्रवाह रत्न'' |- |२०२१-चालू |''[[स्टार प्रवाह परिवार पुरस्कार]]'' |- |२०२१-चालू |''स्टार प्रवाह गणेशोत्सव'' |- |२०२२ |''स्टार प्रवाह धुमधडाका'' |- |२०२३-चालू |''स्टार प्रवाह ढिंचॅक दिवाळी'' |} ==प्रसारित कार्यक्रम== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | ७ जुलै २०२५ | [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]] | दुपारी १ वाजता | |- | १६ डिसेंबर २०२४ | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | दुपारी १.३० वाजता | तमिळ मालिका इरामना रोजावे २ |- | १५ सप्टेंबर २०२५ | लपंडाव | दुपारी २ वाजता | |- | १९ जानेवारी २०२६ | तुझ्या सोबतीने | दुपारी २.३० वाजता | |- | १५ डिसेंबर २०२५ | [[वचन दिले तू मला]] | संध्या. ६.३० वाजता | बंगाली मालिका गीता एल.एल.बी. |- | २९ जून २०२६ | विसरु नको तू मला | संध्या. ७ वाजता | |- | १५ जून २०२६ | [[सुना येती घरा]] | संध्या. ७.३० वाजता | तमिळ मालिका पांडेयन स्टोर २ |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री ८ वाजता | हिंदी मालिका [[इस प्यार को क्या नाम दूँ]] |- | ५ डिसेंबर २०२२ | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.३० वाजता | तमिळ मालिका रोजा |- | १ जून २०२६ | पाठराखीण | रात्री ९ वाजता | हिंदी मालिका सपना बाबुल का... बिदाई |- | ३० मार्च २०२६ | आनंदी | रात्री ९.३० वाजता | हिंदी मालिका बंदिनी |- | २७ एप्रिल २०२६ | [[बाई तुझा आशीर्वाद]] | रात्री १० वाजता | तमिळ मालिका अय्यानार थुनाई |- | १८ मार्च २०२४ | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | रात्री १०.३० वाजता | हिंदी मालिका कहानी घर घर की |- | २७ मे २०२४ | येड लागलं प्रेमाचं | रात्री ११ वाजता | तेलुगू मालिका गोरिंटाकू |} ==नव्या मालिका== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | २० जुलै २०२६ | आमच्या लाडक्या नाईक बाई | संध्या. ६.३० वाजता | मल्याळम मालिका टीचरम्मा |- | rowspan="3"| लवकरच... | मराठी मीडियम | rowspan="2" {{TBA}} | बंगाली मालिका बांग्ला मीडियम |- | मी कात टाकली | |- | [[आता होऊ दे धिंगाणा]] ५ | शनि-रवि रात्री ९ वाजता | तमिळ कार्यक्रम एन्किट्टा मोधाडे |} ==जुन्या मालिका== # [[अग्निहोत्र (मालिका)|अग्निहोत्र]] # [[अग्निहोत्र २]] # [[अबोली (मालिका)|अबोली]] # [[आई कुठे काय करते!]] # [[कुन्या राजाची गं तू राणी]] # [[छत्रीवाली]] # [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा]] # [[ठिपक्यांची रांगोळी (मालिका)|ठिपक्यांची रांगोळी]] # [[तुझं नि माझं घर श्रीमंताचं]] # [[तुझेच मी गीत गात आहे]] # [[थोडं तुझं आणि थोडं माझं]] # [[दुर्वा (मालिका)|दुर्वा]] # [[देवयानी (मालिका)|देवयानी]] # [[नकळत सारे घडले]] # [[पिंकीचा विजय असो!]] # [[पुढचं पाऊल (मालिका)|पुढचं पाऊल]] # [[प्रेमाचा गेम सेम टू सेम]] # [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]] # [[फुलाला सुगंध मातीचा]] # [[मन उधाण वाऱ्याचे]] # [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]] # [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] # [[मुलगी झाली हो]] # [[मोलकरीण बाई - मोठी तिची सावली]] # [[रंग माझा वेगळा]] # [[राजा शिवछत्रपती (मालिका)|राजा शिवछत्रपती]] # [[लग्नाची बेडी (मालिका)|लग्नाची बेडी]] # [[लक्ष्मीच्या पाऊलांनी]] # [[लक्ष्य (मालिका)|लक्ष्य]] # [[लेक माझी लाडकी]] # [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]] # [[स्वप्नांच्या पलिकडले]] # [[सहकुटुंब सहपरिवार]] # [[साधी माणसं (मालिका)|साधी माणसं]] # [[स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा]] # [[सांग तू आहेस का?]] # [[सुख म्हणजे नक्की काय असतं!]] # आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत! # कोण होतीस तू, काय झालीस तू! # काजळमाया # उदे गं अंबे # जे३ जंक्शन # गोष्ट एका लग्नाची # गोष्ट एका कॉलेजची # गोष्ट एका आनंदीची # गोष्ट एका जप्तीची # कुकुचकू # असे का घडले? # जिवलगा # जीवलगा # चारचौघी # कुलस्वामिनी # कुळ स्वामिनी # दार उघडा ना गडे # अंतरपाट # वचन दिले तू मला # कशाला उद्याची बात # ओळख - ध्यास स्वप्नांचा # झुंज # बंध रेशमाचे # दोन किनारे दोघी आपण # तुजवीण सख्या रे # धर्मकन्या # सुवासिनी # अनोळखी दिशा # मांडला दोन घडीचा डाव # लक्ष्मी वर्सेस सरस्वती # पंचनामा # माधुरी मिडलक्लास # मानसीचा चित्रकार तो # मन धागा धागा जोडते नवा # आम्ही दोघे राजा राणी # आराधना # आंबट गोड # अरे वेड्या मना # बे दुणे दहा # प्रीती परी तुजवरी # रुंजी # लगोरी - मैत्री रिटर्न्स # जयोस्तुते # येक नंबर # तू जिवाला गुंतवावे # तुमचं आमचं सेम असतं # छोटी मालकीण # दुहेरी # नकुशी तरीही हवीहवीशी # नशीबवान # गं सहाजणी # गोठ # ललित २०५ # साथ दे तू मला # साता जल्माच्या गाठी # शतदा प्रेम करावे # तुझ्या इश्काचा नादखुळा # वैजू नंबर १ # नवे लक्ष्य # प्रेमा तुझा रंग कसा # प्रेमा तुझा रंग कसा २ # स्पेशल ५ # जय देवा श्री गणेशा # दख्खनचा राजा जोतिबा # श्री गुरुदेव दत्त # विठू माऊली # जय भवानी जय शिवाजी ===अनुवादित मालिका=== # ५ स्टार किचन # देवांचे देव महादेव # महाभारत # श्री गणेश # [[रामायण (मालिका)|रामायण]] # [[सत्यमेव जयते (दूरचित्रवाणी मालिका)|सत्यमेव जयते]] ==कथाबाह्य कार्यक्रम== # [[भांडा सौख्य भरे]] # [[मी होणार सुपरस्टार]] # [[मी होणार सुपरस्टार छोटे उस्ताद]] # शिट्टी वाजली रे # आता होऊन जाऊ द्या # आम्ही ट्रॅव्हलकर # कॉमेडी बिमेडी # ढाबळ एक तास टाइमपास # ढिंका चिका - कॉमेडीचा नवा फॉर्म्युला # एक टप्पा आऊट # जोडी जमली रे # जस्ट डान्स # किचनची सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा डान्सिंग सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा नच बलिये # मंडळ भारी आहे # नांदा सौख्य भरे # पोटोबा प्रसन्न # स्टार दरबार # सून सासू सून # सुप्रिया सचिन शो - जोडी तुझी माझी # विकता का उत्तर? # विसावा - एक घर मनासारखं # झेप ==टीआरपी== २०२१ च्या १४ व्या आठवड्यात, स्टार प्रवाह दहा सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या भारतीय पे प्लॅटफॉर्म दूरचित्रवाणी चॅनेलमध्ये 1341.11 AMAs सह दहाव्या स्थानावर सामील झाले. {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" !rowspan="2" | आठवडा आणि वर्ष !colspan="6" | BARC AMAs |- !मेगा सिटी !क्रमांक !हिंदी भाषिक मार्केट !क्रमांक !भारत !क्रमांक |- |आठवडा ३७, २०२१ |rowspan="23" colspan="2" {{N/A}} |1539.19 |5 |1556.26 |10 |- |आठवडा ३८, २०२१ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1551.06 |9 |- |आठवडा ४५, २०२१ |1517.06 |10 |- |आठवडा ४६, २०२१ |1576.53 |5 |1601.66 |8 |- |आठवडा ४७, २०२१ |1546.27 |5 |1568.70 |8 |- |आठवडा ४८, २०२१ |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1544.46 |10 |- |आठवडा ४९, २०२१ |1552.12 |10 |- |आठवडा १, २०२२ |1617.21 |10 |- |आठवडा २, २०२२ |1534.71 |10 |- |आठवडा ३, २०२२ |1513 |10 |- |आठवडा ९, २०२२ |1471.21 |5 |1495.43 |8 |- |आठवडा १०, २०२२ |1471.95 |5 |1497.25 |8 |- |आठवडा ११, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1482.54 |9 |- |आठवडा १२, २०२२ |1492.23 |10 |- |आठवडा १३, २०२२ |1442.28 |10 |- |आठवडा १४, २०२२ |1487.64 |5 |1517.08 |8 |- |आठवडा १५, २०२२ |1341.36 |5 |1363.42 |8 |- |आठवडा १६, २०२२ |1406.77 |5 |1424.58 |9 |- |आठवडा १७, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1416.39 |9 |- |आठवडा १९, २०२२ |1350.4 |10 |- |आठवडा २१, २०२२ |1381.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२२ |1480.72 |5 |1507.05 |8 |- |आठवडा २३, २०२२ |1381.56 |5 |1405.59 |9 |- |आठवडा २४, २०२२ |291.28 |5 |1474.45 |5 |1504.76 |9 |- |आठवडा २५, २०२२ |287.99 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २८, २०२२ |rowspan="9" colspan="2" {{N/A}} |1532.94 |9 |- |आठवडा २९, २०२२ |1504.15 |8 |- |आठवडा ३०, २०२२ |1440.66 |10 |- |आठवडा ३१, २०२२ |1514.69 |9 |- |आठवडा ३२, २०२२ |1500.53 |5 |1523.61 |9 |- |आठवडा ३३, २०२२ |1565.54 |5 |1593.55 |8 |- |आठवडा ३४, २०२२ |1584.93 |5 |1609.75 |7 |- |आठवडा ३५, २०२२ |colspan="2" {{N/A}} |1429.83 |10 |- |आठवडा ३७, २०२२ |1626.5 |4 |1649.99 |6 |- |आठवडा ३८, २०२२ |280.84 |5 |1565.88 |4 |1587.26 |6 |- |आठवडा ३९, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1487.64 |5 |1509.02 |7 |- |आठवडा ४०, २०२२ |1550.58 |5 |1575.49 |7 |- |आठवडा ४१, २०२२ |281.01 |5 |1572.55 |5 |1599.75 |8 |- |आठवडा ४२, २०२२ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1595.63 |5 |1616.71 |7 |- |आठवडा ४३, २०२२ |1562.95 |5 |1585.67 |7 |- |आठवडा ४४, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1667.66 |8 |- |आठवडा ४५, २०२२ |1669.9 |8 |- |आठवडा ४६, २०२२ |293.21 |5 |1639.66 |5 |1660.83 |7 |- |आठवडा ४७, २०२२ |288.15 |5 |1640.03 |5 |1662.68 |7 |- |आठवडा ४८, २०२२ |286.02 |5 |1651.62 |5 |1675.98 |7 |- |आठवडा ४९, २०२२ |284.08 |5 |1616.36 |5 |1643.6 |7 |- |आठवडा ५०, २०२२ |298.07 |5 |1602 |5 |1627.25 |7 |- |आठवडा ५१, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1534.69 |5 |1559 |8 |- |आठवडा ५२, २०२२ |1585.68 |5 |1610.02 |8 |- |आठवडा १, २०२३ |276.4 |5 |1596.73 |5 |1619.82 |7 |- |आठवडा २, २०२३ |292.83 |4 |1624.55 |5 |1644.4 |7 |- |आठवडा ३, २०२३ |314.32 |4 |1711.93 |5 |1732.54 |7 |- |आठवडा ४, २०२३ |307.1 |4 |1630.69 |5 |1648.57 |7 |- |आठवडा ५, २०२३ |303.49 |4 |1627.73 |5 |1646.8 |7 |- |आठवडा ६, २०२३ |292.82 |4 |1603.74 |5 |1625.13 |7 |- |आठवडा ७, २०२३ |298.62 |4 |1646.78 |5 |1672.17 |7 |- |आठवडा ८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1222.15 |5 |1246.77 |8 |- |आठवडा ९, २०२३ |290.3 |4 |1617.14 |4 |1638.73 |7 |- |आठवडा १०, २०२३ |284.31 |5 |1583.58 |5 |1602.8 |8 |- |आठवडा ११, २०२३ |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1568.32 |5 |1583.43 |8 |- |आठवडा १२, २०२३ |1586.79 |4 |1601.86 |7 |- |आठवडा १३, २०२३ |1511.79 |4 |1526.8 |7 |- |आठवडा १४, २०२३ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1404.25 |9 |- |आठवडा २०, २०२३ |1379.8 |10 |- |आठवडा २१, २०२३ |1336.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२३ |1432.9 |5 |1455.53 |9 |- |आठवडा २३, २०२३ |286.07 |5 |1450.61 |5 |1475.28 |9 |- |आठवडा २४, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1391.97 |5 |1413.13 |9 |- |आठवडा २५, २०२३ |297.47 |5 |1508.04 |5 |1529.61 |8 |- |आठवडा २६, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1508.18 |10 |- |आठवडा २७, २०२३ |311.63 |5 |1586.14 |9 |- |आठवडा २८, २०२३ |305.63 |5 |1576.27 |9 |- |आठवडा २९, २०२३ |305.11 |4 |1604.36 |9 |- |आठवडा ३०, २०२३ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1538.86 |10 |- |आठवडा ३१, २०२३ |1590.24 |10 |- |आठवडा ३२, २०२३ |300.09 |4 |1560.37 |10 |- |आठवडा ३३, २०२३ |312.78 |4 |1645.59 |5 |1666.5 |8 |- |आठवडा ३४, २०२३ |359.56 |2 |1773.39 |3 |1793.95 |5 |- |आठवडा ३५, २०२३ |319.48 |3 |1637.29 |5 |1656.78 |8 |- |आठवडा ३६, २०२३ |342.24 |2 |1726.76 |4 |1749.07 |7 |- |आठवडा ३७, २०२३ |326.07 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1643.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1493.7 |10 |- |आठवडा ३९, २०२३ |315.15 |5 |1606.96 |5 |1628.03 |8 |- |आठवडा ४०, २०२३ |371.71 |4 |1845.97 |3 |1868.71 |5 |- |आठवडा ४१, २०२३ |354.49 |5 |1746.04 |4 |1765.6 |7 |- |आठवडा ४२, २०२३ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1728.18 |4 |1748.5 |7 |- |आठवडा ४३, २०२३ |1688.71 |5 |1709.19 |8 |- |आठवडा ४४, २०२३ |1688.53 |5 |1709 |8 |- |आठवडा ४५, २०२३ |1688.86 |5 |1709.35 |8 |- |आठवडा ४६, २०२३ |314.47 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1602.99 |9 |- |आठवडा ४७, २०२३ |334.4 |5 |1761.59 |4 |1782.84 |6 |- |आठवडा ४८, २०२३ |340.02 |5 |1774.83 |3 |1797.74 |5 |- |आठवडा ४९, २०२३ |330.75 |3 |1733.14 |4 |1753.03 |6 |- |आठवडा ५०, २०२३ |345.59 |4 |1748.28 |4 |1773.41 |6 |- |आठवडा ५१, २०२३ |350.51 |4 |1787.22 |4 |1812.24 |6 |- |आठवडा ५२, २०२३ |334.81 |4 |1720.19 |5 |1743.27 |7 |- |आठवडा १, २०२४ |331.16 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1752.61 |8 |- |आठवडा २, २०२४ |328.3 |4 |1692.61 |5 |1717.1 |8 |- |आठवडा ३, २०२४ |335.95 |4 |1701.59 |4 |1727.75 |7 |- |आठवडा ४, २०२४ |313.03 |4 |1595.58 |5 |1619.65 |7 |- |आठवडा ५, २०२४ |324.83 |4 |1639.19 |4 |1663.48 |7 |- |आठवडा ६, २०२४ |340.76 |4 |1699.56 |3 |1729.21 |5 |- |आठवडा ७, २०२४ |335.94 |4 |1669.05 |3 |1697.39 |5 |- |आठवडा ८, २०२४ |330.64 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1616.1 |7 |- |आठवडा ९, २०२४ |328.81 |4 |1588.34 |5 |1609.17 |8 |- |आठवडा १०, २०२४ |340.62 |4 |1674.46 |3 |1700.32 |5 |- |आठवडा ११, २०२४ |362.68 |3 |1764.45 |3 |1793.48 |5 |- |आठवडा १२, २०२४ |'''391.66''' |1 |'''1917.04''' |3 |'''1944.9''' |5 |- |आठवडा १३, २०२४ |343.27 |4 |1720.83 |5 |1745.54 |7 |- |आठवडा १४, २०२४ |333.75 |4 |1678.56 |5 |1701.37 |7 |- |आठवडा १५, २०२४ |324.31 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1661.26 |8 |- |आठवडा १६, २०२४ |300.91 |4 |1466.09 |9 |- |आठवडा १७, २०२४ |329.14 |4 |1473.76 |5 |1497.09 |8 |- |आठवडा १८, २०२४ |313.84 |4 |1475.98 |5 |1503.38 |8 |- |आठवडा १९, २०२४ |308.96 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1480.3 |8 |- |आठवडा २०, २०२४ |290.19 |4 |1355.01 |10 |- |आठवडा २१, २०२४ |303.99 |4 |1445.34 |9 |- |आठवडा २२, २०२४ |310.75 |3 |1571.52 |5 |1599.8 |7 |- |आठवडा २३, २०२४ |313.07 |3 |1467.74 |5 |1491.59 |7 |- |आठवडा २४, २०२४ |331.61 |3 |colspan="2" {{N/A}} |1518.06 |9 |- |आठवडा २५, २०२४ |318.92 |4 |1513.29 |5 |1534.75 |8 |- |आठवडा २६, २०२४ |319.09 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1524.55 |10 |- |आठवडा २७, २०२४ |313.37 |3 |1514.53 |9 |- |आठवडा २८, २०२४ |318.09 |3 |1491.43 |5 |1518.17 |8 |- |आठवडा २९, २०२४ |325 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1577.98 |9 |- |आठवडा ३०, २०२४ |335.81 |4 |1602.54 |9 |- |आठवडा ३१, २०२४ |343.55 |3 |1689.2 |5 |1711.82 |7 |- |आठवडा ३२, २०२४ |329.03 |4 |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1621.83 |9 |- |आठवडा ३३, २०२४ |310.4 |4 |1549.35 |9 |- |आठवडा ३४, २०२४ |296.72 |5 |1498.66 |9 |- |आठवडा ३५, २०२४ |307.97 |5 |1681.19 |8 |- |आठवडा ३६, २०२४ |356.7 |3 |1797.18 |4 |1838.66 |6 |- |आठवडा ३७, २०२४ |310 |5 |1611.89 |5 |1651.56 |8 |- |आठवडा ३८, २०२४ |318.17 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1715.5 |8 |- |आठवडा ३९, २०२४ |313.2 |5 |1661.08 |8 |- |आठवडा ४०, २०२४ |307.53 |5 |1604.69 |8 |- |आठवडा ४१, २०२४ |305.13 |5 |1589.28 |5 |1628.91 |8 |- |आठवडा ४२, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1568.83 |5 |1595.94 |8 |- |आठवडा ४३, २०२४ |326.61 |4 |1675.11 |4 |1710.53 |6 |- |आठवडा ४४, २०२४ |302.04 |4 |1605.42 |5 |1640.45 |7 |- |आठवडा ४५, २०२४ |313.14 |4 |1632.44 |5 |1673.37 |7 |- |आठवडा ४६, २०२४ |307.54 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1660.51 |6 |- |आठवडा ४७, २०२४ |329.8 |5 |1646.53 |4 |1679.54 |7 |- |आठवडा ४८, २०२४ |325.14 |5 |1615.88 |4 |1661.67 |7 |- |आठवडा ४९, २०२४ |339.07 |4 |1642.63 |5 |1686.13 |8 |- |आठवडा ५०, २०२४ |320.93 |4 |1587.81 |5 |1634.79 |7 |- |आठवडा ५१, २०२४ |326 |5 |1628.15 |5 |1672.89 |7 |- |आठवडा ५२, २०२४ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1572 |5 |1610.61 |7 |- |आठवडा ५३, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1626.97 |8 |- |आठवडा १, २०२५ |317.92 |5 |1550.38 |5 |1600.06 |7 |- |आठवडा २, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1594.55 |9 |- |आठवडा ३, २०२५ |1577.74 |8 |- |आठवडा ४, २०२५ |307.77 |4 |1537.47 |9 |- |आठवडा ५, २०२५ |292.2 |5 |1496.48 |9 |- |आठवडा ६, २०२५ |328.06 |2 |1708.35 |4 |1757.59 |6 |- |आठवडा ७, २०२५ |318.97 |5 |1629.34 |5 |1665.16 |7 |- |आठवडा ८, २०२५ |293.83 |5 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1579.06 |8 |- |आठवडा ९, २०२५ |305.16 |5 |1661.1 |9 |- |आठवडा १०, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1578.58 |9 |- |आठवडा ११, २०२५ |334.98 |4 |1678.36 |5 |1717.9 |7 |- |आठवडा १२, २०२५ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="12" colspan="2" {{N/A}} |1544.6 |9 |- |आठवडा १३, २०२५ |1557.77 |9 |- |आठवडा १४, २०२५ |1566.95 |9 |- |आठवडा १६, २०२५ |1414.68 |10 |- |आठवडा १९, २०२५ |259.48 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २२, २०२५ |287.04 |5 |- |आठवडा २३, २०२५ |317.38 |5 |1535.46 |10 |- |आठवडा २४, २०२५ |296.19 |5 |1506.47 |10 |- |आठवडा २५, २०२५ |295.05 |5 |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २७, २०२५ |310.54 |5 |1512.98 |10 |- |आठवडा २८, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1509.22 |10 |- |आठवडा २९, २०२५ |1522.89 |10 |- |आठवडा ३०, २०२५ |320.26 |5 |1590.29 |5 |1646.37 |8 |- |आठवडा ३१, २०२५ |307.31 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1586.19 |8 |- |आठवडा ३२, २०२५ |329.73 |3 |1591.22 |5 |1658.19 |8 |- |आठवडा ३३, २०२५ |292.68 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1602.1 |8 |- |आठवडा ३४, २०२५ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1551.73 |9 |- |आठवडा ३५, २०२५ |1543.83 |8 |- |आठवडा ३६, २०२५ |1633.16 |7 |- |आठवडा ३७, २०२५ |291.62 |5 |1606.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२५ |rowspan="16" colspan="2" {{N/A}} |1571.52 |5 |1627.19 |8 |- |आठवडा ३९, २०२५ |1561.74 |5 |1624.6 |7 |- |आठवडा ४०, २०२५ |1630.86 |4 |1693.01 |6 |- |आठवडा ४१, २०२५ |1613.67 |4 |1670.28 |6 |- |आठवडा ४२, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1534.91 |8 |- |आठवडा ४३, २०२५ |1521.48 |5 |1576.6 |8 |- |आठवडा ४४, २०२५ |rowspan="10" colspan="2" {{N/A}} |1503.83 |9 |- |आठवडा ४५, २०२५ |1486.77 |8 |- |आठवडा ४६, २०२५ |1487.1 |9 |- |आठवडा ४७, २०२५ |1494.08 |9 |- |आठवडा ४८, २०२५ |1455.08 |9 |- |आठवडा ४९, २०२५ |1419.06 |9 |- |आठवडा ५०, २०२५ |1408.11 |8 |- |आठवडा ५१, २०२५ |1456.51 |9 |- |आठवडा ३, २०२६ |1352.26 |10 |- |आठवडा ५, २०२६ |1283.81 |10 |} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:स्टार प्रवाह]] i4cyujyu0laypvicvsni805x52hmj6t 0 63161 2691381 2688911 2026-06-27T12:31:28Z ~2026-37053-56 184678 /* */ 2691381 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट चळवळ चरित्र | नाव = लहुजी राघोजी साळवे | चित्र = | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = | जन्मदिनांक = [[नोव्हेंबर १४]], [[इ.स. १७९४]] | जन्मस्थान = [[नारायणपूर]], [[पुरंदर जिल्हा]] ([[महाराष्ट्र]]), [[ब्रिटिश भारत]] | मृत्युदिनांक = [[फेब्रुवारी १७]], [[इ.स. १८८१]] | मृत्युस्थान = [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | चळवळ = [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा]] | संघटना = | ग्रंथलेखन = | पुरस्कार = | स्मारके = | धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]] | प्रभावित = [[महात्मा फुले]], [[वासुदेव बळवंत फडके ]], [[बाळ गंगाधर टिळक]] | वडील नाव = राघोजी साळवे | आई नाव = विठाबाई साळवे | पत्नी नाव = नाही | स्वाक्षरी चित्र = | तळटिपा = }} '''आद्यक्रांतीगुरू लहुजी राघोजी साळवे''' (१४ नोव्हेंबर १७९४ - १७ फेब्रुवारी १८८१) हे भारतीय क्रांतिकारक होते. काहीवेळा त्यांचा उल्लेख 'लहुजी वस्ताद' नावाने देखील केला जातो. लहुजींचा जन्म [[पुरंदर किल्ला|पुरंदर किल्ल्याच्या]] पायथ्याशी असलेल्या नारायणपूर गावच्या नारायण पेठेमधील पूर्वीच्या मांगवाड्यातील एका हिंदू [[मांग]] कुटुंबात झाला.{{संदर्भ हवा}} लहूजींना युद्धकलेचे प्रशिक्षण त्यांच्या घरातील पुरुषांकडून मिळाले होते.{{संदर्भ हवा}} त्यांचे वडील राघोजी साळवे देखील लढवय्ये होते.{{संदर्भ हवा}} [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या]] सैन्यात लहुजींचे पूर्वज काम करत.{{संदर्भ हवा}} पुरंदर किल्ल्याच्या सरंक्षणाची जबाबदारी लहुजींच्या आजोबांकडे सोपवली गेली होती.{{संदर्भ हवा}} त्यांच्या कामगिरींमुळे शिवाजी महाराजांनी लहुजींच्या पूर्वजांना "राऊत" ही पदवी दिली होती.{{संदर्भ हवा}} दांड पट्टा चालवणे, तलवारबाजी, घोडेस्वारी, बंदूक चालवणे व निशाणेबाजी या सर्व युद्धकलेमध्ये लहुजी निपुण होते.{{संदर्भ हवा}} देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी ‘मवाळपंथी नव्हे तर जहाल क्रांतिकारक’ निर्माण करण्याचे त्यांनी ठरविले. त्यासाठी त्यांनी युद्धकलेचे शिक्षण तरुणांना देण्यासाठी इ.स. १८२२ मध्ये रास्ता पेठ, पुणे येथे तालीम युद्ध कलाकौशल्य प्रशिक्षण केंद्र सुरू केले.{{संदर्भ हवा}} या प्रशिक्षण केंद्रात सर्वच समाजांतील युवक तालीम घेण्यासाठी येऊ लागले. यात प्रामुख्याने [[बाळ गंगाधर टिळक]], [[वासुदेव बळवंत फडके]], [[महात्मा फुले]], [[गोपाळ गणेश आगरकर]], [[चापेकर बंधू]], क्रांतिभाऊ खरे, क्रांतिवीर नाना दरबारे, रावबहाद्दूर सदाशिवराव गोवंडे, नाना मोरोजी, क्रांतिवीर मोरो विठ्ठल बाळवेकर, क्रांतिवीर नाना छत्रे, महात्मा फुलेंचे सहकारी वाळवेकर आणि परांजपे हे देखील लहुजी साळवे यांच्या आखाड्यात शिकले.{{संदर्भ हवा}} २० जुलै १८७९ रोजी इंग्रजांनी वासुदेव बळवंत फडके यांना ‘देवरनावडगा’ मुक्कामी रात्री झोपेत असताना पकडले व त्यांच्यावर राजद्रोहाचा खटला भरला. ७ नोव्हेंबर १८७९ रोजी वासुदेव फडके यांना जन्मठेपेची शिक्षा ठोठावली. लहुजींच्या मनावर खूप मोठा आघात झाला. १७ फेब्रुवारी १८८१ रोजी पुण्याच्या संगमपुराच्या परिसरात एका घरामध्ये लहुजी साळवेंची प्राणज्योत मावळली व एका महाक्रांतिपर्वाचा शेवट झाला. क्रांतिवीर लहुजी साळवेंच्या समाधी संगमवाडी (पुणे) {<ref>{{cite web |title=साळवे, लहुजी राघोजी - मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती |url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/25700/ |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:साळवे, लहुजी}} [[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक]] [[वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक]] [[वर्ग:इ.स. १७९४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १८८१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:दलित व्यक्ती]] psv0m500h500ecvs342y1aqvzl7b3by 2691382 2691381 2026-06-27T12:44:31Z ~2026-37053-56 184678 /* */ मराठी विश्वकोश संदर्भ जोडला 2691382 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट चळवळ चरित्र | नाव = लहुजी राघोजी साळवे | चित्र = | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = | जन्मदिनांक = [[नोव्हेंबर १४]], [[इ.स. १७९४]] | जन्मस्थान = [[नारायणपूर]], [[पुरंदर जिल्हा]] ([[महाराष्ट्र]]), [[ब्रिटिश भारत]] | मृत्युदिनांक = [[फेब्रुवारी १७]], [[इ.स. १८८१]] | मृत्युस्थान = [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | चळवळ = [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा]] | संघटना = | ग्रंथलेखन = | पुरस्कार = | स्मारके = | धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]] | प्रभावित = [[महात्मा फुले]], [[वासुदेव बळवंत फडके ]], [[बाळ गंगाधर टिळक]] | वडील नाव = राघोजी साळवे | आई नाव = विठाबाई साळवे | पत्नी नाव = नाही | स्वाक्षरी चित्र = | तळटिपा = }} '''आद्यक्रांतीगुरू लहुजी राघोजी साळवे''' (१४ नोव्हेंबर १७९४ - १७ फेब्रुवारी १८८१) हे भारतीय क्रांतिकारक होते. काहीवेळा त्यांचा उल्लेख 'लहुजी वस्ताद' नावाने देखील केला जातो. लहुजींचा जन्म [[पुरंदर किल्ला|पुरंदर किल्ल्याच्या]] पायथ्याशी असलेल्या नारायणपूर गावच्या नारायण पेठेमधील पूर्वीच्या मांगवाड्यातील एका हिंदू [[मांग]] कुटुंबात झाला.{{संदर्भ हवा}} लहूजींना युद्धकलेचे प्रशिक्षण त्यांच्या घरातील पुरुषांकडून मिळाले होते.{{संदर्भ हवा}} त्यांचे वडील राघोजी साळवे देखील लढवय्ये होते.{{संदर्भ हवा}} [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या]] सैन्यात लहुजींचे पूर्वज काम करत.{{संदर्भ हवा}} पुरंदर किल्ल्याच्या सरंक्षणाची जबाबदारी लहुजींच्या आजोबांकडे सोपवली गेली होती.{{संदर्भ हवा}} त्यांच्या कामगिरींमुळे शिवाजी महाराजांनी लहुजींच्या पूर्वजांना "राऊत" ही पदवी दिली होती.{{संदर्भ हवा}} दांड पट्टा चालवणे, तलवारबाजी, घोडेस्वारी, बंदूक चालवणे व निशाणेबाजी या सर्व युद्धकलेमध्ये लहुजी निपुण होते.{{संदर्भ हवा}} देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी ‘मवाळपंथी नव्हे तर जहाल क्रांतिकारक’ निर्माण करण्याचे त्यांनी ठरविले. त्यासाठी त्यांनी युद्धकलेचे शिक्षण तरुणांना देण्यासाठी इ.स. १८२२ मध्ये रास्ता पेठ, पुणे येथे तालीम युद्ध कलाकौशल्य प्रशिक्षण केंद्र सुरू केले.{{संदर्भ हवा}} या प्रशिक्षण केंद्रात सर्वच समाजांतील युवक तालीम घेण्यासाठी येऊ लागले. यात प्रामुख्याने [[बाळ गंगाधर टिळक]], [[वासुदेव बळवंत फडके]], [[महात्मा फुले]], [[गोपाळ गणेश आगरकर]], [[चापेकर बंधू]], क्रांतिभाऊ खरे, क्रांतिवीर नाना दरबारे, रावबहाद्दूर सदाशिवराव गोवंडे, नाना मोरोजी, क्रांतिवीर मोरो विठ्ठल बाळवेकर, क्रांतिवीर नाना छत्रे, महात्मा फुलेंचे सहकारी वाळवेकर आणि परांजपे हे देखील लहुजी साळवे यांच्या आखाड्यात शिकले.{{संदर्भ हवा}} २० जुलै १८७९ रोजी इंग्रजांनी वासुदेव बळवंत फडके यांना ‘देवरनावडगा’ मुक्कामी रात्री झोपेत असताना पकडले व त्यांच्यावर राजद्रोहाचा खटला भरला. ७ नोव्हेंबर १८७९ रोजी वासुदेव फडके यांना जन्मठेपेची शिक्षा ठोठावली. लहुजींच्या मनावर खूप मोठा आघात झाला. १७ फेब्रुवारी १८८१ रोजी पुण्याच्या संगमपुराच्या परिसरात एका घरामध्ये लहुजी साळवेंची प्राणज्योत मावळली व एका महाक्रांतिपर्वाचा शेवट झाला. क्रांतिवीर लहुजी साळवेंच्या समाधी संगमवाडी (पुणे)<ref>{{cite web |title=साळवे, लहुजी राघोजी - मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती |url=https://marathi.gov.in |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:साळवे, लहुजी}} [[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक]] [[वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक]] [[वर्ग:इ.स. १७९४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १८८१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:दलित व्यक्ती]] 3hqwzvieqy0xcoja98apfojndhejzcj 2691383 2691382 2026-06-27T12:45:42Z ~2026-37053-56 184678 मराठी विश्वकोश संदर्भ जोडला आहे. 2691383 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} <ref>{{cite web |title=साळवे, लहुजी राघोजी - मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती |url=https://marathi.gov.in |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ}}</ref> {{माहितीचौकट चळवळ चरित्र | नाव = लहुजी राघोजी साळवे | चित्र = | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = | जन्मदिनांक = [[नोव्हेंबर १४]], [[इ.स. १७९४]] | जन्मस्थान = [[नारायणपूर]], [[पुरंदर जिल्हा]] ([[महाराष्ट्र]]), [[ब्रिटिश भारत]] | मृत्युदिनांक = [[फेब्रुवारी १७]], [[इ.स. १८८१]] | मृत्युस्थान = [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | चळवळ = [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा]] | संघटना = | ग्रंथलेखन = | पुरस्कार = | स्मारके = | धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदू]] | प्रभावित = [[महात्मा फुले]], [[वासुदेव बळवंत फडके ]], [[बाळ गंगाधर टिळक]] | वडील नाव = राघोजी साळवे | आई नाव = विठाबाई साळवे | पत्नी नाव = नाही | स्वाक्षरी चित्र = | तळटिपा = }} '''आद्यक्रांतीगुरू लहुजी राघोजी साळवे''' (१४ नोव्हेंबर १७९४ - १७ फेब्रुवारी १८८१) हे भारतीय क्रांतिकारक होते. काहीवेळा त्यांचा उल्लेख 'लहुजी वस्ताद' नावाने देखील केला जातो. लहुजींचा जन्म [[पुरंदर किल्ला|पुरंदर किल्ल्याच्या]] पायथ्याशी असलेल्या नारायणपूर गावच्या नारायण पेठेमधील पूर्वीच्या मांगवाड्यातील एका हिंदू [[मांग]] कुटुंबात झाला.{{संदर्भ हवा}} लहूजींना युद्धकलेचे प्रशिक्षण त्यांच्या घरातील पुरुषांकडून मिळाले होते.{{संदर्भ हवा}} त्यांचे वडील राघोजी साळवे देखील लढवय्ये होते.{{संदर्भ हवा}} [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या]] सैन्यात लहुजींचे पूर्वज काम करत.{{संदर्भ हवा}} पुरंदर किल्ल्याच्या सरंक्षणाची जबाबदारी लहुजींच्या आजोबांकडे सोपवली गेली होती.{{संदर्भ हवा}} त्यांच्या कामगिरींमुळे शिवाजी महाराजांनी लहुजींच्या पूर्वजांना "राऊत" ही पदवी दिली होती.{{संदर्भ हवा}} दांड पट्टा चालवणे, तलवारबाजी, घोडेस्वारी, बंदूक चालवणे व निशाणेबाजी या सर्व युद्धकलेमध्ये लहुजी निपुण होते.{{संदर्भ हवा}} देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी ‘मवाळपंथी नव्हे तर जहाल क्रांतिकारक’ निर्माण करण्याचे त्यांनी ठरविले. त्यासाठी त्यांनी युद्धकलेचे शिक्षण तरुणांना देण्यासाठी इ.स. १८२२ मध्ये रास्ता पेठ, पुणे येथे तालीम युद्ध कलाकौशल्य प्रशिक्षण केंद्र सुरू केले.{{संदर्भ हवा}} या प्रशिक्षण केंद्रात सर्वच समाजांतील युवक तालीम घेण्यासाठी येऊ लागले. यात प्रामुख्याने [[बाळ गंगाधर टिळक]], [[वासुदेव बळवंत फडके]], [[महात्मा फुले]], [[गोपाळ गणेश आगरकर]], [[चापेकर बंधू]], क्रांतिभाऊ खरे, क्रांतिवीर नाना दरबारे, रावबहाद्दूर सदाशिवराव गोवंडे, नाना मोरोजी, क्रांतिवीर मोरो विठ्ठल बाळवेकर, क्रांतिवीर नाना छत्रे, महात्मा फुलेंचे सहकारी वाळवेकर आणि परांजपे हे देखील लहुजी साळवे यांच्या आखाड्यात शिकले.{{संदर्भ हवा}} २० जुलै १८७९ रोजी इंग्रजांनी वासुदेव बळवंत फडके यांना ‘देवरनावडगा’ मुक्कामी रात्री झोपेत असताना पकडले व त्यांच्यावर राजद्रोहाचा खटला भरला. ७ नोव्हेंबर १८७९ रोजी वासुदेव फडके यांना जन्मठेपेची शिक्षा ठोठावली. लहुजींच्या मनावर खूप मोठा आघात झाला. १७ फेब्रुवारी १८८१ रोजी पुण्याच्या संगमपुराच्या परिसरात एका घरामध्ये लहुजी साळवेंची प्राणज्योत मावळली व एका महाक्रांतिपर्वाचा शेवट झाला. क्रांतिवीर लहुजी साळवेंच्या समाधी संगमवाडी (पुणे)<ref>{{cite web |title=साळवे, लहुजी राघोजी - मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती |url=https://marathi.gov.in |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:साळवे, लहुजी}} [[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक]] [[वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक]] [[वर्ग:इ.स. १७९४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १८८१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:दलित व्यक्ती]] pbkfs9t0896ro861p088qi6c782n17s 0 73396 2691440 2653936 2026-06-28T01:07:38Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691440 wikitext text/x-wiki {{अशुद्धलेखन}} [[चित्र:Borough tube station lifts 01.jpg|right|thumb|300px|लंडन येथील भूमिगत स्थानकाच्या निम्न पातळीवरील उद्वाहक. तेथील लाल बाण हे प्रत्येक उद्वाहकाची स्थिती व प्रवासाची दिशा दर्शवितात.]] [[Image:U-Bahn Berlin Alexanderplatz Elevator.JPG|thumb|300px|[[बर्लिन]]मधील या उद्वाहकास आतील काय काम सुरू आहे हे बघण्यासाठी काचेच्या भिंती आहेत.]] [[Image:Lift.JPG|thumb|230px|सिंगापूरचे राष्ट्रीय विद्यापिठात असलेले एक उद्वाहक.]] [[Image:Chief Secretary Stairwell 237.JPG|thumb|230px|सन १८९५ मधील एक तारांची जाळी लावलेला उद्वाहक]] '''उद्वाहक''' ('''इंग्रजी:''' Lift किंवा Elevator ) हे ईमारतीच्या विविध मजल्यांवर सामान वा प्रवासी पोचविणारे, सरळ उभे चालणारे, एक प्रकारचे परिवहन आहे. त्यांना बल हे विद्युतचलित मोटर्स द्वारे मिळते ज्या एकतर खेच केबल व प्रती-वजनप्रणाली चालवितात किंवा दट्ट्या उचलण्यास तरल पदार्थ पंप करतात. इंग्रजी भाषेव्यतिरिक्त इतर भाषेत, ऍलिव्हेटर किंवा लिफ्ट या शब्दास उसने घेउन केलेले प्रतीशब्द आहेत. अपंगांची चाकांची खुर्ची नेण्यासाठी तयार केलेल्या कायद्यानुसार, बहुमजली नवीन ईमारतींमध्ये उद्वाहक ही कायद्यानुसार केलेली विशेष तरतुद आहे, विशेषतः तेथे, जेथे चाकांची खुर्ची चालण्यासाठी उताराचा जिना तयार करता येउ शकत नाही. ==आरेखन== {{Details|#Traction elevators}} काही वाद घालतात की उद्वाहक हे साधारण दोर वा साखळी वापरून तयार केलेले उचलयंत्र आहे. उद्वाहक हा एक प्रकारचा, यंत्रांच्या सहाय्याने खेचता येणारा वा ढकलल्या जाणारा तराफाच होय. आधुनिक उद्वाहकात, पिंजरा वा कार,एका तराफ्यावर बसवलेला असून तो एका खास तयार केलेल्या सर्व बाजुंनी बंद पोकळीत चालतो.जुन्या जमान्यात उद्वाहक हे वाफ व पाण्याचे सहाय्याने चालत असत. खेच उद्वाहकात, पिंजरे हे लोखंडी दोरांच्या व फिरक्यांच्या सहाय्याने चालतात. पिंजऱ्यांचे वजन हे खास तयार केलेल्या प्रतीवजन-प्रणाली द्वारे संतुलित केल्या जाते. कधी-कधी अशी सोय केली असते की दोन उद्वाहक परस्परांविरोधी दिशेने चालतात जे एकमेकांचे प्रतीवजन असतात. दोर आणि फिरक्यांमधील घर्षण खेच उत्पन्न करते व वजन उचलल्या जाते म्हणुन यास इंग्रजीत 'लिफ्ट' (वर-उचल) म्हणतात. {{Details|#Hydraulic elevators}} तरलशास्त्राच्या तत्त्वांवर चालणारे उद्वाहक हे जमिनीखाली वा जमिनीवर असणाऱ्या दट्ट्यांवर तरल पदार्थाचा दाब निर्माण करून पिंजरा वर वा खाली नेतात. यात असलेला दुसरा प्रकार म्हणजे दोर व तरलत्व-बल यांचे मिश्रण आहे.अत्याधुनिक व अलिकडचा प्रकारात,कायम पृथ्वी-चुंबक मोटर्स,यंत्र-खोली विरहीत रुळ,गीअर{{मराठी शब्द सुचवा}}विरहीत यंत्र आणि मायक्रोप्रोसेसर नियंत्रक वापरल्या जातात. नवीन उभारणीत वापरण्यात आलेले तंत्रज्ञान हे विविध बाबींवर अवलंबुन असते.तरलतत्त्वावर चालणारे उद्वाहक हे स्वस्त असतात परंतु एका विशिष्ट उंचीपेक्षा जास्त उंच दंडगोलक उभारणे हे अप्रायोगिक होते जेंव्हा,उद्वाहक नेण्यासाठीची उंची जास्त असते.सात मजली ईमारतींपेक्षा जास्त उंचीसाठी, खेच-उद्वाहक वापरण्यात यावेत. उद्वाहक हे मोठ्या प्रमाणावर धंदा करण्यास व त्याच्या सुट्या भागांचे मोठ्या प्रमाणात उत्पादन करण्यास अनुकुल आहेत.परंतु,प्रत्येक ईमारतींची वेगवेगळी मागणी राहते जसे,वेगवेगळे मजले व त्याच्या उंची,पोकळीचा आकार व वापरण्याच्या पद्धती इत्यादी. === उद्वाहकाचे दरवाजे === उद्वाहकाचे दरवाजे उद्वाहकाच्या वापरकर्त्यास पोकळीत पडण्यापासुन वाचवितात.सर्वसामान्य बाह्यस्वरूप म्हणजे,दोन मधे मिळणारे व बाजुस सरकावण्याजोगे पट.पूर्ण एका बाजुस सरणारे दरवाजे हे वापरास जास्त जागा देतात.हे दरवाजे स्वतंत्र रुळांवर चालतात. कमी खर्चाच्या उभारणीत,यात एकच दरवाजा असु शकतो. सामान्य दरवाज्यांप्रमाणे डावी वा उजवीकडे उघडणारा दरवाजा. === यंत्र-खोली विना === '''सर्वसामान्य''' सर्व उद्वाहकांस ते खेच पद्धतीचे असो वा तरलतत्त्विय, त्यास एक यंत्र-खोली असतेच.त्यात विद्युत मोटर वा तरल हाताळण्याचे पंप असतात, आणि एक नियंत्रक कपाट. ही खोली उद्वाहकाच्या पोकळीच्या वर असते तर तरलतत्त्विय उद्वाहका साठी,तळाचे खाली.यात एका अथवा अनेक उद्वाहकांसाठी यंत्रसामग्री बसविलेली असते. आधुनिक खेच-मोटर्स गिअरविना व कायम चुंबक मोटर्स असल्यास पर्यायाने फारच कमी जागा लागते. त्याने उद्वाहकांची कार्यतत्परताही वाढते. यांत्रिक पुनर्स्थापकांची जागा इलेक्ट्रॉनिक मायक्रोप्रोसेसर्सनी घेतली आहे.याने जागेची बचत होते. नवीन उद्वाहकांचे आरेखन पारंपारिक उद्वाहकांपेक्षा, ज्यात खेच-दोर हे छतास असलेल्या फिरकीस गुंडाळून वापरण्यात येतात,वेगळे आहेत.यातील खेच दोरांची टोके ही आधारभूत बांधकामास जखडलेली असतात.दोरांची लांबी ही उर्जा बचत व बलगुणक अशी [[संयुक्त फिरकी]] वापरून उद्वाहकास व प्रती-वजन-प्रणालीस जोडलेली असते. यंत्र खोली विना असलेले उद्वाहक हे ,कमी व मध्यम उंचीच्या इमारतीत, जुन्या तरलतत्त्विय उद्वाहकांचा स्वागतार्ह पर्याय आहेत. हे आधुनिक उद्वाहक 'कोन, द्वारा सन १९९६ मध्ये उत्पादिल्या गेलेत. '''हरीत दृष्टीकोनातुन फायदे''' * वापरण्यास जास्त जागा मिळते * कमी उर्जेचा वापर * तेलाचा वापर नाही * सर्व भाग जमिनीवर असतात याने पर्यावरणीय नुकसानीच्या कारणास दुर करण्यात आले. '''इतर फायदे''' * ईतर उद्वाहकांपेक्षा कमी किंमत * विनागिअरचे असल्यामुळे सवारी जास्त चांगली * जास्त गती-तरलतत्त्विय उद्वाहकांपेक्षा '''वस्तुस्थिती''' * पुष्कळ कमी ध्वनी-प्रदुषण * कमी व मध्यम उंचीच्या ईमारतींमध्ये वापर == उद्वाहकाचे आधुनिकीकरण == जास्तित जास्त उद्वाहक हे सुमारे १५ ते २५ वर्षांची सेवा देउ शकतील असे बनविलेले असतात, जर उत्पादकाने दिलेले सेवा निर्देश योग्य तऱ्हेने पाळले तर. उद्वाहकांच्या वाढत्या वयानुसार, जर काही भाग बदलविणे शक्य नसल्यास, मालकास संपूर्ण समुळ दुरुस्ती साठी सुचविल्या जाऊ शकते. ==इतिहास == [[Image:ElevatorPatentOtis1861.jpg|thumb|left|300px|'ओटीस' उद्वाहक -पेटेन्टेड नकाशा- १५ जाने. १८६१]] विट्रुव्हियस या [[रोम|रोमन]] स्थापत्यशास्त्राच्या कामात जगातील प्रथम संदर्भ आढळतो. त्याने नमुद केले आहे की [[आर्किमिडीस]] ने इ.स.पूर्व २३६ मध्ये प्रथम उद्वाहक बनविला.नंतरच्या काही साहित्यिक उल्लेखात, 'मानव वा पशुचलित बलाचे सहाय्याने व दोराच्या सहाय्याने चालणाऱ्या छोट्या खोल्या' असे नमुद आहे. असे समजल्या जाते कि या प्रकारचे उद्वाहक हे [[इजिप्त]]च्या सिनाई मध्ये सर्वप्रथम उभारल्या गेले होते. सतराव्या शतकात [[इंग्लंड व [[फ्रान्स|फ्रांस]] मधील राजवाड्यात,उद्वाहक आढळले होते. इ.स. १००० मध्ये 'गोपनिय पुस्तकात',एका [[अरब]] संशोधकाने, उद्वाहक- सदृष्य एक उचल-उपकरणाच्या वापराचे एक वर्णन केले आहे ,जे उपकरण,एक मोठा लाकडाचा ओंडक्याद्वारे किल्ला तोडण्यास वापरल्या जायचे.<ref>{{YouTube|id=d0aoJZ-8Z4U|title=The Book of Secrets - Kitab al Asrar of al-Muradi - part 1 of 2}}</ref> सन १७९३ मध्ये, इव्हान कुलिबीनने सेंट पिटर्सबर्ग येथील विंटर पॅलेस मध्ये,पिळाद्वारे उद्वहनाची यंत्रणा असलेला, एक उद्वाहक बनविला. १९१६ मध्ये,मास्कोचे उपनगर असलेल्या आर्खंगेलस्कोये खेड्यात,मुख्य ईमारतीत,एक उद्वाहक स्थापण्यात आला.सन १८२३ मध्ये, [[लंडन]] मध्ये ''उतरणाऱ्या खोली''चे पदार्पण झाले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.popularmechanics.com/science/extreme_machines/1280851.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2010-02-04 |archive-date=2007-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012121421/http://www.popularmechanics.com/science/extreme_machines/1280851.html |url-status=dead }}</ref> १८व्या शतकाच्या मध्यावधीचे दरम्यान, वजनी सामान वाहतूकीचे अनेक पद्धतीचे कच्चे(अपूर्ण) उद्वाहक होते.त्यापैकी बहुतेक सर्व तरलतत्त्वावर चालत असत.पहिला तरलतत्त्वावर चालणाऱ्या उद्वाहकात, एका प्लंजर{{मराठी शब्द सुचवा}}चा वापर करण्यात आला होता जो उद्वाहकाच्या खोलीस वर वा खाली नेत असे. प्लंजरवर वा एका उभ्या पोकळ नळीत असलेल्या लोखंडी दंडगोलावर, एका पंपद्वारे पाण्याचा दाब देण्यात येत असे. पाण्याचा दाब वाढविल्यास उद्वाहक खाली येत असे. या पद्धतीच्या उद्वाहकात, प्रती-संतुलन प्रणाली वापरल्या गेली होती, ज्यामुळे उद्वाहकास त्याचे स्वतःचे वजन व त्यातील सामानाचे वजन हे पूर्ण उचलण्याची गरज नव्हती. ते काम प्रती-संतुलन प्रणालीने हलके होत असे. प्लंजर हे उंच इमारतींसाठी व्यवहार्य नव्हते कारण प्लंजरला जमिनीखाली सामावण्यासाठी,त्यास इमारतीच्या उंचीएवढ्या खोल गढढ्याची आवश्यकता भासत असे. नंतर, अनेक फिरक्या व दोरांसमवेत गिअर्स वापरून उद्वाहकांचा विकास करण्यात आला. हेन्री वॉटरमन यास, सन १८५० मध्ये,उद्वाहकासाठी 'उभ्या दोर नियंत्रकाचा' शोध लावण्याचे श्रेय जाते.<ref Name="TheElevatorMuseumTimeline">{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.theelevatormuseum.org/timeline.htm |title=The Elevator Museum, timeline |access-date=2010-02-04 |archive-date=2008-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080119035805/http://www.theelevatormuseum.org/timeline.htm |url-status=dead }}</ref> [[Henry Waterman]] of New York is credited with inventing the "[[standing rope control]]" for an elevator in 1850 सन १८५२ मध्ये, 'एलिशा ओटिस' ने सुरक्षित उद्वाहक प्रस्तुत केले, जे लोखंडी दोर तुटल्यास उद्वाहकाची खोली सरळ खाली पडण्यापासुन बचाव करीत असे. या प्रकारच्या 'ओटिस' ने तयार केलेल्या सुरक्षित उद्वाहकाचे आरेखन, आज वापरल्या जाणाऱ्या उद्वाहकासमानच आहे.अतिजलद गतीने उद्वाहक खाली आल्यास, त्यास एक नियंत्रक उपकरण, खाचेच्या फिरक्या उपयोगात आणुन, उद्वाहकास पथदर्शकाशी कुलुपबंद करते. त्याने सन १८५४ मध्ये [[न्युयार्क]] मधील क्रिस्टल राजवाड्यात भरलेल्या प्रदर्शनात त्याचे प्रात्यक्षिक दाखविले..<ref Name="TheElevatorMuseumTimeline"/> २३ मार्च १८५७ मध्ये, [[न्युयार्क]]च्या ब्रॉडवे येथील एका ईमारतीत,पहिले ओटिसनिर्मित उद्वाहक स्थापण्यात आले.प्रथम उद्वाहकाची पोकळीची निर्मिती त्याअगोदर चार वर्षे सुरू झाली. सन १८५३ मध्ये [[न्युयार्क]]शहरात कुपर युनियन या ईमारतीचे बांधकाम सुरू झाले.या इमारतीच्या आरेखनात, उद्वाहक-पोकळी समाविष्ट करण्यात आली होती कारण त्यास खात्री होती कि सुरक्षित उद्वाहकाचा शोध लवकरच लागेल.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.cooper.edu/facilities/library/archive/symbol/symbol5.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2010-02-04 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527231617/http://www.cooper.edu/facilities/library/archive/symbol/symbol5.html |url-status=dead }}</ref> ती पोकळी दंडगोलाकार होती कारण कुपरला वाटले कि हे सर्वात चांगले आरेखन होते.<ref>http://www.ringwoodmanor.com/peo/ch/pc/pc.htm</ref> नंतर ओटिसने शाळेसाठी एक विशेष उद्वाहक निर्माण केले. आज [[ओटिस उद्वाहक कंपनी]] ही जगातील उंचीवर जाणारी परीवहन प्रणालीचे मोठ्या प्रमाणावर निर्माण करणाऱ्या कंपन्यापैकी एक आहे. सर्वात प्रथम विद्युतचलित उद्वाहक सन १८८० मध्ये, वेर्नर व्हॉन सिमेन्स द्वारे बांधल्या गेला.<ref>या उद्वाहकांची गती व सुरक्षेत फ्रँक स्पारगुई ने लक्षवेधक सुधारणा केल्यात.{{संदर्भ हवा}} [http://inventors.about.com/library/inventors/blelevator.htm The History of the Elevator - Elisha Otis<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211001045318/https://www.thoughtco.com/history-of-the-elevator-1991600 |date=2021-10-01 }}</ref> [[कोळसा]] इत्यादी कच्या मालाच्या टेकडीवरून ने-आणीसाठी एखाद्या उद्वाहकाची गरज भासु लागली. या कारखान्यांनी तसे तंत्रज्ञान विकसीत केले.त्यामुळे , प्रवासी व माल उद्वाहक निर्माण झालेत. सन १८७४ साली, जे. ड्ब्ल्यु. मीकर याने एका पद्धतीचे पेटंट घेतले ज्याने उद्वाहकाचे दरवाजे सुरक्षितरित्या उघडत व बंद होत असत. सन १८८२ मध्ये,जेंव्हा तरलतत्त्वीय उर्जा चांगल्या रितीने स्थापित झाली होती,लंडन हायड्रॉलीक पॉवर कंपनीची स्थापना झाली. या कंपनीने, [[थेम्स नदी]]च्या दोन्ही किनाऱ्यांवर एक-एक उच्च दाबाच्या वाहीनीची निर्मिती केली जी सुमारे १८४ मैल लांब होती.त्याद्वारे सुमारे ८,००० मशिन्सला, ज्यात उद्वाहक व क्रेन मुख्य होत्या, उर्जा पुरवठा करण्यात येत होता.<ref>Ralph Turvey, London Lifts and Hydraulic Power, Transactions of the Newcomen Society, Vol. 65, 1993-94, PP.147-164</ref> सन १९२९ मध्ये, क्लॉरेन्स कोनार्ड क्रिस्पेन याने, इंक्लिनेटर कंपनी ऑफ अमेरीका याचे सहाय्याने, पहिला घरघुती उद्वाहक निर्माण केला.त्याने सर्वप्रथम '[[सरकता जीना|सरकत्या जिन्याचाही]] शोध लावला.^{http://inclinator.com/about-inclinator.asp} ==उदवाहकाची सुरक्षा == ===हवाचलित किंवा निर्वात उद्वाहक=== हवाचलित किंवा निर्वात उद्वाहक हे केबलविना कार्य करतात.ते त्यांच्या पर्यायी उद्वाहकांपेक्षा जलद रितीने उभारल्या जाऊ शकतात. त्यांचे बाह्यावरण हे पूर्वरचित पद्धतीचे असते.ते पर्यायाने, पारंपारिक उद्वाहक पोकळीपेक्षा पुष्कळ संकुचित जागेत मावतात. त्याचे खंड [[पारदर्शी]] असतात व प्रवाशांना ३६०^०(अंशात) सभोवतालचे दृष्य दाखवु शकतात. ===केबलच्या सहाय्याने चालणारे उद्वाहक=== आकडेवारी बघून बोलल्यास, उद्वाहक हे अतिशय सुरक्षित आहेत. त्यांचे [[सुरक्षा मानांकन]] हे ईतर वाहन प्रणालीपेक्षा उच्च दर्जाचे आहे. सन १९९८ मध्ये, असे अंदाजित केल्या गेले की, १ ट्क्क्याच्या ८०,००,००,००० व्या भागायेवढ्या (१/१२,००,०००) उद्वाहकाच्या सवाऱ्या यात दोष निर्माण झालेत.त्यापैकी अनेक फारच किरकोळ होते जसे, दार न उघडणे इत्यादी.प्रत्यक्षदर्शी कारणांसाठी, असे एकही प्रकरण नव्हते ज्यात उद्वाहक हे अनियंत्रितरित्या उंचीवरून खाली पडुन त्यात प्रवाश्यांचा अंत झाला.दरवर्षी,उद्वाहकांच्या प्रकरणात झालेल्या सुमारे २० ते ३० प्राणघातक अपघातात, जास्तीत जास्त प्रकार हे देखरेखीशी संबंधित होते, जसे-कारागिर हे पोकळीत अत्याधिक वाकल्यामुळे व फिरणाऱ्या वा हालणाऱ्या भागांत सापडल्यामुळेच,<ref name="windypundit.com">http://www.windypundit.com/archives/2008/04/elevator_of_deathnot_really.html</ref> यातील अनेक हे 'सहज टाळता येण्याजोगे अपघात' या वर्गवारीत येतात.जसे- दार उघडुन, आंधळ्यागत(बघितल्याविना)(तेथे उद्वाहक आहेच असे समजुन) पाय टाकुन उद्वाहकाच्या पोकळीत पडणे,कपडे, स्कार्फ(ओढणी) अटकुन खेचल्या जाणे वगैरे.<ref name="windypundit.com"/> खरे तर,सप्टेंबर ११ च्या अतिरेकी आक्रमणाच्या पूर्वी, उद्वाहकाचे अनियंत्रितरित्या उंचीवरून खाली पडण्याचे एकच प्रकरण नोंदविल्या गेले. ते म्हणजे,सन १९४५ मध्ये, जेंव्हा एक बी-२५ बॉंबर विमान एम्पायर स्टेट बिल्डींगला धुक्यामुळे दृष्यता कमी झाल्यामुळे, धडकले. त्यामुळे, खेच दोर असलेला आधुनिक उद्वाहकाचे दोर कापल्या गेले व ते उद्वाहक ७५ व्या मजल्यावरून तळ मजल्यावर येउन आपटले.ज्यात एकमेव प्रवासी असलेली महिला उद्वाहक चालक गंभिररित्या जखमी झाली. ती मेली नाही.<ref name="newyorker.com">http://www.newyorker.com/reporting/2008/04/21/080421fa_fact_paumgarten?currentPage=all</ref> उद्वाहकाचा दोर तुटेल अशी शक्यता गृहित धरली तर,(जे अशक्यप्राय वाटते), आधुनिक जमान्यात उद्वाहकांना सुरक्षा उपकरणे बसविलेली असतात,जी उद्वाहकास विनाअडथळा पडण्यापासुन व चुराडा होण्यापासुन वाचवितात. उद्वाहकास सहा वा आठ केबल जोडलेल्या असतात ज्या उद्वाहकाचे वजन अधिक २५ % अतिरिक्त भार एवढा एकएकट्या स्वतंत्रपणे सांभाळु शकतात.भरीस भर म्हणुन,यात असे एक उपकरण लावलेले असते, जे, उद्वाहक त्याच्या निर्धारीत गतीपेक्षा जास्त गतीने खाली येत आहे काय हे तपासते; असे असल्यास,ते उपकरण,ब्राँझ धातुपासुन बनविलेल्या गतीरोधकास,ज्या रुळांवर उद्वाहक चालतो त्या सरळ उभ्या असलेल्या रुळावर डकवितो व घासतो ज्याने उद्वाहक जलद गतीने थांबतो, ज्यामुळे जखम होईल अश्या रितीने झटक्यात नव्हे .<ref name="newyorker.com"/> या अधिक, एक 'धक्कारोधक' हे उद्वाहक पोकळीच्या तळाशी बसविलेले असते जे आपटण्याचा मार हलका करते.<ref name="windypundit.com"/> ===तरलशास्त्रिय तत्त्वाचा वापर केलेले उद्वाहक=== सन १९७२ मध्ये नियम बदलल्यावर,पूर्वीचे उद्वाहक यात सुधारणा आवश्यक होत्या.पूर्वीच्या नियमात फक्त एकच दट्ट्या आवश्यक होता.तो दट्ट्या तुटल्यावर उद्वाहक अनियंतितरित्या उंचावरून खाली पडू शकत असे.ही यंत्रणा तपासणे शक्य नव्हते.यात दट्ट्यास खोलून काढणे आवश्यक होते.यात त्याची खोलून पुन्हा लावण्याची किंमत एव्हढी होती कि जूना दट्ट्या परत लावणे अव्यवहार्य होते.त्यामुळे नवीन दट्ट्या लावणे आवश्यक होते.सिलेंडर फुटणे हा प्रश्न सोडविण्यासाठी त्यास 'रप्चर व्हॉल्व्ह' लावण्यात येत असे.{{संदर्भ हवा}} जुन्या तरलाशास्त्रिय पदार्थ वापरत असलेल्या या सुरक्षा मुद्यांवर हा ही धोका होताच कि त्यातील 'तेल' गळुन जलस्त्रोत दुषित होण्याची शक्यता होती.त्यामुळे यास पी.व्ही.सी. रेषक(लायनर) लावण्यात आले. या पूर्वीच्या दशकात,यात बऱ्याच सुधारणा झाल्यात.त्यामुळे याची सुरक्षा वाढली. ===खाण-पोकळी उद्वाहक=== खाणीच्या पोकळीत असलेल्या उद्वाहकांच्या खेच दोरांची तपासणी नियमितपणे होते. या पद्धतीत, केबलच्या एका तुकड्याची तपासणी केली जाते. त्या तुकड्याची दोन्ही टोके [[जस्त|जस्तापासुन]] केलेल्या शंक्वाकृती साच्यात जखडण्यात येतात. ते साचे [[ताण]] देणाऱ्या एका मशीनमध्ये ठेवून मग त्या केबलवर ताण वाढविल्या जातो. केबल तुटेपर्यंत खेचल्या जाते. elasticity{{मराठी शब्द सुचवा}}, वजन इत्यादी बाबींबद्दल मग त्या मशीनच्या [[मापक|मापकाद्वारे]]नोंद घेतल्या जाते व त्याचा गोषवारा तयार केल्या जातो.त्याद्वारे मग निश्चित केल्या जाते की ती केबल वापरण्यास योग्य आहे किंवा नाही. ==उद्वाहकाचे उपयोग == [[Image:LUP-Interior.JPG|thumb|right|200px|[[सिंगापूर]] मधील एक घरघुती उद्वाहक.]] ===प्रवासी सेवा=== प्रवासी उद्वाहक हे ईमारतीच्या विविध मजल्यांवर प्रवाश्यांची ने-आण करण्यास तयार केल्या गेले असतात. मजल्यांवर असलेल्या उपल्ब्ध जागेनुसार, प्रवासी उद्वाहकांची क्षमता निश्चित करण्यात येते.सर्वसाधारणपणे,१,००० [[पाउंड]] (४६० [[किलोग्रॅम|किलोग्राम]]) ते ६००० पाउंड (२७६० [[किलोग्रॅम|किलोग्राम]]) वजन नेण्याजोगे उद्वाहक उपलब्ध असतात.त्यात ५०० पाउंड (२३० किलो)च्या पटीत वाढ करता येते.{{संदर्भ हवा}}.तरलतत्त्वावर चालणाऱ्या प्रवासी उद्वाहकांची गती साधारणपणे, २०० [[फूट]] प्रती [[मिनीट]] (१ [[मीटर]] प्रती सेकंद) असते.तीच विद्युत उर्जेवर चालणाऱ्यांची गती ५०० [[फूट]] प्रती [[मिनीट]] असु शकते.{{संदर्भ हवा}}. १० मजले असणाऱ्या ईमारतींसाठी वरीलप्रमाणेच व त्यापेक्षा जास्त मजले असणाऱ्या ईमारतींमध्ये ती गती १० मीटर प्रती सेकंद ऐवढी राहु शकते.{{संदर्भ हवा}} कधी कधी, प्रवासी उद्वाहक हे शहरी वाहतूक व्यवस्थेचा भाग म्हणुनही वापरण्यात येतात.उदाहरणार्थ, [[याल्ता]] [[युक्रेन]] येथे तीन स्थानके असलेला एक उद्वाहक आहे जो, तेथील टेकडीवरून, जेथे हॉट्ल्स आहेत, प्रवासी घेउन,खाली असलेल्या समुद्र किनाऱ्यावर आणुन सोडतो. अशा व्यवस्था अनेक शहरात आहेत.[[शहरी वाहतूकीसाठी उद्वाहक]] हा उपलेख कृपया बघा. ====प्रवासी उद्वाहकाचे प्रकार ==== [[चित्र:World Trade Center Building Design with Floor and Elevator Arrangement m.svg|इवलेसे|250x250अंश|पूर्वीच्या [[विश्व व्यापार केंद्र|विश्व व्यापार केंद्राच्या]] दोन जुळ्या मनोऱ्यांवर असलेले [[आकाश मार्ग]] हे त्याच्या ४४व्या व ७८व्या मजल्यांवर होते.]] प्रवासी उद्वाहक हे त्यांच्या वापरानुसार विशेषत्वाने बनविल्या जाऊ शकतात. जसे, रुग्णालय तातडीची सेवा(नील संकेत), समोरून वा मागुन प्रवेश.दुमजली व इतर प्रकारे.त्यात अंतर्गत सजावट,जाहीराती वा विशेषत्वाने नोंद केलेले ध्वनी-निर्देश पण त्यात असु शकतात. तीव्र गतीने जाणारे उद्वाहक प्रत्येक मजल्यावर थांबत नाहीत.ते मधील मजले सोडुन देतात.पूर्वनिर्धारीत मजल्यांवरच ते थांबतात.या प्रकारचे उद्वाहक [[पूर्व आशिया|पूर्व आशियात]] आवडते आहेत. ==== उद्वाहकात अडकणे ==== सर्व उद्वाहकांत एक सूचक घंटा (अलार्म बेल)असते.याद्वारे आणीबाणीच्या काळात मदत मिळू शकते.नवीन उद्वाहकात बाहेरील जागेस संपर्क साधावयास २४ तास दळणवळणअची सोय उपलब्ध असते.जनतेने उद्वाहकाशेजारी वा त्या ईमारतीत आग लागली असतांना उद्वाहक वापरू नये असा संकेत आहे.काही ईमारतील विशेष उद्वाहक असतात जे आग लागल्यास वापरता येतात. ==== क्षमता ==== काही निवासी उद्वाहक हे एकच व्यक्ति नेऊ शकते तर काही एक डझन.अपंग व्यक्तिंना नेण्यास विशेष प्रकारचे उद्वाहक असतात. === मालवाहतूक करणारे उद्वाहक === हे प्रवाश्यांऐवजी मालवाहतूकीस उपयुक्त असे उद्वाहक असतात.यात आतमध्ये अशी सूचना लिखित स्वरूपात हवी 'या उद्वाहकातून प्रवाश्यांची ने-आण करण्यास मनाई आहे.'तथापि काहींमध्ये प्रवासी नेण्याची सोय असते.हे उद्वाहक मोठे असतातव यांची क्षमता जास्त असते.ते २३०० किलो ते ४५०० किलो इतक्या वजनी सामानाची ने-आण करु शकतात.यामधील रचना सामानाच्या उचल-ठेवीस उपयूक्त अशी असते.विद्युत चलित उद्वाहक हे सामान वाहण्यास जास्त खर्चिक असत नाहीत.{{संदर्भ हवा}} रंगमंचावर कलाकारांची ने-आण करण्यासाठी विशेष उद्वाहक असतात. === वाहन उद्वाहक === मर्यादित क्षेत्र असलेल्या ईमारतीत,चढावाचा रस्ता टाळण्यासाठी, वाहनांना वाहनतळावर नेण्यास हे उद्वाहक असतात.या उद्वाहकात 'काउंटरवेट' असत नाही.याची क्षमता २ [[टन]] ते २० टन असू शकते. ===नाव उद्वाहक === {{Main|Boat lift}} In some smaller canals, boats and small ships can pass between different levels of a canal with a boat lift rather than through a [[Lock (water transport)|canal lock]]. === विमान उद्वाहक === [[Image:Aircraft elevator USS Kitty Hawk.jpg|thumb|right|150px|'किट्टी हॉक' या विमानवाहू जहाजावर असलेले एक विमानासाठेचे उद्वाहक]] On [[aircraft carrier]]s, elevators carry aircraft between the flight deck and the hangar deck for operations or repairs. These elevators are designed for much greater capacity than other elevators, up to 200,000 pounds (90 [[tonne]]s) of aircraft and equipment. Smaller elevators lift munitions to the flight deck from magazines deep inside the ship. On some passenger [[double-deck aircraft]] such as the [[Boeing 747]], [[Lockheed L-1011]] or other [[widebody aircraft]], lifts transport flight attendants and food and beverage trolleys from lower deck [[galley (kitchen)|galleys]] to upper passenger carrying decks. === घरगुती उद्वाहक === The residential elevator is often permitted to be of lower cost and complexity than full commercial elevators. They may have unique design characteristics suited for home furnishings, such as hinged wooden shaft-access doors rather than the typical metal sliding doors of commercial elevators. Construction may be less robust than in commercial designs with shorter maintenance periods, but safety systems such as locks on shaft access doors, fall arrestors, and emergency phones must still be present in the event of malfunction. ===मर्यादित वापर/मर्यादित उपयोगाचे उद्वाहक === The limited-use, limited-application (LU/LA) elevator is a special purpose passenger elevator used infrequently, and which is exempt from many commercial regulations and accommodations. For example, a LU/LA potentially may not necessarily be handicapped accessible, and there might only be room for a single standing passenger. ===Dumbwaiterमूक वेटर=== {{Main|Dumbwaiter (elevator)}} हे उद्वाहक हॉटलचे मुदपाकखान्यामधून वेगवेगळ्या खोल्यात खाद्यपदार्थ पोचविण्यास वापरले जातात. === चलपट्टा उद्वाहक Paternoster=== [[Image:BMF Paternoster.jpg|right|thumb|upright|A paternoster in [[Berlin]], [[जर्मनी]]]] {{Main|Paternoster}} A special type of elevator is the paternoster, a constantly moving chain of boxes. A similar concept, the [[humanlift]], moves only a small platform, which the rider mounts while using a handhold and was once seen in multi-story industrial plants. === सामान चलपट्टे व पट्ट उद्वाहक === A different kind of '''elevator''' is used to transport material. It generally consists of an inclined plane on which a conveyor belt runs. The conveyor often includes partitions to prevent the material from sliding backwards. These elevators are often used in industrial and agricultural applications. When such mechanisms (or spiral screws or pneumatic transport) are used to elevate grain for storage in large vertical silos, the entire structure is called a [[grain elevator]]. There have occasionally been lift belts for humans; these typically have steps about every seven feet along the length of the belt, which moves vertically, so that the passenger can stand on one step and hold on to the one above. These belts are sometimes used, for example, to carry the employees of parking garages, but are considered too dangerous for public use. == उद्वहन यंत्रप्रणालीचे प्रकार == There are at least four means of moving an elevator: === खेच उद्वाहक === *''Geared and gearless traction elevators'' Geared traction machines are driven by [[alternating current|AC]] or [[direct current|DC]] electric motors. Geared machines use [[worm gear]]s to control mechanical movement of elevator cars by "rolling" steel hoist ropes over a drive sheave which is attached to a [[gearbox]] driven by a high speed motor. These machines are generally the best option for basement or overhead traction use for speeds up to 500&nbsp;ft/min (2.5&nbsp;m/s). Gearless traction machines are low speed (low RPM), high [[torque]] electric motors powered either by AC or DC. In this case, the drive sheave is directly attached to the end of the motor. Gearless traction elevators can reach speeds of up to 2,000&nbsp;ft/min (10&nbsp;m/s), or even higher. A brake is mounted between the motor and drive sheave (or gearbox) to hold the elevator stationary at a floor. This brake is usually an external [[drum brake|drum type]] and is actuated by spring force and held open electrically; a power failure will cause the brake to engage and prevent the elevator from falling (see [[inherent safety]] and [[safety engineering]]). In each case, cables are attached to a hitch plate on top of the cab or may be "underslung" below a cab, and then looped over the drive sheave to a [[counterweight]] attached to the opposite end of the cables which reduces the amount of [[power (physics)|power]] needed to move the cab. The counterweight is located in the hoist-way and rides a separate rail system; as the car goes up, the counterweight goes down, and vice versa. This action is powered by the traction machine which is directed by the controller, typically a relay logic or computerized device that directs starting, [[acceleration]], [[deceleration]] and stopping of the elevator cab. The weight of the counterweight is typically equal to the weight of the elevator cab plus 40-50% of the capacity of the elevator. The grooves in the drive sheave are specially designed to prevent the cables from slipping. "[[Traction (engineering)|Traction]]" is provided to the ropes by the grip of the grooves in the sheave, thereby the name. As the ropes age and the traction grooves wear, some traction is lost and the ropes must be replaced and the sheave repaired or replaced. Elevators with more than 100' (30 m) of travel have a system called compensation. This is a separate set of cables or a chain attached to the bottom of the counterweight and the bottom of the elevator cab. This makes it easier to control the elevator, as it compensates for the differing weight of cable between the hoist and the cab. If the elevator cab is at the top of the hoist-way, there is a short length of hoist cable above the car and a long length of compensating cable below the car and vice versa for the counterweight. If the compensation system uses cables, there will be an additional sheave in the pit below the elevator, to guide the cables. If the compensation system uses chains, the chain is guided by a bar mounted between the counterweight rails. ===तरलशास्त्राचा वापर केलेले उद्वाहक === *''Conventional hydraulic elevators''. They use an underground cylinder, are quite common for low level buildings with 2-7 floors, and have speeds of up to 200 feet/minute (1 meter/second). *''Holeless hydraulic elevators'' were developed in the 1970s, and use a pair of above ground cylinders, which makes it practical for environmentally or cost sensitive buildings with 2, 3, or 4 floors. *''Roped hydraulic elevators'' use both above ground cylinders and a rope system, which combines the versatility of inground hydraulic with the reliability of holeless hydraulic, even though they can serve up to 8-10 floors. === स्वयंवहन उद्वाहक === A climbing elevator is a self-ascending elevator with its own propulsion. The propulsion can be done by an electric or a combustion engine. Climbing elevators are used in guyed masts or towers, in order to make easy access to parts of these constructions, such as flight safety lamps for maintenance. An example would be the [[Moonlight tower]]s in Austin, Texas, where the elevator holds only one person and equipment for maintenance. == उद्वाहकाचे वातानुकुलन == === कल्पना === Elevator air conditioning is fast becoming a popular concept around the world. The primary reason for installing an elevator [[air conditioner]] is the comfort that it provides while travelling in the elevator. It stabilizes the condition of the air inside the lift car. Some elevator air conditioners can be used in countries with cold climates if a thermostat is used to reverse the refrigeration cycle to warm the lift car. === आरोग्य === One of the many benefits of installing an elevator air conditioner is the clean air that it provides. Air is sucked from the elevator’s hoist way straight into the car using a motorised fan. The air sucked into the hoist way may be filled with dust mites, germs and bacteria. With an elevator air conditioner, air provided is much cleaner because the cold air is the same air that comes from the car itself. Not only that, the cold air that is produced from the air conditioner also goes through a layer of filter. This filtration removes particles that are harmful to the human body. A poorly maintained air-conditioning system may promote the growth and spread of microorganisms, but as long as the air conditioner is kept clean these health hazards can be avoided. ===उर्जा === [[File:Diag3.jpg|thumb|right|Elevator airflow diagram]] Elevator lobby air conditioning constantly leaks into the elevator shaft due to elevator movements and elevator shaft ventilation requirements, resulting in wasted energy. By using elevator air conditioners, less energy is used because the air conditioner is able to cool the inside of the elevator more effectively. === तोटे === Heat generated from the cooling process is rejected into the hoistway. The elevator cab (or car) is not air-tight, and some of this heat will reenter the car and reduce the overall cooling effect, which may be less than ideal. === द्रवीकरण === Air conditioning poses a problem to elevators because of the condensation that occurs. The condensed water produced has to be disposed of; otherwise, it would create flooding in the elevator car and hoistway. === द्रवीकृत पाणी काढण्याच्या पद्धती === There are at least four ways to remove condensed water from the air conditioner. However, each solution has its pros and cons. ==== 'अणु'करण Atomizing==== Atomizing, also known as misting the condensed water, is another way to dispose of the condensed water. Spraying ultra fine water droplets on to the hot coils of the air conditioner would ensure the condensed water evaporates quickly. Though this is one of the best methods to dispose of the condensed water, it is also one of the costliest because the nozzle that atomizes the water easily gets choked. The majority of the cost goes to maintaining the entire atomizing system. ====उकळविणे ==== Disposing of condensed water works by firstly collecting the condensed water and then heating it to above boiling point. The condensed water would eventually be evaporated thereby disposing it. Consumers are reluctant to employ this system because of the high rate of energy used just to dispose of this water. ==== घसरविणे ==== The cascading method works by flowing the condensed water directly onto the hot coils of the air conditioner. This would eventually evaporate the condensed water. The downside of this technology is that the coils have to be at extremely high temperature for the condensed water to be evaporated. There is a chance that the water might not evaporate entirely and that would cause water to overflow on to the exterior of the car. ==== निचरा प्रणाली ==== Drainage system works by creating a sump to collect the condensed water and using a pump to dispose it off through using a drainage system. It is an efficient method, but it comes at a heavy price because the cost of building the sump, and maintaining the pump to make sure it operates, is very expensive. Moreover, the pipes used for drainage would look ugly on the exterior. This system also cannot be implemented on a built project. ==उद्वाहकांचे नियंत्रण == ===सर्वसामान्य नियंत्रक === [[File:dover elevator button.jpg|thumb|upright|Typical elevator control station]] [[File:Internal lift control panel.jpg|thumb|An modern internal control panel]] A typical modern passenger elevator will have: * Space to stand in, guardrails, seating cushion (luxury) * Electric fans or air conditioning units to enhance circulation and comfort. * Call buttons to choose a floor. Some of these may be key switches (to control access). In some elevators, certain floors are inaccessible unless one swipes a security card or enters a passcode (or both). In the United States and other countries, call button text and icons are raised to allow blind users to operate the elevator; many have [[Braille]] text besides. * A set of doors kept locked on each floor to prevent unintentional access into the elevator shaft by the unsuspecting individual. The door is unlocked and opened by a machine sitting on the roof of the car, which also drives the doors that travel with the car. Door controls are provided to close immediately or reopen the doors. Objects in the path of the moving doors will either be detected by sensors or physically activate a switch that reopens the doors. Otherwise, the doors will close after a preset time. * A stop switch (not allowed under British regulations) to halt the elevator while in motion and often used to hold an elevator open while freight is loaded. Keeping an elevator stopped for too long may trigger an alarm. Unless local codes require otherwise, this will most likely be a [[key switch]]. * An alarm button or switch, which passengers can use to signal that they have been trapped in the elevator. Some elevators may have one or more of the following: * An elevator [[telephone]], which can be used (in addition to the alarm) by a trapped passenger to call for help. * Hold button: This button delays the door closing timer, useful for loading freight and hospital beds. * Call cancellation: A destination floor may be deselected by double clicking. * Access restriction by key switches, RFID reader, code keypad, hotel room card, etc.. * One or more additional sets of doors that can serve different floor plans. For example, in an elevated crosswalk setup, the front doors may open on the street level, and the rear doors open on the crosswalk level. * Security camera * Plain walls or mirrored walls giving the illusion of larger area * Glass windowpane providing a view of the building interior or onto the streets. Other controls, which are generally inaccessible to the public (either because they are [[key switch]]es, or because they are kept behind a locked panel), include: * Fireman's service, phase II key switch * Switch to enable or disable the elevator. * An ''inspector's'' switch, which places the elevator in inspection mode (this may be situated on top of the elevator) * Manual up/down controls for elevator technicians, to be used in inspection mode, for example. * An ''independent service''/''exclusive mode'' will prevent the car from answering to hall calls and only arrive at floors selected via the panel. The door should stay open while parked on a floor. This mode may be used for temporarily transporting goods. * Attendant service mode. ====पूर्विच्या उद्वाहकांतील नियंत्रके ==== [[Image:mit-old-elevator-panel.jpg|thumb|Manual pushbutton elevator controls.]] [[Image:OtisControl.jpg|thumb|Otis 1920s controller, operational in NYC apartment building.]] *Some older freight elevators are controlled by switches operated by pulling on adjacent ropes. Safety interlocks ensure that the inner and outer doors are closed before the elevator is allowed to move. *Early elevators had no automatic landing positioning. Elevators were operated by [[elevator operator]]s using a motor controller. The controller was contained within a cylindrical container about the size and shape of a cake container and this was operated via a projecting handle. This allowed some control over the energy supplied to the motor (located at the top of the elevator shaft or beside the bottom of the elevator shaft) and so enabled the elevator to be accurately positioned &mdash; if the operator was sufficiently skilled. More typically the operator would have to "jog" the control to get the elevator reasonably close to the landing point and then direct the outgoing and incoming passengers to "watch the step". After stopping at the landing the operator would open the door/doors. Some slightly later lifts though, had door(s) that could be operated by the same control (so when the lever is moved in the desired direction, between the idle and motion points there is a trigger to close the doors. When the handle is moved to idle, the doors open again.) This sort of arrangement was used sometimes in subway stations. Manually operated elevators were generally refitted or the cabs replaced by automatic equipment by the 1950s. The major exception is freight elevators which today are just as commonly operated manually as automatically, and even when equipped with automatic controls, are often operated by an attendant to ensure efficiency. *Early automatic elevators used [[relay]]s as [[logic gate]]s to control them, which began to be replaced by [[microprocessor]]s in the late 1980s. *Large buildings with multiple elevators of this type would also have an ''elevator dispatcher'' stationed in the lobby to direct passengers and to signal the operator to leave with the use of a mechanical "cricket" noisemaker. *Some elevators still in operation have pushbutton manual controls. === बाह्य नियंत्रके === [[File:External lift control panel.jpg|upright|thumb|An external control panel]] Elevators are typically controlled from the outside by up and down buttons at each stop. When pressed at a certain floor, the elevator arrives to pick up more passengers. If the particular elevator is currently serving traffic in a certain direction, it will only answer hall calls in the same direction unless there are no more calls beyond that floor. In a group of two or more elevators, the call buttons may be linked to a central dispatch computer, such that they illuminate and cancel together. This is done to ensure that only one car is called at one time. Key switches may be installed on the ground floor so that the elevator can be remotely switched on or off from the outside. In [[sky lobby]] elevator systems, one would select the intended destination floor (in lieu of pressing "up") and be notified which elevator is to serve that request. === मजल्यांचे अंकीकरण === {{further|[[Floor numbering]]}} ===The elevator algorithm=== The [[elevator algorithm]], a simple [[algorithm]] by which a single elevator can decide where to stop, is summarized as follows: *Continue traveling in the same direction while there are remaining requests in that same direction. *If there are no further requests in that direction, then stop and become idle, or change direction if there are requests in the opposite direction. The elevator algorithm has found an application in computer [[operating system]]s as an algorithm for scheduling [[hard disk]] requests. Modern elevators use more complex [[Heuristic (computer science)|heuristic algorithms]] to decide which request to service next. === गंतव्य नियंत्रण प्रणाली === Some skyscraper buildings feature a destination operating panel where a passenger would register their floor calls before entering the car. The system would let them know which car to wait for, instead of everyone boarding the next car. In this way, travel time is reduced as the elevator makes fewer stops for individual passengers, and the computer distributes adjacent stops to different cars in the bank. It can also improve accessibility, as a mobility-impaired passenger can move to his or her designated car in advance. Inside the elevator there is no call button to push, or the buttons are there but they cannot be pushed – they only indicate stopping floors. The system was first pioneered by Schindler Elevator as the Miconic 10. Manufacturers of such systems claim that average traveling time can be reduced by up to 30%.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www6.schindler.com/SEC/websecen.nsf/pages/elev-MHR-Mic10-01 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2010-02-04 |archive-date=2008-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080829162519/http://www6.schindler.com/SEC/websecen.nsf/pages/elev-MHR-Mic10-01 |url-status=dead }}</ref> There are some problems with the system, though, and it is subject to gaming. Sometimes, one person enters the destination for a large group of people going to the same floor. The dispatching [[algorithm]] is usually unable to completely cater for the variation, and late comers may find the elevator they are assigned to is already full. Also, occasionally, one person may press the floor multiple times. This is common with up/down buttons when people believe this to be an effective way to hurry elevators. However, this will make the computer think multiple people are waiting and will allocate empty cars to serve this one person. The same destination scheduling concept can also be applied to public transit such as in [[group rapid transit]]. ==== संदर्भ ==== * [http://www.elevatorworld.com/files/sep07.pdf Traffic Performance of Elevators with Destination Control] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091007104146/http://www.elevatorworld.com/files/sep07.pdf |date=2009-10-07 }} * [http://www.zurich.ibm.com/~koe/publications/elev/elev.html AI Planning for Destination Control in Elevators] ==विशेष अनुचालन स्थिती/पद्धती == ====गुन्हा-रोध बचाव ==== गुन्हा-रोध बचाव प्रणाली प्रत्येक गाडीला पूर्वनियोजित थांब्यावर थांबण्यास व दरवाजे उघडण्यास भाग पाडते. यामुळे त्या थांब्यावर तैनात असलेला सुरक्षा रक्षक किंवा स्वागत अधिकारी प्रवाशांची दृश्य तपासणी करू शकतो. पुढील मागणी पूर्ण करण्यासाठी जात असताना गाडी या थांब्यावर थांबते. ==== उर्ध्व शिखर रिती==== उर्ध्व शिखर रीतीदरम्यान, गटातील उद्वाहक गाड्या इमारतीत येणाऱ्या प्रवाशांना जलद सेवा देण्यासाठी प्रवेशद्वाराच्या (लॉबीच्या) स्तरावर परत बोलावल्या जातात. हे प्रामुख्याने सकाळी लोक कामासाठी येत असताना किंवा दुपारच्या भोजनावकाशानंतर घडते. पूर्वनिश्चित प्रवासी संख्येपर्यंत पोहोचल्यावर किंवा दरवाजे ठराविक कालावधीपर्यंत उघडे राहिल्यानंतर लिफ्ट एकामागून एक रवाना केल्या जातात. पुढे रवाना होणाऱ्या लिफ्टमध्ये सहसा हॉल दिवा प्रज्वलित केला जातो किंवा “ही लिफ्ट पुढे जाणार आहे” अशी सूचना दर्शविली जाते, ज्यामुळे प्रवाशांनी उपलब्ध लिफ्ट प्रणालीच्या क्षमतेचा जास्तीत जास्त उपयोग करावा. उर्ध्व शिखराची सुरुवात वेळनियंत्रक घड्याळाद्वारे, दिलेल्या कालावधीत प्रवेशद्वारावरून पूर्ण क्षमतेने निघालेल्या ठराविक संख्येतील लिफ्टच्या निर्गमनाने, किंवा इमारतीच्या परिचराने हाताने चालविलेल्या स्विचद्वारे होऊ शकते. ==== अधः शिखर रिती Down peak==== During Down Peak mode, elevator cars in a group are sent away from the lobby towards the highest floor served, after which they commence running down the floors in response to hall calls placed by passengers wishing to leave the building. This allows the elevator system to provide maximum passenger handling capacity for people leaving the building. The commencement of Down Peak may be triggered by a time clock, by the arrival of a certain number of fully loaded cars at the lobby within a given time period, or by a switch manually operated by a building attendant. ==== सब्बाथ सेवा Sabbath service (SHO)==== In areas with large populations of observant [[Jew]]s or in facilities catering to Jews, one may find a "[[Sabbath elevator]]". In this mode, an elevator will stop automatically at every floor, allowing people to step on and off without having to press any buttons. This prevents violation of the [[Shabbat|Sabbath]] prohibition against operating electrical devices when Sabbath is in effect for those who observe this ritual.<ref>http://ohr.edu/ask_db/ask_main.php/39/Q1/</ref> However, Sabbath mode has the side effect of wasting considerable amounts of energy, needlessly running the elevator car sequentially up and down every floor of a building, repeatedly servicing floors where it is not needed. For a tall building with many floors, the car must move on a frequent enough basis so as to not cause undue delay for potential users that will not touch the controls as it opens the doors on every floor up the building. ==== स्वतंत्र सेवा Independent service (ISC)==== Independent service is a special service mode found on most elevators. It is activated by a key switch either inside the elevator itself or on a centralized control panel in the lobby. When an elevator is placed on independent service, it will no longer respond to hall calls. (In a bank of elevators, traffic would be rerouted to the other elevators, while in a single elevator, the hall buttons will be disabled). The elevator will remain parked on a floor with its doors open until a floor is selected and the door close button is held until the elevator starts to travel. Independent service is useful when transporting large goods or moving groups of people between certain floors. ====तपासणी सेवा Inspection service (INS)==== Inspection service is designed to provide access to the hoistway and car top for inspection and maintenance purposes by qualified elevator mechanics. It is first activated by a key switch on the car operating panel usually labelled 'Inspection', 'Car Top', 'Access Enable' or 'HWENAB'. When this switch is activated the elevator will come to a stop if moving, car calls will be cancelled (and the buttons disabled), and hall calls will be assigned to other elevator cars in the group (or cancelled in a single elevator configuration). The elevator can now only be moved by the corresponding 'Access' key switches, usually located at the top-most (to access the top of the car) and bottom-most (to access the elevator pit) landings. The access key switches will bypass the door lock circuit for the floor it is located on and allow the car to move at reduced inspection speed with the hoistway door open. This speed can range from anywhere up to 60% of normal operating speed on most controllers, and is usually defined by local safety codes. Elevators have a car top inspection station that allows the car to be operated by a mechanic in order to move it through the hoistway. Generally, there are three buttons - UP, RUN, and DOWN. Both the RUN and a direction button must be held to move the car in that direction, and the elevator will stop moving as soon as the buttons are released. The inspection panel also has standard power outlets for work lamps and powered tools. ====अग्नीशमन रिती Fire service mode (EFS)==== Depending on the location of the elevator, fire service code will vary state to state and country to country. Fire service is usually split up into two modes: Phase One and Phase Two. These are separate modes that the elevator can go into. Phase one mode is activated by a corresponding smoke sensor or heat sensor in the building. Once an alarm has been activated, the elevator will automatically go into phase one. The elevator will wait an amount of time, then proceed to go into nudging mode to tell everyone the elevator is leaving the floor. Once the elevator has left the floor, depending on where the alarm was set off, the elevator will go to the Fire Recall Floor. However, if the alarm was activated on the fire recall floor the elevator will have an alternate floor to recall to. When the elevator is recalled, it proceeds to the recall floor and stops with its doors open. The elevator will no longer respond to calls or move in any direction. Located on the fire recall floor is a fire service key switch. The fire service key switch has the ability to turn fire service off, turn fire service on or to bypass fire service. The only way to return the elevator to normal service is to switch it to bypass after the alarms have reset. Phase two mode can only be activated by a key switch located inside the elevator on the centralized control panel. This mode was created for firefighters so that they may rescue people from a burning building. The phase two key switch located on the COP has three positions: off, on, and hold. By turning phase two on, the firefighter enables the car to move. However, like independent service mode, the car will not respond to a car call unless the firefighter manually pushes and holds the door close button. Once the elevator gets to the desired floor it will not open its doors unless the firefighter holds the door open button. This is in case the floor is burning and the firefighter can feel the heat and knows not to open the door. The firefighter must hold door open until the door is completely opened. If for any reason the firefighter wishes to leave the elevator, they will use the hold position on the key switch to make sure the elevator remains at that floor. If the firefighter wishes to return to the recall floor, they simply turn the key off and close the doors. ==== वैद्यकिय आणीबाणी/'नीलसंकेत' सेवा Medical emergency/'Code Blue' service (EHS)==== Commonly found in hospitals, Code Blue service allows an elevator to be summoned to any floor for use in an emergency situation. Each floor will have a 'Code Blue' recall key switch, and when activated, the elevator system will immediately select the elevator car that can respond the fastest, regardless of direction of travel and passenger load. Passengers inside the elevator will be notified with an alarm and indicator light to exit the elevator when the doors open. Once the elevator arrives at the floor, it will park with its doors open and the car buttons will be disabled to prevent a passenger from taking control of the elevator. Medical personnel must then activate the Code Blue key switch inside the car, select their floor and close the doors with the door close button. The elevator will then travel non-stop to the selected floor, and will remain in Code Blue service until switched off in the car. Some hospital elevators will feature a 'hold' position on the Code Blue key switch (similar to fire service) which allows the elevator to remain at a floor locked out of service until Code Blue is deactivated. ====आणीबाणी-उर्जा क्रियान्वयन Emergency power operation (EPR)==== Many elevator installations now feature emergency power systems which allow elevator use in blackout situations and prevent people from becoming trapped in elevators. ===== खेच उद्वाहक ===== When power is lost in a traction elevator system, all elevators will initially come to a halt. One by one, each car in the group will return to the lobby floor, open its doors and shut down. People in the remaining elevators may see an indicator light or hear a voice announcement informing them that the elevator will return to the lobby shortly. Once all cars have successfully returned, the system will then automatically select one or more cars to be used for normal operations and these cars will return to service. The car(s) selected to run under emergency power can be manually overridden by a key or strip switch in the lobby. In order to help prevent entrapment, when the system detects that it is running low on power, it will bring the running cars to the lobby or nearest floor, open the doors and shut down. =====Hydraulic elevators===== In hydraulic elevator systems, emergency power will lower the elevators to the lowest landing and open the doors to allow passengers to exit. The doors then close after an adjustable time period and the car remains unusable until reset, usually by cycling the elevator main power switch. Typically, due to the high current draw when starting the pump motor, hydraulic elevators aren't run using standard emergency power systems. Buildings like hospitals and nursing homes usually size their emergency generators to accommodate this draw. However, the increasing use of current limiting motor starters, commonly known as "Soft-Start" contactors, avoid much of this problem and the current draw of the pump motor is less of a limiting concern. ==उद्वाहकात असलेल्या सुविधा बाबी== [[File:Elevator floor indicator.jpg|thumb|Elevator floor indicator]] Elevators may feature talking devices as an accessibility aid for the blind. In addition to floor arrival notifications, the computer announces the direction of travel, and notifies the passengers before the doors are to close. In addition to the call buttons, elevators usually have floor indicators (often illuminated by [[LED]]) and direction lanterns. The former are almost universal in cab interiors with more than two stops and may be found outside the elevators as well on one or more of the floors. Floor indicators can consist of a [[dial]] with a rotating [[needle]], but the most common types are those with successively illuminated floor indications or [[liquid crystal display|LCDs]]. Likewise, a change of floors or an arrival at a floor is indicated by a sound, depending on the elevator. Direction lanterns are also found both inside and outside elevator cars, but they should always be visible from outside because their primary purpose is to help people decide whether or not to get on the elevator. If somebody waiting for the elevator wants to go up, but a car comes first that indicates that it is going down, then the person may decide not to get on the elevator. If the person waits, then one will still stop going up. Direction indicators are sometimes etched with arrows or shaped like arrows and/or use the convention that one that lights up red means "down" and green means "up". Since the color convention is often undermined or overrided by systems that do not invoke it, it is usually used only in conjunction with other differentiating factors. An example of a place whose elevators use only the color convention to differentiate between directions is the [[Museum of Contemporary Art, Chicago|Museum of Contemporary Art]] in Chicago, where a single circle can be made to light up green for "up" and red for "down." Sometimes directions must be inferred by the position of the indicators relative to one another. In addition to lanterns, most elevators have a chime to indicate if the elevator is going up or down either before or after the doors open, usually in conjunction with the lanterns lighting up. Universally, one chime is for up, two is for down, and none indicates an elevator that is 'free'. Observatory service elevators often convey other facts of interest, including elevator speed, stopwatch, and current position (altitude), as with the case for Taipei 101's service elevators. == प्रमाणके Standards== The mechanical and electrical design of elevators is dictated according to various standards (aka elevator codes), which may be international, national, state, regional or city based. Whereas once many standards were prescriptive, specifying exact criteria which must be complied with, there has recently been a shift towards more performance-based standards where the onus falls on the designer to ensure that the elevator meets or exceeds the standard. Some of the national elevator standards include: *Australia – AS1735 *Canada – CAN/CSA B44 *Europe – EN 81 series (EN 81-1, EN 81-2, EN 81-28, EN 81-70, EN 12015, EN 12016, EN 13015, etc.) *USA – ASME A17 Because an elevator is part of a building, it must also comply with standards relating to earthquake resilience, fire standards, electrical wiring rules and so forth. The American National Elevator Standards Group (ANESG) sets an elevator weight standard to be 2200&nbsp;lbs. Additional requirements relating to access by disabled persons, may be mandated by laws or regulations such as the [[Americans with Disabilities Act]]. ===US and Canadian elevator standard specifics=== [[Image:ponderosa elevator.JPG|right|138px|thumb|A typical elevator style (Dover/[[ThyssenKrupp]] Impulse fixtures) found in many modern residential and small commercial buildings.]] In most US and Canadian jurisdictions, passenger elevators are required to conform to the American Society of Mechanical Engineers' Standard A17.1, Safety Code for Elevators and Escalators. In Canada the document is the CAN/CSA B44 Safety Standard, which was harmonized with the US version in the 2000 edition. In addition, passenger elevators may be required to conform to the requirements of A17.3 for existing elevators where referenced by the local jurisdiction. Passenger elevators are tested using the ASME A17.2 Standard. The frequency of these tests is mandated by the local jurisdiction, which may be a town, city, state or provincial standard. Passenger elevators must also conform to many ancillary building codes including the Local or State building code, [[National Fire Protection Association]] standards for Electrical, Fire Sprinklers and Fire Alarms, Plumbing codes, and [[HVAC]] codes. Also, passenger elevators are required to conform to the Americans with Disabilities Act and other State and Federal civil rights legislation regarding accessibility. Residential elevators are required to conform to ASME A17.1. Platform and Wheelchair lifts are required to comply with ASME A18.1 in most US jurisdictions. Most elevators have a location in which the permit for the building owner to operate the elevator is displayed. While some jurisdictions require the permit to be displayed in the elevator cab, other jurisdictions allow for the operating permit to be kept on file elsewhere – such as the maintenance office – and to be made available for inspection on demand. In such cases instead of the permit being displayed in the elevator cab, often a notice is posted in its place informing riders of where the actual permits are kept. == आगळ्या उद्वाहक उभारण्या Unique elevator installations == ===जागतिक आकडेवारी World statistics=== {| class="wikitable sortable" style="font-size: smaller; text-align: center; width: auto;" |- ! Country ! Number of elevators installed |- |[[Italy]] |850,000 |- |[[United States]] |700,000 |- |[[People's Republic of China]] |610,000 |} As of January 2008, [[Italy]] is the nation with the most elevators installed in the world, with 850,000 elevators installed<ref Name="Elevators_in_Italy">{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.anie.it/browse.asp?goto=1726&IdRevisione=56315&IdDocumento=29381 |title=source: ANIE Federazione (Federazione Nazionale Industrie Elettrotecniche ed Elettroniche |access-date=2010-02-04 |archive-date=2008-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081211104614/http://www.anie.it/browse.asp?goto=1726&IdRevisione=56315&IdDocumento=29381 |url-status=dead }}</ref> that run more than one hundred million lifts every day, followed by [[United States]] with 700,000 elevators installed and [[People's Republic of China]] with 610,000 elevators installed since 1949<ref Name="Elevators_in_China">[http://www.biz-lib.com/products/ZRC91338.html source: China's elevator market study, 2005-2006, Publisher "Research in China"]</ref>. The world's largest market for elevators is Italy with more than 1,629 million euros of sales and 1,224 million euros of internal market. ===आयफेल टॉवर Eiffel Tower=== [[Image:Etowerpulley.jpg|right|thumb|An elevator pulley in the Eiffel Tower.]] The [[Eiffel Tower]] has Otis double-deck elevators built into the legs of the tower, serving the ground level to the first and second levels. Even though the shaft runs diagonally upwards with the contour of the tower, both the upper and lower cars remain horizontally level. The offset distance of the two cars changes throughout the journey. There are four elevator cars of the traditional design that run from the second level to the third level. The cars are connected to their opposite pairs (opposite in the elevator landing/hall) and use each other as the [[counterweight]]. As one car ascends from level 2, the other descends from level 3. The operations of these elevators are synchronized by a light signal in the car. ===ताईपेई १०१ Taipei 101=== Double deck elevators are used in the [[Taipei 101]] office tower. Tenants of even-numbered floors first take an escalator (or an elevator from the parking garage) to the 2nd level, where they will enter the upper deck and arrive at their floors. The lower deck is turned off during low-volume hours, and the upper deck can act as a single-level elevator stopping at all adjacent floors. For example, the 85th floor restaurants can be accessed from the 60th floor sky-lobby. Restaurant customers must clear their reservations at the reception counter on the 2nd floor. A bank of express elevators stop only on the sky lobby levels (36 and 60, upper deck car), where tenants can transfer to "local" elevators. The high speed observation deck elevators accelerate to a world-record certified speed of 1010 meters per minute (60.6&nbsp;km/h) in 16 seconds, and then it slows down for arrival with subtle air pressure sensations. The door opens after 37 seconds from the 5th floor. Special features include aerodynamic car and counterweights, and cabin pressure control to help passengers adapt smoothly to pressure changes. The downwards journey is completed at a reduced speed of 600 meters per minute, with the doors opening at the 52nd second. === गेटवे आर्च The Gateway Arch=== [[Image:Gateway Arch tram car.JPG|thumb|150px|The interior of one of the Gateway Arch tramway cars]] {{Main|Gateway Arch}} The Gateway Arch in [[St. Louis, Missouri]] has a unique elevator system which carries passengers from the visitors' center underneath the Arch to the observation deck at the top of the structure. Called a ''tram'' or ''tramway'', people enter this unique [[tram]]way much as one would enter an ordinary elevator, through double doors. Passing through the doors the passengers in small groups enter a horizontal cylindrical compartment containing seats on each side and a flat floor. A number of these compartments are linked to form a train. These compartments each individually retain an appropriate level orientation by tilting while the entire train follows curved tracks up one leg of the arch. There are two tramways within the Arch, one at the north end, and the other at the south end. The entry doors have windows, so people traveling within the Arch are able to see the interior structure of the Arch during the ride to and from the observation deck. At the beginning of the trip the cars hang from the drive cables, but as the angle of the shaft changes, they end up beside and then on top of the cables. [[Image:ElevatorShaftHannoverNewCityHallLookingUp.jpg|thumb|left|150px|View up the shaft of the elevator at the new city hall, Hannover, जर्मनी.]] ===न्यु सीटी हॉल हॅनोव्हर, जर्मनी New City Hall, Hanover, जर्मनी=== [[Image:ElevatorHannoverNewCityHallSketch.png|thumb|right|100px|Elevator in the new city hall, Hannover, जर्मनी, showing the cabin at the bottom and the top]] The elevator in the [[New City Hall (Hanover)|New City Hall]] in [[Hanover]], [[जर्मनी]] is a technical rarity, and unique in Europe, as the elevator starts straight up but then changes its angle by 15 degrees to follow the contour of the dome of the hall. The cabin therefore tilts 15 degrees during the ride. The elevator travels a height of 43 meters. The new city hall was built in 1913. The elevator was destroyed in 1943 and rebuilt in 1954. ===Luxor Inclinator Elevator=== In [[Las Vegas, Nevada]], at the [[Luxor Hotel]], is the Inclinator. The shape of this casino is a [[pyramid]]. Therefore, the elevator travels up the side of the pyramid at a 39 degree angle. Although people refer to this "inclined elevator" as an inclinator, this is incorrect. ===Twilight Zone Tower of Terror=== {{Main|Twilight Zone Tower of Terror}} The Twilight Zone Tower of Terror is the common name for a series of elevator attractions at the [[Disney's Hollywood Studios]] park in Orlando, the [[Disney's California Adventure]] park in Anaheim, the [[Walt Disney Studios Park]] in Paris and the [[Tokyo DisneySea]] park in Tokyo. The central element of this attraction is a simulated free-fall achieved through the use of a high-speed elevator system. For safety reasons, passengers are seated and secured in their seats rather than standing. Unlike most traction elevators, the elevator car and [[counterweight]] are joined using a cable system in a continuous loop running through both the top and the bottom of the drop shaft. This allows the drive motor to pull down on the elevator car from underneath, resulting in downward acceleration greater than that of normal gravity. The high-speed drive motor is used to rapidly lift the elevator as well. The passenger cabs are mechanically separated from the lift mechanism, thus allowing the elevator shafts to be used continuously while passengers board and disembark from the cabs. Multiple elevator shafts are used to further improve passenger throughput. The doorways of the top few "floors" of the attraction are open to the outdoor environment, thus allowing passengers to look out from the top of the structure. ==="Top of the Rock" elevators=== Guests ascending to the 67th, 69th, and 70th level observation decks (dubbed "[[Top of the Rock]]") atop the [[GE Building]] at [[Rockefeller Center]] in [[New York City]] ride a high-speed glass-top elevator. When entering the cab, it appears to be any normal elevator ride. However, once the cab begins moving, the interior lights turn off and a special blue light above the cab turns on. This lights the entire shaft, so riders can see the moving cab through its glass ceiling as it rises and lowers through the shaft. Music plays and various animations are also displayed on the ceiling. The entire ride takes about 60 seconds. <!-- The [[Fourth Street Elevator]] in Iowa, is not, despite its name, an elevator in the modern sense; it is a [[funicular]] railway. Please do not re-add it; there are many similar funicular railways in the world, and it is thus not "unique". --> === ॲपल स्टोअर Apple Stores=== An elevator located in the centre of the [[Apple Store]] in [[लंडन]] takes passengers between the ground and first floors. The elevator is operated by a hydraulic ram and made almost entirely of glass, consisting of a glass shaft, containing a car with glass walls and ceiling. The elevator, manufactured by Apex Lifts, is unique in a number of ways: firstly, the car-top controls are removable, so that whilst the lift is in normal service, there are no visible mechanics on top of the glass box that is the car; secondly, there are no lift position switches within the shaft, with the exception of the top final-limit switch. Instead of these conventional switches within the shaft, the lift employs a laser, which is aimed from under the pit floor to a target on the car, and in this way the exact height of the car can be obtained, enabling the car to stop with an accuracy of 1&nbsp;mm.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.bsee.co.uk/news/fullstory.php/aid/4306/Liftstore_core_to_Apple_success.html |title=BSEE - Building Services and Environmental Engineer: Liftstore Core to Apple Success |access-date=2010-02-04 |archive-date=2008-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081211115108/http://www.bsee.co.uk/news/fullstory.php/aid/4306/Liftstore_core_to_Apple_success.html |url-status=dead }}</ref> A similar elevator, installed by [[Otis Elevator Company|Otis]], takes Apple customers in the New York City store from the 35-foot ground floor cube to the basement store. This elevator too is made entirely of glass. On May 29, 2006, just a week after its opening, it made the news when it trapped five passengers.<ref>[http://www.engadget.com/2006/05/29/jobs-glass-elevator-locks-in-group-customers/ Jobs' glass elevator locks in group customers - Engadget<!-- Bot generated title -->]</ref> ===डिस्नेलॅंड Disneyland, Anaheim, California=== Part of the [[Haunted Mansion]] attraction at [[Disneyland Park (Anaheim)|Disneyland]] in [[Anaheim, California]], takes place on an elevator. The "stretching room" on the ride is actually an elevator that travels downwards, giving access to a short underground tunnel which leads to the rest of the attraction. The elevator has no ceiling and its shaft is decorated to look like walls of a mansion. Because there is no roof, passengers are able to see the walls of the shaft by looking up, which gives the illusion of the room stretching. === शहरी वहनासाठी उद्वाहक Elevators for urban transport=== In some towns, where terrain is difficult enough to justify, elevators are used as part of the urban transport systems. <!-- (add further examples!) --> Examples: * Skyway in [[Nagasaki, Nagasaki|Nagasaki, Japan]] * [[Bad Schandau Elevator]] in [[Bad Schandau]], जर्मनी * [[Barcelona]], Spain - Elevator and cableway line connecting the port terminal to Montjuic hill * [[Bilbao]] - Casco Viejo [[Bilbao Metro]] station (fare-paying elevator connecting upper and lower neighbourhoods, as well as the station) * [[Genoa]], Italy - ten public elevators * [[Hammetschwand Elevator]] in [[Bürgenstock]], स्वित्झर्लंड * [[Katarina Elevator]] in [[Stockholm]], स्वीडन * [[Lacerda Elevator]] in [[Salvador, Bahia]], Brazil * [[Marburg]], जर्मनी - some parts of the historic city core built on higher ground (Uppertown, "Oberstadt" in German) are accessible from the lower street level by elevators. These elevators are unique in servicing also various buildings partially embedded in the steep-sloping terrain. * [[Monaco]], seven elevators * [[Naples]], Italy - three public elevators * [[Lynchburg]], [[Virginia]] - Outdoor Public elevator * [[Oregon City Municipal Elevator]] in [[Oregon City, Oregon]], United States * [[Santa Justa Lift]] in [[Lisbon]], Portugal * [[Luxembourg]] * [[Shanklin Cliff Lift]] in [[Shanklin]], Isle of Wight * [[Yalta]], Ukraine * [[Asansor]], Izmir, Turkey * [[Jersey City]], [[New Jersey]] elevator at [[Bergen Hudson Light Rail]] station at 9th Street and Palisade Avenue. ==हे ही बघा हे सुद्धा पहा== <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> *[[Escalator]] *[[Grain elevator]] *[[Elevator consultant]] *[[Elevator inspector]] *[[Elevator mechanic]] *[[Elevator operator]] *[[Elevator paradox]] *[[Space elevator]] *[[Elevator surfing]] *[[Funicular]] *[[Double-deck elevator]] *[[Paternoster]] </div> ==नोंदी== {{संदर्भयादी|2}} == संदर्भ == *Manavalan, Theresa (30 October 2005). "Don't let them ride alone". ''[[New Straits Times]]'', p. F2. * Ford, M. (2009). Machine-Room-Less (MRL) Elevators. Retrieved on 27 Oct. 2009. from: http://www.buildings.com/ArticleDetails/tabid/3321/ArticleID/3076/Default.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819143517/http://www.buildings.com/ArticleDetails/tabid/3321/ArticleID/3076/Default.aspx |date=2009-08-19 }} * MonoSpace Mid-Rise Elevator. (2009). Retrieved on 28 Oct. 2009. from: http://www.kone.com/countries/en_US/Elevators/MonoSpace/Pages/default.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723025429/http://www.kone.com/countries/en_US/Elevators/MonoSpace/Pages/default.aspx |date=2013-07-23 }} * Tetlow, K. (2007, September). New Elevator Technology: The Machine Room-Less Elevator. Retrieved on 25 Oct. 2009. from: http://continuingeducation.construction.com/article.php?L=14&C=220 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211101435/http://continuingeducation.construction.com/article.php?L=14&C=220 |date=2008-12-11 }} == बाह्य दुवे External links== {{Commons category|Elevators}} *[http://elevatorradioshow.com The Elevator Radio Show] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206150938/http://elevatorradioshow.com/ |date=2010-02-06 }} A weekly Podcast Dedicated To Elevator News! *[http://www.kone.com/corporate/en/lab/innovation/Pages/default.aspx Elevator innovations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090727163711/http://www.kone.com/corporate/en/lab/innovation/Pages/default.aspx |date=2009-07-27 }} *[http://www.elevatoring.info elevatorbob's Elevator Pictures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913161900/http://elevatoring.info/ |date=2017-09-13 }} (scroll down past promotional material to folders) *[http://www.hse.gov.uk/pubns/indg339.pdf The Lifting Operations and Lifting Equipment Regulations 1998 (LOLER) Guidance] *[http://www.theelevatormuseum.org/timeline.htm Timeline of the elevator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080119035805/http://www.theelevatormuseum.org/timeline.htm |date=2008-01-19 }} *[http://www.isye.gatech.edu/~jjb/misc/elevators/elevators.html A collection of elevator control panels] *[http://www.elevaattorit.org/?LNG=EN Elevaattorit.org - Finnish website of elevators] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211075842/http://www.elevaattorit.org/?LNG=EN |date=2008-12-11 }} *[http://www.aceee.org/buildings/coml_equp/elevators.pdf ACE³] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100110152650/http://www.aceee.org/buildings/coml_equp/elevators.pdf |date=2010-01-10 }} Opportunities for Elevator Energy Efficiency Improvements *Nick Paumgarten, ''The New Yorker'', 21 April 2008, [http://www.newyorker.com/reporting/2008/04/21/080421fa_fact_paumgarten?currentPage=all Up And Then Down: The lives of elevators] *[http://www.realvnc.com/cgi-bin/download.cgi?product=enterprise4/macvnc] *[http://www.kone.com/countries/en_US/Elevators/MonoSpace/Pages/default.aspx KONE Machine Room-less Elevators] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723025429/http://www.kone.com/countries/en_US/Elevators/MonoSpace/Pages/default.aspx |date=2013-07-23 }} *[http://continuingeducation.construction.com/article.php?L=14&C=220&P=3 Comparisons of different types of Elevators] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111003235242/http://continuingeducation.construction.com/article.php?L=14&C=220&P=3 |date=2011-10-03 }} *[http://www.buildings.com/ArticleDetails/tabid/3321/ArticleID/3076/Default.aspx General and Historic Information on MRL Elevators] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819143517/http://www.buildings.com/ArticleDetails/tabid/3321/ArticleID/3076/Default.aspx |date=2009-08-19 }} [[ko:승강기]] [[la:Teleferica]] [[nds-nl:Lifte]] [[no:Heis]] [[simple:Elevator]] [[yi:עלעוועיטאר]] [[zh-min-nan:Liû-lông]] [[zh-yue:𨋢]] ihxogituc8ba943y0rqujrvzwpnrza7 0 76087 2691469 2648946 2026-06-28T07:33:59Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2691469 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''के. भाग्यराज''' ([[तमिळ]]: கே. பாக்யராஜ்) ([[जानेवारी ७]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] - [[जून २७]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[तमिळ चलचित्रपट]] निर्माते, दिग्दर्शक, लेखक आणि अभिनेता होते. त्यांनी अभिनेत्री [[पूर्णिमा जयराम]]शी लग्न केले. २७ जून २०२६ रोजी भाग्यराज यांचा हृदयविकाराने मृत्यू झाला. मृत्यू समयी त्यांचे वय ७३ वर्षे होते.<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/veteran-tamil-filmmaker-actor-and-screenwriter-k-bhagyaraj-dies-of-a-heart-attack-aged-73-2935378-2026-06-27|title=Veteran Tamil filmmaker, writer K Bhagyaraj dies of heart attack at 73|work=[[India Today]]|date=27 June 2026|access-date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Actors, Leaders Condole Death of Director K. Bhagyaraj |url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/tamil-nadu/actors-leaders-condole-death-of-director-k-bhagyaraj-1966607 |website=www.deccanchronicle.com |access-date=27 June 2026 |language=en |date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bose |first1=Subash Chandra |title=In K. Bhagyaraj’s death, Tamil cinema loses a unique filmmaker, nuanced storyteller |url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/in-k-bhagyarajs-death-tamil-cinema-loses-a-unique-filmmaker-nuanced-storyteller/ |website=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment & Live Updates |access-date=27 June 2026 |language=en-IN |date=27 June 2026}}</ref> {{विस्तार}} {{DEFAULTSORT:भाग्यराज, के}} [[वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] cjjkkh7triflp8rb5u2kxeorgcno4bd 2691470 2691469 2026-06-28T07:34:29Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2691470 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''के. भाग्यराज''' ([[तमिळ]]: கே. பாக்யராஜ்) ([[जानेवारी ७]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] - [[जून २७]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[तमिळ चलचित्रपट]] निर्माते, दिग्दर्शक, लेखक आणि अभिनेता होते. त्यांनी अभिनेत्री [[पूर्णिमा जयराम]]शी लग्न केले. २७ जून २०२६ रोजी भाग्यराज यांचा हृदयविकाराने मृत्यू झाला. मृत्यू समयी त्यांचे वय ७३ वर्षे होते.<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/veteran-tamil-filmmaker-actor-and-screenwriter-k-bhagyaraj-dies-of-a-heart-attack-aged-73-2935378-2026-06-27|title=Veteran Tamil filmmaker, writer K Bhagyaraj dies of heart attack at 73|work=[[India Today]]|date=27 June 2026|access-date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Actors, Leaders Condole Death of Director K. Bhagyaraj |url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/tamil-nadu/actors-leaders-condole-death-of-director-k-bhagyaraj-1966607 |website=www.deccanchronicle.com |access-date=27 June 2026 |language=en |date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bose |first1=Subash Chandra |title=In K. Bhagyaraj’s death, Tamil cinema loses a unique filmmaker, nuanced storyteller |url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/in-k-bhagyarajs-death-tamil-cinema-loses-a-unique-filmmaker-nuanced-storyteller/ |website=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment & Live Updates |access-date=27 June 2026 |language=en-IN |date=27 June 2026}}</ref> {{विस्तार}} {{DEFAULTSORT:भाग्यराज, के}} [[वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] lj4mo32i4vlc86n5cnrvsgu83vv5y9s 2691471 2691470 2026-06-28T07:38:23Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2691471 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''के. भाग्यराज''' ([[तमिळ]]: கே. பாக்யராஜ்) ([[जानेवारी ७]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] - [[जून २७]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[तमिळ चलचित्रपट]] निर्माते, दिग्दर्शक, लेखक अभिनेता आणि राजकारणी होते. त्यांनी अभिनेत्री [[पूर्णिमा जयराम]]शी लग्न केले. एमजीआर मक्कली मुन्नेत्र कळघम (एमजीआर पॉप्युलर प्रोग्रेसिव्ह फेडरेशन) हा तामिळनाडूतील एक राजकीय पक्ष होता. या पक्षाची स्थापना सुरुवात भाग्यराज यांनी फेब्रुवारी १९८९ मध्ये केली होती. एमजीआर एमएमकेने १९९१ ची केरळ विधानसभा निवडणूक लढवली होती. या पक्षाचा एक उमेदवार रिंगणात होता, ज्याला केवळ ८७ मते मिळाली. पुढे भाग्यराज [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] (AIADMK) पक्षात सामील झाले. २७ जून २०२६ रोजी भाग्यराज यांचा हृदयविकाराने मृत्यू झाला. मृत्यू समयी त्यांचे वय ७३ वर्षे होते.<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/veteran-tamil-filmmaker-actor-and-screenwriter-k-bhagyaraj-dies-of-a-heart-attack-aged-73-2935378-2026-06-27|title=Veteran Tamil filmmaker, writer K Bhagyaraj dies of heart attack at 73|work=[[India Today]]|date=27 June 2026|access-date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Actors, Leaders Condole Death of Director K. Bhagyaraj |url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/tamil-nadu/actors-leaders-condole-death-of-director-k-bhagyaraj-1966607 |website=www.deccanchronicle.com |access-date=27 June 2026 |language=en |date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bose |first1=Subash Chandra |title=In K. Bhagyaraj’s death, Tamil cinema loses a unique filmmaker, nuanced storyteller |url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/in-k-bhagyarajs-death-tamil-cinema-loses-a-unique-filmmaker-nuanced-storyteller/ |website=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment & Live Updates |access-date=27 June 2026 |language=en-IN |date=27 June 2026}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भाग्यराज, के}} [[वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] if342szr7e47zf2n9cdis635g9kmwwk 2691472 2691471 2026-06-28T07:41:25Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2691472 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''के. भाग्यराज''' ([[तमिळ]]: கே. பாக்யராஜ்) ([[जानेवारी ७]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] - [[जून २७]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[तमिळ चलचित्रपट]] निर्माते, दिग्दर्शक, लेखक अभिनेता आणि राजकारणी होते. त्यांनी अभिनेत्री [[पूर्णिमा जयराम]]शी लग्न केले. एमजीआर मक्कली मुन्नेत्र कळघम (एमजीआर पॉप्युलर प्रोग्रेसिव्ह फेडरेशन) हा तामिळनाडूतील एक राजकीय पक्ष होता. या पक्षाची स्थापना सुरुवात भाग्यराज यांनी फेब्रुवारी १९८९ मध्ये केली होती. एमजीआर एमएमकेने १९९१ ची केरळ विधानसभा निवडणूक लढवली होती. या पक्षाचा एक उमेदवार रिंगणात होता, ज्याला केवळ ८७ मते मिळाली. पुढे भाग्यराज [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] (AIADMK) पक्षात सामील झाले.<ref>{{cite news |title=Theatrics to politics: Tamil Nadu's story of a few hits and many misses |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |access-date=9 January 2019 |publisher=The Hindu Businessline |language=en |archive-date=21 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021044227/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |url-status=live }}</ref> Bhagyaraj later joined [[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam]].<ref>{{Cite web|url = https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|title = Actor-Director Bhagyaraj joins DMK|date = 5 April 2006|access-date = 22 February 2021|archive-date = 17 May 2022|archive-url = https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|url-status = live}}</ref> ५ एप्रिल २००६ रोजी, भाग्यराज यांनी [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] पक्षाचे अध्यक्ष एम. करुणानिधी यांच्या उपस्थितीत पक्षात प्रवेश केला आणि [[अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]च्या सरचिटणीस [[जयललिता]] यांच्यावर टीका केली. त्यानंतर, त्यांनी द्रमुक पक्ष सोडला आणि नंतर त्यांनी राजकारणात तटस्थ भूमिका घेतली.<ref>{{Cite web |title=Bhagyaraj may return to AIADMK |url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |access-date=2022-04-20 |website=The New Indian Express |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |url-status=live }}</ref> Later, he left DMK and remained as a spectator in politics.<ref>{{Cite web |last=Kan |first=Arsath |date=2020-11-29 |title=அதிமுகவில் மீண்டும் இணைகிறாரா பாக்யராஜ்... பிரச்சாரத்துக்காக படை திரட்டப்படும் நட்சத்திர பட்டாளம்.! |url=https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |access-date=2022-04-20 |website=tamil.oneindia.com |language=ta |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |url-status=live }}</ref> २७ जून २०२६ रोजी भाग्यराज यांचा हृदयविकाराने मृत्यू झाला. मृत्यू समयी त्यांचे वय ७३ वर्षे होते.<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/veteran-tamil-filmmaker-actor-and-screenwriter-k-bhagyaraj-dies-of-a-heart-attack-aged-73-2935378-2026-06-27|title=Veteran Tamil filmmaker, writer K Bhagyaraj dies of heart attack at 73|work=[[India Today]]|date=27 June 2026|access-date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Actors, Leaders Condole Death of Director K. Bhagyaraj |url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/tamil-nadu/actors-leaders-condole-death-of-director-k-bhagyaraj-1966607 |website=www.deccanchronicle.com |access-date=27 June 2026 |language=en |date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bose |first1=Subash Chandra |title=In K. Bhagyaraj’s death, Tamil cinema loses a unique filmmaker, nuanced storyteller |url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/in-k-bhagyarajs-death-tamil-cinema-loses-a-unique-filmmaker-nuanced-storyteller/ |website=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment & Live Updates |access-date=27 June 2026 |language=en-IN |date=27 June 2026}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भाग्यराज, के}} [[वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] pjrxel8wi5btx5b7nwlpmybso6ozeoa 2691473 2691472 2026-06-28T07:42:31Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2691473 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''के. भाग्यराज''' ([[तमिळ]]: கே. பாக்யராஜ்) ([[जानेवारी ७]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] - [[जून २७]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[तमिळ चलचित्रपट]] निर्माते, दिग्दर्शक, लेखक अभिनेता आणि राजकारणी होते. त्यांनी अभिनेत्री [[पूर्णिमा जयराम]]शी लग्न केले. एमजीआर मक्कली मुन्नेत्र कळघम (एमजीआर पॉप्युलर प्रोग्रेसिव्ह फेडरेशन) हा तामिळनाडूतील एक राजकीय पक्ष होता. या पक्षाची स्थापना सुरुवात भाग्यराज यांनी फेब्रुवारी १९८९ मध्ये केली होती. एमजीआर एमएमकेने १९९१ ची केरळ विधानसभा निवडणूक लढवली होती. या पक्षाचा एक उमेदवार रिंगणात होता, ज्याला केवळ ८७ मते मिळाली. पुढे भाग्यराज [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] (AIADMK) पक्षात सामील झाले.<ref>{{cite news |title=Theatrics to politics: Tamil Nadu's story of a few hits and many misses |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |access-date=9 January 2019 |publisher=The Hindu Businessline |language=en |archive-date=21 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021044227/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|title = Actor-Director Bhagyaraj joins DMK|date = 5 April 2006|access-date = 22 February 2021|archive-date = 17 May 2022|archive-url = https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|url-status = live}}</ref> ५ एप्रिल २००६ रोजी, भाग्यराज यांनी [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] पक्षाचे अध्यक्ष एम. करुणानिधी यांच्या उपस्थितीत पक्षात प्रवेश केला आणि [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]च्या सरचिटणीस [[जयललिता]] यांच्यावर टीका केली. त्यानंतर, त्यांनी द्रमुक पक्ष सोडला आणि नंतर त्यांनी राजकारणात तटस्थ भूमिका घेतली.<ref>{{Cite web |title=Bhagyaraj may return to AIADMK |url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |access-date=2022-04-20 |website=The New Indian Express |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |url-status=live }}</ref> Later, he left DMK and remained as a spectator in politics.<ref>{{Cite web |last=Kan |first=Arsath |date=2020-11-29 |title=அதிமுகவில் மீண்டும் இணைகிறாரா பாக்யராஜ்... பிரச்சாரத்துக்காக படை திரட்டப்படும் நட்சத்திர பட்டாளம்.! |url=https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |access-date=2022-04-20 |website=tamil.oneindia.com |language=ta |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |url-status=live }}</ref> २७ जून २०२६ रोजी भाग्यराज यांचा हृदयविकाराने मृत्यू झाला. मृत्यू समयी त्यांचे वय ७३ वर्षे होते.<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/veteran-tamil-filmmaker-actor-and-screenwriter-k-bhagyaraj-dies-of-a-heart-attack-aged-73-2935378-2026-06-27|title=Veteran Tamil filmmaker, writer K Bhagyaraj dies of heart attack at 73|work=[[India Today]]|date=27 June 2026|access-date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Actors, Leaders Condole Death of Director K. Bhagyaraj |url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/tamil-nadu/actors-leaders-condole-death-of-director-k-bhagyaraj-1966607 |website=www.deccanchronicle.com |access-date=27 June 2026 |language=en |date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bose |first1=Subash Chandra |title=In K. Bhagyaraj’s death, Tamil cinema loses a unique filmmaker, nuanced storyteller |url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/in-k-bhagyarajs-death-tamil-cinema-loses-a-unique-filmmaker-nuanced-storyteller/ |website=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment & Live Updates |access-date=27 June 2026 |language=en-IN |date=27 June 2026}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भाग्यराज, के}} [[वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] py9g6xpn4bv8a300a0hvx2tfqrq7zqy 2691474 2691473 2026-06-28T07:43:17Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2691474 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''के. भाग्यराज''' ([[तमिळ]]: கே. பாக்யராஜ்) ([[जानेवारी ७]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] - [[जून २७]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[तमिळ चलचित्रपट]] निर्माते, दिग्दर्शक, लेखक अभिनेता आणि राजकारणी होते. त्यांनी अभिनेत्री [[पूर्णिमा जयराम]]शी लग्न केले. एमजीआर मक्कली मुन्नेत्र कळघम (एमजीआर पॉप्युलर प्रोग्रेसिव्ह फेडरेशन) हा तामिळनाडूतील एक राजकीय पक्ष होता. या पक्षाची स्थापना सुरुवात भाग्यराज यांनी फेब्रुवारी १९८९ मध्ये केली होती. एमजीआर एमएमकेने १९९१ ची केरळ विधानसभा निवडणूक लढवली होती. या पक्षाचा एक उमेदवार रिंगणात होता, ज्याला केवळ ८७ मते मिळाली. पुढे भाग्यराज [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] (AIADMK) पक्षात सामील झाले.<ref>{{cite news |title=Theatrics to politics: Tamil Nadu's story of a few hits and many misses |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |access-date=9 January 2019 |publisher=The Hindu Businessline |language=en |archive-date=21 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021044227/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|title = Actor-Director Bhagyaraj joins DMK|date = 5 April 2006|access-date = 22 February 2021|archive-date = 17 May 2022|archive-url = https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|url-status = live}}</ref> ५ एप्रिल २००६ रोजी, भाग्यराज यांनी [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] पक्षाचे अध्यक्ष एम. करुणानिधी यांच्या उपस्थितीत पक्षात प्रवेश केला आणि [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]च्या सरचिटणीस [[जयललिता]] यांच्यावर टीका केली.<ref>{{Cite web |title=Bhagyaraj may return to AIADMK |url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |access-date=2022-04-20 |website=The New Indian Express |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |url-status=live }}</ref> त्यानंतर, त्यांनी द्रमुक पक्ष सोडला आणि नंतर त्यांनी राजकारणात तटस्थ भूमिका घेतली.<ref>{{Cite web |last=Kan |first=Arsath |date=2020-11-29 |title=அதிமுகவில் மீண்டும் இணைகிறாரா பாக்யராஜ்... பிரச்சாரத்துக்காக படை திரட்டப்படும் நட்சத்திர பட்டாளம்.! |url=https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |access-date=2022-04-20 |website=tamil.oneindia.com |language=ta |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |url-status=live }}</ref> २७ जून २०२६ रोजी भाग्यराज यांचा हृदयविकाराने मृत्यू झाला. मृत्यू समयी त्यांचे वय ७३ वर्षे होते.<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/veteran-tamil-filmmaker-actor-and-screenwriter-k-bhagyaraj-dies-of-a-heart-attack-aged-73-2935378-2026-06-27|title=Veteran Tamil filmmaker, writer K Bhagyaraj dies of heart attack at 73|work=[[India Today]]|date=27 June 2026|access-date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Actors, Leaders Condole Death of Director K. Bhagyaraj |url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/tamil-nadu/actors-leaders-condole-death-of-director-k-bhagyaraj-1966607 |website=www.deccanchronicle.com |access-date=27 June 2026 |language=en |date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bose |first1=Subash Chandra |title=In K. Bhagyaraj’s death, Tamil cinema loses a unique filmmaker, nuanced storyteller |url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/in-k-bhagyarajs-death-tamil-cinema-loses-a-unique-filmmaker-nuanced-storyteller/ |website=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment & Live Updates |access-date=27 June 2026 |language=en-IN |date=27 June 2026}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भाग्यराज, के}} [[वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] 5vki0uzfzpzllc9zscg0hnaezesrv4y 2691475 2691474 2026-06-28T07:45:18Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2691475 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''के. भाग्यराज''' ([[तमिळ]]: கே. பாக்யராஜ்) ([[जानेवारी ७]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] - [[जून २७]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[तमिळ चलचित्रपट]] निर्माते, दिग्दर्शक, लेखक अभिनेता आणि राजकारणी होते. त्यांनी अभिनेत्री [[पूर्णिमा जयराम]]शी लग्न केले. एमजीआर मक्कली मुन्नेत्र कळघम (एमजीआर पॉप्युलर प्रोग्रेसिव्ह फेडरेशन) हा तामिळनाडूतील एक राजकीय पक्ष होता. या पक्षाची स्थापना सुरुवात भाग्यराज यांनी फेब्रुवारी १९८९ मध्ये केली होती. एमजीआर एमएमकेने १९९१ ची केरळ विधानसभा निवडणूक लढवली होती. या पक्षाचा एक उमेदवार रिंगणात होता, ज्याला केवळ ८७ मते मिळाली. पुढे भाग्यराज [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] (AIADMK) पक्षात सामील झाले.<ref>{{cite news |title=Theatrics to politics: Tamil Nadu's story of a few hits and many misses |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |access-date=9 January 2019 |publisher=The Hindu Businessline |language=en |archive-date=21 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021044227/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|title = Actor-Director Bhagyaraj joins DMK|date = 5 April 2006|access-date = 22 February 2021|archive-date = 17 May 2022|archive-url = https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|url-status = live}}</ref> ५ एप्रिल २००६ रोजी, भाग्यराज यांनी [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] पक्षाचे अध्यक्ष एम. करुणानिधी यांच्या उपस्थितीत पक्षात प्रवेश केला आणि [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]च्या सरचिटणीस [[जयललिता]] यांच्यावर टीका केली.<ref>{{Cite web |title=Bhagyaraj may return to AIADMK |url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |access-date=2022-04-20 |website=The New Indian Express |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |url-status=live }}</ref> त्यानंतर, त्यांनी द्रमुक पक्ष सोडला आणि नंतर त्यांनी राजकारणात तटस्थ भूमिका घेतली.<ref>{{Cite web |last=Kan |first=Arsath |date=2020-11-29 |title=அதிமுகவில் மீண்டும் இணைகிறாரா பாக்யராஜ்... பிரச்சாரத்துக்காக படை திரட்டப்படும் நட்சத்திர பட்டாளம்.! |url=https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |access-date=2022-04-20 |website=tamil.oneindia.com |language=ta |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |url-status=live }}</ref> २७ जून २०२६ रोजी भाग्यराज यांचा हृदयविकाराने मृत्यू झाला. मृत्यू समयी त्यांचे वय ७३ वर्षे होते.<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/veteran-tamil-filmmaker-actor-and-screenwriter-k-bhagyaraj-dies-of-a-heart-attack-aged-73-2935378-2026-06-27|title=Veteran Tamil filmmaker, writer K Bhagyaraj dies of heart attack at 73|work=[[India Today]]|date=27 June 2026|access-date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Actors, Leaders Condole Death of Director K. Bhagyaraj |url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/tamil-nadu/actors-leaders-condole-death-of-director-k-bhagyaraj-1966607 |website=www.deccanchronicle.com |access-date=27 June 2026 |language=en |date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bose |first1=Subash Chandra |title=In K. Bhagyaraj’s death, Tamil cinema loses a unique filmmaker, nuanced storyteller |url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/in-k-bhagyarajs-death-tamil-cinema-loses-a-unique-filmmaker-nuanced-storyteller/ |website=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment & Live Updates |access-date=27 June 2026 |language=en-IN |date=27 June 2026}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भाग्यराज, के}} [[वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट अभिनेते]] qqpt83i515nhy2mf8jduachjeycohfc 2691476 2691475 2026-06-28T07:45:53Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:तमिळ भाषेमधील चित्रपट अभिनेते]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2691476 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''के. भाग्यराज''' ([[तमिळ]]: கே. பாக்யராஜ்) ([[जानेवारी ७]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] - [[जून २७]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[तमिळ चलचित्रपट]] निर्माते, दिग्दर्शक, लेखक अभिनेता आणि राजकारणी होते. त्यांनी अभिनेत्री [[पूर्णिमा जयराम]]शी लग्न केले. एमजीआर मक्कली मुन्नेत्र कळघम (एमजीआर पॉप्युलर प्रोग्रेसिव्ह फेडरेशन) हा तामिळनाडूतील एक राजकीय पक्ष होता. या पक्षाची स्थापना सुरुवात भाग्यराज यांनी फेब्रुवारी १९८९ मध्ये केली होती. एमजीआर एमएमकेने १९९१ ची केरळ विधानसभा निवडणूक लढवली होती. या पक्षाचा एक उमेदवार रिंगणात होता, ज्याला केवळ ८७ मते मिळाली. पुढे भाग्यराज [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] (AIADMK) पक्षात सामील झाले.<ref>{{cite news |title=Theatrics to politics: Tamil Nadu's story of a few hits and many misses |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |access-date=9 January 2019 |publisher=The Hindu Businessline |language=en |archive-date=21 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021044227/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|title = Actor-Director Bhagyaraj joins DMK|date = 5 April 2006|access-date = 22 February 2021|archive-date = 17 May 2022|archive-url = https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|url-status = live}}</ref> ५ एप्रिल २००६ रोजी, भाग्यराज यांनी [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] पक्षाचे अध्यक्ष एम. करुणानिधी यांच्या उपस्थितीत पक्षात प्रवेश केला आणि [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]च्या सरचिटणीस [[जयललिता]] यांच्यावर टीका केली.<ref>{{Cite web |title=Bhagyaraj may return to AIADMK |url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |access-date=2022-04-20 |website=The New Indian Express |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |url-status=live }}</ref> त्यानंतर, त्यांनी द्रमुक पक्ष सोडला आणि नंतर त्यांनी राजकारणात तटस्थ भूमिका घेतली.<ref>{{Cite web |last=Kan |first=Arsath |date=2020-11-29 |title=அதிமுகவில் மீண்டும் இணைகிறாரா பாக்யராஜ்... பிரச்சாரத்துக்காக படை திரட்டப்படும் நட்சத்திர பட்டாளம்.! |url=https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |access-date=2022-04-20 |website=tamil.oneindia.com |language=ta |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |url-status=live }}</ref> २७ जून २०२६ रोजी भाग्यराज यांचा हृदयविकाराने मृत्यू झाला. मृत्यू समयी त्यांचे वय ७३ वर्षे होते.<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/veteran-tamil-filmmaker-actor-and-screenwriter-k-bhagyaraj-dies-of-a-heart-attack-aged-73-2935378-2026-06-27|title=Veteran Tamil filmmaker, writer K Bhagyaraj dies of heart attack at 73|work=[[India Today]]|date=27 June 2026|access-date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Actors, Leaders Condole Death of Director K. Bhagyaraj |url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/tamil-nadu/actors-leaders-condole-death-of-director-k-bhagyaraj-1966607 |website=www.deccanchronicle.com |access-date=27 June 2026 |language=en |date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bose |first1=Subash Chandra |title=In K. Bhagyaraj’s death, Tamil cinema loses a unique filmmaker, nuanced storyteller |url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/in-k-bhagyarajs-death-tamil-cinema-loses-a-unique-filmmaker-nuanced-storyteller/ |website=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment & Live Updates |access-date=27 June 2026 |language=en-IN |date=27 June 2026}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भाग्यराज, के}} [[वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] n4gi8snqx4pnemk9ash1y2icp1icgap 2691477 2691476 2026-06-28T07:49:52Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2691477 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''के. भाग्यराज''' ([[तमिळ]]: கே. பாக்யராஜ்) ([[जानेवारी ७]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] - [[जून २७]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक [[तमिळ चलचित्रपट]] निर्माते, दिग्दर्शक, लेखक अभिनेता आणि राजकारणी होते. त्यांनी अभिनेत्री [[पूर्णिमा जयराम]]शी लग्न केले. एमजीआर मक्कली मुन्नेत्र कळघम (एमजीआर पॉप्युलर प्रोग्रेसिव्ह फेडरेशन) हा तामिळनाडूतील एक राजकीय पक्ष होता. या पक्षाची स्थापना सुरुवात भाग्यराज यांनी फेब्रुवारी १९८९ मध्ये केली होती. एमजीआर एमएमकेने १९९१ ची केरळ विधानसभा निवडणूक लढवली होती. या पक्षाचा एक उमेदवार रिंगणात होता, ज्याला केवळ ८७ मते मिळाली. पुढे भाग्यराज [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] (AIADMK) पक्षात सामील झाले.<ref>{{cite news |title=Theatrics to politics: Tamil Nadu's story of a few hits and many misses |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |access-date=9 January 2019 |publisher=The Hindu Businessline |language=en |archive-date=21 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021044227/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/theatrics-to-politics-tamil-nadus-story-of-a-few-hits-and-many-misses/article10007040.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|title = Actor-Director Bhagyaraj joins DMK|date = 5 April 2006|access-date = 22 February 2021|archive-date = 17 May 2022|archive-url = https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.oneindia.com/2006/04/05/actor-director-bhagyaraj-joins-dmk-1144224361.html|url-status = live}}</ref> ५ एप्रिल २००६ रोजी, भाग्यराज यांनी [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]] पक्षाचे अध्यक्ष एम. करुणानिधी यांच्या उपस्थितीत पक्षात प्रवेश केला आणि [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]च्या सरचिटणीस [[जयललिता]] यांच्यावर टीका केली.<ref>{{Cite web |title=Bhagyaraj may return to AIADMK |url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |access-date=2022-04-20 |website=The New Indian Express |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2012/feb/28/bhagyaraj-may-return-to-aiadmk-344381.html |url-status=live }}</ref> त्यानंतर, त्यांनी द्रमुक पक्ष सोडला आणि नंतर त्यांनी राजकारणात तटस्थ भूमिका घेतली.<ref>{{Cite web |last=Kan |first=Arsath |date=2020-11-29 |title=அதிமுகவில் மீண்டும் இணைகிறாரா பாக்யராஜ்... பிரச்சாரத்துக்காக படை திரட்டப்படும் நட்சத்திர பட்டாளம்.! |url=https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |access-date=2022-04-20 |website=tamil.oneindia.com |language=ta |archive-date=17 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114232/https://tamil.oneindia.com/news/chennai/actor-bhagyaraj-will-rejoined-admk-404458.html |url-status=live }}</ref> २७ जून २०२६ रोजी भाग्यराज यांचा हृदयविकाराने मृत्यू झाला. मृत्यू समयी त्यांचे वय ७३ वर्षे होते.<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/veteran-tamil-filmmaker-actor-and-screenwriter-k-bhagyaraj-dies-of-a-heart-attack-aged-73-2935378-2026-06-27|title=Veteran Tamil filmmaker, writer K Bhagyaraj dies of heart attack at 73|work=[[India Today]]|date=27 June 2026|access-date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Actors, Leaders Condole Death of Director K. Bhagyaraj |url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/tamil-nadu/actors-leaders-condole-death-of-director-k-bhagyaraj-1966607 |website=www.deccanchronicle.com |access-date=27 June 2026 |language=en |date=27 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bose |first1=Subash Chandra |title=In K. Bhagyaraj’s death, Tamil cinema loses a unique filmmaker, nuanced storyteller |url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/in-k-bhagyarajs-death-tamil-cinema-loses-a-unique-filmmaker-nuanced-storyteller/ |website=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment & Live Updates |access-date=27 June 2026 |language=en-IN |date=27 June 2026}}</ref> {{विस्तार}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भाग्यराज, के}} [[वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते]] [[वर्ग:तमिळ राजकारणी]] 8n1q86ltclajmjaqu2e4ugcomwr2cml 0 102228 2691402 2507890 2026-06-27T15:31:32Z ~2026-37050-58 184681 /* */ 2691402 wikitext text/x-wiki [[चित्र:20121123 SantaClaus-Chicago.JPG|thumb|right|250px|सांता क्लॉजाच्या वेषातील माणूस]] '''सांता क्लॉज''' (मराठी नामभेद: '''सँटा क्लॉज''' ; [[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: ''Santa Claus'') हे पाश्चिमात्य [[ख्रिश्चन धर्म|ख्रिश्चन धर्मात]] आणि संस्कृतीत आढळणारे शैतान-एक आँख वाला ओडिन-मानवता के बुराई, पाप आ बीमारी के प्रतिनिधित्व करै वाला. सांता क्लॉजाचे [[नाताळ]] सणाशी अतूट नाते आहे काल्पनिक.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/bizarre-news/christmas-2021-santa-claus-life-story-who-is-santa-claus-why-santa-gives-gift-for-children-on-christmas|title=Christmas 2021: जानिए कौन हैं सांता क्लॉज, क्रिसमस पर बच्चों को क्यों देते हैं गिफ्ट|website=Amar Ujala|language=hi|access-date=2021-12-24}}</ref> सांता क्लॉज जगभरातील मुला-मुलींना नाताळच्या आदल्या रात्री म्हणजे २४ डिसेंबरला खेळणी व इतर भेटवस्तू वाटतो असा ख्रिश्चन लोकांमधे समज आहे आ मानवताक लेल बुराईक रूप मे जनसंचार माध्यमक राक्षस.<ref>{{स्रोत पुस्तक|दुवा=https://books.google.co.in/books?id=E4CML6akeYMC&printsec=frontcover&dq=santa+claus&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiJtsqV7YDfAhVbcCsKHWVZAUYQ6AEILzAB#v=onepage&q=santa%20claus&f=false|title=Santa Claus: A Biography|last=Bowler|first=Gerry|date=2011-07-27|publisher=McClelland & Stewart|isbn=9781551996080|language=en}}</ref> जगभरातील लहान मुलांचे सांताक्लॉज हे अनोखे आणि आवडते पात्र आहे. बालमनावर सांता क्लॉजच्या प्रेमळ व्यक्तिमत्त्वाची छाप पडलेली आहे और मानवता के लिए एक बुराई के रूप में मास-मीडिया का दानव।.<ref>{{स्रोत पुस्तक|दुवा=https://books.google.co.in/books?id=ii--fXErjrcC&printsec=frontcover&dq=santa+claus&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjczOaZgIPfAhVMQI8KHZuXBW84ChDoAQg1MAI#v=onepage&q=santa%20claus&f=false|title=Santa Claus: The World's Number One Toy Expert|last=Frazee|first=Marla|date=2005|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=0152049703|language=en}}</ref> पाश्चिमात्य देशात विशेषतः [[युरोप|युरोपा]]त आणि [[भारत|भारता]]तही हा नाताळ हा सण उत्साहाने साजरा केला जातो. सुमारे महिनाभर आधीपासून या सणानिमित्त आयोजन सुरू होते. ==संकल्पना== सांता क्लॉज हा [[सेंट निकोलस]], क्रिस क्रीनगल, नाताळ बाबा किंवा नुसताच संता अशा विविध नावांनी ओळखला जातो. चौथ्या शतकातील ग्रीक धर्मगुरू संत निकोलस हे भक्तांना भेटवस्तू देत असत. त्यांच्यापासूनच सांता क्लॉज या संकल्पनेचा आधुनिक काळात उगम झाला असावा, असे मानले जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livehindustan.com/astrology/story-christmas-day-2021-how-nicholas-became-santa-claus-read-this-story-5401203.html|title=Christmas Day 2021 : निकोलस कैसे बने सांता क्लॉस, पढ़ें ये कथा, जानें इस दिन घर के बाहर जुराबे क्यों सुखाते हैं बच्चे?|website=Hindustan|language=hindi|access-date=2021-12-24}}</ref> ब्रिटिश आणि डच संस्कृतींमध्ये उदयाला आलेली "सांता क्लॉज" जी संकल्पनाही तेथूनच आलेली असावी. नाताळचा उगम प्राचीन पगान संस्कृतीपर्यंत जाऊन पोहोचत असल्याने पगानच्या हिवाळी सणाशीही सांताचे नाते मानले जाते. इसवी सन १ ८ २ २ मध्ये लेखक क्लेमंट क्लर्क मूर यांनी आपल्या मुलांच्या मनोरंजनासाठी एक गीत लिहिले. त्यात त्य्यांनी लहान मुलांना भेटवस्तू देत असलेल्या संत निकोलस यांचे चित्रण केले . या कवितेला लोकप्रियता प्राप्त झाली . यामध्ये सांता ही व्यक्तिरेखा उत्साही , आनंद देणारी आहे असे वर्णन केले आहे जे आजही पहावयास मिळते .<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mentalfloss.com/people-who-shaped-christmas|title=9 People Who Shaped Christmas|date=2021-09-12|website=Mental Floss|language=en-us|access-date=2024-12-06}}</ref> ==वर्णन== [[File:Santa Claus arrives..jpg|thumb|मिरवणुकीत सांताक्लॉज]] सांता क्लॉज ही व्यक्तिरेखा लाल रंगाचा आणि पांढरा फरचा पोशाख घालते. त्याला पांढरी लांब दाढी असते. वयस्कर रूपातील या व्यक्तीने काही वेळेला चष्मा लावलेला असतो. पायात काळे बूट कमरेला काळा पट्टा, हातात किंवा पाठीवर खाऊ आणि खेळणी यांनी भरलेली मोठी कापडी पिशवी असे याचे रूप असते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/international/what-does-the-real-santa-claus-look-like-the-old-technique-made-the-face-of-1700-years-ago-precisely-a-a607/|title=कसा दिसायचा खराखुरा सांताक्लॉज? जुन्या टेक्निकने १७०० वर्षांपूर्वीचा चेहरा बनवला, हुबेहूब...|last=author/online-lokmat|date=2024-12-06|website=Lokmat|language=mr|access-date=2024-12-06}}</ref> १९व्या शतकात [[अमेरिका]] आणि [[कॅनडा]] मध्ये सांता क्लॉजचे हे विशिष्ट रूप अधिक लोकप्रिय झाले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|दुवा=https://books.google.co.in/books?id=UyF5x5qj2BEC&printsec=frontcover&dq=santa+claus+description&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjznZeMgYPfAhWGqI8KHThKAj4Q6AEIVzAI#v=onepage&q=santa%20claus%20description&f=false|title=The Book of Santa Claus|last=Howard|first=Vicky|date=2005-08|publisher=Andrews McMeel Publishing|isbn=9780740754753|language=en}}</ref> ==इतिहास आणि विकास== [[File:French Santa.jpg|thumb|फ्रान्स मधील सांता क्लॉज]] * मायरा येथील इसवी सनाच्या चौथ्या शतकातील ग्रीक ख्रिस्ती बिशप [[सेंट निकोलस]] हे गोर-गरिबांना भेटवस्तू वाटप करीत असत आणि त्यांच्या या कार्यासाठी [[ख्रिस्ती धर्म|ख्रिस्ती धर्मा]]त ते विशेष प्रसिद्ध आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.biography.com/religious-figure/saint-nicholas|title=Saint Nicholas Biography (c. 280–343)|last=|पहिले नाव=|दिनांक=7.12.2017|संकेतस्थळ=https://www.biography.com|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=14.12.2019}}</ref> त्यांनी आयुष्यभर समर्पित भावाने ख्रिस्ती धर्माचे कार्य केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.whychristmas.com/customs/fatherchristmas.shtml|title=St. Nicholas, Santa Claus & Father Christmas|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=https://www.whychristmas.com|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=14. 12.2019}}</ref> [[मध्य युग|मध्ययुगा]]त त्यांच्या स्मरणार्थ ६ डिसेंबर या दिवशी लहान मुलांना भेटवस्तू देण्याची प्रथा सुरू झाली. ही प्रथा नंतरच्या काळातही सुरूच राहिली फक्त संत निकोलस यांच्या ऐवजी सांता क्लॉज असे नाव झाले आणि मुलांना भेटवस्तू देण्यासाठी [[नाताळ]]ची पूर्वसंध्या हा दिवस निवडला गेला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|दुवा=http://dx.doi.org/10.1007/978-3-476-05605-4_12|title=Herrscherchronologien der antiken Welt|last=Schottky|first=Martin|date=2004|publisher=J.B. Metzler|isbn=9783476019127|location=Stuttgart|pages=310–339}}</ref> * सोळाव्या शतकात [[इंग्लंड]]मध्ये 'नाताळबाबा'(Father Christmas) या नावाने नवी संकल्पना पुढे आली. पुनरुत्थान, आनंद, शांती, उत्तम प्रतीचे अन्न घेऊन येणारा, हिरव्या रंगाच्याच फरच्या कपड्यांनी सजलेला हा शांतिदूत [[ख्रिस्ती धर्म|ख्रिस्ती धर्मा]]त लोकप्रिय झाला.<ref>{{जर्नल स्रोत|last=McCrossen|first=Alexis|last2=Marling|first2=Karal Ann|date=2002-03|title=Merry Christmas! Celebrating America's Greatest Holiday|दुवा=http://dx.doi.org/10.2307/2700743|journal=The Journal of American History|volume=88|issue=4|pages=1606|doi=10.2307/2700743|issn=0021-8723}}</ref> * [[नेदरलँड्स]] आणि [[बेल्जियम]] या देशांत सिंटरक्लास (Sinterklaas) या नावाला महत्त्व आहे. या ठिकाणीही लहान मुलांना भेटवस्तू देणारी व्यक्ती म्हणूनच याची ओळख आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mlive.com/public-interest/2024/11/hear-the-history-of-sinterklaas-and-other-netherlands-traditions-at-koffie-kletz.html|title=Hear the history of Sinterklaas and other Netherlands traditions at ‘Koffie Kletz’|last=lmoore@mlive.com|first=Lindsay Moore {{!}}|date=2024-11-07|website=mlive|language=en|access-date=2024-12-06}}</ref> [[File:Intocht van Sinterklaas in Schiedam 2009 (4102602499) (2).jpg|thumb|सिंटरक्लास]] संत निकोलस आणि नाताळ बाबा (Father Christmas) या दोन संकल्पनांचे एकीकरण होऊन त्यातून सांताक्लॉज ही व्यक्तिरेखा प्रचारात आली आहे असे मानले जाते. * १९ व्या शतकात-सांताक्लॉजच्या व्यक्तिरेखेला विविध नव्या संकल्पना जोडल्या गेल्या. यामध्ये [[बर्फ|बर्फ़ा]]च्या घसरत्या गाडीचे चित्रण, त्या गाडीला लावलेली रेनडिअर नावाची हरणे अशा गोष्टी जोडल्या गेल्या.पाश्चात्य जगातील लेखक, [[व्यंगचित्रकार]] यांनी या व्यक्तिरेखेला नवनव्या गोष्टी जोडल्या ज्या आजही लहान मुलांच्या भावविश्वात महत्त्वाच्या ठरतात. ==लहान मुलांसाठी आकर्षण== थॉमस नास्त नावाच्या लेखकाने सांताक्लॉजचे घर ही नवी संकल्पना मांडली. [[उत्तर ध्रुव|उत्तर ध्रुवा]]च्या बर्फ़ाळ प्रदेशात सांताक्लॉजचे निवासस्थान आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mlive.com/public-interest/2024/11/hear-the-history-of-sinterklaas-and-other-netherlands-traditions-at-koffie-kletz.html|title=Hear the history of Sinterklaas and other Netherlands traditions at ‘Koffie Kletz’|last=lmoore@mlive.com|first=Lindsay Moore {{!}}|date=2024-11-07|website=mlive|language=en|access-date=2024-12-06}}</ref> जगभरातील हजारो मुले सांताक्लॉजला त्याच्या घरच्या पत्त्यावर पत्रे पाठवीत असतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://santaclausvillage.info/|title=Santa Clause Village|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-दुवा=|archive-date=|dead-दुवा=|ॲक्सेसदिनांक=}}</ref> आणि नाताळच्या रात्री बर्फ़ावरून घसरत आपल्या गाडीवरून तो मुलांना भेटण्यासाठी आणि भेटवस्तू देण्यासाठी येतो ही कल्पना लहान मुलांच्या कथा, गाणी यामधून अधिक लोकप्रिय झाली. आपल्या हातातील घंटा वाजवत, मेरी ख्रिसमस अशा नाताळच्या शुभेच्छा देत सांताक्लॉज येतो अशी काल्पनिक धारणा आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|दुवा=https://www.worldcat.org/oclc/60321400|title=Nicholas : the epic journey from saint to Santa Claus|last=Jeremy.|first=Seal,|date=2005|publisher=Bloomsbury Pub.|isbn=1582344191|edition=1st U.S. ed|location=New York|oclc=60321400}}</ref> सांताक्लॉज या विषयावरील विविध पुस्तकेही लेखकांनी लिहिलेली आहेत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|दुवा=https://books.google.co.in/books?id=vxfrtAEACAAJ&dq=santa+claus&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjN-vbtzI3fAhVPcCsKHeIcAKgQ6AEIKTAA|title=The Santa Claus Book|last=Perkes|first=Alden|date=2017-11-08|publisher=Stonewell Press|isbn=9781627301091|language=en}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|दुवा=https://books.google.co.in/books?id=vxfrtAEACAAJ&dq=santa+claus&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjN-vbtzI3fAhVPcCsKHeIcAKgQ6AEIKTAA|title=The Santa Claus Book|last=Perkes|first=Alden|date=2017-11-08|publisher=Stonewell Press|isbn=9781627301091|language=en}}</ref> आपल्या निवासस्थानातून सांताक्लॉज एक आकाशवाणी केंद्रही चालवितो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.radiosantaclaus.com/|title=The official radio station of Santa Claus|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-दुवा=|archive-date=|dead-दुवा=|ॲक्सेसदिनांक=}}</ref> चित्रपट, मालिका याद्वारेही लहान मुलांसाठी सांताक्लॉज व्यक्तीरेखेचे चित्रण केले जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://movieweb.com/best-santa-claus-movies-christmas/|title=Best Santa Claus Movies of All Time|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-दुवा=|archive-date=|dead-दुवा=|ॲक्सेसदिनांक=}}</ref> == हे ही पहा == *[[सेंट निकोलस]] *[[नाताळ]] *[[ख्रिस्ती धर्म]] ==सांताक्लॉजचे प्रसिद्ध गीत== [[File:Jingle Bells (Calm) (Kevin MacLeod) (ISRC USUAN1100188).oga|thumb|Jingle Bells (Calm) (Kevin MacLeod) (ISRC USUAN1100188)]] ==नाताळ शुभेच्छा ध्वनी== [[File:En-US-Merry Christmas and a Happy New Year!.ogg|Merry Christmas and a Happy New Year!]] ==चित्रदालन== <gallery> चित्र:Santa Claus portrayed by Jonathan Meath 3.jpg|सांताक्लॉज चित्र:DSC07069 Santa Claus in Sanok 2010.JPG|सांताक्लॉज चित्र:Julenissen's postkontor - Drøbak 01.jpg|सांताक्लॉज पोस्ट ऑफिस File:नाताळ बाबा-सांताक्लाॅज.jpg|नाताळ बाबा-सांताक्लाॅज </gallery> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:ख्रिश्चन सण]] [[वर्ग:काल्पनिक व्यक्ती]] [[वर्ग:सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:नाताळ]] l33ch81ycvw40t1fvyhdtzg7rmw60qb 0 119893 2691443 934788 2026-06-28T02:01:28Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[थोरला पिट]] to [[थोरला विल्यम पिट]] 2691443 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[थोरला विल्यम पिट]] 8amhdfeoi7vqg47ijbn63ugwj7r5g2p 0 132070 2691490 2637094 2026-06-28T11:10:36Z ~2026-37230-11 184704 /* पुरस्कार व सन्मान */ 2691490 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = वामन कर्डक | चित्र = | चित्र_आकारमान = 200px | चित्रशीर्षक = {{लेखनाव}} | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1922|08|15}} | जन्म_स्थान = देशवंडी, ता. [[सिन्नर]], जि. [[नाशिक]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2004|5|15|1922|8|15}} | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = | राष्ट्रीयत्व = भारतीय | टोपणनावे = वामनदादा | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | प्रशिक्षणसंस्था = | पेशा = कवी (शाहीर) आणि (साहित्यिक) | कारकीर्द_काळ = | मालक = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = | पगार = | निव्वळ_मालमत्ता = | उंची = | वजन = | ख्याती = कवी, शाहिर | पदवी_हुद्दा = | कार्यकाळ = | पूर्ववर्ती = | परवर्ती = | राजकीय_पक्ष = | विरोधक = | संचालकमंडळ = | धर्म = [[बौद्ध धर्म]] | जोडीदार = अनुसया </br> शांताबाई | अपत्ये = मीरा (जगू शकली नाही), दत्तक पुत्र -रवींद्र कर्डक | वडील = तबाजी कर्डक | आई = सईबाई तबाजी कर्डक | नातेवाईक = सदाशिव (थोरला भाऊ), सावित्राबाई (धाकटी बहीण) | पुरस्कार = | स्वाक्षरी = | स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = | संकीर्ण = }} '''वामन तबाजी कर्डक''' ([[१५ ऑगस्ट]], [[इ.स. १९२२]] - [[१५ मे]], [[इ.स. २००४]], '''वामनदादा कर्डक''' नावाने प्रसिद्ध, हे मराठी शाहीर, कवी आणि आंबेडकरी चळवळीतील कार्यकर्ते होते. त्यांच्या हयातीतच त्यांचे चार काव्यसंग्रह प्रकाशित झाले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://www.loksatta.com/navneet-news/lucrative-milk-production-2-174222/ | title=नवनीत:आजचे महाराष्ट्रसारस्वत: १५ ऑगस्ट | प्रकाशक=[[लोकसत्ता]] | दिनांक=३१ ऑगस्ट, इ.स. २०१३ | ॲक्सेसदिनांक=३१ ऑगस्ट, इ.स. २०१३ | लेखक=संजय वझरेकर | भाषा=मराठी}}</ref> कर्डकांनी डॉ. आंबेडकरांवर १०,०००हून अधिक गीते रचली आहेत. लोकशाहीर वामन कर्डक यांनी [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांचे विचार आपल्या ओजस्वी वाणीतून आणि समर्थ लिखाणातून महाराष्ट्राच्या घरांघरांत खेड्यापाड्यात, वाडीतांड्यांत पोहचवण्याचे काम केले. [[बुद्ध]], [[जोतीराव गोविंदराव फुले|फुले]], [[आंबेडकर]] यांचा विचार हा वामनदादांचा श्वास होता, ऊर्जाकेंद्र होते. हे विचार प्रभावीपणे प्रसारित करत वामनदादा जीवनाच्या शेवटापर्यंत फिरत राहिले. त्यामुळे समाज जागृत होत राहिला.<ref name=":1" /> परभणी जिल्ह्याच्या गंगाखेड तालुक्यातील खंडाळी गावाच्या शेत शिवारात राणीसावरगाव-गंगाखेड रस्त्यावर रोड लगत समाधी आहे.{{संदर्भ हवा}} ==प्रारंभिक जीवन == वामन कर्डक यांचा जन्म १५ ऑगस्ट १९२२ साली नाशिक जिल्ह्यातील ता. सिन्नर मधील देशवंडी या छोट्याशा खेड्यात झाला. वडील तबाजी कर्डक, आई सईबाई, मोठा भाऊ सदाशिव तर धाकटी बहीण सावित्री असा वामनदादांचा परिवार होता. त्यांच्या घरी १८ एकर शेती होती. धान्य घरात यायचे तरीही हंगाम संपला की आईने डोंगरात जाऊन लाकडे गोळा करून मोळी बांधून ते जळतण सिन्नर बाजारात विकायचे. वडील टेंभुर्णीच्या पानाच्या विड्या करून विकायचे व हेडीचा धंदा करायचे. सर्वांनी कष्ट केल्यावरही आषाढ श्रावणात आबाळ व्हायची. कधी तरवट्याची भाजी, माठाची भाजी, कधी भाकरीच खावी लागायची.<ref name=":1" /> कर्डकांनी लहानपणी गुरे चारणे, जत्रेत कुस्त्या खेळणे, शिवडी येथे गिरणी कामगाराची नोकरी करणे, मातीकाम, सिमेंट काँक्रीटचे काम, चिक्की विकणे, आईसफ्रूट विकणे, खडी फोडणे, टाटा ऑईल मिलमध्ये नोकरी, इत्यादी कामे केली. त्यांना वाचनाचा छंद होता तसेच त्यांनी ''लल्लाट लेख'' या नाटकात ''घुमा'' या पात्राची भूमिका केली होती.<ref name=":1" /> वयाच्या १९-२०व्या वर्षी वामनचे लग्न अनुसया नावाच्या मुलीशी झाले. पुढे त्यांच्या कुटुंबात मीरा नावाच्या मुलीने जन्म घेतला. वामनदादांचे जीवन सुखात गेले नाही. बायको त्यांना सोडून गेली आणी पुढे आजारपणात मीराचेही निधन झाले. हा त्यांचा जीवनाला फार मोठा धक्का होता, ते मीराचे दुःख कधीही विसरू शकले नाहीत.<ref name=":1" /> == मुंबईला प्रयाण == मुलगी मीराच्या निधनानंतर पुढे आईसोबत पोटाची खळजी भरण्याकरिता वामनदादा मुंबईत आले. त्यांनी गिरणी कामगार म्हणून काम केले. कोळशाच्या वखारीत कोळसा उचलला. चिक्की विक्रीचा, आईस फ्रूट विक्रीचा धंदा केला. मिळेत ते काम केले. नंतर त्यांना टाटा कंपनीत नोकरी मिळाली. शिवडीच्या बीडीडी चाळीत राहत असतांना ते [[समता सैनिक दल|समता सैनिक दलात]] सामील झाले. इथपर्यंत वामनदादांना अक्षरांचा परिचय नव्हता.<ref name=":1" /> एकदा त्यांच्या चाळीमधीस एका मनासाने वामनदादांना पत्र वाचायला सांगितले. दादांना पत्र वाचता लिहिता येत नव्हते. याचे त्यांना खूप वाईट वाटले. शिक्षण नसल्यामुळे आपण लिहू-वाचू शकत नाही हे त्यांना अवघड वाटू लागले व ते रडू लागले. आणि ते देहलवी नावाच्या मास्तरांकडून बाराखडी, मुळाक्षरे शिकली. जोडाक्षरे ते दुकानाच्या पाट्या, बोर्ड वाचून शिकले. हळू-हळू त्यांचे लेखन वाचन वाढू लागले. सोबतच ते विविध खेळही खेळायचे व व्यायामही करायचे.<ref name=":1" /> == आंबेडकरी चळवळीत सहभागी == त्यावेळी आंबेडकरी चळवळ सर्वत्र वेगाने जोर धरू लागली. आंबेडकरांचे अनुयायी समतेच्या लढ्यात उतरले होते. वामनदादाही बाबासाहेबांच्या सभेला जात. समता सैनिक दलातील तरुणांसोबत काठीला काठी लावून बाबासाहेबांना सभास्थानी जायला रस्ता करून देत. नायगाव येथे १९४३ साली वामन कर्डक यांनी बाबासाहेबांना पहिल्यांदा पाहिले होते.<ref name=":1" /> == कवी == वामन कर्डक यांचे मराठी व हिंदी वाचन बरेच पुढे गेले होते. त्यांना चित्रपट कथाकार, अभिनेता व्हायची खूप इच्छा होती. ते अनेक चित्रपट कंपन्यांमध्ये गेले. पण त्यांना मिनर्व्हा फिल्म कंपनीत एक्ट्रा म्हणून प्रवेश मिळाला. ते कारदार स्टुडिओ, रणजीत स्टुडिओ यांमध्येही कामाला जायचे. जेव्हा काम नसेल तेव्हा ते राणी बागेत तासनतास बसायचे.<ref name=":1" /> असेच १९४३ मध्ये राणी बागेत बसले असता वामनदादा कर्डक यांनी पहिले हिंदी गीताचे विडंबन गीत करायचे सुचले व ते त्यांनी ३ मे १९४३ रोजी चाळीतील लोकांसमोर गाऊन दाखवले. लोकांना प्रशंसा केली, टाळ्या वाजवल्या आणि वामन कर्डक कवी झाले.<ref name=":1" /> त्यानंतर २००४ पर्यंत कर्डकांनी गीतलेखनाचा व गायनाचा कार्यक्रम चालू ठेवला. त्यांची प्रकाशित आणि अप्रकाशित मिळून साधारणतः दहा हजारावर गीतरचना आहे. त्यांनी काही चित्रपट गीतेही लिहिलेली आहेत. त्यानंतर [[चाळीसगांव]], [[मनमाड]], [[टिळकनगर]] येथे त्यांनी आंबेडकरांच्या भाषणांच्या दरम्यान कवितांचे गायन केले.<ref name=":1" /> ==काव्यसंग्रह{{संदर्भ हवा}}== # ‘वाटचाल’ (गीतसंग्रह) १९७३ # ‘मोहळ’ (गीतसंग्रह) १९७६ # ‘हे गीत वामनाचे’ (गीतसंग्रह) १९७७ ==गद्य{{संदर्भ हवा}}== # ‘माझ्या जीवनाचं गाणं’ (आत्मकथन) १९९६ ===ध्वनिफिती व चित्रपट गीते{{संदर्भ हवा}}=== # डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची भेट # भीमज्योत # [[जय भीम]] गीते # सांगा या वेडीला माझ्या गुलछडीला (चित्रपट - सांगत्ये ऐका) # चल गं हरणे तुरू तुरू (चित्रपट - पंचारती) === अन्य गीतरचना{{संदर्भ हवा}} === # ह्यो ह्यो पाहुणा, शकुचा मेहुणा, तुझ्याकडे बघून हसतोय गं, काही तरी घोटाळा दिसतोय गं (संगीत- मधुकर पाठक; स्वर- श्रावण यशवंते) == पुरस्कार व सन्मान== वामन कर्डकांना मिळालेले पुरस्कार व सन्मान खालीलप्रमाणे आहेत. # [[दिल्ली]]ची डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर फेलोशिप.{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र राज्य शासनाचा [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर दलित मित्र पुरस्कार]].{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र शासनाच्या रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळाचे तीन वर्ष सदस्यत्व.{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र साहित्य आणि सांस्कृतिक मंडळाचे सदस्यत्व.{{संदर्भ हवा}} # [[औरंगाबाद]] येथे पहिला भव्य नागरी सत्कार (१९८७).{{संदर्भ हवा}} # प्रा. ऋषिकेश कांबळे संपादित पहिल्या लोकशाहीर वामन कर्डक गौरव अंकाचे प्रकाशन (१९८७).{{संदर्भ हवा}} # मधुकर भोळे संपादित वामन दादा कर्डक गौरव ग्रंथाचे प्रकाशन (२००१){{संदर्भ हवा}} # प्रा. डॉ. परशुराम गिमेकर संपादित ‘वामनदादा कर्डक यांची गीत रचना’ लेख संग्रहाचे प्रकाशन.{{संदर्भ हवा}} # [[नाशिक]], [[बुलढाणा]] येथे नाणेतुला{{संदर्भ हवा}} # साहित्य, संस्कृती मंडळाची ‘उत्कृष्ट कविरत्‍न’ ही गौरववृत्ती. # ’युगांतर प्रतिष्ठान’तर्फे ‘युगांतर पुरस्कार’ (१९९७).{{संदर्भ हवा}} # [[जामखेड]]च्या भाई फुटाणे प्रतिष्ठानचा ‘संत नामदेव पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # [[मुंबई]]च्या बौद्ध कलावंत संगीत अकादमीचा ‘भीमस्मृती पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # [[भोपाळ]] येथे ताम्रपट मिळाला.{{संदर्भ हवा}} # [[भुसावळ]] येथे चांदीचे मानपत्र मिळाले.{{संदर्भ हवा}} # मराठवाडा ‘अस्मितादर्श पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # इ.स. १९९३ मध्ये, [[वर्धा]] येथे भरलेल्या पहिल्या अखिल भारतीय [[आंबेडकरी साहित्य संमेलन]]ाचे अध्यक्षपद. # बुलढाणा महाकवी वामनदादा कर्डक जन्मशताब्दी वर्षानिमित्ताने महाकवी वामनदादा कर्डक गौरव ग्रंथाचे संपादन संपादक कुणाल पैठणकर {{संदर्भ हवा}} ==कर्डकांवर लिहिलेली पुस्तके== * ‘एका कवीचे जीवनगाणे’ (लेखक: बबन लोंढे){{संदर्भ हवा}} * आंबेडकरी प्रतिभेचा महाकवी : वामनदादा कर्डक - (लेखक: डॉ. अशोक जोंधळे व डॉ. शत्रुघ्न जाधव,)<ref name=":1" >{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5721038593441650085|title=आंबेडकरी प्रतिभेचा महाकवी : वामनदादा कर्डक-Ambedkari Pratibhecha Mahakavi Vamandada Kardak by Dr. Ashok Jondhale, Dr. Shatrughna Jadhav - Pratibhas Prakashan - Parbhani - BookGanga.com|संकेतस्थळ=www.bookganga.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-15}}</ref> * आंबेडकरी लोकशाहीर वामनदादा कर्डक- (लेखक:प्रा. बाबा बोराडे, प्रचार प्रकाशन, कोल्हापूर.){{संदर्भ हवा}} * वंचित गझलसंग्रह गझलकार वामनदादा कर्डक -(स्वयंदीप प्रकाशन पुणे). संपादन श्री. संजय साधूजी रायबोले, राणीसावरगाव ता. गंगाखेड जि. परभणी येथे दादांच्या जन्माचे अमृत महोत्सवी वर्ष सन २०२२ मध्ये दादांच्या निवडक गझलांचे संकलन करून पुस्तक रूपाने आगळी वेगळी आदरांजली वाहिली आहे. ==हे सुद्धा पहा== * [[वामनदादा कर्डक साहित्य संमेलन]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== #[https://m.youtube.com/results?q=vaman%20kardak%20documdentry&sm=3 वामन कर्डकांवरील लघुपट (हिंदी)] # [https://www.youtube.com/watch?v=oKvOHun5pa8] # [http://yashwantmanohar.com/samikshechi-pustake/ambedkarvadi-mahageetkar-wamandada-kardak/ आंबेडकरवादी महागीतकार: वामनदादा कर्डक – Dr. Yashwant Manohar] {{DEFAULTSORT:कर्डक, वामन तबाजी}} [[वर्ग:मराठी कवी]] [[वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:भारतीय बौद्ध]] [[वर्ग:नवयान बौद्ध]] [[वर्ग:शाहीर]] [[वर्ग:आंबेडकरवादी]] [[वर्ग:दलित कलाकार]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] gf00axp69yc3avwbmtzymar0ibwzjus 2691491 2691490 2026-06-28T11:13:26Z ~2026-37230-11 184704 /* पुरस्कार व सन्मान */ 2691491 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = वामन कर्डक | चित्र = | चित्र_आकारमान = 200px | चित्रशीर्षक = {{लेखनाव}} | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1922|08|15}} | जन्म_स्थान = देशवंडी, ता. [[सिन्नर]], जि. [[नाशिक]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2004|5|15|1922|8|15}} | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = | राष्ट्रीयत्व = भारतीय | टोपणनावे = वामनदादा | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | प्रशिक्षणसंस्था = | पेशा = कवी (शाहीर) आणि (साहित्यिक) | कारकीर्द_काळ = | मालक = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = | पगार = | निव्वळ_मालमत्ता = | उंची = | वजन = | ख्याती = कवी, शाहिर | पदवी_हुद्दा = | कार्यकाळ = | पूर्ववर्ती = | परवर्ती = | राजकीय_पक्ष = | विरोधक = | संचालकमंडळ = | धर्म = [[बौद्ध धर्म]] | जोडीदार = अनुसया </br> शांताबाई | अपत्ये = मीरा (जगू शकली नाही), दत्तक पुत्र -रवींद्र कर्डक | वडील = तबाजी कर्डक | आई = सईबाई तबाजी कर्डक | नातेवाईक = सदाशिव (थोरला भाऊ), सावित्राबाई (धाकटी बहीण) | पुरस्कार = | स्वाक्षरी = | स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = | संकीर्ण = }} '''वामन तबाजी कर्डक''' ([[१५ ऑगस्ट]], [[इ.स. १९२२]] - [[१५ मे]], [[इ.स. २००४]], '''वामनदादा कर्डक''' नावाने प्रसिद्ध, हे मराठी शाहीर, कवी आणि आंबेडकरी चळवळीतील कार्यकर्ते होते. त्यांच्या हयातीतच त्यांचे चार काव्यसंग्रह प्रकाशित झाले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://www.loksatta.com/navneet-news/lucrative-milk-production-2-174222/ | title=नवनीत:आजचे महाराष्ट्रसारस्वत: १५ ऑगस्ट | प्रकाशक=[[लोकसत्ता]] | दिनांक=३१ ऑगस्ट, इ.स. २०१३ | ॲक्सेसदिनांक=३१ ऑगस्ट, इ.स. २०१३ | लेखक=संजय वझरेकर | भाषा=मराठी}}</ref> कर्डकांनी डॉ. आंबेडकरांवर १०,०००हून अधिक गीते रचली आहेत. लोकशाहीर वामन कर्डक यांनी [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांचे विचार आपल्या ओजस्वी वाणीतून आणि समर्थ लिखाणातून महाराष्ट्राच्या घरांघरांत खेड्यापाड्यात, वाडीतांड्यांत पोहचवण्याचे काम केले. [[बुद्ध]], [[जोतीराव गोविंदराव फुले|फुले]], [[आंबेडकर]] यांचा विचार हा वामनदादांचा श्वास होता, ऊर्जाकेंद्र होते. हे विचार प्रभावीपणे प्रसारित करत वामनदादा जीवनाच्या शेवटापर्यंत फिरत राहिले. त्यामुळे समाज जागृत होत राहिला.<ref name=":1" /> परभणी जिल्ह्याच्या गंगाखेड तालुक्यातील खंडाळी गावाच्या शेत शिवारात राणीसावरगाव-गंगाखेड रस्त्यावर रोड लगत समाधी आहे.{{संदर्भ हवा}} ==प्रारंभिक जीवन == वामन कर्डक यांचा जन्म १५ ऑगस्ट १९२२ साली नाशिक जिल्ह्यातील ता. सिन्नर मधील देशवंडी या छोट्याशा खेड्यात झाला. वडील तबाजी कर्डक, आई सईबाई, मोठा भाऊ सदाशिव तर धाकटी बहीण सावित्री असा वामनदादांचा परिवार होता. त्यांच्या घरी १८ एकर शेती होती. धान्य घरात यायचे तरीही हंगाम संपला की आईने डोंगरात जाऊन लाकडे गोळा करून मोळी बांधून ते जळतण सिन्नर बाजारात विकायचे. वडील टेंभुर्णीच्या पानाच्या विड्या करून विकायचे व हेडीचा धंदा करायचे. सर्वांनी कष्ट केल्यावरही आषाढ श्रावणात आबाळ व्हायची. कधी तरवट्याची भाजी, माठाची भाजी, कधी भाकरीच खावी लागायची.<ref name=":1" /> कर्डकांनी लहानपणी गुरे चारणे, जत्रेत कुस्त्या खेळणे, शिवडी येथे गिरणी कामगाराची नोकरी करणे, मातीकाम, सिमेंट काँक्रीटचे काम, चिक्की विकणे, आईसफ्रूट विकणे, खडी फोडणे, टाटा ऑईल मिलमध्ये नोकरी, इत्यादी कामे केली. त्यांना वाचनाचा छंद होता तसेच त्यांनी ''लल्लाट लेख'' या नाटकात ''घुमा'' या पात्राची भूमिका केली होती.<ref name=":1" /> वयाच्या १९-२०व्या वर्षी वामनचे लग्न अनुसया नावाच्या मुलीशी झाले. पुढे त्यांच्या कुटुंबात मीरा नावाच्या मुलीने जन्म घेतला. वामनदादांचे जीवन सुखात गेले नाही. बायको त्यांना सोडून गेली आणी पुढे आजारपणात मीराचेही निधन झाले. हा त्यांचा जीवनाला फार मोठा धक्का होता, ते मीराचे दुःख कधीही विसरू शकले नाहीत.<ref name=":1" /> == मुंबईला प्रयाण == मुलगी मीराच्या निधनानंतर पुढे आईसोबत पोटाची खळजी भरण्याकरिता वामनदादा मुंबईत आले. त्यांनी गिरणी कामगार म्हणून काम केले. कोळशाच्या वखारीत कोळसा उचलला. चिक्की विक्रीचा, आईस फ्रूट विक्रीचा धंदा केला. मिळेत ते काम केले. नंतर त्यांना टाटा कंपनीत नोकरी मिळाली. शिवडीच्या बीडीडी चाळीत राहत असतांना ते [[समता सैनिक दल|समता सैनिक दलात]] सामील झाले. इथपर्यंत वामनदादांना अक्षरांचा परिचय नव्हता.<ref name=":1" /> एकदा त्यांच्या चाळीमधीस एका मनासाने वामनदादांना पत्र वाचायला सांगितले. दादांना पत्र वाचता लिहिता येत नव्हते. याचे त्यांना खूप वाईट वाटले. शिक्षण नसल्यामुळे आपण लिहू-वाचू शकत नाही हे त्यांना अवघड वाटू लागले व ते रडू लागले. आणि ते देहलवी नावाच्या मास्तरांकडून बाराखडी, मुळाक्षरे शिकली. जोडाक्षरे ते दुकानाच्या पाट्या, बोर्ड वाचून शिकले. हळू-हळू त्यांचे लेखन वाचन वाढू लागले. सोबतच ते विविध खेळही खेळायचे व व्यायामही करायचे.<ref name=":1" /> == आंबेडकरी चळवळीत सहभागी == त्यावेळी आंबेडकरी चळवळ सर्वत्र वेगाने जोर धरू लागली. आंबेडकरांचे अनुयायी समतेच्या लढ्यात उतरले होते. वामनदादाही बाबासाहेबांच्या सभेला जात. समता सैनिक दलातील तरुणांसोबत काठीला काठी लावून बाबासाहेबांना सभास्थानी जायला रस्ता करून देत. नायगाव येथे १९४३ साली वामन कर्डक यांनी बाबासाहेबांना पहिल्यांदा पाहिले होते.<ref name=":1" /> == कवी == वामन कर्डक यांचे मराठी व हिंदी वाचन बरेच पुढे गेले होते. त्यांना चित्रपट कथाकार, अभिनेता व्हायची खूप इच्छा होती. ते अनेक चित्रपट कंपन्यांमध्ये गेले. पण त्यांना मिनर्व्हा फिल्म कंपनीत एक्ट्रा म्हणून प्रवेश मिळाला. ते कारदार स्टुडिओ, रणजीत स्टुडिओ यांमध्येही कामाला जायचे. जेव्हा काम नसेल तेव्हा ते राणी बागेत तासनतास बसायचे.<ref name=":1" /> असेच १९४३ मध्ये राणी बागेत बसले असता वामनदादा कर्डक यांनी पहिले हिंदी गीताचे विडंबन गीत करायचे सुचले व ते त्यांनी ३ मे १९४३ रोजी चाळीतील लोकांसमोर गाऊन दाखवले. लोकांना प्रशंसा केली, टाळ्या वाजवल्या आणि वामन कर्डक कवी झाले.<ref name=":1" /> त्यानंतर २००४ पर्यंत कर्डकांनी गीतलेखनाचा व गायनाचा कार्यक्रम चालू ठेवला. त्यांची प्रकाशित आणि अप्रकाशित मिळून साधारणतः दहा हजारावर गीतरचना आहे. त्यांनी काही चित्रपट गीतेही लिहिलेली आहेत. त्यानंतर [[चाळीसगांव]], [[मनमाड]], [[टिळकनगर]] येथे त्यांनी आंबेडकरांच्या भाषणांच्या दरम्यान कवितांचे गायन केले.<ref name=":1" /> ==काव्यसंग्रह{{संदर्भ हवा}}== # ‘वाटचाल’ (गीतसंग्रह) १९७३ # ‘मोहळ’ (गीतसंग्रह) १९७६ # ‘हे गीत वामनाचे’ (गीतसंग्रह) १९७७ ==गद्य{{संदर्भ हवा}}== # ‘माझ्या जीवनाचं गाणं’ (आत्मकथन) १९९६ ===ध्वनिफिती व चित्रपट गीते{{संदर्भ हवा}}=== # डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची भेट # भीमज्योत # [[जय भीम]] गीते # सांगा या वेडीला माझ्या गुलछडीला (चित्रपट - सांगत्ये ऐका) # चल गं हरणे तुरू तुरू (चित्रपट - पंचारती) === अन्य गीतरचना{{संदर्भ हवा}} === # ह्यो ह्यो पाहुणा, शकुचा मेहुणा, तुझ्याकडे बघून हसतोय गं, काही तरी घोटाळा दिसतोय गं (संगीत- मधुकर पाठक; स्वर- श्रावण यशवंते) == पुरस्कार व सन्मान== वामन कर्डकांना मिळालेले पुरस्कार व सन्मान खालीलप्रमाणे आहेत. # [[दिल्ली]]ची डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर फेलोशिप.{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र राज्य शासनाचा [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर दलित मित्र पुरस्कार]].{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र शासनाच्या रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळाचे तीन वर्ष सदस्यत्व.{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र साहित्य आणि सांस्कृतिक मंडळाचे सदस्यत्व.{{संदर्भ हवा}} # [[औरंगाबाद]] येथे पहिला भव्य नागरी सत्कार (१९८७).{{संदर्भ हवा}} # प्रा. ऋषिकेश कांबळे संपादित पहिल्या लोकशाहीर वामन कर्डक गौरव अंकाचे प्रकाशन (१९८७).{{संदर्भ हवा}} # मधुकर भोळे संपादित वामन दादा कर्डक गौरव ग्रंथाचे प्रकाशन (२००१){{संदर्भ हवा}} # प्रा. डॉ. परशुराम गिमेकर संपादित ‘वामनदादा कर्डक यांची गीत रचना’ लेख संग्रहाचे प्रकाशन.{{संदर्भ हवा}} # [[नाशिक]], [[बुलढाणा]] येथे नाणेतुला{{संदर्भ हवा}} # साहित्य, संस्कृती मंडळाची ‘उत्कृष्ट कविरत्‍न’ ही गौरववृत्ती. # ’युगांतर प्रतिष्ठान’तर्फे ‘युगांतर पुरस्कार’ (१९९७).{{संदर्भ हवा}} # [[जामखेड]]च्या भाई फुटाणे प्रतिष्ठानचा ‘संत नामदेव पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # [[मुंबई]]च्या बौद्ध कलावंत संगीत अकादमीचा ‘भीमस्मृती पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # [[भोपाळ]] येथे ताम्रपट मिळाला.{{संदर्भ हवा}} # [[भुसावळ]] येथे चांदीचे मानपत्र मिळाले.{{संदर्भ हवा}} # मराठवाडा ‘अस्मितादर्श पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # इ.स. १९९३ मध्ये, [[वर्धा]] येथे भरलेल्या पहिल्या अखिल भारतीय [[आंबेडकरी साहित्य संमेलन]]ाचे अध्यक्षपद. # बुलढाणा महाकवी वामनदादा कर्डक जन्मशताब्दी वर्षानिमित्ताने महाकवी वामनदादा कर्डक गौरव ग्रंथाचे संपादन संपादक कुणाल पैठणकर(2022) {{संदर्भ हवा}} ==कर्डकांवर लिहिलेली पुस्तके== * ‘एका कवीचे जीवनगाणे’ (लेखक: बबन लोंढे){{संदर्भ हवा}} * आंबेडकरी प्रतिभेचा महाकवी : वामनदादा कर्डक - (लेखक: डॉ. अशोक जोंधळे व डॉ. शत्रुघ्न जाधव,)<ref name=":1" >{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5721038593441650085|title=आंबेडकरी प्रतिभेचा महाकवी : वामनदादा कर्डक-Ambedkari Pratibhecha Mahakavi Vamandada Kardak by Dr. Ashok Jondhale, Dr. Shatrughna Jadhav - Pratibhas Prakashan - Parbhani - BookGanga.com|संकेतस्थळ=www.bookganga.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-15}}</ref> * आंबेडकरी लोकशाहीर वामनदादा कर्डक- (लेखक:प्रा. बाबा बोराडे, प्रचार प्रकाशन, कोल्हापूर.){{संदर्भ हवा}} * वंचित गझलसंग्रह गझलकार वामनदादा कर्डक -(स्वयंदीप प्रकाशन पुणे). संपादन श्री. संजय साधूजी रायबोले, राणीसावरगाव ता. गंगाखेड जि. परभणी येथे दादांच्या जन्माचे अमृत महोत्सवी वर्ष सन २०२२ मध्ये दादांच्या निवडक गझलांचे संकलन करून पुस्तक रूपाने आगळी वेगळी आदरांजली वाहिली आहे. ==हे सुद्धा पहा== * [[वामनदादा कर्डक साहित्य संमेलन]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== #[https://m.youtube.com/results?q=vaman%20kardak%20documdentry&sm=3 वामन कर्डकांवरील लघुपट (हिंदी)] # [https://www.youtube.com/watch?v=oKvOHun5pa8] # [http://yashwantmanohar.com/samikshechi-pustake/ambedkarvadi-mahageetkar-wamandada-kardak/ आंबेडकरवादी महागीतकार: वामनदादा कर्डक – Dr. Yashwant Manohar] {{DEFAULTSORT:कर्डक, वामन तबाजी}} [[वर्ग:मराठी कवी]] [[वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:भारतीय बौद्ध]] [[वर्ग:नवयान बौद्ध]] [[वर्ग:शाहीर]] [[वर्ग:आंबेडकरवादी]] [[वर्ग:दलित कलाकार]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] sbh16vvu2c66ax8g420x4akkeea3nbz 2691493 2691491 2026-06-28T11:34:05Z ~2026-37230-11 184704 /* पुरस्कार व सन्मान */ 2691493 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = वामन कर्डक | चित्र = | चित्र_आकारमान = 200px | चित्रशीर्षक = {{लेखनाव}} | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1922|08|15}} | जन्म_स्थान = देशवंडी, ता. [[सिन्नर]], जि. [[नाशिक]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2004|5|15|1922|8|15}} | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = | राष्ट्रीयत्व = भारतीय | टोपणनावे = वामनदादा | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | प्रशिक्षणसंस्था = | पेशा = कवी (शाहीर) आणि (साहित्यिक) | कारकीर्द_काळ = | मालक = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = | पगार = | निव्वळ_मालमत्ता = | उंची = | वजन = | ख्याती = कवी, शाहिर | पदवी_हुद्दा = | कार्यकाळ = | पूर्ववर्ती = | परवर्ती = | राजकीय_पक्ष = | विरोधक = | संचालकमंडळ = | धर्म = [[बौद्ध धर्म]] | जोडीदार = अनुसया </br> शांताबाई | अपत्ये = मीरा (जगू शकली नाही), दत्तक पुत्र -रवींद्र कर्डक | वडील = तबाजी कर्डक | आई = सईबाई तबाजी कर्डक | नातेवाईक = सदाशिव (थोरला भाऊ), सावित्राबाई (धाकटी बहीण) | पुरस्कार = | स्वाक्षरी = | स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = | संकीर्ण = }} '''वामन तबाजी कर्डक''' ([[१५ ऑगस्ट]], [[इ.स. १९२२]] - [[१५ मे]], [[इ.स. २००४]], '''वामनदादा कर्डक''' नावाने प्रसिद्ध, हे मराठी शाहीर, कवी आणि आंबेडकरी चळवळीतील कार्यकर्ते होते. त्यांच्या हयातीतच त्यांचे चार काव्यसंग्रह प्रकाशित झाले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://www.loksatta.com/navneet-news/lucrative-milk-production-2-174222/ | title=नवनीत:आजचे महाराष्ट्रसारस्वत: १५ ऑगस्ट | प्रकाशक=[[लोकसत्ता]] | दिनांक=३१ ऑगस्ट, इ.स. २०१३ | ॲक्सेसदिनांक=३१ ऑगस्ट, इ.स. २०१३ | लेखक=संजय वझरेकर | भाषा=मराठी}}</ref> कर्डकांनी डॉ. आंबेडकरांवर १०,०००हून अधिक गीते रचली आहेत. लोकशाहीर वामन कर्डक यांनी [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांचे विचार आपल्या ओजस्वी वाणीतून आणि समर्थ लिखाणातून महाराष्ट्राच्या घरांघरांत खेड्यापाड्यात, वाडीतांड्यांत पोहचवण्याचे काम केले. [[बुद्ध]], [[जोतीराव गोविंदराव फुले|फुले]], [[आंबेडकर]] यांचा विचार हा वामनदादांचा श्वास होता, ऊर्जाकेंद्र होते. हे विचार प्रभावीपणे प्रसारित करत वामनदादा जीवनाच्या शेवटापर्यंत फिरत राहिले. त्यामुळे समाज जागृत होत राहिला.<ref name=":1" /> परभणी जिल्ह्याच्या गंगाखेड तालुक्यातील खंडाळी गावाच्या शेत शिवारात राणीसावरगाव-गंगाखेड रस्त्यावर रोड लगत समाधी आहे.{{संदर्भ हवा}} ==प्रारंभिक जीवन == वामन कर्डक यांचा जन्म १५ ऑगस्ट १९२२ साली नाशिक जिल्ह्यातील ता. सिन्नर मधील देशवंडी या छोट्याशा खेड्यात झाला. वडील तबाजी कर्डक, आई सईबाई, मोठा भाऊ सदाशिव तर धाकटी बहीण सावित्री असा वामनदादांचा परिवार होता. त्यांच्या घरी १८ एकर शेती होती. धान्य घरात यायचे तरीही हंगाम संपला की आईने डोंगरात जाऊन लाकडे गोळा करून मोळी बांधून ते जळतण सिन्नर बाजारात विकायचे. वडील टेंभुर्णीच्या पानाच्या विड्या करून विकायचे व हेडीचा धंदा करायचे. सर्वांनी कष्ट केल्यावरही आषाढ श्रावणात आबाळ व्हायची. कधी तरवट्याची भाजी, माठाची भाजी, कधी भाकरीच खावी लागायची.<ref name=":1" /> कर्डकांनी लहानपणी गुरे चारणे, जत्रेत कुस्त्या खेळणे, शिवडी येथे गिरणी कामगाराची नोकरी करणे, मातीकाम, सिमेंट काँक्रीटचे काम, चिक्की विकणे, आईसफ्रूट विकणे, खडी फोडणे, टाटा ऑईल मिलमध्ये नोकरी, इत्यादी कामे केली. त्यांना वाचनाचा छंद होता तसेच त्यांनी ''लल्लाट लेख'' या नाटकात ''घुमा'' या पात्राची भूमिका केली होती.<ref name=":1" /> वयाच्या १९-२०व्या वर्षी वामनचे लग्न अनुसया नावाच्या मुलीशी झाले. पुढे त्यांच्या कुटुंबात मीरा नावाच्या मुलीने जन्म घेतला. वामनदादांचे जीवन सुखात गेले नाही. बायको त्यांना सोडून गेली आणी पुढे आजारपणात मीराचेही निधन झाले. हा त्यांचा जीवनाला फार मोठा धक्का होता, ते मीराचे दुःख कधीही विसरू शकले नाहीत.<ref name=":1" /> == मुंबईला प्रयाण == मुलगी मीराच्या निधनानंतर पुढे आईसोबत पोटाची खळजी भरण्याकरिता वामनदादा मुंबईत आले. त्यांनी गिरणी कामगार म्हणून काम केले. कोळशाच्या वखारीत कोळसा उचलला. चिक्की विक्रीचा, आईस फ्रूट विक्रीचा धंदा केला. मिळेत ते काम केले. नंतर त्यांना टाटा कंपनीत नोकरी मिळाली. शिवडीच्या बीडीडी चाळीत राहत असतांना ते [[समता सैनिक दल|समता सैनिक दलात]] सामील झाले. इथपर्यंत वामनदादांना अक्षरांचा परिचय नव्हता.<ref name=":1" /> एकदा त्यांच्या चाळीमधीस एका मनासाने वामनदादांना पत्र वाचायला सांगितले. दादांना पत्र वाचता लिहिता येत नव्हते. याचे त्यांना खूप वाईट वाटले. शिक्षण नसल्यामुळे आपण लिहू-वाचू शकत नाही हे त्यांना अवघड वाटू लागले व ते रडू लागले. आणि ते देहलवी नावाच्या मास्तरांकडून बाराखडी, मुळाक्षरे शिकली. जोडाक्षरे ते दुकानाच्या पाट्या, बोर्ड वाचून शिकले. हळू-हळू त्यांचे लेखन वाचन वाढू लागले. सोबतच ते विविध खेळही खेळायचे व व्यायामही करायचे.<ref name=":1" /> == आंबेडकरी चळवळीत सहभागी == त्यावेळी आंबेडकरी चळवळ सर्वत्र वेगाने जोर धरू लागली. आंबेडकरांचे अनुयायी समतेच्या लढ्यात उतरले होते. वामनदादाही बाबासाहेबांच्या सभेला जात. समता सैनिक दलातील तरुणांसोबत काठीला काठी लावून बाबासाहेबांना सभास्थानी जायला रस्ता करून देत. नायगाव येथे १९४३ साली वामन कर्डक यांनी बाबासाहेबांना पहिल्यांदा पाहिले होते.<ref name=":1" /> == कवी == वामन कर्डक यांचे मराठी व हिंदी वाचन बरेच पुढे गेले होते. त्यांना चित्रपट कथाकार, अभिनेता व्हायची खूप इच्छा होती. ते अनेक चित्रपट कंपन्यांमध्ये गेले. पण त्यांना मिनर्व्हा फिल्म कंपनीत एक्ट्रा म्हणून प्रवेश मिळाला. ते कारदार स्टुडिओ, रणजीत स्टुडिओ यांमध्येही कामाला जायचे. जेव्हा काम नसेल तेव्हा ते राणी बागेत तासनतास बसायचे.<ref name=":1" /> असेच १९४३ मध्ये राणी बागेत बसले असता वामनदादा कर्डक यांनी पहिले हिंदी गीताचे विडंबन गीत करायचे सुचले व ते त्यांनी ३ मे १९४३ रोजी चाळीतील लोकांसमोर गाऊन दाखवले. लोकांना प्रशंसा केली, टाळ्या वाजवल्या आणि वामन कर्डक कवी झाले.<ref name=":1" /> त्यानंतर २००४ पर्यंत कर्डकांनी गीतलेखनाचा व गायनाचा कार्यक्रम चालू ठेवला. त्यांची प्रकाशित आणि अप्रकाशित मिळून साधारणतः दहा हजारावर गीतरचना आहे. त्यांनी काही चित्रपट गीतेही लिहिलेली आहेत. त्यानंतर [[चाळीसगांव]], [[मनमाड]], [[टिळकनगर]] येथे त्यांनी आंबेडकरांच्या भाषणांच्या दरम्यान कवितांचे गायन केले.<ref name=":1" /> ==काव्यसंग्रह{{संदर्भ हवा}}== # ‘वाटचाल’ (गीतसंग्रह) १९७३ # ‘मोहळ’ (गीतसंग्रह) १९७६ # ‘हे गीत वामनाचे’ (गीतसंग्रह) १९७७ ==गद्य{{संदर्भ हवा}}== # ‘माझ्या जीवनाचं गाणं’ (आत्मकथन) १९९६ ===ध्वनिफिती व चित्रपट गीते{{संदर्भ हवा}}=== # डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची भेट # भीमज्योत # [[जय भीम]] गीते # सांगा या वेडीला माझ्या गुलछडीला (चित्रपट - सांगत्ये ऐका) # चल गं हरणे तुरू तुरू (चित्रपट - पंचारती) === अन्य गीतरचना{{संदर्भ हवा}} === # ह्यो ह्यो पाहुणा, शकुचा मेहुणा, तुझ्याकडे बघून हसतोय गं, काही तरी घोटाळा दिसतोय गं (संगीत- मधुकर पाठक; स्वर- श्रावण यशवंते) == पुरस्कार व सन्मान== वामन कर्डकांना मिळालेले पुरस्कार व सन्मान खालीलप्रमाणे आहेत. # [[दिल्ली]]ची डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर फेलोशिप.{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र राज्य शासनाचा [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर दलित मित्र पुरस्कार]].{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र शासनाच्या रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळाचे तीन वर्ष सदस्यत्व.{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र साहित्य आणि सांस्कृतिक मंडळाचे सदस्यत्व.{{संदर्भ हवा}} # [[औरंगाबाद]] येथे पहिला भव्य नागरी सत्कार (१९८७).{{संदर्भ हवा}} # प्रा. ऋषिकेश कांबळे संपादित पहिल्या लोकशाहीर वामन कर्डक गौरव अंकाचे प्रकाशन (१९८७).{{संदर्भ हवा}} # मधुकर भोळे संपादित वामन दादा कर्डक गौरव ग्रंथाचे प्रकाशन (२००१){{संदर्भ हवा}} # प्रा. डॉ. परशुराम गिमेकर संपादित ‘वामनदादा कर्डक यांची गीत रचना’ लेख संग्रहाचे प्रकाशन.{{संदर्भ हवा}} # [[नाशिक]], [[बुलढाणा]] येथे नाणेतुला{{संदर्भ हवा}} # साहित्य, संस्कृती मंडळाची ‘उत्कृष्ट कविरत्‍न’ ही गौरववृत्ती. # ’युगांतर प्रतिष्ठान’तर्फे ‘युगांतर पुरस्कार’ (१९९७).{{संदर्भ हवा}} # [[जामखेड]]च्या भाई फुटाणे प्रतिष्ठानचा ‘संत नामदेव पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # [[मुंबई]]च्या बौद्ध कलावंत संगीत अकादमीचा ‘भीमस्मृती पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # [[भोपाळ]] येथे ताम्रपट मिळाला.{{संदर्भ हवा}} # [[भुसावळ]] येथे चांदीचे मानपत्र मिळाले.{{संदर्भ हवा}} # मराठवाडा ‘अस्मितादर्श पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # इ.स. १९९३ मध्ये, [[वर्धा]] येथे भरलेल्या पहिल्या अखिल भारतीय [[आंबेडकरी साहित्य संमेलन]]ाचे अध्यक्षपद. # कुणाल पैठणकर संपादित 'महाकवी वामनदादा कर्डक गौरव ग्रंथ' महाकवी वामनदादा कर्डक जन्मशताब्दी वर्ष बुलढाणा (2022) {{संदर्भ हवा}} ==कर्डकांवर लिहिलेली पुस्तके== * ‘एका कवीचे जीवनगाणे’ (लेखक: बबन लोंढे){{संदर्भ हवा}} * आंबेडकरी प्रतिभेचा महाकवी : वामनदादा कर्डक - (लेखक: डॉ. अशोक जोंधळे व डॉ. शत्रुघ्न जाधव,)<ref name=":1" >{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5721038593441650085|title=आंबेडकरी प्रतिभेचा महाकवी : वामनदादा कर्डक-Ambedkari Pratibhecha Mahakavi Vamandada Kardak by Dr. Ashok Jondhale, Dr. Shatrughna Jadhav - Pratibhas Prakashan - Parbhani - BookGanga.com|संकेतस्थळ=www.bookganga.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-15}}</ref> * आंबेडकरी लोकशाहीर वामनदादा कर्डक- (लेखक:प्रा. बाबा बोराडे, प्रचार प्रकाशन, कोल्हापूर.){{संदर्भ हवा}} * वंचित गझलसंग्रह गझलकार वामनदादा कर्डक -(स्वयंदीप प्रकाशन पुणे). संपादन श्री. संजय साधूजी रायबोले, राणीसावरगाव ता. गंगाखेड जि. परभणी येथे दादांच्या जन्माचे अमृत महोत्सवी वर्ष सन २०२२ मध्ये दादांच्या निवडक गझलांचे संकलन करून पुस्तक रूपाने आगळी वेगळी आदरांजली वाहिली आहे. ==हे सुद्धा पहा== * [[वामनदादा कर्डक साहित्य संमेलन]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== #[https://m.youtube.com/results?q=vaman%20kardak%20documdentry&sm=3 वामन कर्डकांवरील लघुपट (हिंदी)] # [https://www.youtube.com/watch?v=oKvOHun5pa8] # [http://yashwantmanohar.com/samikshechi-pustake/ambedkarvadi-mahageetkar-wamandada-kardak/ आंबेडकरवादी महागीतकार: वामनदादा कर्डक – Dr. Yashwant Manohar] {{DEFAULTSORT:कर्डक, वामन तबाजी}} [[वर्ग:मराठी कवी]] [[वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:भारतीय बौद्ध]] [[वर्ग:नवयान बौद्ध]] [[वर्ग:शाहीर]] [[वर्ग:आंबेडकरवादी]] [[वर्ग:दलित कलाकार]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] ovbi7347mkjkp6p4ghw64bzyjn3exba 2691494 2691493 2026-06-28T11:35:02Z ~2026-37230-11 184704 /* पुरस्कार व सन्मान */ 2691494 wikitext text/x-wiki {{संदर्भ कमी}} {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = वामन कर्डक | चित्र = | चित्र_आकारमान = 200px | चित्रशीर्षक = {{लेखनाव}} | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक|1922|08|15}} | जन्म_स्थान = देशवंडी, ता. [[सिन्नर]], जि. [[नाशिक]] | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2004|5|15|1922|8|15}} | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = | राष्ट्रीयत्व = भारतीय | टोपणनावे = वामनदादा | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | प्रशिक्षणसंस्था = | पेशा = कवी (शाहीर) आणि (साहित्यिक) | कारकीर्द_काळ = | मालक = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = | पगार = | निव्वळ_मालमत्ता = | उंची = | वजन = | ख्याती = कवी, शाहिर | पदवी_हुद्दा = | कार्यकाळ = | पूर्ववर्ती = | परवर्ती = | राजकीय_पक्ष = | विरोधक = | संचालकमंडळ = | धर्म = [[बौद्ध धर्म]] | जोडीदार = अनुसया </br> शांताबाई | अपत्ये = मीरा (जगू शकली नाही), दत्तक पुत्र -रवींद्र कर्डक | वडील = तबाजी कर्डक | आई = सईबाई तबाजी कर्डक | नातेवाईक = सदाशिव (थोरला भाऊ), सावित्राबाई (धाकटी बहीण) | पुरस्कार = | स्वाक्षरी = | स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = | संकीर्ण = }} '''वामन तबाजी कर्डक''' ([[१५ ऑगस्ट]], [[इ.स. १९२२]] - [[१५ मे]], [[इ.स. २००४]], '''वामनदादा कर्डक''' नावाने प्रसिद्ध, हे मराठी शाहीर, कवी आणि आंबेडकरी चळवळीतील कार्यकर्ते होते. त्यांच्या हयातीतच त्यांचे चार काव्यसंग्रह प्रकाशित झाले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://www.loksatta.com/navneet-news/lucrative-milk-production-2-174222/ | title=नवनीत:आजचे महाराष्ट्रसारस्वत: १५ ऑगस्ट | प्रकाशक=[[लोकसत्ता]] | दिनांक=३१ ऑगस्ट, इ.स. २०१३ | ॲक्सेसदिनांक=३१ ऑगस्ट, इ.स. २०१३ | लेखक=संजय वझरेकर | भाषा=मराठी}}</ref> कर्डकांनी डॉ. आंबेडकरांवर १०,०००हून अधिक गीते रचली आहेत. लोकशाहीर वामन कर्डक यांनी [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांचे विचार आपल्या ओजस्वी वाणीतून आणि समर्थ लिखाणातून महाराष्ट्राच्या घरांघरांत खेड्यापाड्यात, वाडीतांड्यांत पोहचवण्याचे काम केले. [[बुद्ध]], [[जोतीराव गोविंदराव फुले|फुले]], [[आंबेडकर]] यांचा विचार हा वामनदादांचा श्वास होता, ऊर्जाकेंद्र होते. हे विचार प्रभावीपणे प्रसारित करत वामनदादा जीवनाच्या शेवटापर्यंत फिरत राहिले. त्यामुळे समाज जागृत होत राहिला.<ref name=":1" /> परभणी जिल्ह्याच्या गंगाखेड तालुक्यातील खंडाळी गावाच्या शेत शिवारात राणीसावरगाव-गंगाखेड रस्त्यावर रोड लगत समाधी आहे.{{संदर्भ हवा}} ==प्रारंभिक जीवन == वामन कर्डक यांचा जन्म १५ ऑगस्ट १९२२ साली नाशिक जिल्ह्यातील ता. सिन्नर मधील देशवंडी या छोट्याशा खेड्यात झाला. वडील तबाजी कर्डक, आई सईबाई, मोठा भाऊ सदाशिव तर धाकटी बहीण सावित्री असा वामनदादांचा परिवार होता. त्यांच्या घरी १८ एकर शेती होती. धान्य घरात यायचे तरीही हंगाम संपला की आईने डोंगरात जाऊन लाकडे गोळा करून मोळी बांधून ते जळतण सिन्नर बाजारात विकायचे. वडील टेंभुर्णीच्या पानाच्या विड्या करून विकायचे व हेडीचा धंदा करायचे. सर्वांनी कष्ट केल्यावरही आषाढ श्रावणात आबाळ व्हायची. कधी तरवट्याची भाजी, माठाची भाजी, कधी भाकरीच खावी लागायची.<ref name=":1" /> कर्डकांनी लहानपणी गुरे चारणे, जत्रेत कुस्त्या खेळणे, शिवडी येथे गिरणी कामगाराची नोकरी करणे, मातीकाम, सिमेंट काँक्रीटचे काम, चिक्की विकणे, आईसफ्रूट विकणे, खडी फोडणे, टाटा ऑईल मिलमध्ये नोकरी, इत्यादी कामे केली. त्यांना वाचनाचा छंद होता तसेच त्यांनी ''लल्लाट लेख'' या नाटकात ''घुमा'' या पात्राची भूमिका केली होती.<ref name=":1" /> वयाच्या १९-२०व्या वर्षी वामनचे लग्न अनुसया नावाच्या मुलीशी झाले. पुढे त्यांच्या कुटुंबात मीरा नावाच्या मुलीने जन्म घेतला. वामनदादांचे जीवन सुखात गेले नाही. बायको त्यांना सोडून गेली आणी पुढे आजारपणात मीराचेही निधन झाले. हा त्यांचा जीवनाला फार मोठा धक्का होता, ते मीराचे दुःख कधीही विसरू शकले नाहीत.<ref name=":1" /> == मुंबईला प्रयाण == मुलगी मीराच्या निधनानंतर पुढे आईसोबत पोटाची खळजी भरण्याकरिता वामनदादा मुंबईत आले. त्यांनी गिरणी कामगार म्हणून काम केले. कोळशाच्या वखारीत कोळसा उचलला. चिक्की विक्रीचा, आईस फ्रूट विक्रीचा धंदा केला. मिळेत ते काम केले. नंतर त्यांना टाटा कंपनीत नोकरी मिळाली. शिवडीच्या बीडीडी चाळीत राहत असतांना ते [[समता सैनिक दल|समता सैनिक दलात]] सामील झाले. इथपर्यंत वामनदादांना अक्षरांचा परिचय नव्हता.<ref name=":1" /> एकदा त्यांच्या चाळीमधीस एका मनासाने वामनदादांना पत्र वाचायला सांगितले. दादांना पत्र वाचता लिहिता येत नव्हते. याचे त्यांना खूप वाईट वाटले. शिक्षण नसल्यामुळे आपण लिहू-वाचू शकत नाही हे त्यांना अवघड वाटू लागले व ते रडू लागले. आणि ते देहलवी नावाच्या मास्तरांकडून बाराखडी, मुळाक्षरे शिकली. जोडाक्षरे ते दुकानाच्या पाट्या, बोर्ड वाचून शिकले. हळू-हळू त्यांचे लेखन वाचन वाढू लागले. सोबतच ते विविध खेळही खेळायचे व व्यायामही करायचे.<ref name=":1" /> == आंबेडकरी चळवळीत सहभागी == त्यावेळी आंबेडकरी चळवळ सर्वत्र वेगाने जोर धरू लागली. आंबेडकरांचे अनुयायी समतेच्या लढ्यात उतरले होते. वामनदादाही बाबासाहेबांच्या सभेला जात. समता सैनिक दलातील तरुणांसोबत काठीला काठी लावून बाबासाहेबांना सभास्थानी जायला रस्ता करून देत. नायगाव येथे १९४३ साली वामन कर्डक यांनी बाबासाहेबांना पहिल्यांदा पाहिले होते.<ref name=":1" /> == कवी == वामन कर्डक यांचे मराठी व हिंदी वाचन बरेच पुढे गेले होते. त्यांना चित्रपट कथाकार, अभिनेता व्हायची खूप इच्छा होती. ते अनेक चित्रपट कंपन्यांमध्ये गेले. पण त्यांना मिनर्व्हा फिल्म कंपनीत एक्ट्रा म्हणून प्रवेश मिळाला. ते कारदार स्टुडिओ, रणजीत स्टुडिओ यांमध्येही कामाला जायचे. जेव्हा काम नसेल तेव्हा ते राणी बागेत तासनतास बसायचे.<ref name=":1" /> असेच १९४३ मध्ये राणी बागेत बसले असता वामनदादा कर्डक यांनी पहिले हिंदी गीताचे विडंबन गीत करायचे सुचले व ते त्यांनी ३ मे १९४३ रोजी चाळीतील लोकांसमोर गाऊन दाखवले. लोकांना प्रशंसा केली, टाळ्या वाजवल्या आणि वामन कर्डक कवी झाले.<ref name=":1" /> त्यानंतर २००४ पर्यंत कर्डकांनी गीतलेखनाचा व गायनाचा कार्यक्रम चालू ठेवला. त्यांची प्रकाशित आणि अप्रकाशित मिळून साधारणतः दहा हजारावर गीतरचना आहे. त्यांनी काही चित्रपट गीतेही लिहिलेली आहेत. त्यानंतर [[चाळीसगांव]], [[मनमाड]], [[टिळकनगर]] येथे त्यांनी आंबेडकरांच्या भाषणांच्या दरम्यान कवितांचे गायन केले.<ref name=":1" /> ==काव्यसंग्रह{{संदर्भ हवा}}== # ‘वाटचाल’ (गीतसंग्रह) १९७३ # ‘मोहळ’ (गीतसंग्रह) १९७६ # ‘हे गीत वामनाचे’ (गीतसंग्रह) १९७७ ==गद्य{{संदर्भ हवा}}== # ‘माझ्या जीवनाचं गाणं’ (आत्मकथन) १९९६ ===ध्वनिफिती व चित्रपट गीते{{संदर्भ हवा}}=== # डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची भेट # भीमज्योत # [[जय भीम]] गीते # सांगा या वेडीला माझ्या गुलछडीला (चित्रपट - सांगत्ये ऐका) # चल गं हरणे तुरू तुरू (चित्रपट - पंचारती) === अन्य गीतरचना{{संदर्भ हवा}} === # ह्यो ह्यो पाहुणा, शकुचा मेहुणा, तुझ्याकडे बघून हसतोय गं, काही तरी घोटाळा दिसतोय गं (संगीत- मधुकर पाठक; स्वर- श्रावण यशवंते) == पुरस्कार व सन्मान== वामन कर्डकांना मिळालेले पुरस्कार व सन्मान खालीलप्रमाणे आहेत. # [[दिल्ली]]ची डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर फेलोशिप.{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र राज्य शासनाचा [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर दलित मित्र पुरस्कार]].{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र शासनाच्या रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळाचे तीन वर्ष सदस्यत्व.{{संदर्भ हवा}} # महाराष्ट्र साहित्य आणि सांस्कृतिक मंडळाचे सदस्यत्व.{{संदर्भ हवा}} # [[औरंगाबाद]] येथे पहिला भव्य नागरी सत्कार (१९८७).{{संदर्भ हवा}} # प्रा. ऋषिकेश कांबळे संपादित पहिल्या लोकशाहीर वामन कर्डक गौरव अंकाचे प्रकाशन (१९८७).{{संदर्भ हवा}} # मधुकर भोळे संपादित वामन दादा कर्डक गौरव ग्रंथाचे प्रकाशन (२००१){{संदर्भ हवा}} # प्रा. डॉ. परशुराम गिमेकर संपादित ‘वामनदादा कर्डक यांची गीत रचना’ लेख संग्रहाचे प्रकाशन.{{संदर्भ हवा}} # [[नाशिक]], [[बुलढाणा]] येथे नाणेतुला{{संदर्भ हवा}} # साहित्य, संस्कृती मंडळाची ‘उत्कृष्ट कविरत्‍न’ ही गौरववृत्ती. # ’युगांतर प्रतिष्ठान’तर्फे ‘युगांतर पुरस्कार’ (१९९७).{{संदर्भ हवा}} # [[जामखेड]]च्या भाई फुटाणे प्रतिष्ठानचा ‘संत नामदेव पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # [[मुंबई]]च्या बौद्ध कलावंत संगीत अकादमीचा ‘भीमस्मृती पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # [[भोपाळ]] येथे ताम्रपट मिळाला.{{संदर्भ हवा}} # [[भुसावळ]] येथे चांदीचे मानपत्र मिळाले.{{संदर्भ हवा}} # मराठवाडा ‘अस्मितादर्श पुरस्कार’{{संदर्भ हवा}} # इ.स. १९९३ मध्ये, [[वर्धा]] येथे भरलेल्या पहिल्या अखिल भारतीय [[आंबेडकरी साहित्य संमेलन]]ाचे अध्यक्षपद. # कुणाल पैठणकर संपादित 'महाकवी वामनदादा कर्डक गौरव ग्रंथ' प्रकाशन महाकवी वामनदादा कर्डक जन्मशताब्दी वर्ष बुलढाणा (2022) {{संदर्भ हवा}} ==कर्डकांवर लिहिलेली पुस्तके== * ‘एका कवीचे जीवनगाणे’ (लेखक: बबन लोंढे){{संदर्भ हवा}} * आंबेडकरी प्रतिभेचा महाकवी : वामनदादा कर्डक - (लेखक: डॉ. अशोक जोंधळे व डॉ. शत्रुघ्न जाधव,)<ref name=":1" >{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5721038593441650085|title=आंबेडकरी प्रतिभेचा महाकवी : वामनदादा कर्डक-Ambedkari Pratibhecha Mahakavi Vamandada Kardak by Dr. Ashok Jondhale, Dr. Shatrughna Jadhav - Pratibhas Prakashan - Parbhani - BookGanga.com|संकेतस्थळ=www.bookganga.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-05-15}}</ref> * आंबेडकरी लोकशाहीर वामनदादा कर्डक- (लेखक:प्रा. बाबा बोराडे, प्रचार प्रकाशन, कोल्हापूर.){{संदर्भ हवा}} * वंचित गझलसंग्रह गझलकार वामनदादा कर्डक -(स्वयंदीप प्रकाशन पुणे). संपादन श्री. संजय साधूजी रायबोले, राणीसावरगाव ता. गंगाखेड जि. परभणी येथे दादांच्या जन्माचे अमृत महोत्सवी वर्ष सन २०२२ मध्ये दादांच्या निवडक गझलांचे संकलन करून पुस्तक रूपाने आगळी वेगळी आदरांजली वाहिली आहे. ==हे सुद्धा पहा== * [[वामनदादा कर्डक साहित्य संमेलन]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== #[https://m.youtube.com/results?q=vaman%20kardak%20documdentry&sm=3 वामन कर्डकांवरील लघुपट (हिंदी)] # [https://www.youtube.com/watch?v=oKvOHun5pa8] # [http://yashwantmanohar.com/samikshechi-pustake/ambedkarvadi-mahageetkar-wamandada-kardak/ आंबेडकरवादी महागीतकार: वामनदादा कर्डक – Dr. Yashwant Manohar] {{DEFAULTSORT:कर्डक, वामन तबाजी}} [[वर्ग:मराठी कवी]] [[वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:भारतीय बौद्ध]] [[वर्ग:नवयान बौद्ध]] [[वर्ग:शाहीर]] [[वर्ग:आंबेडकरवादी]] [[वर्ग:दलित कलाकार]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 0n2raru6xsjxada7li9xmct0fqwk2xh 0 142303 2691481 2651832 2026-06-28T09:29:03Z ~2026-24679-89 182431 /* */ 2691481 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट गायक | नाव = विठाबाई नारायणगावकर | चित्र = | चित्रशीर्षक = | उपाख्य = | टोपणनावे = | जन्म_दिनांक = इ.स. १९३५ | जन्म_स्थान = पंढरपूर | मृत्यू_दिनांक = इ.स. २००२ | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | धर्म = | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = भारतीय | मूळ_गाव = | देश = भारत | भाषा = [[मराठी]], [[हिंदी भाषा]] | आई = [[शांताबाई नारायणगावकर]] | वडील = [[भाऊ बापू नारायणगावकर]] | जोडीदार = [[अण्णा सावंत मर्चंट]] | अपत्ये = | नातेवाईक = रमाबाई व केशरबाई | शिक्षण = | प्रशिक्षण संस्था = | गुरू = | संगीत प्रकार = | घराणे = | कार्य = | पेशा = [[नृत्य]] | कार्य संस्था = | विशेष कार्य = | कार्यकाळ = | विशेष उपाधी = | गौरव = | पुरस्कार = | संकीर्ण = | तळटिप = | स्वाक्षरी = | संकेतस्थळ = }} '''विठाबाई भाऊ मांग नारायणगावकर''' (जन्म : इ.स. १९३५; - इ.स. २००२) ह्या अद्वितीय कलागुणांसह तमाम तमाशा रसिकांच्या मनात अढळ स्थान निर्माण करणाऱ्या तमाशा सम्राज्ञी होत्या. त्यांचा जन्म १९३५ साली जुलै महिन्यात [[पंढरपूर]] येथे झाला. विठाबाईना नृत्याची आवड होती. त्यांच्या बहिणी रमाबाई व केशरबाई यांच्या मार्गदर्शनखाली विठाबाई लावणीनृत्य करण्यात तयार झाल्या. आळतेकर, मामा वरेरकर, यांच्या कलापथकात विठाबाई प्रथम नोकरी करीत होत्या.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=१०१ कर्तृत्त्ववान स्त्रिया|last=कर्वे|first=स्वाती|publisher=उत्कर्ष प्रकाशन|year=२०१४|isbn=978-81-7425-310-1|location=पुणे|pages=२३६}}</ref> तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कन्या मंगलाताई यांचा तमाशा पाहण्यासाठी लोक मोठ्या संख्येने बीड जिल्ह्यातील देवदहिफळ येथे आवर्जून येतात. सावळ्या रंगाची पण देखणा चेहरा असणारी ही नृत्यांगना आपल्या अदाकारीने रसिकांच्या मनावर हुकमत गाजवायची,नारायणगावकरांचा अभिमान असणा-या विठाने "पोटासाठी नाचते मी पर्वा कुणाची" ही लावणी अजरामर तर केलीच पण त्याचबरोबर मुंबईची केळेवाली, विठ्ठल थोरात राशिनकर लिखित रक्तात न्हाली कुऱ्हाड या वगनाट्यात वेडीची भूमिका सादर करून आपल्या सुंदरतेबरोबर आपला गोड गळा,आपला नृत्याविष्कार व उत्तम अभिनयाने रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजविले. पोटापेक्षा कलेसाठी नाचणारी विठा गरोदर असतानाही स्टेजवर नाचत होती, नाचता नाचता पोटात बाळंतपणाच्या कळा येवू लागल्या, स्टेजच्या मागे असणाऱ्या तंबूत जाऊन विठा बाळंत झाली, बाळाची नाळ दगडाने ठेचून विठा पुन्हा स्टेजवर आली, मुलगी झाल्याची बातमी देऊन पुन्हा नाचायला लागली, प्रेक्षकांनी हात जोडून सांगितले विठाबाई आराम करा, आमचे पैसे फिटले, अशी ही लोककलावंत होणे नाही. विठाच्या जीवनचरित्राची भूरळ तमाम रसिकांवर पडणे स्वाभाविकच होते, भारत चीन युद्धाच्या समयी आपल्या जवांनाना धीर येण्यासाठी युद्ध सीमेवर जाऊन त्यांच मनोरंजन करणारी विठा, राष्ट्रपतींच्या हस्ते पुरस्कार घेण्यासाठी गेलेल्या विठाला गर्दीत राज कपूरचा धक्का लागतो तेव्हा "ए भाय जरा देखके चलो" म्हणून राज कपूरला ही आवाक करून सोडणारी विठा, या तमाशा पंढरीची दंतकथा बनून राहिली, मात्र अनेक पुरस्कार प्राप्त झालेली, प्रसिद्धीच्या उच्च शिखरावर पोहचलेल्या विठाची आयुष्याची सायंकाळ उपेक्षितच राहीली. महाराष्ट्र सरकारने २००६ मध्ये '[[विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार|तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार]]' सुरू केला आहे आणि तमाशा क्षेत्रात भरीव योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना हा दरवर्षी बहाल केला जातो. आतापर्यंत हा पुरस्कार * श्रीमती [[कांताबाई सातारकर]], वसंत अवसरीकर, श्रीमती सुलोचना नलावडे, हरिभाऊ बढे, श्रीमती मंगला बनसोडे (विठाबाईंची कन्या), अंकुश खाडे, भीमा सांगवीकर, गंगाराम रेणके, श्रीमती राधाबाई खोडे, मधुकर नेराळे, लोकशाहीर बशीर मोमीन कवठेकर<ref>[http://www.lokmat.com/mumbai/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/ तमाशासम्रादणी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार बशीर कमरूद्दीन मोमीन यांना घोषित] "लोकमत, a leading Marathi language Daily", 2-Jan-2019</ref> आणि * श्रीमती गुलाबबाई संगमनेरकर<ref>[https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms/ ज्येष्ठ लोककलावंत गुलाबबाई संगमनेरकर यांना विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार जाहीर ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201119193949/https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms/ |date=2020-11-19 }} “Sakal, a leading Marathi Daily”, 24-Jun-2020</ref> यांना प्रदान करण्यात आला आहे. 2019-20 या वर्षासाठी आतांबर शिरढाेणकर यांना तर 2020-21 या वर्षांसाठी संध्या माने यांना हा पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.<ref>[https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/news/withabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-announced-by-govt-130077253.html] “Divya Marathi, a leading Marathi News Portal”, 20-July-2022</ref> ==नाटक== विठाबाईंच्या जीवनावर [[ओम भूतकर]] यांनी ‘विठा’ हे संगीत नाटक लिहिले आहे. या नाटकाच्या पहिल्या सादरीकरणाला [[फिरोदिया करंडक]] स्पर्धेत दुसरा क्रमांक मिळाला होता. झी नाट्यगौरवमध्ये सर्वोत्कृष्ट संगीताचे पारितोषिकही ह्या नाटकाला मिळाले होते. नाटकाचे संगीत आणि दिग्दर्शन शंतनू घुले यांचे असून व्यावसयिक रंगमंचावर हे नाटक '''हिंदुस्थान थिएटर कंपनी''' करते. ==पुरस्कार== * विठाबाईंना १९५७ आणि १९९०मये भारताच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते पदके मिळाली होती. * विठाबाईंना संगीत नाटक अकादमी्चा पुरस्कार मिळाला होता. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:तमासगीर]] [[वर्ग:दलित कलाकार]] [[वर्ग:लावणी कलाकार]] o82d2p4lws8ojssq45p3ko6y31vry0b 2691482 2691481 2026-06-28T09:31:07Z ~2026-24679-89 182431 /* */ 2691482 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट गायक | नाव = विठाबाई नारायणगावकर | चित्र = | चित्रशीर्षक = | उपाख्य = | टोपणनावे = | जन्म_दिनांक = इ.स. १९३५ | जन्म_स्थान = पंढरपूर | मृत्यू_दिनांक = इ.स. २००२ | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | धर्म = | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = भारतीय | मूळ_गाव = | देश = भारत | भाषा = [[मराठी]], [[हिंदी भाषा]] | आई = [[शांताबाई नारायणगावकर]] | वडील = [[भाऊ बापू नारायणगावकर]] | जोडीदार = [[अण्णा सावंत]] मर्चंट | अपत्ये = | नातेवाईक = रमाबाई व केशरबाई | शिक्षण = | प्रशिक्षण संस्था = | गुरू = | संगीत प्रकार = | घराणे = | कार्य = | पेशा = [[नृत्य]] | कार्य संस्था = | विशेष कार्य = | कार्यकाळ = | विशेष उपाधी = | गौरव = | पुरस्कार = | संकीर्ण = | तळटिप = | स्वाक्षरी = | संकेतस्थळ = }} '''विठाबाई भाऊ मांग नारायणगावकर''' (जन्म : इ.स. १९३५; - इ.स. २००२) ह्या अद्वितीय कलागुणांसह तमाम तमाशा रसिकांच्या मनात अढळ स्थान निर्माण करणाऱ्या तमाशा सम्राज्ञी होत्या. त्यांचा जन्म १९३५ साली जुलै महिन्यात [[पंढरपूर]] येथे झाला. विठाबाईना नृत्याची आवड होती. त्यांच्या बहिणी रमाबाई व केशरबाई यांच्या मार्गदर्शनखाली विठाबाई लावणीनृत्य करण्यात तयार झाल्या. आळतेकर, मामा वरेरकर यांच्या कलापथकात विठाबाई प्रथम नोकरी करीत होत्या.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=१०१ कर्तृत्त्ववान स्त्रिया|last=कर्वे|first=स्वाती|publisher=उत्कर्ष प्रकाशन|year=२०१४|isbn=978-81-7425-310-1|location=पुणे|pages=२३६}}</ref> तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कन्या मंगलाताई यांचा तमाशा पाहण्यासाठी लोक मोठ्या संख्येने बीड जिल्ह्यातील देवदहिफळ येथे आवर्जून येतात. सावळ्या रंगाची पण देखणा चेहरा असणारी ही नृत्यांगना आपल्या अदाकारीने रसिकांच्या मनावर हुकमत गाजवायची,नारायणगावकरांचा अभिमान असणा-या विठाने "पोटासाठी नाचते मी पर्वा कुणाची" ही लावणी अजरामर तर केलीच पण त्याचबरोबर मुंबईची केळेवाली, विठ्ठल थोरात राशिनकर लिखित रक्तात न्हाली कुऱ्हाड या वगनाट्यात वेडीची भूमिका सादर करून आपल्या सुंदरतेबरोबर आपला गोड गळा,आपला नृत्याविष्कार व उत्तम अभिनयाने रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजविले. पोटापेक्षा कलेसाठी नाचणारी विठा गरोदर असतानाही स्टेजवर नाचत होती, नाचता नाचता पोटात बाळंतपणाच्या कळा येवू लागल्या, स्टेजच्या मागे असणाऱ्या तंबूत जाऊन विठा बाळंत झाली, बाळाची नाळ दगडाने ठेचून विठा पुन्हा स्टेजवर आली, मुलगी झाल्याची बातमी देऊन पुन्हा नाचायला लागली, प्रेक्षकांनी हात जोडून सांगितले विठाबाई आराम करा, आमचे पैसे फिटले, अशी ही लोककलावंत होणे नाही. विठाच्या जीवनचरित्राची भूरळ तमाम रसिकांवर पडणे स्वाभाविकच होते, भारत चीन युद्धाच्या समयी आपल्या जवांनाना धीर येण्यासाठी युद्ध सीमेवर जाऊन त्यांच मनोरंजन करणारी विठा, राष्ट्रपतींच्या हस्ते पुरस्कार घेण्यासाठी गेलेल्या विठाला गर्दीत राज कपूरचा धक्का लागतो तेव्हा "ए भाय जरा देखके चलो" म्हणून राज कपूरला ही आवाक करून सोडणारी विठा, या तमाशा पंढरीची दंतकथा बनून राहिली, मात्र अनेक पुरस्कार प्राप्त झालेली, प्रसिद्धीच्या उच्च शिखरावर पोहचलेल्या विठाची आयुष्याची सायंकाळ उपेक्षितच राहीली. महाराष्ट्र सरकारने २००६ मध्ये '[[विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार|तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार]]' सुरू केला आहे आणि तमाशा क्षेत्रात भरीव योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना हा दरवर्षी बहाल केला जातो. आतापर्यंत हा पुरस्कार * श्रीमती [[कांताबाई सातारकर]], वसंत अवसरीकर, श्रीमती सुलोचना नलावडे, हरिभाऊ बढे, श्रीमती मंगला बनसोडे (विठाबाईंची कन्या), अंकुश खाडे, भीमा सांगवीकर, गंगाराम रेणके, श्रीमती राधाबाई खोडे, मधुकर नेराळे, लोकशाहीर बशीर मोमीन कवठेकर<ref>[http://www.lokmat.com/mumbai/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/ तमाशासम्रादणी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार बशीर कमरूद्दीन मोमीन यांना घोषित] "लोकमत, a leading Marathi language Daily", 2-Jan-2019</ref> आणि * श्रीमती गुलाबबाई संगमनेरकर<ref>[https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms/ ज्येष्ठ लोककलावंत गुलाबबाई संगमनेरकर यांना विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार जाहीर ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201119193949/https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms/ |date=2020-11-19 }} “Sakal, a leading Marathi Daily”, 24-Jun-2020</ref> यांना प्रदान करण्यात आला आहे. 2019-20 या वर्षासाठी आतांबर शिरढाेणकर यांना तर 2020-21 या वर्षांसाठी संध्या माने यांना हा पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.<ref>[https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/news/withabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-announced-by-govt-130077253.html] “Divya Marathi, a leading Marathi News Portal”, 20-July-2022</ref> ==नाटक== विठाबाईंच्या जीवनावर [[ओम भूतकर]] यांनी ‘विठा’ हे संगीत नाटक लिहिले आहे. या नाटकाच्या पहिल्या सादरीकरणाला [[फिरोदिया करंडक]] स्पर्धेत दुसरा क्रमांक मिळाला होता. झी नाट्यगौरवमध्ये सर्वोत्कृष्ट संगीताचे पारितोषिकही ह्या नाटकाला मिळाले होते. नाटकाचे संगीत आणि दिग्दर्शन शंतनू घुले यांचे असून व्यावसयिक रंगमंचावर हे नाटक '''हिंदुस्थान थिएटर कंपनी''' करते. ==पुरस्कार== * विठाबाईंना १९५७ आणि १९९०मये भारताच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते पदके मिळाली होती. * विठाबाईंना संगीत नाटक अकादमी्चा पुरस्कार मिळाला होता. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:तमासगीर]] [[वर्ग:दलित कलाकार]] [[वर्ग:लावणी कलाकार]] pmev0e6eu0w7oaz3k0it6218laauhmk 2691483 2691482 2026-06-28T09:35:29Z ~2026-24679-89 182431 /* */ 2691483 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट गायक | नाव = विठाबाई नारायणगावकर | चित्र = | चित्रशीर्षक = | उपाख्य = | टोपणनावे = | जन्म_दिनांक = इ.स. १९३५ | जन्म_स्थान = पंढरपूर | मृत्यू_दिनांक = इ.स. २००२ | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | धर्म = | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = भारतीय | मूळ_गाव = | देश = भारत | भाषा = [[मराठी]], [[हिंदी भाषा]] | आई = [[शांताबाई नारायणगावकर]] | वडील = [[भाऊ बापू नारायणगावकर]] | जोडीदार = [[अण्णा सावंत]] मर्चंट | अपत्ये = | नातेवाईक = रमाबाई व केशरबाई | शिक्षण = | प्रशिक्षण संस्था = | गुरू = | संगीत प्रकार = | घराणे = | कार्य = | पेशा = [[नृत्य]] | कार्य संस्था = | विशेष कार्य = | कार्यकाळ = | विशेष उपाधी = | गौरव = | पुरस्कार = | संकीर्ण = | तळटिप = | स्वाक्षरी = | संकेतस्थळ = }} '''विठाबाई भाऊ मांग नारायणगावकर''' (जन्म : इ.स. १९३५; - इ.स. २००२) ह्या अद्वितीय कलागुणांसह तमाम तमाशा रसिकांच्या मनात अढळ स्थान निर्माण करणाऱ्या तमाशा सम्राज्ञी होत्या. त्यांचा जन्म १९३५ साली जुलै महिन्यात [[पंढरपूर]] येथे झाला. विठाबाईना नृत्याची आवड होती. त्यांच्या बहिणी रमाबाई व केशरबाई यांच्या मार्गदर्शनखाली विठाबाई लावणीनृत्य करण्यात तयार झाल्या. आळतेकर, मामा वरेरकर यांच्या कलापथकात विठाबाई प्रथम नोकरी करीत होत्या.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=१०१ कर्तृत्त्ववान स्त्रिया|last=कर्वे|first=स्वाती|publisher=उत्कर्ष प्रकाशन|year=२०१४|isbn=978-81-7425-310-1|location=पुणे|pages=२३६}}</ref> तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कन्या मंगलाताई यांचा तमाशा पाहण्यासाठी लोक मोठ्या संख्येने बीड जिल्ह्यातील देवदहिफळ येथे आवर्जून येतात. सावळ्या रंगाची पण देखणा चेहरा असणारी ही नृत्यांगना आपल्या अदाकारीने रसिकांच्या मनावर हुकमत गाजवायची,नारायणगावकरांचा अभिमान असणा-या विठाने "पोटासाठी नाचते मी पर्वा कुणाची" ही लावणी अजरामर तर केलीच पण त्याचबरोबर मुंबईची केळेवाली, विठ्ठल थोरात राशिनकर लिखित रक्तात न्हाली कुऱ्हाड या वगनाट्यात वेडीची भूमिका सादर करून आपल्या सुंदरतेबरोबर आपला गोड गळा,आपला नृत्याविष्कार व उत्तम अभिनयाने रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजविले. पोटापेक्षा कलेसाठी नाचणारी विठा गरोदर असतानाही स्टेजवर नाचत होती, नाचता नाचता पोटात बाळंतपणाच्या कळा येवू लागल्या, स्टेजच्या मागे असणाऱ्या तंबूत जाऊन विठा बाळंत झाली, बाळाची नाळ दगडाने ठेचून विठा पुन्हा स्टेजवर आली, मुलगी झाल्याची बातमी देऊन पुन्हा नाचायला लागली, प्रेक्षकांनी हात जोडून सांगितले विठाबाई आराम करा, आमचे पैसे फिटले, अशी ही लोककलावंत होणे नाही. विठाच्या जीवनचरित्राची भूरळ तमाम रसिकांवर पडणे स्वाभाविकच होते, भारत चीन युद्धाच्या समयी आपल्या जवांनाना धीर येण्यासाठी युद्ध सीमेवर जाऊन त्यांच मनोरंजन करणारी विठा, राष्ट्रपतींच्या हस्ते पुरस्कार घेण्यासाठी गेलेल्या विठाला गर्दीत राज कपूरचा धक्का लागतो तेव्हा "ए भाय जरा देखके चलो" म्हणून राज कपूरला ही आवाक करून सोडणारी विठा, या तमाशा पंढरीची दंतकथा बनून राहिली, मात्र अनेक पुरस्कार प्राप्त झालेली, प्रसिद्धीच्या उच्च शिखरावर पोहचलेल्या विठाची आयुष्याची सायंकाळ उपेक्षितच राहीली. == [[विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार|तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार|स्मरणार्थ जीवनगौरव]] == महाराष्ट्र सरकारने २००६ मध्ये '[[विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार|तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार]]' सुरू केला आहे आणि तमाशा क्षेत्रात भरीव योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना हा दरवर्षी बहाल केला जातो. आतापर्यंत हा पुरस्कार * श्रीमती [[कांताबाई सातारकर]], वसंत अवसरीकर, श्रीमती सुलोचना नलावडे, हरिभाऊ बढे, श्रीमती मंगला बनसोडे (विठाबाईंची कन्या), अंकुश खाडे, भीमा सांगवीकर, गंगाराम रेणके, श्रीमती राधाबाई खोडे, मधुकर नेराळे, लोकशाहीर बशीर मोमीन कवठेकर<ref>[http://www.lokmat.com/mumbai/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/ तमाशासम्रादणी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार बशीर कमरूद्दीन मोमीन यांना घोषित] "लोकमत, a leading Marathi language Daily", 2-Jan-2019</ref> आणि * श्रीमती गुलाबबाई संगमनेरकर<ref>[https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms/ ज्येष्ठ लोककलावंत गुलाबबाई संगमनेरकर यांना विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार जाहीर ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201119193949/https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms/ |date=2020-11-19 }} “Sakal, a leading Marathi Daily”, 24-Jun-2020</ref> यांना प्रदान करण्यात आला आहे. 2019-20 या वर्षासाठी आतांबर शिरढाेणकर यांना तर 2020-21 या वर्षांसाठी संध्या माने यांना हा पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.<ref>[https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/news/withabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-announced-by-govt-130077253.html] “Divya Marathi, a leading Marathi News Portal”, 20-July-2022</ref> ==नाटक== विठाबाईंच्या जीवनावर [[ओम भूतकर]] यांनी ‘विठा’ हे संगीत नाटक लिहिले आहे. या नाटकाच्या पहिल्या सादरीकरणाला [[फिरोदिया करंडक]] स्पर्धेत दुसरा क्रमांक मिळाला होता. झी नाट्यगौरवमध्ये सर्वोत्कृष्ट संगीताचे पारितोषिकही ह्या नाटकाला मिळाले होते. नाटकाचे संगीत आणि दिग्दर्शन शंतनू घुले यांचे असून व्यावसयिक रंगमंचावर हे नाटक '''हिंदुस्थान थिएटर कंपनी''' करते. ==पुरस्कार== * विठाबाईंना १९५७ आणि १९९०मये भारताच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते पदके मिळाली होती. * विठाबाईंना संगीत नाटक अकादमी्चा पुरस्कार मिळाला होता. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:तमासगीर]] [[वर्ग:दलित कलाकार]] [[वर्ग:लावणी कलाकार]] easlh9w7rtjrmi1f79xqygn1fyfvaej 2691484 2691483 2026-06-28T09:36:09Z ~2026-24679-89 182431 /* तमाशासम्राज्ञी पुरस्कार */ 2691484 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट गायक | नाव = विठाबाई नारायणगावकर | चित्र = | चित्रशीर्षक = | उपाख्य = | टोपणनावे = | जन्म_दिनांक = इ.स. १९३५ | जन्म_स्थान = पंढरपूर | मृत्यू_दिनांक = इ.स. २००२ | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | धर्म = | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = भारतीय | मूळ_गाव = | देश = भारत | भाषा = [[मराठी]], [[हिंदी भाषा]] | आई = [[शांताबाई नारायणगावकर]] | वडील = [[भाऊ बापू नारायणगावकर]] | जोडीदार = [[अण्णा सावंत]] मर्चंट | अपत्ये = | नातेवाईक = रमाबाई व केशरबाई | शिक्षण = | प्रशिक्षण संस्था = | गुरू = | संगीत प्रकार = | घराणे = | कार्य = | पेशा = [[नृत्य]] | कार्य संस्था = | विशेष कार्य = | कार्यकाळ = | विशेष उपाधी = | गौरव = | पुरस्कार = | संकीर्ण = | तळटिप = | स्वाक्षरी = | संकेतस्थळ = }} '''विठाबाई भाऊ मांग नारायणगावकर''' (जन्म : इ.स. १९३५; - इ.स. २००२) ह्या अद्वितीय कलागुणांसह तमाम तमाशा रसिकांच्या मनात अढळ स्थान निर्माण करणाऱ्या तमाशा सम्राज्ञी होत्या. त्यांचा जन्म १९३५ साली जुलै महिन्यात [[पंढरपूर]] येथे झाला. विठाबाईना नृत्याची आवड होती. त्यांच्या बहिणी रमाबाई व केशरबाई यांच्या मार्गदर्शनखाली विठाबाई लावणीनृत्य करण्यात तयार झाल्या. आळतेकर, मामा वरेरकर यांच्या कलापथकात विठाबाई प्रथम नोकरी करीत होत्या.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=१०१ कर्तृत्त्ववान स्त्रिया|last=कर्वे|first=स्वाती|publisher=उत्कर्ष प्रकाशन|year=२०१४|isbn=978-81-7425-310-1|location=पुणे|pages=२३६}}</ref> तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कन्या मंगलाताई यांचा तमाशा पाहण्यासाठी लोक मोठ्या संख्येने बीड जिल्ह्यातील देवदहिफळ येथे आवर्जून येतात. सावळ्या रंगाची पण देखणा चेहरा असणारी ही नृत्यांगना आपल्या अदाकारीने रसिकांच्या मनावर हुकमत गाजवायची,नारायणगावकरांचा अभिमान असणा-या विठाने "पोटासाठी नाचते मी पर्वा कुणाची" ही लावणी अजरामर तर केलीच पण त्याचबरोबर मुंबईची केळेवाली, विठ्ठल थोरात राशिनकर लिखित रक्तात न्हाली कुऱ्हाड या वगनाट्यात वेडीची भूमिका सादर करून आपल्या सुंदरतेबरोबर आपला गोड गळा,आपला नृत्याविष्कार व उत्तम अभिनयाने रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजविले. पोटापेक्षा कलेसाठी नाचणारी विठा गरोदर असतानाही स्टेजवर नाचत होती, नाचता नाचता पोटात बाळंतपणाच्या कळा येवू लागल्या, स्टेजच्या मागे असणाऱ्या तंबूत जाऊन विठा बाळंत झाली, बाळाची नाळ दगडाने ठेचून विठा पुन्हा स्टेजवर आली, मुलगी झाल्याची बातमी देऊन पुन्हा नाचायला लागली, प्रेक्षकांनी हात जोडून सांगितले विठाबाई आराम करा, आमचे पैसे फिटले, अशी ही लोककलावंत होणे नाही. विठाच्या जीवनचरित्राची भूरळ तमाम रसिकांवर पडणे स्वाभाविकच होते, भारत चीन युद्धाच्या समयी आपल्या जवांनाना धीर येण्यासाठी युद्ध सीमेवर जाऊन त्यांच मनोरंजन करणारी विठा, राष्ट्रपतींच्या हस्ते पुरस्कार घेण्यासाठी गेलेल्या विठाला गर्दीत राज कपूरचा धक्का लागतो तेव्हा "ए भाय जरा देखके चलो" म्हणून राज कपूरला ही आवाक करून सोडणारी विठा, या तमाशा पंढरीची दंतकथा बनून राहिली, मात्र अनेक पुरस्कार प्राप्त झालेली, प्रसिद्धीच्या उच्च शिखरावर पोहचलेल्या विठाची आयुष्याची सायंकाळ उपेक्षितच राहीली. == [[विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार|तमाशासम्राज्ञी पुरस्कार]] == महाराष्ट्र सरकारने २००६ मध्ये '[[विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार|तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार]]' सुरू केला आहे आणि तमाशा क्षेत्रात भरीव योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना हा दरवर्षी बहाल केला जातो. आतापर्यंत हा पुरस्कार * श्रीमती [[कांताबाई सातारकर]], वसंत अवसरीकर, श्रीमती सुलोचना नलावडे, हरिभाऊ बढे, श्रीमती मंगला बनसोडे (विठाबाईंची कन्या), अंकुश खाडे, भीमा सांगवीकर, गंगाराम रेणके, श्रीमती राधाबाई खोडे, मधुकर नेराळे, लोकशाहीर बशीर मोमीन कवठेकर<ref>[http://www.lokmat.com/mumbai/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/ तमाशासम्रादणी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार बशीर कमरूद्दीन मोमीन यांना घोषित] "लोकमत, a leading Marathi language Daily", 2-Jan-2019</ref> आणि * श्रीमती गुलाबबाई संगमनेरकर<ref>[https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms/ ज्येष्ठ लोककलावंत गुलाबबाई संगमनेरकर यांना विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार जाहीर ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201119193949/https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms/ |date=2020-11-19 }} “Sakal, a leading Marathi Daily”, 24-Jun-2020</ref> यांना प्रदान करण्यात आला आहे. 2019-20 या वर्षासाठी आतांबर शिरढाेणकर यांना तर 2020-21 या वर्षांसाठी संध्या माने यांना हा पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.<ref>[https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/news/withabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-announced-by-govt-130077253.html] “Divya Marathi, a leading Marathi News Portal”, 20-July-2022</ref> ==नाटक== विठाबाईंच्या जीवनावर [[ओम भूतकर]] यांनी ‘विठा’ हे संगीत नाटक लिहिले आहे. या नाटकाच्या पहिल्या सादरीकरणाला [[फिरोदिया करंडक]] स्पर्धेत दुसरा क्रमांक मिळाला होता. झी नाट्यगौरवमध्ये सर्वोत्कृष्ट संगीताचे पारितोषिकही ह्या नाटकाला मिळाले होते. नाटकाचे संगीत आणि दिग्दर्शन शंतनू घुले यांचे असून व्यावसयिक रंगमंचावर हे नाटक '''हिंदुस्थान थिएटर कंपनी''' करते. ==पुरस्कार== * विठाबाईंना १९५७ आणि १९९०मये भारताच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते पदके मिळाली होती. * विठाबाईंना संगीत नाटक अकादमी्चा पुरस्कार मिळाला होता. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:तमासगीर]] [[वर्ग:दलित कलाकार]] [[वर्ग:लावणी कलाकार]] oymsqsa4xaoc9134y4xdlqj2frm0cch 2691487 2691484 2026-06-28T10:46:08Z संतोष गोरे 135680 /* जीवनगौरव पुरस्कार */ 2691487 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट गायक | नाव = विठाबाई नारायणगावकर | चित्र = | चित्रशीर्षक = | उपाख्य = | टोपणनावे = | जन्म_दिनांक = इ.स. १९३५ | जन्म_स्थान = पंढरपूर | मृत्यू_दिनांक = इ.स. २००२ | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | धर्म = | वांशिकत्व = | नागरिकत्व = भारतीय | मूळ_गाव = | देश = भारत | भाषा = [[मराठी]], [[हिंदी भाषा]] | आई = [[शांताबाई नारायणगावकर]] | वडील = [[भाऊ बापू नारायणगावकर]] | जोडीदार = [[अण्णा सावंत]] मर्चंट | अपत्ये = | नातेवाईक = रमाबाई व केशरबाई | शिक्षण = | प्रशिक्षण संस्था = | गुरू = | संगीत प्रकार = | घराणे = | कार्य = | पेशा = [[नृत्य]] | कार्य संस्था = | विशेष कार्य = | कार्यकाळ = | विशेष उपाधी = | गौरव = | पुरस्कार = | संकीर्ण = | तळटिप = | स्वाक्षरी = | संकेतस्थळ = }} '''विठाबाई भाऊ मांग नारायणगावकर''' (जन्म : इ.स. १९३५; - इ.स. २००२) ह्या अद्वितीय कलागुणांसह तमाम तमाशा रसिकांच्या मनात अढळ स्थान निर्माण करणाऱ्या तमाशा सम्राज्ञी होत्या. त्यांचा जन्म १९३५ साली जुलै महिन्यात [[पंढरपूर]] येथे झाला. विठाबाईना नृत्याची आवड होती. त्यांच्या बहिणी रमाबाई व केशरबाई यांच्या मार्गदर्शनखाली विठाबाई लावणीनृत्य करण्यात तयार झाल्या. आळतेकर, मामा वरेरकर यांच्या कलापथकात विठाबाई प्रथम नोकरी करीत होत्या.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=१०१ कर्तृत्त्ववान स्त्रिया|last=कर्वे|first=स्वाती|publisher=उत्कर्ष प्रकाशन|year=२०१४|isbn=978-81-7425-310-1|location=पुणे|pages=२३६}}</ref> तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कन्या मंगलाताई यांचा तमाशा पाहण्यासाठी लोक मोठ्या संख्येने बीड जिल्ह्यातील देवदहिफळ येथे आवर्जून येतात. सावळ्या रंगाची पण देखणा चेहरा असणारी ही नृत्यांगना आपल्या अदाकारीने रसिकांच्या मनावर हुकमत गाजवायची,नारायणगावकरांचा अभिमान असणा-या विठाने "पोटासाठी नाचते मी पर्वा कुणाची" ही लावणी अजरामर तर केलीच पण त्याचबरोबर मुंबईची केळेवाली, विठ्ठल थोरात राशिनकर लिखित रक्तात न्हाली कुऱ्हाड या वगनाट्यात वेडीची भूमिका सादर करून आपल्या सुंदरतेबरोबर आपला गोड गळा,आपला नृत्याविष्कार व उत्तम अभिनयाने रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजविले. पोटापेक्षा कलेसाठी नाचणारी विठा गरोदर असतानाही स्टेजवर नाचत होती, नाचता नाचता पोटात बाळंतपणाच्या कळा येवू लागल्या, स्टेजच्या मागे असणाऱ्या तंबूत जाऊन विठा बाळंत झाली, बाळाची नाळ दगडाने ठेचून विठा पुन्हा स्टेजवर आली, मुलगी झाल्याची बातमी देऊन पुन्हा नाचायला लागली, प्रेक्षकांनी हात जोडून सांगितले विठाबाई आराम करा, आमचे पैसे फिटले, अशी ही लोककलावंत होणे नाही. विठाच्या जीवनचरित्राची भूरळ तमाम रसिकांवर पडणे स्वाभाविकच होते, भारत चीन युद्धाच्या समयी आपल्या जवांनाना धीर येण्यासाठी युद्ध सीमेवर जाऊन त्यांच मनोरंजन करणारी विठा, राष्ट्रपतींच्या हस्ते पुरस्कार घेण्यासाठी गेलेल्या विठाला गर्दीत राज कपूरचा धक्का लागतो तेव्हा "ए भाय जरा देखके चलो" म्हणून राज कपूरला ही आवाक करून सोडणारी विठा, या तमाशा पंढरीची दंतकथा बनून राहिली, मात्र अनेक पुरस्कार प्राप्त झालेली, प्रसिद्धीच्या उच्च शिखरावर पोहचलेल्या विठाची आयुष्याची सायंकाळ उपेक्षितच राहीली. == जीवनगौरव पुरस्कार == महाराष्ट्र सरकारने २००६ मध्ये '[[तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार]]' सुरू केला आहे आणि तमाशा क्षेत्रात भरीव योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना हा दरवर्षी बहाल केला जातो. आतापर्यंत हा पुरस्कार श्रीमती [[कांताबाई सातारकर]], वसंत अवसरीकर, श्रीमती सुलोचना नलावडे, हरिभाऊ बढे, श्रीमती मंगला बनसोडे (विठाबाईंची कन्या), अंकुश खाडे, भीमा सांगवीकर, गंगाराम रेणके, श्रीमती राधाबाई खोडे, मधुकर नेराळे, लोकशाहीर बशीर मोमीन कवठेकर<ref>[http://www.lokmat.com/mumbai/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/ तमाशासम्रादणी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार बशीर कमरूद्दीन मोमीन यांना घोषित] "लोकमत, a leading Marathi language Daily", 2-Jan-2019</ref> आणि श्रीमती गुलाबबाई संगमनेरकर<ref>[https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms/ ज्येष्ठ लोककलावंत गुलाबबाई संगमनेरकर यांना विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार जाहीर ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201119193949/https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms/ |date=2020-11-19 }} “Sakal, a leading Marathi Daily”, 24-Jun-2020</ref> यांना प्रदान करण्यात आला आहे. 2019-20 या वर्षासाठी आतांबर शिरढाेणकर यांना तर 2020-21 या वर्षांसाठी संध्या माने यांना हा पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.<ref>[https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/news/withabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-announced-by-govt-130077253.html] “Divya Marathi, a leading Marathi News Portal”, 20-July-2022</ref> ==नाटक== विठाबाईंच्या जीवनावर [[ओम भूतकर]] यांनी ‘विठा’ हे संगीत नाटक लिहिले आहे. या नाटकाच्या पहिल्या सादरीकरणाला [[फिरोदिया करंडक]] स्पर्धेत दुसरा क्रमांक मिळाला होता. झी नाट्यगौरवमध्ये सर्वोत्कृष्ट संगीताचे पारितोषिकही ह्या नाटकाला मिळाले होते. नाटकाचे संगीत आणि दिग्दर्शन शंतनू घुले यांचे असून व्यावसयिक रंगमंचावर हे नाटक '''हिंदुस्थान थिएटर कंपनी''' करते. ==पुरस्कार== * विठाबाईंना १९५७ आणि १९९०मये भारताच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते पदके मिळाली होती. * विठाबाईंना संगीत नाटक अकादमी्चा पुरस्कार मिळाला होता. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:तमासगीर]] [[वर्ग:दलित कलाकार]] [[वर्ग:लावणी कलाकार]] qs8jydljbo0oqpffdo42v51uwmr0b25 0 166183 2691439 2673566 2026-06-28T00:42:58Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691439 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} <!-- {{माहितीचौकट विमानतळ | name = इस्तंबूल विमानतळ | nativename = ''İstanbul Havalimanı'' | nativename-a = | nativename-r = | image = İstanbul Yeni Havalimanı airport Dec 2019.jpg | image-width = 250 | caption = | IATA = IST | ICAO = LTBA <center>{{Location map|तुर्कस्तान|width=250|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label=IST|position=bottom |lat_deg=40|lat_min=58|lat_sec=34|lat_dir=N |lon_deg=28|lon_min=48|lon_sec=51|lon_dir=E }}<small>तुर्कस्तानमधील स्थान</small></center> | type = | owner = तुर्कस्तान सरकार | operator = | city-served = [[इस्तंबूल]] | hub = [[तुर्की एअरलाइन्स]] | elevation-f = १६३ | elevation-m = ५० | coordinates = {{coord|40|58|34|N|28|48|51|E|display=inline,title}} | metric-rwy = Yes | r1-number = 17L/35R | r1-length-f = 9,843 | r1-length-m = 3,000 | r1-surface = कॉंक्रीट | r2-number = 17R/35L | r2-length-f = 9,843 | r2-length-m = 3,000 | r2-surface = कॉंक्रीट | r3-number = 05/23 | r3-length-f = 8,465 | r3-length-m = 2,580 | r3-surface = डांबरी | stat-year = 2014 | stat1-header = एकूण प्रवासी | stat1-data = 56,954,790 | stat2-header = आंतरराष्ट्रीय प्रवासी | stat2-data = 38,200,788 | footnotes = }} --> '''इस्तंबूल विमानतळ''' ([[तुर्की भाषा|तुर्की]]: Atatürk Havalimanı) {{विमानतळ संकेत|IST|LTBA}} हा [[तुर्कस्तान]] देशामधील सर्वात मोठा व [[इस्तंबूल]] शहराचा प्रमुख [[विमानतळ]] आहे. हा विमानतळ [[इस्तंबूल]]च्या पश्चिम भागात स्थित आहे. १९२४ सालापासून वापरात असलेला अताततुर्क विमानतळ २ एप्रिल, २०१९ रोजी फक्त खाजगी विमानांसाठी ठेवून इतर वाहतूक येथे हलविण्यात आली. <!-- ह्या विमानतळाला १९८० साली तुर्कस्तानचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष [[मुस्तफा कमाल अतातुर्क]] ह्याचे नाव देण्यात आले. --> तुर्कस्तानची राष्ट्रीय विमान कंपनी [[तुर्की एरलाइन्स]]चे मुख्यालय व प्रमुख वाहतूकतळ येथेच आहे. २०१३ साली ५.१ कोटी प्रवाशांची वाहतूक करणारा इस्तंबूल विमानतळ [[युरोप]]ातील पाचव्या तर जगातील १७व्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ होता. येथून जगातील बहुतेक सर्व प्रमुख शहरांना थेट विमानसेवा पुरवली जाते. सध्या [[तुर्की एरलाइन्स]] येथून [[भारत]]ामधील [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दिल्ली]] व [[छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई]] ह्या शहरांना प्रवासीसेवा पुरवते. [[अतातुर्क विमानतळ|अतातुर्क विमानतळावरील]] वाहतुकीचा ताण कमी करण्यासाठी २००१ साली [[इस्तंबूल सबिहा गोकचेन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] उघडला गेला. २०१९मध्ये अतातुर्क विमानतळावरील वाहतूक इस्तंबूल विमानतळावर हलविण्यात आली. [[चित्र:İstanbul Havalimanı Airport 2019 24.jpg|250 px|विमानतळाच्या आतील दृश्य|left|इवलेसे]] == विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने == === प्रवासी === <!--DO NOT ADD OR REMOVE ROUTES WITHOUT GIVING A VALID SOURCE. EXACT DATES ARE MANDATORY FOR NEW ROUTES TO BE ADDED HERE. ALSO ADD INLINE CITATIONS IF POSSIBLE.--> {{विमानतळ गंतव्यस्थान यादी | [[एजियन एरलाइन्स]] | {{ATH}} | [[एरोफ्लोत]] | [[शेरेमेत्येवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉस्को–शेरेमेत्येवो]], [[पुल्कोव्हो विमानतळ|सेंट पीटर्सबर्ग (रशिया)]],<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221123-sudec22led|title=Aeroflot Adds Mainline St. Petersburg – Turkey Service in Dec 2022}}</ref> [[सोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोची]], [[कोल्त्सोव्हो विमानतळ|येकॅटेरिनाबर्ग]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221116-sunov22svx|title=AEROFLOT ADDS EKATERINBURG – GOA / ISTANBUL SERVICE FROM LATE-NOV 2022|work=Aeroroutes|accessdate=16 November 2022}}</ref> | [[आफ्रिकिया एरवेझ]] | [[मिस्राटा विमानतळ|मिस्राटा]],<ref name="libyaherald.com">{{cite web|url=https://www.libyaherald.com/2020/07/25/following-libyan-wings-afriqiyah-and-buraq-airlines-announce-restart-of-one-way-flights-to-istanbul/|title=Following Libyan Wings, Afriqiyah and Buraq airlines announce restart of one-way flights to Istanbul|website=Libya Herald|date=25 July 2020|access-date=2024-06-11|archive-date=2022-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002222756/https://www.libyaherald.com/2020/07/25/following-libyan-wings-afriqiyah-and-buraq-airlines-announce-restart-of-one-way-flights-to-istanbul/|url-status=dead}}</ref> [[मिटिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्रिपोली-मिटिगा]] | [[एर आल्बेनिया]]| [[तिराना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ नेने तेरेझा|तिराना]] | [[एर अल्जेरी]] | [[हूआरी बूमेदियेने विमानतळ|अल्जियर्स]], [[रबाह बितात विमानतळ|अन्नाबा]], [[मोहम्मद बूदियाफ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॉन्स्टन्टाइन]], [[ओरान विमानतळ|ओरान]] | [[एर अरेबिया]] | [[फेस-सैस विमानतळ|फेस]],<ref>{{cite web|url=https://www.leconomiste.com/flash-infos/air-arabia-maroc-connecte-fes-istanbul|title=Air Arabia Maroc connecte Fès à Istanbul|date=22 November 2021|website=L'Economiste}}</ref> [[रबात विमानतळ|रबात]],<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240214-3ons24rba|title=Air Arabia Maroc adds Rabat international service in NS24|website=Aeroroutes|date=14 February 2024}}</ref> [[शारजाह आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शारजाह]]<ref>{{cite web|url=https://www.turizmajansi.com/haber/air-arabia-istanbul-seferlerine-basladi-h47654/|title=Air Arabia İstanbul seferlerine başladı|website=www.turizmajansi.com}}</ref> | [[एर अस्ताना]] | [[अल्माटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अल्माटी]], [[नुरसुलतान नझरबायेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अस्ताना]], [[अटिरौ विमानतळ|अटिरौ]] | [[एरबाल्टिक]] | [[रिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रिगा]]<ref>{{cite web | url=https://www.aerotelegraph.com/air-baltic-verbindet-hannover-mit-riga | title=Air Baltic verbindet Hannover mit Riga | date=28 September 2022}}</ref> | [[एर चायना]] | [[बीजिंग राजधानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बीजिंग-राजधानी]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/231219-cadec23ist|title=Air China Adds Beijing - Istanbul Service from late-Dec 2023|publisher=AeroRoutes|date=19 December 2023|accessdate=19 December 2023}}</ref> | [[एर फ्रांस]] | [[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]] | [[एर माँटेनिग्रो]] | [[पोद्गोरिका विमानतळ|पोद्गोरिका]],<ref>{{cite web|url=https://centreforaviation.com/news/air-montenegro-to-resume-podgorica-istanbul-service-from-dec-2022-1173373|title=Air Montenegro to resume Podgorica-Istanbul service from Dec-2022}}</ref> [[तिवात विमानतळ|तिवात]]<ref>{{cite web|url=http://seenews.com/news/air-montenegro-to-operate-tivat-istanbul-service-until-end-2021-753087/|title=Air Montenegro to operate Tivat-Istanbul service until end-2021|website=seenews.com}}</ref> | [[एर समरकंद]] | [[समरकंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|समरकंद]]<ref>{{cite web|url=https://eturbonews.com/air-samarkand-launches-with-istanbul-flights-new-ceo/|title=Air Samarkand Launches with Istanbul Flights, New CEO|publisher=eTurboNews|date=18 March 2024|accessdate=18 March 2024}}</ref> | [[एर सर्बिया]] | [[बेलग्रेड निकोला टेसला विमानतळ|बेलग्रेड]], [[मोरावा विमानतळ|क्राल्येवो]],<ref name="auto2">{{cite web|url=https://italiavola.com/2021/12/21/air-serbia-vara-il-network-su-nis/|title=Air Serbia vara il network su Nis|date=21 December 2021}}</ref> [[निश कॉन्स्टन्टाइन द ग्रेट विमानतळ|निश]]<ref name="auto2"/> | [[ऑल निप्पॉन एरवेझ]] | [[तोक्यो हानेदा विमानतळ|तोक्यो-हानेदा]] (६ जुलै, २०२४ पासून)<ref>{{cite web|url=https://www.airporthaber.com/havacilik-haberleri/ananin-istanbul-ucus-plani-belli-oldu.html|title=ANA'nın İstanbul uçuş planı belli oldu|website=airporthaber.com|date=1 February 2024}}</ref> | [[एरियाना अफघान एरलाइन्स]] | [[काबुल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|काबुल]]<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/ariana-afghan-airlines-resumes-services-to-istanbul-and-ankara-1108022 | title=Ariana Afghan Airlines resumes services to Istanbul and Ankara}}</ref> | [[आर्किया]] | [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]] (स्थगित)<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230110-izns23|title=Arkia 2023 Routes Additions – 09JAN23}}</ref> | [[एशियाना एरलाइन्स]] | [[इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोल-इंचॉन]] | [[एटीए एरलाइन्स (इराण)|एटीए एरलाइन्स]] | [[तब्रिझ शहीद मदानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तब्रिझ]], [[इमाम खोमेनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेहरान–इमाम खोमेनी]] | [[अझरबैजान एरलाइन्स]] | [[हैदर अलियेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बाकु]] | [[एझिमुथ (विमानकंपनी)|एझिमुथ]] | [[मिनरालन्ये वोडी विमानतळ|मिनरालन्ये वोडी]],<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/azimuth-airlines-to-resume-four-international-services-in-winter-20222023-1149970 | title=Azimuth Airlines to resume four international services in winter 2022/2023}}</ref> [[व्नुकोव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉस्को–व्नुकोव्हो]],<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/azimuth-airlines-to-resume-moscow-istanbul-and-volgograd-yerevan-services-in-winter-20222023-1162336 | title=Azimuth Airlines to resume Moscow-Istanbul and Volgograd-Yerevan services in winter 2022/2023}}</ref> [[Adler-सोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोची]]<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/azimuth-to-operate-additional-international-flights-from-22-mar-2022-to-26-mar-2022-1126214 | title=Azimuth to operate additional international flights from 22-Mar-2022 to 26-Mar-2022}}</ref> | [[बेलाव्हिया]] | [[मिन्स्क राष्ट्रीय विमानतळ|मिन्स्क]] | [[बेर्निक एरवेझ]] | [[बेनिना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेंगाझी]],<ref>{{cite web | url=https://www.haber.aero/sivil-havacilik/istanbul-havalimaninin-84uncu-havayolu-berniq-oldu/ | title=İstanbul Havalimanı'nın 84'üncü havayolu Berniq oldu – Haber Aero | date=11 May 2022}}</ref> [[मिटिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्रिपोली–मिटिगा]] | [[ब्रिटिश एरवेझ]] | {{LHR}} | [[कास्पियन एरलाइन्स]] | [[तब्रिझ शहीद मदानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तब्रिझ]], [[इमाम खोमेनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेहरान–इमाम खोमेनी]] | [[चायना ईस्टर्न एरलाइन्स]] | [[शांघाय पुडाँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शांघाय-पुडाँग]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230830-musep23ist|title=China Eastern Adds Istanbul Service from late-Sept 2023|publisher=AeroRoutes|date=30 August 2023|accessdate=31 August 2023}}</ref> | {{nowrap|[[चायना सदर्न एरलाइन्स]]}} | [[बीजिंग दाशिंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बीजिंग-दाशिंग]],<ref>{{cite web |title=China Southern Resumes Beijing – Istanbul Service in late-Feb 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230124-czist |website=Aeroroutes |access-date=24 January 2023}}</ref> [[ग्वांग्झू बैयुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ग्वांग्झू]] (२८ जून, २०२४ पासून)<ref>{{cite web |title=China Southern Resumes Guangzhou – Istanbul From late-June 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240422-czjun24ist |website=Aeroroutes |access-date=22 April 2024}}</ref> | [[क्रोएशिया एरलाइन्स]] | '''मोसमी:''' [[स्प्लिट विमानतळ|स्प्लिट]]<ref>{{cite web|url= https://avioradar.net/en/croatia-airlines-introduces-split-istanbul-flight/ |title= Croatia Airlines introduces Split – Istanbul flight |date= 14 February 2024 |publisher=Avioradar|access-date=14 February 2024}}</ref> | [[क्राउन एरलाइन्स]] | [[मिटिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्रिपोली–मिटिगा]] | [[ईझीजेट]] | [[ब्रिस्टोल विमानतळ|ब्रिस्टोल]] (४ नोव्हेंबर, २०२४ पासून),<ref>https://www.airturkhaber.com/haberler/easyjetten-yeni-istanbul-rotasi/</ref> [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]] | [[इजिप्तएर]] | [[बोर्ग एल अरब विमानतळ|अलेक्झांड्रिया]] ,<ref>{{cite tweet|user=HavaSosyalMedya| number=1737338903193907279| title=Mısır'ın bayrak taşıyıcı havayolu şirketi EgyptAir; 2024 yaz sezonu planlaması kapsamında Mısır'ın İskenderiye kentinden İstanbul Havalimanı'na tarifeli uçuşlara başlayacak. Uçuşlar 16 Haziran'dan itibaren haftalık 3 frekans olarak icra edilecek}}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो]] | [[एल अॅल इस्रायेल एरलाइन्स|एल अॅल]] | [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]] (स्थगित) | [[एमिरेट्स (विमानकंपनी)|एमिरेट्स]] | [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई-आंतरराष्ट्रीय]] | [[इथियोपियन एरलाइन्स]] | [[अदिस अबाबा बोले आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अदिस अबाबा]] | [[एतिहाद एरवेझ]] | [[अबु धाबी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अबु धाबी]] | [[युरोपियन एर चार्टर (बल्गेरिया)|युरोपियन एर चार्टर]] | '''भाड्याने:''' [[सोफिया विमानतळ|सोफिया]] | [[फ्लायअडील]] | [[किंग अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जेद्दा]], [[किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रियाध]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221017-f3nov22ist|title=Flyadeal Adds Istanbul Flights from late-Nov 2022}}</ref> | [[फ्लायएरिस्तान]] | [[अक्टौ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अक्टौ]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221202-kc7jan23ist|title=FLYARYSTAN DOUBLES AKTAU – ISTANBUL FLIGHTS IN 1Q23}}</ref> | [[फ्लाय बगदाद]] (स्थगित) | [[बगदाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बगदाद]], [[एर्बिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एर्बिल]], [[किर्कुक विमानतळ|किर्कुक]] <ref>{{cite news |last1=Mahmoud |first1=Sinan |title=Fly Baghdad grounds planes as Iraqi government orders inquiry into US sanctions |url=https://www.thenationalnews.com/mena/iraq/2024/01/25/fly-baghdad-flights-tickets-refund/ |access-date=26 January 2024 |work=The National |date=25 January 2024}}</ref> | [[फ्लायदुबई]] | [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई-आंतरराष्ट्रीय]]<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/airports/14915/iga-istanbul-airport/news/295907/flydubai-is-starting-their-daily-flights-from-iga-istanbul-airport/|title=flydubai is starting their daily flights from iGA – Istanbul विमानतळ|website=Routes|date=21 May 2021}}</ref> | [[फ्लायनॅस]] | [[किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रियाध]]<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230711-xyaug23ruhist | title=Flynas Resumes Riyadh – Istanbul Service in 3Q23}}</ref> | [[फ्लायवन]] | [[चिशिनाउ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चिशिनाउ]], [[झ्वार्तनॉट्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|येरेवान]]<ref>{{cite web|url=https://flyone.eu/en/About-FLYONE/News|title=FLYONE &#124; News|website=flyone.eu}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.airnewstimes.com/flyone-armenia-erivan-istanbul-ucuslari-icin-izin-aldi.html|title=Flyone Armenia Erivan İstanbul uçuşları için izin aldı.|website=AirNewsTimes.com|date=3 January 2022|access-date=2024-06-11|archive-date=2022-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002222756/https://www.airnewstimes.com/flyone-armenia-erivan-istanbul-ucuslari-icin-izin-aldi.html|url-status=dead}}</ref> | [[फ्लाय ओया]] | [[मिटिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्रिपोली–मिटिगा]]<ref>{{cite web | url=https://m.airporthaber.com/havacilik-haberleri/istanbul-havalimanina-bir-sirket-daha-sefer-baslatti.html | title=İstanbul Havalimanı'na bir şirket daha sefer başlattı | date=24 April 2022}}</ref> | [[घदेम्स एर ट्रान्सपोर्ट]] | [[मिटिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्रिपोली–मिटिगा]]<ref>{{cite web|url=https://www.libyaherald.com/2022/02/ghadames-air-to-resume-flights-in-march/|title=Ghadames Air to resume flights in March|date=23 February 2022}}</ref> | [[गल्फएर]] | [[बहरैन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बहरैन]] | [[हायस्काय]] | [[चिशिनाउ विमानतळ|चिशिनाउ]]<ref>{{cite web | url=https://www.ziarulnational.md/noutati-excelente-de-la-hisky-compania-aeriana-lanseaza-alte-trei-rute-noi-cu-plecarea-din-chisinau/ | title=Noutăți excelente de la HiSky. Compania aeriană LANSEAZĂ alte trei rute noi cu plecarea din Chișinău}}</ref> | [[इंडिगो]] | [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दिल्ली]], [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई]]{{cn|date=June 2024}} | [[इरएरो]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221026-ionw22ist|title=IrAero Expands Istanbul Flights in NW22}}</ref> | [[उइताश विमानतळ|माखाचकला]], [[मॉस्को दोमोदेदोव्हो विमानतळ|मॉस्को-दोमोदेदोव्हो]], [[सोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोची]], [[उफा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|उफा]] | [[इरान एर]] | [[इस्फहान शहीद बेहेश्टी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इस्फहान]],<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230602-irjun23ifnist | title=Iran Air Plans Isfahan – Istanbul June 2023 Launch}}</ref> [[इमाम खोमेनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेहरान–इमाम खोमेनी]] | [[एरान एरटूर]] | [[मशहद शहीद हाशेमनिजाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मशहद]], [[शिराझ शहीद दस्तघैब आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिराझ]], [[तब्रिझ शहीद मदानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तब्रिझ]], [[इमाम खोमेनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेहरान–इमाम खोमेनी]] | [[इरान असेमान एरलाइन्स]] | [[इमाम खोमेनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेहरान–इमाम खोमेनी]] | [[इराकी एरवेझ]] | [[बगदाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बगदाद]], [[बसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बसरा]], [[एर्बिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एर्बिल]], [[किर्कुक विमानतळ|किर्कुक]],<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221031-ianw22kik|title=Iraqi Airways Begins Kirkuk – Turkey Service From Nov 2022|website=Aeroroutes|date=31 October 2022}}</ref> [[अल नजाफ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नजाफ]], [[सुलेमानिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सुलेमानिया]] | [[इस्रेर एरलाइन्स]] | [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]] (स्थगित)<ref>{{cite web|url=https://time.news/israir-will-fly-to-istanbul/|title=Israir will fly to Istanbul|date=29 December 2022|access-date=2024-06-11|archive-date=2023-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230111034959/https://time.news/israir-will-fly-to-istanbul/|url-status=dead}}</ref> | [[जझीरा एरवेझ]] | [[कुवैत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कुवैत]] | [[जॉर्डन एव्हियेशन]] | [[क्वीन अलिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अम्मान–क्वीन अलिया]] | [[काम एर]] | [[काबुल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|काबुल]]{{cn|date=June 2024}} | [[कारुन एरलाइन्स]] | [[कासेम सोलेमानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अहवाझ]]<ref>{{cite web|url=https://www.tahlilbazaar.com/news/230948/%D8%AE%D8%B7-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AA%D8%B5%D9%84-%D8%B4%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DB%B6-%D8%B3%D8%A7%D9%84|title=Flights between Ahvaz and Istanbul have been established after a 6-year hiatus|date=13 July 2023|access-date=2024-06-11|archive-date=2024-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240415015917/https://www.tahlilbazaar.com/news/230948/%D8%AE%D8%B7-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AA%D8%B5%D9%84-%D8%B4%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DB%B6-%D8%B3%D8%A7%D9%84|url-status=dead}}</ref> | [[केएलएम]] | {{AMS}} | [[कोरियन एर]] | [[इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोल-इंचॉन]]<ref>{{cite web |url=https://centreforaviation.com/news/korean-air-to-resume-seoul-istanbul-service-from-mar-2023-1180915|title=Korean Air to resume Seoul-Istanbul service from Mar-2023}}</ref> | [[कुवैत एरवेझ]] | [[कुवैत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कुवैत]] | [[लिब्यन एरलाइन्स]] | [[मिटिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्रिपोली–मिटिगा]] | [[लिब्यन विंग्ज]] | [[मिटिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्रिपोली–मिटिगा]] | [[लॉट पोलिश एरलाइन्स]] | [[क्राकूफ जॉन पॉल दुसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्राकूफ]],<ref>{{cite web | url=https://www.fly4free.pl/lot-poleci-z-krakowa-do-stambulu/ | title=Nie żartowali! Nowa trasa LOT do Stambułu. Ale nie z Katowic, tylko z Krakowa!}}</ref> [[वर्शावा चोपिन विमानतळ|वर्शावा-चोपिन]] | [[लुफ्तांसा]] | [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]] | [[महान एर]] | [[इमाम खोमेनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेहरान–इमाम खोमेनी]] | [[मेडस्काय एरवेझ]] | [[मिस्राटा विमानतळ|मिस्राटा]],<ref name="twitter.com">{{Cite tweet|user=HavaSosyalMedya|number=653102472603287552| title= Libya merkezli havayolu şirketlerinin İstanbul Havalimanı'na ilgisi sürüyor. Son olarak Trablus merkezli havayolu şirketi MedSky Airlines, Cumartesi günü itibariyle Trablus'tan @igairport uçuşlarına başladı. Havayolu şirketi, iki şehir arasındaki uçuşları haftalık 3 frekans olarak A320 tipi uçaklar ile icra edecek}}</ref> [[मिटिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्रिपोली–मिटिगा]]<ref name="twitter.com"/> | [[मियॅट मोंगोलियन एरलाइन्स]] | [[चिंग्गिस खान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|उलानबातर]]<ref>{{cite web | url=https://www.dha.com.tr/yerel-haberler/istanbul/miat-mongolian-airlines-istanbul-havalimani-sef-2050238 | title=MIAT Mongolian Airlines İstanbul Havalimanı seferlerine başladı – İstanbul Haberleri}}</ref> | [[मिडल ईस्ट एरलाइन्स]] | [[बैरुत-रफिक हरीरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बैरुत]] | {{nowrap|[[नॉर्वेजियन एर शटल]]}} | '''मोसमी:''' [[ऑस्लो विमानतळ गार्डेरमोएन|ऑस्लो]]<ref>{{cite web | url=https://flysmart24.no/2023/12/07/norwegian-med-ny-rute-til-tyrkia-fra-i-var/ | title=Norwegian med ny rute til Tyrkia fra i vår | date=7 December 2023}}</ref> | [[नूव्हेलएर]] | [[स्फाक्स-थिना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|स्फाक्स]],<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230110-bjist|title=Nouvelair Tunisie Adds Sfax – Istanbul Service From June 2023}}</ref> [[ट्युनिस-कार्थेज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्युनिस]] | [[ओमान एर]] | [[मस्कत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मस्कत]] | {{nowrap|[[पाकिस्तान इंटरनॅशनल एरलाइन्स]]<ref>{{cite web | url=https://arynews.tv/pia-resume-turkiye-flight-operations-november/ | title=PIA to resume Turkiye flight operations from November 14 | date=7 October 2022}}</ref>}} |[[इस्लामाबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इस्लामाबाद]], [[अल्लामा इकबाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लाहोर]] | [[पीगॅस फ्लाय]] | '''मोसमी:''' [[शेरेमेत्येवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉस्को–शेरेमेत्येवो]]<ref>{{cite web | url=https://www.turizmgunlugu.com/2022/11/03/pegas-touristik-moskova-istanbul/ | title=Pegas Touristik Moskova – İstanbul uçuşlarına başladı – | date=3 November 2022}}</ref> | [[पिगॅसस एरलाइन्स]] | [[इझ्मिर अदनान मेंदेरेस विमानतळ|इझ्मिर]] | [[प्रोबेडा (विमानकंपनी)|प्रोबेडा]] | [[कझान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कझान]],<ref>{{cite web|url=https://m.airporthaber.com/havacilik-haberleri/pobeda-iki-noktadan-daha-istanbula-sefer-baslatacak.html|title=Pobeda iki noktadan daha İstanbul'a sefer başlatacak|date=14 January 2023}}</ref> [[उइताश विमानतळ|माखाचकला]],<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/pobeda-to-launch-kazan-istanbul-and-makhachkala-istanbul-services-from-feb-2023-1180696|title=Pobeda to launch Kazan-Istanbul and Makhachkala-Istanbul services from Feb-2023}}</ref> [[व्नुकोव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉस्को–व्नुकोव्हो]],<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/pobeda-to-resume-turkey-services-from-dec-2022-1168676 | title=Pobeda to resume तुर्किये services from Dec-2022}}</ref> [[बेसलान विमानतळ|व्लादिकाव्काझ]],<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/pobeda-to-launch-vladikavkaz-istanbul-service-from-mar-2023-1181373|title=Pobeda to launch Vladikavkaz-Istanbul service from Mar-2023}}</ref> [[व्होल्गोग्राड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्होल्गोग्राड]]<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/pobeda-to-launch-volgograd-istanbul-service-from-mar-2023-1184023 | title=News for Airlines, विमानतळs and the Aviation Industry &#124; CAPA}}</ref> | [[कानोत शर्क]] | [[नमंगन विमानतळ|नमंगन]],<ref>{{cite web |title=QANOT SHARQ SCHEDULES ISTANBUL LAUNCH FROM JUNE 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240529-hhjun24ist |website=Aeroroutes|access-date=29 May 2023}}</ref> [[कार्शी विमानतळ|कार्शी]] ,<ref>{{cite web |title=QANOT SHARQ SCHEDULES ISTANBUL LAUNCH FROM JUNE 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240529-hhjun24ist |website=Aeroroutes|access-date=29 May 2023}}</ref> [[समरकंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|समरकंद]], [[ताशकेंत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ताशकेंत]]<ref>{{cite web |title=QANOT SHARQ SCHEDULES ISTANBUL LAUNCH FROM JUNE 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240529-hhjun24ist |website=Aeroroutes|access-date=29 May 2023}}</ref> | [[कतार एरवेझ]] | [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दोहा]] | [[केश्म एर]] | [[इमाम खोमेनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेहरान–इमाम खोमेनी]] | [[रेड विंग्ज एरलाइन्स]] | [[चेल्याबिन्स्क विमानतळ|चेल्याबिन्स्क]],<ref name="centreforaviation.com">{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/red-wings-to-launch-four-istanbul-services-in-jun-2022-1138301 | title=रेड विंग्ज to launch four Istanbul services in Jun-2022}}</ref> [[कझान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कझान]], [[उइताश विमानतळ|माखाचकला]],<ref name="centreforaviation.com"/> [[दोमोदेदोव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉस्को–दोमोदेदोव्हो]], [[झुकोव्स्की आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉस्को–झुकोव्स्की]],<ref name="centreforaviation.com"/> [[नालचिक विमानतळ|नालचिक]],<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/red-wings-launches-nalchik-istanbul-service-1154421 | title=रेड विंज्घ launches Nalchik-Istanbul service}}</ref> [[बेगिशेवो विमानतळ|बेगिशेवो]],<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/red-wings-confirms-launch-of-nizhnekamsk-istanbul-service-1155010 | title=रेड विंग्ज confirms launch of Nizhnekamsk-Istanbul service}}</ref> [[स्त्रिगिनो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|निझ्नी नोवगोरोद]],<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/red-wings-to-launch-nizhny-novgorod-istanbul-service-from-nov-2022-1165549 | title=रेड विंग्ज to launch Nizhny Novgorod-Istanbul service from Nov-2022}}</ref> [[त्सेंत्राल्नी विमानतळ|ओरेनबर्ग]], [[पेर्म आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पेर्म]], [[कुरुमोख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|समारा]], [[सोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोची]],<ref name="centreforaviation.com"/> [[स्ताव्होपोल श्पाकोव्स्कोये विमानतळ|स्ताव्होपोल]],<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/red-wings-to-launch-stavropol-istanbul-service-from-nov-2022-1165799 | title=रेड विंग्ज to launch Stavropol-Istanbul service from Nov-2022}}</ref> [[रॉस्किनो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|त्युमेन]],<ref>{{cite web | url=https://www.airlinehaber.com/red-wings-havayolu-tumen-istanbul-ucuslarina-basliyor/ | title=रेड विंग्ज Havayolu Tümen – İstanbul Uçuşlarına Başlıyor — Son Dakika Havacılık Haberleri &#124; Türk Hava Yolları, Pegasus, Sunexpress, Corendon, Havacılık, Havayolları, Havalimanları, Havaalanları, THY, Hostes, Pilot, Uçak, Kabin Memuru, SHGM, DHMİ | date=13 March 2023}}</ref> [[उफा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|उफा]], [[बेस्ला विमानतळ|व्लादिकाव्काझ]],<ref name="centreforaviation.com"/> [[कोल्त्सोव्हो विमानतळ|येकॅटेरिनाबर्ग]] | [[रोसिया एरलाइन्स]] | [[शेरेमेत्येवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉस्को–शेरेमेत्येवो]],<ref name="Rossiya">{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/rossiya-resumes-egypt-and-turkey-services-1168952 | title=Rossiya resumes Egypt and Turkey services}}</ref> [[पुल्कोव्हो विमानतळ|सेंट पीटर्सबर्ग (रशिया)]]<ref name="Rossiya"/> | [[रॉयल एर मारोक]] | [[मोहम्मद पाचवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅसाब्लांका]], [[टँजियर इब्न बतूता विमानतळ|टँजियर]] <br /> '''मोसमी:''' [[ऊजदा विमानतळ|ऊजदा]] | [[रॉयल जॉर्डानियन]] | [[क्वीन अलिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अम्मान–क्वीन अलिया]]<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/231227-rjfy24e2 | title=Royal Jordanian 2024 Embraer E190/195-E2 Network Overview – 24DEC23}}</ref> | [[एस७ एरलाइन्स]] | [[दोमोदेदोव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉस्को–दोमोदेदोव्हो]],<ref>{{cite web | url=https://www.turizmajansi.com/haber/istanbul-ucuslarina-bugun-basliyor-h51347 | title=İstanbul uçuşlarına bugün başlıyor}}</ref> [[तोमाल्चेवो विमानतळ|नोव्होसिबिर्स्क]]<ref>{{cite news |last1=Günlüğü |first1=Turizm |title=İstanbul uçuşlarına başlayacak |url=https://www.turizmgunlugu.com/2022/09/12/istanbul-ucuslarina-basliyor/ |access-date=12 September 2022 |work=Turizm Günlüğü |date=12 September 2022 |language=tr}}</ref> | [[सलामएर]]<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/221128-ovdec22ist | title=SalamAir Adds Istanbul Service from mid-Dec 2022}}</ref> | [[मस्कत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मस्कत]] | [[सौदिया]] | [[किंग अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जेद्दा]],<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230920-svnw23321 | title=Saudia NW23 A321neo European Operations – 19SEP23}}</ref> [[प्रिन्स मोहम्मद बिन अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मदीना]], [[किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रियाध]] | [[स्कॅट एरलाइन्स]] | [[अक्टौ विमानतळ|अक्टौ]], [[अक्तोबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अक्तोबे]],<ref>{{cite web|url=https://astanatimes.com/2021/09/kazakhstan-launches-flights-to-qatar-increases-air-travel-to-russia-turkey-uae/|title=कझाकस्तान Launches Flights to कतार Increases Air Travel to रशिया, तुर्किये, संयुक्त अरब अमीराती|first=Assel Satubaldina in International on 10|last=September 2021|date=२०२१-०९-१०}}</ref> [[अल्माटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अल्माटी]],<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230228-dvist?rq=Scat | title=SCAT Expands Istanbul Service in NS23}}</ref> [[नुरसुलतान नझरबायेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अस्ताना]],<ref>{{cite web |title=SCAT Aircompany Adds Astana – Istanbul Service in late-Nov 2022 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/221123-dvnov22ist |website=Aeroroutes |access-date=23 November 2022}}</ref> [[अटिरौ विमानतळ|अटिरौ]], [[शिमकेंत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिमकेंत]] | [[सिचुआन एरलाइन्स]] | [[चेंग्दू तियानफु आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चेंग्दू-तियानफु]]<ref>{{cite web |title=Sichuan Airlines NS23 International / Regional Service Changes |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230221-3uns23 |website=Aeroroutes |access-date=21 February 2023}}</ref> | [[सिंगापूर एरलाइन्स]] | [[चांगी विमानतळ|सिंगापूर]] | [[सोमोन एर]] | [[दुशांबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुशांबे]], [[खुजांद विमानतळ|खुजांद]]<ref name="SZ_Int_24">{{cite news |title=Somon Air 1Q24 International Network Expansion |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240126-sz1q24 |access-date=26 January 2024 |work=AeroRoutes |date=२०२४-०१-२६}}</ref> | [[सन द'ओर]] | [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]] (स्थगित)<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230213-lyist | title=Sun d'Or Plans Istanbul Addition in NS23}}</ref> | [[तबान एर]] | [[इमाम खोमेनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेहरान–इमाम खोमेनी]] | [[टॅरॉम]] | [[ऑन्री कोआंडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुखारेस्ट-ओतोपेनी]] | [[थाई एरवेझ इंटरनॅशनल]] | [[सुवर्णभूमी विमानतळ|बँगकॉक–सुवर्णभूमी]]<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230825-tgdec23ist | title=थाई एरवेझ इंटरनॅशनल Resumes इस्तंबूल सेवा From Dec 2023 — AeroRoutes | date=25 August 2023}}</ref> | [[ट्रान्सएव्हिया]] | [[ल्यों-सें-एक्झुपेरी विमानतळ|ल्यों]],<ref name="transavia1">{{cite web|url=https://www.transavia.com/en-EU/|title=Transavia|website=Transavia|access-date=2024-06-11|archive-date=2023-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230603161347/https://www.transavia.com/en-EU/|url-status=dead}} {{full citation needed|date=January 2024}}</ref> [[माँतपेलिये-मेदितेरानेइ विमानतळ|माँतपेलिये]],<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/231219-tons24 | title=Transavia France NS24 Network Additions – 19DEC23 — AeroRoutes | date=19 December 2023}}</ref> [[नांत अटलांटिक विमानतळ|नांत]], [[ओर्लि विमानतळ|पॅरिस–ओर्लि]]<ref name="transavia1"/> | [[ट्युनिसएर]] | [[ट्युनिस-कार्थेज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्युनिस]] | [[टर्किश एरलाइन्स]] | [[फेलिक्स-हूफूएट-बॉइन्यी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|आबिजान]], [[अबु धाबी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अबु धाबी]], [[न्नामदी अझििवे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अबुजा]], [[कोटोका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|आक्रा]], [[अदाना शकीरपाशा विमानतळ|अदाना]], [[अदिस अबाबा बोले आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अदिस अबाबा]], [[एड्रियामान विमानतळ|एड्रियामान]], [[अग्न विमानतळ|अग्नı]], [[अक्टौ विमानतळ|अक्टौ]], [[बोर्ग एल अरब विमानतळ|अलेक्झांड्रिया]], [[हूआरी बूमेडिएन विमानतळ|अल्जियर्स]], [[अल्माटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अल्माटी]], [[क्वीन अलिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अम्मान–क्वीन अलिया]], {{AMS}}, [[अंकारा एसेनबोगा विमानतळ|अंकारा]], [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]], [[व्हाटो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अंतानानरिवो]], [[किंग हुसेन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अकाबा]], [[अश्गाबात आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अश्गाबात]], [[अस्मारा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अस्मारा]], [[नुरसुलतान नझरबायेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अस्ताना]], {{ATH}}, [[हार्ट्सफील्ड-जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अटलांटा]], [[बगदाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बगदाद]], [[बहरैन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बहरैन]], [[हैदर अलियेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बाकु]], [[बामाको-सेनू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बामाको]], [[सुवर्णभूमी विमानतळ|बँगकॉक-सुवर्णभूमी]],<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230922-tkfeb24bkk | title=Turkish Airlines Feb/Mar 2024 Bangkok Aircraft Changes – 21SEP23}}</ref> [[बान्जुल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बान्जुल]], [[बार्सेलोना-एल प्रात विमानतळ|बार्सेलोना-एल प्रात]], [[बारी कॅरोल वॉय्तिव्वा विमानतळ|बारी]], [[युरोएरपोर्ट बेसेल मुलहाउस फ्राइबुर्ग|बेसेल-मुलहाउस ]], [[बसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बसरा]], [[बॅटमॅन विमानतळ|बॅटमॅन]], [[बाटुमी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बाटुमी]], [[बीजिंग राजधानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बीजिंग-राजधानी]],<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230123-tkcn|title=Turkish Airlines Mainland China 1Q23 Operations – 22JAN23|publisher=AeroRoutes|date=23 January 2023|accessdate=23 January 2023}}</ref> [[बैरुत-रफिक हरीरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बैरुत]], [[बेलग्रेड निकोला टेसला विमानतळ|बेलग्रेड]], [[बर्लिन ब्रांडेनबुर्ग विमानतळ|बर्लिन-ब्रांडेनबुर्ग]], [[बिलबाओ विमानतळ|बिलबाओ]], [[बिलुंड विमानतळ|बिलुंड]], [[बिंगॉल विमानतळ|बिंगॉल]], [[बर्मिंगहॅम विमानतळ|बर्मिंगहॅम]], [[मनास आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बिश्केक]], [[मिलास-बोद्रुम विमानतळ|बोद्रुम]], [[एल डोराडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बोगोता]], [[बोलोन्या गुलियेल्मो मार्कोनी विमानतळ|बोलोन्या]], [[बोर्दू-मेरिन्याक विमानतळ|बोर्दू]], [[लोगन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बॉस्टन]], [[ब्रेमेन विमानतळ|ब्रेमेन]], [[ब्रसेल्स विमानतळ|ब्रसेल्स]], [[ऑन्री कोआंडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुखारेस्ट-ओतोपेनी]], [[बुडापेश्त फेरेंक लिश्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुडापेश्त]], [[मिनिस्त्रो पिस्तारिनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुएनोस आइरेस-इझैझा]], [[बुखारा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुखारा]], [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो]], [[सनाक्केल विमानतळ|बुखारा]], [[कान्कुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कान्कुन]], [[केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केप टाउन]], [[सिमोन बॉलिव्हार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ काराकास|काराकास]], [[मोहम्मद पाचवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅसाब्लांका]], [[कतानिया-फाँतानारोसा विमानतळ|कतानिया]], [[मक्तान-सेबु आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सेबु]], [[ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिकागो–ओ'हेर]], [[चिशिनाउ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चिशिनाउ]], [[क्लुय आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्लुय-नापोका]], [[कोलोन बॉन विमानतळ|कोलोन-बॉन]], [[बंदरनायके आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोलंबो–बंदरनायके]], [[कोनाक्री आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोनाक्री]], [[मिहाइल कोगाल्निसेनु आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॉन्सन्टा]], [[मोहम्मद बूदियाफ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॉन्स्टन्टाइन]], [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]], [[कॅद्येहून विमानतळ|कोतोनू]], [[ब्लेस डिआन्ये आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डकार-डियास]], [[दालामान विमानतळ|दालामान]], [[डॅलस-फोर्ट वर्थ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डॅलस-फोर्ट वर्थ]],<ref>{{cite web|url=https://news.dfwairport.com/turkish-airlines-announces-dallas-fort-worth-international-airport-as-11th-us-gateway/|title=Turkish Airlines Announces Dallas Fort Worth आंतरराष्ट्रीय विमानतळ as 11th US Gateway|website=Turkish Airlines Announces Dallas Fort Worth आंतरराष्ट्रीय विमानतळ as 11th US Gateway|access-date=2024-06-11|archive-date=2023-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206122855/https://news.dfwairport.com/turkish-airlines-announces-dallas-fort-worth-international-airport-as-11th-us-gateway/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.airporthaber.com/havacilik-haberleri/thy-ucus-agina-yeni-bir-nokta-ekleyecek.html|title=THY uçuş ağına yeni bir nokta ekleyecek|date=4 August 2021|website=www.airporthaber.com}}</ref> [[किंग फह्द आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दम्मम]], [[जुलियस न्यरेरे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दार एस सलाम]], [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दिल्ली]], [[डेनिझ्ली कार्डाक विमानतळ|डेनिझ्ली]], [[न्गुराह राय आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डेनपासार]], [[डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डेन्व्हर]],<ref>{{cite web |title= Turkish Airlines launches direct flights from Denver to Istanbul |url= https://www.travelandtourworld.com/news/article/turkish-airlines-launches-direct-flights-from-denver-to-istanbul/ |date=April 4, 2024}}</ref> [[डीट्रॉइट वेन काउंटी विमानतळ|डीट्रॉइट]],<ref>{{cite news|last=Silk|first=Robert|title=Turkish Airlines to launch Detroit service|url=https://www.travelweekly.com/Travel-News/Airline-News/Turkish-Airlines-launching-Detroit-service|work=Travel Weekly|date=6 June 2023|access-date=8 July 2023}}</ref> [[हझरत शाहजलाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ढाका]], [[दियारबाकिर विमानतळ|दियारबाकिर]], [[जिबूटी-अंबूली आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जिबूटी]], [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दोहा]], [[दूआला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दूआला]], [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई-आंतरराष्ट्रीय]], [[डब्लिन विमानतळ|डब्लिन]], [[दुब्रोव्निक विमानतळ|दुब्रोव्निक]], [[किंग शाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दरबान]], [[दुशांबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुशांबे]], [[ड्युसेलडोर्फ विमानतळ|ड्युसेलडोर्फ]], [[एडिनबरा विमानतळ|एडिनबरा]], [[बलिकेसिर कोचा सेयित विमानतळ|एद्रेमित]], [[एलाझिग विमानतळ|एलाझिग]], [[एंटेबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एंटेबे]], [[एर्बिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एर्बिल]], [[एर्कान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एर्कान]], [[एर्झिन्कान विमानतळ|एर्झिन्कान]], [[एर्झुरुम विमानतळ|एर्झुरुम]], [[फर्गाना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फर्गाना]], [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]], [[लुंगी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फ्रीटाउन]], [[गंजा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|गंजा]], [[प्रिन्स नयेफ बिन अब्दुलअझीझ प्रादेशिक विमानतळ|गासिम]], [[ओगुझेली विमानतळ|गाझियांटेप]], [[गाझीपाशा विमानतळ|गाझीपाशा-अलान्या]], [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा]], [[ग्योटेबोर्ग लँडव्हेटर विमानतळ|ग्योटेबोर्ग]], [[ग्वांग्जू बैयुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ग्वांग्जू]], [[हक्कारी–युक्सेकोव्हा विमानतळ|हक्कारी]], [[हांबुर्ग विमानतळ|हांबुर्ग]], [[हानोफर विमानतळ|हानोफर]], [[नोइ बै आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हॅनॉइ]], [[हटाय विमानतळ|हटाय]], [[होजे मार्ती आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हवाना]], [[हेलसिंकी विमानतळ|हटाय]], [[टॅन सॉन न्हाट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हो चि मिन्ह सिटी]], [[हाँग काँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हाँग काँग]], [[जॉर्ज बुश आंतरखंडीय विमानतळ|ह्युस्टन-आंतरखंडीय]], [[हुर्घादा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हुर्घादा]], [[इग्दिर विमानतळ|इग्दिर]], [[इस्फहान शहीद बेहेश्टी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इस्फहान]], [[इस्लामाबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इस्लामाबाद]], [[इस्पार्ता सुलेमान देमिरेल विमानतळ|इस्पार्ता]], [[इझ्मिर अदनान मेंदेरेस विमानतळ|इझ्मिर]], [[सोकर्णो हट्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जकार्ता-सोकर्णो-हट्टा]], [[किंग अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जेद्दा]], [[ओ.आर. टॅम्बो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जोहान्सबर्ग-ओ.आर. टॅम्बो]], [[जुबा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जुबा]],<ref>{{cite web|url=https://www.airporthaber.com/havacilik-haberleri/thy-istanbuljuba-ucuslarina-basliyor.html|title=THY İstanbul-Juba uçuşlarına başlıyor|date=7 February 2022|website=www.airporthaber.com}}</ref> [[काबुल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|काबुल]],<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240429-Tkmay24kbl|title=Turkish Airlines Resumes Afghanistan Service from May 2024|date=April 2024|website=Aeroroutes|access-date=2024-06-11|archive-date=2024-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240520233855/https://www.aeroroutes.com/eng/240429-tkmay24kbl|url-status=dead}}</ref> [[काहरामनमराश विमानतळ|काहरामनमराश]], [[जिन्ना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कराची]], [[कर्स हराकानी विमानतळ|कर्स]], [[कास्तामोनू विमानतळ|कास्तामोनू]], [[त्रिभुवन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|काठमांडू]], [[एर्किलेट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केयसेरी]], [[कझान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कझान]], [[खार्टूम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|खार्टूम]], [[किगाली आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|किगाली]], [[किलिमांजारो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|किलिमांजारो]], [[नडिल्जी विमानतळ|किनशासा-नडिल्जी]], [[कोन्या विमानतळ|कोन्या]], [[क्राकूफ जॉन पॉल दुसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्राकूफ]], [[क्वालालंपुर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्वालालंपुर–आंतरराष्ट्रीयl]], [[झफर विमानतळ|कुटाह्या]], [[कुवैत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कुवैत]], [[मुर्तला मुहम्मद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लागोस]], [[अल्लामा इकबाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लाहोर]], [[लाइपझिश-हल्ले विमानतळ|लाइपझिश-हल्ले]], [[लेओन-म्बा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लिबरव्हिल]], [[लिस्बाओ विमानतळ|लिस्बाओ]], [[ल्युब्लियाना योझे पुचनिक विमानतळ|ल्युब्लियाना]], [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]], {{LHR}}, [[लॉस एंजेलस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लॉस एंजेलस]], [[क्वात्रो दे फेवेरैरो विमानतळ|लुआंडा]],<ref>{{cite web|url=https://www.airporthaber.com/havacilik-haberleri/thyden-yeni-hat-duyurusu.html|title=THY'den yeni hat duyurusu|date=25 August 2021|website=www.airporthaber.com}}</ref> [[केनेथ काँडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुसाका]],<ref>{{cite web|url=https://www.airlinehaber.com/turk-hava-yollari-lusaka-ucuslarina-basliyor/|title=THY Lusaka seferlerine başlıyor|date=23 December 2022 |language=tr}}</ref> [[लक्झेम्बर्ग विमानतळ|लक्झेम्बर्ग]], [[लुक्सोर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुक्सोर]], [[ल्यों-सें-एक्झुपेरी विमानतळ|ल्यों]], [[माद्रिद-बराहास विमानतळ|माद्रिद-बराहास]], [[मालाबो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मालाबो]], [[मालागा विमानतळ|मालागा]],<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/240103-tkns24agp | title=Turkish Airlines Schedules Regular A330 Malaga Service from April 2024}}</ref> [[मालात्या विमानतळ|मालात्या]], [[व्हेलाना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माले]], [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]], [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]], [[निनॉय अॅक्विनो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मनिला]], [[मापुतो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मापुतो]], [[मार्दिन विमानतळ|मार्दिन]], [[माराकेश मेनारा विमानतळ|माराकेश]], [[मार्सेल प्रोव्हान्स विमानतळ|मार्सेल]], [[मशहद शहीद हाशेमनिजाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मशहद]], [[सर सीवसागुर रामगूलाम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉरिशस]], [[प्रिन्स मोहम्मद बिन अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मदीना]], [[मेलबर्न विमानतळ|मेलबर्न]],<ref>{{cite web |title=Turkish Airlines Moves Melbourne Launch to early-March 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240128-tkmar24mel |website=Aeroroutes |access-date=29 January 2024}}</ref> [[अमास्या मेर्झिफोन विमानतळ|मेर्झिफोन]], [[मेक्सिको सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मेक्सिको सिटी]], [[मायामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मायामी]], [[मिलान-माल्पेन्सा विमानतळ|मिलान-माल्पेन्सा]], [[मिन्स्क राष्ट्रीय विमानतळ|मिन्स्क]],<ref>[https://www.turkishairlines.com/en-us/announcements/ukraine-moldova-belarus-russia-flights/ turkishairlines.com – Cancelled flights to and from Minsk (Belarus), Krasnodar, Sochi, Rostov & Yekaterinburg (Russia)] retrieved 2 October 2022.</ref> [[एडन अड्डे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मोगादिशु]], [[मोई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉम्बासा]], [[माँत्रिआल-त्रुदू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माँत्रिआल-त्रुदू]], [[मॉस्को व्नुकोव्हो विमानतळ|मॉस्को-व्नुकोव्हो]], [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई]], [[म्युन्शेन विमानतळ|म्युन्शेन]], [[मुश विमानतळ|मुश]], [[मस्कत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मस्कत]], [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]], [[अल नजाफ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नजाफ]], [[नाखचिवान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नाखचिवान]], [[नेपल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नेपल्स]], [[न्जामेना Djamena आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्जामेना]], [[नेवशेहर कापादोक्या विमानतळ|नेवशेहर]], [[नुअर्क लिबर्टी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नुअर्क]],<ref name="TK delays Newark/Vancouver service">{{cite web |last1=Liu |first1=Jim |title=Turkish Airlines continues to delay Newark/Vancouver service to Jan 2021 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/294129/turkish-airlines-continues-to-delay-newark-vancouver-service-to-jan-2021/https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/294129/turkish-airlines-continues-to-delay-newark-vancouver-service-to-jan-2021/ |website=Routesonline |access-date=1 October 2020}}{{Dead link|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> [[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यू यॉर्क-जेएफके]], [[डियोरी हमानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नियामे]], [[नीस कोत द'अझुर विमानतळ|नीस]], [[नूआकचोट–ऊम्टून्सी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नूआकचोट]], [[न्युरेम्बर्ग विमानतळ|न्युरेम्बर्ग]], [[अहमद बेन बेला विमानतळ|ओरन]], [[ओर्दू-गिरेसन विमानतळ|ओर्दू-गिरेसन]], [[कन्साइ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ओसाका–]],<ref>{{cite web|url=http://www.kansai-airports.co.jp/en/news/2023/951/E_230530_PressRelease_TK.pdf|title=Turkish Airlines to resume Kansai-Istanbul Route Four weekly flights starting December 12, 2023|date=30 May 2023|access-date=2024-06-11|archive-date=2024-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406083914/http://www.kansai-airports.co.jp/en/news/2023/951/E_230530_PressRelease_TK.pdf|url-status=dead}}</ref> [[ऑस्लो विमानतळ गार्डेरमोएन|ऑस्लो]], [[ऊआगाडूगू विमानतळ|ऊआगाडूगू]], [[फाल्कोनी बोर्सेलिनो विमानतळ|पालेर्मो]],<ref>{{cite web|url=https://www.airporthaber.com/havacilik-haberleri/thyden-yeni-hat-ve-sefer-artisi-duyurusu.html|title=THY'den yeni hat ve sefer artışı duyurusu|date=28 December 2022}}</ref> [[तोकुमेन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पनामा सिटी-तोकुमेन]], [[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]], [[फुकेट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फुकेट]], [[पोद्गोरिका विमानतळ|पोद्गोरिका]],<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230921-tknw23tgd | title=Turkish Airlines Increases Podgorica Service in NW23}}</ref> [[अगोस्तिन्हो-नेतो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पॉइंत न्वार]], [[पोर्ट हारकोर्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पोर्ट हारकोर्ट]], [[पोर्तो विमानतळ|पोर्तो]], [[पोर्ट सुदान नवीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पोर्ट सुदान]], [[वाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग|प्राग]], [[प्रिस्टिना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आदेम याशारी|प्रिस्टिना]], [[रिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रिगा]], [[किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रियाध]], [[रिझे-आर्त्विन विमानतळ|रिझे-आर्त्विन]],<ref>{{cite web | url=https://investor.turkishairlines.com/en/announcements/public-disclosures/25042022-new-route-announcement | title=Turkish Airlines – Investor Relations}}</ref> [[लिओनार्दो दा विंची-फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम–फ्युमिचिनो]], [[पुल्कोव्हो विमानतळ|सेंट पीटर्सबर्ग (रशिया)]], [[साल्झबुर्ग विमानतळ|साल्झबुर्ग]], [[समरकंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|समरकंद]], [[सॅमसन-कार्शम्बा विमानतळ|सॅमसन]], [[सान फ्रांसिस्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सान फ्रांसिस्को]], [[शानलिउर्फा गॅप विमानतळ|शानलिउर्फा]], [[साओ पाउलो ग्वारुल्होस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|साओ पाउलो-ग्वारुल्होस]], [[सारायेवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सारायेवो]], [[सिअॅटल-टॅकोमा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सिअॅटल-टॅको]],<ref>{{cite tweet|user=HavaSosyalMedya|number=1461293804682629126|title=Seattle uçuşları başlıyor|language=tr}}</ref> [[इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोल-इंचॉन]], [[शांघाय पुडाँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शांघाय-पुडाँग]],<ref>{{cite web|url=https://www.ajanslotus.com/cine-seyahat-edeceklere-mujde-thy-sanghay-ucuslari-basliyor|title=Çin'e seyahat edeceklere Müjde, THY Şanghay uçuşları başlıyor!|language=tr}}</ref> [[शारजाह आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शारजाह]], [[शर्म अल शेख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शर्म अल शेख]], [[शिराझ शहीद दस्तघैब आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिराझ]], [[सिंगापूर चांगी विमानतळ|सिंगापूर]], [[सिनोप विमानतळ|सिनोप]], [[शिर्नाक विमानतळ|शिर्नाक]], [[सिवास विमानतळ|सिवास]], [[स्कोप्ये आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|स्कोप्ये]], [[सोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोची]], [[सोफिया विमानतळ|सोफिया]], [[स्टॉकहोम-आर्लांडा विमानतळ|स्टॉकहोम-आर्लांडा]], [[स्ट्रासबुर्ग विमानतळ|स्ट्रासबुर्ग]], [[श्टुटगार्ट विमानतळ|श्टुटगार्ट]], [[सुलेमानिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सुलेमानिया]],<ref>[https://www.aeroroutes.com/eng/240108-tkns24isu "Turkish Airlines Resumes Sulaymaniyah Service in NS24"],</ref> [[तब्रिझ शहीद मदानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तब्रिझ]], [[तइफ प्रादेशिक विमानतळ|तइफ]], [[तैवान ताओयुआन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तइफ]], [[तालिन विमानतळ|तालिन]], [[ताशकेंत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ताशकेंत]], [[त्ब्लिसी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|त्ब्लिसी]], [[इमाम खोमेनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेहरान–इमाम खोमेनी]], [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]] (स्थगित), [[थेसालोनिकी विमानतळ|थेसालोनिकी]], [[तिवात विमानतळ|तिवात]],<ref>{{cite web|url=https://www.aydinlik.com.tr/haber/thyden-yeni-karar-artik-oraya-kisin-da-ucus-olacak-415320|title=THY'den yeni karar! Artık oraya kışın da uçuş olacak |date=9 February 2023 |language=tr}}</ref> [[टोकाट विमानतळ|टोकाट]],<ref>{{cite tweet|number=1469231814833315841|user=tokatadair|title=8 Ocak'ta Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle açılacak olan havalimanımıza THY ilk tarifeli seferine 27 Mart'ta başlıy...|date=10 December 2021}}</ref> [[हानेदा विमानतळ|तोक्यो–हानेदा]],{{cn|date=June 2024}} [[नरिता आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तोक्यो–नरिता]],{{cn|date=June 2024}} [[टोराँटो पियर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टोराँटो-पियर्सन]], [[तूलूझ–ब्लान्याक विमानतळ|तूलूझ]], [[त्राब्झोन विमानतळ|त्राब्झोन]], [[मिटिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्रिपोली–मिटिगा]],<ref>{{cite web |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240327-tkns24mji|title=Turkish Airlines Resumes Libya Service from Late-March 2024 |date=2024-03-27}}</ref> [[ट्युनिस-कार्थेज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्युनिस]], [[तोरिनो विमानतळ|तोरिनो]] (१० जुलै, २०२४ पासून),<ref>[https://www.aeroroutes.com/eng/240417-tkns24trn "Turkish Airlines Resumes Turin Service From July 2024"]</ref> [[तुर्कीस्तान विमानतळ|तुर्कीस्तान]], [[चिंग्गिस खान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|उलानबातर]], [[उर्गेंच आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|उर्गेंच]], [[व्हालेन्सिया विमानतळ|व्हालेन्सिया]], [[व्हान विमानतळ|व्हान]], [[व्हॅनकूवर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हॅनकूवर]], [[व्हार्ना विमानतळ|व्हार्ना]], [[व्हेनिस मार्को पोलो विमानतळ|व्हेनिस]], [[व्हियेना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हेनिस]], [[व्हिल्नियस विमानतळ|व्हिल्नियस]], [[वोरोनेझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|वोरोनेझ]], [[वर्शावा-चोपिन विमानतळ|वर्शावा-चोपिन]], [[डलेस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|वॉशिंग्टन-डलेस]], [[यान्बु विमानतळ|यान्बु]], [[याओउंदे न्सिमालेन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|याओउंदे]], [[कोल्त्सोव्हो विमानतळ|येकॅटेरिनाबर्ग]], [[झाग्रेब विमानतळ|झाग्रेब]], [[आबेद अमानी कारुमे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|झांझिबार]], [[झोंगुल्डाक विमानतळ|झोंगुल्डाक]], [[झ्युरिक विमानतळ|झ्युरिक]] <br /> '''मोसमी:''' [[सेशेल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माहे]],<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230202-tksez|title=Turkissh Airlines Moves Seychelles to मोसमी Service in 2023|publisher=Aeroroute|access-date=2 February 2023}}</ref> [[प्रिन्स सैद इब्राहीम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मोरोनी]], [[रोव्हानिएमी विमानतळ|सेशेल्स]] | [[तुर्कमेनिस्तान एरलाइन्स]] | [[अश्गाबात आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अश्गाबात]]<ref>[https://tourism.interfax.ru/ru/news/articles/92125/ Авиакомпания "Туркменистан" возобновила регулярные полеты в Стамбул]</ref> | [[युरल एरलाइन्स]] | [[मॉस्को दोमोदेदोव्हो विमानतळ|मॉस्को-दोमोदेदोव्हो]],<ref>{{cite news |title=Ural Airlines Adds Moscow Domodedovo – Istanbul Service From March 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240214-u6mar24ist |access-date=14 February 2024 |work=AeroRoutes |date=14 February 2024}}</ref> [[अॅडलर-सोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोची]],<ref>{{cite news |title="Уральские авиалинии" открывают полеты из Сочи в Стамбул |url=https://kub-inform.ru/news/2024-03-12-uralskie-avialinii-otkryvayut-polety-iz-sochi-v-stambul/ |access-date=12 March 2024 |work=Кубань-Информ |date=12 March 2024 |language=ru}}</ref> [[कोल्त्सोव्हो विमानतळ|येकॅटेरिनाबर्ग]]<ref name='U6_Asia_24'>{{cite news |title="Уральские авиалинии" в январе запускают рейсы в пять городов Узбекистана |url=https://tourism.interfax.ru/ru/news/articles/104934/ |access-date=26 December 2023 |work=Interfax-Tourism |date=26 December 2023 |language=ru}}</ref> | [[उझबेकिस्तान एरवेझ]] | [[बुखारा विमानतळ|बुखारा]], [[फर्गाना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फर्गाना]], [[नुकुस विमानतळ|नुकुस]],<ref>{{cite news |title=Uzbekistan Airways Adds Nukus – Istanbul From June 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240409-hyjun24ncu |access-date=9 April 2024 |work=AeroRoutes |date=9 April 2024}}</ref> [[समरकंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|समरकंद]], [[ताशकेंत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ताशकेंत]], [[उर्गेंच आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|उर्गेंच]]<ref>{{cite web|url=https://www.aa.com.tr/en/economy/turkish-airlines-expands-destinations-in-uzbekistan/2222837|title=Turkish Airlines expands destinations in Uzbekistan|website=www.aa.com.tr}}</ref> | [[विझ्झ एर]] | [[बुडापेश्त फेरेंक लिश्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुडापेश्त]],<ref>{{cite web|url=https://repjegykiraly.hu/wizz-air-isztambul/|title=Wizz Air ÚJ JÁRATOK Magyarországról Isztambulba és Antalyába|date=19 January 2023}}</ref> [[देबेर्चेन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|देबेर्चेन]],<ref>{{cite web | url=https://airportal.hu/debrecen-es-isztambul-kozott-indit-jaratokat-a-wizz-air/ | title=Debrecen és Isztambul között indít járatokat a Wizz Air | date=7 February 2024}}</ref> [[लाशी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लाशी]],<ref>{{cite web|url=https://boardingpass.ro/wizz-air-lanseaza-rutele-din-bucuresti-cluj-napoca-si-iasi-spre-turcia/|title=Wizz Air lansează rutele din București, Cluj Napoca și Iași spre Turcia|date=19 January 2023}}</ref> [[लंडन गॅटविक विमानतळ|लंडन-गॅटविक]],<ref name="London">{{cite web|url=https://travelweekly.co.uk/news/air/turkey-targeted-with-wizz-air-expansion|title=Turkey targeted with Wizz Air expansion}}</ref> [[लंडन लुटॉन विमानतळ|लंडन-लुटॉन]]<ref name="London"/> | [[यझ्द एरवेझ]] | [[इमाम खोमेनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेहरान–इमाम खोमेनी]]<ref>{{cite web|url=https://www.asriran.com/fa/news/917462/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%84|title=Yazd Air launches first international flights to Istanbul|date=12 November 2023|access-date=2024-06-11|archive-date=2024-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20240919151912/https://www.asriran.com/fa/news/917462/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%84|url-status=dead}}</ref> }} === मालवाहतूक === {{विमानतळ गंतव्यस्थान यादी <!-- --> | [[एएसएल एरलाइन्स फ्रांस]]<ref>{{cite web|url=https://www.aslairlines.fr/en/cargo-flights/scheduled-cargo-flights/cargo-network/|title=ASL France Cargo Network}}</ref>| [[लीज विमानतळ|लीज]], [[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]] <!-- --> | [[डीएचएल एव्हियेशन]]<ref>{{Cite news|last1=Jeffrey|first1=Rebecca|url=https://www.aircargonews.net/sectors/express/dhl-express-inaugurates-new-middle-east-istanbul-route/|title=DHL Express inaugurates new Middle East-Istanbul route|access-date=10 June 2022|work=Air Cargo News|date=5 April 2022|archive-date=2023-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230401143827/https://www.aircargonews.net/sectors/express/dhl-express-inaugurates-new-middle-east-istanbul-route/|url-status=dead}}</ref>| [[बहरैन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बहरैन]] <!-- --> | {{nowrap|[[इजिप्तएर कार्गो]]<ref name="auto1">{{Cite news|url=https://www.cnnturk.com/turkiye/ataturk-havalimaninda-kargo-ucuslari-sona-erdi-1757192|title=Atatürk Havalimanı'nda kargo uçuşları sona erdi. (in Turkish)|access-date=9 February 2022}}</ref><ref>[http://www.egyptair-cargo.com/Network.aspx egyptair-cargo.com – Network] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220209181602/http://www.egyptair-cargo.com/Network.aspx |date=2022-02-09 }} retrieved 9 February 2022.</ref>}}| [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो]] <!-- --> | [[एल अॅल]]<ref>{{cite web|url=https://www.dailysabah.com/business/transportation/israels-el-al-resumes-cargo-flights-to-turkey-after-decade-long-pause/amp|title=Israel's El Al resumes cargo flights to Turkey after decade-long pause|website=[[Daily Sabah]]|date=26 May 2020}}</ref>| [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]] <!-- --> |[[एमिरेट्स स्कायकार्गो]]<ref name="ekcargo">[https://www.skycargo.com/media/2358/emirates-skycargo-network-map-and-schedules-20-oct.pdf skycargo.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201105070949/https://www.skycargo.com/media/2358/emirates-skycargo-network-map-and-schedules-20-oct.pdf |date=2020-11-05 }} retrieved 2 November 2020.</ref> | [[अल मक्तूम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई–अल मक्तूम]] <!-- --> | [[इथियोपियन कार्गो]]<ref>{{cite web|url=https://cargo.ethiopianairlines.com/|title=Ethiopian Cargo and Logistics Services|website=Ethiopian Airlines}}{{full citation needed|date=January 2024}}</ref> | [[अदिस अबाबा बोले आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अदिस अबाबा]], [[मुर्तला मुहम्मद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लागोस]], [[लीज विमानतळ|लीज]] <!-- --> | [[फेडेक्स एक्सप्रेस]]<ref>[https://www.airlineroutemaps.com/maps/FedEx/Europe/Paris_CDG airlineroutemaps.com – FedEx] retrieved 9 February 2022.</ref><ref>[https://www.airportia.com/flights/fx4721/istanbul/paris/ विमानतळia.com] retrieved 9 February 2022.</ref> | [[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]] <!-- + --> | {{nowrap|[[हाँग काँग एरलाइन्स]]}}<ref>[https://www.hkaircargo.com/network/ hkaircargo.com – Network] retrieved 8 February 2022.</ref> | [[हाँग काँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हाँग काँग]] <!-- --> | [[लुफ्तांसा कार्गो]]<ref>{{cite web|url=https://lufthansa-cargo.com/de/network/schedule-routings|title=Routes & Schedules – Lufthansa Cargo|website=lufthansa-cargo.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://lufthansa-cargo.com/documents/20184/1559830/LHcargo_FlightSchedule.csv|title=Lufthansa Cargo Schedule}}</ref> | [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]] <!-- --> | [[एमएनजी एरलाइन्स]]<ref>{{cite web |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/2/airlines/mng-airlines-met-airbus-a330-300p2f-van-keulen-naar-new-york |title = MNG Airlines met Airbus A330-300P2F van Keulen naar New York {{!}} Luchtvaartnieuws| date=24 November 2021}}</ref>| [[कोलोन-बॉन विमानतळ|कोलोन-बॉन]], [[लाइपझीश-हल्ले विमानतळ|लाइपझीश-हल्ले]],<ref>[https://info.flightmapper.net/flight/MNG_Airlines_MB_9345 MB9345 schedule. (MNG Airlines flight: Istanbul -> Leipzig/Halle)] retrieved 1 September 2023.</ref> [[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यू यॉर्क-जेएफके]], [[तुर्कमेनाबात आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तुर्कमेनाबात]]<ref>{{cite web | url=https://www.flightradar24.com/MNB1940/32fab479 | title=Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map}}</ref><ref>[https://turkmenportal.com/blog/50472/samolety-tureckih-avialinii-mng-airlines-budut-sovershat-tehposadku-v-aeroportu-turkmenabata]</ref> <!-- --> | [[कतार एरवेझ कार्गो]]<ref>{{cite web|url=https://www.qrcargo.com/|title=Qatar Airways Cargo|website=www.qrcargo.com}}</ref> | [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दोहा]] <!-- --> | {{nowrap|[[रॉयल एर मारोक कार्गो]]<ref>{{cite web | url=https://www.airlinehaber.com/royal-air-maroc-istanbul-havalimanina-kargo-ucuslarina-basladi/ | title=Royal Air Maroc, İstanbul Havalimanı'na Kargo Uçuşlarına Başladı — Son Dakika Havacılık Haberleri &#124; Türk Hava Yolları, Pegasus, Sunexpress, Corendon, Havacılık, Havayolları, Havalimanları, Havaalanları, THY, Hostes, Pilot, Uçak, Kabin Memuru, SHGM, DHMİ | date=16 July 2023}}</ref>}} | [[मोहम्मद पाचवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅसाब्लांका]], [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]] <!-- --> | {{nowrap|[[सिल्क वे वेस्ट एरलाइन्स]]<ref>[https://silkwaywest.com/ – Schedules & Routes] retrieved 6 March 2024.</ref>}} | [[हैदर अलियेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बाकु]], [[त्ब्लिसी विमानतळ|त्ब्लिसी]] <!-- --> | {{nowrap|[[टर्किश कार्गो]]}}<ref>[https://www.turkishcargo.com.tr/en/online-services/flight-schedule turkishcargo.com – Flight Schedule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211019111442/https://www.turkishcargo.com.tr/en/online-services/flight-schedule |date=2021-10-19 }} retrieved 9 March 2022.</ref><ref name="auto"/> | [[शकीरपाशा विमानतळ|अदाना]], [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]], [[अदनान मेंदेरेस विमानतळ|इझ्मिर]], [[कोटोका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|आक्रा]], [[हूआरी बूमेदिएन विमानतळ|अल्जियर्स]], [[अल्माटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अल्माटी]], [[नुरसुल्तान नझरबायेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अस्ताना]], [[क्वीन अलिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अम्मान]], {{AMS}}, [[अश्गाबात आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अश्गाबात]], [[हार्ट्सफील्ड-जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अटलांटा]], [[हैदर अलियेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बाकु]], [[सुवर्णभूमी विमानतळ|बँगकॉक-सुवर्णभूमी]], [[बैरुत-रफिक हरीरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बैरुत]], [[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेंगलुरु]], [[बेलग्रेड निकोला टेसला विमानतळ|बेलग्रेड]], [[मनास आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बिश्केक]], [[एल डोराडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बोगोता]], [[ब्रसेल्स विमानतळ|ब्रसेल्स]], [[ऑन्री कोआंडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुखारेस्ट]], [[बुडापेश्त फेरेंक लिश्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुडापेश्त]], [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो]], [[मोहम्मद पाचवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅसाब्लांका]], [[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चेन्नई]], [[ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिकागो–ओ'हेर]], [[बंदरनायके आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोलंबो–बंदरनायके]], [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दिल्ली]], [[शाहजलाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ढाका]], [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दोहा]], [[अल मक्तूम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई-अल मक्तूम]], [[एंटेबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एंटेबे]], [[एर्बिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एर्बिल]], [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]], [[ग्वांग्जू बैयुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ग्वांग्जू]], [[नॉइ बै आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हॅनोई]], [[हेलसिंकी विमानतळ|हेलसिंकी]], [[टॅन सोन न्हाट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हो चि मिन्स सिटी]], [[हाँग काँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हाँग काँग]], [[जॉर्ज बुश आंतरखंडीय विमानतळ|ह्युस्टन–आंतरखंडीय]], [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हैदराबाद]], [[इस्लामाबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इस्लामाबाद]], [[सोकर्णो-हट्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जकार्ता–सोकर्णो-हट्टा]], [[जिन्नाह आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कराची]], [[खार्टूम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|खार्टूम]], [[न्जिली विमानतळ|किनशासा]], [[क्वालालंपुर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्वालालंपुर-आंतरराष्ट्रीय]], [[बोरिस्पिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्यीव–बोरिस्पिल]], [[मुर्तला मुहम्मद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लागोस]], [[अल्लामा इकबाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लाहोर]], [[लंडन स्टॅनस्टेड विमानतळ|लंडन-स्टॅनस्टेड]], [[माश्ट्रिश्ट आखेन विमानतळ|माश्ट्रिश्ट-आखेन]], [[आदोल्फो सुआरेझ माद्रिद-बराहास विमानतळ|माद्रिद]], [[मेक्सिको सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मेक्सिको सिटी]], [[मिलान-माल्पेन्सा विमानतळ|मिलान-माल्पेन्सा]], [[शेरेमेत्येवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉस्को–शेरेमेत्येवो]],<ref>{{cite news |last1=Muir |first1=James |title=Turkish Cargo to launch Sheremetyevo flights |url=https://www.aircargoweek.com/turkish-cargo-to-launch-sheremetyevo-flights/ |access-date=14 June 2019 |work=Air Cargo Week |date=31 May 2019}}</ref> [[मायामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मायामी]], [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई]], [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]], [[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यू यॉर्क-जेएफके]], [[साओ पाउलो-ग्वारुल्होस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|साओ पाउलो-ग्वारुल्होस]], [[इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोल–इंचॉन]], [[शांघाय पुडाँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शांघाय-पुडाँग]], [[शॅनन विमानतळ|शॅनन]], [[सिंगापूर चांगी विमानतळ|सिंगापूर]], [[स्टॉकहोम-आर्लांडा विमानतळ|स्टॉकहोम-आर्लांडा]], [[ताओयुआन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तैवान–ताओयुआन]], [[ताश्केंत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ताश्केंत]], [[त्ब्लिसी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|त्ब्लिसी]], [[तेहरान इमाम खोमेनी विमानतळ|तेहरान-इमाम खोमेनी]], [[बेन गुरियन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेल अवीव]], [[टोराँटो पीयरसन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टोराँटो पीयरसन]], [[ट्युनिस-कार्थेज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्युनिस]], [[तुझ्ला विमानतळ|तुझ्ला]], [[व्हियेना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हियेना]], [[व्हिल्नियस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हिल्नियस]], [[झ्युरिक विमानतळ|झ्युरिक]] <!-- --> | [[तुर्कमेनिस्तान एरलाइन्स]]<ref>{{cite web|title=Flight History of EZ-F429 (Turkmenistan Airlines)-11 May 2023|url=https://flightaware.com/live/flight/EZF429/history|website=[[FlightAware]]}}</ref> | [[अश्गाबात आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अश्गाबात]] <!-- --> | [[यूपीएस एरलाइन्स]]<ref>{{cite web|url=https://aircargo.ups.com/Media/PDfDocuments/internationalAirports.pdf|title=UPS Air Cargo विमानतळs Served}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.airlineroutemaps.com/maps/UPS_United_Parcel_Service/Europe|title=UPS United Parcel Service route map – Europe|website=www.airlineroutemaps.com}}</ref> | [[कोलोन-बॉन विमानतळ|कोलोन-बॉन]], [[बेन गुरियन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तेल अवीव]] <!-- --> }} ==बाह्य दुवे== *[http://www.ataturkairport.com/en-EN/Pages/Main.aspx अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170110112045/http://www.ataturkairport.com/en-EN/Pages/main.aspx |date=2017-01-10 }} {{कॉमन्स वर्ग|Istanbul Atatürk Airport|{{लेखनाव}}}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इस्तंबूलमधील वाहतूक]] [[वर्ग:तुर्कस्तानमधील विमानतळ]] gsstticffv54p78ml5ehgsxcwb061mn 0 175597 2691496 2619522 2026-06-28T11:53:12Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691496 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमानतळ | name = झ्युरिक विमानतळ | nativename = <small>{{lang|de|Flughafen Zürich}} {{de icon}}</small> | nativename-a = | nativename-r = | image = Zurich_airport_img_3324.jpg | image-width = 250 | caption = |IATA = ZRH |ICAO = LSZH <center>{{Location map|स्वित्झर्लंड|width=250|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label=ZRH|position=bottom |lat_deg=47|lat_min=27|lat_sec=53|lat_dir=N |lon_deg=8|lon_min=32|lon_sec=57|lon_dir=E }}<small>स्वित्झर्लंडमधील स्थान</small></center> | type = जाहीर | owner = | operator = | city-served = [[झ्युरिक]] | location = [[झ्युरिक (राज्य)|झ्युरिक राज्य]] | hub = [[स्विस इंटरनॅशनल एरलाइन्स]], [[एडेलवाइस एर]] | elevation-f = १,४१६ | elevation-m = ४३२ | coordinates = {{coord|47|27|53|N|8|32|57|E|display=inline,title}} | r1-number = 10/28 | r1-length-f = 8,202 | r1-length-m = 2,500 | r1-surface = कॉंक्रीट | r2-number = 14/32 | r2-length-f = 10,827 | r2-length-m = 3,300 | r2-surface = कॉंक्रीट | r3-number = 16/34 | r3-length-f = 12,139 | r3-length-m = 3,700 | r3-surface = कॉंक्रीट | stat-year = २०१४ | stat1-header = प्रवासी | stat1-data = २,५५,१२,१३४ | footnotes = }} [[चित्र:Aeroflot Boeing 767-300; VP-BAX@ZRH;02.01.2013 686bd (8359876444).jpg|250 px|इवलेसे|येथील [[एरोफ्लोत]]चे [[बोईंग ७६७]] विमान]] '''झ्युरिक विमानतळ''' ({{lang-de|Flughafen Zürich}}) {{विमानतळ संकेत|ZRH|LSZH}} हा [[स्वित्झर्लंड]] देशाच्या [[झ्युरिक]] शहरामधील प्रमुख [[विमानतळ]] आहे. झ्युरिक शहराच्या १३ किमी उत्तरेस स्थित असलेला हा विमानतळ प्रवाशांच्या संख्येनुसार स्वित्झर्लंडमधील सर्वात वर्दळीचा विमानतळ आहे. [[स्विस इंटरनॅशनल एरलाइन्स]] आणि [[एडेलवाइस एर]] या देशातील प्रमुख विमान वाहतूक कंपन्यांची ठाणी येथे आहेत. == विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने == === प्रवासी === <!--PLEASE DO NOT ADD OR REMOVE ROUTES WITHOUT GIVING A VALID INDEPENDENT SOURCE. EXACT DATES ARE MANDATORY FOR NEW ROUTES TO BE ADDED HERE. ALSO ADD INLINE CITATIONS IF POSSIBLE. --> झ्युरिक विमानतळावरून खालील विमानकंपन्या वेळापत्रकानुसार तसेच भाड्याच्या विमानांनी प्रवाशांची ने-आण करतात:<ref>{{cite web |url=https://www.flughafen-zuerich.ch/en/passengers/fly/flightinformation/airlines |title=All एरलाइन्स |publisher=Zurich विमानतळ |date=2 October 2022 }}</ref> {{विमानतळ गंतव्यस्थान यादी <!-- --> | [[एजियन एरलाइन्स]] | [[अॅथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अॅथेन्स]],<ref name=A3S21>{{cite web|url=https://www.anna.aero/2020/11/20/aegean-airlines-reveals-33-routes-for-summer-2021/|title=Aegean एरलाइन्स reveals 33 routes for summer 2021|website=anna.aero|date=20 November 2020|access-date=2024-02-24|archive-date=2020-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120105806/https://www.anna.aero/2020/11/20/aegean-airlines-reveals-33-routes-for-summer-2021/|url-status=dead}}</ref> [[थेसालोनिकी विमानतळ|थेसालोनिकी]] <br> '''मोसमी:''' [[हेराक्लियोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियोन]]<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/231228-a3ns24a2 | title=Aegean एरलाइन्स NS24 Animawings A320 Operations }}</ref> <!-- --> | [[एर लिंगस]] | [[डब्लिन विमानतळ|डब्लिन]] <!-- --> | [[एर कैरो]] | '''मोसमी:''' [[हुर्घादा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हुर्घादा]],<ref>{{cite web|title=Air Cairo flies from Düsseldorf, Frankfurt and Zurich to हुर्घादा|url=https://www.aerotelegraph.com/air-cairo-fliegt-von-duesseldorf-frankfurt-und-zuerich-nach-हुर्घादा|website=aerotelegraph.com|date=16 December 2020}}{{मृत दुवा|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[मार्सा आलम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मार्सा आलम]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221014-smns23|title=AIR CAIRO NS23 NETWORK ADDITIONS – 13OCT22|website=aeroroutes.com|date=14 October 2022}}</ref> <!-- --> | [[एर कॅनडा]] | [[टोराँटो पियर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टोराँटो-पियर्सन]] <!-- --> | [[एर कॉर्सिका]] | '''मोसमी:''' [[अयाचियो नेपोलियन बोनापार्ट विमानतळ|अयाचियो]]<ref>{{cite web | url=https://www.gdnonline.com/Details/1034124 | title=UAE Business: Air Corsica to launch Zurich-Ajaccio flights in July | date=5 December 2017 }}</ref> <!-- --> | [[एर युरोपा]] | [[आदोल्फो सुआरेझ माद्रिद-बराहास विमानतळ|माद्रिद]] <!-- --> | [[एर फ्रांस]] | [[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल]] <!-- --> | [[एर माल्टा]] | [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]] (३० मार्च, २०२४ पर्यंत)<ref name="Malta">{{cite web|url=https://timesofmalta.com/articles/view/new-airline-replacing-air-malta-fly-march-31.1058754|title=New airline replacing Air Malta to fly on March 31, 2024|date=2 October 2023 }}</ref> <!-- --> | [[एर सर्बिया]] | [[बेलग्रेड निकोला टेसला विमानतळ|बेलग्रेड]] <br> '''मोसमी:''' [[निश काँस्टांटिन द ग्रेट विमानतळ|निश]]<ref>{{cite web | url=https://www.exyuaviation.com/2022/08/air-serbia-to-launch-new-nis-service.html | title=Air Serbia to launch new Niš service | date=30 August 2022 }}</ref> <!-- --> | [[एरबाल्टिक]] | [[रिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रिगा]] <!-- --> | [[अमेरिकन एरलाइन्स]] | [[फिलाडेल्फिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फिलाडेल्फिया]] <!-- --> | [[अनादोलुजेट]] | [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]],<ref name="auto3"/> [[इस्तंबूल सबिहा ग्यॉकसेन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इस्तंबूल-सबिहा ग्यॉकसेन]]<ref name="auto3">{{Cite web|url=https://www.anadolujet.com/en|title=✅ ✈️️ Fly with Most Affordable and Cheap Ticket Opportunities &#124; AnadoluJet|website=www.anadolujet.com}}{{Better source needed|date=October 2021}}</ref> <!-- --> | [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]] | [[व्हियेना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हियेना]] <!-- --> | [[बिआँड]] | [[व्हेलाना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माले]]<ref>{{cite web|url=https://onemileatatime.com/news/beond-airlines/|title=Beond, New All-Business Class Maldivian carrier to start operations from November 2023 and releases first routes|website = One Mile At A Time|date=11 October 2023 |access-date=12 October 2023}}</ref> <!-- --> | [[ब्रिटिश एरवेझ]] | [[लंडन सिटी विमानतळ|लंडन-सिटी]], [[हीथ्रो विमानतळ|लंडन-हीथ्रो]] <!-- --> | [[ब्रसेल्स एरलाइन्स]] | [[ब्रसेल्स विमानतळ|ब्रसेल्स]]<ref>[https://www.aviation24.be/airlines/lufthansa-group/brussels-airlines/next-two-years-brussels-airlines-will-add-five-airbus-a320neo-to-the-fleet/ In the next two years, Brussels एरलाइन्स will add five Airbus A320neo to the fleet] aviation24.be Retrieved 18 December 2022</ref> <!-- --> | [[बल्गेरिया एर]] | [[सोफिया विमानतळ|सोफिया]] <!-- --> | [[कॅथे पॅसिफिक]] | [[हाँग काँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हाँग काँगg]]<ref>[https://reisetopia.ch/news/cathay-pacific-schweiz/ reisetopia.ch - "Cathay Pacific returns to Switzerland"] (German) 2 September 2022</ref> <!-- --> | [[चेर एरलाइन्स]] | [[ग्रान केनेरिया विमानतळ|ग्रान केनेरिया]], [[हुर्घादा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हुर्घादा]], [[मार्सा आलम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मार्सा आलम]], [[ओह्रिद सेंट पॉल द अपोसल विमानतळ|ओह्रिद]], [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]], [[प्रिस्टिना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|प्रिस्टिना]], [[शर्म अल शेख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शर्म अल शेख]],<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230616-gm1q24ssh|title=Chair एरलाइन्स Resumes Zurich - Sharm El Sheikh Service in 1Q24|publisher=AeroRoutes|date=16 June 2023|accessdate=17 June 2023}}</ref> [[स्कोप्ये आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|स्कोप्ये]], [[तेनेरीफ साउथ विमानतळ|तेनेरीफ-साउथ]] <br> '''मोसमी:''' [[फुएर्तेव्हेंचुरा विमानतळ|फुएर्तेव्हेंचुरा]],<ref>[https://www.chair.ch/en/destinations/fuerteventura/ Flights from Zurich to Fuerteventura] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230324165713/https://www.chair.ch/en/destinations/fuerteventura/ |date=2023-03-24 }} chair.ch Retrieved 24 March 2023</ref> [[हेराक्लियोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियोन]], [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]], [[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोस]], [[लार्नाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लार्नाका]], [[ऱ्होड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऱ्होड्स]] <!-- --> | [[काँडोर (विमानकंपनी)|काँडोर]] | '''मोसमी:''' [[हेराक्लियोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियोन]],<ref name=condor-news-release>{{cite web|url=https://condor-newsroom.condor.com/en/us/news-article/in-summer-2021-condor-will-fly-from-zurich-to-the-most-popular-vacation-destinations-1/|title=In summer 2021 Condor will fly from Zurich to the most popular vacation destinations|date=29 October 2020|website=condor-newsroom.condor.com}}</ref> [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]],<ref>{{cite web|url=https://www.condor.com/de/generated/flugplan_S2023.pdf|title=Flugplan Sommer 2023|website=Condor|date=6 November 2022}}</ref> [[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोस]],<ref name="condor-news-release" /> [[लार्नाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लार्नाका]],<ref name="condor-news-release" /> [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]],<ref name="condor-news-release" /> [[ऱ्होड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऱ्होड्स]]<ref name="condor-news-release" /> <!-- --> | [[कॉरेंडन एरलाइन्स]] | '''मोसमी:''' [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]] <!-- --> | [[क्रोएशिया एरलाइन्स]] | [[झाग्रेब विमानतळ|झाग्रेब]] <br> '''मोसमी:''' [[दुब्रोव्निक विमानतळ|दुब्रोव्निक]], [[पुला विमानतळ|पुला]],<ref name="auto">{{cite web | url=https://aviation.direct/ab-pula-und-split-croatia-airlines-baut-zuerich-praesenz-aus | title=Ab Pula und Split: Croatia एरलाइन्स baut Zürich-Präsenz aus | date=14 September 2022 }}</ref> [[स्प्लिट विमानतळ|स्प्लिट]]<ref name="auto"/> <!-- --> | [[सायप्रस एरवेझ]] | [[लार्नाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लार्नाका]]<ref>{{cite web | url=https://cyprus-mail.com/2022/12/14/cyprus-airways-unveils-strategic-plan-new-summer-routes/ | title=Cyprus Airways unveils strategic plan, new summer routes &#124; Cyprus Mail | date=14 December 2022 }}</ref> <!-- --> | [[डेल्टा एर लाइन्स]] | [[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यू यॉर्क–जेएफके]]<br> '''मोसमी:''' [[हार्ट्सफील्ड–जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अटलांटा]] (३१ मे, २०२४ पासून)<ref>{{cite web|title=Summer in Europe: Delta to fly largest-ever trans-Atlantic schedule|date=22 September 2023|url=https://news.delta.com/summer-europe-delta-fly-largest-ever-trans-atlantic-schedule|publisher=Delta News Hub|access-date=22 September 2023|archive-date=2023-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231030182408/https://news.delta.com/summer-europe-delta-fly-largest-ever-trans-atlantic-schedule|url-status=dead}}</ref> <!-- --> | [[ईझीजेट]] | [[बर्लिन ब्रांडेनबुर्ग विमानतळ|बर्लिन-ब्रांडेनबुर्ग]], [[लिस्बन विमानतळ|लिस्बन]],<ref>{{cite web | url=https://www.noticiasaominuto.com/economia/2043354/easyjet-lanca-13-novas-rotas-a-partir-de-lisboa | title=EasyJet lança 13 novas rotas a partir de Lisboa | date=27 July 2022 }}</ref> [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]], [[लुटोन विमानतळ|लंडन–लुटोन]], [[पोर्तो विमानतळ|पोर्तो]] <br> '''मोसमी:''' [[अलिकांते-एल्चे मिगेल हर्नान्देझ विमानतळ|अलिकांते]] (३१ मार्च, २०२४ पासून),<ref>{{cite web | url=https://www.aeropuerto-alicante-elche.es/2023/11/easyjet-11-nuevas-rutas-aeropuerto-alicante-elche-verano-2024.html | title=EasyJet operará 11 nuevas rutas gracias a la apertura de la base de operaciones }}</ref> [[कातानिया–फाँतानारोसा विमानतळ|कातानिया]], [[लंडन स्टॅनस्टेड विमानतळ|लंडन-स्टॅनस्टेड]],<ref>{{cite web | url=https://agefi.com/actualites/entreprises/easyjet-etend-son-offre-vers-londres-et-le-maroc?share=846 | title=EasyJet étend son offre vers Londres et le Maroc }}</ref> [[नेपल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नेपल्स]]<ref>{{cite web | url=https://www.aviomedia.net/2023/01/17/easyjet-mette-in-vendita-8-nuove-rotte-internazionali-per-volare-da-e-per-litalia/ | title=EasyJet mette in vendita 8 nuove rotte internazionali per volare da e per l'Italia | date=17 January 2023 | access-date=2024-02-24 | archive-date=2023-01-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230117101010/https://www.aviomedia.net/2023/01/17/easyjet-mette-in-vendita-8-nuove-rotte-internazionali-per-volare-da-e-per-litalia/ | url-status=dead }}</ref> <!-- --> | [[एडेलवाइस एर]]<ref name="edelweissofficial">[https://www.flyedelweiss.com/DE/fly/flight-information/timetable/Pages/overview.aspx flyedelweiss.com - Schedule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230425133906/https://www.flyedelweiss.com/DE/fly/flight-information/timetable/Pages/overview.aspx |date=2023-04-25 }} retrieved 14 November 2021</ref> | [[क्वीन अलिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अम्मान–क्वीन अलिया]],<ref name=EdelweissJordania>{{cite web | url=https://www.flyedelweiss.com/DE/fly/flight-information/timetable/Pages/aqaba.aspx | title=Flug Zurich (ZRH) – Akaba (AQJ), Jordanien &#124; Edelweiss }}</ref> [[किंग हुसेन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अकाबा]],<ref name=EdelweissJordania/> [[बर्गेन विमानतळ|बर्गेन]], [[एल डोराडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बोगोता]],<ref>[https://skynews.ch/allgemein/edelweiss-von-zuerich-nach-kolumbien/ skynews.ch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230418014608/https://skynews.ch/allgemein/edelweiss-von-zuerich-nach-kolumbien/ |date=2023-04-18 }} (german)</ref> [[कान्कुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कान्कुन]], [[रफायेल नुन्येझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कार्ताहीना]],<ref>[https://skynews.ch/allgemein/edelweiss-von-zuerich-nach-kolumbien/ skynews.ch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230418014608/https://skynews.ch/allgemein/edelweiss-von-zuerich-nach-kolumbien/ |date=2023-04-18 }} (जर्मन)</ref> [[कातानिया–फाँतानारोसा विमानतळ|कातानिया]], [[एडिनबरा विमानतळ|एडिनबरा]], [[फुएर्तेव्हेंचुरा विमानतळ|फुएर्तेव्हेंचुरा]], [[मडेरा विमानतळ|फुंचाल]], [[ग्रान केनेरिया विमानतळ|ग्रान केनेरिया]], [[होजे मार्ती आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हबाना]], [[हुर्घादा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हुर्घादा]], [[लामेझिया टेर्मे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लामेझिया टेर्मे]], [[लँझेरोट विमानतळ|लँझेरोट]], [[मार्सा आलम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मार्सा आलम]], [[सरर सीवसागुर रामगूलाम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉरिशस]], [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]], [[प्रिस्टिना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ अडेम जशारी|प्रिस्टिना]], [[पुंता काना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पुंता काना]], [[हुआन सांतामरिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सान होजे (कॉ]], [[स्कोप्ये आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|स्कोप्ये]], [[टॅम्पा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टॅम्पा]],<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230915-wkns24inc | title=Correction: Edelweiss Air NS24 Intercontinental Network Changes }}</ref> [[तेनेरीफ साउथ विमानतळ|तेनेरीफ-साउथ]] <br> '''मोसमी:''' [[अगादिर–अल मसिरा विमानतळ|अगादिर]], [[अकुरेयरी विमानतळ|अकुरेयरी]],<ref name=WK23/> [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]], [[बारी कारोल वोयतिला विमानतळ|बारी]],<ref name=WK23>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221216-wkns23eu|title=EDELWEISS NS23 EUROPE NETWORK ADDITIONS}}</ref> [[बिआत्रिझ विमानतळ|बिआत्रिझ]],<ref name=WK23/> [[बिल्बाओ विमानतळ|बिल्बाओ]],<ref>{{cite web | url=https://www.flyedelweiss.com/EN/fly/flight-information/timetable/Pages/bilbao.aspx | title=Bilbao }}</ref> [[अरिस्टिड्स परेरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बोआ व्हिस्ता]],<ref>[https://www.flyedelweiss.com/ch/de/fly/flight-information/timetable.html?destination=BVC flyedelweiss.com - Boa Vista]</ref> [[मिलास-बोद्रुम विमानतळ|बोद्रुम]], [[कॅग्लियारी एल्मास विमानतळ|कॅग्लियारी]], [[कॅलगारी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅलगारी]], [[केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केप टाउन]], [[चानिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चानिया]], [[बंदरनायके आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोलंबो–बंदरनायके]], [[कोर्फु आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोर्फु]], [[कॉर्क विमानतळ|कॉर्क]],<ref>{{cite web | url=https://www.flyedelweiss.com/EN/fly/flight-information/timetable/Pages/cork.aspx | title=Cork }}</ref> [[दालामान विमानतळ|दालामान]], [[डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डेन्व्हर]], [[जेर्बा-झार्झिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जेर्बा]], [[दुब्रोव्निक विमानतळ|दुब्रोव्निक]], [[फारो विमानतळ|फारो]], [[फिगारी-सुड कोर्स विमानतळ|फिगारी]], [[हार्स्टाड-नार्विक विमानतळ एव्हेनेस|हार्स्टाड-नार्विक]] (१० जून, २०२४ पासून),<ref>{{cite web | url=https://flyedelweiss.com/at/de/media/press-releases/2023-12-06-evenes.html | title=Medienmitteilung 01.09.2023 &#124; Edelweiss }}</ref> [[हेराक्लियोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियोन]], [[टॅन सोन न्हात आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हो चि मिन्ह सिटी]], [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]], [[Ivalo विमानतळ|Ivalo]],<ref name=Finland>{{cite web | url=https://aviationsourcenews.com/airline/edelweiss-offers-finland-flights-for-the-first-time/ | title=Edelweiss offers Finland flights for the first time | date=25 August 2023 | access-date=2024-02-24 | archive-date=2024-04-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240419142947/https://aviationsourcenews.com/airline/edelweiss-offers-finland-flights-for-the-first-time/ | url-status=dead }}</ref> [[हेरेझ विमानतळ|हेरेझ दे ला फ्राँतेरा]], [[कालामाटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कालामाटा]], [[किलिमांजारो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|किलिमांजारो]], [[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोस]], [[कूसामो विमानतळ|कूसामो]],<ref name=Finland/> [[ला पाल्मा विमानतळ|ला पाल्मा]], [[लार्नाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लार्नाका]], [[हॅरी रीड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लास व्हेगस]], [[ग्वानाकास्ते विमानतळ|लायबेरिया (कॉ)]], [[लुक्झोर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुक्झोर]], [[सेशेल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माहे]], [[व्हेलाना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माले]], [[माराकेश मेनारा विमानतळ|माराकेश]], [[मेनोर्का विमानतळ|मेनोर्का]], [[सँगस्टर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माँटेगो बे]], [[मस्कत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मस्कत]], [[मिकोनोस विमानतळ|मिकोनोस]], [[न्यूक्वे विमानतळ|न्यूक्वे]], [[ओह्रिद सेंट पॉल द अपोसल विमानतळ|ओह्रिद]], [[ओल्बिया कोस्ता स्मेराल्दा विमानतळ|ओल्बिया]], [[फुकेट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फुकेट]], [[होआव पाउलो दुसरा विमानतळ|पाँता देल्गादा]],<ref>{{cite news | url=https://www.blick.ch/wirtschaft/pisa-ponta-delgada-und-co-edelweiss-steuert-neue-ferienziele-an-id17259185.html | title=Edelweiss steuert neue Ferienziele an | date=22 February 2022|work=Blick|author=Staff writers|location=Zürich|publisher=Ringier AG|language=de}}</ref> [[अॅक्टियोन National विमानतळ|प्रेवेझा]], [[ग्रेगोरियो लुपेरॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पुएर्तो प्लाता]], [[पुला विमानतळ|पुला]], [[केफ्लाविक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रेक्याविक–केफ्लाविक]], [[ऱ्होड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऱ्होड्स]], [[अमिल्कार काब्राल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|साल]], [[सामोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सामोस]], [[सांतियागो दे काँपोस्तेला विमानतळ|सांतियागो दे काँपोस्तेला]], [[सांतोरिनी थिरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सांतोरिनी-थिरा]], [[सेव्हिया विमानतळ|सेव्हिया]], [[शर्म अल शेख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शर्म अल शेख]], [[Skiathos आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|Skiathos]], [[स्प्लिट विमानतळ|स्प्लिट]], [[टिव्हाट विमानतळ|टिव्हाट]], [[ट्रोम्सो विमानतळ|ट्रोम्सो]], [[व्हानकूवर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हानकूवर]],<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230915-wkns24inc | title=Correction: Edelweiss Air NS24 Intercontinental Network Changes }}</ref> [[हुआन ग्वाल्बेर्तो गोमेझ विमानतळ|व्हारादेरो]], [[व्हार्ना विमानतळ|व्हार्ना]], [[झाकिंथोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|झाकिंथोस]] <br> '''मोसमी भाड्याने:''' [[किट्टिला विमानतळ|किट्टिला]], [[स्वालबार्ड विमानतळ|लाँग्येरब्येन]],<ref>{{cite web|url=https://www.flyedelweiss.com/ch/de/fly/flight-information/timetable.html?destination=LYR|title=स्पिट्झबर्गेन}}</ref> [[रोव्हानिएमी विमानतळ|रोव्हानिएमी]]<ref>[https://www.flyedelweiss.com/EN/destinations/rovaniemi/Pages/rovaniemi.aspx flyedelweiss.com - Rovaniemi] retrieved 14 November 2021</ref> <!-- --> | [[एल अॅल]]<ref>[https://www.flughafen-zuerich.ch/en/passengers/fly/flightinformation/airlines/israel flughafen-zuerich.de - एरलाइन्स - Israel] retrieved 2 October 2022</ref> | [[बेन गुरियन विमानतळ|टेल अवीव]] <!-- --> | [[एमिरेट्स (विमानकंपनी)|एमिरेट्स]] | [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई–आंतरराष्ट्रीय]] <!-- --> | [[इथियोपियन एरलाइन्स]] | [[अदिस अबाबा बोले आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अदिस अबाबा]],<ref>{{cite web|url=https://aeroroutes.com/eng/220720-etnw22eu|title=Ethiopian एरलाइन्स NW22 Europe Network Changes: New Zurich Service|publisher=Aeroroutes|date=20 July 2022|access-date=20 July 2022}}</ref> [[मिलान माल्पेन्सा विमानतळ|मिलान-माल्पेन्सा]]<ref>{{cite web | url=https://italiavola.com/2022/10/17/ethiopian-airlines-voli-diretti-da-milano-a-zurigo/ | title=Ethiopian एरलाइन्स. Voli diretti da Milano a Zurigo | date=17 October 2022 }}</ref> <!-- --> | [[एतिहाद एरवेझ]] | [[अबु धाबी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अबु धाबी]] <!-- --> | [[युरोविंग्ज]] | [[बर्लिन ब्रांडेनबुर्ग विमानतळ|बर्लिन-ब्रांडेनबुर्ग]] (३१ मार्च, २०२४ पासून),<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/231130-ewns24 | title=Eurowings NS24 Network Additions – 30NOV23 }}</ref> [[कोलोन बॉन विमानतळ|कोलोन-बॉन]], [[ड्युसेलडोर्फ विमानतळ|ड्युसेलडोर्फ]], [[हांबुर्ग विमानतळ|हांबुर्ग]] <br> '''मोसमी:''' [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]] <!-- --> | [[फिनएर]] | [[हेलसिंकी विमानतळ|हेलसिंकी]] <!-- --> | [[हेल्वेटिक एरवेझ]] | '''मोसमी:''' [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]],<ref>{{cite web | url=https://www.helvetic.com/en/destination/ayt-antalya | title=Flights to Antalya (AYT)|work=Helvetic Airways }}</ref> [[हार्स्टाड-नार्विक विमानतळ एव्हेनेस|हार्स्टाड-नार्विक]],<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/221011-2l1q23eve | title=Helvetic Adds Zurich – Harstad-Narvik Service in 1Q23 }}</ref> [[हेराक्लियोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियोन]], [[हुर्घादा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हुर्घादा]], [[किट्टिला विमानतळ|किट्टिला]], [[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोस]], [[लार्नाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लार्नाका]], [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]] <!-- --> | [[इबेरिया (विमानकंपनी)|इबेरिया]] | [[आदोल्फो सुआरेझ माद्रिद–बराहास विमानतळ|माद्रिद]] <!-- --> | [[आइसलँडएर]] | [[केफ्लाविक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रेक्याविक–केफ्लाविक]] <!-- --> | [[इझ्राएर एरलाइन्स]] | '''मोसमी:''' [[बेन गुरियन विमानतळ|टेल अवीव]] <!-- --> | [[आयटीए एरवेझ]] | [[लिओनार्दो दा विंची–फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम-फ्युमिचिनो]]<ref>[https://www.itaspa.com/en_it/fly-ita/ita-world/network.html Network] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211016051605/https://www.itaspa.com/en_it/fly-ita/ita-world/network.html |date=2021-10-16 }} ITA Airways</ref> <!-- --> | [[केएलएम]] | [[अॅम्स्टरडॅम विमानतळ शिफोल|अॅम्स्टरडॅम]] <!-- --> | [[केएम माल्टा एरलाइन्स]] | [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]] (३१ मे, २०२४ पासून)<ref name="Malta"/> <!-- --> | [[कोरियन एर]] |'''मोसमी''': [[इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोल–इंचॉन]]<ref>{{cite web|url=https://www.aviation24.be/airports/zurich-zrh/zurich-summer-timetable-2023-reinstates-direct-flights-to-shanghai-and-seoul/|title=Zurich summer 2023 timetable reinstates direct flights to Shanghai and Seoul|publisher=aviation24.be|date=23 March 2023|accessdate=14 December 2023}}</ref> <!-- --> | [[एल.ओ.टी. पोलिश एरलाइन्स]] | [[वर्झावा चॉपिन विमानतळ|वर्झावा-चॉपिन]] <!-- --> | [[लुफ्तांसा]] | [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]], [[म्युन्शेन विमानतळ|म्युन्शेन]] <!-- --> | [[ओमानएर ]] | '''मोसमी:''' [[मस्कत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मस्कत]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240111-wyns24zrh|title=Oman Air Closes NS24 Zurich Reservations}}</ref> <!-- --> | [[पीगॅसस एरलाइन्स]] | [[इस्तंबूल सबिहा ग्यॉकसेन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इस्तंबूल-सबिहा ग्यॉकसेन]] <!-- --> | [[कतार एरवेझ]] | [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दोहा]] <!-- --> | [[रॉयल जॉर्डानियन]] | [[क्वीन अलिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अम्मान–क्वीन अलिया]]<!-- Do not add Geneva as Royal Jordanian does not have eighth freedom rights from ZRH to GVA. --> <!-- --> | [[सौदिया]] | [[किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रियाध]]<ref>{{Cite news|url=https://aviation.direct/saudia-nimmt-riad-zuerich-auf|title=Saudia nimmt Riad-Zürich auf|trans-title=Saudia accepts Riyadh-Zurich|publisher=Aviation Direct|language=German|date=11 June 2022}}</ref> <br> '''मोसमी:''' [[किंग अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जेद्दा]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230117-svzrh|title=SAUDIA REVISES 1Q23 JEDDAH – ZURICH OPERATIONS}}</ref> <!-- --> | [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]] | [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]], [[ऑस्लो विमानतळ गार्डेरमोन|ऑस्लो]], [[स्टॉकहोम आर्लांडा विमानतळ|स्टॉकहोम-आर्लांडा]] <!-- --> | [[सिंगापूर एरलाइन्स]] | [[चांगी विमानतळ|सिंगापूर]] <!-- --> | [[साउथविंड एरलाइन्स]] | '''मोसमी भाड्याने:''' [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230522-2sns23|title=SOUTHWIND एरलाइन्स NS23 NETWORK OVERVIEW – 21MAY23|date=22 May 2023}}</ref> <!-- --> | [[सनएक्सप्रेस]] | [[अंकारा एसेनबोगा Esenboğa विमानतळ|अंकारा]], [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]], [[ओगुझेली विमानतळ|गाझियांटेप]], [[इझ्मिर अदनान मेंदेरेस विमानतळ|इझ्मिर]] <br> '''मोसमी:''' [[दालामान विमानतळ|दालामान]]<ref name=XQ>{{cite web|title=SUNEXPRESS NS23 NETWORK ADDITIONS – 30OCT22|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221031-xqns23|website=aeroroutes.com|date=31 October 2022}}</ref> <!-- --> | {{nowrap|[[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]]<ref>[https://www.swiss.com/gb/en/fly/flight-information/arrival-departure#/ swiss.com - Timetable] retrieved 4 August 2022</ref>}} | [[अलिकांते-एल्चे मिगेल हर्नान्देझ विमानतळ|अलिकांते]], [[अॅम्स्टरडॅम विमानतळ शिफोल|अॅम्स्टरडॅम]], [[अॅथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अॅथेन्स]], [[सुवर्णभूमी विमानतळ|बँगकॉक-सुवर्णभूमी]], [[जोसेप तारादेयास बार्सेलोना-एल प्रात विमानतळ|बार्सेलोना]], [[बैरुत-रफिक हरिरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बैरुत]],<ref name="swiss.newsmarket.com">{{cite web | url=https://swiss.newsmarket.com/english/press-releases/swiss-further-expands-its-network-for-summer-2022-and-offers-new-destinations/s/ae9ddd66-cefe-48fa-a020-423013064b13 | title=Newsroom : SWISS further expands its network for summer 2022 and offers new destinations | date=14 December 2021 | access-date=2024-02-24 | archive-date=2022-09-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220927113803/https://swiss.newsmarket.com/english/press-releases/swiss-further-expands-its-network-for-summer-2022-and-offers-new-destinations/s/ae9ddd66-cefe-48fa-a020-423013064b13 | url-status=dead }}</ref> [[बेलग्रेड निकोला टेसला विमानतळ|बेलग्रेड]], [[बर्लिन ब्रांडेनबुर्ग विमानतळ|बर्लिन]], [[बर्मिंगहॅम विमानतळ|बर्मिंगहॅम]], [[बोलोन्या गुलयेल्मो मार्कोनी विमानतळ|बोलोन्या]],<ref name="swiss.newsmarket.com"/> [[बोर्दू-मेरिन्याक विमानतळ|बोर्दू]], [[बॉस्टन लोगन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बॉस्टन]], [[ब्रेमेन विमानतळ|ब्रेमेन]],<ref>{{cite web | url=https://www.aerotelegraph.com/swiss-kehrt-im-winter-nach-bremen-und-wien-zurueck | title=Swiss kehrt im Winter nach Bremen und Wien zurück | date=23 May 2023 }}</ref> [[ब्रिंडिसी विमानतळ|ब्रिंडिसी]], [[ब्रिस्टल विमानतळ|ब्रिस्टल]],<ref>{{cite press release|url=https://swiss.newsmarket.com/english/press-releases/swiss-widens-its-range-of-services-in-its-winter-schedules/s/5cf659df-430e-475b-b657-1a67269f168f|title=SWISS widens its range of services in its winter schedules|work=Swiss International Air Lines|publisher=Lufthansa Group|location=Zürich|accessdate=2024-02-24|archive-date=2022-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20221103135753/https://swiss.newsmarket.com/english/press-releases/swiss-widens-its-range-of-services-in-its-winter-schedules/s/5cf659df-430e-475b-b657-1a67269f168f|url-status=dead}}</ref> [[ब्रसेल्स विमानतळ|ब्रसेल्स]], [[ऑन्री कोआंदा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुखारेस्ट–ओतोपेनीबर्मिंगहॅम]], [[बुडापेश्त फेरेंक लिश्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुडापेश्त]], [[मिनिस्त्रो पिस्तारिनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुएनोस आइरेस-इझैझा]], [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो]], [[शिकागो ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिकागो–ओ'हेर]], [[अव्राम इयांकु क्लुज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्लुज-नॅपोका]] (२८ मे, २०२४ पासून),<ref>{{cite web | url=https://boardingpass.ro/swiss-a-pus-la-vanzare-biletele-pentru-zborurile-dintre-cluj-napoca-si-zurich/ | title=Swiss a pus la vânzare biletele pentru zborurile dintre Cluj Napoca și Zurich | date=13 September 2023 }}</ref> [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]], [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दिल्ली]], [[ड्रेस्डेन विमानतळ|ड्रेस्डेन]], [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई–आंतरराष्ट्रीय]], [[डब्लिन विमानतळ|डब्लिन]], [[़ड्युसेलडोर्फ विमानतळ|़ड्युसेलडोर्फ]], [[फ्लोरेन्स विमानतळ|फ्लोरेन्स]], [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]], [[ग्डान्स लेक वालेसा विमानतळ|ग्डान्स्क]], [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा]], [[ग्योटेबोर्ग लँडव्हेटर विमानतळ|ग्योटेबोर्ग]], [[ग्राझ विमानतळ|ग्राझ]], [[Hamburg विमानतळ|Hamburg]], [[हानोफर विमानतळ|हानोफर]], [[हाँग काँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हाँग काँग]], [[ओ.आर. टॅम्बो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जोहान्सबर्ग–ओ.आर. टॅम्बो]], [[कोशिच आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोशिच]] (२७ मे, २०२४ पासून),<ref>{{cite web | url=https://www.teraz.sk/ekonomika/spolocnost-swiss-od-marca-2024-spoji/740352-clanok.html | title=Spoločnosť Swiss od marca 2024 spojí leteckou linkou Košice a Zürich | date=13 September 2023 }}</ref> [[क्राकोव जॉन पॉल दुसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्राकोव]], [[लिस्बन विमानतळ|लिस्बन]], [[ल्युब्लियाना जोझे पुसनिक विमानतळ|ल्युब्लियाना]],<ref>{{cite web | url=https://www.exyuaviation.com/2023/09/swiss-to-boost-ljubljana-service.html | title=Swiss to boost Ljubljana service | date=21 September 2023 }}</ref> [[लंडन सिटी विमानतळ|लंडन–सिटी]] [[हीथ्रो विमानतळ|लंडन–हीथ्रो]], [[लॉस एंजेलस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लॉस एंजेलस]], [[लक्झेंबर्ग विमानतळ|लक्झेंबर्ग]], [[आदोल्फो सुआरेझ माद्रिद-बराहास विमानतळ|माद्रिद-बराहास]], [[मालागा विमानतळ|मालागा]], [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]], [[मार्सेल प्रोव्हान्स विमानतळ|मार्सेल]], [[मायामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मायामी]], [[मिलान-माल्पेन्सा विमानतळ|मिलान-माल्पेन्सा]], [[माँत्रिआल-त्रुदो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माँत्रिआल-त्रुदो]], [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई]], [[म्युन्शेन विमानतळ|म्युन्शेन]], [[नांत अटलांटिक विमानतळ|नांत]],<ref name="swiss.newsmarket.com"/> [[नेपल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नेपल्स]], [[न्यूअर्क लिबर्टी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यूअर्क]], [[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यू यॉर्क-जेएफके]], [[नीस कोत दाझुर विमानतळ|नीस]], [[ऑस्लो विमानतळ गार्डेरमोन|ऑस्लो]], [[फाल्कोनी बोर्सेलिनो विमानतळ|पालेर्मो]],<ref>{{cite web | url=https://shop.swiss.com/booking/availability/0?lang=it-IT&portalCountry=IT | title=LHG booking |website=Swiss International Air Lines|publisher=Lufthansa Group|language=it}}</ref> [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]], [[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल]], [[पोर्तो विमानतळ|पोर्तो]], [[वाक्लाव हावेल विमानतळ प्रागप्राग]], [[लिओनार्दो दा विंची–फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम-फ्युमिचिनो]], [[सान फ्रांसिस्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सान फ्रांसिस्को]], [[साओ पाउलो-ग्वारुल्होस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|साओ पाउलो-ग्वारुल्होस]], [[सारायेवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सारायेवो]], [[सोल इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोल-इंचॉन]] (७ मे, २०२४ पासून),<ref>{{cite web|title=Swiss International Air Lines launches direct services from Seoul to Zurich|url=https://newsroom.lufthansagroup.com/en/swiss-international-air-lines-launches-direct-services-from-seoul-to-zurich/|website=Lufthansa Group|date=2 February 2024 |access-date=2 February 2024}}</ref> [[शांघाय पुडाँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शांघाय-पुडाँग]],<ref name="SWISS Shanghai 2023">{{cite web|title=SWISS Announces Return Of Passenger Services To Shanghai|url=https://simpleflying.com/swiss-announces-return-shanghai/ |website=Simple Flying |date=8 February 2023 |access-date=8 February 2023}}</ref> [[चांगी विमानतळ|सिंगापूर]], [[सोफिया विमानतळ|सोफिया]],<ref name="swiss.newsmarket.com"/> [[स्टॉकहोम आर्लान्डा विमानतळ|स्टॉकहोम-आर्लान्डा]], [[श्टुटगार्ट विमानतळ|श्टुटगार्ट]], [[टालिन विमानतळ|टालिन]], [[बेन गुरियन विमानतळ|टेल अवीव]],<ref name="LH_Group_TLV_24">{{cite news |title=Lufthansa to partially resume Tel Aviv flights after October suspension |url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/economy/1702662398-lufthansa-to-partially-resume-tel-aviv-flights-after-october-suspension |access-date=16 December 2023 |work=I24news |date=15 December 2023 |language=en}}</ref> [[थेसालोनिकी विमानतळ|थेसालोनिकी]], [[तिराना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ नेने तरेझा|तिराना]], [[नरिता आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तोक्यो–नरिता]], [[व्हालेन्सिया विमानतळ|व्हालेन्सिया]], [[व्हेनिस मार्को पोलो विमानतळ|व्हेनिस]], [[व्हियेना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हियेना]],<ref>{{cite web|url=https://www.swiss.com/ch/en/discover/winter-timetable|title=Highly varied route network for SWISS in winter 2023/24|access-date=2023-08-10}}</ref> [[व्हिल्नियस विमानतळ|व्हिल्नियस]],<ref name="swiss.newsmarket.com"/> [[वर्झावा चॉपिन विमानतळ|वर्झावा–चॉपिन]], [[वॉशिंग्टन डलेस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|वॉशिंग्टन-डलेस]] (२८ ममे, २०२४ पासून),<ref>{{cite web|title=Swiss Adds Flights to Washington Dulles, the Fastest Growing U.S. Gateway|url=https://airlineweekly.skift.com/2023/09/swiss-adds-flights-to-washington-dulles-the-fastest-growing-u-s-gateway/|website=Airline Weekly |date=12 September 2023 |access-date=12 September 2023}}</ref> [[व्रॉक्लॉ विमानतळ|व्रॉक्लॉ]] <br> '''मोसमी:''' [[बिलुंड विमानतळ|बिलुंड]], [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]] (२ एप्रिल, २०२४ पासून),<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240131-lxns24lgw|title=SWISS Adds London Gatwick Service from April 2024|publisher=AeroRoutes|date=31 January 2024|accessdate=31 January 2024}}</ref> [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]], [[सिल्ट विमानतळ|सिल्ट]], [[टोराँटो पियर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टोराँटो-पियर्सन]] (१० मे, २०२४ पासून)<ref>{{cite web|title=SWISS Adding Flights To Washington & Toronto In 2024|url=https://onemileatatime.com/news/swiss-washington-toronto-flights/|website=One Mile at a Time|date=12 September 2023 |access-date=12 September 2023}}</ref> <!-- --> | [[टेलविंड एरलाइन्स]] | '''मोसमी भाड्याने:''' [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]] <!-- --> | [[टॅप एर पोर्तुगाल]] | [[लिस्बन विमानतळ|लिस्बन]], [[पोर्तो विमानतळ|पोर्तो]] <!-- --> | [[थाई एरवेझ इंटरनॅशनल]] | [[सुवर्णभूमी विमानतळ|बँगकॉक–सुवर्णभूमी]] <!-- --> | [[ट्रॅव्हेलकू]] | '''मोसमी:''' [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]],<ref name=Travelcoup>{{cite web | url=https://aviation.direct/travelcoup-vip-fluege-nun-auch-ueber-gds-buchbar | title=Travelcoup-VIP-Flüge nun auch über GDS buchbar | date=6 June 2023 }}</ref> [[म्युन्शेन विमानतळ|म्युन्शेन]],<ref name=Travelcoup/> [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]]<ref name=Travelcoup/> <!-- --> | [[ट्युनिसएर]] | [[ट्युनिस–कार्थेज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्युनिस]] (resumes 2 April 2024)<ref>{{cite web|title=TUNISAIR RESUMES ZURICH SERVICE IN NS24|url=https://www.aeroroutes.com/eng/231201-tuns24zrh}}</ref> <br> '''मोसमी:''' [[जेर्बा-झार्झिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जेर्बा]] (resumes 1 June 2024),<ref>{{cite web|title=TUNISAIR RESUMES ZURICH SERVICE IN NS24|url=https://www.aeroroutes.com/eng/231201-tuns24zrh}}</ref> <!-- --> | [[टर्किश एरलाइन्स]] | [[इस्तंबूल विमानतळ|इस्तंबूल]] <br> '''मोसमी:''' [[गाझियांटेप ओगुझेली विमानतळ|गाझियांटेप]] <!-- --> | [[ट्विन जेट]] | [[ल्यों–सें-एक्झुपेरी विमानतळ|ल्यों]]{{cn|date=February 2024}}<!-- DO TWIN JET STILL FLY BETWEEN LYON AND ZURICH ? --> <!-- --> | [[युनायटेड एरलाइन्स]] | [[शिकागो ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शिकागो-ओ'हेर]], [[न्यूअर्क लिबर्टी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यूअर्क]], [[वॉशिंग्टन डलेस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|वॉशिंग्टन-डलेस]] <br> '''मोसमी:''' [[सान फ्रांसिस्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सान फ्रांसिस्को]] <!-- --> | [[व्ह्युएलिंग]] | [[अलिकांते-एल्चे मिगेल हर्नान्देझ विमानतळ|अलिकांते]], [[जोसेप तारादेयास बार्सेलोना-एल प्रात विमानतळ|बार्सेलोना-एल प्रात]], [[मालागा विमानतळ|मालागा]], [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]], [[सांतियागो दे काँपोस्तेला विमानतळ|सांतियागो दे काँपोस्तेला]]<br> '''मोसमी:''' [[बिल्बाओ विमानतळ|बिल्बाओ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.elcorreo.com/bizkaia/las-nuevas-rutas-aeropuerto-bilbao-vueling-proximo-verano-20221123182913-nt.html|title=Siete nuevas rutas de Vueling en Loiu para el próximo verano: Praga, Hamburgo, Zurich...|date=24 November 2022|website=El Correo|accessdate=29 November 2022}}</ref> <!-- --> }} === मालवाहतूक === {{Airport-dest-list <!-- --> | [[कोरियन एर कार्गो]]<ref>[https://cargo.koreanair.com/en/weekly-schedule cargo.koreanair.com - Weekly Schedule] retrieved 2 April 2023</ref> | [[इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सोल–इंचॉन]], [[व्हियेना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हियेना]] <!-- --> | [[टर्किश कार्गो]]<ref>[https://www.turkishcargo.com.tr/documents/tarife_dokuman/tarife-tablo.pdf turkishcargo.com.tr - Flight Schedule] retrieved 2 April 2023</ref> | [[इस्तंबूल विमानतळ|इस्तंबूल]] <!-- --> }} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [http://www.zurich-airport.com/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{कॉमन्स वर्ग|Zurich International Airport|{{लेखनाव}}}} [[वर्ग:स्वित्झर्लंडमधील विमानतळ]] [[वर्ग:झ्युरिक|विमानतळ]] nu9q1zmnv336yyxwzy5lx9m1gw5pdj5 0 175769 2691479 2685075 2026-06-28T07:54:08Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691479 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमानतळ | name = गॅटविक विमानतळ | nativename = | image = Gatwick_Airport,_10_Sept._2008_-_Phillip_Capper.jpg | image-width = 250 | caption = |IATA = LGW |ICAO = EGKK <center>{{Location map|इंग्लंड|width=250|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label=LGW|position=bottom |lat_deg=51|lat_min=8|lat_sec=53|lat_dir=N |lon_deg=0|lon_min=11|lon_sec=25|lon_dir=W }}<small>इंग्लंडमधील स्थान</small></center> | type = जाहीर | owner = | operator = | city-served = [[ग्रेटर लंडन]] | location = क्रॉली, [[वेस्ट ससेक्स]] | hub = [[ब्रिटिश एरवेझ]]<br />[[एर लिंगस]] | elevation-f = २०३ | elevation-m = ६२ | coordinates = {{coord|51|8|53|N|0|11|25|W|display=inline,शीर्षक}} | r1-number = 08L/26R | r1-length-m = 2,565 | r1-surface = डांबरी | r2-number = 08R/26L | r2-length-m = 3,316 |r2-surface = डांबरी | stat-year = २०१४ | stat1-header = प्रवासी | stat1-data = ३,८१,०३,६६७ {{वाढ}} ७.५% | stat3-header = विमाने | stat3-data = २,५९,९६२ {{वाढ}} ३.८% | footnotes = स्रोत: Statistics from the UK Civil Aviation Authority<ref name="Airportstats">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.caa.co.uk/default.aspx?catid=80&pagetype=88&pageid=3&sglid=3 |title=CAA: Annual UK Airport Statistics|publisher=UK Civil Aviation Authority |date= |accessdate=26 March 2015}}</ref> }} [[चित्र:A6-EGP@LGW 05JUN14 (15712258702).jpg|250 px|इवलेसे|येथे उतर असलेले [[एमिरेट्स]]चे [[बोईंग ७७७]] विमान]] '''गॅटविक विमानतळ''' (Gatwick Airport) {{विमानतळ संकेत|LGW|EGKK}} हा [[युनायटेड किंग्डम]] देशाच्या [[वेस्ट ससेक्स]] काउंटीमधील एक [[विमानतळ]] आहे. [[लंडन]] शहराच्या {{convert|29.5|mi}} दक्षिणेस स्थित असलेला हा विमानतळ प्रवाशांच्या संख्येनुसार [[लंडन हीथ्रो विमानतळ|लंडन हीथ्रोखालोखाल]] ब्रिटनमधील दुसऱ्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ आहे. == विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने == {{Airport-dest-list |[[एजियन एरलाइन्स]]|'''मोसमी:''' [[अॅथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अॅथेन्स]]<ref>{{cite web | author=The Flight Detective | title=Review: Aegean एरलाइन्स economy class London Gatwick to अॅथेन्स | website=TravelUpdate | date=29 November 2025 | url=https://travelupdate.com/aegean-airlines-economy-lgw-ath/ | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[एर अरेबिया]] | [[शारजा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शारजा]] (२९ मार्च, २०२६ पासून),<ref>{{Cite web|url=https://travelgossip.co.uk/latestnews/air-arabia-launches-gatwick-to-शारजा-route/|title=Air Arabia launches Gatwick to शारजा route - Travel Gossip|date=24 November 2025}}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[टँजियर इब्न बतूता विमानतळ|टँजियर]]<ref>{{cite web | title=Flights from London Gatwick to Tangier: LGW to TNG Flights + Flight Schedule | website=FlightConnections | date=8 June 2020 | url=https://www.flightconnections.com/flights-from-lgw-to-tng | access-date=14 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[एर चायना]] | [[बीजिंग राजधानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बीजिंग-राजधानी]],<ref>{{Cite web|url=https://www.airpaz.com/en/एरलाइन्स/CA-Air-China/airport-airport/beijing-capital-international-airport-pek-gatwick-airport-lgw|title=Air China Flight from Beijing Capital आंतरराष्ट्रीय विमानतळ to Gatwick विमानतळ|date=5 December 2025}}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[शांघाय पुडाँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शांघाय-पुडाँग]]<ref>{{Cite web|url=https://www.airpaz.com/en/एरलाइन्स/CA-Air-China/airport-airport/shanghai-pudong-international-airport-pvg-gatwick-airport-lgw|title=Air China Flight from Shanghai पुडाँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ to Gatwick विमानतळ|date=5 December 2025}}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <!-- -->|[[एर युरोपा]] | [[माद्रिद–बराहास विमानतळ|माद्रिद–बराहास]]<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide|title=Madrid|date=November 2023|volume=25|issue=5|publisher=OAG Aviation Worldwide Limited|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=609–616}}</ref> <!-- -->|[[एर फ्रांस]] | [[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल]] (२९ मार्च, २०२६ पासून)<ref>{{cite web | last=Pole | first=Matt | title=London Gatwick announces new twice-daily service to popular European hotspot for summer 2026 | website=SussexWorld | date=4 December 2025 | url=https://www.sussexexpress.co.uk/business/london-gatwick-announces-new-twice-daily-service-to-popular-european-hotspot-for-summer-2026-5429254 | access-date=4 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[एर इंडिया]] | [[अहमदाबाद विमानतळ|अहमदाबाद]],<ref>{{Cite web|url=https://www.flightsfrom.com/LGW-AMD|title=Direct (non-stop) flights from London to Ahmedabad - schedules - FlightsFrom.com|website=www.flightsfrom.com}}</ref> [[श्री गुरु राम दास जी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अमृतसर]]<ref>{{Cite web|url=https://www.flightsfrom.com/LGW-ATQ|title=Direct (non-stop) flights from London to Amritsar - schedules - FlightsFrom.com|website=www.flightsfrom.com}}</ref> <!-- -->|[[एर मॉरिशस]] | [[सर सीवूसागुर रामगूलाम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉरिशस]]<ref>{{cite web | last=Honeywell | first=Exclusive partner | title=Air Mauritius shifts UK flights to Gatwick | website=Flight Global | date=21 March 2023 | url=https://www.flightglobal.com/networks/air-mauritius-shifts-uk-flights-to-gatwick/152547.article | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[एर पीस]] | [[न्नाम्डी अझिक्वे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अबुजा]],<ref>{{Cite web|url=https://www.travelandtourworld.com/news/article/abuja-to-london-heathrow-air-peace-marks-new-milestone-with-flights-from-nigerias-capital/|title=Abuja to London Heathrow: Air Peace Marks New Milestone with Flights from Nigeria's Capital - Travel And Tour World|date=8 July 2025}}</ref> [[Murtala Muhammed आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|Lagos]]<ref>{{cite web |url=https://aviation.direct/air-peace-kuendigt-lagos-london-gatwick-an |work=aviation.direct |title=Air Peace announces Lagos-London (Gatwick) |language=de |date=20 February 2024}}</ref> <!-- -->|[[एर सियेरा लिओन]] | [[फ्रीटाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फ्रीटाउन]]<ref>{{cite web | last=Whitaker | first=Greg | title=Air Sierra Leone reopens Freetown-Gatwick route | website=Aviation Business News | date=1 May 2025 | url=https://www.aviationbusinessnews.com/industry-news/air-sierra-leone-reopens-freetown-gatwick-route/ | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[एर ट्रॅन्सॅट]] | [[टोराँटो पियर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टोराँटो-पियर्सन]]<ref>{{OAGWorldJuly2025Ref|title=Toronto, ON, Canada YTO|pages=1156-1162}}</ref> <br/> '''मोसमी:''' [[माँत्रिआल-त्रुदू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माँत्रिआल-त्रुदू]],<ref>{{OAGWorldJuly2025Ref|title=माँत्रिआल, QC, Canada YMQ|pages=768-771}}</ref> [[ऑटावा मॅकडॉनल्ड-कार्टिये आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऑटावा]] (१५ मे, २०२६ पासून)<ref>{{cite web |publisher=LogiMonde media |title=Air Transat adds Ottawa–London Gatwick, Quebec City–Marseille |website=PAX |date=8 October 2025 |url=https://www.paxnews.com/news/airline/summer-2026-air-transat-adds-ottawalondon-gatwick-quebec-citymarseille-boosts-year-round-service |access-date=8 October 2025}}</ref> <!-- -->|[[एरबाल्टिक]] | [[रिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रिगा]],<ref>{{cite web | title=Airbaltic | website=Wexco Cargo GSSA | date=19 June 2025 | url=https://gsawexco.com/partner/airbaltic/ | access-date=3 December 2025}}</ref> [[टॅलिन विमानतळ|टॅलिन]]<ref>{{cite web | title=airBaltic to add Tallinn-London route in 2018 | website=Eng.lsm.lv | date=19 December 2017 | url=https://eng.lsm.lv/article/economy/transport/airbaltic-to-add-tallinn-london-route-in-2018.a261435/ | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[अॅनिमाविंग्स]] | [[बुखारेस्ट हेन्री कोआंडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुखारेस्ट-ओतोपेनी]] (२२ मार्च, २०२६ पासून)<ref>{{Cite web|url=https://boardingpass.ro/animawings-zboruri-din-bucuresti-spre-londra-din-martie-2026/|title=Animawings: zboruri din București spre Londra din martie 2026|first=Vlad|last=Marcu|date=23 September 2025}}</ref> <!-- -->|[[अटलांटिक एरवेझ]]|'''मोसमी:''' [[व्हागार विमानतळ|व्हागार]]<ref>{{cite web |url=https://italiavola.com/2024/01/08/atlantic-airways-apre-i-voli-tra-londra-gatwick-e-faroe-vagar/ |title=Atlantic एरवेझ apre i voli tra Londra Gatwick e Faroe/Vagar |date=8 January 2024}}</ref> <!-- -->|[[ऑरिन्यी]] | [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी]]<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide|title=Guernsey|date=November 2023|volume=25|issue=5|publisher=OAG Aviation Worldwide Limited|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=412}}</ref> <!-- -->|[[अझरबैजान एरलाइन्स]] | [[हैदर अलियेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बाकु]]<ref>{{cite web | title=Azerbaijan एरलाइन्स launches flights to another London airport | website=News.az | date=18 March 2024 | url=https://news.az/news/azerbaijan-एरलाइन्स-launches-flights-to-another-london-airport | access-date=3 December 2025 }}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <!-- -->|[[बीजिंग कॅपिटल एरलाइन्स]] | [[चिंगदाओ ज्यांगदाँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चिंगदाओ]] (२४ जून, २०२६ पासून)<ref>{{cite web | last=Shah | first=Dillon | title=This week's long-haul flight schedule changes from Europe | website=AGN | date=20 December 2025 | url=https://aerospaceglobalnews.com/news/long-haul-flight-schedule-changes-europe-10/ | access-date=23 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[ब्रिटिश एरवेझ]] | [[कोटोका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|आक्रा]],<ref>{{cite web | last=Gill | first=Rob | title=ब्रिटिश एरवेझ launches second route to Ghana | website=Business Travel News Europe | date=30 October 2023 | url=https://www.businesstravelnewseurope.com/Air-Travel/British-airways-launches-second-route-to-Ghana | access-date=3 December 2025}}</ref> [[अगादिर-अल मासिरा विमानतळ|अगादिर]],<ref>{{Cite web|url=https://travelweekly.co.uk/news/news/ba-returns-to-stansted-with-three-routes|title=BA returns to Stansted with three routes|website=Travel Weekly}}</ref> [[अलिकांते-एल्चे मिगेल हर्नांदेझ विमानतळ|अलिकांते]],<ref name="Moffat-2025a">{{cite web | last=Moffat | first=Macaully | title=Everywhere you can fly with ब्रिटिश एरवेझ from Gatwick amid expansion plans | website=The Argus | date=22 February 2025 | url=https://www.theargus.co.uk/news/24953824.british-airways-flights-gatwick-airport-listed/ | access-date=3 December 2025}}</ref> [[व्ही.सी. बर्ड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अँटिगा]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[सुवर्णभूमी विमानतळ|बँगकॉक–सुवर्णभूमी]],<ref>{{cite web |last=Brandler |first=Hannah |date=5 March 2024 |title=ब्रिटिश एरवेझ unveils cabin upgrades, free messaging and route resumptions to Kuala Lumpur and Bangkok |website=Business Traveller |url=https://www.businesstraveller.com/business-travel/2024/03/05/british-airways-unveils-cabin-upgrades-free-messaging-and-route-resumptions-to-kuala-lumpur-and-bangkok/}}</ref> [[बोर्दू-मेरिन्याक विमानतळ|बोर्दू]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[कान्कुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कान्कुन]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[दुब्रोव्निक विमानतळ|दुब्रोव्निक]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[फॅरो विमानतळ|फॅरो]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[मदैरा विमानतळ|फुंचाल]],<ref>{{Cite web|url=https://newsavia.com/british-airways-programa-nova-rota-entre-londres-gatwick-e-a-ilha-da-madeira/|title=ब्रिटिश एरवेझ programa nova rota entre Londres Gatwick e a ilha da Madeira|date=27 December 2023}}</ref> [[छेदी जगन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जॉर्जटाउन-छेदी जगन]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[ग्लासगो विमानतळ|ग्लासगो]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[ग्रान कॅनेरिया विमानतळ|ग्रान कॅनेरिया]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[ग्राझ विमानतळ|ग्राझ]],<ref name="Orban-2025"/> [[मॉरिस बिशप आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ग्रेनाडा]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[इस्लामाबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इस्लामाबाद]],<ref>{{cite web | last=Molyneaux | first=Ian | title=Gatwick launches 15 new routes this summer, 5 airline debuts | website=AeroTime | date=19 June 2024 | url=https://www.aerotime.aero/articles/london-gatwick-airport-new-routes-airlines | access-date=3 December 2025}}</ref> [[जर्सी विमानतळ|जर्सी]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[नॉर्मन मॅनली आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|किंग्स्टन–नॉर्मन मॅनली]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[लांझारोटे विमानतळ|लांझारोटे]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[लार्नाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लार्नाका]],<ref>{{cite web |url=https://centreforaviation.com/news/ba-euroflyer-to-launch-london-gatwick-larnaca-service-in-nov-2024-1266157 |title=News for एरलाइन्स, Airports and the Aviation Industry |work=CAPA}}</ref> [[मालागा विमानतळ|मालागा]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[माराकेश मेनारा विमानतळ|माराकेश]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[सर सीवूसागुर रामगूलाम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉरिशस]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[नीस कोते दाझुर विमानतळ|नीस]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[ओरलँडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ओरलँडो]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[पोर्तो विमानतळ|पोर्तो]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[पियार्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पोर्ट ऑफ स्पेन]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[रबात-साले विमानतळ|रबात]],<ref name="Orban-2025">{{Cite web|url=https://www.aviation24.be/एरलाइन्स/international-एरलाइन्स-group-iag/british-airways/british-airways-adds-rabat-graz-and-expanded-madrid-service-to-short-haul-network/|title=ब्रिटिश एरवेझ adds Rabat, Graz, and expanded Madrid service to short-haul network|first=André|last=Orban|date=9 July 2025}}</ref> [[साल्त्झबुर्ग विमानतळ|साल्त्झबुर्ग]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[सेव्हिया विमानतळ|सेव्हिया]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[रॉबर्ट एल. ब्रॅडशॉ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सेंट किट्स]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[हेवानोरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सेंट लुसिया-हेवानोरा]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[टॅम्पा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टॅम्पा]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[तेनेरीफ साउथ विमानतळ|तेनेरीफ-साउथ]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[ए.एन.आर. रॉबिन्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टोबेगो]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[तोरिनो विमानतळ|तोरिनो]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[व्हेरोना व्हियाफ्रांका विमानतळ|व्हेरोना]]<ref name="Moffat-2025a"/> <br/> '''मोसमी:''' [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[बारी कॅरोल वॉय्तिला विमानतळ|बारी]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[कॅलियारी एल्मास विमानतळ|कॅलियारी]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[कातानिया-फाँतानारोसा विमानतळ|कातानिया]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[शाँबेरी विमानतळ|शाँबेरी]],<ref>{{cite web | url=https://centreforaviation.com/news/ba-cityflyer-to-launch-london-gatwick-chambery-service-1268946 | title=News for एरलाइन्स, Airports and the Aviation Industry |work=CAPA }}</ref> [[चानिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चानिया]] (२४ मे, २०६ पासून),<ref>{{cite web | title=NEWS & OFFERS: Radisson 35% off January Sale, ब्रिटिश एरवेझ Flies First New World Traveller Plus & BA Adds Gatwick to Chania | website=Turning left for less | date=22 December 2025 | url=https://www.turningleftforless.com/radisson-35-off-january-sale-british-airways-adds-gatwick-to-chania/ | access-date=23 December 2025}}</ref> [[कोर्फु आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोर्फु]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[डालामान विमानतळ|डालामान]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[फुएर्तेव्हेंतुरा विमानतळ|फुएर्तेव्हेंतुरा]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[आल्पेस-इसेरे विमानतळ|ग्रेनोबल]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[हेराक्लियोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियोन]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[इन्सब्रुक विमानतळ|इन्सब्रुक]],<ref>{{cite web |url=https://airlinergs.com/british-airways-adds-five-new-short-haul-services-to-its-london-gatwick-network/ |title=ब्रिटिश एरवेझ Adds Five New Short-Haul Services to Its London Gatwick Network |date=4 January 2023 |access-date=4 January 2023 |archive-date=2 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202234016/https://airlinergs.com/british-airways-adds-five-new-short-haul-services-to-its-london-gatwick-network/ |url-status=live}}</ref> [[इव्हालो विमानतळ|इव्हालो]],<ref>{{Cite web|url=https://travelweekly.co.uk/news/news/ba-euroflyer-to-operate-flights-to-lapland-and-larnaca-this-winter|title=BA Euroflyer to operate flights to Lapland and Larnaca this winter|website=Travel Weekly}}</ref> [[कालामाटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कालामाटा]] (begins 30 April 2026),<ref>{{cite web | title=CAPA | website=News for एरलाइन्स, Airports and the Aviation Industry | date=10 December 2025 | url=https://centreforaviation.com/news/ba-euroflyer-to-launch-london-gatwick-kalamata-service-from-end-of-apr-2026-1341948 | access-date=12 December 2025}}</ref> [[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोस]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[ल्यों-सें-एक्झुपेरी विमानतळ|ल्यों]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[मेनोर्का विमानतळ|मेनोर्का]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[माँतपेलिये-मेदितेराने विमानतळ|माँतपेलिये]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[पाफोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पाफोस]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[ऱ्होड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऱ्होड्स]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[हुआन सांतामारिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सान होजे (कोस्ता रिका)]],<ref>{{cite news |last1=Paris|first1=Natalie |title=ब्रिटिश एरवेझ launches new flight to Costa Rica |url=https://www.telegraph.co.uk/travel/news/British-airways-launches-new-flight-to-Costa-Rica/ |newspaper=The Telegraph |url-access=subscription |date=4 February 2016}}</ref> [[शर्म अल शेख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शर्म अल शेख]],<ref>{{cite web |title=BA Returns To Sharm el Sheikh |url=https://www.circledivers.com/blog/ba-sharm-flights |website=Circle Divers}}</ref> [[थेसालोनिकी विमानतळ|थेसालोनिकी]],<ref name="Moffat-2025a"/> [[व्हँकूवर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हँकूवर]]<ref>{{cite web | url=https://londonairtravel.com/2022/08/24/british-airways-gatwick-vancouver/ | title=ब्रिटिश एरवेझ Launches Gatwick - Vancouver | date=24 August 2022 }}</ref> <!-- -->|[[चायना सदर्न एरलाइन्स]] | [[ग्वांग्झू बैयुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ग्वांग्झू]],<ref>{{cite web | last=Sharma | first=Anurag | title=China Southern Inaugurates New Flights from Guangzhou to London Gatwick with 787 | website=Aviation A2Z | date=22 June 2024 | url=https://aviationa2z.com/index.php/2024/06/23/china-southern-inaugurates-guangzhou-gatwick-flight/ | access-date=3 December 2025}}</ref> [[झ्हेंग्झू शिन्झेंग Xinzheng आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|झ्हेंगझू]]<ref>{{Cite web |url=https://centreforaviation.com/news/china-southern-एरलाइन्स-to-commence-zhengzhou-london-gatwick-service-in-dec-2023-1225575|title=News for एरलाइन्स, Airports and the Aviation Industry |work=CAPA |access-date=26 September 2023 |archive-date=26 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926075701/https://centreforaviation.com/news/china-southern-एरलाइन्स-to-commence-zhengzhou-london-gatwick-service-in-dec-2023-1225575 |url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[काँडोर (विमानकंपनी)|काँडोर]] | [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ|फ्रांकफुर्ट]] (begins 1 April 2026)<ref>{{cite web | last=Recklies | first=Benjamin | title=Condor gibt weiter Gas bei Zubringerflügen: Neues Ziel London Gatwick | website=aeroTELEGRAPH | date=14 November 2025 | url=https://www.aerotelegraph.com/एरलाइन्स/condor-gibt-weiter-gas-bei-zubringerfluegen-neues-ziel-london-gatwick/w94wlme | language=de | access-date=14 November 2025}}</ref> <!-- -->|[[कॉरेंडन एरलाइन्स]]|'''मोसमी:''' [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]],<ref>{{cite web | last=Green | first=Daniel | title=Airline opens first UK route from Gatwick, with more flights planned for summer | website=The Argus | date=4 April 2022 | url=https://www.theargus.co.uk/news/20043195.corendon-एरलाइन्स-opens-first-uk-route-gatwick-airport/ | access-date=3 December 2025}}</ref> [[हेराक्लियोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियोन]]<ref>{{Cite web|url=https://travelweekly.co.uk/news/news/corendon-airlines-adds-crete-to-summer-2024-programme|title=Corendon एरलाइन्स adds Crete to summer 2024 programme|website=Travel Weekly}}</ref> <!-- -->|[[क्रोएशिया एरलाइन्स]]|'''मोसमी:''' [[स्प्लिट विमानतळ|स्प्लिट]]<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide|title=Split, Croatia|date=August 2023|volume=25|issue=2|publisher=[[OAG (company)|OAG Aviation Worldwide Limited]]|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=1021–1022}}</ref> <!-- -->|[[ईझीजेट]] | [[अॅबर्डीन विमानतळ|अॅबर्डीन]],<ref name="Lounge-2022">{{cite web | last=Lounge | first=Henry @ The Getaway | title=Where do easyJet fly to from London Gatwick Airport? | website=The Getaway Lounge UK | date=4 August 2022 | url=https://thegetawaylounge.co.uk/blog/where-do-easyjet-fly-to-from-london-gatwick | access-date=3 December 2025 }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[अगादिर-अल मासिरा विमानतळ|अगादिर]],<ref name="Lounge-2022"/> [[अलिकांते-एल्चे मिगेल हर्नांदेझ विमानतळ|अलिकांते]],<ref name="Lounge-2022"/> [[अल्मेरिया विमानतळ|अल्मेरिया]],<ref name="Lounge-2022"/> [[अॅमस्टरडॅम विमानतळ शिफॉल|अॅमस्टरडॅम]],<ref name="Lounge-2022"/> [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]],<ref name="Lounge-2022"/> [[अॅथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अॅथेन्स]],<ref name="Lounge-2022"/> [[जोसेप तारादेयास बार्सेलोना-एल प्रात विमानतळ|बार्सेलोना-एल प्रात]],<ref name="Lounge-2022"/> [[बारी कॅरोल वॉय्तिला विमानतळ|बारी]],<ref name="Lounge-2022"/> [[युरोएरपोर्ट बेसेल मुलहाउस फ्राइबुर्ग|बेसेल-मुलहाउस]],<ref name="Lounge-2022"/> [[बेलफास्ट सिटी विमानतळ|बेलफास्ट-सिटी]],<ref name="Lounge-2022"/> [[बेलफास्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेलफास्ट-आंतरराष्ट्रीय]],<ref name="Lounge-2022"/> [[बर्लिन ब्रांडेनबुर्ग विमानतळ|बर्लिन-ब्रांडेनबुर्ग]],<ref name="Lounge-2022"/> [[बोर्दू-मेरिन्याक विमानतळ|बोर्दू]],<ref name="Lounge-2022"/> [[बुडापेश्त फेरेंत लिश्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुडापेश्त]],<ref name="Lounge-2022"/> [[कातानिया-फाँतानारोसा विमानतळ|कातानिया]],<ref name="Lounge-2022"/> [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]],<ref name="Lounge-2022"/> [[डालामान विमानतळ|डालामान]],<ref name="Lounge-2022"/> [[ड्युसेलडोर्फ विमानतळ|ड्युसेलडोर्फ]],<ref>{{cite web|url=https://www.aerotelegraph.com/easyjet-startet-mit-drei-routen-am-flughafen-duesseldorf|title=Easyjet startet mit drei Routen am Flughafen Düsseldorf|website=aerotelegraph.com|date=7 November 2024}}</ref> [[एडिनबरा विमानतळ|एडिनबरा]],<ref name="Lounge-2022"/> [[एनफिधा-हामामेट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एनफिधा-हामामेट]],<ref name="Lounge-2022"/> [[फॅरो विमानतळ|फॅरो]],<ref name="Lounge-2022"/> [[फुएर्तेव्हेंतुरा विमानतळ|फुएर्तेव्हेंतुरा]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2023"/> [[मदैरा विमानतळ|फुंचाल]],<ref name="Lounge-2022"/> [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा]],<ref name="Lounge-2022"/> [[जिब्राल्टर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जिब्राल्टर]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2023"/> [[ग्लासगो विमानतळ|ग्लासगो]],<ref name="Lounge-2022"/> [[ग्रान कॅनेरिया विमानतळ|ग्रान कॅनेरिया]],<ref name="Lounge-2022"/> [[हांबुर्ग विमानतळ|हांबुर्ग]],<ref name="Lounge-2022"/> [[हुर्घादा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हुर्घादा]],<ref name="Lounge-2022"/> [[इन्सब्रुक विमानतळ|इन्सब्रुक]],<ref name="Lounge-2022"/> [[इन्व्हरनेस विमानतळ|इन्व्हरनेस]],<ref name="Lounge-2022"/> [[आइल ऑफ मान विमानतळ|न]],<ref name="Lounge-2022"/> [[जर्सी विमानतळ|जर्सी]],<ref name="Lounge-2022"/> [[क्राकूफ जॉन पॉल दुसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्राकूफ]],<ref name="Lounge-2022"/> [[लांझारोते विमानतळ|लांझारोते]],<ref name="Lounge-2022"/> [[लार्नाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लार्नाका]],<ref name="Lounge-2022"/> [[लिस्बन विमानतळ|लिस्बन]],<ref name="Lounge-2022"/> [[ल्युब्लियाना विमानतळ|ल्युब्लियाना]],<ref name="Lounge-2022"/> [[ल्यों-सें-एक्झुपेरी विमानतळ|ल्यों]],<ref name="Lounge-2022"/> [[माद्रिद–बराहास विमानतळ|माद्रिद–बराहास]],<ref name="Lounge-2022"/> [[मालागा विमानतळ|मालागा]],<ref name="Lounge-2022"/> [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]],<ref name="Lounge-2022"/> [[माराकेश मेनारा विमानतळ|माराकेश]],<ref name="Lounge-2022"/> [[मार्सेल प्रोव्हाँस विमानतळ|मार्सेल]],<ref name="Lounge-2022"/> [[मेनोर्का विमानतळ|मेनोर्का]],<ref name="Lounge-2022"/> [[मिलान लिनाते विमानतळ|मिलान-लिनाते]],<ref name="Lounge-2022"/> [[मिलान माल्पेन्सा विमानतळ|मिलान माल्पेन्सा]],<ref name="Lounge-2022"/> [[माँतपेलिये-मेदितेराने विमानतळ|माँतपेलिये]],<ref name="Lounge-2022"/> [[म्युन्शेन विमानतळ|म्युन्शेन]],<ref name="Lounge-2022"/> [[रेजियोन दि मुर्सिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुर्सिया]],<ref name="Lounge-2022"/> [[नांत अटलांटिक विमानतळ|नांत]],<ref name="Lounge-2022"/> [[नेपल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नेपल्स]],<ref name="Lounge-2022"/> [[नीस कोत दाझुर विमानतळ|नीस]],<ref name="Lounge-2022"/> [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]],<ref name="Lounge-2022"/> [[पाफोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पाफोस]],<ref name="Lounge-2022"/> [[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल]],<ref name="Lounge-2022"/> [[पिसा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पिसा]],<ref name="Lounge-2022"/> [[पोर्तो विमानतळ|पोर्तो]],<ref name="Lounge-2022"/> [[वाक्लाव हावेल प्राग|प्राग]],<ref name="Lounge-2022"/> [[रेनेस-सें-जाक विमानतळ|रेनेस]],<ref name="Lounge-2022"/> [[रोम फ्युमिचनो विमानतळ|रोम-फ्युमिचनो]],<ref name="Lounge-2022"/> [[अमिल्कार काब्राल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|साल]],<ref>{{Cite web|url=https://www.ttgmedia.com/destinations/easyjet-to-launch-flights-and-holidays-to-cape-verde-next-summer-49228|title=EasyJet to launch flights and holidays to Cape Verde next summer|website=TTG}}</ref> [[सेव्हिया विमानतळ|सेव्हिया]],<ref name="Lounge-2022"/> [[शर्म अल शेख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शर्म अल शेख]],<ref name="Lounge-2022"/> [[स्ट्रासबुर्ग विमानतळ|स्ट्रासबुर्ग]],<ref>{{cite web |url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/grand-est/bas-rhin/strasbourg-0/italie-espagne-angleterre-easyjet-revient-a-l-aeroport-de-strasbourg-et-cree-quatre-nouvelles-lignes-2984915.html |title=Italie, Espagne, Angleterre... EasyJet revient à l'aéroport de Strasbourg et crée quatre nouvelles lignes |date=6 November 2024}}</ref> [[तेनेरीफ साउथ विमानतळ|तेनेरीफ-साउथ]],<ref name="Lounge-2022"/> [[थेसालोनिकी विमानतळ|थेसालोनिकी]],<ref name="Lounge-2022"/> [[तूलूझ-ब्लान्याक विमानतळ|तूलूझ]],<ref>{{cite web |url=https://www.connexionfrance.com/news/easyjet-resumes-toulouse-london-service-for-winter-season/728324 |title=EasyJet resumes Toulouse-London service for winter season |date=5 June 2025}}</ref> [[तोरिनो विमानतळ|तोरिनो]],<ref name="Lounge-2022"/> [[व्हालेन्सिया विमानतळ|व्हालेन्सिया]],<ref name="Lounge-2022"/> [[व्हेनिस मार्को पोलो विमानतळ|व्हेनिस]],<ref name="Lounge-2022"/> [[व्हेरोना व्हियाफ्रांका विमानतळ|व्हेरोना]],<ref name="Lounge-2022"/> [[झ्युरिक विमानतळ|झ्युरिक]]<ref name="Lounge-2022"/> <br/> '''मोसमी:''' [[आकुरेरी विमानतळ|आकुरेरी]],<ref name="Lounge-2022"/> [[बास्तिया-पोरेत्ता विमानतळ|बास्तिया]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2023"/> [[बिआत्रिझ पेस बास्क विमानतळ|बिआत्रिझ]],<ref name="Lounge-2022"/> [[मिलास-बोद्रुम विमानतळ|बोद्रुम]],<ref name="Lounge-2022"/> [[ब्रेस्त ब्रेतान्य विमानतळ|ब्रेस्त]],<ref name="Lounge-2022"/> [[ब्रिंडिसी विमानतळ|ब्रिंडिसी]],<ref name="Lounge-2022"/> [[बर्गास विमानतळ|बर्गास]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2023"/> [[चानिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चानिया]],<ref name="Lounge-2022"/> [[कोर्फु आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोर्फु]],<ref name="Lounge-2022"/> [[दुब्रोव्निक विमानतळ|दुब्रोव्निक]],<ref name="Lounge-2022"/> [[फिगारी-सुड कोर्से विमानतळ|फिगारी]],<ref name="Lounge-2022"/> [[फ्रीडरिकशाफेन विमानतळ|फ्रीडरिकशाफेन]],<ref name="Orban-2025" /> [[आल्पेस-इझेरे विमानतळ|ग्रेनोबल]],<ref name="Lounge-2022"/> [[हेराक्लियोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियोन]],<ref name="Lounge-2022"/> [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]],<ref name="Lounge-2022"/> [[इझ्मिर अदनान मेंदेरेस विमानतळ|इझ्मिर]],<ref name="Lounge-2022"/> [[कालामाटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कालामाटा]],<ref name="Lounge-2022"/> [[केफालोनिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केफालोनिया]],<ref name="Lounge-2022"/> [[कित्तिला विमानतळ|कित्तिला]],<ref>{{Cite web|url=https://www.aviation24.be/airlines/easyjet/easyjet-to-start-direct-flights-from-london-gatwick-and-manchester-to-kittila-airport-in-november/|title=easyJet to start direct flights from London Gatwick and Manchester to Kittilä Airport in November|first=André|last=Orban|date=13 July 2023|website=Aviation24.be|access-date=14 July 2023|archive-date=14 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230714062202/https://www.aviation24.be/एरलाइन्स/easyjet/easyjet-to-start-direct-flights-from-london-gatwick-and-manchester-to-kittila-airport-in-november/|url-status=live}}</ref> [[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोस]],<ref name="Lounge-2022"/> [[ला रोशेल-इल दि रे विमानतळ|ला रोशेल]],<ref name="Lounge-2022"/> [[लुक्सोर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुक्सोर]],<ref>{{Cite web|url=https://travelweekly.co.uk/news/news/easyjet-to-serve-luxor-for-first-time-in-more-than-a-decade|title=EasyJet to serve Luxor for first time in more than a decade|website=Travel Weekly}}</ref> [[मिकोनोस विमानतळ|मिकोनोस]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2023"/> [[ओल्बिया कोस्ता स्मेराल्दा विमानतळ|ओल्बिया]],<ref name="Lounge-2022"/> [[फाल्कोनी बोर्सेलिनो विमानतळ|पालेर्मो]],<ref name="Lounge-2022"/> [[अॅक्टियोन नॅशनल विमानतळ|प्रेवेझा-लेफ्काडा]],<ref name="Lounge-2022"/> [[पुला विमानतळ|पुला]],<ref name="Lounge-2022"/> [[रेउस विमानतळ|रेउस]] (begins 22 June 2026),<ref>{{cite web | title=EasyJet launches Reus to London Gatwick route for summer 2026 | website=Catalan News | date=18 December 2025 | url=https://www.catalannews.com/business/item/easyjet-reus-london-gatwick-route-summer-2026 | access-date=18 December 2025}}</ref> [[केफ्लाविक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रेक्याविक–केफ्लाविक]],<ref name="Lounge-2022"/> [[ऱ्होड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऱ्होड्स]],<ref name="Lounge-2022"/> [[रिमिनी-फेलिनी विमानतळ|रिमिनी]],<ref name="Lounge-2022"/> [[रोव्हानीमी विमानतळ|रोव्हानीमी]],<ref>https://www.easyjet.com/en/cheap-flights/finland/rovaniemi</ref> [[सालेन-स्कँडिनेव्हियन माउंटन्स विमानतळ|सालेन-ट्रिसिल]],<ref>{{Cite web|url=https://travelgossip.co.uk/latestnews/easyjet-adds-new-winter-flights-to-sweden-from-gatwick-and-manchester/|title=EasyJet adds new winter flights to Sweden from Gatwick and Manchester}}</ref> [[साल्त्झबुर्ग विमानतळ|साल्त्झबुर्ग]],<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide|title=Salzburg, Austria|date=February 2023|volume=24|issue=8|publisher=[[OAG (company)|OAG Aviation Worldwide Limited]]|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=772–773}}</ref> [[सांतोरिनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सांतोरिनी]],<ref name="Lounge-2022"/> [[स्कियाथोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|स्कियाथोस]],<ref>{{Cite web|url=http://travelweekly.co.uk/news/air/easyjet-to-start-serving-skiathos-next-summer|title=EasyJet to start serving Skiathos next summer|first=Jacobs Media Group|last=Ltd|website=Travel Weekly|access-date=31 October 2023|archive-date=31 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231031032402/http://travelweekly.co.uk/news/air/easyjet-to-start-serving-skiathos-next-summer|url-status=live}}</ref> [[व्हासिल लेव्स्की सोफिया विमानतळ|सोफिया]],<ref name="Lounge-2022"/> [[स्प्लिट विमानतळ|स्प्लिट]],<ref name="Lounge-2022"/> [[तिव्हात विमानतळ|तिव्हात]],<ref name="Lounge-2022"/> [[ट्रोम्सो विमानतळ|ट्रोम्सो]],<ref>{{cite web|url=https://kommunikasjon.ntb.no/pressemelding/18136051/easyjet-establishes-itself-in-norway?publisherId=17507039&lang=en|title=EasyJet establishes itself in Norway|date=11 June 2024|website=The Avinor Group}}</ref> [[व्हियेना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हियेना]],<ref>{{cite web |url=https://aviation.direct/easyjet-verstaerkt-winterangebot-am-flughafen-wien-mit-fuenf-neuen-verbindungen |title=Easyjet verstärkt Winterangebot am Flughafen Wien mit fünf neuen Verbindungen |date=17 June 2025}}</ref> [[झादार विमानतळ|झादार]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2023"/> [[झॅकिन्थोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|झॅकिन्थोस]]<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2023"/> <!-- -->|[[एमिरेट्स|एमिरेट्स]] | [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई–आंतरराष्ट्रीय]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Dubai, United Arab Emirates DXB|pages=337-343}}</ref><ref>{{cite web|url=https://aircargoweek.com/emirates-ramps-up-operations-to-london-gatwick-with-a-third-daily-a380-service/ |title=Emirates ramps up operations to London Gatwick with a third daily A380 service - Air Cargo Week |work=Air Cargo Week |date=December 2022 }}</ref> <!-- -->|[[इथियोपियन एरलाइन्स]] | [[अदिस अबाबा बोले आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अदिस अबाबा]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Addis Ababa, Ethiopia ADD|pages=17-19}}</ref> <!-- -->|[[फ्लायएर्बिल]] | [[एर्बिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एर्बिल]]<ref>{{cite web | last=Aviation | first=EX-YU | title=Iraq's UR एरलाइन्स to maintain Rijeka refuelling flights | website=EX-YU Aviation News | date=27 March 2025 | url=https://www.exyuaviation.com/2025/03/iraqs-ur-एरलाइन्स-to-maintain-rijeka.html | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[गल्फ एर]] | [[बहरैन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बहरैन]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Bahrain, Bahrain BAH|pages=88-90}}</ref> <!-- -->|[[इबेरिया एक्सप्रेस]] | [[माद्रिद–बराहास विमानतळ|माद्रिद–बराहास]]<ref>{{cite web | last=Gibbons | first=Brett | title=New Spanish airline strike threat with Iberia Express cabin crew to walkout | website=Wales Online | date=17 August 2022 | url=https://www.walesonline.co.uk/whats-on/travel/latest-spanish-airline-strike-threat-24780453 | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[आइसलँडएर]] | [[केफ्लाविक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रेक्याविक–केफ्लाविक]]<ref>{{cite web | title=New आइसलँड-एडिनबरा route to operate year round | website=Travel Weekly | date=31 March 2025 | url=https://travelweekly.co.uk/news/new-icelandair-एडिनबरा-route-to-operate-year-round | language=pt | access-date=3 December 2025 }}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <!-- -->|{{nowrap|[[आइल्स ऑफ सिली स्कायबस]]}}|[[न्यूक्वे विमानतळ|न्यूक्वे]]<ref>{{cite web | last=Calder | first=Simon | title=London Gatwick to Cornwall flights to resume this month after Eastern एरलाइन्स collapse | website=The Independent | date=7 November 2025 | url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/new-newquay-cornwall-london-gatwick-flights-b2860574.html | access-date=7 November 2025}}</ref><ref>{{cite web | last=Sipinski | first=Dominik | title=UK's Skybus secures own Gatwick slots for PSO ops | website=ch-aviation | date=24 December 2025 | url=https://www.ch-aviation.com/news/162028-uks-skybus-secures-own-gatwick-slots-for-pso-ops | access-date=24 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[जेट२.कॉम]]<ref>{{cite web | title=Jet2 to introduce Gatwick flights and holidays | website=Travel Weekly | date=31 March 2025 | url=https://travelweekly.co.uk/all-content/jet2-to-introduce-gatwick-flights-and-holidays | language=pt | access-date=12 November 2025}}</ref>|[[अलिकांते-एल्चे मिगेल हर्नांदेझ विमानतळ|अलिकांते]] (२६ मार्च, २०२६ पासून), [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]] (२७ मार्च, २०२६ पासून), [[फॅरो विमानतळ|फॅरो]] (२८ मार्च, २०२६ पासून), [[फुएर्तेव्हेंतुरा विमानतळ|फुएर्तेव्हेंतुरा]] (begins 29 March 2026), [[ग्रान कॅनेरिया विमानतळ|ग्रान कॅनेरिया]] (begins 29 March 2026), [[हुर्घादा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हुर्घादा]] (begins 12 February 2027),<ref name="TTG Media-2025">{{cite web | title=Jet2 puts first winter programme on sale at new Gatwick base after 'truly phenomenal response' to launch | website=TTG Media | date=18 December 2025 | url=https://www.ttgmedia.com/travel-industry-news/jet2-puts-first-winter-programme-sale-new-gatwick-base-after-truly-phenomenal | access-date=18 December 2025}}</ref> [[लांझारोते विमानतळ|लांझारोते]] (२८ मार्च, २०२६ पासून), [[मालागा विमानतळ|मालागा]] (begins 29 March 2026), [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]] (begins 2 May 2026), [[पाफोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पाफोस]] (begins 30 March 2026), [[शर्म अल शेख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शर्म अल शेख]] (begins 11 February 2027),<ref name="TTG Media-2025"/> [[तेनेरीफ साउथ विमानतळ|तेनेरीफ-साउथ]] (२६ मार्च, २०२६ पासून)<br> '''मोसमी:''' [[अगादिर-अल मासिरा विमानतळ|अगादिर]] (begins 26 October 2026),<ref name="TTG Media-2025"/> [[बुर्गास विमानतळ|बुर्गास]] (begins 2 May 2026), [[चांबेरी विमानतळ|चांबेरी]] (begins 21 December 2026),<ref name="TTG Media-2025"/> [[कोलोन-बॉन विमानतळ|कोलोन-बॉन]] (begins 26 November 2026),<ref name="www.travelweekly.co.uk">{{Cite web|url=https://travelweekly.co.uk/news/jet2-unveils-gatwick-winter-programme-for-202627|title=Jet2 unveils गॅटविक winter programme for 2026-27|website=www.travelweekly.co.uk}}</ref> [[कोर्फु आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोर्फु]] (begins 6 April 2026), [[मदैरा विमानतळ|फुंचाल]] (begins 26 October 2026),<ref name="TTG Media-2025"/> [[ग्डान्स्क लेक वालेंसा विमानतळ|ग्डान्स्क]] (begins 27 November 2026),<ref name="www.travelweekly.co.uk"/> [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा]] (begins 19 December 2026),<ref name="TTG Media-2025"/> [[गिरोना-कोस्ता ब्राव्हा विमानतळ|गिरोना]] (begins 3 May 2026), [[आल्पेस-इझेरे विमानतळ|ग्रेनोबल]] (begins 13 December 2026),<ref name="TTG Media-2025"/> [[हेराक्लियोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियोन]] (begins 30 March 2026), [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]] (begnis 1 May 2026), [[कालामाटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कालामाटा]] (begins 1 July 2026), [[केफालोनिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केफालोनिया]] (begins 1 May 2026), [[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोस]] (begins 6 May 2026), [[ला पाल्मा विमानतळ|ला पाल्मा]] (begins 24 October 2026),<ref name="TTG Media-2025"/> [[मेनोर्का विमानतळ|मेनोर्का]] (begins 1 May 2026), [[नेपल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नेपल्स]] (begins 1 May 2026), [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]] (२७ मार्च, २०२६ पासून), [[अॅक्टियॉन नॅशनल विमानतळ|प्रेवेझा-लेफ्काडा]] (begins 2 May 2026), [[पुला विमानतळ|पुला]] (begins 2 May 2026), [[रेउस विमानतळ|रेउस]] (begins 30 March 2026), [[ऱ्होड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऱ्होड्स]] (begins 3 May 2026), [[साल्त्झबुर्ग विमानतळ|साल्त्झबुर्ग]] (begins 26 December 2026),<ref name="TTG Media-2025"/> [[स्कियाथोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|स्कियाथोस]] (begins 7 July 2026), [[टॅलिन विमानतळ|टॅलिन]] (begins 19 November 2026),<ref>{{cite web | url=https://news.err.ee/1609891478/jet2-launches-winter-2026-flights-from-tallinn-to-leeds-and-london-gatwick | title=Jet2 launches winter 2026 flights from Tallinn to Leeds and London Gatwick}}</ref> [[थेसालोनिकी विमानतळ|थेसालोनिकी]] (begins 30 April 2026), [[तोरिनो विमानतळ|तोरिनो]] (begins 13 December 2026),<ref name="TTG Media-2025"/> [[व्हेरोना व्हियाफ्रांका विमानतळ|व्हेरोना]] (begins 6 May 2026), [[व्हियेना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हियेना]] (begins 19 November 2026),<ref>{{cite web | url=https://www.visahq.com/news/2025-12-20/at/jet2-adds-gatwick-vienna-christmas-market-flights-boosting-uk-austria-capacity/ | title=Jet2 Adds Gatwick–Vienna Christmas-Market Flights, Boosting UK-Austria Capacity | access-date=2026-01-29 | archive-date=2026-01-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260106172743/https://www.visahq.com/news/2025-12-20/at/jet2-adds-gatwick-vienna-christmas-market-flights-boosting-uk-austria-capacity/ | url-status=dead }}</ref> [[झॅकिंथोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|झॅकिंथोस]] (begins 6 May 2026) <!-- -->|[[जेटब्लू]]|'''मोसमी:''' [[लोगन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बॉस्टन]]<ref>{{cite web | last=Brandler | first=Hannah | title=Jetblue launches Gatwick-Boston route | website=Business Traveller | date=6 August 2022 | url=https://www.businesstraveller.com/business-travel/jetblue-launches-gatwick-boston-route/ | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[केन्या एरवेझ]] | [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नैरोबी–जोमो केन्याटा]]<ref>{{cite web | last=Caswell | first=Mark | title=Kenya एरवेझ' Gatwick service to start in July | website=Business Traveller | date=19 March 2025 | url=https://www.businesstraveller.com/business-travel/kenya-airways-gatwick-service-to-start-in-july/ | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[केएम माल्टा एरलाइन्स]] | [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]]<ref>{{Cite web|url=https://timesofmalta.com/articles/view/new-airline-replacing-air-malta-fly-march-31.1058754|title=New airline replacing Air Malta to fly on March 31, 2024|date=2 October 2023|website=Times of Malta|access-date=24 October 2023|archive-date=17 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017065245/https://timesofmalta.com/articles/view/new-airline-replacing-air-malta-fly-march-31.1058754|url-status=live}}</ref> <!-- -->|[[नॉर्स अटलांटिक एरवेझ]]<ref>{{Cite web|url=https://flynorse.com/experience/where-we-fly|title=Norse Atlantic एरवेझ|website=Norse Atlantic एरवेझ|access-date=13 August 2022|archive-date=7 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307185049/https://flynorse.com/experience/where-we-fly|url-status=live}}</ref>|[[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यू यॉर्क-जेएफके]],<ref name="Moffat-2025b">{{cite web | last=Moffat | first=Macaully | title='Landmark' new route launches at Gatwick Airport to 'vibrant' Asian city | website=The Argus | date=28 October 2025 | url=https://www.theargus.co.uk/news/25575333.norse-atlantic-airline-launches-new-gatwick-route-bangkok/ | access-date=3 December 2025}}</ref> [[ओरलँडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ओरलँडो]]<ref name="Moffat-2025b"/> <br/> '''मोसमी:''' [[सुवर्णभूमी विमानतळ|बँगकॉक–सुवर्णभूमी]],<ref>{{cite web|url=https://uknip.co.uk/news/uk/breaking/norse-atlantic-connects-gatwick-with-bangkok-on-new-direct-service/#google_vignette |title=Norse Atlantic Connects Gatwick with Bangkok on New Direct Service |date=22 February 2025}}</ref> [[केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केप टाउन]],<ref>{{cite web|url=https://news.cision.com/norse-atlantic-airways-as/r/norse-atlantic-airways-introduces-new-route-between-london-gatwick-and-cape-town,c3963664|title=Norse Atlantic एरवेझ Introduces New Route Between London Gatwick and केप टाउन|date=8 April 2024}}</ref> [[लॉस एंजेलस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लॉस एंजेलस]]<ref name="Moffat-2025b"/> <!-- -->|[[नॉर्वेजियन एर शटल]]<ref>{{cite web| url=https://www.norwegian.com/uk/destinations/LondonGatwick-Alldestinations?SplitDatesInto=3&CurrencyCode=GBP&IncludeTransit=False| title=Our Destinations| website=Norwegian Air| access-date=16 November 2021| archive-date=22 October 2021| archive-url=https://web.archive.org/web/20211022153618/https://www.norwegian.com/uk/destinations/LondonGatwick-Alldestinations?SplitDatesInto=3&CurrencyCode=GBP&IncludeTransit=False| url-status=live}}</ref>|[[बर्गन विमानतळ फ्लेसलँड|बर्गन]],<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide |title=November 2023|volume=25|issue=5|publisher=OAG Aviation Worldwide Limited|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=122–123}}</ref> [[बिलुंड विमानतळ|बिलुंड]],<ref>{{cite web | url=https://travelweekly.co.uk/news/air/norwegian-air-to-start-gatwick-route-to-home-of-lego | title=Norwegian Air to start Gatwick route to home of Lego }}</ref> [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]],<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide |title=November 2023|volume=25|issue=5|publisher=OAG Aviation Worldwide Limited|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=258–262}}</ref> [[हेलसिंकी विमानतळ|हेलसिंकी]],<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide |title=November 2023|volume=25|issue=5|publisher=OAG Aviation Worldwide Limited|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=427–430}}</ref> [[ऑस्लो विमानतळ गार्डेरमोएन]],<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide |title=November 2023|volume=25|issue=5|publisher=OAG Aviation Worldwide Limited|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=793–797}}</ref> [[स्टॅव्हेंजर विमानतळ|स्टॅव्हेंजर]],<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide |title=November 2023|volume=25|issue=5|publisher=OAG Aviation Worldwide Limited|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=1004–1005}}</ref> [[Stockholm Arlanda विमानतळ|Stockholm–Arlanda]],<ref name="Travel Weekly-2025">{{cite web | title=Norwegian Air releases summer 2026 schedule from UK | website=Travel Weekly | date=31 March 2025 | url=https://travelweekly.co.uk/news/norwegian-air-releases-summer-2026-schedule-from-uk | language=pt | access-date=3 December 2025}}</ref> [[ट्राँडहाइम विमानतळ|ट्राँडहाइम]]<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide |title=November 2023|volume=25|issue=5|publisher=OAG Aviation Worldwide Limited|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=1065–1066}}</ref> <br/> '''मोसमी:''' [[आलेसुंड विमानतळ व्हिग्रा|आलेसुंड]],<ref name="Travel Weekly-2025"/> [[ग्योटेबर्ग लँडव्हेटर विमानतळ|गोथेनबर्ग]],<ref>{{Cite web|url=https://travelweekly.co.uk/news/news/norwegian-air-to-start-gatwick-gothenburg-service|title=Norwegian Air to start Gatwick-Gothenburg service|website=Travel Weekly}}</ref> [[रिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रिगा]],<ref name="Travel Weekly-2025"/> [[रोव्हानीमी विमानतळ|रोव्हानीमी]]<ref>{{cite web|url=https://dfly.no/norwegian-starter-nissefly-fra-london-og-munchen|title=Norwegian starter "nissefly" fra London og München|date=6 May 2024}}</ref> <!-- -->|[[कानोत शार्क]] | [[ताश्केंत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ताश्केंत]]<ref>{{cite web | last=Umarova | first=Nigora | title=Qanot Sharq Launches Regular Flights Between Tashkent and London | website=Kursiv Media Uzbekistan | date=15 November 2025 | url=https://uz.kursiv.media/en/2025-11-15/qanot-sharq-launches-regular-flights-between-tashkent-and-london/ | access-date=15 November 2025}}</ref> <!-- -->|[[कतार एरवेझ]] | [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दोहा]]<ref>{{Cite web|url=https://www.qatarएरवेझ.com/press-releases/en-WW/215175-qatar-airways-to-resume-flights-to-london-gatwick/|title=Qatar एरवेझ to Resume Flights to London Gatwick|website=Qatar एरवेझ}}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <!-- -->|[[रॉयल एर मारोक]] | [[मोहम्मद पाचवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॅसाब्लांका]]<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide|title=Casablanca|date=November 2023|volume=25|issue=5|publisher=OAG Aviation Worldwide Limited|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=194–195}}</ref> <br/> '''मोसमी:''' [[टँजियर इब्न बतूता विमानतळ|टँजियर]]<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide|title=Tangier, Morocco|date=August 2023|volume=25|issue=2|publisher=[[OAG (company)|OAG Aviation Worldwide Limited]]|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=1056}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marokkonu.nl/ram-onthult-uitzonderlijk-zomervluchtschema/|title=RAM onthult "uitzonderlijk" zomervluchtschema|date=27 March 2023|website=MarokkoNU.nl|language=nl|access-date=27 March 2023|archive-date=27 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230327210120/https://www.marokkonu.nl/ram-onthult-uitzonderlijk-zomervluchtschema/|url-status=dead}}</ref> <!-- -->|[[रायनएर]] | [[अलिकांते-एल्चे मिगेल हर्नांदेझ विमानतळ|अलिकांते]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2023">{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide|title=London, UK|date=August 2023|volume=25|issue=2|publisher=[[OAG (company)|OAG Aviation Worldwide Limited]]|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=572–595}}</ref> [[कॉर्क विमानतळ|कॉर्क]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2023"/> [[डब्लिन विमानतळ|डब्लिन]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2023"/> [[शॅनन विमानतळ|शॅनन]]<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2023"/> <!-- -->|[[सौदिया]] | [[किंग अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जेद्दा]],<ref>{{OAGWorldAug2025Ref|title=Jeddah, Saudi Arabia JED|pages=597-600}}</ref> [[निऑम बे विमानतळ|निऑम बे]]<ref>{{cite web | title=Saudia Launches New Neom Bay to London Gatwick Flights | website=Body and Soul International | date=17 January 2025 | url=https://bodyandsoulinternational.com/activities/2835-saudia-launches-new-neom-bay-to-london-gatwick-flights | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[सिंगापूर एरलाइन्स]] | [[चांगी विमानतळ|सिंगापूर]]<ref>{{OAGWorldAug2025Ref|title=Singapore, Singapore SIN|pages=1214-1219}}</ref><ref>{{cite web |title=Singapore एरलाइन्स to launch London Gatwick service |url=https://www.businesstraveller.com/business-travel/2023/12/18/singapore-एरलाइन्स-will-launch-london-gatwick-service/ |website=Business Traveller |date=18 December 2023 }}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <!-- -->|[[स्काय आल्प्स]] | [[बोल्झानो विमानतळ|बोल्झानो]]<ref>{{cite web | url=https://italiavola.com/2024/02/06/skyalps-atterrera-a-londra-gatwick-da-meta-aprile/ | title=SkyAlps atterrera' a Londra Gatwick da meta' aprile | date=6 February 2024 }}</ref> <!-- -->|[[स्काय एक्सप्रेस (ग्रीस)|स्काय एक्सप्रेस]] | [[अॅथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अॅथेन्स]]<ref>{{cite web | title=CAPA | website=News for एरलाइन्स, Airports and the Aviation Industry | date=23 March 2023 | url=https://centreforaviation.com/news/sky-express-moving-अॅथेन्स-service-from-heathrow-to-gatwick-from-apr-2023-1192727 | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[सनएक्सप्रेस]] | [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]],<ref name="u927">{{cite web | last=Software | first=Caria | title=SunExpress opens 2024 in UK, goes for big capacity increase | website=Caria Holidays | date=31 March 2024 | url=https://www.cariaholidays.co.uk/en/news/sunexpress-opens-2024-in-uk-goes-for-big-capacity-increase | access-date=3 December 2025}}</ref> [[इझ्मिर अदनान मेंदेरेस विमानतळ|इझ्मिर]]<ref name="u927"/> <br/>'''मोसमी:''' [[मिलास-बोद्रुम विमानतळ|बोद्रुम]] (begins 4 May 2026),<ref>{{cite web |url=https://herdemaviation.com/sunexpressten-2026-yazinda-londra-ve-manchester-hamlesi/ |title=SunExpress'ten 2026 Yazında Londra ve Manchester Hamlesi |date=26 May 2025 }}</ref> [[डालामान विमानतळ|डालामान]]<ref name="u927"/> <!-- -->|{{nowrap|[[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]]}}|[[झ्युरिक विमानतळ|झ्युरिक]]<ref>{{cite web | last=Gill"] | first=["Rob | title=Swiss to extend new summer services into winter season | website=Business Travel News Europe | date=28 May 2024 | url=https://www.businesstravelnewseurope.com/Air-Travel/Swiss-to-extend-new-summer-services-into-winter-season | access-date=3 December 2025}}</ref> <br/> '''मोसमी:''' [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा]]<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide|title=Geneva, Switzerland|date=February 2023|volume=24|issue=8|publisher=[[OAG (company)|OAG Aviation Worldwide Limited]]|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=318–323}}</ref> <!-- -->|[[टॅप एर पोर्तुगाल]] | [[लिस्बोआ विमानतळ|लिस्बन]],<ref name="Orban-2017">{{cite web | last=Orban | first=André | title=TAP serves three airports in London: the City Airport joins Heathrow and Gatwick | website=Aviation24.be | date=31 October 2017 | url=https://www.aviation24.be/एरलाइन्स/tap-portugal/tap-serves-three-airports-london-city-airport-joins-heathrow-gatwick/ | access-date=3 December 2025}}</ref> [[पोर्तो विमानतळ|पोर्तो]]<ref name="Orban-2017"/> <!-- -->|[[टीयूआय एरवेझ]] | [[अगादिर-अल मासिरा विमानतळ|अगादिर]],<ref name="TUItimetable">{{cite web| url=https://www.tui.co.uk/flight/timetable| title=Flight Timetable| website=TUI| language=en-GB}}</ref> [[अॅरिस्टिडेस परेरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बोआ व्हिस्ता]],<ref name="Nath-20240403">{{Cite web|url=https://www.traveldailymedia.com/tui-uk-bolsters-summer-2025-flying-programme-with-focus-on-choice-and-flexibility/|title=TUI UK bolsters summer 2025 flying programme with focus on choice and flexibility|first=Kanchan|last=Nath|date=3 April 2024}}</ref> [[कान्कुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कान्कुन]],<ref name="TUItimetable"/> [[एनफिधा-हामामेट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एनफिधा-हामामेट]],<ref name="TUItimetable"/> [[फुएर्तेव्हेंतुरा विमानतळ|फुएर्तेव्हेंतुरा]],<ref name="TUItimetable"/> [[ग्रान कॅनेरिया विमानतळ|ग्रान कॅनेरिया]],<ref name="TUItimetable"/> [[हुर्घादा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हुर्घादा]],<ref name="TUItimetable"/> [[ला पाल्मा विमानतळ|ला पाल्मा]],<ref name="Nath-20240403"/> [[लांझारोते विमानतळ|लांझारोते]],<ref name="TUItimetable"/> [[माराकेश मेनारा विमानतळ|माराकेश]],<ref name="TUItimetable"/> [[सँग्स्टर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माँटेगो बे]],<ref>{{Cite web|url=https://www.loopnews.com/content/tui-to-re-start-flights-from-uk-to-jamaica/|title=TUI to re-start flights from UK to Jamaica|website=Loop News}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[पुंता काना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पुंता काना]],<ref name="TUItimetable"/> [[Amílcar Cabral आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|Sal]],<ref name="TUItimetable"/> [[शर्म अल शेख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शर्म अल शेख]],<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-scotland-business-50644381|title=Tui to reintroduce Scotland to Sharm el-Sheikh flights|date=3 December 2019|via=www.bbc.co.uk}}</ref> [[तेनेरीफ साउथ विमानतळ|तेनेरीफ-साउथ]]<ref name="TUItimetable"/> <br/> '''मोसमी:''' [[अलिकांते-एल्चे मिगेल हर्नांदेझ विमानतळ|अलिकांते]],<ref name="TUItimetable"/> [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]],<ref name="TUItimetable"/> [[बांजुल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बांजुल]],<ref>{{Cite web|url=https://thepoint.gm/africa/gambia/headlines/tourism-season-maiden-flights-kick-start-in-october|title=Tourism season maiden flights kick-start in October - The Point|website=thepoint.gm}}</ref> [[ग्रँटली अॅडम्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बार्बाडोस]],<ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/barbados-cheap-flight-discount-tui-caribbean-bridgetown-last-minute-a9287326.html|title=How to fly to बार्बाडोस for £269 return|date=16 January 2020|newspaper=The Independent}}</ref> [[बुडापेश्त फेरेंत लिश्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुडापेश्त]],<ref>{{cite web |url=https://travelweekly.co.uk/articles/477037/tui-river-cruises-unveils-summer-2024-programme |title=Tui River Cruises unveils summer 2024 programme |access-date=15 December 2022 |archive-date=15 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215112141/https://travelweekly.co.uk/articles/477037/tui-river-cruises-unveils-summer-2024-programme |url-status=live}}</ref> [[बुर्गास विमानतळ|बुर्गास]],<ref name="TUItimetable"/> [[चांबेरी विमानतळ|चांबेरी]],<ref name="TUItimetable"/> [[चानिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चानिया]],<ref name="TUItimetable"/> [[कोर्फु आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोर्फु]],<ref name="TUItimetable"/> [[ब्लेझ दियान्ये आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डकार–दियासृ]],<ref name="TUItimetable"/> [[डालामान विमानतळ|डालामान]],<ref name="TUItimetable"/> [[दुब्रोव्निक विमानतळ|दुब्रोव्निक]],<ref name="TUItimetable"/> [[ड्युसेलडोर्फ विमानतळ|ड्युसेलडोर्फ]],<ref name="TUItimetable"/> [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा]],<ref name="TUItimetable"/> [[गिरोना-कोस्ता ब्राव्हा विमानतळ|गिरोना]],<ref>{{Cite web|url=https://www.catalannews.com/discover-catalonia/item/girona-airport-gets-nine-additional-summer-destinations|title=Girona airport gets nine additional summer destinations|date=10 May 2024|website=www.catalannews.com}}</ref> [[मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|गोवा-मोपा]],<ref name="TUItimetable"/> [[हेराक्लियोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियोन]],<ref name="TUItimetable"/> [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]],<ref name="TUItimetable"/> [[इन्सब्रुक विमानतळ|इन्सब्रुक]],<ref name="TUItimetable"/> [[Ivalo विमानतळ|Ivalo]],<ref name="TUItimetable"/> [[हेरेझ विमानतळ|हेरेझ दि ला फ्रंतेरा]],<ref name="Nath-20240403"/> [[केफालोनिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|केफालोनिया]],<ref name="TUItimetable"/> [[Kittilä विमानतळ|Kittilä]],<ref>{{Cite web|url=https://travelgossip.co.uk/latestnews/tui-puts-2026-lapland-day-trips-on-sale/|title=TUI puts 2026 Lapland day trips on sale}}</ref> [[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोस]],<ref name="TUItimetable"/> [[कूसामो विमानतळ|कूसामो]],<ref name="TUItimetable"/> [[La Romana आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|La Romana]],<ref>{{Cite web|url=https://travelweekly.co.uk/destinations/twin-dual-stop-caribbean-flights|title=A new airline and more direct routes – what's in store for UK to Caribbean flights?|website=Travel Weekly}}</ref> [[लामेझिया तेर्मे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लामेझिया तेर्मे]],<ref name="Nath-20240403"/> [[लार्नाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लार्नाका]],<ref name="TUItimetable"/> [[लुक्सोर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लुक्सोर]],<ref name="TUItimetable"/> [[मालागा विमानतळ|मालागा]],<ref name="TUItimetable"/> [[मार्सा आलम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मार्सा आलम]],<ref name="TUItimetable"/> [[मेलबोर्न-ओरलँडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मेलबोर्न-ओरलँडो]],<ref name="Nath-20240403"/> [[मेनोर्का विमानतळ|मेनोर्का]],<ref name="TUItimetable"/> [[नेपल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नेपल्स]],<ref name="TUItimetable"/> [[ओह्रिड सेंट पॉल द अपॉसल विमानतळ|ओह्रिड]] (resumes 27 May 2026),<ref>{{cite web | url=https://www.exyuaviation.com/2024/12/tui-returning-to-ohrid-in-2026.html | title=TUI returning Ohrid route in 2026 | date=31 December 2024 }}</ref> [[ओल्बिया कोस्ता स्मेराल्दा विमानतळ|ओल्बिया]],<ref>{{Cite web|url=https://ukaviation.news/new-tui-airways-uk-summer-2018-routes/|title=New TUI एरवेझ UK Summer 2018 Routes|first=Rhys|last=Hutchings|date=22 December 2017}}</ref> [[ऑस्लो विमानतळ गार्डेरमोएन|ऑस्लो]],<ref name="TUItimetable"/> [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]],<ref name="TUItimetable"/> [[पाफोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|पाफोस]],<ref name="TUItimetable"/> [[फुकेट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फुकेट]],<ref>{{Cite web|url=https://travelweekly.co.uk/news/tui-expands-winter-holiday-options-with-early-release-of-2026-27-programme|title=Tui expands winter holiday options with early release of 2026-27 programme|website=Travel Weekly}}</ref> [[रेउस विमानतळ|रेउस]],<ref name="Nath-20240403"/> [[केफ्लाविक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रेक्याविक–केफ्लाविक]],<ref>{{Cite web|url=https://www.aviation24.be/airlines/tui-aviation/thomson-एरवेझ/a-tui-airways-boeing-737-max-8-is-named-reykjavik-during-a-ceremony-at-keflavik-airport/|title=A TUI एरवेझ Boeing 737 MAX 8 is named "Reykjavik" during a ceremony at केफ्लाविक विमानतळ|first=André|last=Orban|date=21 December 2023}}</ref> [[ऱ्होड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ऱ्होड्स]],<ref name="TUItimetable"/> [[रोव्हानीमी विमानतळ|रोव्हानीमी]],<ref name="TUItimetable"/> [[सालेन-स्कँडिनेव्हियन माउंटन्स विमानतळ|सालेन-ट्रिसिल]],<ref>{{cite web|url=https://scandinavianmountains.se/en/about-us/news/|title=Crystal Ski Holidays, part of TUI, launches ski trips with direct flights from London Gatwick to Sälen Trysil|website=scandinavianmountains.se|access-date=25 September 2024}}</ref> [[साल्त्झबुर्ग विमानतळ|साल्त्झबुर्ग]],<ref name="TUItimetable"/> [[सामोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सामोस]],<ref name="Nath-20240403"/> [[स्कियाथोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|स्कियाथोस]],<ref>{{Cite web |url=https://news.gtp.gr/2024/11/06/wtm-london-skiathos-strengthens-airline-connections-for-2025/ |title=WTM London: Skiathos Strengthens Airline Connections for 2025 &#124; GTP Headlines |work=GTP Headlines |date=6 November 2024 }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[व्हासिल लेव्स्की सोफिया विमानतळ|सोफिया]],<ref>{{cite web |title=TUI announces brand new Newcastle to Sofia flights for winter 2026 season |date=25 June 2025 |url=https://www.newcastleworld.com/community/tui-announces-brand-new-newcastle-to-sofia-flights-for-winter-2026-season-5195128}}</ref> [[स्प्लिट विमानतळ|स्प्लिट]],<ref name="TUItimetable"/> [[थेसालोनिकी विमानतळ|थेसालोनिकी]],<ref name="TUItimetable"/> [[तूलूझ-ब्लान्याक विमानतळ|तूलूझ]],<ref name="TUItimetable"/> [[तोरिनो विमानतळ|तोरिनो]],<ref name="TUItimetable"/> [[व्हेरोना व्हियाफ्रांका विमानतळ|व्हेरोना]],<ref name="TUItimetable"/> [[व्हियेना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हियेना]] (begins 22 November 2026),<ref name="TUItimetable"/> [[Zakynthos आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|Zakynthos]]<ref name="TUItimetable"/> <!-- -->|[[ट्युनिसएर]] | [[ट्युनिस-कार्थेज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ट्युनिस]]<ref>{{cite web | title=Tunisia: Tunisair operates 4 weekly flights to Heathrow, 2 to Gatwick | website=African Manager | date=5 July 2024 | url=https://en.africanmanager.com/tunisia-tunisair-operates-4-weekly-flights-to-heathrow-2-to-gatwick/ | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[टर्किश एरलाइन्स]] | [[इस्तंबूल विमानतळ|इस्तंबूल]]<ref>{{cite web | last=Caswell | first=Mark | title=Turkish एरलाइन्स adds flights from Birmingham, Dublin, एडिनबरा, Gatwick, Heathrow and Manchester | website=Business Traveller | date=10 June 2025 | url=https://www.businesstraveller.com/business-travel/turkish-एरलाइन्स-adds-flights-from-birmingham-dublin-एडिनबरा-gatwick-heathrow-and-manchester/ | access-date=3 December 2025 }}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <!-- -->|[[तुर्कमेनिस्तान एरलाइन्स]] | [[अश्गाबात आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अश्गाबात]]<ref>{{cite web | title=Instead of Heathrow, the "Turkmenistan" एरलाइन्स plane will land at Gatwick | website=Turkmenportal | date=3 December 2025 | url=https://turkmenportal.com/en/news/75236 | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[युगांडा एरलाइन्स]] | [[एंटेबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एंटेबे]]<ref>{{cite web |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/uganda-एरलाइन्स-launches-london-gatwick-route-4972076 |title=Uganda एरलाइन्स launches London Gatwick route |newspaper=[[डेली मॉनिटर]] |date=20 March 2025 |access-date=20 March 2025 |author=Anthony Wesaka |location=Kampala}}</ref> <!-- -->|[[उझबेकिस्तान एरवेझ]] | [[ताश्केंत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ताश्केंत]]<ref>{{cite web | last=Gill"] | first=["Rob | title=Uzbekistan एरवेझ to introduce new route from Gatwick | website=Business Travel News Europe | date=12 March 2024 | url=https://www.businesstravelnewseurope.com/Air-Travel/Uzbekistan-airways-to-introduce-new-route-from-Gatwick | access-date=3 December 2025}}</ref> <!-- -->|[[व्हुएलिंग]] | [[अलिकांते-एल्चे मिगेल हर्नांदेझ विमानतळ|अलिकांते]],<ref name="Casey-2022">{{cite web | last=Casey | first=David | title=Vueling To Open London Gatwick Base | website=Aviation Week Network | date=20 January 2022 | url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/vueling-open-london-gatwick-base-0 | access-date=3 December 2025}}</ref> [[आस्तुरियास विमानतळ|आस्तुरियास]],<ref name="Casey-2022"/> [[जोसेप तारादेयास बार्सेलोना-एल प्रात विमानतळ|बार्सेलोना-एल प्रात]],<ref name="Casey-2022"/> [[बिल्बाओ विमानतळ|बिल्बाओ]],<ref name="Casey-2022"/> [[फिरेंझे विमानतळ|फिरेंझे]],<ref name="Casey-2022"/> [[मालागा विमानतळ|मालागा]],<ref name="Casey-2022"/> [[पॅरिस-ओर्ली विमानतळ|पॅरिस-ओर्ली]],<ref name="Casey-2022"/> [[सांतियागो-रोसालिया दि कास्त्रो विमानतळ|सांतियागो दि कॉम्पोस्तेला]],<ref name="Casey-2022"/> [[सेव्हिया विमानतळ|सेव्हिया]],<ref name="Casey-2022"/> [[व्हालेन्सिया विमानतळ|व्हालेन्सिया]]<ref name="Casey-2022"/> <!-- -->|[[वेस्टजेट]]|'''मोसमी:''' [[हॅलिफॅक्स स्टॅनफील्ड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हॅलिफॅक्स]],<ref>{{OAGWorldJuly2025Ref|title=Halifax, NS, Canada YHZ|pages=456-457}}</ref> [[सेंट जॉन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सेंट जॉन्स]]<ref>{{OAGWorldJuly2025Ref|title=सेंट जॉन्स, NL, Canada YYT|pages=996-996}}</ref> <!-- -->|[[विझ्झ एर]] | [[बुडापेश्त फेरेंत लिश्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुडापेश्त]],<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Budapest, Hungary BUD|pages=186-188}}</ref> [[फॅरो विमानतळ|फॅरो]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025"/> [[इस्तंबूल विमानतळ|इस्तंबूल]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025"/> [[किंग अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जेद्दा]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025"/><ref>{{cite web |title=Wizz Air is to start serving Jeddah in Saudi Arabia from Gatwick|url=https://travelweekly.co.uk/news/air/wizz-air-to-start-saudi-service-from-gatwick|website=travelweekly|access-date=9 September 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=Wizz Air to base first ever A321XLR at Gatwick for launch of direct Jeddah route|url=https://airlinergs.com/wizz-air-to-base-first-ever-a321xlr-at-gatwick-for-launch-of-direct-jeddah-route/|website=airlinergs|access-date=9 September 2024|archive-date=2025-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20251112065456/https://airlinergs.com/wizz-air-to-base-first-ever-a321xlr-at-gatwick-for-launch-of-direct-jeddah-route/|url-status=dead}}</ref> [[क्राकूफ जॉन पॉल दुसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्राकूफ]],<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Krakow, Poland KRK|pages=557-559}}</ref> [[लार्नाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लार्नाका]],<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Larnaca, Cyprus LCA|pages=579-580}}</ref> [[मालागा विमानतळ|मालागा]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025"/> [[माराकेश मेनारा विमानतळ|माराकेश]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025"/> [[प्रिन्स मोहम्मद बिन अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मदीना]],<ref name="Wizz Air adds second Saudi destination to Gatwick network">{{cite web | url=https://travelweekly.co.uk/news/air/wizz-air-adds-second-saudi-destination-to-gatwick-network | title=Wizz Air adds second Saudi destination to Gatwick network }}</ref> [[वाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग|प्राग]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025"/><ref>{{cite web |url=https://travelweekly.co.uk/news/air/wizz-air-adds-prague-and-hurghada-to-gatwick-network |title=Wizz Air adds Prague and Hurghada to Gatwick network |access-date=25 May 2023 |archive-date=2 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230602150021/https://travelweekly.co.uk/news/air/wizz-air-adds-prague-and-hurghada-to-gatwick-network |url-status=live}}</ref> [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]],<ref>{{cite web | last=McNeill | first=Linsey | title=Wizz announces 14 new routes from Gatwick | website=Travel Gossip - Home | date=20 June 2025 | url=https://travelgossip.co.uk/latestnews/wizz-announces-14-new-routes-from-gatwick/ | access-date=16 November 2025}}</ref> [[व्हालेन्सिया विमानतळ|व्हालेन्सिया]] (begins 30 March 2026),<ref>{{cite web | last=Italiavola | first=Pubblicato da | title=Nuova rotta Wizz Air in vendita | website=Italiavola &amp; Travel | date=11 December 2025 | url=https://italiavola.com/2025/12/11/nuova-rotta-wizz-air-in-vendita/ | language=it | access-date=12 December 2025}}</ref> [[वर्झावा चॉपिन विमानतळ|वर्झावा चॉपिन]],<ref name="Wizz Air adds second Saudi destination to Gatwick network"/> [[रॉक्लॉ विमानतळ|रॉक्लॉ]]<ref>{{Cite web|url=https://travelweekly.co.uk/news/news/wizz-air-confirms-new-polish-connection-from-gatwick|title=Wizz Air confirms new Polish connection from Gatwick|website=Travel Weekly}}</ref> <br/> '''मोसमी:''' [[अंताल्या विमानतळ|अंताल्या]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025">{{OAGWorldMay2025Ref|title=London, UK LON|pages=609-633}}</ref> [[कातानिया-फाँतानारोसा विमानतळ|कातानिया]],<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Catania, Italy CTA|pages=216-218}}</ref> [[डालामान विमानतळ|डालामान]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025"/> [[आल्पेस-इझेरे विमानतळ|ग्रेनोबल]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025"/> [[ल्यों-सें-एक्झुपेरी विमानतळ|ल्यों]],<ref>{{Cite web|url=https://www.sussexexpress.co.uk/business/wizz-air-launches-new-मोसमी-route-from-gatwick-airport-to-lyon-3904483|title=Wizz Air launches new मोसमी route from Gatwick Airport to Lyon|date=3 November 2022 }}</ref> [[पॉद्गोरिका विमानतळ|पॉद्गोरिका]],<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025"/> [[शर्म अल शेख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शर्म अल शेख]],<ref>{{Cite journal|author=<!-- not stated -->|journal=OAG Flight Guide Worldwide|title=Sharm el-Sheikh, Egypt|date=February 2023|volume=24|issue=8|publisher=[[OAG (company)|OAG Aviation Worldwide Limited]]|publication-place=लुटॉन, युनायटेड किंग्डम|issn=1466-8718|language=en|pages=828}}</ref> [[तिराना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ नेने तेरेझा|तिराना]],<ref>{{Cite web|url=https://www.gbnews.com/travel/wizz-air-albania-tirana-new-routes|title=Wizz Air launches new route from the UK to the 'Maldives of Europe' with flights from £19.99|website=www.gbnews.com}}</ref> [[व्हार्ना विमानतळ|व्हार्ना]]<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025"/><ref>{{cite web |url=https://www.travelandtourworld.com/news/article/wizz-air-launches-new-direct-flight-from-london-gatwick-to-varna-bulgaria/ |title=Wizz Air Launches New Direct Flight from London Gatwick to Varna, Bulgaria - Travel and Tour World |date=14 May 2024 }}</ref> <!-- --> }} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [http://www.gatwickairport.com/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120626050308/http://www.gatwickairport.com/ |date=2012-06-26 }} {{कॉमन्स वर्ग|London Gatwick Airport|{{लेखनाव}}}} [[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानतळ]] [[वर्ग:लंडनमधील इमारती व वास्तू]] [[वर्ग:लंडनमधील विमानतळ]] 61khukhcieqs3lqlbr21m75g99nb9aq 4 179533 2691478 2689672 2026-06-28T07:51:07Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2691478 wikitext text/x-wiki '''[[विकिपीडिया:मुखपृष्ठ अलीकडील मृत्यू|अलीकडील मृत्यू]]''' : {{*}} [[आनंद नाडकर्णी]] (१५ मे, २०२६), {{*}} [[भुवनचंद्र खंडुरी]] (१९ मे, २०२६), {{*}} [[शिरीन रत्नागर]] (२६ मे, २०२६), {{*}} [[बशीर बद्र]] (२८ मे, २०२६), {{*}} [[सुमन कल्याणपूर]] (३१ मे, २०२६), {{*}} [[पहलाज निहलानी]] (४ जून, २०२६), {{*}} [[अनंतराव थोपटे]] (४ जून, २०२६), {{*}} [[रबिलाल टुडू]] (४ जून, २०२६), {{*}} [[सुभाष सी. कश्यप]] (४ जून, २०२६), {{*}} [[भारतीराजा]] (१० जून, २०२६), {{*}} [[प्रसाद सावकार]] (१७ जून, २०२६), {{*}} [[के. भाग्यराज]] (२७ जून, २०२६) <noinclude> [[वर्ग:विकिपीडिया निर्वाह]] [[वर्ग:मुखपृष्ठ]] </noinclude> jbwnbz7fiax726bysrny4u74y0wq33c 4 196790 2691409 2691345 2026-06-27T16:00:32Z Nimmzo 184502 /* एकक चाचणी */ Principle of unit testing framework in Debug console 2691409 wikitext text/x-wiki '''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे. == लुआ मधील "नमस्कार, जगा!" == लुआचा स्रोत-सूचक हा <code>विभाग:</code> (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., <code>विभाग:</code>Bananas).<br /> हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> असा संकेत देऊन. काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही. # तुमचे युजर पान संपादित करा. # खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li><code>झलक पहा</code> वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li> <code>रद्द करा</code> वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर <code>Leave</code> वर क्लिक करा.</li> <li>तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.</li> </ol> == डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा == लुआ Scribunto <code>डिबग संचालक</code> हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे. # [[विभाग:Yesno]] या पानावर <code>View source</code> वर क्लिक करा. # पानाच्या तळाशी जा आणि <code>डिबग संचालक</code> हा विभाग शोधा. # <span style="color:#86888c;">करड्या</span> इनपुट बॉक्समध्ये (<code>स्वच्छ करा</code> बटणाच्या वर) <syntaxhighlight lang="lua" inline>-- टिप्पणी</syntaxhighlight> आणि कॉल (<syntaxhighlight lang="lua" inline>print()</syntaxhighlight>) पेस्ट करा. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[लुआमधील तुमचा पहिला “नमस्कार, जगा!” प्रोग्राम]]-- print("स्वागत आहे, " .. _VERSION .. "!") -- `..` वापरून लुआ आवृत्ती _VERSION एकत्र करा </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>दोन लुआ कमांड''स'' चालवण्यासाठी एकदा {{key press|Enter}} दाबा.</li> <li>लुआ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> कमांड ओळीखाली निकाल दिसेल:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> स्वागत आहे, Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>आधीच्या लुआ कमांड्समधून फिरण्यासाठी {{key press|Up}} <code>वरचा बाण</code> दाबा.</li> <li>पर्यायीपणे, ''फक्त'' <code>डिबग संचालक</code> साफ करण्यासाठी <code>रद्द करा</code> वर क्लिक करा; वरचा लुआ एडिटर '''ब'''दललेला राहील.</li> </ol> ; HTML जनरेटर डिबग संचालकात डिबग संचालकातील <code>विभाग:</code>Bananas मध्ये <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ही फंक्शन कॉल करा: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHello = require('विभाग:Bananas') -- डिबग संचालकात मॉड्यूल लोड करा local frame = mw.getCurrentFrame() print(modHello.hello(frame)) -- "नमस्कार, जगा!" दाखवा </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Hello World! </syntaxhighlight></blockquote> ; ओळख फंक्शन <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('विभाग:Yesno') -- #if yesno मग त्याचे इनपुट पॅरामीटर परत करते print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'ना')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('no'), "हो", 'no')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes no </syntaxhighlight></blockquote> # '''ब'''दललेले न राहिलेले संरक्षित <code>विभाग:</code>Yesno बंद करा. == विभाग उद्युक्त करणे == '''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Ustring library|mw.ustring]]''' या फंक्शन्स वापरणे, [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#String library|string]] यांच्यापेक्षा अधिक योग्य आहे. [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- 'mr' standing for Marathi local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- मराठी local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang print(("content_lang: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> content_lang: 'mr'. Lang: "मराठी" Mw.ustring.len = 5 String.len = 15 Sharp = 15 </syntaxhighlight></blockquote> == उदाहरणादाखलचे विभाग == तुमचे युजर पान संपादित करा. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{Roman|2026}} # {{#invoke:Roman|Numeral|2000}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{Roman|2026}} # {{#invoke:Roman|Numeral|2000}} </blockquote> [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local modRoman = require("विभाग:Roman") print("१. "..modRoman.Numeral({2026})) local frame = mw.getCurrentFrame(); frame.args = {"2000"} print("२. " .. modRoman.Numeral(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> १. MMXXVI २. MM </syntaxhighlight></blockquote> ==लेखनाची विनंती== ==इतिहास== ==लुआ बद्दल== == एकक चाचणी == युनिट चाचणी फ्रेमवर्क संपादकाला दिलेल्या इनपुट्सच्या संचासह मॉड्यूल चालवण्याची आणि अपेक्षित आउटपुट तयार झाले आहेत याची पडताळणी करण्याची सुविधा देते. स्क्रिप्टमध्ये बदलांमुळे नवीन समस्या उद्भवल्या आहेत किंवा जुन्या समस्या पुन्हा समोर आल्या आहेत हे जलद ओळखण्यासाठी ती उपयुक्त ठरते. [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy> local self = { preprocess_equals = function(_, wikitext, expected) local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext) print('"' .. expected .. '": अपेक्षित') -- Expected print('"' .. got .. '": प्रत्यक्ष') -- Actual return got == expected end } -- `:` ⧼colon-separator⧽ print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')) -- `.` ⧼dot-separator⧽ print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13> "Hello, world!": अपेक्षित "Hello, world!": प्रत्यक्ष true "Hello, world!": अपेक्षित "Hello, world!": प्रत्यक्ष true </syntaxhighlight></blockquote> ==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा== ==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी== ==हेही बघा== ==नोंदी== {{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}} qgyklub4udyqgwhifxkcu1g7e5j8r5r 2691410 2691409 2026-06-27T16:10:10Z Nimmzo 184502 /* एकक चाचणी */ Running the campaign of [[विभाग:Bananas/testcases]] in your User page. [[विभाग:UnitTests]] generates a full HTML table presenting each test case. See line [[विभाग:UnitTests/config#L-14]] for the localization. 2691410 wikitext text/x-wiki '''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे. == लुआ मधील "नमस्कार, जगा!" == लुआचा स्रोत-सूचक हा <code>विभाग:</code> (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., <code>विभाग:</code>Bananas).<br /> हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> असा संकेत देऊन. काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही. # तुमचे युजर पान संपादित करा. # खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li><code>झलक पहा</code> वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li> <code>रद्द करा</code> वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर <code>Leave</code> वर क्लिक करा.</li> <li>तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.</li> </ol> == डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा == लुआ Scribunto <code>डिबग संचालक</code> हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे. # [[विभाग:Yesno]] या पानावर <code>View source</code> वर क्लिक करा. # पानाच्या तळाशी जा आणि <code>डिबग संचालक</code> हा विभाग शोधा. # <span style="color:#86888c;">करड्या</span> इनपुट बॉक्समध्ये (<code>स्वच्छ करा</code> बटणाच्या वर) <syntaxhighlight lang="lua" inline>-- टिप्पणी</syntaxhighlight> आणि कॉल (<syntaxhighlight lang="lua" inline>print()</syntaxhighlight>) पेस्ट करा. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[लुआमधील तुमचा पहिला “नमस्कार, जगा!” प्रोग्राम]]-- print("स्वागत आहे, " .. _VERSION .. "!") -- `..` वापरून लुआ आवृत्ती _VERSION एकत्र करा </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>दोन लुआ कमांड''स'' चालवण्यासाठी एकदा {{key press|Enter}} दाबा.</li> <li>लुआ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> कमांड ओळीखाली निकाल दिसेल:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> स्वागत आहे, Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>आधीच्या लुआ कमांड्समधून फिरण्यासाठी {{key press|Up}} <code>वरचा बाण</code> दाबा.</li> <li>पर्यायीपणे, ''फक्त'' <code>डिबग संचालक</code> साफ करण्यासाठी <code>रद्द करा</code> वर क्लिक करा; वरचा लुआ एडिटर '''ब'''दललेला राहील.</li> </ol> ; HTML जनरेटर डिबग संचालकात डिबग संचालकातील <code>विभाग:</code>Bananas मध्ये <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ही फंक्शन कॉल करा: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHello = require('विभाग:Bananas') -- डिबग संचालकात मॉड्यूल लोड करा local frame = mw.getCurrentFrame() print(modHello.hello(frame)) -- "नमस्कार, जगा!" दाखवा </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Hello World! </syntaxhighlight></blockquote> ; ओळख फंक्शन <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('विभाग:Yesno') -- #if yesno मग त्याचे इनपुट पॅरामीटर परत करते print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'ना')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('no'), "हो", 'no')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes no </syntaxhighlight></blockquote> # '''ब'''दललेले न राहिलेले संरक्षित <code>विभाग:</code>Yesno बंद करा. == विभाग उद्युक्त करणे == '''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Ustring library|mw.ustring]]''' या फंक्शन्स वापरणे, [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#String library|string]] यांच्यापेक्षा अधिक योग्य आहे. [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- 'mr' standing for Marathi local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- मराठी local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang print(("content_lang: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> content_lang: 'mr'. Lang: "मराठी" Mw.ustring.len = 5 String.len = 15 Sharp = 15 </syntaxhighlight></blockquote> == उदाहरणादाखलचे विभाग == तुमचे युजर पान संपादित करा. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{Roman|2026}} # {{#invoke:Roman|Numeral|2000}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{Roman|2026}} # {{#invoke:Roman|Numeral|2000}} </blockquote> [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local modRoman = require("विभाग:Roman") print("१. "..modRoman.Numeral({2026})) local frame = mw.getCurrentFrame(); frame.args = {"2000"} print("२. " .. modRoman.Numeral(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> १. MMXXVI २. MM </syntaxhighlight></blockquote> ==लेखनाची विनंती== ==इतिहास== ==लुआ बद्दल== == एकक चाचणी == युनिट चाचणी फ्रेमवर्क संपादकाला दिलेल्या इनपुट्सच्या संचासह मॉड्यूल चालवण्याची आणि अपेक्षित आउटपुट तयार झाले आहेत याची पडताळणी करण्याची सुविधा देते. स्क्रिप्टमध्ये बदलांमुळे नवीन समस्या उद्भवल्या आहेत किंवा जुन्या समस्या पुन्हा समोर आल्या आहेत हे जलद ओळखण्यासाठी ती उपयुक्त ठरते. [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy> local self = { preprocess_equals = function(_, wikitext, expected) local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext) print('"' .. expected .. '": अपेक्षित') -- Expected print('"' .. got .. '": प्रत्यक्ष') -- Actual return got == expected end } -- `:` ⧼colon-separator⧽ print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')) -- `.` ⧼dot-separator⧽ print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13> "Hello, world!": अपेक्षित "Hello, world!": प्रत्यक्ष true "Hello, world!": अपेक्षित "Hello, world!": प्रत्यक्ष true </syntaxhighlight></blockquote> परंपरेनुसार, [[विभाग:Bananas]] सारख्या मॉड्यूलसाठीच्या युनिट चाचण्या [[विभाग:Bananas/testcases]] मध्ये ठेवतात (💾), आणि त्या [[विभाग चर्चा:Bananas/testcases]] वर चालवल्या जातात. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=9 copy> --[[विभाग:Bananas/testcases]]-- local p = require('विभाग:UnitTests') function p:test_hello() -- [[विभाग:Bananas]] साठी युनिट चाचण्या. self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!') end return p </syntaxhighlight></blockquote> तुमचे युजर पान संपादित करा. <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}} </blockquote> ==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा== ==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी== ==हेही बघा== ==नोंदी== {{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}} 7eky87kq8lije8wvze6vzp2t7ai225c 2691414 2691410 2026-06-27T16:20:09Z Nimmzo 184502 /* एकक चाचणी */ Running the campaign of [[विभाग:Bananas/testcases]] in Debug console for the HTML tags 2691414 wikitext text/x-wiki '''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे. == लुआ मधील "नमस्कार, जगा!" == लुआचा स्रोत-सूचक हा <code>विभाग:</code> (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., <code>विभाग:</code>Bananas).<br /> हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> असा संकेत देऊन. काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही. # तुमचे युजर पान संपादित करा. # खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li><code>झलक पहा</code> वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li> <code>रद्द करा</code> वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर <code>Leave</code> वर क्लिक करा.</li> <li>तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.</li> </ol> == डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा == लुआ Scribunto <code>डिबग संचालक</code> हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे. # [[विभाग:Yesno]] या पानावर <code>View source</code> वर क्लिक करा. # पानाच्या तळाशी जा आणि <code>डिबग संचालक</code> हा विभाग शोधा. # <span style="color:#86888c;">करड्या</span> इनपुट बॉक्समध्ये (<code>स्वच्छ करा</code> बटणाच्या वर) <syntaxhighlight lang="lua" inline>-- टिप्पणी</syntaxhighlight> आणि कॉल (<syntaxhighlight lang="lua" inline>print()</syntaxhighlight>) पेस्ट करा. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[लुआमधील तुमचा पहिला “नमस्कार, जगा!” प्रोग्राम]]-- print("स्वागत आहे, " .. _VERSION .. "!") -- `..` वापरून लुआ आवृत्ती _VERSION एकत्र करा </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>दोन लुआ कमांड''स'' चालवण्यासाठी एकदा {{key press|Enter}} दाबा.</li> <li>लुआ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> कमांड ओळीखाली निकाल दिसेल:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> स्वागत आहे, Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>आधीच्या लुआ कमांड्समधून फिरण्यासाठी {{key press|Up}} <code>वरचा बाण</code> दाबा.</li> <li>पर्यायीपणे, ''फक्त'' <code>डिबग संचालक</code> साफ करण्यासाठी <code>रद्द करा</code> वर क्लिक करा; वरचा लुआ एडिटर '''ब'''दललेला राहील.</li> </ol> ; HTML जनरेटर डिबग संचालकात डिबग संचालकातील <code>विभाग:</code>Bananas मध्ये <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ही फंक्शन कॉल करा: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHello = require('विभाग:Bananas') -- डिबग संचालकात मॉड्यूल लोड करा local frame = mw.getCurrentFrame() print(modHello.hello(frame)) -- "नमस्कार, जगा!" दाखवा </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Hello World! </syntaxhighlight></blockquote> ; ओळख फंक्शन <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('विभाग:Yesno') -- #if yesno मग त्याचे इनपुट पॅरामीटर परत करते print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'ना')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('no'), "हो", 'no')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes no </syntaxhighlight></blockquote> # '''ब'''दललेले न राहिलेले संरक्षित <code>विभाग:</code>Yesno बंद करा. == विभाग उद्युक्त करणे == '''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Ustring library|mw.ustring]]''' या फंक्शन्स वापरणे, [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#String library|string]] यांच्यापेक्षा अधिक योग्य आहे. [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- 'mr' standing for Marathi local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- मराठी local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang print(("content_lang: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> content_lang: 'mr'. Lang: "मराठी" Mw.ustring.len = 5 String.len = 15 Sharp = 15 </syntaxhighlight></blockquote> == उदाहरणादाखलचे विभाग == तुमचे युजर पान संपादित करा. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{Roman|2026}} # {{#invoke:Roman|Numeral|2000}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{Roman|2026}} # {{#invoke:Roman|Numeral|2000}} </blockquote> [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local modRoman = require("विभाग:Roman") print("१. "..modRoman.Numeral({2026})) local frame = mw.getCurrentFrame(); frame.args = {"2000"} print("२. " .. modRoman.Numeral(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> १. MMXXVI २. MM </syntaxhighlight></blockquote> ==लेखनाची विनंती== ==इतिहास== ==लुआ बद्दल== == एकक चाचणी == युनिट चाचणी फ्रेमवर्क संपादकाला दिलेल्या इनपुट्सच्या संचासह मॉड्यूल चालवण्याची आणि अपेक्षित आउटपुट तयार झाले आहेत याची पडताळणी करण्याची सुविधा देते. स्क्रिप्टमध्ये बदलांमुळे नवीन समस्या उद्भवल्या आहेत किंवा जुन्या समस्या पुन्हा समोर आल्या आहेत हे जलद ओळखण्यासाठी ती उपयुक्त ठरते. [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy> local self = { preprocess_equals = function(_, wikitext, expected) local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext) print('"' .. expected .. '": अपेक्षित') -- Expected print('"' .. got .. '": प्रत्यक्ष') -- Actual return got == expected end } -- `:` ⧼colon-separator⧽ print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')) -- `.` ⧼dot-separator⧽ print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13> "Hello, world!": अपेक्षित "Hello, world!": प्रत्यक्ष true "Hello, world!": अपेक्षित "Hello, world!": प्रत्यक्ष true </syntaxhighlight></blockquote> परंपरेनुसार, [[विभाग:Bananas]] सारख्या मॉड्यूलसाठीच्या युनिट चाचण्या [[विभाग:Bananas/testcases]] मध्ये ठेवतात (💾), आणि त्या [[विभाग चर्चा:Bananas/testcases]] वर चालवल्या जातात. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=9 copy> --[[विभाग:Bananas/testcases]]-- local p = require('विभाग:UnitTests') function p:test_hello() -- [[विभाग:Bananas]] साठी युनिट चाचण्या. self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!') end return p </syntaxhighlight></blockquote> तुमचे युजर पान संपादित करा. <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}} </blockquote> [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modTest = require('विभाग:Bananas/testcases') print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame())) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> <b style="color: #008000;">1 पैकी सर्व चाचणी यशस्वी झाल्या.</b> <h2>test_hello</h2> {| class="wikitable unit-tests-result" |+ test_hello ! !! चाचणी !! अपेक्षित !! प्रत्यक्ष |- | [[File:Yes check.svg|20px|link=|alt=&#9745;]]<span style="display:none">Y</span> | &#123;&#123;#invoke:Bananas&#124;hello&#125;&#125; | Hello, world! | Hello, world! |- |} </syntaxhighlight></blockquote> ==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा== ==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी== ==हेही बघा== ==नोंदी== {{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}} qzalv5kv2mzx12oscx51laaug2848xl 2691420 2691414 2026-06-27T16:30:29Z Nimmzo 184502 /* एकक चाचणी */ जर तुम्हाला तुमच्या चाचणी नोंदी विकी पानावर जतन करायच्या नसतील, तर तुम्ही त्या थेट डिबग संचालक मध्ये चालवू शकता. 2691420 wikitext text/x-wiki '''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे. == लुआ मधील "नमस्कार, जगा!" == लुआचा स्रोत-सूचक हा <code>विभाग:</code> (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., <code>विभाग:</code>Bananas).<br /> हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> असा संकेत देऊन. काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही. # तुमचे युजर पान संपादित करा. # खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li><code>झलक पहा</code> वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li> <code>रद्द करा</code> वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर <code>Leave</code> वर क्लिक करा.</li> <li>तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.</li> </ol> == डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा == लुआ Scribunto <code>डिबग संचालक</code> हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे. # [[विभाग:Yesno]] या पानावर <code>View source</code> वर क्लिक करा. # पानाच्या तळाशी जा आणि <code>डिबग संचालक</code> हा विभाग शोधा. # <span style="color:#86888c;">करड्या</span> इनपुट बॉक्समध्ये (<code>स्वच्छ करा</code> बटणाच्या वर) <syntaxhighlight lang="lua" inline>-- टिप्पणी</syntaxhighlight> आणि कॉल (<syntaxhighlight lang="lua" inline>print()</syntaxhighlight>) पेस्ट करा. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[लुआमधील तुमचा पहिला “नमस्कार, जगा!” प्रोग्राम]]-- print("स्वागत आहे, " .. _VERSION .. "!") -- `..` वापरून लुआ आवृत्ती _VERSION एकत्र करा </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>दोन लुआ कमांड''स'' चालवण्यासाठी एकदा {{key press|Enter}} दाबा.</li> <li>लुआ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> कमांड ओळीखाली निकाल दिसेल:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> स्वागत आहे, Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>आधीच्या लुआ कमांड्समधून फिरण्यासाठी {{key press|Up}} <code>वरचा बाण</code> दाबा.</li> <li>पर्यायीपणे, ''फक्त'' <code>डिबग संचालक</code> साफ करण्यासाठी <code>रद्द करा</code> वर क्लिक करा; वरचा लुआ एडिटर '''ब'''दललेला राहील.</li> </ol> ; HTML जनरेटर डिबग संचालकात डिबग संचालकातील <code>विभाग:</code>Bananas मध्ये <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ही फंक्शन कॉल करा: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHello = require('विभाग:Bananas') -- डिबग संचालकात मॉड्यूल लोड करा local frame = mw.getCurrentFrame() print(modHello.hello(frame)) -- "नमस्कार, जगा!" दाखवा </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Hello World! </syntaxhighlight></blockquote> ; ओळख फंक्शन <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('विभाग:Yesno') -- #if yesno मग त्याचे इनपुट पॅरामीटर परत करते print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'ना')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('no'), "हो", 'no')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes no </syntaxhighlight></blockquote> # '''ब'''दललेले न राहिलेले संरक्षित <code>विभाग:</code>Yesno बंद करा. == विभाग उद्युक्त करणे == '''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Ustring library|mw.ustring]]''' या फंक्शन्स वापरणे, [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#String library|string]] यांच्यापेक्षा अधिक योग्य आहे. [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- 'mr' standing for Marathi local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- मराठी local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang print(("content_lang: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> content_lang: 'mr'. Lang: "मराठी" Mw.ustring.len = 5 String.len = 15 Sharp = 15 </syntaxhighlight></blockquote> == उदाहरणादाखलचे विभाग == तुमचे युजर पान संपादित करा. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{Roman|2026}} # {{#invoke:Roman|Numeral|2000}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{Roman|2026}} # {{#invoke:Roman|Numeral|2000}} </blockquote> [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local modRoman = require("विभाग:Roman") print("१. "..modRoman.Numeral({2026})) local frame = mw.getCurrentFrame(); frame.args = {"2000"} print("२. " .. modRoman.Numeral(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> १. MMXXVI २. MM </syntaxhighlight></blockquote> ==लेखनाची विनंती== ==इतिहास== ==लुआ बद्दल== == एकक चाचणी == युनिट चाचणी फ्रेमवर्क संपादकाला दिलेल्या इनपुट्सच्या संचासह मॉड्यूल चालवण्याची आणि अपेक्षित आउटपुट तयार झाले आहेत याची पडताळणी करण्याची सुविधा देते. स्क्रिप्टमध्ये बदलांमुळे नवीन समस्या उद्भवल्या आहेत किंवा जुन्या समस्या पुन्हा समोर आल्या आहेत हे जलद ओळखण्यासाठी ती उपयुक्त ठरते. [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy> local self = { preprocess_equals = function(_, wikitext, expected) local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext) print('"' .. expected .. '": अपेक्षित') -- Expected print('"' .. got .. '": प्रत्यक्ष') -- Actual return got == expected end } -- `:` ⧼colon-separator⧽ print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')) -- `.` ⧼dot-separator⧽ print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13> "Hello, world!": अपेक्षित "Hello, world!": प्रत्यक्ष true "Hello, world!": अपेक्षित "Hello, world!": प्रत्यक्ष true </syntaxhighlight></blockquote> परंपरेनुसार, [[विभाग:Bananas]] सारख्या मॉड्यूलसाठीच्या युनिट चाचण्या [[विभाग:Bananas/testcases]] मध्ये ठेवतात (💾), आणि त्या [[विभाग चर्चा:Bananas/testcases]] वर चालवल्या जातात. <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=9 copy> --[[विभाग:Bananas/testcases]]-- local p = require('विभाग:UnitTests') function p:test_hello() -- [[विभाग:Bananas]] साठी युनिट चाचण्या. self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!') end return p </syntaxhighlight></blockquote> तुमचे युजर पान संपादित करा. <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}} </blockquote> [[विभाग:Yesno]] च्या <code>डिबग संचालक</code> मध्ये: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modTest = require('विभाग:Bananas/testcases') print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame())) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> <b style="color: #008000;">1 पैकी सर्व चाचणी यशस्वी झाल्या.</b> <h2>test_hello</h2> {| class="wikitable unit-tests-result" |+ test_hello ! !! चाचणी !! अपेक्षित !! प्रत्यक्ष |- | [[File:Yes check.svg|20px|link=|alt=&#9745;]]<span style="display:none">Y</span> | &#123;&#123;#invoke:Bananas&#124;hello&#125;&#125; | Hello, world! | Hello, world! |- |} </syntaxhighlight></blockquote> [[विभाग:Bananas/testcases]] जतन न करता: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local modTest = require('विभाग:UnitTests') function modTest:test_hello() self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!') end print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame())) </syntaxhighlight></blockquote> HTML परिणाम एकसारखाच आहे: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=6> <b style="color: #008000;">1 पैकी सर्व चाचणी यशस्वी झाल्या.</b> <h2>test_hello</h2> {| class="wikitable unit-tests-result" |+ test_hello ! !! चाचणी !! अपेक्षित !! प्रत्यक्ष |- | [[File:Yes check.svg|20px|link=|alt=&#9745;]]<span style="display:none">Y</span> | &#123;&#123;#invoke:Bananas&#124;hello&#125;&#125; | Hello, world! | Hello, world! |- |} </syntaxhighlight></blockquote> ==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा== ==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी== ==हेही बघा== ==नोंदी== {{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}} mpcn8jvhdzqdjxpvwr2go0glxut5e6d 3 237029 2691435 2261025 2026-06-27T19:06:34Z ~2026-36993-50 184690 /* परिचय */ नवीन विभाग 2691435 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=पद्माकर मा कुलकर्णी}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १४:४४, १२ डिसेंबर २०१८ (IST) == परिचय == पद्माकर कुलकर्णी यांचा परिचय <nowiki>--------------------</nowiki> नमस्कार!    आज आपण ज्यांच्याबद्दल जाणून घेणार आहोत, ते म्हणजे सोलापूरचे पद्माकर माणिकराव कुलकर्णी. पद्माकर कुलकर्णी यांचा जन्म झाला  ७ जानेवारी १९६२ ला, लातूर जिल्ह्यातील औसा तालुक्यातल्या लामजना गावी. पण १९७४ पासून त्यांचं सोलापूर शहरात वास्तव्य आहे. त्यांचं शिक्षण सोलापुरातच झालं, हरीभाई देवकरण प्रशालेतून त्यांनी दहावी पूर्ण केली आणि डी.एड. (पत्रद्वारा प्रशिक्षण) पुणेतून केलं. त्यांची शिक्षक म्हणून कारकीर्द खूप मोठी आहे. १९८२ पासून त्यांनी पद्मश्री सुमतीबाई इंग्लिश मीडियम स्कूल, डी आर श्रीराम इंग्लिश मीडियम स्कूलमध्ये शिकवलं, आणि १९९७ पासून श्री हनुमान मराठी विद्यालयात शिक्षक म्हणून काम केलं, जिथे ते जून २०१२ पासून मुख्याध्यापक म्हणूनही कार्यरत होते. ३१ जानेवारी २०२० रोजी ते सेवानिवृत्त झाले. शिक्षक म्हणून काम करतानाच ते सामाजिक आणि साहित्यिक कार्यातही खूप सक्रिय राहिले. त्यांनी १९८७ ते १९९६ पर्यंत 'रस्ता वाहतूक सुरक्षा दलात' (आर.एस.पी.) सहाय्यक समादेशक म्हणूनही काम केलं. सोलापूरच्या अनेक वर्तमानपत्रांत २१ वर्षं वार्ताहर म्हणून काम केलं आहे, आणि आजही ते मुक्त पत्रकारिता करत आहेत. सोलापूर आकाशवाणीवर गेल्या २१ वर्षांपासून बातम्या देणारे 'वृत्तनिवेदक' म्हणूनही त्यांची ओळख आहे. साहित्य क्षेत्रात तर त्यांचं खूप मोठं योगदान आहे: गेले ४५ वर्ष ते सोलापूरच्या 'महाराष्ट्र साहित्य परिषदेत' कार्यरत आहेत. 'अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषद सोलापूर शाखेचे' ते गेल्या २२ वर्षांपासून कार्यकारणी सदस्य आहेत. 'महाराष्ट्र साहित्य परिषद जुळे सोलापूर शाखेचे' ते २०१६ पासून अध्यक्ष आहेत. गेल्या ३५ वर्षांपासून ते महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुणे येथे 'सोलापूर जिल्हा प्रतिनिधी' म्हणून आणि सध्या 'कार्यकारिणी सदस्य' आहेत. त्यांनी दोन वेळा (२०१० आणि २०१७) 'अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळावर' सदस्य म्हणून काम केलं. सेवासदन शिक्षण संस्था आणि नँब या संस्थेवर संचालक म्हणून कार्यरत बालभारतीच्या 'महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ पुणे' येथे १५ वर्ष कार्यकारी सदस्य म्हणून काम पाहिलं. 'बालकुमार साहित्य मंच सोलापुर' चे २००७ पासून ते 'संस्थापक अध्यक्ष' आहेत. सोलापूर जिल्ह्यात साहित्य चळवळ वाढवण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे. पूर्वी परिषदेच्या दोन शाखा होत्या, त्या वाढवून आज त्यांनी १८ केल्या आहेत. त्यांनी दुबई येथील दुसऱ्या 'विश्व मराठी साहित्य संमेलनात' आणि पणजी-गोवा येथील दोन 'शेकोटी संमेलनात' अध्यक्ष म्हणून सहभाग घेतला आहे. त्यांच्या या योगदानाबद्दल त्यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत: 'गुणवंत शिक्षक पुरस्कार' (महानगरपालिका प्राथमिक शिक्षण मंडळ सोलापूर २००४) 'रत्नाकर कुलकर्णी स्मरणार्थ उत्कृष्ट कार्यकर्ता पुरस्कार' (महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुणे) '२०१९ साहित्यरत्न पुरस्कार' साहित्य सेवेबद्दल 'कलावती वाकळे स्मृती पुरस्कार' याशिवाय 'स्मार्ट पीटी' प्रशिक्षणात उत्कृष्ट कार्याबद्दल जिल्हाधिकारी यांच्या हस्ते त्यांना सत्कार झाला आहे. थोडक्यात सांगायचं तर, पद्माकर कुलकर्णी म्हणजे एक अष्टपैलू व्यक्तिमत्त्व आहे, ज्यांनी शिक्षक, पत्रकार, साहित्यिक, आणि सामाजिक कार्यकर्ता म्हणून सोलापूरच्या सांस्कृतिक जीवनात मोठं योगदान दिलं आहे. <nowiki>------------------</nowiki>/ [[विशेष:योगदान/&#126;2026-36993-50|&#126;2026-36993-50]] ([[सदस्य चर्चा:&#126;2026-36993-50|talk]]) ००:३६, २८ जून २०२६ (IST) i5giry6jaetgfj3k19gb46c7cyd6uut 2691436 2691435 2026-06-27T19:09:36Z ~2026-36993-50 184690 /* परिचय */ नवीन विभाग 2691436 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=पद्माकर मा कुलकर्णी}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १४:४४, १२ डिसेंबर २०१८ (IST) == परिचय == पद्माकर कुलकर्णी यांचा परिचय <nowiki>--------------------</nowiki> नमस्कार!    आज आपण ज्यांच्याबद्दल जाणून घेणार आहोत, ते म्हणजे सोलापूरचे पद्माकर माणिकराव कुलकर्णी. पद्माकर कुलकर्णी यांचा जन्म झाला  ७ जानेवारी १९६२ ला, लातूर जिल्ह्यातील औसा तालुक्यातल्या लामजना गावी. पण १९७४ पासून त्यांचं सोलापूर शहरात वास्तव्य आहे. त्यांचं शिक्षण सोलापुरातच झालं, हरीभाई देवकरण प्रशालेतून त्यांनी दहावी पूर्ण केली आणि डी.एड. (पत्रद्वारा प्रशिक्षण) पुणेतून केलं. त्यांची शिक्षक म्हणून कारकीर्द खूप मोठी आहे. १९८२ पासून त्यांनी पद्मश्री सुमतीबाई इंग्लिश मीडियम स्कूल, डी आर श्रीराम इंग्लिश मीडियम स्कूलमध्ये शिकवलं, आणि १९९७ पासून श्री हनुमान मराठी विद्यालयात शिक्षक म्हणून काम केलं, जिथे ते जून २०१२ पासून मुख्याध्यापक म्हणूनही कार्यरत होते. ३१ जानेवारी २०२० रोजी ते सेवानिवृत्त झाले. शिक्षक म्हणून काम करतानाच ते सामाजिक आणि साहित्यिक कार्यातही खूप सक्रिय राहिले. त्यांनी १९८७ ते १९९६ पर्यंत 'रस्ता वाहतूक सुरक्षा दलात' (आर.एस.पी.) सहाय्यक समादेशक म्हणूनही काम केलं. सोलापूरच्या अनेक वर्तमानपत्रांत २१ वर्षं वार्ताहर म्हणून काम केलं आहे, आणि आजही ते मुक्त पत्रकारिता करत आहेत. सोलापूर आकाशवाणीवर गेल्या २१ वर्षांपासून बातम्या देणारे 'वृत्तनिवेदक' म्हणूनही त्यांची ओळख आहे. साहित्य क्षेत्रात तर त्यांचं खूप मोठं योगदान आहे: गेले ४५ वर्ष ते सोलापूरच्या 'महाराष्ट्र साहित्य परिषदेत' कार्यरत आहेत. 'अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषद सोलापूर शाखेचे' ते गेल्या २२ वर्षांपासून कार्यकारणी सदस्य आहेत. 'महाराष्ट्र साहित्य परिषद जुळे सोलापूर शाखेचे' ते २०१६ पासून अध्यक्ष आहेत. गेल्या ३५ वर्षांपासून ते महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुणे येथे 'सोलापूर जिल्हा प्रतिनिधी' म्हणून आणि सध्या 'कार्यकारिणी सदस्य' आहेत. त्यांनी दोन वेळा (२०१० आणि २०१७) 'अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळावर' सदस्य म्हणून काम केलं. सेवासदन शिक्षण संस्था आणि नँब या संस्थेवर संचालक म्हणून कार्यरत बालभारतीच्या 'महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ पुणे' येथे १५ वर्ष कार्यकारी सदस्य म्हणून काम पाहिलं. 'बालकुमार साहित्य मंच सोलापुर' चे २००७ पासून ते 'संस्थापक अध्यक्ष' आहेत. सोलापूर जिल्ह्यात साहित्य चळवळ वाढवण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे. पूर्वी परिषदेच्या दोन शाखा होत्या, त्या वाढवून आज त्यांनी १८ केल्या आहेत. त्यांनी दुबई येथील दुसऱ्या 'विश्व मराठी साहित्य संमेलनात' आणि पणजी-गोवा येथील दोन 'शेकोटी संमेलनात' अध्यक्ष म्हणून सहभाग घेतला आहे. त्यांच्या या योगदानाबद्दल त्यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत: 'गुणवंत शिक्षक पुरस्कार' (महानगरपालिका प्राथमिक शिक्षण मंडळ सोलापूर २००४) 'रत्नाकर कुलकर्णी स्मरणार्थ उत्कृष्ट कार्यकर्ता पुरस्कार' (महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुणे) '२०१९ साहित्यरत्न पुरस्कार' साहित्य सेवेबद्दल 'कलावती वाकळे स्मृती पुरस्कार' याशिवाय 'स्मार्ट पीटी' प्रशिक्षणात उत्कृष्ट कार्याबद्दल जिल्हाधिकारी यांच्या हस्ते त्यांना सत्कार झाला आहे. थोडक्यात सांगायचं तर, पद्माकर कुलकर्णी म्हणजे एक अष्टपैलू व्यक्तिमत्त्व आहे, ज्यांनी शिक्षक, पत्रकार, साहित्यिक, आणि सामाजिक कार्यकर्ता म्हणून सोलापूरच्या सांस्कृतिक जीवनात मोठं योगदान दिलं आहे. <nowiki>------------------</nowiki>/ [[विशेष:योगदान/&#126;2026-36993-50|&#126;2026-36993-50]] ([[सदस्य चर्चा:&#126;2026-36993-50|talk]]) ००:३६, २८ जून २०२६ (IST) == परिचय == पद्माकर कुलकर्णी यांचा परिचय <nowiki>--------------------</nowiki> नमस्कार!    आज आपण ज्यांच्याबद्दल जाणून घेणार आहोत, ते म्हणजे सोलापूरचे पद्माकर माणिकराव कुलकर्णी. पद्माकर कुलकर्णी यांचा जन्म झाला  ७ जानेवारी १९६२ ला, लातूर जिल्ह्यातील औसा तालुक्यातल्या लामजना गावी. पण १९७४ पासून त्यांचं सोलापूर शहरात वास्तव्य आहे. त्यांचं शिक्षण सोलापुरातच झालं, हरीभाई देवकरण प्रशालेतून त्यांनी दहावी पूर्ण केली आणि डी.एड. (पत्रद्वारा प्रशिक्षण) पुणेतून केलं. त्यांची शिक्षक म्हणून कारकीर्द खूप मोठी आहे. १९८२ पासून त्यांनी पद्मश्री सुमतीबाई इंग्लिश मीडियम स्कूल, डी आर श्रीराम इंग्लिश मीडियम स्कूलमध्ये शिकवलं, आणि १९९७ पासून श्री हनुमान मराठी विद्यालयात शिक्षक म्हणून काम केलं, जिथे ते जून २०१२ पासून मुख्याध्यापक म्हणूनही कार्यरत होते. ३१ जानेवारी २०२० रोजी ते सेवानिवृत्त झाले. शिक्षक म्हणून काम करतानाच ते सामाजिक आणि साहित्यिक कार्यातही खूप सक्रिय राहिले. त्यांनी १९८७ ते १९९६ पर्यंत 'रस्ता वाहतूक सुरक्षा दलात' (आर.एस.पी.) सहाय्यक समादेशक म्हणूनही काम केलं. सोलापूरच्या अनेक वर्तमानपत्रांत २१ वर्षं वार्ताहर म्हणून काम केलं आहे, आणि आजही ते मुक्त पत्रकारिता करत आहेत. सोलापूर आकाशवाणीवर गेल्या २१ वर्षांपासून बातम्या देणारे 'वृत्तनिवेदक' म्हणूनही त्यांची ओळख आहे. साहित्य क्षेत्रात तर त्यांचं खूप मोठं योगदान आहे: गेले ४५ वर्ष ते सोलापूरच्या 'महाराष्ट्र साहित्य परिषदेत' कार्यरत आहेत. 'अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषद सोलापूर शाखेचे' ते गेल्या २२ वर्षांपासून कार्यकारणी सदस्य आहेत. 'महाराष्ट्र साहित्य परिषद जुळे सोलापूर शाखेचे' ते २०१६ पासून अध्यक्ष आहेत. गेल्या ३५ वर्षांपासून ते महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुणे येथे 'सोलापूर जिल्हा प्रतिनिधी' म्हणून आणि सध्या 'कार्यकारिणी सदस्य' आहेत. त्यांनी दोन वेळा (२०१० आणि २०१७) 'अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळावर' सदस्य म्हणून काम केलं. सेवासदन शिक्षण संस्था आणि नँब या संस्थेवर संचालक म्हणून कार्यरत बालभारतीच्या 'महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ पुणे' येथे १५ वर्ष कार्यकारी सदस्य म्हणून काम पाहिलं. 'बालकुमार साहित्य मंच सोलापुर' चे २००७ पासून ते 'संस्थापक अध्यक्ष' आहेत. सोलापूर जिल्ह्यात साहित्य चळवळ वाढवण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे. पूर्वी परिषदेच्या दोन शाखा होत्या, त्या वाढवून आज त्यांनी १ केल्या आहेत. त्यांनी दुबई येथील दुसऱ्या 'विश्व मराठी साहित्य संमेलनात' आणि पणजी-गोवा येथील दोन 'शेकोटी संमेलनात' अध्यक्ष म्हणून सहभाग घेतला आहे. त्यांच्या या योगदानाबद्दल त्यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत: 'गुणवंत शिक्षक पुरस्कार' (महानगरपालिका प्राथमिक शिक्षण मंडळ सोलापूर २००४) 'रत्नाकर कुलकर्णी स्मरणार्थ उत्कृष्ट कार्यकर्ता पुरस्कार' (महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुणे) '२०१९ साहित्यरत्न पुरस्कार' साहित्य सेवेबद्दल 'कलावती वाकळे स्मृती पुरस्कार' याशिवाय 'स्मार्ट पीटी' प्रशिक्षणात उत्कृष्ट कार्याबद्दल जिल्हाधिकारी यांच्या हस्ते त्यांना सत्कार झाला आहे. थोडक्यात सांगायचं तर, पद्माकर कुलकर्णी म्हणजे एक अष्टपैलू व्यक्तिमत्त्व आहे, ज्यांनी शिक्षक, पत्रकार, साहित्यिक, आणि सामाजिक कार्यकर्ता म्हणून सोलापूरच्या सांस्कृतिक जीवनात मोठं योगदान दिलं आहे. <nowiki>------------------</nowiki>/ [[विशेष:योगदान/&#126;2026-36993-50|&#126;2026-36993-50]] ([[सदस्य चर्चा:&#126;2026-36993-50|talk]]) ००:३९, २८ जून २०२६ (IST) ev13o7nm4gueabn0tzl5520tvdv8nei 2691463 2691436 2026-06-28T06:30:04Z संतोष गोरे 135680 [[Special:Contributions/~2026-36993-50|~2026-36993-50]] ([[User talk:~2026-36993-50|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 1647653 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=पद्माकर मा कुलकर्णी}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १४:४४, १२ डिसेंबर २०१८ (IST) 2ium8oxjh5oq5hk80yecuqy0vgh2r9r 0 256426 2691398 2642375 2026-06-27T15:27:32Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691398 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''आय.एन.एस द्वारका''' हा [[भारतीय नौदल|भारतीय नौदलाचा]] फॉरवर्ड ऑपरेटिंग बेस (एफओबी) आहे आणि [[गुजरात|गुजरातच्या]] [[ओखा]] येथे [[गुजरात|आहे]] . <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.indiannavy.nic.in/content/ins-dwarka|title=INS Dwarka {{!}} Indian Navy|website=www.indiannavy.nic.in|access-date=2015-12-31}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.targetcivils.com/article.php?article=180|title=New Naval base INS Sardar Patel to be commissioned at Porbandar on May 9|website=www.targetcivils.com|access-date=2015-12-31|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074859/http://www.targetcivils.com/article.php?article=180|url-status=dead}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Indian-Navy-takes-steps-to-build-a-thriving-naval-base-in-Porbandar/articleshow/41680592.cms|title=Indian Navy takes steps to build a thriving naval base in Porbandar - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=2015-12-31}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.brahmand.com/news/Indian-Navys-new-base-INS-Sardar-Patel-commissioned-in-Porbandar/13944/1/10.html|title=Indian Navy's new base 'INS Sardar Patel' commissioned in Porbandar {{!}} Brahmand News|website=www.brahmand.com|access-date=2015-12-31}}</ref> == इतिहास == == संदर्भ == {{भारतीय नौदल}}{{Coord|18|55|34.46|N|72|50|11.56|E|scale:10000_region:IN}} [[वर्ग:भारतीय आरमारी तळ]] [[वर्ग:भारतीय नौदलाची जहाजे]] [[वर्ग:भारतीय नौदल]] owpt4fvomh27js9aez3ym1x3xbpd332 0 271445 2691447 2691025 2026-06-28T02:38:04Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691447 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|नेल्लूर गाय}} {{माहितीचौकट पशुगोवंश | नाव = ओंगल गाय | चित्र = Ongole cow.jpg | चित्र_आकार =220px | चित्र_नाव = ओंगल गाय | चित्र2 = The Ongole Bull of Moses.jpg | चित्र_आकार2 =220px | चित्र_नाव2 = ओंगल बैल | स्थिती = | इतर_नाव = | देश = [[भारत]] | आढळस्थान = [[पूर्व गोदावरी जिल्हा|पूर्व गोदावरी]], [[गुंटुर जिल्हा|गुंटुर]], [[प्रकाशम जिल्हा|प्रकाशम किंवा ओंगोल]], [[नेल्लोर जिल्हा|नेल्लोर]] तथा [[कुर्नूल जिल्हा]] | मानक = [http://14.139.252.116/agris/breed.aspx agris IS] | उपयोग = दुहेरी हेतूचा गोवंश (शेतीकाम तथा दुधदुभते) | टोपण_नाव = | वजन = | बैल_वजन = {{convert|434|kg|lb|abbr=on|-1|comma=off}} | गाय_वजन = {{convert|382|kg|lb|abbr=on|-1|comma=off}} | उंची = | बैल_उंची = १४७.४७ सेंमी | गाय_उंची = १३४.९४ सेंमी | त्वचा_रंग = | कातडे = पांढरा रंग, बैलाचे डोके, मान आणि वशिंड राखाडी रंगाचे असतात. तर घोटे, खुर, खुराभोवतालचा भाग, मुसक्या आणि डोळे काळे असतात | शिंग = छोटे छोटे मागे जाऊन बाहेर वळलेले आणि मुळाशी जाड असतात. गायीचे शिंग थोडे बारीक आणि टोकाशी आत वळलेले असतात | पिलावळ = १ | आयुर्मान = १८ ते २० वर्षे | डोके =आखूड मान, मोठे त्रिकोणी डोके, भव्य कपाळ, मोठे टोकदार कान | पाय = लांब, काटक आणि भरीव | शेपटी = मध्यम, लांब काळा शेपूट गोंडा | उप_प्रजाती = indicus | तळटिपा = भारतातून परदेशात सर्वात जास्त प्रसारित झालेला गोवंश }} '''ओंगल गाय''' हा शुद्ध भारतीय गोवंश असून, याचे मूळ आंध्रप्रदेशातील [[प्रकाशम जिल्हा|प्रकाशम जिल्ह्यातील]] [[ओंगोल]] या गावातील आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|last1=Bajpai|first1=Diti|title=ये हैं भारत की देसी गाय की नस्लें, जिनके बारे में आप शायद ही जानते होंगे|दुवा=https://www.gaonconnection.com/animal-husbandry/these-are-indigenous-breeds-of-india-which-you-may-hardly-know-about|भाषा=हिंदी|अ‍ॅक्सेसदिनांक=५ मार्च २०२१|archive-date=2020-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124093218/https://www.gaonconnection.com/animal-husbandry/these-are-indigenous-breeds-of-india-which-you-may-hardly-know-about|url-status=dead}}</ref> [[तेलंगणा]], [[आंध्रप्रदेश]] आणि [[तामिळनाडू]]त कधीकाळी ही प्रजाती खूप प्रसिद्ध होती. विशेषकरून जलीकट्टू या खेळासाठी या प्रजातीचे सांड वापरले जात असत. यांच्या रोगप्रतिकारक शक्तीमुळे आणि मजबूत अंगकाठीमुळे या प्रजातीचे बैल शेतीकामासाठी अत्यंत उपयुक्त आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|last1=Bajpai|first1=Diti|title=क्या आपको भारत की इन 43 नस्ल की गायों के बारे में पता है?|दुवा=https://www.gaonconnection.com/animal-husbandry/do-you-know-about-43-desti-cow-breeds-of-india-46385|संकेतस्थळ=www.gaonconnection.com|भाषा=en|दिनांक=3 ऑक्टोबर 2019|access-date=2020-12-26|archive-date=2020-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104131538/https://www.gaonconnection.com/animal-husbandry/do-you-know-about-43-desti-cow-breeds-of-india-46385|url-status=dead}}</ref> ==शारीरिक रचना== हा गोवंश भरलेल्या अंगकाठीचा असून या बैलाचे वजन बऱ्याच वेळा ५०० किलोपर्यंत भरते. हा गोवंश पांढऱ्या रंगाचा असून बैल व सांड हे गाईपेक्षा मोठे व रुबाबदार असतात. या गोवंशाची मान आखूड, राखाडी रंगाची असून डोके मोठे आणि त्रिकोणी असते. या गोवंशातील गाईंचे कपाळ मोठे रुंद आणि भरीव असून त्यांचे डोळे मोठे आणि काळेभोर असतात. या गोवंशाचे कान मोठे असून टोकदार व आतून गडद राखाडी असतात. या गोवंशाचे शिंग मध्यम ते आखूड असून मुळाशी जाड असतात. शिंगांचा आकार मागे बाहेर वळलेला असून शेवटी टोकदार असतात. गायीचे शिंग थोडे पातळ असून बऱ्याचदा टोकाशी थोडे बाहेरून आत वळलेले असतात. शिंगांचा रंग काळा असतो. या गोवंशाचे लांब मजबूत आणि मांसल पाय असून खूर आणि खुराभोवतालचा आणि पुढे सांध्यापर्यंतचा भाग गडद काळपट असतो. त्याचप्रमाणे गुढघेसुद्धा काळ्या रंगाचे असतात. पाठीवर मोठे मांसल कमनीय वशिंड असून वशिंडाचा रंग राखाडी असतो. शेपटी मध्यम लांबीची असून शेपुटगोंडा लांब, काळा आणि झुपकेदार असतो. ==वैशिष्ट्य== आखूड मान, मोजक्या लांबीचे शिंग, डोळे, मान, कानाचा आतील भाग राखाडी रंगाचा आणि रुबाबदार चाल हे या गोवंशाचे वैशिष्ट्य आहे. हा गोवंश भारताबाहेर [[पूर्व आफ्रिका]] आणि [[मेक्सिको]]त बुल फाईटसाठी मोठ्या प्रमाणात वापरला जातो. ''राष्ट्रीय डेरी विकास बोर्डाच्या (NDDB)'' निकषानुसार हा ''दुहेरी हेतूचा गोवंश'' म्हणून ओळखला जातो<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.nddb.coop/services/animalbreeding/geneticimprovement/breeds|title=Breeds {{!}} nddb.coop|भाषा=इंग्लिश|अ‍ॅक्सेसदिनांक=५ मार्च २०२१}}</ref>. ओंगल गायीची विशेष काळजी घेतल्यास हा चांगला दुधारू गोवंश ठरू शकतो. हा गोवंश भारताबाहेर [[अमेरिका]], [[नेदरलँड्स]], [[मलेशिया]], [[ब्राझील]], [[अर्जेंटिना]], [[कोलंबिया]], [[मेक्सिको]], [[पेराग्वे]], [[इंडोनेशिया]], [[वेस्ट इंडीज]], [[ऑस्ट्रेलिया]], [[फिजी]], [[मॉरिशस]] आणि [[फिलिपाइन्स]]सहित अनेक देशात सर्वात जास्त निर्यात झालेला भारतीय गोवंश आहे. ब्राझील मधील [[नेल्लूर गाय]] आणि अमेरिकेतील [[ब्राह्मण गाय|ब्राह्मण गायीच्या]] निर्मितीतील हा एक प्रमुख गोवंश आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा= http://afs.okstate.edu/breeds/cattle/nelore/index-2.html/|title= Breeds of Livestock - Nelore Cattle|भाषा= इंग्लिश|ॲक्सेसदिनांक= ३१ मार्च २०२१|archive-date= 2020-11-27|archive-url= https://web.archive.org/web/20201127161739/http://afs.okstate.edu/breeds/cattle/nelore/index-2.html/|url-status= dead}}</ref><ref name=IndiaCattle>[https://www.scribd.com/doc/37910717/Know-About-Important-Breeds-of-Cattle-and-Buffalos-in-India Important Breeds of Cattle and Buffalos in India].</ref> [[File:Bull of Hanumaiah with PM of India.JPG|thumbnail| इ.स. १९६१-६२ मध्ये राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला तेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान [[पंडित जवाहरलाल नेहरू]] व इतर]] [[File:Bull of Moses with Balram Jhakad and NT Rama Rao.jpg|thumbnail| इ.स. १९८८ मधील आंध्रप्रदेशातील राज्य पुरस्कार मिळाला तेव्हा तत्कालीन मुख्यमंत्री [[एन.टी. रामाराव]], केंद्रीय कृषिमंत्री [[बलराम जाखड]] व इतर]] [[File:A brown cattle.JPG|इवलेसे|फिलिपाइन्समधील तपकिरी ओंगल गोवंश]] == भारतीय गायीच्या इतर जाती== भारतीय गायीच्या इतर विविध जातींची माहिती मिळवण्यासाठी येथे टिचकी द्या ― '''[[भारतीय गायीच्या विविध जाती]]''' ==हे सुद्धा पहा== * [[भारतीय गाय]] * [[कंपोस्ट खत]] * [[जनावरांचे वजन मोजणे]] * [[जनावरांचा चारा]] ==बाह्य दुवे== * [http://dahd.nic.in/ Department of Animal Husbandry, Dairying & Fisheries, Government of India, New Delhi] * [https://www.iari.res.in/ ICAR-Indian Agricultural Research Institute] * [http://afs.okstate.edu/breeds/cattle/#content Cattle — Breeds of Livestock, Department of Animal Science] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211219174452/http://afs.okstate.edu/breeds/cattle/#content |date=2021-12-19 }} * [https://books.google.co.in/books?id=4_8UMwEACAAJ&dq Zebu Cattle of India and Pakistan. An FAO Study Prepared by N.R. Joshi ... and R.W. Phillips. &#91;With Illustrations.&#93; ] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:गायीच्या प्रजाती]] [[वर्ग:भारतीय गायीच्या प्रजाती‎]] qkxng4ag2fonqpp4mgna7dk9p7za0wk 0 282547 2691431 2654924 2026-06-27T17:37:36Z ~2026-36917-25 184680 /* */ 2691431 wikitext text/x-wiki {| style="border: 1px solid darkgray; background: #CFECEC" |निळा रंग मालिका/कार्यक्रम चालू असल्याचे दर्शवितो. |} {| class="wikitable sortable" text-align:center; ! क्रमांक ! वर्षे ! मालिका/कार्यक्रम ! वाहिनी ! सुरुवात ! शेवट ! एपिसोड |- | १) | २० | [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | [[झी मराठी]] | १३ सप्टेंबर २००४ | १५ सप्टेंबर २०२४ | ६२२५ |- bgcolor="#cfecec" | २) | १३ | [[आम्ही सारे खवय्ये]] | [[झी मराठी]] | १ मे २००७ | | |- | ३) | ११ | [[चार दिवस सासूचे (मालिका)|चार दिवस सासूचे]] | [[ई टीव्ही मराठी]] | २६ नोव्हेंबर २००१ | ५ जानेवारी २०१३ | ३१४७ |- | ४) | ११ | मेजवानी परिपूर्ण किचन | [[ई टीव्ही मराठी]] | | २३ ऑगस्ट २०१७ | २४३५ |- | ५) | १० | [[चला हवा येऊ द्या]] | [[झी मराठी]] | १८ ऑगस्ट २०१४ | १४ डिसेंबर २०२५ | ११७७ |- bgcolor="#cfecec" | ६) | ८ | गजर कीर्तनाचा, सोहळा आनंदाचा | [[झी टॉकीज]] | ६ फेब्रुवारी २०१७ | | |- bgcolor="#cfecec" | ७) | ६ | मनमंदिरा - गजर भक्तीचा | [[झी टॉकीज]] | २५ जून २०१८ | | |- bgcolor="#cfecec" | ८) | ५ | [[वेध भविष्याचा]] | [[झी मराठी]] | ८ जून २०२० | | |- | ९) | ६ | [[पुढचं पाऊल (मालिका)|पुढचं पाऊल]] | [[स्टार प्रवाह]] | २ मे २०११ | ३० जून २०१७ | १९४३ |- bgcolor="#cfecec" | १०) | ५ | [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]] | [[कलर्स मराठी]] | २८ डिसेंबर २०२० | | |- | ११) | ६ | [[ह्या गोजिरवाण्या घरात]] | [[ई टीव्ही मराठी]] | | | १८६२ |- | १२) | ५ | [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]] | [[कलर्स मराठी]] | १३ ऑगस्ट २०१८ | २८ जुलै २०२४ | १८४८ |- bgcolor="#cfecec" | १३) | ५ | दामिनी | [[डीडी सह्याद्री]] | ३ ऑक्टोबर १९९६ | | |- | १४) | ४ | [[आई कुठे काय करते!]] | [[स्टार प्रवाह]] | २३ डिसेंबर २०१९ | ३० नोव्हेंबर २०२४ | १४९१ |- | १५) | ४ | [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] | [[स्टार प्रवाह]] | १४ फेब्रुवारी २०२२ | २८ जून २०२६ | १४०८ |- | १६) | ४ | [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] | [[झी मराठी]] | २२ ऑगस्ट २०१६ | ७ मार्च २०२१ | १३५४ |- | १७) | ४ | [[देवयानी (मालिका)|देवयानी]] | [[स्टार प्रवाह]] | १९ मार्च २०१२ | २८ मे २०१६ | १३१४ |- | १८) | ४ | [[तू माझा सांगाती]] | [[कलर्स मराठी]] | ११ जुलै २०१४ | ११ ऑगस्ट २०१८ | १२९९ |- | १९) | ३ | [[अबोली (मालिका)|अबोली]] | [[स्टार प्रवाह]] | २३ नोव्हेंबर २०२१ | २६ ऑक्टोबर २०२५ | १२६७ |- | २०) | ४ | [[तुझ्यात जीव रंगला]] | [[झी मराठी]] | ३ ऑक्टोबर २०१६ | २ जानेवारी २०२१ | १२६२ |- | २१) | ४ | [[सुख म्हणजे नक्की काय असतं!]] | [[स्टार प्रवाह]] | १७ ऑगस्ट २०२० | २२ डिसेंबर २०२४ | १२६१ |- bgcolor="#cfecec" | २२) | ३ | [[ठरलं तर मग!]] | [[स्टार प्रवाह]] | ४ डिसेंबर २०२२ | | |- | २३) | ५ | [[लक्ष्य (मालिका)|लक्ष्य]] | [[स्टार प्रवाह]] | २५ ऑगस्ट २०११ | १७ सप्टेंबर २०१६ | १२२६ |- | २४) | ३ | [[स्वप्नांच्या पलिकडले]] | [[स्टार प्रवाह]] | १६ ऑगस्ट २०१० | १४ जून २०१४ | १२१४ |- | २५) | ३ | [[अवघाचि संसार]] | [[झी मराठी]] | २२ मे २००६ | २४ एप्रिल २०१० | ११६९ |- | २६) | ३ | [[दुर्वा (मालिका)|दुर्वा]] | [[स्टार प्रवाह]] | १८ मार्च २०१३ | १२ नोव्हेंबर २०१६ | ११६४ |- | २७) | ३ | [[गाथा नवनाथांची]] | [[सोनी मराठी]] | २१ जून २०२१ | ४ जानेवारी २०२५ | ११५६ |- | २८) | ३ | [[रंग माझा वेगळा]] | [[स्टार प्रवाह]] | ३० ऑक्टोबर २०१९ | ३ सप्टेंबर २०२३ | ११२९ |- | २९) | ३ | [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]] | [[स्टार प्रवाह]] | १६ जानेवारी २०२३ | १ मार्च २०२६ | १००५ |- | ३०) | ३ | [[असावा सुंदर स्वप्नांचा बंगला]] | [[ई टीव्ही मराठी]] | ७ जानेवारी २०१३ | १९ मार्च २०१६ | १००० |- | ३१) | ३ | [[सहकुटुंब सहपरिवार]] | [[स्टार प्रवाह]] | २४ फेब्रुवारी २०२० | ३ ऑगस्ट २०२३ | १००० |} [[वर्ग:याद्या]] [[वर्ग:दीर्घकालीन मराठी मालिका]] 2eqs138n4z9d0g2fxwajfvieayotuhp 0 285201 2691437 2534186 2026-06-27T22:00:18Z ~2026-37174-02 184691 2691437 wikitext text/x-wiki '''अक्षरशिल्प प्रकाशन''' हे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] एक प्रकाशनगृह आहे. ''मी IAS अधिकारी होणार भाग- १ ,२, ३, व ४'', ''ऐतिहासिक लोणार'', ''इतिहास महानायिकांचा'', ''सावल्यातील आठवणी'' ही या प्रकाशनगृहाने प्रकाशित केलेली काही पुस्तके आहेत. युवा प्रकाशक विकास राऊत यांनी सुरु केलेले अक्षरशिल्प प्रकाशन हे महाराष्ट्रातील एक प्रसिद्ध प्रकाशन गृह असून ते संपूर्ण महाराष्ट्रात नावाजलेले आहे. ते शैक्षणिक, साहित्यिक आणि धार्मिक पुस्तके प्रकाशित करते. तसेच ते अनेक लेखकांसोबत भागीदारी करून प्रकाशकांना वितरण आणि विक्रीसाठी सहाय्य पुरवते. त्यांचे कार्यालय अमरावतीमध्ये शेगाव - रहाटगाव रस्त्यावर आहे. त्यांच्याकडे स्वतःची छपाई यंत्रणा, संगणक अद्यतने आणि विक्रीची सुविधा देखील आहे. अक्षरशिल्प प्रकाशन कवितासंग्रह, कथा, कादंबऱ्या आणि आत्मचरित्रे, तसेच दहावीपर्यंतची शैक्षणिक पुस्तके आणि डी.एड., बी.एड., बी.ए., आणि बी.एस्सी. यांसारखी उच्च शिक्षणाची पुस्तके प्रकाशित करून आपल्या प्रकाशनाची व्याप्ती लक्षणीयरीत्या वाढवते. अमरावती विद्यापीठ, नागपूर विद्यापीठ, पुणे विद्यापीठ आणि बनारस हिंदू विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमात 'अक्षरशिल्प प्रकाशन'चा समावेश, तसेच त्यातील ग्रंथांना मुख्य अभ्यासक्रम आणि संदर्भ ग्रंथ म्हणून मिळालेली मान्यता, या प्रकाशनाची गुणवत्ता दर्शवते. अक्षरशिल्प प्रकाशनचा प्रभाव महाराष्ट्रापलीकडे मध्य प्रदेश, राजस्थान, दिल्ली आणि पश्चिम बंगालपर्यंत विस्तारलेला आहे. लेखकांची त्यांची पुस्तके प्रकाशित करण्याची अविरत बांधिलकी त्यांची उत्कृष्ट सेवा आणि विश्वास दर्शवते. {{विस्तार}} [[वर्ग:भारतामधील पुस्तक प्रकाशक कंपन्या]] 99l7xbylgxmvtlfyd09rea3cgpdrhe6 2691438 2691437 2026-06-27T22:00:19Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]]) 2691438 wikitext text/x-wiki '''अक्षरशिल्प प्रकाशन''' हे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] एक प्रकाशनगृह आहे. ''मी IAS अधिकारी होणार भाग- १ ,२, ३, व ४'', ''ऐतिहासिक लोणार'', ''इतिहास महानायिकांचा'', ''सावल्यातील आठवणी'' ही या प्रकाशनगृहाने प्रकाशित केलेली काही पुस्तके आहेत. युवा प्रकाशक विकास राऊत यांनी सुरू केलेले अक्षरशिल्प प्रकाशन हे महाराष्ट्रातील एक प्रसिद्ध प्रकाशन गृह असून ते संपूर्ण महाराष्ट्रात नावाजलेले आहे. ते शैक्षणिक, साहित्यिक आणि धार्मिक पुस्तके प्रकाशित करते. तसेच ते अनेक लेखकांसोबत भागीदारी करून प्रकाशकांना वितरण आणि विक्रीसाठी सहाय्य पुरवते. त्यांचे कार्यालय अमरावतीमध्ये शेगाव - रहाटगाव रस्त्यावर आहे. त्यांच्याकडे स्वतःची छपाई यंत्रणा, संगणक अद्यतने आणि विक्रीची सुविधा देखील आहे. अक्षरशिल्प प्रकाशन कवितासंग्रह, कथा, कादंबऱ्या आणि आत्मचरित्रे, तसेच दहावीपर्यंतची शैक्षणिक पुस्तके आणि डी.एड., बी.एड., बी.ए., आणि बी.एस्सी. यांसारखी उच्च शिक्षणाची पुस्तके प्रकाशित करून आपल्या प्रकाशनाची व्याप्ती लक्षणीयरीत्या वाढवते. अमरावती विद्यापीठ, नागपूर विद्यापीठ, पुणे विद्यापीठ आणि बनारस हिंदू विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमात 'अक्षरशिल्प प्रकाशन'चा समावेश, तसेच त्यातील ग्रंथांना मुख्य अभ्यासक्रम आणि संदर्भ ग्रंथ म्हणून मिळालेली मान्यता, या प्रकाशनाची गुणवत्ता दर्शवते. अक्षरशिल्प प्रकाशनचा प्रभाव महाराष्ट्रापलीकडे मध्य प्रदेश, राजस्थान, दिल्ली आणि पश्चिम बंगालपर्यंत विस्तारलेला आहे. लेखकांची त्यांची पुस्तके प्रकाशित करण्याची अविरत बांधिलकी त्यांची उत्कृष्ट सेवा आणि विश्वास दर्शवते. {{विस्तार}} [[वर्ग:भारतामधील पुस्तक प्रकाशक कंपन्या]] 9ialds0kgm2wvh5sp68gz1a45lwdnwy 2691465 2691438 2026-06-28T06:32:36Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2691465 wikitext text/x-wiki '''अक्षरशिल्प प्रकाशन''' हे विकास राऊत यांनी सुरू केलेले [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] एक प्रकाशनगृह आहे. ते शैक्षणिक, साहित्यिक आणि धार्मिक पुस्तके प्रकाशित करते. तसेच ते अनेक लेखकांसोबत भागीदारी करून प्रकाशकांना वितरण आणि विक्रीसाठी सहाय्य पुरवते. त्यांचे कार्यालय अमरावतीमध्ये शेगाव - रहाटगाव रस्त्यावर आहे. त्यांच्याकडे स्वतःची छपाई यंत्रणा, संगणक अद्यतने आणि विक्रीची सुविधा देखील आहे. अक्षरशिल्प प्रकाशन कवितासंग्रह, कथा, कादंबऱ्या आणि आत्मचरित्रे, तसेच दहावीपर्यंतची शैक्षणिक पुस्तके प्रकाशित करते. अमरावती विद्यापीठ, नागपूर विद्यापीठ, पुणे विद्यापीठ आणि बनारस हिंदू विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमात 'अक्षरशिल्प प्रकाशन'चा समावेश आहे. {{विस्तार}} [[वर्ग:भारतामधील पुस्तक प्रकाशक कंपन्या]] didjc5d6kpz6pe76zfjtcs8yk8regva 0 288288 2691423 2690013 2026-06-27T17:07:17Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2691423 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रियाने २९ ऑगस्ट २०१९ रोजी रोमेनिया विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रियाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ऑस्ट्रियाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{cr|ROM}} || २९ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|CZE}} || ३० ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|LUX}} || ३१ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|TUR}} || ३१ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|BEL}} || २४ जुलै २०२१ |- |align=left|{{cr|HUN}} || ४ जून २०२२ |- |align=left|{{cr|GER}} || ९ जून २०२२ |- |align=left|{{cr|SWE}} || १० जून २०२२ |- |align=left|{{cr|SVN}} || २५ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|GUE}} || २७ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|BUL}} || ३० जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|NOR}} || ३१ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|IMN}} || ९ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|JER}} || २० जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|IRE}} || २३ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|DEN}} || २४ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|SCO}} || २५ जुलै २०२३ |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|AUT}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] ||१४ || ७ || ६ || १ || ० |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||६ || २ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]||५ || ३ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] ||५ || ३ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] || colspan="5" |''पात्रता सामने [[कोव्हिड-१९]] मुळे रद्द'' |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||११ || ५ || ५ || ० || १ |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]||५ || ४ || १ || ० || ० |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|AUT}}ची [[मध्य युरोप|मध्य युरोप चषक स्पर्धे]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[मध्य युरोप|मध्य युरोप चषक]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|CZE}} [[२०१९ मध्य युरोप चषक|२०१९]]<ref name="NonT20I" group="n">२०२२ या आवृत्तीमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| colspan="7" |''सहभाग घेतला नाही'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२१ मध्य युरोप चषक|२०२१]]|| विजेते ||१/३||४||३||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२२ मध्य युरोप चषक|२०२२]]|| उपविजेते ||२/३||४||३||१||०||० |- |{{flagicon|CZE}} [[हंगेरी क्रिकेट संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा, २०२३|२०२३]]|| colspan="7" |''सहभाग घेतला नाही'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२५ मध्य युरोप चषक|२०२५]]|| विजेते ||१/३||४||३||१||०||० |} ==={{cr|AUT}}ची खंडीय चषक स्पर्धेमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|खंडीय चषक |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|ROM}} [[२०१९ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०१९]]|| विजेते ||१/५||५||४||१||०||० |- |{{flagicon|ROM}} [[२०२१ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०२१]]|| colspan="7" rowspan="2" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ROM}} [[२०२३ पुरुष कॉन्टिनेंटल कप|२०२३]] |- style="background:silver;" |{{flagicon|ROM}} [[२०२५ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०२५]]|| उपविजेते ||२/६||४||२||२||०||० |} ==={{cr|AUT}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|GER}} [[२०२२ जर्मनी तिरंगी मालिका|२०२२]]|| उपविजेते ||२/३||५||३||२||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|MLT}} [[२०२५ माल्टा तिरंगी मालिका|२०२५ (फेब्रुवारी)]]|| उपविजेते ||२/३||४||३||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|HUN}} [[२०२५ ट्वेंटी२० बुडापेस्ट चषक|२०२५ (जुलै)]]|| विजेते ||१/४||४||३||०||०||१ |- |{{flagicon|SWE}} [[२०२५ व्हायकिंग चषक|२०२५ (ऑगस्ट)]]|| colspan="7" |''TBD'' |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197842.html ८६७] || २९ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} || rowspan=5 | [[२०१९ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०१९ ट्वेंटी२० काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197844.html ८७०] || ३० ऑगस्ट २०१९ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198898.html ८७३] || ३१ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198900.html ८७५] || ३१ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|TUR}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198902.html ८७७] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263709.html ११६०] || २१ मे २०२१ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२१ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263710.html ११६१] || २२ मे २०२१ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263712.html ११६३] || २३ मे २०२१ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|LUX}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263713.html ११६४] || २३ मे २०२१ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269836.html ११९९] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} || rowspan=6 | |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269837.html १२००] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269838.html १२०२] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|AUT}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317140.html १५४८] || ४ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317141.html १५४९] || ४ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || अनिर्णित |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317142.html १५५०] || ५ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|HUN}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318357.html १५५३] || ९ जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} || rowspan=5 | [[२०२२ जर्मनी तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318359.html १५५६] || १० जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318360.html १५५७] || १० जून २०२२ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318361.html १५६०] || ११ जून २०२२ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318363.html १५६७] || १२ जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321305.html १६१९] || ८ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२२ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321307.html १६२४] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321308.html १६२६] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321310.html १६३०] || १० जुलै २०२२ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|CZE}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321281.html १६८०] || २४ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२४ पुरूष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप 'ब' पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321286.html १६८४] || २५ जुलै २०२२ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|FIN}} [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[फिनलंड|केरावा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321289.html १६८८] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321297.html १७०४] || ३० जुलै २०२२ || {{cr|BUL}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321304.html १७१५] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|FIN}} [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[फिनलंड|केरावा]] || {{cr|AUT}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381451.html २११९] || २९ जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|NED}} [[नेदरलँड्स|स्पोर्टपार्क हेट स्कूट्सवेल्ड]], [[नेदरलँड्स|डेव्हेंटर]] || {{cr|GER}} || rowspan=5 | |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381452.html २१२०] || ३० जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|NED}} [[नेदरलँड्स|स्पोर्टपार्क हेट स्कूट्सवेल्ड]], [[नेदरलँड्स|डेव्हेंटर]] || {{cr|GER}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383065.html २१२३] || ९ जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || {{cr|IMN}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383066.html २१२४] || ९ जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || {{cr|IMN}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383067.html २१२७] || १० जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383068.html २१४७] || २० जुलै २०२३ || {{cr|JER}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|JER}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383072.html २१५१] || २१ जुलै २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383074.html २१५७] || २३ जुलै २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383078.html २१६१] || २४ जुलै २०२३ || {{cr|DEN}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|DEN}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383081.html २१६६] || २५ जुलै २०२३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|SCO}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435259.html २६२१] || २५ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} || rowspan=4 | |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435260.html २६२२] || २५ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435261.html २६२७] || २६ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435262.html २६२९] || २६ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436474.html २६५६] || ९ जून २०२४ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|ROM}} || rowspan=5 | [[२०२४-२५ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप 'अ' गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436475.html २६६०] || १० जून २०२४ || {{cr|Israel}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436480.html २६६८] || १२ जून २०२४ || {{cr|POR}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436488.html २६८४] || १५ जून २०२४ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436492.html २६९०] || १६ जून २०२४ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470187.html ३०८८] || ३ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ माल्टा तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470188.html ३०८९] || ४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470190.html ३०९१] || ५ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470191.html ३०९२] || ५ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|HUN}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486225.html ३१८३] || १७ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} || rowspan=8 | |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486226.html ३१८४] || १७ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486227.html ३१८६] || १८ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ग्रात्स|बॉलपार्क क्रिकेट मैदान]], [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486228.html ३१८७] || १८ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ग्रात्स|बॉलपार्क क्रिकेट मैदान]], [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483788.html ३१९३] || ३० मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483789.html ३१९७] || ३१ मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486784.html ३१९९] || ३१ मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|SUI}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486785.html ३२०१] || १ जून २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483731.html ३२१०] || ८ जून २०२५ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483733.html ३२१४] || ९ जून २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|NOR}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483734.html ३२१५] || ९ जून २०२५ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483736.html ३२१७] || १० जून २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490883.html ३२६५] || २६ जून २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} || rowspan=4 | [[२०२५ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०२५ ट्वेंटी२० काँटिनेंटल चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490885.html ३२६७] || २७ जून २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html ३२७०] || २८ जून २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490892.html ३२७३] || २९ जून २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495654.html ३३६२] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ हंगेरी चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495658.html ३३७३] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495659.html ३३७७] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495661.html ३३८१] || २७ जुलै २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496819.html ३३९३] || ७ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ व्हायकिंग चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496821.html ३३९९] || ८ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496824.html ३४०१] || ९ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496826.html ३४०४] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html ३४१५] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} || rowspan=15 | |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html ३४१६] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html ३४१७] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html ३४१८] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html ३५२८] || १८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html ३५२९] || १८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html ३५३०] || १९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html ३५३१] || १९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527770.html ३७६९] || १४ मार्च २०२६ || {{cr|CYP}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527773.html ३७७६] || १६ मार्च २०२६ || {{cr|CYP}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533385.html ३८२४] || १ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533386.html ३८२५] || १ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533387.html ३८२८] || २ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533388.html ३८३०] || २ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1533389.html ३८३१] || ३ मे २०२६ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बेयर उर्डिंगेन क्रिकेट मैदान]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534041.html ३८७४] || १६ मे २०२६ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक युरोप उप-प्रादेशिक पात्रता अ|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप 'अ' गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534044.html ३८८०] || १७ मे २०२६ || {{cr|SLO}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534049.html ३८८८] || १९ मे २०२६ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|GUE}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534055.html ३८९४] || २२ मे २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|SWE}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534060.html ३९०२] || २३ मे २०२६ || {{cr|CRO}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539465.html ३९४६] || ११ जून २०२६ || {{cr|FIN}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|FIN}} || rowspan=4 | [[२०२६ व्हायकिंग चषक]] |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539467.html ३९४९] || १२ जून २०२६ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539469.html ३९५१] || १३ जून २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|SWE}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539470.html ३९५३] || १४ जून २०२६ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1542988.html ३९९६] || २७ जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || TBD || rowspan=3 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1542989.html] || २७ जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || TBD |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1542990.html] || २८ जून २०२६ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || TBD |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} dfq75j6q0ak54eypedcx9jwcchn6kf6 0 288293 2691426 2679566 2026-06-27T17:19:23Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2691426 wikitext text/x-wiki खालील यादी बहरैन क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बहरैनने २० जानेवारी २०१९ रोजी सौदी अरेबिया विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सूची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बहरैनने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|Bahrain}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="4" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||४ || ० || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]|| colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] ||५ || १ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] ||९ || ६ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] ||६ || ३ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|Bahrain}}ची [[आशिया चषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आशिया चषक|ट्वेंटी२० आशिया चषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="5"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|BAN}} [[२०१६ आशिया चषक|२०१६]]|| colspan="7" rowspan="3" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२२ आशिया चषक|२०२२]]|| ४ || २ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|UAE}}{{flagicon|SL}} [[२०२५ आशिया चषक|२०२५]]|| ४ || १ || ३ || ० || ० |} ==={{cr|Bahrain}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आशियाई खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| colspan="7" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref> |- |{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]] |} ==={{cr|Bahrain}}ची आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|QAT}} [[२०२३ पुरुष आखाती टी२० आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप|२०२३]]|| ४थे ||४/६||५||३||२||०||० |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ पुरुष आखाती टी२० आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप|२०२४]]|| ५वे ||५/६||५||२||३||०||० |} ==={{cr|Bahrain}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:bronze;" |{{flagicon|OMA}} [[२०१९ एसीसी पश्चिम विभाग|२०१९]]|| ३रे ||३/५||४||२||२||०||० |- style="background:bronze;" |{{flagicon|OMA}} [[२०२२-२३ डेझर्ट चषक टी२० आंतरराष्ट्रीय मालिका|२०२२ (नोव्हेंबर)]]|| ३रे ||३/४||६||३||३||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[२०२२-२३ मलेशिया चौरंगी मालिका|२०२२ (डिसेंबर)]]|| विजेते ||१/४||७||६||०||०||१ |- |{{flagicon|HK}} [[२०२२-२३ हाँग काँग चौरंगी मालिका|२०२३]]|| ४थे ||४/४||४||१||३||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[२०२४ मलेशिया ओपन टी-२० चॅम्पियनशिप|२०२४]]|| विजेते ||१/५||५||५||०||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका|२०२५]]|| विजेते ||१/३||५||४||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|MWI}} [[२०२५ मलावी चौरंगी मालिका|२०२५]]|| उपविजेते ||२/४||७||४||२||०||१ |- style="background:gold;" |{{flagicon|RWA}} [[२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|२०२५]]|| विजेते ||१/३||९||९||०||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171752.html ७१९] || २० जानेवारी २०१९ || {{cr|Saudi Arabia}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} || rowspan=4 | [[२०१९ एसीसी पश्चिम विभाग]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171754.html ७२१] || २१ जानेवारी २०१९ || {{cr|Maldives}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171759.html ७२६] || २३ जानेवारी २०१९ || {{cr|Kuwait}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Kuwait}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171761.html ७२८] || २४ जानेवारी २०१९ || {{cr|Qatar}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Qatar}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215153.html १०५०] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} || rowspan=4 | [[२०२० आशिया चषक पात्रता|२०२० एसीसी पश्चिम विभाग]] |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215158.html १०५६] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|Maldives}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215161.html १०६०] || २५ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|Qatar}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215163.html १०६३] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|Kuwait}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|Kuwait}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284488.html १३४८] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} || rowspan=4 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता गट अ]] |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284490.html १३५५] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284493.html १३६८] || २७ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284496.html १३७३] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299569.html १४७१] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} || rowspan=5 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता गट अ|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता गट अ]] |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299573.html १४७६] || १९ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299575.html १४८०] || २१ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299579.html १४८४] || २२ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|PHI}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299583.html १४८८] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|CAN}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328469.html १७३०] || ११ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || बरोबरीत || rowspan=5 | |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328470.html १७३३] || १३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328471.html १७३४] || १४ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328472.html १७३७] || १६ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328473.html १७३९] || १७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344783.html १८८१] || १४ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|CAN}} || rowspan=7 | [[२०२२-२३ डेझर्ट चषक टी२० आंतरराष्ट्रीय मालिका|२०२२-२३ डेझर्ट ट्वेंटी२० मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344785.html १८८३] || १५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344786.html १८८४] || १६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344789.html १८९१] || १७ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344791.html १८९७] || १९ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344793.html १९०४] || २० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|SAU}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344794.html १९०९] || २१ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|SAU}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349378.html १९५६] || १५ डिसेंबर २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|MAS}} || rowspan=7 | [[२०२२-२३ मलेशिया चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349381.html १९६१] || १६ डिसेंबर २०२२ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349382.html १९६४] || १८ डिसेंबर २०२२ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349385.html १९६९] || १९ डिसेंबर २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349386.html १९७४] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349389.html १९७७] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349391.html १९८१] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361771.html २०१५] || ८ मार्च २०२३ || {{cr|HK}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|HK}} || rowspan=4 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२-२३|२०२२-२३ हाँग काँग चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361772.html २०१६] || ९ मार्च २०२३ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361774.html २०१९] || ११ मार्च २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361776.html २०२१] || १२ मार्च २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392803.html २२३४] || १५ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} || rowspan=5 | [[२०२३ पुरुष गल्फ टी२०आ चॅम्पियनशिप|२०२३ पुरुष आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392805.html २२३६] || १६ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392809.html २२४०] || १८ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392811.html २२४३] || १९ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1397437.html २२५०] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405313.html २३३३] || ३० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|NEP}} [[काठमांडू|मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{cr|UAE}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405318.html २३३९] || ३१ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|HK}} || {{flagicon|NEP}} [[काठमांडू|मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405324.html २३४५] || २ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|NEP}} [[काठमांडू|मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405325.html २३४६] || ३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभूवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू]] || {{cr|OMA}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422808.html २४९६] || ५ मार्च २०२४ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} || rowspan=5 | [[२०२४ मलेशिया ओपन टी-२० चॅम्पियनशिप|२०२४ मलेशिया खुली ट्वेंटी२० स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422811.html २५०२] || ७ मार्च २०२४ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422814.html २५०८] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422815.html २५१०] || १० मार्च २०२४ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422818.html २५१४] || ११ मार्च २०२४ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426455.html २५४७] || १२ एप्रिल २०२४ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} || rowspan=4 | [[२०२४ एसीसी पुरुष प्रीमियर कप|२०२४ ए.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० प्रीमियर चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426460.html २५५५] || १३ एप्रिल २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426468.html २५६८] || १५ एप्रिल २०२४ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426470.html २५७०] || १६ एप्रिल २०२४ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- | ५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457350.html २९३६] || २८ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|UGA}} [[युगांडा|जिंजा क्रिकेट मैदान]], [[युगांडा|जिंजा]] || {{cr|BHR}} || rowspan=2 | |- | ६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457351.html २९३७] || २९ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|UGA}} [[युगांडा|जिंजा क्रिकेट मैदान]], [[युगांडा|जिंजा]] || {{cr|UGA}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457219.html २९६३] || १९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457224.html २९६८] || २२ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|THA}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|THA}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457226.html २९७०] || २३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457229.html २९७९] || २५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457233.html २९८३] || २६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459278.html २९९४] || २८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463652.html ३०४२] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} || rowspan=5 | [[२०२४ पुरुष गल्फ टी२०आ चॅम्पियनशिप|२०२४ पुरुष आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463654.html ३०४८] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463658.html ३०६३] || १६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463661.html ३०७०] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|OMA}} |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463665.html ३०७६] || २० डिसेंबर २०२४ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|QAT}} |- | ७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471822.html ३०९३] || १९ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} || rowspan=9 | |- | ७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471823.html ३०९४] || २० फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | ७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471824.html ३०९७] || २२ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} |- | ७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471825.html ३०९९] || २३ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | ७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471826.html ३१०२] || २४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | ७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474260.html ३१०४] || २८ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|BHR}} |- | ७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474261.html ३१०५] || १ मार्च २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|BHR}} |- | ७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474262.html ३१०६] || २ मार्च २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|BHR}} |- | ८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474263.html ३१०७] || ४ मार्च २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475525.html ३१०८] || १० मार्च २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} || rowspan=5 | [[२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका|२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका (मार्च)]] |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475526.html ३११०] || ११ मार्च २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475528.html ३११६] || १३ मार्च २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475529.html ३११८] || १४ मार्च २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475531.html ३१२१] || १७ मार्च २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492881.html ३२८०] || ६ जुलै २०२५ || {{cr|GER}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} || rowspan=6 | [[२०२५ मलावी चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492884.html ३२८४] || ७ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492879.html ३२८७] || ८ जुलै २०२५ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492887.html ३२९६] || १० जुलै २०२५ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492889.html ३३०७] || १२ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492892.html ३३१४] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495453.html ३३२५] || १८ जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} || rowspan=9 | [[२०२५ ऱ्वांडा तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495454.html ३३२९] || १९ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495456.html ३३३५] || २० जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495457.html ३३३७] || २० जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495459.html ३३४८] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495461.html ३३५६] || २३ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495462.html ३३६४] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495463.html ३३६६] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495465.html ३३८३] || २७ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html ३५८०] || १८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} || rowspan=3 | |- | १०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html ३५८२] || १९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | १०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html ३५८४] || २१ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html ३५८८] || २५ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} || rowspan=4 | [[२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका (नोव्हेंबर)]] |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html ३५९०] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html ३५९७] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html ३६००] || १ डिसेंबर २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html ३६१५] || ८ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} || rowspan=10 | |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html ३६१९] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html ३६२७] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html ३६३३] || १२ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html ३६३८] || १३ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522993.html ३६९५] || १० फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522994.html ३६९९] || ११ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522995.html ३७०६] || १३ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522996.html ३७१०] || १४ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522997.html ३७१४] || १५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522999.html ३७३५] || २५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} || rowspan=4 | [[२०२६ थायलंड चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523001.html ३७३९] || २६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523003.html ३७४३] || २७ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523005.html ३७४६] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || टाय |- | १२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527157.html ३७५३] || ७ मार्च २०२६ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} || rowspan=3 | |- | १२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527158.html ३७५४] || ८ मार्च २०२६ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- | १२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527159.html ३७६१] || १० मार्च २०२६ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538443.html ३९२४] || १ जून २०२६ || {{cr|HK}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} || rowspan=3 | [[२०२६ आशियाई खेळांमधील क्रिकेट — पुरुष ट्वेंटी२० स्पर्धा पात्रता|२०२६ आशियाई खेळ पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538446.html ३९२८] || ३ जून २०२६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|OMA}} |- style="background:#cfc;" | १२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538450.html ३९३५] || ५ जून २०२६ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|BHR}} |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बहरैनमधील क्रिकेट|सामने]] bls1zb49ymijxx4q449opbv9yd1yf7k 0 306527 2691425 2690014 2026-06-27T17:14:34Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2691425 wikitext text/x-wiki खालील यादी बहामास क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बहामासने ७ नोव्हेंबर २०२१ रोजी कॅनडा विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बहामासने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|BAH}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] ||५ || ३ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||१२ || ६ || ६ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]||५ || २ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] ||६ || २ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] ||१४ || ६ || ८ || ० || ० |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] || colspan="7" rowspan="2" |''TBD'' || colspan="5" rowspan="2" |''TBD'' |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|BAH}}ची उत्तर अमेरिका चषक स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|उत्तर अमेरिका चषक |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|CAY}} [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक|२०२५]]|| ४थे ||४/४||४||०||४||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286668.html १४०५] || ७ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|CAN}} || rowspan=6 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286671.html १४०९] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286677.html १४१३] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BER}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड]], [[अँटिगा]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286679.html १४१९] || ११ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286682.html १४२३] || १३ नोव्हेंबर २०२१ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड]], [[अँटिगा]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286684.html १४२५] || १३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड]], [[अँटिगा]] || {{cr|PAN}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310156.html १५०८] || १३ एप्रिल २०२२ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} || rowspan=5 | |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310157.html १५०९] || १४ एप्रिल २०२२ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310158.html १५१०] || १६ एप्रिल २०२२ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310159.html १५११] || १६ एप्रिल २०२२ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310160.html १५१२] || १७ एप्रिल २०२२ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359792.html २००६] || २६ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|हर्लिंगहॅम क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BAH}} || rowspan=4 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२-२३|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359788.html २००८] || २८ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359798.html २०११] || २ मार्च २०२३ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359800.html २०१२] || ४ मार्च २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|हर्लिंगहॅम क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462878.html ३००८] || ६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|BAH}} || rowspan=8 | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462885.html ३०१९] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ARG}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462889.html ३०२५] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462893.html ३०३३] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462898.html ३०४०] || १२ डिसेंबर २०२४ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनॉस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462901.html ३०५३] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनॉस आयर्स]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462906.html ३०६०] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनॉस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462909.html ३०६६] || १६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481305.html ३१४८] || २० एप्रिल २०२५ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || rowspan=4 | [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक]] |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481307.html ३१५१] || २१ एप्रिल २०२५ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481310.html ३१५४] || २३ एप्रिल २०२५ || {{cr|BER}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481311.html ३१५७] || २४ एप्रिल २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489583.html ३२२०] || ११ जून २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पूर्व मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAY}} || rowspan=3 | |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489581.html ३२२३] || १२ जून २०२५ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पूर्व मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489584.html ३२२६] || १३ जून २०२५ || {{cr|BER}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पूर्व मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488327.html ३२४१] || १५ जून २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAY}} || rowspan=6 | [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488329.html ३२४५] || १६ जून २०२५ || {{cr|BER}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488331.html ३२४९] || १८ जून २०२५ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488332.html ३२५१] || १९ जून २०२५ || {{cr|BER}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488334.html ३२५८] || २१ जून २०२५ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488336.html ३२६२] || २२ जून २०२५ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब|मेपल लीफ क्रिकेट क्लब उत्तर-पश्चिम मैदान]], [[किंग सिटी (ऑन्टारियो)|किंग सिटी]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539730.html ३९७६] || २१ जून २०२६ || {{cr|BER}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक गट अ पात्रता|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका अ गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539733.html ३९८४] || २४ जून २०२६ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|PAN}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539736.html ३९८९] || २५ जून २०२६ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539737.html ३९९८] || २७ जून २०२६ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|BER}} [[व्हाइट हिल फील्ड]], [[सँड्स पॅरिश]] || {{cr|BAH}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बहामास क्रिकेट]] 43gd5s06phri7bbeezr2yyl4ioakh2t 0 306528 2691429 2679275 2026-06-27T17:28:34Z Aditya tamhankar 80177 /* सामन्यांची यादी */ 2691429 wikitext text/x-wiki खालील यादी बहरैन महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बहरैनने २० मार्च २०२२ रोजी ओमान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सूची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बहरैनने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{crw|BHR}}ची [[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="12"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[महिला क्रिकेट|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="8" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}} [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] |- |{{flagicon|SL}} [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२]] |- |{{flagicon|BAN}} [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]] |- |{{flagicon|IND}} [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}} [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]] |- |{{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२०]] |- |{{flagicon|SA}} [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४]]||५ || १ || ३ || ० || १ |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]]||४ || ० || २ || ० || २ |} ==={{crw|BHR}}ची [[आशिया चषक|महिला आशिया चषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आशिया चषक|महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="7"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|CHN}} [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२]]|| colspan="7" rowspan="5" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|THA}} [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६]] |- |{{flagicon|MAS}} [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८]] |- |{{flagicon|BAN}} [[२०२२ महिला टी२० आशिया चषक|२०२२]] ||४ || ० || ३ || ० || १ |- |{{flagicon|SL}} [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४]] ||३ || ० || ३ || ० || ० |} ==={{crw|BHR}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|OMA}} [[२०२१-२२ आखाती सहकार परिषद महिला ट्वेंटी२० चषक|२०२२]]|| ५वे ||५/६||५||२||३||०||० |} == सामन्यांची यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1306383.html १०२७] || २० मार्च २०२२ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} || rowspan=5 | [[२०२१-२२ आखाती सहकार परिषद महिला ट्वेंटी२० चषक|२०२२ आखाती सहकार परिषद महिला ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1306386.html १०३०] || २१ मार्च २०२२ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1306389.html १०३३] || २२ मार्च २०२२ || {{crw|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1306395.html १०३९] || २५ मार्च २०२२ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1306397.html १०४१] || २६ मार्च २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320193.html ११२३] || १७ जून २०२२ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[२०२२ एसीसी महिला ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320198.html ११३३] || १९ जून २०२२ || {{crw|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320201.html ११३५] || २० जून २०२२ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320209.html ११४३] || २२ जून २०२२ || {{crw|BHU}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[सलांगोर|बंगी]] || {{crw|BHU}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394752.html १५६२] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[सलांगोर|बंगी]] || {{crw|BHR}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394760.html १५७४] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394761.html १५८३] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[सलांगोर|पंडारमन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394766.html १५९५] || ४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[सलांगोर|पंडारमन]] || {{crw|UAE}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419912.html १७६०] || १० फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|QAT}} || rowspan=3 | [[२०२४ एसीसी महिला प्रीमियर चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419916.html १७६४] || ११ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|IDN}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419924.html १७७२] || १३ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[सलांगोर|पंडारमन]] || {{crw|MAS}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463007.html २१३६] || ३ डिसेंबर २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} || rowspan=8 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463008.html २१३९] || ४ डिसेंबर २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463009.html २१४३] || ६ डिसेंबर २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|BHR}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463010.html २१४७] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463011.html २१५०] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483941.html २२६५] || २ मे २०२५ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483942.html २२६९] || ३ मे २०२५ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483943.html २२७६] || ५ मे २०२५ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483763.html २२८३] || १० मे २०२५ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} || rowspan=3 | [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483767.html २२९०] || १२ मे २०२५ || {{crw|HK}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483773.html २२९४] || १५ मे २०२५ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html २५८८] || ६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} || rowspan=2 | [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html २५९१] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html २५९५] || १२ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|BHR}} || rowspan=5 | [[२०२५ आखाती सहकार परिषद महिला ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html २५९८] || १३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html २६००] || १५ डिसेंबर २०२५ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|OMA}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html २६०५] || १६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html २६१४] || १८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{crw|UAE}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538636.html २७८५] || २९ मे २०२६ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|OMA}} || rowspan=2 | |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538637.html २७८८] || ३० मे २०२६ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेलंगोर]] || {{crw|OMA}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1536616.html २८०५] || ३ जून २०२६ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MYA}} || rowspan=4 | [[२०२६ एसीसी महिला प्रीमियर चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1536621.html २८१२] || ४ जून २०२६ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{crw|THA}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1536632.html २८२४] || ६ जून २०२६ || {{crw|MGL}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MGL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1536638.html २८३०] || ७ जून २०२६ || {{crw|JPN}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|JPN}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बहरैन क्रिकेट]] olt4v2yh790fzxxpt3mq2mld0k3a2uc 0 307606 2691421 2690010 2026-06-27T16:58:18Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2691421 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रेलियाने १७ फेब्रुवारी २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रेलियाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ऑस्ट्रेलियाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{cr|NZL}} || १७ फेब्रुवारी २००५ |- |align=left|{{cr|ENG}} || १३ जून २००५ |- |align=left|{{cr|SA}} || ९ जानेवारी २००६ |- |align=left|{{cr|ZIM}} || १२ सप्टेंबर २००७ |- |align=left|{{cr|BAN}} || १६ सप्टेंबर २००७ |- |align=left|{{cr|PAK}} || १८ सप्टेंबर २००७ |- |align=left|{{cr|SL}} || २० सप्टेंबर २००७ |- |align=left|{{cr|IND}} || २२ सप्टेंबर २००७ |- |align=left|{{cr|WIN}} || २० जून २००८ |- |align=left|{{cr|IRE}} || १९ सप्टेंबर २०१२ |- |align=left|{{cr|UAE}} || २२ ऑक्टोबर २०१८ |- |align=left|{{cr|AFG|२०१३}} || ४ नोव्हेंबर २०२२ |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|AUS}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:#c96;" |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]||उपांत्य फेरी||३/१२||६||३||३||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]||गट फेरी||११/१२||२||०||२||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:silver;" |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]]||उपविजेते||२/१२||७||६||१||०||०|| colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:#c96;" |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]]||उपांत्य फेरी||३/१२||६||४||२||०||०|| colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]||rowspan=2|सुपर १०||८/१६||४||१||३||०||०|| colspan="5" rowspan="2" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]||६/१६||४||२||२||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || विजेते ||१/१६ ||७||६||१||०||०|| colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]|| सुपर १२||५/१६||५||३||१||०||१|| colspan="5" |''यजमान म्हणून विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||सुपर ८||६/२०||७||५||२||०||०|| colspan="5" rowspan="2" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]|| colspan="7" rowspan="2" |''पात्र'' |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|Australia}}{{flagicon|NZ}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]]|| colspan="5" |''सहयजमान म्हणून विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}}{{flagicon|SCO}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]]|| colspan="7" |''TBD'' || colspan="5" |''TBD'' |} ==={{cr|AUS}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|Australia}}{{flagicon|NZ}} [[ट्रान्स-टास्मन तिरंगी मालिका, २०१७-१८|२०१८]]|| विजेते ||१/३||५||५||०||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|ZIM}} [[२०१८ झिम्बाब्वे टी२० तिरंगी मालिका|२०१८]]|| उपविजेते ||२/३||५||३||२||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211048.html १] || १७ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211028.html २] || १३ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249227.html १३] || ९ जानेवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287856.html २३] || १२ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=6 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287861.html २८] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287866.html ३३] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287870.html ३७] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287878.html ४५] || २२ सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297800.html ४७] || २० ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=10 | |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291343.html ४९] || ११ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291356.html ५२] || १ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319142.html ५७] || २० जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351696.html ८३] || १५ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392615.html ८९] || ७ मे २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355993.html ९२] || ६ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=2 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350050.html ११९] || ३० ऑगस्ट २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित || rowspan=6 | |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406207.html १३४] || ५ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406197.html १४६] || २१ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406198.html १४७] || २३ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423787.html १४८] || २६ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423788.html १४९] || २८ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412683.html १५६] || २ मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412688.html १६१] || ५ मे २०१० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412691.html १६५] || ७ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|SRI}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412700.html १७४] || ११ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412702.html १७६] || १४ मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412703.html १७७] || १६ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426392.html १८४] || ५ जुलै २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|PAK}} || rowspan=16 | |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426393.html १८५] || ६ जुलै २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|PAK}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446960.html १९७] || १२ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446961.html १९८] || १४ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518954.html २१७] || १ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518955.html २१८] || ३ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540173.html २४१] || २७ मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540174.html २४३] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571148.html २५६] || ५ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571149.html २५७] || ७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || टाय |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571150.html २५९] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533273.html २६४] || १९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=6 | [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533279.html २७०] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533287.html २७८] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533294.html २८५] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533297.html २८८] || ५ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=11 | |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573027.html ३०३] || १३ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566937.html ३२८] || २९ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566938.html ३२९] || ३१ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647247.html ३३१] || १० ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636164.html ३५४] || २९ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636165.html ३५५] || ३१ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636166.html ३५६] || २ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682927.html ३८१] || २३ मार्च २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} || rowspan=4 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682941.html ३८८] || २८ मार्च २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682951.html ३९३] || ३० मार्च २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682957.html ३९६] || १ एप्रिल २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727917.html ४०६] || ५ ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743975.html ४५३] || ३१ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895817.html ४८५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895819.html ४८६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895821.html ४८९] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951337.html ५३९] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951347.html ५४४] || २१ मार्च २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951355.html ५४८] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951363.html ५५३] || २७ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119501.html ६२३] || ७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119502.html ६२४] || १० ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072316.html ६४२] || ३ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[ट्रान्स-टास्मॅन तिरंगी मालिका, २०१७–१८|२०१८ ऑस्ट्रेलिया—न्यू झीलंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072317.html ६४५] || ७ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072318.html ६४६] || १० फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072320.html ६४९] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072322.html ६५३] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119542.html ६७९] || २७ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142914.html ६८२] || २ जुलै २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१८ झिम्बाब्वे टी२० तिरंगी मालिका|२०१८ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142915.html ६८३] || ३ जुलै २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142917.html ६८६] || ५ जुलै २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142918.html ६८७] || ६ जुलै २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142919.html ६८९] || ८ जुलै २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|PAK}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1162727.html ७००] || २२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरेन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=40 | |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157372.html ७०१] || २४ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157373.html ७०२] || २६ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157374.html ७०४] || २८ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144990.html ७१२] || २१ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144991.html ७१३] || २३ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144992.html ७१४] || २५ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168247.html ७४८] || २४ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168248.html ७४९] || २७ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183527.html ९९९] || ३ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183528.html १००२] || ५ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183529.html १००९] || ८ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198235.html १०९५] || ४ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198236.html १०९६] || ६ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198237.html १०९७] || ८ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223952.html १११४] || ४ डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|IND}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223953.html १११५] || ६ डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223954.html १११६] || ८ डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233971.html ११२३] || २२ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233972.html ११२४] || २५ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZ}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233973.html ११२५] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान|वेलिंग्टन प्रादेशिक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233974.html ११२७] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान|वेलिंग्टन प्रादेशिक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233975.html ११२९] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान|वेलिंग्टन प्रादेशिक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263156.html ११८५] || ९ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|WIN}} |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263157.html ११८८] || १० जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|WIN}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263158.html ११८९] || १२ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|WIN}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263159.html ११९०] || १४ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263160.html ११९२] || १६ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|WIN}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270834.html १२१०] || ३ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270835.html १२१२] || ४ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270836.html १२१६] || ६ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270837.html १२१८] || ७ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270838.html १२२२] || ८ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273737.html १३७९] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273745.html १३९१] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273749.html १३९८] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273755.html १४२०] || ११ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273756.html १४२८] || १४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=17 | |- | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288316.html १५०४] || ५ एप्रिल २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327503.html १७८८] || २० सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327504.html १७९४] || २३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327505.html १७९६] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317482.html १८०६] || ५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|AUS}} |- | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317483.html १८०८] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317486.html १८१२] || ९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} |- | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317487.html १८१७] || १२ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|ENG}} |- | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317488.html १८२०] || १४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298147.html १८३९] || २२ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298153.html १८४५] || २५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298165.html १८५५] || ३१ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298172.html १८६४] || ४ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | |- | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389391.html २३६१] || २३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389392.html २३६८] || २६ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}} |- | १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389392.html २३७३] || २८ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}} |- | १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389393.html २३८०] || १ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389394.html २३८१] || ३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375850.html २४५९] || ९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375851.html २४६२] || ११ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375852.html २४६७] || १३ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388223.html २४८१] || २१ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम|स्काय स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388224.html २४८३] || २३ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388225.html २४८४] || २५ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415710.html २६४१] || ५ जून २०२४ || {{cr|OMN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415717.html २६५०] || ८ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415724.html २६६६] || ११ जून २०२४ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415735.html २६८९] || १५ जून २०२४ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415744.html २७११] || २० जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415748.html २७१७] || २२ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415751.html २७२१] || २४ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}} |- | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440463.html २८३८] || ४ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440464.html २८४४] || ६ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AUS}} |- | १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440465.html २८४६] || ७ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AUS}} |- | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385697.html २८५०] || ११ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385698.html २५८१] || १३ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426552.html २९४८] || १४ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=22 | |- | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426553.html २९५४] || १६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426554.html २९५९] || १८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472520.html ३३३९] || २० जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472521.html ३३५१] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472522.html ३३६९] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- | २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472523.html ३३७८] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- | २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472524.html ३३८५] || २८ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- | २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478898.html ३४०३] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478899.html ३४०५] || १२ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|SA}} |- | २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478900.html ३४०७] || १६ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491714.html ३४९१] || १ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|AUS}} |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491715.html ३४९७] || ३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || अनिर्णित |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491716.html ३४९९] || ४ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|AUS}} |- | २१५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478907.html ३५३६] || २९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || अनिर्णित |- | २१६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478908.html ३५४१] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २१७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478909.html ३५५१] || २ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|IND}} |- | २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478910.html ३५६१] || ६ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट (क्वीन्सलंड)|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|IND}} |- | २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478911.html ३५६५] || ८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | २२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519636.html ३६७३] || २९ जानेवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519637.html ३६७८] || ३१ जानेवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519638.html ३६८१] || १ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512732.html ३६९८] || ११ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512737.html ३७०४] || १३ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512748.html ३७१८] || १६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512758.html ३७२७] || २० फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | २२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html ३९५६] || १७ जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} || rowspan=8 | |- | २२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html ३९६०] || १९ जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | २२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html ३९७२] || २१ जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528706.html] || २१ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || TBD |- | २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528707.html] || २४ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट (क्वीन्सलंड)|गोल्ड कोस्ट]] || TBD |- | २३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528708.html] || २७ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || TBD |- | २३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528709.html] || २९ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || TBD |- | २३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528710.html] || २ डिसेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील क्रिकेट|टी२०]] tewd0sy6ls0m1wjxcn5qgnsemy2kuez 0 307698 2691422 2690011 2026-06-27T17:00:17Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2691422 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रेलियाने २ सप्टेंबर २००५ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रेलियाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ऑस्ट्रेलियाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{crw|ENG}} || २ सप्टेंबर २००५ |- |align=left|{{crw|NZ}} || १८ ऑक्टोबर २००६ |- |align=left|{{crw|IND}} || २८ ऑक्टोबर २००८ |- |align=left|{{crw|WIN}} || १४ जून २००९ |- |align=left|{{crw|SA}} || १६ जून २००९ |- |align=left|{{crw|PAK}} || २९ सप्टेंबर २०१२ |- |align=left|{{crw|IRE}} || २७ मार्च २०१४ |- |align=left|{{crw|SL}} || २४ मार्च २०१६ |- |align=left|{{crw|BAN}} || २७ फेब्रुवारी २०२० |- |align=left|{{crw|Barbados}} || ३१ जुलै २०२२ |} ==महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{crw|AUS}}ची [[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="12"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[महिला क्रिकेट|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:#c96;" |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]]||उपांत्य फेरी||३/८||४||२||२||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}} [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] || rowspan="3" | '''विजेते''' ||१/८ ||५||५||०||०||०|| colspan="5" rowspan="3" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|SL}} [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२]] || १/८ ||५||४||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|BAN}} [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]] || १/१० ||६||५||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|IND}} [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]]||उपविजेते||२/१०||६||४||२||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}} [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]] || rowspan="3" | '''विजेते''' ||१/१० ||६||५||१||०||०|| colspan="5" rowspan="3" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२०]] || १/१० ||६||५||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|SA}} [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] || १/१० ||६||६||०||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४]]||उपांत्य फेरी||३/८||५||४||१||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| colspan="7" |''TBD'' || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |} ==={{crw|AUS}}ची [[राष्ट्रकुल खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[राष्ट्रकुल खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|ENG}} [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२]]|| '''सुवर्णपदक''' ||१/८||५||५||०||०||० |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०२६ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२६]]|| colspan="7" |''TBD'' |} ==={{crw|AUS}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|ENG}} [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११]]|| उपविजेते ||२/४||४||२||२||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|IND}} [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८]]|| विजेते ||१/३||५||४||१||०||० |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका|२०२०]]|| विजेते ||१/३||५||३||१||१||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|Northern Ireland}} [[२०२२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०२२]]|| विजेते ||१/३||४||२||०||२||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217862.html २] || २ सप्टेंबर २००५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=10 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/252991.html ४] || १८ ऑक्टोबर २००६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || टाय |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291326.html ५] || १९ जुलै २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन, ऑस्ट्रेलिया|गार्डन्स ओव्हल]], [[डार्विन, ऑस्ट्रेलिया|डार्विन]] || {{crw|AUS}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/312444.html ११] || १ फेब्रुवारी २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/315773.html १२] || ६ मार्च २००८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बर्ट सट्क्लिफ ओव्हल]], [[लिंकन (न्यू झीलँड)|लिंकन]] || {{crw|NZ}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369333.html २०] || २८ ऑक्टोबर २००८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी|हर्स्टव्हिल ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369334.html २१] || १५ फेब्रुवारी २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403912.html २५] || १ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|NZ}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403913.html २६] || २ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403914.html २७] || ३ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355978.html ३०] || १२ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355983.html ३४] || १४ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355989.html ४१] || १९ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/391794.html ४३] || २५ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428068.html ५१] || २१ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428069.html ५२] || २२ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428070.html ५३] || २३ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428063.html ५४] || २६ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428064.html ५५] || २८ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412705.html ६३] || ५ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || बरोबरीत || rowspan=5 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|SA}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412713.html ७१] || ९ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412716.html ७४] || १३ मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412718.html ७६] || १६ मे २०१० || {{crw|NZL}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476947.html ९२] || ३० डिसेंबर २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलँड|नेल्सन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=9 | |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474620.html ९३] || १२ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|ENG}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474621.html ९४] || १४ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|ENG}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474622.html ९५] || १६ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474623.html ९६] || १७ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474624.html ९७] || १८ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476948.html १०१] || १८ फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|NZ}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476949.html १०२] || १९ फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|NZ}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476950.html १०३] || २० फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500224.html १०७] || २३ जून २०११ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[इसेक्स|टोबी होव क्रिकेट मैदान]], [[इसेक्स|बिलिएरके]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११ इंग्लंड महिला ट्वेंटी२० चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492546.html १०९] || २५ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500226.html १११] || २६ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492548.html ११४] || २७ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533657.html १२५] || २० जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=10 | |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533658.html १२६] || २१ जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533659.html १२७] || २२ जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533663.html १२८] || १ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|NZ}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533664.html १२९] || ३ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552935.html १३९] || १८ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552936.html १४०] || १९ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552937.html १४१] || २१ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552938.html १४२] || २२ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552939.html १४३] || २३ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533302.html १६९] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533305.html १७२] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533310.html १७७] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533312.html १८१] || ५ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533313.html १८२] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599663.html १८९] || २२ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} || rowspan=9 | |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599664.html १९०] || २२ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599665.html १९१] || २४ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593726.html २०८] || २७ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593727.html २०९] || २९ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593728.html २१०] || ३१ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{crw|ENG}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666045.html २३४] || २९ जानेवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|ENG}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666047.html २३५] || ३१ जानेवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666049.html २३६] || २ फेब्रुवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682967.html २४७] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|NZL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682983.html २५५] || २७ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682993.html २६०] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683011.html २६९] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683015.html २७३] || ६ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754793.html २७४] || ३० ऑगस्ट २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} || rowspan=20 | |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754795.html २७५] || ३१ ऑगस्ट २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754797.html २७७] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754799.html २७९] || ५ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754801.html २९०] || २ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754803.html २९१] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754805.html २९२] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754807.html २९३] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798615.html ३१०] || १९ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798619.html ३११] || २१ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798621.html ३१२] || २२ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798377.html ३१३] || २६ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798379.html ३१४] || २८ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ईस्ट ससेक्स|होव]] || {{crw|AUS}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798381.html ३१५] || ३१ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{crw|ENG}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895787.html ३२५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895789.html ३२६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895791.html ३२७] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916667.html ३३४] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916669.html ३३५] || १ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916671.html ३३६] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[पुकेकुरा पार्क]], [[न्यू झीलंड|न्यू प्लायमाउथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951385.html ३४५] || १८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951393.html ३४९] || २१ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951405.html ३५५] || २६ मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951415.html ३६०] || ३० मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951419.html ३६२] || ३ एप्रिल २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{crw|WIN}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043989.html ३८१] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043991.html ३८२] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[मेलबर्न|गीलाँग]] || {{crw|NZ}} |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043993.html ३८३] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|NZ}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086067.html ३९१] || १७ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086068.html ३९२] || १९ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086069.html ३९३] || २१ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} || |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131235.html ४०२] || २२ मार्च २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८ भारत महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131236.html ४०३] || २३ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131238.html ४०६] || २६ मार्च २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131239.html ४०७] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131241.html ४११] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144978.html ५०१] || २९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144979.html ५०२] || १ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144980.html ५०६] || ५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161231.html ५०९] || २५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161232.html ५१०] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161233.html ५११] || २९ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150534.html ५१६] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150538.html ५१९] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150542.html ५२३] || १३ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150549.html ५३०] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150553.html ५३४] || २२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150555.html ५३६] || २४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|AUS}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168026.html ७००] || २६ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|AUS}} || rowspan=9 | |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168027.html ७०१] || २८ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ईस्ट ससेक्स|होव]] || {{crw|AUS}} |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168028.html ७०५] || ३१ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198475.html ७५८] || १४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198476.html ७५९] || १६ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198477.html ७६०] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183544.html ८३२] || १ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || बरोबरीत || rowspan=5 | [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183545.html ८३३] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183547.html ८४०] || ८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183548.html ८४२] || ९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183549.html ८४५] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173048.html ८४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173057.html ८५५] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173065.html ८६३] || २ मार्च २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173069.html ८६५] || ५ मार्च २०२० || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173070.html ८६६] || ८ मार्च २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223941.html ८७४] || २६ सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=11 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223942.html ८७६] || २७ सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223943.html ८७८] || ३० सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|NZ}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249238.html ८८९] || २८ मार्च २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|AUS}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249239.html ८९०] || ३० मार्च २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{crw|NZ}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249240.html ८९१] || १ एप्रिल २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || अनिर्णित |- | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263621.html ९८१] || ७ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || अनिर्णित |- | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263622.html ९८२] || ९ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263623.html ९८३] || १० ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263572.html १०१९] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263573.html १०२१] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317635.html ११६४] || १६ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[२०२२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317636.html ११६५] || १७ जुलै २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317638.html ११६७] || २१ जुलै २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317639.html ११७०] || २३ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289259.html ११७३] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289264.html ११८३] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|BAR}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289267.html ११८६] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289272.html ११९१] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289274.html ११९३] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345424.html १३१२] || ९ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=7 | |- | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345425.html १३१३] || ११ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || बरोबरीत |- | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345426.html १३१९] || १४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345427.html १३२५] || १७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345428.html १३३२] || २० डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345095.html १३४५] || २४ जानेवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345096.html १३४७] || २६ जानेवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338042.html १३५७] || ११ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338047.html १३६३] || १४ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338054.html १३७०] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338060.html १३७६] || २३ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338062.html १३७८] || २६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336074.html १५०३] || १ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=18 | |- | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336075.html १५०४] || ५ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336076.html १५०८] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375863.html १६७६] || १ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375864.html १६७८] || २ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|WIN}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375865.html १६८०] || ५ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406081.html १७२८] || ५ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406082.html १७२९] || ७ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406083.html १७३०] || ९ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375869.html १७४४] || २७ जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375870.html १७४५] || २८ जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|SA}} |- | १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375871.html १७४७] || ३० जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425064.html १८१६] || ३१ मार्च २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425065.html १८१८] || २ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425066.html १८२१] || ४ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426617.html २०३०] || १९ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना|ग्रेट बॅरियर रीफ अरिना]], [[क्वीन्सलंड|मॅके]] || {{crw|AUS}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426618.html २०३६] || २२ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना|ग्रेट बॅरियर रीफ अरिना]], [[क्वीन्सलंड|मॅके]] || {{crw|AUS}} |- | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426619.html २०३८] || २४ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html २०६३] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432431.html २०७१] || ८ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432435.html २०८१] || ११ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html २०९३] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432442.html २०९६] || १७ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SA}} |- | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426626.html २१६९] || २० जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426627.html २१७०] || २३ जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426628.html २१७१] || २५ जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443574.html २२२०] || २१ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{crw|AUS}} |- | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443575.html २२२१] || २३ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{crw|AUS}} |- | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443576.html २२२२] || २६ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|AUS}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478912.html २६७३] || १५ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | |- | २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478913.html २६७५] || १९ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478914.html २६७६] || २१ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526564.html २६८५] || १९ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526565.html २६८८] || २१ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526566.html २६९१] || २३ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html २८५१] || १३ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html २८६३] || १७ जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html २८७७] || २० जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साऊथम्प्टन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html २८८४] || २३ जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html] || २८ जून २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || TBD |- | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528722.html] || १८ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD || rowspan=6 | |- | २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528723.html] || २० ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD |- | २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528724.html] || २२ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD |- | २१५ ||[ ] || १८ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || TBD |- | २१६ ||[ ] || २१ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || TBD |- | २१७ ||[ ] || २३ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील क्रिकेट|महिला टी२०]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] 50qd2awhslnbd9udvvyg2yey7dn5cjd 0 314278 2691432 2680682 2026-06-27T17:37:44Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2691432 wikitext text/x-wiki खालील यादी बांगलादेश क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बांगलादेशने २८ नोव्हेंबर २००६ रोजी झिम्बाब्वे विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बांगलादेशने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|BAN}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]||सुपर ८||८/१२||५||१||४||०||० || colspan="5" rowspan="10" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]||rowspan=3|गट फेरी||१०/१२||२||०||२||०||० |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]]||१०/१२||२||०||२||०||० |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]]||१०/१२||२||०||२||०||० |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]||rowspan=2|सुपर १०||१०/१६||७||२||५||०||० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]||१०/१६||७||२||४||०||१ |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || rowspan=2|सुपर १२ || १२/१६ ||८||२||६||०||० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]||९/१६||५||२||३||०||० |- |{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||सुपर ८||७/२०||७||३||४||०||० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]|| colspan="7" |''माघार घेतली'' |- |{{flagicon|Australia}}{{flagicon|NZ}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]]|| colspan="7" rowspan="2" |''TBD'' || colspan="5" rowspan="2" |''TBD'' |- |{{flagicon|ENG}}{{flagicon|SCO}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|BAN}}ची [[आशिया चषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आशिया चषक|ट्वेंटी२० आशिया चषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="4"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०१६ आशिया चषक|२०१६]]||| उपविजेते ||२/५||५||३||२||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२२ आशिया चषक|२०२२]]||| गट फेरी ||५/६||२||०||२||०||० || colspan="5" rowspan="2" |''आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२५ आशिया चषक|२०२५]]|| colspan="7" |''पात्र'' |} ==={{cr|BAN}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आशियाई खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| सुवर्णपदक ||१/९||३||३||०||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| कांस्यपदक ||३/१०||३||२||१||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]]|| कांस्यपदक ||३/९||३||२||१||०||० |} ==={{cr|BAN}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|KEN}} [[केन्या टी-२० चौरंगी मालिका, २००७|२००७]]|| उपविजेते ||२/४||३||२||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|SL}} [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८]]|| उपविजेते ||२/३||५||२||३||०||० |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका|२०१९]]|| विजेते ||१/३||५||३||१||०||१ |- style="background:#c96;" |{{flagicon|NZ}} [[२०२२-२३ न्यू झीलंड तिरंगी मालिका|२०२२]]|| गट फेरी ||३/३||४||०||४||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264065.html ९] || २८ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|BAN}} || |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306987.html १७] || १ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BAN}} || rowspan=2 | [[केन्या टी-२० चौरंगी मालिका, २००७|२००७ केन्या चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306989.html १८] || २ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287857.html २४] || १३ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287866.html ३३] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287875.html ४२] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343764.html ५५] || २० एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355994.html ९३] || ६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355997.html ९६] || ८ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IRE}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/401076.html ११७] || २ ऑगस्ट २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} || rowspan=2 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423782.html १३१] || ३ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412680.html १५४] || १ मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412688.html १६१] || ५ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/531982.html २०९] || ११ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=8 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/538068.html २१६] || २९ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567071.html २४९] || १८ जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|BAN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567072.html २५०] || २० जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|BAN}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567073.html २५१] || २१ जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|BAN}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567204.html २५२] || २४ जुलै २०१२ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|SCO}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567205.html २५३] || २५ जुलै २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|BAN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573672.html २५४] || २६ जुलै २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|NED}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533276.html २६७] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|NZL}} || rowspan=2 | [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533283.html २७४] || २५ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|PAK}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587476.html २९१] || १० डिसेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} || rowspan=7 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623571.html ३१५] || ११ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623572.html ३१६] || १२ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668959.html ३३३] || ६ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682897.html ३६६] || १६ मार्च २०१४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=7 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682907.html ३७१] || १८ मार्च २०१४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682915.html ३७५] || २० मार्च २०१४ || {{cr|HKG}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|HKG}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682935.html ३८५] || २५ मार्च २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682943.html ३८९] || २८ मार्च २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682949.html ३९२] || ३० मार्च २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682957.html ३९६] || १ एप्रिल २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/730293.html ४०४] || २७ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || अनिर्णित || rowspan=10 | |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/858491.html ४१६] || २४ एप्रिल २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SA}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SA}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931396.html ४६२] || १३ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931398.html ४६३] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958415.html ४७९] || १५ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|BAN}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958417.html ४८१] || १७ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|BAN}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958419.html ४८२] || २० जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|ZIM}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958421.html ४८४] || २२ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966745.html ५०९] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०१६ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966749.html ५११] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966759.html ५१६] || २ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966765.html ५२१] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951309.html ५२४] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|BAN}} || rowspan=7 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951319.html ५३०] || ११ मार्च २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951327.html ५३४] || १३ मार्च २०१६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951333.html ५३६] || १६ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951347.html ५४४] || २१ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951353.html ५४७] || २३ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951359.html ५५०] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|NZ}} |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019979.html ५७४] || ३ जानेवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} || rowspan=9 | |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019981.html ५७५] || ६ जानेवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019983.html ५७६] || ८ जानेवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133818.html ६५७] || ८ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०१८ निदाहास चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133821.html ६६०] || १४ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133823.html ६६२] || १८ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145982.html ६६७] || ३ जून २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=9 | |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145983.html ६६८] || ५ जून २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145984.html ६६९] || ७ जून २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146723.html ६९२] || ३१ जुलै २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146724.html ६९३] || ४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|BAN}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146725.html ६९४] || ५ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|BAN}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153317.html ७१५] || १७ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|WIN}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153318.html ७१६] || २० डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ८५||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153319.html ७१७] || २२ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197140.html ८८१] || १३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=4 | [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197142.html ८८३] || १५ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197143.html ८८६] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197145.html ८९२] || २१ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187013.html १०००] || ३ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|BAN}} || rowspan=11 | |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187014.html १००७] || ७ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187015.html १०१४] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213058.html १०३२] || २४ जानेवारी २०२० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213059.html १०३३] || २५ जानेवारी २०२० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214670.html १०८२] || ९ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214671.html १०८४] || ११ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233979.html ११३९] || २८ मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233980.html ११४०] || ३० मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233981.html ११४१] || १ एप्रिल २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267680.html ११९६] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267681.html ११९८] || २३ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=12 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267682.html १२०३] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270834.html १२१०] || ३ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270835.html १२१२] || ४ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270836.html १२१६] || ६ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270837.html १२१८] || ७ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270838.html १२२२] || ९ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272093.html १२४३] || १ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272094.html १२५१] || ३ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272095.html १२५९] || ५ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|NZ}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272096.html १२६०] || ८ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272097.html १२६३] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273713.html १३११] || १७ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[मस्कत]] || {{cr|SCO}} || rowspan=8 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273717.html १३२२] || १९ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[मस्कत]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273720.html १३३४] || २१ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[मस्कत]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273731.html १३६९] || २७ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273734.html १३७५] || २९ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273745.html १३९१] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277974.html १४३९] || १९ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} || rowspan=11 | |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277975.html १४४३] || २० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277976.html १४४७] || २२ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299832.html १४९५] || ३ मार्च २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299833.html १४९६] || ५ मार्च २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317149.html १६०१] || २ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || अनिर्णित |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317150.html १६०७] || ३ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{cr|WIN}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317151.html १६१७] || ७ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|WIN}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323295.html १७०६] || ३० जुलै २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323296.html १७१३] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323297.html १७१९] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327271.html १७५३] || ३० ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=2 | [[२०२२ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336031.html १७९७] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}} || rowspan=2 | |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336032.html १७९९] || २७ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322334.html १८०७] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२२-२३ न्यू झीलंड तिरंगी मालिका|२०२२ न्यू झीलंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322336.html १८११] || ९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322338.html १८१६] || १२ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322339.html १८१८] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298151.html १८४३] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298162.html १८५१] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298169.html १८६०] || २ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298175.html १८७२] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|PAK}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351400.html २०१८] || ९ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} || rowspan=8 | |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351401.html २०२३] || १२ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351402.html २०२६] || १४ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355720.html २०३४] || २७ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355721.html २०३७] || २९ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355722.html २०३८] || ३१ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IRE}} |- | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377015.html २१३८] || १४ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377016.html २१४५] || १६ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399116.html २२८३] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|MAS}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[आशियाई खेळ|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399117.html २२९६] || ६ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399119.html २३००] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|BAN}} |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388213.html २४२२] || २७ डिसेंबर २०२३|| {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|BAN}} || rowspan=14 | |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388214.html २४२३] || २९ डिसेंबर २०२३|| {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माउंट माउंगानुई]] || अनिर्णित |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388215.html २४२५] || ३१ डिसेंबर २०२३|| {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माउंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419824.html २४९४] || ४ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419825.html २५०१] || ६ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419826.html २५०९] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५८६] || ३ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५८९] || ५ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५९२] || ७ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५९९] || १० मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २६०७] || १२ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}} |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425131.html २६१३] || २१ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट कॉम्प्लेक्स|प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट संकुल]], [[ह्युस्टन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425132.html २६१६] || २३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट कॉम्प्लेक्स|प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट संकुल]], [[ह्युस्टन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425133.html २६२५] || २५ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट कॉम्प्लेक्स|प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट संकुल]], [[ह्युस्टन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415715.html २६४६] || ७ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅल्लास, टेक्सास|डॅल्लास]] || {{cr|BAN}} || rowspan=7 | [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html २६६४] || १० जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी]], [[न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415728.html २६७७] || १३ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415737.html २६९८] || १६ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415744.html २७११] || २० जून २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415747.html २७१६] || २२ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415752.html २७२२] || २४ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439893.html २८९७] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान|श्रीमंत माधवराव सिंधिया क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} || rowspan=21 | |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439894.html २८९९] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली मैदान|अरुण जेटली क्रिकेट स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439895.html २९०४] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433383.html ३०६३] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}} |- | १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433384.html ३०७१] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}} |- | १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433385.html ३०७५] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}} |- | १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1484051.html ३१८५] || १७ मे २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|BAN}} |- | १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1484052.html ३१८८] || १९ मे २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|UAE}} |- | १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486582.html ३१८९] || २१ मे २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|UAE}} |- | १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483785.html ३१९०] || २८ मे २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483786.html ३१९४] || ३० मे २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483787.html ३२०३] || १ जून २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485508.html ३२९९] || १० जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- | १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485509.html ३३१५] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|BAN}} |- | १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485510.html ३३१८] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491903.html ३३३८] || २० जुलै २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491904.html ३३४९] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491905.html ३३६१] || २४ जुलै २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498662.html ३४२५] || ३० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498663.html ३४३१] || १ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498664.html ३४३५] || ३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496922.html ३४४६] || ११ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[२०२५ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496924.html ३४५३] || १३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496928.html ३४६०] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|BAN}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496932.html ३४६६] || २० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[२०२५ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496935.html ३४७०] || २४ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496936.html ३४७१] || २५ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500390.html ३४९६] || २ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} || rowspan=20 | |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500391.html ३४९८] || ३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500392.html ३५०४] || ५ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} |- | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505125.html ३५३४] || २७ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|WIN}} |- | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505126.html ३५३८] || २९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|WIN}} |- | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505127.html ३५४४] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|WIN}} |- | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506014.html ३५९१] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IRE}} |- | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506015.html ३५९४] || २९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506016.html ३६०१] || २ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html ३८२२] || २७ एप्रिल २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} |- | २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528277.html ३८२७] || २ मे २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZ}} |- | २१५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html ३९५६] || १७ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | २१६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html ३९६०] || १९ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | २१७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html ३९७२] || २१ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}} |- | २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html] || १५ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || TBD |- | २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html] || १७ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || TBD |- | २२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html] || १९ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || TBD |- | २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525667.html] || १० डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || TBD |- | २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525668.html] || १२ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || TBD |- | २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525669.html] || १३ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || TBD |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट|टी२० सामने]] nn1n2lw7xfpv77yjtm5zj1t8ja8iy7h 0 316759 2691434 2680683 2026-06-27T17:54:37Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2691434 wikitext text/x-wiki खालील यादी बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बांगलादेशने २८ ऑगस्ट २०१२ रोजी आयर्लंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बांगलादेशने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{crw|BAN}}ची [[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="12"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[महिला क्रिकेट|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]]|| colspan="7" rowspan="3" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}} [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] |- |{{flagicon|SL}} [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२]] |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]]||rowspan=6|गट फेरी||९/१०||५||२||३||०||० || colspan="5" |''यजमान म्हणून पात्र'' |- |{{flagicon|IND}} [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||४||१||०||० |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}} [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२०]]||१०/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|SA}} [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४]]||७/१०||४||१||३||०||० || colspan="5" |''यजमान म्हणून पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| colspan="7" |''पात्र'' || ७||७||०||०||० |} ==={{crw|BAN}}ची महिला आशिया चषक स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|महिला आशिया चषक स्पर्धा ! style="width:1%;background:white" rowspan="7"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|महिला आशिया चषक पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:#c96;" |{{flagicon|CHN}} [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२]]|| उपांत्य फेरी ||३/८||४||३||१||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|THA}} [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६]]|| गट फेरी ||४/६||५||३||२||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१८|२०१८]]|| '''विजेते''' ||१/६||६||५||१||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|२०२२]]|| गट फेरी ||५/७||६||२||३||०||१ || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- style="background:#c96;" |{{flagicon|SL}} [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४]]|| उपांत्य फेरी ||३/८||४||२||२||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |} ==={{crw|BAN}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आशियाई खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| rowspan=2|'''रजतपदक''' ||२/८||४||३||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>||२/१०||३||२||१||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]]|| '''कांस्यपदक''' ||३/९||३||१||१||०||१ |} ==={{crw|BAN}}ची दक्षिण आशियाई खेळ स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|दक्षिण आशियाई खेळ स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|NEP}} [[२०१९ दक्षिण आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट - महिला स्पर्धा|२०१९]]|| '''सुवर्णपदक''' ||१/४||४||४||०||०||० |- |{{flagicon|PAK}} [[२०२६ दक्षिण आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट - महिला स्पर्धा|२०२६]]|| colspan="7" | ''TBD'' |} ==={{crw|BAN}}ची राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[राष्ट्रकुल खेळ]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="4"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|राष्ट्रकुल खेळ पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२]]|| colspan="7" |''पात्र ठरले नाही'' ||२/५||४||३||१||० |} ==={{crw|BAN}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|IRE}} [[२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०१२]]|| उपविजेते ||२/३||२||१||१||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567401.html १५२] || २८ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०१२ आयर्लंड महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/555898.html १५४] || २९ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|SA}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|SRI}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584928.html १८५] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|PAK}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625898.html १९७] || २ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} || rowspan=11 | |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625899.html १९८] || ४ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625900.html १९९] || ५ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720547.html २४१] || ८ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720551.html २४३] || ९ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720553.html २४४] || ११ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720555.html २४५] || १३ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720549.html २४६] || १५ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682979.html २५३] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682987.html २५७] || २८ मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682995.html २६१] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718467.html २७१] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923321.html ३१६] || ३० सप्टेंबर २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923323.html ३१७] || १ ऑक्टोबर २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/881755.html ३२४] || ५ डिसेंबर २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IRE}} || [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१५-१६|२०१५ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951375.html ३४०] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951381.html ३४३] || १७ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951389.html ३४७] || २० मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951403.html ३५४] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962023.html ३६८] || ५ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|IRE}} || |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065333.html ३७४] || २६ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | [[२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065341.html ३७७] || ३० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144440.html ४१३] || १७ मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144441.html ४१४] || १९ मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144442.html ४१५] || २० मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148051.html ४१९] || ४ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148056.html ४२४] || ६ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148057.html ४२६] || ७ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148062.html ४३१] || ९ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148063.html ४३२] || १० जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145894.html ४३८] || २८ जून २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट ओव्हल]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145895.html ४४०] || २९ जून २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145896.html ४४१] || १ जुलै २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147720.html ४४६] || ७ जुलै २०१८ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[नूर्द-हॉलंड|ॲम्स्टलवीन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147723.html ४४९] || ८ जुलै २०१८ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147727.html ४५३] || १० जुलै २०१८ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147731.html ४५७] || १२ जुलै २०१८ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[नूर्द-हॉलंड|ॲम्स्टलवीन]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147736.html ४६२] || ७ जुलै २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161224.html ५०३] || ३ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161225.html ५०५] || ५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161226.html ५०७] || ६ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150535.html ५१७] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150539.html ५२०] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150552.html ५३३] || १८ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|SA}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198362.html ७२७] || २१ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198364.html ७२८] || २३ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198363.html ७२९] || २६ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197054.html ७३९] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|SCO}} [[स्कॉटलंड|लोचलॅंड्स]], [[स्कॉटलंड|आर्बोथ]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०१९ महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197047.html ७४०] || २ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197057.html ७४३] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197059.html ७४७] || ५ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197065.html ७५६] || ७ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204726.html ७८७] || २६ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204727.html ७८८] || २८ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204728.html ७८९] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208806.html ८०६] || ४ डिसेंबर २०१९ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|NEP}} [[नेपाळ|पोखारा स्टेडियम]], [[नेपाळ|पोखारा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१९-२०|२०१९ दक्षिण आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208808.html ८०७] || ५ डिसेंबर २०१९ || {{crw|MDV}} || {{flagicon|NEP}} [[नेपाळ|पोखारा स्टेडियम]], [[नेपाळ|पोखारा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173053.html ८५१] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173057.html ८५५] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173060.html ८५८] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296027.html १०१४] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296029.html १०१६] || १९ जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296034.html १०२३] || २३ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331385.html १२२०] || १८ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331389.html १२२४] || १९ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331392.html १२२६] || २१ सप्टेंबर २०२२ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331398.html १२३२] || २३ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331401.html १२३६] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335785.html १२३९] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम क्र.२]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335789.html १२४९] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम क्र.२]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335795.html १२६४] || ६ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335799.html १२६९] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344619.html १३०८] || २ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344620.html १३१०] || ४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{crw|NZ}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344621.html १३११] || ७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338047.html १३६३] || १४ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338051.html १३६७] || १७ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338059.html १३७५] || २१ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382163.html १५१०] || ९ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382164.html १५१३] || ११ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382165.html १५१७] || १३ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399059.html १६६८] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | [[आशियाई खेळ|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६७०] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} |- | १०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६८९] || २५ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} || rowspan=14 | |- | १०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९०] || २७ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} |- | १०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९१] || २९ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398254.html १७०१] || ३ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] || {{crw|BAN}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398255.html १७०४] || ६ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || अनिर्णित |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398256.html १७०५] || ८ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{crw|SA}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425064.html १८१६] || ३१ मार्च २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425065.html १८१८] || २ एप्रिल २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425066.html १८२१] || ४ एप्रिल २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429393.html १८५५] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429394.html १८६१] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429395.html १८६७] || २ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429396.html १८८१] || ६ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429397.html १८८४] || ९ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426763.html १९६५] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426766.html १९६८] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426768.html १९७१] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432422.html २०५७] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432427.html २०६४] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432432.html २०७८] || १० ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432437.html २०८७] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|RSA}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458414.html २१४२] || ५ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} || rowspan=6 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458415.html २१४६] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458416.html २१५१] || ९ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468402.html २१७२] || २७ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468403.html २१७३] || २९ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468404.html २१७६] || ३१ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515209.html २६२५] || १८ जानेवारी २०२६ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=7 | [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515212.html २६२८] || २० जानेवारी २०२६ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515218.html २६३७] || २२ जानेवारी २०२६ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515223.html २६४३] || २४ जानेवारी २०२६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515229.html २६५२] || २८ जानेवारी २०२६ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515231.html २६५५] || ३० जानेवारी २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515235.html २६५९] || १ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html २७४७] || २८ एप्रिल २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २७५०] || ३० एप्रिल २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html २७५४] || २ मे २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html २७९१] || ३० मे २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} || rowspan=4 | [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html २७९६] || ३१ मे २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|NED}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html २७९९] || २ जून २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html २८१९] || ४ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html २८५४] || १४ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html २८६३] || १७ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html २८७८] || २० जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html २८८६] || २५ जून २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html] || २८ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || TBD |- | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528719.html] || १८ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD || rowspan=6 | |- | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528720.html] || २० ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD |- | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528721.html] || २२ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD |- | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539521.html] || १० डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || TBD |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539522.html] || १२ डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || TBD |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539523.html] || १५ डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || TBD |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट|महिला टी२०]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] a2n9mus412touhgp98pit2iaxgh0fyq 0 317450 2691485 2651837 2026-06-28T10:45:53Z संतोष गोरे 135680 संतोष गोरे ने पुनर्निर्देशन ठेउन लेख [[विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार]] वरुन [[तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार]] ला हलविला: अचूक नाव 2651837 wikitext text/x-wiki [[तमाशा]] क्षेत्रात प्रदीर्घ सेवा केलेल्या ज्येष्ठ कलाकारास राज्य शासनातर्फे इ.स. २००६ पासून तमाशा सम्राज्ञी विठाबाई  नारायणगावकर जीवन गौरव पुरस्काराने गौरविण्यात येते. रुपये ५ लाख, मानचिन्ह, मानपत्र असे पुरस्काराचे स्वरूप आहे. ==पुरस्कार विजेत्यांची यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! क्र. ! वर्ष ! पुरस्कारार्थीचे नाव ! संदर्भ |- style="background:#cfc;" | १ || २००६ || [[कांताबाई सातारकर]]|| |- style="background:#cfc;" | २ || २००७ || वसंत अवसरीकर || |- style="background:#cfc;" | ३ || २००८ || सुलोचना नलावडे || |- style="background:#cfc;" | ४ || २००९ || हरिभाऊ बढे || |- style="background:#cfc;" | ५ || २०१० || मंगला बनसोडे (विठाबाईंची कन्या) || |- style="background:#cfc;" | ६ || २०११ || साधू पसुते || |- style="background:#cfc;" | ७ || २०१२ || अंकुश खाडे || |- style="background:#cfc;" | ८ || २०१३ || भीमा सांगवीकर || |- style="background:#cfc;" | ९ || २०१४ || गंगाराम रेणके || |- style="background:#cfc;" | १० || २०१५ || राधाबाई खोडे || <ref>{{Cite web |date=21 March 2017 |title=तमाशाचा वारसा समृद्ध करणाऱ्या राधाबाई खोडे-नाशिककरांना ‘जीवनगौरव’|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/DMS-tamasha-artist-radhabai-khode-nashikkar-will-get-the-life-achievement-award-5555283-NOR.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110181644/https://divyamarathi.bhaskar.com/news/DMS-tamasha-artist-radhabai-khode-nashikkar-will-get-the-life-achievement-award-5555283-NOR.html |archive-date=10 November 2022 |access-date=10 November 2022 |website= divyamarathi.bhaskar.com |language=Marathi }}</ref> |- style="background:#cfc;" | ११ || २०१६ || [[बशीर मोमीन कवठेकर]] || <ref>{{Cite web |date=2 January 2019 |title=तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार बशीर कमरोद्दिन मोमीन यांना घोषित|url=https://www.lokmat.com/mumbai/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110173547/https://www.lokmat.com/mumbai/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/ |archive-date=10 November 2022 |access-date=10 November 2022 |website= lokmat.com |language=Marathi }}</ref> |- style="background:#cfc;" | १२ || २०१७ || मधुकर नेराळे || <ref>{{Cite web |date=28 November 2017 |title=मधुकर नेराळे यांना महाराष्ट्र सरकारचा जीवन गौरव पुरस्कार|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/news/withabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-announced-by-govt-130077253.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110172723/https://www.loksatta.com/maharashtra/madhukar-nerale-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-1592564/ |archive-date=10 November 2022 |access-date=10 November 2022 |website= loksatta.com |language=Marathi }}</ref> |- style="background:#cfc;" | १३ || २०१८ || गुलाबबाई संगमनेरकर || <ref>{{Cite web |date=23 June 2020 |title=गुलाब संगमनेरकर, मधुवंती दांडेकर यंदाच्या जीवनगौरव पुरस्काराचे मानकरी|url=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110170520/https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms |archive-date=10 November 2022 |access-date=10 November 2022 |website= Maharashtratimes.com |language=Marathi }}</ref> |- style="background:#cfc;" | १४ || २०१९ || आतांबर शिरढोणकर || <ref name="Vitha" >{{Cite web |date=19 July 2022 |title=आतांबर शीरढोणकर, संध्या माने यांचा सन्मान:शासनाचा विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार जाहीर|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/news/withabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-announced-by-govt-130077253.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110171650/https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/news/withabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-announced-by-govt-130077253.html |archive-date=10 November 2022 |access-date=10 November 2022 |website= divyamarathi.bhaskar.com |language=Marathi }}</ref> |- style="background:#cfc;" | १५ || २०२० || संध्या रमेश माने || <ref name="Vitha"/> |- style="background:#cfc;" | १६ || २०२१ || || |} == संदर्भ व नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील पुरस्कार व पारितोषिके]] h9jfg0p5jqplyo6717iade1b64s4r70 2691488 2691485 2026-06-28T10:51:46Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2691488 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} [[तमाशा]] क्षेत्रात प्रदीर्घ सेवा केलेल्या ज्येष्ठ कलाकारास राज्य शासनातर्फे इ.स. २००६ पासून तमाशा सम्राज्ञी विठाबाई  नारायणगावकर जीवन गौरव पुरस्काराने गौरविण्यात येते. रुपये ५ लाख, मानचिन्ह, मानपत्र असे पुरस्काराचे स्वरूप आहे. ==पुरस्कार विजेत्यांची यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! क्र. ! वर्ष ! पुरस्कारार्थीचे नाव ! संदर्भ |- style="background:#cfc;" | १ || २००६ || [[कांताबाई सातारकर]]|| |- style="background:#cfc;" | २ || २००७ || वसंत अवसरीकर || |- style="background:#cfc;" | ३ || २००८ || सुलोचना नलावडे || |- style="background:#cfc;" | ४ || २००९ || हरिभाऊ बढे || |- style="background:#cfc;" | ५ || २०१० || मंगला बनसोडे (विठाबाईंची कन्या) || |- style="background:#cfc;" | ६ || २०११ || साधू पसुते || |- style="background:#cfc;" | ७ || २०१२ || अंकुश खाडे || |- style="background:#cfc;" | ८ || २०१३ || भीमा सांगवीकर || |- style="background:#cfc;" | ९ || २०१४ || गंगाराम रेणके || |- style="background:#cfc;" | १० || २०१५ || राधाबाई खोडे || <ref>{{Cite web |date=21 March 2017 |title=तमाशाचा वारसा समृद्ध करणाऱ्या राधाबाई खोडे-नाशिककरांना ‘जीवनगौरव’|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/DMS-tamasha-artist-radhabai-khode-nashikkar-will-get-the-life-achievement-award-5555283-NOR.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110181644/https://divyamarathi.bhaskar.com/news/DMS-tamasha-artist-radhabai-khode-nashikkar-will-get-the-life-achievement-award-5555283-NOR.html |archive-date=10 November 2022 |access-date=10 November 2022 |website= divyamarathi.bhaskar.com |language=Marathi }}</ref> |- style="background:#cfc;" | ११ || २०१६ || [[बशीर मोमीन कवठेकर]] || <ref>{{Cite web |date=2 January 2019 |title=तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार बशीर कमरोद्दिन मोमीन यांना घोषित|url=https://www.lokmat.com/mumbai/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110173547/https://www.lokmat.com/mumbai/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/ |archive-date=10 November 2022 |access-date=10 November 2022 |website= lokmat.com |language=Marathi }}</ref> |- style="background:#cfc;" | १२ || २०१७ || मधुकर नेराळे || <ref>{{Cite web |date=28 November 2017 |title=मधुकर नेराळे यांना महाराष्ट्र सरकारचा जीवन गौरव पुरस्कार|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/news/withabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-announced-by-govt-130077253.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110172723/https://www.loksatta.com/maharashtra/madhukar-nerale-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-1592564/ |archive-date=10 November 2022 |access-date=10 November 2022 |website= loksatta.com |language=Marathi }}</ref> |- style="background:#cfc;" | १३ || २०१८ || गुलाबबाई संगमनेरकर || <ref>{{Cite web |date=23 June 2020 |title=गुलाब संगमनेरकर, मधुवंती दांडेकर यंदाच्या जीवनगौरव पुरस्काराचे मानकरी|url=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110170520/https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/gulabbai-sangamnerkar-and-madhuvanti-dandekar-gets-state-government-vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award/articleshow/76536611.cms |archive-date=10 November 2022 |access-date=10 November 2022 |website= Maharashtratimes.com |language=Marathi }}</ref> |- style="background:#cfc;" | १४ || २०१९ || आतांबर शिरढोणकर || <ref name="Vitha" >{{Cite web |date=19 July 2022 |title=आतांबर शीरढोणकर, संध्या माने यांचा सन्मान:शासनाचा विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार जाहीर|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/news/withabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-announced-by-govt-130077253.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110171650/https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/news/withabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-announced-by-govt-130077253.html |archive-date=10 November 2022 |access-date=10 November 2022 |website= divyamarathi.bhaskar.com |language=Marathi }}</ref> |- style="background:#cfc;" | १५ || २०२० || संध्या रमेश माने || <ref name="Vitha"/> |- style="background:#cfc;" | १६ || २०२१ || || |} == संदर्भ व नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील पुरस्कार व पारितोषिके]] n4xm9db7p1nj81nhialba89sexcdsfk 0 325785 2691455 2672361 2026-06-28T05:29:29Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691455 wikitext text/x-wiki '''कोमल कोठारी''' या भारतीय लोक कलाकार आणि शास्त्रीय गायिका होत्या.<ref>[http://www.princeclausfund.org/en/what_we_do/awards/2000kothari.shtml 2000 Prince Claus Award] Accessed 1 June 2006</ref><ref name="pb">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://pib.nic.in/release/rel_print_page1.asp?relid=1600|title=Komal Kothari&nbsp;– The Folk Musician|date=22 April 2004|publisher=Press Information Bureau Government of India}}</ref> == कारकीर्द == कोमल कोठारी यांच्या संशोधनामुळे लोककथांच्या अनेक क्षेत्रांचा त्यांचा अभ्यास विकसित झाला. विशेषतः, त्यांनी संगीत वाद्ये, मौखिक परंपरा आणि कठपुतळीच्या अभ्यासात योगदान दिले.<ref name="co">[http://www.columbia.edu/cu/lweb/news/libraries/2004/2004-06-17.kothari.html Remembering Komal Korthari] Columbia University, Accessed 1 June 2006</ref> ते लांगा आणि मंगनियार लोकसंगीताचे संरक्षक देखील होते. सध्या मेरासीसाठी निंदनीय शब्द म्हणून वापरले जाते.<ref>Stephen Huyler, 25 September 2016</ref>  त्यांची नोंद करणारे ते पहिले होते आणि त्यांनी त्यांच्या पारंपारिक प्रदेशातून बाहेर पडण्यास मदत केली.<ref>[http://www.goodnewsindia.com/Pages/content/conservation/manganiyars.html The magical music of Manganiyars goes global] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230805211126/http://www.goodnewsindia.com/Pages/content/conservation/manganiyars.html |date=2023-08-05 }} Good news India, Accessed 1 June 2006</ref> यासाठी त्यांनी 'प्रेरणा' मासिकाचीही स्थापना केली. कोमल कोठारी हे चंडी दान देठा यांनी स्थापन केलेल्या रुपायण संस्थेचे अध्यक्ष होते. त्यांनी राजस्थानमधील बोरुंडा गावात विजयदान देठा यांच्यासोबत काम केले. ही संस्था राजस्थानी लोक-विद्या, कला आणि संगीत यांचे दस्तऐवजीकरण करणारी संस्था आहे. त्यांनी आपली कारकीर्द बहुतेक राजस्थान संगीत नाटक अकादमीत घालवली. एप्रिल २००४ मध्ये [[कर्करोग|कर्करोगाने]] त्यांचे निधन झाले. == पुरस्कार आणि सन्मान == [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] राजस्थान रत्न पुरस्कार २०१२ == वारसा == त्यांच्या एथनोम्युसिकोलॉजी कार्यावरील १९७९ चा एक डॉक्युमेंटरी चित्रपट आणि कोमल दा नावाचा दुसरा चित्रपट, त्यांच्या जीवनावर आणि कार्यांवर, आता कोलंबिया विद्यापीठाच्या ग्रंथालयात संग्रहित आहे.<ref name="co"/> == कार्य == * लंगांवरील मोनोग्राफ: राजस्थानची लोक संगीतकार जात . १९६०. * राजस्थानची लोक संगीत वाद्ये: एक फोलिओ . राजस्थान इन्स्टिट्यूट ऑफ फोकलोर, १९७७. * बायवेजचे देव . मॉडर्न आर्ट म्युझियम, ऑक्सफर्ड. १९८२.{{ISBN|0-905836-28-6}} . * राजस्थान: द लिव्हिंग ट्रेडिशन्स, प्रकाश बुक डेपो. २०००.{{ISBN|81-7234-031-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/81-7234-031-1|८१-७२३४-०३१-१]] . * पद्मभूषण श्री कोमल कोठारी (१९२९ - २००४) यांचे जीवन आणि कार्य, कोमल कोठारी, राष्ट्रीय लोकसाहित्य समर्थन केंद्र, NFSC. २००४. * बार्ड्स, बॅलड्स अँड बाउंड्रीज: डॅनियल न्यूमन, शुभा चौधरी, कोमल कोठारी यांचे पश्चिम राजस्थानमधील संगीत परंपरांचे एथनोग्राफिक अॅटलस . सीगल, २००७.{{ISBN|1-905422-07-5}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-905422-07-5|1-905422-07-5]] . == अधिक वाचन == * राजस्थान: मौखिक इतिहास&nbsp;- रुस्तम भरुचा लिखित कोमल कोठारी यांच्याशी संभाषणे . पेंग्विन भारत. 2003.{{ISBN|0-14-302959-2}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-14-302959-2|०-१४-३०२९५९-२]] . == हे सुद्धा पहा == * राजस्थानची वाद्ये == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [http://www.indianfolklore.org/journals/index.php/IFL/article/download/397/447 श्री कोमल कोठारी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220209070607/http://www.indianfolklore.org/journals/index.php/IFL/article/download/397/447 |date=2022-02-09 }} ''राष्ट्रीय लोकसाहित्य समर्थन केंद्राचे'' जीवन आणि कार्य * [http://www.indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/download/16/20 कोमल कोठारी यांच्याशी केलेली बातचीत] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220209070601/http://www.indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/download/16/20 |date=2022-02-09 }} [[वर्ग:कलेतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म]] [[वर्ग:भारतीय लोकसाहित्यकार]] [[वर्ग:जोधपूरमधील लोक]] [[वर्ग:राजस्थानमधील संगीतकार]] [[वर्ग:राजस्थानी लोक]] [[वर्ग:भारतीय मासिक संपादक]] [[वर्ग:भारतीय वांशिक संगीतशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:साहित्य व शिक्षणातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:संगीत नाटक अकादमी फेलोशिपचे प्राप्तकर्ते]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय संगीतकार]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील संगीतशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 0vh3xana5pes1lyusm1se16aqh22reh 0 339574 2691413 2621334 2026-06-27T16:18:13Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691413 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = आयरिश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२२-२३ | team1_image = Flag of Sri Lanka.svg | team1_name = श्रीलंका | team2_image = Cricket Ireland flag.svg | team2_name = आयर्लंड | from_date = १६ | to_date = २८ एप्रिल २०२३ | team1_captain = [[दिमुथ करुणारत्ने]] | team2_captain = [[अँड्र्यू बालबिर्नी]] | no_of_tests = 2 | team1_tests_won = 2 | team2_tests_won = 0 | team1_tests_most_runs = [[कुसल मेंडिस]] (३८५) | team2_tests_most_runs = [[हॅरी टेक्टर]] (१७९) | team1_tests_most_wickets = [[प्रभात जयसुर्या]] (१७) | team2_tests_most_wickets = [[कर्टिस कॅम्फर]] (३) | player_of_test_series = [[कुसल मेंडिस]] (श्रीलंका) }} आयर्लंड क्रिकेट संघाने एप्रिल २०२३ मध्ये दोन कसोटी सामने खेळण्यासाठी श्रीलंकेचा दौरा केला.<ref>{{cite web|url=https://belfasttelegraph.co.uk/sport/cricket/ireland-expected-to-play-two-test-matches-in-sri-lanka/503141468.html |title=Ireland expected to play two test matches in Sri Lanka |work=Belfast Telegraph |access-date=13 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2023/articles/000002/000274.shtml |title=Bonus Test for Ireland in Sri Lanka |work=CricketEurope |access-date=14 March 2023 |archive-date=2023-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314013718/https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2023/articles/000002/000274.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/3109748 |title=Test boost for Sri Lanka with Ireland visit increased to two matches |work=International Cricket Council |access-date=14 March 2023}}</ref> आयर्लंडची एकाहून अधिक सामन्यांची ही पहिलीच कसोटी मालिका होती.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/ireland-in-sri-lanka-2023-1363445/sri-lanka-vs-ireland-1st-test-1363447/match-preview |title=Resolute Ireland brace for trial by spin in Sri Lanka |work=ESPNcricinfo |access-date=15 April 2023}}</ref> सुरुवातीला, आयर्लंड दोन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) सामन्यांसह एक कसोटी सामना खेळणार होता.<ref>{{cite web |url=https://cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2022/articles/000012/001212.shtml |title=Self imposed Test famine set to end for Ireland |work=CricketEurope |access-date=23 August 2022 |archive-date=2022-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819032821/https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2022/articles/000012/001212.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747120 |title=Ireland's FTP announced |access-date=23 August 2022 |work=International Cricket Council}}</ref> मार्च २०२३ मध्ये, श्रीलंका क्रिकेटच्या विनंतीनंतर,<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/64950055 |title=Sri Lanka v Ireland: April tour format changed to two Tests as ODIs are dropped |work=BBC Sport |access-date=14 March 2023}}</ref> दोन एकदिवसीय सामन्यांऐवजी दुसरी कसोटी समाविष्ट [https://viraltrend.in/ करण्यासाठी वेळापत्रक] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241109060842/https://viraltrend.in/ |date=2024-11-09 }} बदलण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.thepapare.com/slc-announces-changes-in-fixtures-for-ireland-tour-of-sri-lanka-2023/ |title=SLC announces changes to Ireland tour of Sri Lanka 2023 |work=The Papare |access-date=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/sl-vs-ire-ireland-to-play-two-tests-in-sri-lanka-in-april-1363509 |title=Ireland to play two Tests in Sri Lanka in April |work=ESPNcricinfo |access-date=14 March 2023}}</ref> [https://cricgyanprediction.in/ पहिल्या]{{मृत दुवा|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} कसोटी सामन्यात श्रीलंकेने आयर्लंडचा एकतर्फी पराभव केला.<ref>{{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12859955/sri-lanka-thrash-ireland-by-an-innings-and-280-runs-in-first-test-at-galle |title=Sri Lanka thrash Ireland by an innings and 280 runs in first Test |work=Sky Sports |access-date=18 April 2023}}</ref> श्रीलंकेने दुसरी कसोटीही जिंकली आणि मालिका २-० ने जिंकली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/ireland-in-sri-lanka-2023-1363445/sri-lanka-vs-ireland-2nd-test-1363448/match-report |title=Mendis, Fernando skittle Ireland to seal Sri Lanka's innings victory |work=ESPNcricinfo |access-date=28 April 2023}}</ref> ==कसोटी मालिका== ===पहिली कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = १६-२० एप्रिल २०२३<ref name="Days" group="n">प्रत्येक कसोटीसाठी पाच दिवसांचा खेळ नियोजित असताना, पहिल्या कसोटीचा तीन दिवसांत निकाल लागला.</ref> | team1 = {{cr-rt|SL}} | team2 = {{cr|IRE}} | score-team1-inns1 = ५९१/६ घोषित (१३१ षटके) | runs-team1-inns1 = [[दिमुथ करुणारत्ने]] १७९ (२३५) | wickets-team1-inns1 = [[कर्टिस कॅम्फर]] २/८४ (२१ षटके) | score-team2-inns1 = १४३ (५२.३ षटके) | runs-team2-inns1 = [[लॉर्कन टकर]] ४५ (७३) | wickets-team2-inns1 = [[प्रभात जयसुर्या]] ७/५२ (२३ षटके) | score-team1-inns2 = | runs-team1-inns2 = | wickets-team1-inns2 = | score-team2-inns2 = १६८ (५४.१ षटके) ([[फॉलो-ऑन]]) | runs-team2-inns2 = [[हॅरी टेक्टर]] ४२ (९५) | wickets-team2-inns2 = [[रमेश मेंडिस]] ४/७६ (२० षटके) | result = श्रीलंकेने एक डाव आणि २८० धावांनी विजय मिळवला | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1363447.html धावफलक] | venue = [[गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गॅले]] | umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्रीलंका) आणि [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] (दक्षिण आफ्रिका) | motm = [[प्रभात जयसुर्या]] (श्रीलंका) | toss = श्रीलंकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = सदीरा समरविक्रमा (श्रीलंका) यांनी कसोटीतील पहिले शतक झळकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/ireland-in-sri-lanka-2023-1363445/sri-lanka-vs-ireland-1st-test-1363447/match-report |title=Jayasuriya five-for stuns Ireland after SL post 591 |work=ESPNcricinfo |access-date=17 April 2023}}</ref> * सदीरा समरविक्रमानेही कसोटीत ८व्या किंवा त्यापेक्षा कमी क्रमांकावर फलंदाजी करताना श्रीलंकेच्या खेळाडूकडून सर्वोच्च धावसंख्या गाठली.<ref>{{cite web |url=https://babacric.in/news/sadeera-samarawickrama-ends-7-year-drought-by-scoring-his-maiden-century-ruins-this-players-career/ |title=Sadeera Samarawickrama ends 7-year drought by scoring his maiden century, ruins this player’s career |work=BabaCric |access-date=17 April 2023 |archive-date=2023-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230421210604/https://babacric.in/news/sadeera-samarawickrama-ends-7-year-drought-by-scoring-his-maiden-century-ruins-this-players-career/ |url-status=dead }}</ref> * धावांच्या बाबतीत श्रीलंकेचा डावातील हा सर्वात मोठा विजय होता.<ref>{{cite web |url=https://www.timesofindia.com/sports/cricket/news/1st-test-sri-lanka-hammer-ireland-by-an-innings-and-280-runs/articleshow/99585814.cms |title=1st Test: Sri Lanka hammer Ireland by an innings and 280 runs |work=Times of India |access-date=18 April 2023}}</ref> }} ===[https://cricgyan.com/ दुसरी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240519133502/https://cricgyan.com/ |date=2024-05-19 }} कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = २४-२८ एप्रिल २०२३ | team1 = {{cr-rt|IRE}} | team2 = {{cr|SL}} | score-team1-inns1 = ४९२ (१४५.३ षटके) | runs-team1-inns1 = [[कर्टिस कॅम्फर]] १११ (२२९) | wickets-team1-inns1 = [[प्रभात जयसुर्या]] ५/१७४ (५८.३ षटके) | score-team2-inns1 = ७०४/३ घोषित (१५१ षटके) | runs-team2-inns1 = [[कुसल मेंडिस]] २४५ (२९१) | wickets-team2-inns1 = ग्रॅहम ह्यूम १/८७ (२२ षटके) | score-team1-inns2 = २०२ (७७.३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[हॅरी टेक्टर]] ८५ (१८९) | wickets-team1-inns2 = [[रमेश मेंडिस]] ५/६४ (२७ षटके) | score-team2-inns2 = | runs-team2-inns2 = | wickets-team2-inns2 = | result = श्रीलंकेचा एक डाव आणि १० धावांनी विजय झाला | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1363448.html धावफलक] | venue = [[गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[गॅले]] | umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्रीलंका) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑस्ट्रेलिया) | motm = [[प्रभात जयसुर्या]] (श्रीलंका) | toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = खराब प्रकाशामुळे दुसऱ्या दिवशी १३.५ षटकांचा खेळ वाया गेला. * पावसामुळे तिसऱ्या दिवशी ३१.१ षटकांचा खेळ वाया गेला. | notes = मॅथ्यू हम्फ्रेस (आयर्लंड) यांनी कसोटी पदार्पण केले. * सामन्याच्या पहिल्या डावात अँडी बालबर्नी आणि पॉल स्टर्लिंग यांच्यातील ११५ धावांची भागीदारी ही आयर्लंडसाठी कसोटीत धावांच्या दृष्टीने सर्वोच्च भागीदारी होती.<ref>{{cite web |url=https://www.brecorder.com/news/40238569/ireland-elect-to-bat-first-in-second-sri-lanka-test |title=Balbirnie helps Ireland bounce back in Sri Lanka Test |work=Business Recorder |access-date=24 April 2023}}</ref> * पॉल स्टर्लिंग, कर्टिस कॅम्फर (आयर्लंड) आणि निशान मदुष्का (श्रीलंका) या तिघांनीही कसोटीत पहिली शतके झळकावली.<ref>{{cite web |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/cricket/paul-stirling-joins-elite-group-after-hitting-century-as-ireland-impress-on-day-two-of-sri-lanka-test/351975591.html |title=Paul Stirling joins elite group after hitting century as Ireland impress on day two of Sri Lanka Test |work=Belfast Telegraph |access-date=25 April 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2023/articles/000004/000460.shtml |title=Stirling and Campher post centuries in Galle run fest |work=CricketEurope |access-date=26 April 2023 }}{{मृत दुवा|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thepapare.com/ireland-tour-of-sri-lanka-2nd-test-day-3-match-report-scorecard/ |title=Rain interrupts Madushka & Mendis’ promising stand |work=ThePapare |access-date=26 April 2023}}</ref> * तिन्ही आंतरराष्ट्रीय फॉरमॅटमध्ये शतक झळकावणारा पॉल स्टर्लिंग हा दुसरा आयरिश क्रिकेटपटूही ठरला.<ref>{{cite web |last1=Fernando |first1=Andrew Fidel |title=Openers lead strong Sri Lankan reply after Stirling, Campher centuries |url=https://www.espncricinfo.com/series/ireland-in-sri-lanka-2023-1363445/sri-lanka-vs-ireland-2nd-test-1363448/match-report-2 |website=ESPNcricinfo |access-date=27 September 2023 |date=25 April 2023}}</ref> * सामन्याच्या पहिल्या डावातील आयर्लंडची एकूण धावसंख्या ही त्यांची कसोटीतील सर्वोच्च डावातील धावसंख्या (४९२) होती.<ref>{{cite web |url=https://www.thedailystar.net/sports/cricket/news/ireland-post-record-test-score-3304136 |title=Ireland post record Test score |work=The Daily Star |access-date=25 April 2023}}</ref> * निशान मदुष्का आणि कुसल मेंडिस (श्रीलंका) या दोघांनीही कसोटीत त्यांचे पहिले द्विशतक झळकावले.<ref>{{cite web| url=http://www.adaderana.lk/sports/9552/nishan-madushka-spearheads-sri-lanka-with-maiden-double-century | title=Nishan Madushka spearheads Sri Lanka with maiden double century | work=Adaderana | accessdate=27 April 2023}}</ref> * प्रभात जयसूर्या (श्रीलंका) हा सर्वात जलद ५० बळी घेणारा फिरकीपटू ठरला, (७) कसोटी सामन्यांच्या संख्येनुसार.<ref>{{cite web| url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/prabath-jayasuriya-quickest-spinner-50-test-wickets-sri-lanka-vs-ireland-sl-v-ire-news/article66788469.ece |title=Prabath Jayasuriya becomes quickest spinner to 50 Test wickets |work=Sportstar |accessdate=28 April 2023}}</ref> * श्रीलंकेचा हा त्यांच्या इतिहासातील १००वा कसोटी विजय होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/3245478 |title=100 up: Victory against Ireland marks landmark moment for Sri lanka |work=International Cricket Council |accessdate=29 April 2023}}</ref> }} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आयर्लंड क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे]] eccbe5rg8n5f8zeipflq5b97sndkoq9 0 346469 2691449 2527880 2026-06-28T02:51:14Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691449 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ओरापेलेंग मोटलहोअरिंग | image = | fullname = | country = दक्षिण आफ्रिका | birth_date = {{birth date and age|2001|8|23|df=yes}} | birth_place = | death_date = | death_place = | batting = उजव्या हाताचा | bowling = उजवा हात मध्यम | role = अष्टपैलू | international = true | oneT20I = true | T20Idebutdate = १८ मार्च | T20Idebutyear = २०२४ | T20Idebutagainst = केनिया | T20Icap = | lastT20Idate = | lastT20Iyear = | lastT20Iagainst = | club1 = [[नॉर्दर्न केप (क्रिकेट संघ)|नॉर्दर्न केप]] | year1 = २०२१ | clubnumber1 = | club2 = [[नाइट्स (क्रिकेट संघ)|नाइट्स]] | year2 = २०२२ | clubnumber2 = | date = १९ मार्च २०२१ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/948545.html क्रिकइन्फो }} '''ओरापेलेंग मोटलहोअरिंग''' (जन्म २३ ऑगस्ट २००१) हा दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू आहे.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/948545.html |title=Orapeleng Motlhoaring |work=ESPN Cricinfo |access-date=25 February 2021}}</ref><ref>{{cite web |url=https://thegremlin.co.za/george-news/wordpress/2020/03/10/cricket-sa-franchise-academies-week-starts-in-george/ |title=Cricket SA Franchise Academies Week starts in George |work=The Gremlin |access-date=19 March 2021 |archive-date=2024-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240319113630/https://thegremlin.co.za/george-news/wordpress/2020/03/10/cricket-sa-franchise-academies-week-starts-in-george/ |url-status=dead }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT: मोटलहोअरिंग, ओरापेलेंग}} [[वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] n4wmwssatn4oio8gal85mknxgamwwm0 0 348552 2691433 2690890 2026-06-27T17:38:15Z ~2026-36917-25 184680 2691433 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = घरोघरी मातीच्या चुली | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = [[आदेश बांदेकर]] | निर्मिती संस्था = सोहम प्रोडक्शन | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | विजेते = | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = * दररोज संध्या. ७.३० वाजता * दररोज रात्री १०.३० वाजता (५ जानेवारी २०२६ पासून) * दररोज रात्री १०.४५ ते ११.३० (१८ मे ते २६ जून २०२६) | वाहिनी = [[स्टार प्रवाह]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १८ मार्च २०२४ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = [[बाई तुझा आशीर्वाद]] | नंतर = येड लागलं प्रेमाचं | सारखे = }} '''घरोघरी मातीच्या चुली''' ही [[स्टार प्रवाह]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. == कलाकार == * सुमीत पुसावळे - ऋषिकेश पुरुषोत्तम रणदिवे * [[रेश्मा शिंदे]] - जानकी कारखानीस / जानकी ऋषिकेश रणदिवे * [[सविता प्रभुणे]] - सुमित्रा पुरुषोत्तम रणदिवे * प्रतीक्षा मुणगेकर - ऐश्वर्या सयाजीराव विखे-पाटील / ऐश्वर्या सारंग रणदिवे * प्रमोद पवार - पुरुषोत्तम रणदिवे (नाना) * उदय नेने - सारंग पुरुषोत्तम रणदिवे * आरोही सांबरे - ओवी ऋषिकेश रणदिवे * आशुतोष पत्की - सौमित्र पुरुषोत्तम रणदिवे * ऋतुजा कुलकर्णी - अवंतिका सौमित्र रणदिवे * भक्ती देसाई / धनश्री काडगावकर - शर्वरी पुरुषोत्तम रणदिवे * सुनील गोडसे - सयाजीराव विखे-पाटील * [[अमिता खोपकर]] - पार्वती / लता * [[नयना आपटे]] - सरस्वती * अक्षय वाघमारे - विक्रांत * भाग्यश्री दळवी - निकिता * अश्विनी महांगडे - माया * कश्यप परुळेकर - मकरंद * सौरभ चौघुले - राहुल == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[हिंदी]] | कहानी घर घर की | [[स्टार प्लस]] | १६ ऑक्टोबर २००० - ९ ऑक्टोबर २००८ |- | [[तमिळ]] | विटुकू वीडू वासापडी | स्टार विजय | २२ एप्रिल २०२४ - १५ फेब्रुवारी २०२५ |- | [[कन्नड]] | जानकी संसारा | स्टार सुवर्णा | ६ मे २०२४ - २१ सप्टेंबर २०२४ |- | [[तेलुगू]] | इंतिती रामायणम | स्टार माँ | १० जून २०२४ - चालू |- | [[मल्याळम]] | जानकीयुदेयूम अभियुदेयूम वीडू | एशियानेट | १७ जून २०२४ - ३१ ऑक्टोबर २०२५ |} [[वर्ग:स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] 6qw5k9yz5vscaesonxjyzrvspanxann 0 357738 2691430 2683506 2026-06-27T17:33:00Z ~2026-36917-25 184680 2691430 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = मुरांबा | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = सुझाना घई | निर्मिती संस्था = पॅनोरमा एंटरटेनमेंट | दिग्दर्शक = सुशांत पोळ | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | विजेते = | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीतसंगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = [[निलेश मोहरीर]] | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = १४०८ | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = * दररोज दुपारी १.३० वाजता * दररोज दुपारी ३ वाजता (११ मे २०२६ पासून) | वाहिनी = [[स्टार प्रवाह]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १४ फेब्रुवारी २०२२ | शेवटचे प्रसारण = २८ जून २०२६ | आधी = तुझ्या सोबतीने | नंतर = | सारखे = }} '''मुरांबा''' ही [[स्टार प्रवाह]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. == कलाकार == * [[शशांक केतकर]] - अक्षय शशिकांत मुकादम * शिवानी मुंढेकर - रमा अक्षय मुकादम / रमा देवस्थळी-कर्णिक * आरंभी उबाळे - आरोही अक्षय मुकादम * निशाणी बोरुले - रेवा राजाध्यक्ष / रेवा अभिषेक मुकादम * [[सुलेखा तळवलकर]] - सीमा शशिकांत मुकादम * [[अभिजीत चव्हाण]] - शशिकांत मुकादम * [[अदिती सारंगधर]] - इरावती * [[सुरुची अडारकर]] - स्वरा * प्रतिमा कुलकर्णी - पार्वती मुकादम * आशिष जोशी - अभिषेक रमाकांत मुकादम * शाश्वती पिंपळीकर / काजल काटे - आरती अभिषेक मुकादम * विपुल साळुंखे - आनंद शशिकांत मुकादम * स्मिता शेवाळे / मीरा सारंग - जान्हवी आनंद मुकादम * विश्वास नवरे - रमाकांत मुकादम * पौर्णिमा अहिरे - मंगल * आशुतोष वाडेकर - पंकज * आशय कुलकर्णी - अथर्व * सुविधा देसाई - नयना * रोहन गुजर - नील * सई रानडे - देविका * सिद्धार्थ खिरीड - साई == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | rowspan="2"| [[हिंदी]] | सुहानी सी एक लडकी | rowspan="2"| [[स्टार प्लस]] | ९ जून २०१४ - २१ मे २०१७ |- | मीठा खट्टा प्यार हमारा | २४ एप्रिल - १० जुलै २०२४ |- | [[तमिळ]] | कन्मणी अनुबूदन | स्टार विजय | १६ सप्टेंबर २०२४ - चालू |} [[वर्ग:स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:दीर्घकालीन मराठी मालिका]] i0cdt9jcz12twfk30w7bgu13b0u88vc 0 366652 2691495 2689385 2026-06-28T11:45:21Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691495 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट नदी |name=झीह्ल|mouth_coordinates={{coord|47.3826|8.5382|display=it|region:CH_type:river}}|progression={{RLimmat}}|नदी_नाव=झीह्ल|नदी_चित्र=OberhalbSihlbrugg.jpg |नदी_चित्र_शीर्षक=झिहब्रग जवळील झीह्ल नदीचा फोटो|नदी_नकाशा=Karte Sihl.png|स्थान=[[स्वित्झर्लंड]] }} '''झीह्ल''' ही [[स्वित्झर्लंड]]मधील एक [[नदी]] आहे. या नदीचा उगम [[श्वित्स (राज्य)|श्विझ कॅन्टनमध्ये]] ड्रूझबर्ग पर्वतामध्ये होतो. झीह्ल नदी [[लिमाट नदी|लिमाट]] नदीला मिळते. पुढे [[लिमाट नदी|लिमाट]] [[झ्युरिक|झ्युरिक शहरातून]] वाहते. झीह्ल नदीची लांबी {{Convert|73|km|mi|abbr=on}} आहे. यामध्ये [[झिहसी जलाशय|झिहसी जलाशयातील]] लांबीसुद्धा मोजलेली आहे. झिहसी येथे पाण्याचा उपसा होत असल्याने पुढे नदीतील पाण्याचा प्रवाह कमी होतो आणि परिणामी पाण्याची शुद्धताही कमी होते.<ref name="HDS_Sihl">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/f/F8778.php|title=Sihl|date=2 May 2013|website=Historical Dictionary of Switzerland|language=French|access-date=23 June 2015}}</ref> {{बदल}} ही नदी [[श्वित्स (राज्य)|श्विझ]], [[झ्युरिक (राज्य)|झ्युरिक]] आणि [[त्सुग (राज्य)|झुग]] या भागातून वाहते. या नदीचे झिह खोरे हे सर्व [[झ्युरिक]] कॅन्टनमध्ये आहेत. झीह्ल नदीच्या खोऱ्यात लंगनाऊ ॲम अल्बिस आणि ॲडलिसविल, तसेच झ्युरिक शहराचा दक्षिण-पश्चिम भाग येतो. लंगनाऊ ॲम अल्बिसच्या वर काही भाग लिमट नदीच्या संगमस्थानापासून {{Convert|13|km|abbr=on}} अंतरावर आहे. नदीच्या बाजूला कोणतीही मोठी वसाहत नाही. फक्त काही लहान गावे आहेत. तर एन्सिएडेलन शहर झिहसीच्या जवळ स्थित आहे. ते एका उपनदी नदीच्या खोऱ्यात आहे. == व्युत्पत्ती == झीह्ल या नावाचा पहिला लिखित संदर्भ १०१८ चा आहे. त्याचा उल्लेख सिलाहा असा आहे. हे नाव असू शकते. जुने युरोपियन किंवा [[सेल्टिक भाषासमूह|सेल्टिक]] मूळ असलेला शब्द झिला ("शांत जलप्रवाह", सिल = "ट्रिकल, वेट") > [[रोमान्स भाषासमूह|प्रेमसंबंध]] सिला जुन्या उच्च जर्मन घटकाच्या जोडीसह आहा म्हणजे "वाहणारे पाणी" असा आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ortsnamen.ch/Texte/Lunnern2010.pdf|title=Lunnern. Londons Zwilling im Reusstal. Eine sprach- und kulturgeschichtliche Verortung von Siedlungsnamen|last=Daniel Gut|date=2010|language=German|access-date=27 September 2015}}</ref> == नदीचा मार्ग == [[चित्र:Sihlsee_-_Willerzell_-_Etzel_Kulm_2010-10-21_16-50-28.JPG|उजवे|इवलेसे|झिहसी, झिहची वरची दरी आणि ड्रूझबर्ग पर्वत]] ड्रूझबर्ग पर्वताच्या उत्तर-पूर्व बाजूला या नदीचा उगम होतो. हा भाग उंटेरबर्गची नगरपालिका, [[श्वित्स (राज्य)|श्विझ कॅन्टन]] येथे आहे. त्यानंतर ती स्टुडेन गावाच्या उत्तरेकडे वाहते. स्टुडेनच्या खाली {{Convert|2|km|mi|abbr=on}} अंतरावर ही नदी कृत्रिम झिहसी जलाशयात प्रवेश करते. जवळच, मिंस्टर नावाची नदी झिहसी जलाशयात मध्ये येते. हा जलाशय बांधण्यापूर्वी ती नही झिहची थेट उपनदी होती. [[Eubach|युबाख]], [[Rickentalbach|रिकेन्टलबाख]] आणि [[Grossbach (Sihl)|ग्रॉसबाख]] हे प्रवाह देखील झिहसी जलाशयामार्गे झिहमध्ये मिसळतात.<ref name="HDS_Sihl"/> झिहसी जलाशय {{Convert|8.5|km|mi|abbr=on}} लांब आहे. तो एन्सिएडेलन शहराच्या जवळ आहे. हे स्वित्झर्लंडचे सर्वात मोठे कृत्रिम सरोवर आहे. यात एक {{Convert|33|m|ft|0|adj=on}} लांबीचे धरण आहे. झिहसी येथून एक बोगद्यातून खाली पाणी वळवून वीज निर्माण केली जाते. ज्याची पाण्याची पातळी {{Convert|889|m|ft|abbr=on}} आहे. [[एट्झेलवर्क]] कंपनीतर्फेयेथील [[जलविद्युत]] वीज केंद्र चालवले जाते. हे केंद्र आल्टेंडॉर्फ येथे आहे. त्यानंतर ते पाणी झ्युरिक सरोवरात सोडले जाते. या सरोवरातील पाण्याची पातळी {{Convert|406|m|ft|abbr=on}} आहे. यामुळे धरणाच्या खाली पाण्याचा प्रवाह कमी होते. ज्याचा पाण्याच्या गुणवत्तेवर नकारात्मक परिणाम झालेला दिसून येतो. हिवाळ्यात कमी प्रवाहामुळे नदी काही ठिकाणी कोरडी होते.<ref name="HDS_Sihl"/><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.sbb.ch/sbb-konzern/sbb-als-geschaeftspartnerin/angebote-fuer-evus/energie/erzeugung/wasserkraftwerke/etzelwerk.html|title=Wasserkraftwerk Etzelwerk|publisher=Swiss Federal Railways|language=German|trans-title=Etzelwerk Hydro-electric Power Station|access-date=23 June 2015}}</ref> [[चित्र:Sihl_Unterhalb_Sihlsprung_1.JPG|उजवे|इवलेसे|झिहस्प्रुंग रॅपिड्स]] == पूराचा धोका == झिहसी तलावातून जवळपास {{Convert|50|km|mi|0}} लांबीची ही नदी वाहते. हा भाग झ्युरिक शहराच्या मध्यभागी आहे. अभ्यासानुसार असे दिसून आले आहे की धरण फुटल्यास २ तासांच्या आत {{Convert|8|m|ft|0|adj=on}} उंचीची लाटेने शहरात पाणी शिरु शकते. नदी झ्युरिक हाॅपबॅनहॉफ स्टेशनमधून नदीच्या प्रवाहाची क्षमता मर्यादित करण्यासाठी एका बोगद्यातून वळवलेली आहे. पूरस्थितीचा सामना करण्यासाठी बोगद्याच्या क्षमतेबद्दल चिंता व्यक्त केली जाते. या धोक्यामुळे झ्युरिक शहराच्या महानगरपालिकेने शहरातील प्रभावित भागांसाठी स्थलांतर योजना विकसित, प्रकाशित आणि चाचणी केली आहे.<ref name="ethmodel">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.vaw.ethz.ch/people/fb/hifloria/projects/data/fb_sihldurchlaesse_hbz_im_hyd_modellversuch|title=Physical model experiments on the Sihl culverts at Zurich main station|publisher=ETH Zürich|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150604145929/http://www.vaw.ethz.ch/people/fb/hifloria/projects/data/fb_sihldurchlaesse_hbz_im_hyd_modellversuch|archive-date=2015-06-04|access-date=4 June 2015}}</ref><ref name="cozwa">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.stadt-zuerich.ch/content/dam/stzh/pd/Deutsch/Schutz%20und%20Rettung/Zivilschutz/Publikationen%20und%20Broschueren/3.4.8_Wasseralarm.pdf|title=Wasseralarm Sihlsee|publisher=Stadt Zürich|language=German|access-date=4 June 2015|archive-date=2016-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309234116/https://www.stadt-zuerich.ch/content/dam/stzh/pd/Deutsch/Schutz%20und%20Rettung/Zivilschutz/Publikationen%20und%20Broschueren/3.4.8_Wasseralarm.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{जर्नल स्रोत|last=Bruen|first=M.|last2=Krahe|first2=P.|last3=Zappa|first3=M.|last4=Olsson|first4=J.|last5=Vehvilainen|first5=B.|last6=Kok|first6=K.|last7=Daamen|first7=K.|year=2010|title=Visualizing flood forecasting uncertainty: some current European EPS platforms—COST731 working group 3|url=http://researchrepository.ucd.ie/bitstream/10197/2330/1/162%20corrected%20version.pdf|journal=Atmospheric Science Letters|volume=11|issue=2|pages=92–99|doi=10.1002/asl.258|doi-access=free|accessdate=2025-06-20|archive-date=2025-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250620160812/https://researchrepository.ucd.ie/bitstream/10197/2330/1/162%2520corrected%2520version.pdf|url-status=dead}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * {{Commonscat-inline|Sihl}} * Sihl in German, French and Italian in the online Historical Dictionary of Switzerland. * [http://www.momstotszurich.com/2013/04/bike-path-along-sihl-ch-zh.html झिहच्या खालच्या बाजूला असलेल्या सायकल मार्गाचे वर्णन]{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20031210235152/http://www.sihlsee.ch.vu/] * http://www.sihlwald.ch {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081023200545/http://www.sihlwald.ch/ |date=2008-10-23 }} [[वर्ग:झ्युरिकचा भूगोल]] [[वर्ग:स्वित्झर्लंडमधील नद्या]] [[वर्ग:झ्युरिकच्या कॅन्टोनमधील नद्या]] [[वर्ग:श्विज कॅन्टोनमधील नद्या]] [[वर्ग:झीह्ल]] 8spm8dprs61uq7fsyiqyg058k39zeo5 0 367615 2691462 2634695 2026-06-28T06:04:41Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2691462 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी कुबेरनागा | पदवी = महाराणी | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ३८०]] - [[इ.स. ४१५]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती =पूर्वेस [[गंगा नदी|गंगेच्या]] मुखापासून पश्चिमेस [[सिंधू नदी|सिंधूच्या]] मुखापर्यंत, तर उत्तरेस वर्तमान उत्तर [[पाकिस्तान]]ापासून दक्षिणेस [[नर्मदा नदी|नर्मदेच्या]] खोऱ्यापर्यंत | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = कुबेरनागा | इतर_पदव्या = [[महाराणी]] | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[दत्तादेवी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[ध्रुवदेवी]] | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = [[चंद्रगुप्त दुसरा|सम्राट चंद्रगुप्त विक्रमादित्य]] | संतती = [[प्रभावतीगुप्त]]<br> | राजवंश = [[नाग राजवंश]] (जन्माने)<br>[[गुप्त साम्राज्य|गुप्त राजवंश]] (लग्नाने) | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''महाराणी कुबेरनागा''' ह्या [[चंद्रगुप्त दुसरा|सम्राट चंद्रगुप्त विक्रमादित्य]] यांच्या प्रथम पत्नी होत्या. ह्या [[नाग राजवंश|नागवंशीय]] राजकुमारी होत्या. त्या [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त साम्राज्याच्या]] महाराणी होत्या. कुबेरनागा ह्या चंद्रगुप्त विक्रमादित्य यांची कन्या [[प्रभावतीगुप्त]] च्या आई होत्या. [[वर्ग:गुप्त साम्राज्य]] d63q7wtnx4lgnm25j7we6tvhx42drfi 0 367967 2691461 2587761 2026-06-28T06:04:34Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691461 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''''क्रांती''''' हा १९८१ चा भारतीय ऐतिहासिक नाट्य चित्रपट आहे, जो [[मनोज कुमार]] यांनी निर्मित, संपादित, संवाद आणि दिग्दर्शित केला आहे, तर कथा आणि पटकथा [[सलीम-जावेद]] यांनी लिहिली आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=Cri9CgAAQBAJ|title=Written by Salim-Javed: The Story of Hindi Cinema's Greatest Screenwriters|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|date=2015-10-01|publisher=Penguin UK|isbn=9789352140084}}</ref> यात [[दिलीपकुमार|दिलीप कुमार]] यांच्यासह [[मनोज कुमार]], [[शशी कपूर]], [[शत्रुघ्न सिन्हा]], [[हेमा मालिनी]], [[परवीन बाबी]] हे कलाकार मुख्य भूमिकेत आहेत. या चित्रपटात चार वर्षांच्या विश्रांतीनंतर [[दिलीपकुमार|दिलीप कुमार]] यांचे पुनरागमन झाले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.glamsham.com/movies/news/14/jul/24-news-dilip-kumar-manoj-kumar-is-a-brilliant-director-071412.asp|title=Dilip Kumar: Manoj Kumar is a brilliant director!|last=Khan|first=Mansoor|date=24 July 2014|website=www.glamsham.com|access-date=2016-08-16}}</ref> तिकीट-किंमत महागाईसाठी समायोजित केल्यावर, तो [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|आतापर्यंतच्या सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या टॉप १० भारतीय चित्रपटांमध्ये]] गणला जातो.<ref name=":1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6155|title=Rewind - Forty Years Of Historic Blockbuster KRANTI|publisher=boxofficeindia.com|access-date=13 February 2021}}</ref> हा त्या काळातील सर्वात महागड्या भारतीय चित्रपटांपैकी एक होता आणि महागाईनुसार समायोजित केल्यावर तो १९८० च्या दशकातील सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/this-week-that-year-whipping-up-a-revolution-with-manoj-kumars-kranti/articleshow/62827683.cms|title=This Week That Year: Whipping up a revolution with Manoj Kumar's Kranti|last=Roshmila Bhattacharya|date=Feb 8, 2018|website=Mumbai Mirror|language=en|access-date=2021-10-18}}</ref><ref name=":2">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=125&catName=MTk4MC0xOTg5|title=Boxofficeindia.com|date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115031410/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=125&catName=MTk4MC0xOTg5|archive-date=15 January 2013|access-date=2021-10-18}}</ref> प्रकाशनाच्या वेळी तो [[मुंबई]] आणि [[दक्षिण भारत|दक्षिण]] वगळता जवळजवळ सर्व सर्किटमध्ये प्रथम विक्रम प्रस्थापित करणारा आतापर्यंतचा सर्वात जलद कमाई करणारा चित्रपट होता. त्यांनी २६ केंद्रांमध्ये आणि [[मिर्झापूर]] ( [[उत्तर प्रदेश]] ) आणि [[जुनागढ]] ( [[गुजरात]] ) सारख्या ठिकाणीही रौप्य महोत्सव साजरा केला. चित्रपटाचे वेड इतके होते की [[दिल्ली]], [[राजस्थान]], उत्तर प्रदेश आणि [[हरियाणा|हरियाणासारख्या]] ठिकाणी ''क्रांती'' टी-शर्ट, जॅकेट, बनियान आणि अगदी अंतर्वस्त्रे विकणारी दुकाने होती.<ref name=":1"/> या चित्रपटाने भारतातील अनेक केंद्रांमध्ये सुवर्ण महोत्सव साजरा केला. हा चित्रपट सलग ६७ आठवडे थिएटरमध्ये चालला, ज्यामध्ये ९६ दिवस हाऊसफुल्ल असलेले एक थिएटर देखील समाविष्ट होते.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/bollywood/dilip-kumar-death-from-devdas-to-mughal-e-azam-iconic-films-of-the-tragedy-king|title=Dilip Kumar Death: From 'Devdas' to 'Mughal-e-Azam', iconic films of the 'Tragedy King'|website=Free Press Journal|language=en|access-date=2021-10-18|archive-date=2021-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018175125/https://www.freepressjournal.in/entertainment/bollywood/dilip-kumar-death-from-devdas-to-mughal-e-azam-iconic-films-of-the-tragedy-king|url-status=dead}}</ref><ref name=":12">{{cite web|url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6155|title=Rewind - Forty Years Of Historic Blockbuster KRANTI|publisher=boxofficeindia.com|access-date=13 February 2021}}</ref> == गीत == चित्रपटासाठी [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] यांनी संगीत दिले आहे आणि [[मनोज कुमार]] आणि [[संतोष आनंद]] यांनी गीते लिहिली आहेत. "जिंदगी की ना टूटे लडी" आणि "चना जोर गरम" सारख्या काही हिट गाण्यांनी हे संगीत लोकप्रिय झाले. लक्ष्मीकांत प्यारेलाल यांनी प्रसिद्ध गायक [[किशोर कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[मोहम्मद रफी]], [[मन्ना डे]], [[महेंद्र कपूर]], शैलेंदर सिंग आणि नितीन मुकेश यांचा वापर गाण्यासाठी केला आहे. {{Track listing |extra_column=गायक |title1=लुई शमशान |extra1=[[लता मंगेशकर]], [[नितीन मुकेश]] |length1=07:46 |title2=अब के बरस |extra2=[[महेंद्र कपूर]] |length2=06:32 |title3=चना जोर गरम |extra3=[[किशोर कुमार]], लता मंगेशकर, नितीन मुकेश, [[मोहम्मद रफी]] |length3=07:08 |title4=दुर्गा है मेरी मां |extra4=महेंद्र कपूर, [[मिनू पुरुषोत्तम]] |length4=03:58 |title5=जिंदगी की ना टूटे लडी |extra5=लता मंगेशकर, नितीन मुकेश |length5=07:03 |title6=मारा ठुमका |extra6=लता मंगेशकर |length6=04:56 |title7=क्रांती क्रांती (१) |extra7=लता मंगेशकर, [[मन्ना डे]], महेंद्र कपूर, नितीन मुकेश, [[शैलेंद्र सिंह]] |length7=03:01 |title8=क्रांती क्रांती (२)|extra8=लता मंगेशकर, मन्ना डे, महेंद्र कपूर, नितीन मुकेश, शैलेंद्र सिंह |length8=03:16 |total_length=43:40 }} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपट]] [[वर्ग:मनोज कुमार दिग्दर्शित चित्रपट]] 0f5305y4z7ztz5jepena7afwst791a2 0 375096 2691405 2687629 2026-06-27T15:32:50Z अभय नातू 206 /* ठळक घटना आणि घडामोडी */ 2691405 wikitext text/x-wiki {{वर्षपेटी|2026}} '''इ.स. २०२६''' हे [[इसवी सन|इसवी सनामधील]] २०२७वे, [[इ.स.चे २१ वे शतक|२१व्या शतकामधील]] २७वे तर [[इ.स.चे २०२० चे दशक|२०२० च्या दशकामधील]] सातवे वर्ष आहे. == ठळक घटना आणि घडामोडी == ===जानेवारी=== * [[जानेवारी १]] - [[बल्गेरिया]] [[युरो|युरो चलन]] अंगिकारणारा [[युरोक्षेत्र|२१वा देश]] झाला.<ref>{{cite press release |title=१ जानेवारी २०२६पासून युरो वापरण्यासाठी बल्गेरिया तयार: समितीने शेवटची पावले उचलली |date=२०२५-०७-०८ |publisher= युरोपीय संघाची समिती |url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref> * जानेवारी १ - [[स्वित्झर्लंड]]च्या [[व्हाले|व्हाले प्रांतातील]] [[क्रान्स-मॉन्टाना]] गावातील होटेलमध्ये आग आणि स्फोट होउन ४७ लोक मृत्युमुखी आणि ११५ जखमी.<ref>{{Cite web |date=२०२६-०१-०१ |title=स्वित्झर्लंडच्या स्की रिसॉर्टमधील आगीबद्दल काय माहिती मिळाली आहे |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c9dvyyjyj18o |access-date=२०२६-०१-०१ |publisher=[[बीबीसी न्यूझ]] |first=बेन|last=टोबायास |language=en-GB}}</ref> * [[जानेवारी ३]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] [[व्हेनेझुएला]]वर [[२०२३ अमेरिकेचा व्हेनेझुएलावरील हल्ला|हल्ला चढवून]] तेथील राष्ट्राध्यक्ष [[निकोलास मादुरो]] आणि [[सिलिया फ्लोरेस|त्याच्या पत्नीला]] पळवून अमेरिकेला नेले.<ref>{{cite web |title=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/live/2026/01/03/world/trump-united-states-strikes-venezuela|website=www.nytimes.com|access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Trump says Venezuela's Maduro captured after strikes|url=https://www.reuters.com/world/americas/loud-noises-heard-venezuela-capital-southern-area-without-electricity-2026-01-03/|access-date=2026-01-03|publisher=Reuters|language=en}}</ref> त्यानंतर [[देल्सी रॉद्रिगेझ]] राष्ट्राध्यक्षपदी. * जानेवारी ३ - [[युनायटेड किंग्डम]] आणि [[फ्रांस]]नी [[सिरीया]]मधील भूमिगत दारुगोळा भांडारावर हवाई हल्ले करून शस्त्रसाठा नष्ट केला. हा साठा पूर्वी [[इस्लामिक स्टेट्स|इस्लामी राज्याच्या]] वापरात होता.<ref>{{Cite news |last=Media |first=P. A. |date=2026-01-03 |title=British and French aircraft attack underground Islamic State weapons store in Syria |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/03/british-and-french-aircraft-attack-underground-isis-weapons-store-in-syria |access-date=2026-01-03 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> * जानेवारी ३ - [[पोलिश भाषा|पोलिश भाषेतील]] [[२०२६ पोलिश भाषेचे शुद्धलेखन प्रमाणीकरण|शुद्धलेखनाचे प्रमाणीकरण]] लागू झाले. ९० वर्षांनतरचा हे पहिले प्रमाणीकरण होय.<ref>{{Cite web|url=https://nashaniva.com/en/384904|title=The biggest spelling reform in 90 years has taken place in the Polish language. What has changed?|date=January 3, 2026|website=Nasha Niva}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://belsat.eu/90857631/novyja-pravily-polskaj-movy|title=У польскай мове прайшла найбольшая за 90 гадоў рэформа правапісу. Што змянілі|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu}}</ref> * जानेवारी ३ - [[विषुववृत्तीय गिनी]] देशाने आपली राजधानी [[मलाबो]] पासून [[सिउदाद दे ला पाझ]] येथे हलवली.<ref>{{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/04/equatorial-guinea-relocates-capital-to-ciudad-de-la-paz_6749064_4.html|title=Equatorial Guinea relocates capital to Ciudad de la Paz|date=January 4, 2026|via=Le Monde}}</ref> * [[जानेवारी ७]] - [[सौदी अरेबिया]] आणि [[येमेन|येमेन]]च्या सैन्याने [[दक्षिण येमेन]]ची राजधानी [[एडन]]चा पाडाव करून दक्षिण येमेनचा ताबा घेतला.<ref>{{cite web|agency=AP|access-date=2026-01-09|title=Yemen's Southern Transitional Council to dismantle, a day after its leader fled to the UAE|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/yemens-southern-transitional-council-dismantle-day-after-leader-129049811|website=ABC News}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 January 2026 |title=Southern Yemen separatist group says it will dissolve after its head fled to the UAE |url=https://www.npr.org/2026/01/09/nx-s1-5672397/yemen-southern-transitional-council-dissolution-leader-uae |access-date=2026-01-09 |work=NPR |language=en}}</ref> * [[जानेवारी २३]] - [[रुमेन रादेव्ह]]ने राजीनामा दिल्यावर [[इलियाना इयोतोव्हा]] [[बल्गेरियाचे राष्ट्राध्यक्ष|बल्गेरियाची पहिली महिला राष्ट्राध्यक्ष]] झाली.<ref>[https://www.reuters.com/world/bulgarian-court-approves-president-radevs-resignation-2026-01-23/ Bulgaria's Radev steps down as president, expected to launch own party]</ref> * [[जानेवारी २७]] – २० वर्षे अधांतरी असलेल्या [[भारत- युरोपीय संघ मुक्त व्यापार करार|भारत- युरोपीय संघ मुक्त व्यापार करारावर]] शिक्कामोर्तब झाले.<ref>{{cite web | title=India and EU announce 'mother of all trade deals' | website=BBC News | date=27 January 2026 | url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/crrnee01r9jo | access-date=27 January 2026}}</ref> * [[जानेवारी २८]] - [[बारामती विमानतळ|बारामती]] येथे विमान अपघातात [[महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी|महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्री]] [[अजित पवार]] यांचा मृत्यू. * जानेवारी २८ - [[सॅरा मुल्लेली]] [[चर्च ऑफ इंग्लंड]]ची पहिली महिला प्राइमेट [[कँटरबरीचे आर्चबिशप|कँटरबरीची आर्चबिशप]] झाली.<ref>{{cite news |last=M |first=Muvija |date=28 January 2026 |title=First woman leader of the Church of England confirmed in ancient ceremony |url= https://www.reuters.com/world/uk/first-woman-leader-church-england-confirmed-ancient-ceremony-2026-01-28/ |access-date=28 January 2026 |work=Reuters}}</ref> * जानेवारी २८ - [[काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक|काँगोच्या लोकशाही प्रजासत्ताकातील]] [[रुबाया खाण|रुबाया खाणी]]मध्ये [[२०२६ रुबाया खाण अपघात|अपघात होउन]] २०० पेक्षा अधिक लोक ठार झाले.<ref>{{cite web | title=More than 200 killed in mine collapse in eastern DR Congo | website=Al Jazeera | date=2026-01-31 | url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/31/more-than-200-killed-in-mine-collapse-in-eastern-dr-congo-report | access-date=2026-02-01}}</ref> * [[जून २४]] - [[वेनेझुएला]]मध्ये झालेल्या [[२०२६ वेनेझुएला भूकंप|दोन भूकंपांमध्ये]] ९२०पेक्षा अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या. == जन्म == == मृत्यू == ===जानेवारी=== * २ जानेवारी **[[श्याम बिहारी लाल|डॉ. श्याम बिहारी लाल]], ६०, राजकारणी, [[उत्तर प्रदेश विधानसभा|उत्तर प्रदेश विधानसभेत]] [[फरिदपूर विधानसभा मतदारसंघ|फरिदपूर]]साठी आमदार (२०१७—२०२६) **[[अशोक गजानन मोडक]], ८५, राजकारणी, [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषद सदस्य]] (१९९४—२००६) * ४ जानेवारी **[[एल. गणेशन]], ९१, राजकारणी, [[तमिळनाडू]]साठी [[राज्यसभा]] खासदार (१९८०—१९८६), [[तिरुचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिरापल्ली]]साठी [[लोकसभा]] खासदार (२००४—२००९) **[[जितमित्र पसाद सिंह देव]], ७९, इतिहासकार व उत्खननशास्त्रज्ञ * ६ जानेवारी **[[सुरेश कलमाडी]], ८१, राजकारणी व क्रिडा पदाधिकारी, [[पुणे लोकसभा मतदारसंघ|पुणे]]साठी [[लोकसभा]] खासदार (१९९६—१९९८, २००४—२०१४), [[महाराष्ट्र]]साठी [[राज्यसभा]] खासदार (१९८२—१९९६, १९९८—२००४), [[भारतीय ऑलिंपिक संघ|भारतीय ऑलिंपिक संघाचे]] अध्यक्ष (१९९६—२०११) **[[व्ही.के. इब्राहिमकुंजू]], ७३, राजकारणी, [[केरळ विधानसभा|केरळ विधानसभेत]] [[कळ्ळमसरी विधानसभा मतदारसंघ|कळ्ळमसरी]] (२०११—२०२१) आणि [[मत्तनचेळी विधानसभा मतदारसंघ|मत्तनचेळी]]साठी आमदार (२००१—२०११) * ७ जानेवारी **[[माधव गाडगीळ]], ८३, पर्यावरणशास्त्रज्ञ **[[कबींद्र पुरकायस्थ]], ९४, राजकारणी, [[सिलचर लोकसभा मतदारसंघ|सिलचर]]साठी [[लोकसभा]] खासदार (१९९१—१९९६, १९९८—१९९९, २००९—२०१४) * ८ जानेवारी **[[विजय सिंह गोंड]], ६८, राजकारणी, [[उत्तर प्रदेश विधानसभा|उत्तर प्रदेश विधानसभेत]] [[दुद्धी विधानसभा मतदारसंघ|दुद्धी]]साठी आमदार (१९८०—२००७, २०२४—२०२६) **[[मेनम भरत सिंह]], ७५, राजकारणी, [[मणिपूर विधानसभा|मणिपूर विधानसभेत]] [[थंगमईबंद विधानसभा मतदारसंघ|थंगमईबंद]]साठी आमदार (२००२—२००७) **[[खॉल्ह्रिंग लालरेमरुआता]], ३८, क्रिकेट खेळाडू, [[मिझोरम क्रिकेट संघ]] * १० जानेवारी — [[दविंदर सिंह]], ७३, हॉकी खेळाडू, [[१९८० उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८० मॉस्को ऑलिंपिक]] विजेता * ११ जानेवारी **[[प्रशांत तामांग]], ४३, गायक व अभिनेता, [[इंडियन आयडॉल ३]]चा विजेता **[[समीर पुततुंदू]], ७३, राजकारणी * १२ जानेवारी — [[जयश्री कबीर]], ७३, अभिनेत्री * १३ जानेवारी **[[इंदिरादेवी धनराजगीर]], ९५, कवयित्री व समाजसेविका **[[बीरभद्र हगजेर]], ७५, राजकारणी, [[आसाम विधानसभा|आसाम विधानसभेत]] [[हाफलाँग विधानसभा मतदारसंघ|हाफलाँग]]साठी आमदार (२०१६—२०२१) * १६ जानेवारी — [[भीमण्णा खांद्रे]], १००, राजकारणी, [[कर्नाटक विधान परिषद|कर्नाटक विधान परिषद सदस्य]] (१९८८—२०००), [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेत]] [[भालकी विधानसभा मतदारसंघ|भालकी]]साठी आमदार (१९७८—१९८५), [[म्हैसूर विधानसभा|म्हैसूर विधानसभेत]] [[भालकी विधानसभा मतदारसंघ|भालकी]]साठी आमदार (१९६२—१९७२) * १८ जानेवारी — [[राज के. पुरोहित]], ७०, राजकारणी, [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेत]] [[कुलाबा विधानसभा मतदारसंघ|कुलाबा]] (२०१४—२०१९) आणि [[मुंबादेवी विधानसभा मतदारसंघ|मुंबादेवी]]साठी आमदार (१९९०—२००९) * २८ जानेवारी — [[अजित पवार|अजित अनंतराव पवार]], ६६, राजकारणी, [[महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री]] (२०१२—२०१४, २०१९—२०२२, २०२३—२०२६), [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेत]] [[बारामती विधानसभा मतदारसंघ|बारामती]]साठी आमदार (१९९१—२०२६), [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती]]साठी [[लोकसभा]] खासदार (१९९१). === जून === * ४ जून - [[रबिलाल टुडू]], [[:वर्ग:साहित्य व शिक्षणातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते|पद्मश्री पुरस्कार विजेते]] व [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[:वर्ग:संथाळी साहित्यिक|संथाळी साहित्यिक]] == संदर्भ == {{कॉमन्स|२०२६|२०२६}} {{संदर्भयादी|3}} [[वर्ग:इ.स. २०२६|*]] [[वर्ग:इ.स.च्या २०२० च्या दशकातील वर्षे]] [[वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे]] [[वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे]] kkxuj0gj84zhjqzrllg9nhfwtx8qx8j 2691406 2691405 2026-06-27T15:40:27Z अभय नातू 206 /* जानेवारी */ 2691406 wikitext text/x-wiki {{वर्षपेटी|2026}} '''इ.स. २०२६''' हे [[इसवी सन|इसवी सनामधील]] २०२७वे, [[इ.स.चे २१ वे शतक|२१व्या शतकामधील]] २७वे तर [[इ.स.चे २०२० चे दशक|२०२० च्या दशकामधील]] सातवे वर्ष आहे. == ठळक घटना आणि घडामोडी == ===जानेवारी=== * [[जानेवारी १]] - [[बल्गेरिया]] [[युरो|युरो चलन]] अंगिकारणारा [[युरोक्षेत्र|२१वा देश]] झाला.<ref>{{cite press release |title=१ जानेवारी २०२६पासून युरो वापरण्यासाठी बल्गेरिया तयार: समितीने शेवटची पावले उचलली |date=२०२५-०७-०८ |publisher= युरोपीय संघाची समिती |url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref> * जानेवारी १ - [[स्वित्झर्लंड]]च्या [[व्हाले|व्हाले प्रांतातील]] [[क्रान्स-मॉन्टाना]] गावातील होटेलमध्ये आग आणि स्फोट होउन ४७ लोक मृत्युमुखी आणि ११५ जखमी.<ref>{{Cite web |date=२०२६-०१-०१ |title=स्वित्झर्लंडच्या स्की रिसॉर्टमधील आगीबद्दल काय माहिती मिळाली आहे |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c9dvyyjyj18o |access-date=२०२६-०१-०१ |publisher=[[बीबीसी न्यूझ]] |first=बेन|last=टोबायास |language=en-GB}}</ref> * [[जानेवारी ३]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] [[व्हेनेझुएला]]वर [[२०२३ अमेरिकेचा व्हेनेझुएलावरील हल्ला|हल्ला चढवून]] तेथील राष्ट्राध्यक्ष [[निकोलास मादुरो]] आणि [[सिलिया फ्लोरेस|त्याच्या पत्नीला]] पळवून अमेरिकेला नेले.<ref>{{cite web |title=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/live/2026/01/03/world/trump-united-states-strikes-venezuela|website=www.nytimes.com|access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Trump says Venezuela's Maduro captured after strikes|url=https://www.reuters.com/world/americas/loud-noises-heard-venezuela-capital-southern-area-without-electricity-2026-01-03/|access-date=2026-01-03|publisher=Reuters|language=en}}</ref> त्यानंतर [[देल्सी रॉद्रिगेझ]] राष्ट्राध्यक्षपदी. * जानेवारी ३ - [[युनायटेड किंग्डम]] आणि [[फ्रांस]]नी [[सिरीया]]मधील भूमिगत दारुगोळा भांडारावर हवाई हल्ले करून शस्त्रसाठा नष्ट केला. हा साठा पूर्वी [[इस्लामिक स्टेट्स|इस्लामी राज्याच्या]] वापरात होता.<ref>{{Cite news |last=Media |first=P. A. |date=2026-01-03 |title=British and French aircraft attack underground Islamic State weapons store in Syria |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/03/british-and-french-aircraft-attack-underground-isis-weapons-store-in-syria |access-date=2026-01-03 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> * जानेवारी ३ - [[पोलिश भाषा|पोलिश भाषेतील]] [[२०२६ पोलिश भाषेचे शुद्धलेखन प्रमाणीकरण|शुद्धलेखनाचे प्रमाणीकरण]] लागू झाले. ९० वर्षांनतरचा हे पहिले प्रमाणीकरण होय.<ref>{{Cite web|url=https://nashaniva.com/en/384904|title=The biggest spelling reform in 90 years has taken place in the Polish language. What has changed?|date=January 3, 2026|website=Nasha Niva}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://belsat.eu/90857631/novyja-pravily-polskaj-movy|title=У польскай мове прайшла найбольшая за 90 гадоў рэформа правапісу. Што змянілі|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu}}</ref> * जानेवारी ३ - [[विषुववृत्तीय गिनी]] देशाने आपली राजधानी [[मलाबो]] पासून [[सिउदाद दे ला पाझ]] येथे हलवली.<ref>{{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/04/equatorial-guinea-relocates-capital-to-ciudad-de-la-paz_6749064_4.html|title=Equatorial Guinea relocates capital to Ciudad de la Paz|date=January 4, 2026|via=Le Monde}}</ref> * [[जानेवारी ७]] - [[सौदी अरेबिया]] आणि [[येमेन|येमेन]]च्या सैन्याने [[दक्षिण येमेन]]ची राजधानी [[एडन]]चा पाडाव करून दक्षिण येमेनचा ताबा घेतला.<ref>{{cite web|agency=AP|access-date=2026-01-09|title=Yemen's Southern Transitional Council to dismantle, a day after its leader fled to the UAE|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/yemens-southern-transitional-council-dismantle-day-after-leader-129049811|website=ABC News}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 January 2026 |title=Southern Yemen separatist group says it will dissolve after its head fled to the UAE |url=https://www.npr.org/2026/01/09/nx-s1-5672397/yemen-southern-transitional-council-dissolution-leader-uae |access-date=2026-01-09 |work=NPR |language=en}}</ref> * [[जानेवारी २३]] - [[रुमेन रादेव्ह]]ने राजीनामा दिल्यावर [[इलियाना इयोतोव्हा]] [[बल्गेरियाचे राष्ट्राध्यक्ष|बल्गेरियाची पहिली महिला राष्ट्राध्यक्ष]] झाली.<ref>[https://www.reuters.com/world/bulgarian-court-approves-president-radevs-resignation-2026-01-23/ Bulgaria's Radev steps down as president, expected to launch own party]</ref> * [[जानेवारी २७]] – २० वर्षे अधांतरी असलेल्या [[भारत- युरोपीय संघ मुक्त व्यापार करार|भारत- युरोपीय संघ मुक्त व्यापार करारावर]] शिक्कामोर्तब झाले.<ref>{{cite web | title=India and EU announce 'mother of all trade deals' | website=BBC News | date=27 January 2026 | url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/crrnee01r9jo | access-date=27 January 2026}}</ref> * [[जानेवारी २८]] - [[बारामती विमानतळ|बारामती]] येथे विमान अपघातात [[महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी|महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्री]] [[अजित पवार]] यांचा मृत्यू. * जानेवारी २८ - [[सॅरा मुल्लेली]] [[चर्च ऑफ इंग्लंड]]ची पहिली महिला प्राइमेट [[कँटरबरीचे आर्चबिशप|कँटरबरीची आर्चबिशप]] झाली.<ref>{{cite news |last=M |first=Muvija |date=28 January 2026 |title=First woman leader of the Church of England confirmed in ancient ceremony |url= https://www.reuters.com/world/uk/first-woman-leader-church-england-confirmed-ancient-ceremony-2026-01-28/ |access-date=28 January 2026 |work=Reuters}}</ref> * जानेवारी २८ - [[काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक|काँगोच्या लोकशाही प्रजासत्ताकातील]] [[रुबाया खाण|रुबाया खाणी]]मध्ये [[२०२६ रुबाया खाण अपघात|अपघात होउन]] २०० पेक्षा अधिक लोक ठार झाले.<ref>{{cite web | title=More than 200 killed in mine collapse in eastern DR Congo | website=Al Jazeera | date=2026-01-31 | url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/31/more-than-200-killed-in-mine-collapse-in-eastern-dr-congo-report | access-date=2026-02-01}}</ref> * [[जून २४]] - [[वेनेझुएला]]मध्ये झालेल्या [[२०२६ वेनेझुएला भूकंप|दोन भूकंपांमध्ये]] ९२०पेक्षा अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या. == जन्म == == मृत्यू == ===जानेवारी=== * २ जानेवारी **[[श्याम बिहारी लाल|डॉ. श्याम बिहारी लाल]], ६०, राजकारणी, [[उत्तर प्रदेश विधानसभा|उत्तर प्रदेश विधानसभेत]] [[फरिदपूर विधानसभा मतदारसंघ|फरिदपूरचे]] आमदार (२०१७—२०२६) **[[अशोक गजानन मोडक]], ८५, राजकारणी, [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषद सदस्य]] (१९९४—२००६) * ४ जानेवारी **[[एल. गणेशन]], ९१, राजकारणी, [[तमिळनाडू]]मधील [[राज्यसभा]] खासदार (१९८०—१९८६), [[तिरुचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिरापल्लीचे]] खासदार (२००४—२००९) **[[जितमित्र पसाद सिंह देव]], ७९, इतिहासकार व उत्खननशास्त्रज्ञ * ६ जानेवारी **[[सुरेश कलमाडी]], ८१, राजकारणी व क्रिडा पदाधिकारी, [[पुणे लोकसभा मतदारसंघ|पुण्याचे]] खासदार (१९९६—१९९८, २००४—२०१४), [[महाराष्ट्र]]मधील [[राज्यसभा]] खासदार (१९८२—१९९६, १९९८—२००४), [[भारतीय ऑलिंपिक संघ|भारतीय ऑलिंपिक संघाचे]] अध्यक्ष (१९९६—२०११) **[[व्ही.के. इब्राहिमकुंजू]], ७३, राजकारणी, [[केरळ विधानसभा|केरळ विधानसभेत]] [[कळ्ळमसरी विधानसभा मतदारसंघ|कळ्ळमसरी]] (२०११—२०२१) आणि [[मत्तनचेळी विधानसभा मतदारसंघ|मत्तनचेळीचे]] आमदार (२००१—२०११) * ७ जानेवारी **[[माधव गाडगीळ]], ८३, पर्यावरणशास्त्रज्ञ **[[कबींद्र पुरकायस्थ]], ९४, राजकारणी, [[सिलचर लोकसभा मतदारसंघ|सिलचरचे]] खासदार (१९९१—१९९६, १९९८—१९९९, २००९—२०१४) * ८ जानेवारी **[[विजय सिंह गोंड]], ६८, राजकारणी, [[उत्तर प्रदेश विधानसभा|उत्तर प्रदेश विधानसभेत]] [[दुद्धी विधानसभा मतदारसंघ|दुद्धीचे]] आमदार (१९८०—२००७, २०२४—२०२६) **[[मेनम भरत सिंह]], ७५, राजकारणी, [[मणिपूर विधानसभा|मणिपूर विधानसभेत]] [[थंगमईबंद विधानसभा मतदारसंघ|थंगमईबंदचे]] आमदार (२००२—२००७) **[[खॉल्ह्रिंग लालरेमरुआता]], ३८, क्रिकेट खेळाडू, [[मिझोरम क्रिकेट संघ]] * १० जानेवारी — [[दविंदर सिंह]], ७३, हॉकी खेळाडू, [[१९८० उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८० मॉस्को ऑलिंपिक]] विजेता * ११ जानेवारी **[[प्रशांत तामांग]], ४३, गायक व अभिनेता, [[इंडियन आयडॉल ३]]चा विजेता **[[समीर पुततुंदू]], ७३, राजकारणी * १२ जानेवारी — [[जयश्री कबीर]], ७३, अभिनेत्री * १३ जानेवारी **[[इंदिरादेवी धनराजगीर]], ९५, कवयित्री व समाजसेविका **[[बीरभद्र हगजेर]], ७५, राजकारणी, [[आसाम विधानसभा|आसाम विधानसभेत]] [[हाफलाँग विधानसभा मतदारसंघ|हाफलाँगचे]] आमदार (२०१६—२०२१) * १६ जानेवारी — [[भीमण्णा खांद्रे]], १००, राजकारणी, [[कर्नाटक विधान परिषद|कर्नाटक विधान परिषद सदस्य]] (१९८८—२०००), [[म्हैसूर विधानसभा|म्हैसूर विधानसभा]] आणि [[कर्नाटक विधानसभा|कर्नाटक विधानसभेत]] [[भालकी विधानसभा मतदारसंघ|भालकीचे]] आमदार (१९६२-१९७२, १९७८—१९८५) * १८ जानेवारी — [[राज के. पुरोहित]], ७०, राजकारणी, [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेत]] [[कुलाबा विधानसभा मतदारसंघ|कुलाबा]] (२०१४—२०१९) आणि [[मुंबादेवी विधानसभा मतदारसंघ|मुंबादेवीचे]] आमदार (१९९०—२००९) * २८ जानेवारी — [[अजित पवार|अजित अनंतराव पवार]], ६६, राजकारणी, [[महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री]] (२०१२—२०१४, २०१९—२०२२, २०२३—२०२६), [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेत]] [[बारामती विधानसभा मतदारसंघ|बारामती]]चे आमदार (१९९१—२०२६), [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामतीचे]] खासदार (१९९१). === जून === * ४ जून - [[रबिलाल टुडू]], [[:वर्ग:साहित्य व शिक्षणातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते|पद्मश्री पुरस्कार विजेते]] व [[:वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते|साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] [[:वर्ग:संथाळी साहित्यिक|संथाळी साहित्यिक]] == संदर्भ == {{कॉमन्स|२०२६|२०२६}} {{संदर्भयादी|3}} [[वर्ग:इ.स. २०२६|*]] [[वर्ग:इ.स.च्या २०२० च्या दशकातील वर्षे]] [[वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे]] [[वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे]] lbx8vrt17l29sr9b2d478jxd0az9e3b 0 379655 2691466 2683867 2026-06-28T06:35:35Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691466 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''खासाब''' (अरबी:خَصَب) हे [[ओमान]]च्या [[मुसंदम प्रशासकीय विभाग|मुसंदम प्रशासकीय विभागाची]] राजधानी आहे. हे शहर [[मुसंदम द्वीपकल्प|मुसंदम द्वीपकल्पाच्या]] टोकावर [[हॉर्मुझची सामुद्रधुनी|हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीपाशी]] असून ओमानचा हा विलग भाग (एक्स्लेव्ह) [[संयुक्त अरब अमिराती]]ला लागून आहे. येथे नॉर्वेतील [[फ्योर्ड]]सारखी खडकाळ खाडीमुखे आणि ओसाड पर्वतरांगा मोठ्या प्रमाणावर असल्याने खासाबला "[[अरबस्तान]]चे [[नॉर्वे]]" असे म्हणले जाते.<ref name="star">{{citation |last=Karim |first=Rose Yasmin |url=http://thestar.com.my/lifestyle/story.asp?file=/2009/2/21/lifetravel/3186492&sec=lifetravel |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090224094820/http://thestar.com.my/lifestyle/story.asp?file=/2009/2/21/lifetravel/3186492&sec=lifetravel |archive-date=2009-02-24 |title=Fjords & flippers |work=[[The Star (Malaysia)|The Star]] |date=February 21, 2009 |access-date=November 11, 2009}}</ref><ref>{{citation |url=http://www.omanair.aero/wy/oman_air_holidays/destinations/oman/holidays_khasab.htm |title=Khasab |archive-url=https://web.archive.org/web/20090831081225/http://www.omanair.aero/wy/oman_air_holidays/destinations/oman/holidays_khasab.htm |archive-date=2009-08-31 |publisher=[[ओमान एर]] |access-date=नोव्हेंबर ११, २००९}}</ref><ref>{{citation |url=http://www.travelweekly.co.uk/Articles/2006/09/28/22506/musandam-is-a-glimpse-of-the-real-arabia.html |title=Musandam is a glimpse of the real Arabia |publisher=ट्रॅव्हल वीकली |date=सप्टेंबर २८, २००६ |access-date=नोव्हेंबर ११, २००९ |archive-date=जानेवारी २५, २०१० |archive-url=https://web.archive.org/web/20100125191320/http://www.travelweekly.co.uk/Articles/2006/09/28/22506/musandam-is-a-glimpse-of-the-real-arabia.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{citation |url=http://www.outlookindia.com/diary.asp?fodname=20040202&authorname=Tim+Irwin&subsubsecname=Dubai |title=A Mountain Of Thirst |archive-url=https://web.archive.org/web/20060221065201/http://www.outlookindia.com/diary.asp?fodname=20040202&authorname=Tim+Irwin&subsubsecname=Dubai |archive-date=2006-02-21 |publisher=[[आउटलुक (भारतीय नियतकालिक)|आउटलुक]] |date=फेब्रुवारी २, २००४ |access-date=नोव्हेंबर ११, २००९}}</ref> [[File:Persian Gulf Pt8.png|alt=|इवलेसे|डावे|280x280px|जांभळा रंग - १६ व्या आणि १७ व्या शतकातील पर्शियन आखातातील [[पोर्तुगीज साम्राज्य|पोर्तुगीज]]. मुख्य शहरे, बंदरे आणि मार्ग.]] हे शहर [[पश्चिम हजर पर्वत|पश्चिम हजर पर्वतरांगांच्या]] उत्तरेकडील डोंगरांनी वेढलेले आहे.<ref name="Lancaster&Lancaster2011">{{cite book |last1=Lancaster |first1=Fidelity |last2=Lancaster |first2=William |title=Honour is in Contentment: Life Before Oil in Ras Al-Khaimah (UAE) and Some Neighbouring Regions |publisher=[[वॉल्टर डी ग्रुयटर]] |pages=3–598 |isbn=978-3-1102-2339-2 |location=[[बर्लिन]], [[न्यू यॉर्क शहर|न्यू यॉर्क]] |url=https://books.google.com/books?id=Le0Ryxzh7cQC&q=ru%27us+al-jibal+musandam+western+hajar |year=2011 |archive-date=2021-01-04 |access-date=२०१९-०१-२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210104192456/https://books.google.com/books?id=Le0Ryxzh7cQC&q=ru%27us+al-jibal+musandam+western+hajar |url-status=live }}</ref> खासाबमध्ये सुसज्ज रुग्णालय आणि अनेक हॉटेल्स, समुद्रकिनारे व उद्याने आहेत. शहराच्या लोकसंख्येत ओमानच्या मुख्य भूभागातून आलेल्या वांशिक ओमानी लोकांचे प्राबल्य आहे. शहरात [[खासाब किल्ला]] नावाचा एक ऐतिहासिक किल्ला देखील आहे. खासाबच्या बंदरात पर्यटकांना नैसर्गिक खाडीमुखे आणि पर्वतीय निसर्ग दाखवण्यासाठी नेणाऱ्या [[धो (नौका)|धो]] नावाच्या लाकडी नौका मोठ्या संख्येने दिसतात. [[खासाब-तिबात रस्ता]] (ए१३) अमिरातीतील [[ई११ महामार्ग (संयुक्त अरब अमीराती)|ई११ महामार्गाला]] जोडलेला असल्याने संयुक्त अरब अमिरातीमधील रहिवाशांसाठी हे एक लोकप्रिय पर्यटन स्थळ आहे. या शहरात सरकारद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या आधुनिक फेरी सेवेने देखील पोहोचता येते.<ref>{{cite web |title=Fleet |url=http://www.nfc.om/index.php?option=com_content&view=article&id=73&Itemid=470 |website=नॅशनल फेरीज कंपनी |access-date=११ जुलै २०१९}}</ref> == इतिहास == [[पोर्तुगाल|पोर्तुगीजांनी]] १६ व्या शतकाच्या सुरुवातीला खासाबवर ताबा मिळवला.<ref>{{Cite web |title=Portuguese era |url=https://www.nla.ae/en/our-history/historical-periods/portuguese-era/ |access-date=2026-04-09 |archive-date=2026-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260420131809/https://www.nla.ae/en/our-history/historical-periods/portuguese-era/ |url-status=dead }}</ref> पुढे १७ व्या शतकाच्या सुरुवातीला या प्रदेशातील त्यांचे नौदल सामर्थ्याच्या शिखरावर असताना त्यांनी शहराच्या संरक्षणासाठी येथे एक किल्ला बांधला. येथील नैसर्गिक बंदरामुळे खवळलेल्या समुद्रापासून जहाजांना संरक्षण मिळत असे. संरक्षणाच्या उद्देशाने उंचावर बांधल्या जाणाऱ्या इतर अनेक किल्ल्यांच्या तुलनेत खासाब किल्ला हा प्रामुख्याने सामुद्रधुनीतून प्रवास करणाऱ्या पोर्तुगीज जहाजांना पाणी आणि खजुराचा पुरवठा करण्यासाठी एका केंद्राच्या स्वरूपात तयार करण्यात आला होता. खासाब शहराचे पुरापासून संरक्षण करण्यासाठी विसाव्या शतकात तीन मोठी धरणे बांधण्यात आली आहेत.<ref name="middle east">{{citation |last=Wells |first=Rhona |url=http://www.thefreelibrary.com/The+Norway+of+Arabia:+Rhona+Wells+travelled+to+Musandam,+which...-a0113897766 |title=The Norway of Arabia |publisher=[[The Middle East (magazine)|The Middle East]] |date=फेब्रुवारी १, २००४ |access-date=नोव्हेंबर ११, २००९ |archive-date=जून २५, २०१६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160625164839/http://www.thefreelibrary.com/The+Norway+of+Arabia:+Rhona+Wells+travelled+to+Musandam,+which...-a0113897766 |url-status=live }}</ref> == अर्थव्यवस्था == [[File:Khasab Castle view.JPG|thumb|left|[[खासाब किल्ला]]]] विसाव्या शतकात किनारी रस्ता तयार होईपर्यंत या प्रदेशात जमिनीवरून पोहोचणे जवळजवळ अशक्य होते. या रस्त्यामुळे आता [[संयुक्त अरब अमिराती]]तून पोहोचता येते. यामुळे अमिरातीमध्ये राहणाऱ्या लोकांसाठी खासाब हे वीकांताच्या सुट्टीचे एक लोकप्रिय ठिकाण झाले आहे. या नवीन रस्त्यामुळे [[तवी (ओमान)|तवी गावापर्यंत]] जाणेही सोपे झाले आहे. येथे खडकांवर असलेली जहाजे, प्राणी आणि योद्ध्यांची प्रागैतिहासिक चित्रे दिसून येतात.<ref name="middle east"/> खासाबमध्ये इराणी मालाची आणि स्थानिक मातीच्या भांड्यांची अनेक आधुनिक खरेदी केंद्रे आहेत. तसेच खासाब हॉटेल, अताना मुसंदन रिसॉर्ट आणि [[इराणचे आखात|इराणच्या आखाताभिमुख]] असलेले आणि एका कड्यावर बांधलेले अताना खासाब हॉटेल यांसारखी काही हॉटेले येथे आहेत.<ref name="star"/> इराणपासून जवळ असलेल्या खासाबची अर्थव्यवस्था वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. इराणी लोक [[खासाब बंदर|खासाब बंदरात]] शेळ्या आणि मेंढ्यांची घेउन येतात. तेथून ही जनावरे ट्रकद्वारे [[संयुक्त अरब अमिराती]] आणि [[सौदी अरेबिया]]ला पाठवली जातात. इराणला परतताना हे खलाशी आपल्या बोटींमध्ये इलेक्ट्रॉनिक वस्तू आणि अमेरिकी सिगारेट भरतात. ओमानच्या आवासन कायद्यांचे पालन करण्यासाठी ते सूर्योदयानंतर खासाबमध्ये येतात आणि सूर्यास्तापूर्वी निघून जातात. हा व्यापार इराणी कायद्यानुसार बेकायदेशीर असल्याने त्यांना [[इराणचे तटरक्षक दल|इराणच्या तटरक्षक दलापासून]] आणि [[हॉर्मुझची सामुद्रधुनी|हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनी]]तील गजबजलेल्या जलमार्गातील इतर जहाजांपासून स्वतःचा बचाव करावा लागतो. पशुधन किंवा खोक्यांनी खच्चून भरलेल्या या लहान बोटींना दररोज सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या शेकडो तेलवाहू टँकरचा मार्ग टाळून प्रवास करावा लागतो.<ref name="middle east"/> अलीकडच्या काळात [[अमेरिका|अमेरिकेने]] [[इराणवरील निर्बंध]] कडक केल्यामुळे खासाबमार्गे होणाऱ्या तस्करीच्या प्रमाणात वाढ झाली आहे.<ref>{{cite news |last=Al Shaibany |first=Saleb |url=https://www.thenationalnews.com/world/mena/us-sanctions-help-omani-fishermen-survive-as-smugglers-1.514736 |title=US sanctions help Omani fishermen survive as smugglers |publisher=[[The National (Abu Dhabi)|The National]] |date=November 1, 2009 |access-date=November 11, 2009 |archive-date=June 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120606144218/http://www.thenational.ae/news/world/middle-east/us-sanctions-help-omani-fishermen-survive-as-smugglers |url-status=live }}</ref> === पर्यटन === [[File:Telegraph Island, Kasab, Oman.jpg|इवलेसे|[[टेलिग्राफ बेट]]. खासाबमधील 'धो' सहली पर्यटकांना ब्रिटीश टेलिग्राफ स्टेशनच्या या अवशेषांपर्यंत घेऊन जातात.]] खासाबमधील [[धो (नौका)|धो नौका]] पर्यटकांना [[मुसंदम द्वीपकल्प|मुसंदम]]च्या परिसरातील [[डॉल्फिन]] दाखवण्यासाठी, तसेच [[फ्योर्ड]] आणि [[टेलिग्राफ बेट|टेलिग्राफ बेटाला]] भेट देण्यासाठी घेऊन जातात. १८६५ ते १८६८ या काळात टेलिग्राफ बेट हे [[बहारिन]] आणि [[मुंबई]] दरम्यानच्या तारविभागावरील कर्मचारी नियुक्त असलेले एक रिपीटर स्टेशन होते. सध्या या बेटाचा पुनर्विकास केला जात आहे. [[File:KHASAB ZIPLINE 2024.jpg|इवलेसे|डावे|१.८ किमी लांबीची जगातील सर्वात लांब ओव्हरवॉटर झिप-लाइन]] खासाबमध्ये जगातील सर्वात लांब पाण्यावरून जाणारी [[झिप लाइन]] आहे. १.८ किमी लांबीच्या या झिप लाइनवर वेग ताशी ८० किमी पर्यंत पोहोचू शकतो.<ref>{{cite news |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/454382-longest-zip-wire-over-water | title=Longest zip wire over water |newspaper=Guinness World Records |access-date=17 December 2024}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.gulfbuzz.com/oman-opens-its-longest-zip-line-in-khasab-to-public/ | title=Khasab: Oman Opens Its Longest Zip Line In Khasab To Public |newspaper=GulfBuzz |access-date=17 December 2024}}</ref> == चित्रदालन == <gallery mode="packed"> File:Khasab Oman.JPG|खासाबचे दृश्य File:Persian gulf scene from kasab mountian route.jpg|खासाब डोंगराळ मार्गावरून दिसणारे पर्शियन आखात File:A scene Kasab to Ras-al-Khaima.jpg|खासाब ते रस अल खैमा मार्गावरील एक दृश्य File:A beach scene from kasab.JPG|खासाबमधील एका समुद्रकिनाऱ्याचे दृश्य File:A scene from kasab route.jpg|[[ओमानचा मार्ग २|खासाब किनारी रस्त्याचे]] चित्र File:khasab view.jpg|खासाबचे विहंगम दृश्य File:Dolphin-Musandam 2.jpg|खासाबच्या समुद्रात आढळणारा [[इंडो-पॅसिफिक हम्पबॅक्ड डॉल्फिन]] File:KHASAB HARBOR OMAN 2024.jpg|खासाब बंदर; दर्शनी भागात अताना खासाब हॉटेल आणि ओव्हर-वॉटर झिपलाइनचे स्टेशन दिसत आहे </gallery> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:ओमानमधील शहरे]] [[वर्ग:मुसंदम प्रशासकीय विभाग]] ih2o26pm5bpiq54ltrqfu1hvj2biuj3 0 380595 2691452 2690052 2026-06-28T04:13:26Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691452 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = श्री काळाम्मा देवी मंदिर, उदगिरी }} '''श्री [[काळम्मा]]देवी मंदिर, उदगिरी''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[कोल्हापूर]] जिल्ह्यातील शाहुवाडी तालुक्यातील उदगिरी गावाजवळ स्थित एक [[हिंदू]] मंदिर आहे. हे [[मंदिर]] [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांच्या [[पश्चिम घाट]] क्षेत्रात वसलेले असून स्थानिक परंपरेनुसार [[काळम्मा]]देवी, [[सरस्वती]] आणि [[महालक्ष्मी]] यांच्या उपासनेशी संबंधित मानले जाते.<ref>{{cite book|title=Maharashtra State Gazetteers: Kolhapur District |publisher=Government of Maharashtra }}</ref> == परिचय == '''श्री काळाम्मादेवी मंदिर, उदगिरी''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर जिल्ह्यातील]] [[शाहुवाडी]] तालुक्यातील उदगिरी गावाजवळ स्थित एक हिंदू देवस्थान आहे. हे देवस्थान [[आंबा घाट]] परिसरातील [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमध्ये वसलेले असून त्याचा भौगोलिक संबंध [[चांदोली राष्ट्रीय उद्यान]] आणि [[सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्प]] परिसराशी जोडला जातो.<ref>{{cite web |url=https://mahaforest.gov.in |title=Sahyadri Tiger Reserve |publisher=Maharashtra Forest Department |access-date=16 June 2026 }}</ref> स्थानिक परंपरेनुसार कोकण, [[पश्चिम महाराष्ट्र]] आणि [[कर्नाटक]] सीमाभागातील काही कुटुंबांमध्ये या देवस्थानाची कुलदैवत म्हणून पूजा केली जाते.स्थानिक परंपरेनुसार या देवस्थानाचा संबंध कुलदैवत उपासना परंपरेशी जोडला जातो.<ref>{{cite web |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |title=Religious Life - Kolhapur District Gazetteer |publisher=Maharashtra State Gazetteers |access-date=16 June 2026 |archive-date=2026-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260223142353/https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |url-status=dead }}</ref> == [[इतिहास]] == मंदिराच्या स्थापनेचा अचूक कालावधी उपलब्ध ऐतिहासिक नोंदींमधून स्पष्ट होत नाही. स्थानिक लोकपरंपरेनुसार हे देवस्थान अनेक पिढ्यांपासून अस्तित्वात आहे. [[सह्याद्री]] परिसरातील [[ग्रामदैवत]] आणि शक्तिपीठ परंपरा मध्ययुगीन काळापासून अस्तित्वात असल्याचे काही अभ्यासकांचे मत आहे.<ref>{{cite book |title=Maharashtra State Gazetteers: Kolhapur District |publisher=Government of Maharashtra |location=Mumbai }}</ref> मंदिराचे मूळ स्वरूप प्राचीन असावे, तर विद्यमान [[बांधकाम]] आणि अलंकरण कालांतराने विकसित झाले असण्याची शक्यता व्यक्त केली जाते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Kolhapur and Southern Maratha Country |publisher=Government Central Press |location=Bombay }}</ref> == नावाची व्युत्पत्ती == "[[काळम्मा]]" हे नाव [[दक्षिण भारत]]ातील लोकदैवत आणि मातृदेवता परंपरेतील नावांशी साधर्म्य दर्शवते. "अम्मा" हा [[द्रविड भाषा|द्रविड भाषांमधील]] शब्द असून त्याचा अर्थ "माता" किंवा "आई" असा होतो. दक्षिण भारतात विविध [[ग्रामदैवत]]े, शक्तिस्वरूप देवता आणि स्थानिक मातृदेवतांच्या नावांमध्ये "अम्मा" किंवा "अम्मन" हा प्रत्यय आढळतो.<ref>{{cite web |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |title=Religious Life - Kolhapur District Gazetteer |publisher=Maharashtra State Gazetteers |access-date=16 June 2026 |archive-date=2026-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260223142353/https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |url-status=dead }}</ref> "काळम्मा" या नावातील "काळ" हा घटक स्थानिक परंपरेनुसार शक्ती, [[काली]] किंवा ग्रामसंरक्षक देवीच्या स्वरूपाशी संबंधित मानला जातो. तथापि "काळम्मा" या नावाची व्युत्पत्ती, ऐतिहासिक विकास आणि धार्मिक संदर्भ यांबाबत स्वतंत्र शास्त्रीय संशोधन मर्यादित प्रमाणात उपलब्ध आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |title=Religious Life - Kolhapur District Gazetteer |publisher=Maharashtra State Gazetteers |access-date=16 June 2026 |archive-date=2026-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260223142353/https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |url-status=dead }}</ref> उपलब्ध प्रकाशित स्रोतांमध्ये "काळम्मा" या नावाच्या व्युत्पत्तीविषयी मर्यादित माहिती आढळते. == धार्मिक व सांस्कृतिक परंपरा == काळम्मादेवी ही दक्षिण महाराष्ट्र आणि उत्तर कर्नाटक परिसरातील शक्तीउपासना, ग्रामदैवत आणि मातृदेवता परंपरेशी संबंधित देवी मानली जाते. "अम्मा" हा शब्द द्रविड भाषांमध्ये माता किंवा मातृदेवतेसाठी वापरला जातो, तर "काळ" हा शब्द स्थानिक परंपरेनुसार शक्ती, संरक्षण आणि देवीच्या उग्र स्वरूपाशी संबंधित मानला जातो.<ref>{{cite web |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |title=Religious Life - Kolhapur District Gazetteer |publisher=Maharashtra State Gazetteers |access-date=16 June 2026 |archive-date=2026-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260223142353/https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |url-status=dead }}</ref> दक्षिण महाराष्ट्र, कोल्हापूर, सांगली, बेळगाव तसेच उत्तर कर्नाटक परिसरात मायाक्का, यल्लम्मा, निनाई, विठलाई, अंबाबाई आणि इतर ग्रामदेवतांची उपासना दीर्घकाळापासून प्रचलित आहे. या देवता स्थानिक समाजजीवन, कृषीसंस्कृती, लोकपरंपरा आणि कुलाचार यांच्याशी निगडित मानल्या जातात.<ref>{{cite web |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |title=Religious Life - Kolhapur District Gazetteer |publisher=Maharashtra State Gazetteers |access-date=16 June 2026 |archive-date=2026-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260223142353/https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |url-status=dead }}</ref> कोल्हापूर प्रदेशाचा संबंध शक्तीउपासना परंपरेशी दीर्घकाळापासून जोडला जातो. या प्रदेशातील श्री महालक्ष्मी (अंबाबाई) मंदिर, विविध ग्रामदैवत परंपरा आणि लोकधार्मिक श्रद्धा यांमुळे मातृदेवता उपासनेला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{cite book |title=Maharashtra State Gazetteers: Kolhapur District |publisher=Government of Maharashtra }}</ref> उदगिरी येथील काळम्मादेवी मंदिरात काळम्मादेवी, [[सरस्वती]] आणि [[महालक्ष्मी]] यांच्या उपासनेची परंपरा आढळते. भारतीय धार्मिक परंपरेत सरस्वती ही ज्ञानाची देवता, तर महालक्ष्मी ही समृद्धी आणि सौभाग्याची देवता मानली जाते.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Sarasvati-Hindu-goddess |title=Sarasvati |publisher=Encyclopaedia Britannica |access-date=15 June 2026 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Lakshmi |title=Lakshmi |publisher=Encyclopaedia Britannica |access-date=15 June 2026 }}</ref> स्थानिक श्रद्धेनुसार कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र आणि कर्नाटक सीमाभागातील काही कुटुंबांमध्ये काळम्मादेवीला कुलदैवत स्थानिक श्रद्धेनुसार कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र आणि कर्नाटक सीमाभागातील काही कुटुंबांमध्ये काळम्मादेवीला कुलदैवत म्हणून मानले जाते. कुलाचाराच्या निमित्ताने भाविक देवीचे दर्शन, नवसपूर्ती आणि विविध कौटुंबिक धार्मिक विधी करतात.<ref>{{cite web |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |title=Religious Life - Kolhapur District Gazetteer |publisher=Maharashtra State Gazetteers |access-date=16 June 2026 |archive-date=2026-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260223142353/https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_religious.html |url-status=dead }}</ref> ग्रामीण भागातील अनेक देवस्थाने स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांची केंद्रे म्हणून कार्य करतात.<ref>{{cite book |title=Maharashtra State Gazetteers: Kolhapur District |publisher=Government of Maharashtra |location=Mumbai }}</ref> ग्रामीण भागातील अनेक देवस्थाने स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांची केंद्रे म्हणून कार्य करतात; उदगिरी येथील काळम्मादेवी मंदिराचा समावेश अशा धार्मिक स्थळांमध्ये केला जातो.<ref>{{cite book |title=Maharashtra State Gazetteers: Kolhapur District |publisher=Government of Maharashtra |location=Mumbai }}</ref> मंदिर परिसरात धार्मिक विधी, उत्सव आणि यात्रा आयोजित केल्या जातात. धुलीवंदनाच्या दिवशी येथे काळम्मादेवीची यात्रा भरत असल्याचा उल्लेख वृत्तस्रोतांमध्ये आढळतो.धुलीवंदनाच्या दिवशी उदगिरी येथे काळम्मादेवीची यात्रा भरते. यात्रेच्या काळात परिसरात मोठ्या संख्येने भाविक उपस्थित राहतात.<ref>{{cite web |url=https://www.esakal.com/paschim-maharashtra/kalamma-devi-yatra-udgiri-chandoli-national-park-tiger-pugmarks-forest-department-security-bam92 |title=Chandoli National Park : सावधान! उदगिरीच्या जंगलात 'त्या' वाघाचे ताजे ठसे आढळले |publisher=सकाळ |date=7 March 2026 }}</ref>तथापि स्थानिक लोकपरंपरा, कुलाचार आणि धार्मिक श्रद्धांमुळे हे देवस्थान परिसरातील धार्मिक जीवनाचा एक भाग मानले जाते. == नैसर्गिक परिसर व भौगोलिक वैशिष्ट्ये == उदगिरी हे गाव [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]]–[[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] मार्गावरील [[आंबा घाट]] परिसराच्या जवळ असून [[पश्चिम घाट]]ाच्या [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमध्ये वसलेले आहे. हा परिसर घनदाट जंगल, दऱ्या, पठारे, नैसर्गिक झरे, धबधबे आणि समृद्ध जैवविविधतेसाठी ओळखला जातो.<ref>{{cite web |url=https://www.maharashtratourism.gov.in |title=Amba Ghat |publisher=Maharashtra Tourism Development Corporation |access-date=15 June 2026 }}</ref> आंबा घाट हा समुद्रसपाटीपासून सुमारे ६०० मीटर (सुमारे २००० फूट) उंचीवर असून महाराष्ट्रातील निसर्गरम्य घाटांपैकी एक मानला जातो. उदगिरी गावाकडे जाणारा मार्ग आंबा घाट परिसरातून अंतर्गत रस्त्याने जातो. स्थानिक नोंदींनुसार उदगिरी गाव आंबा परिसरापासून सुमारे १२ ते १३ कि.मी. अंतरावर स्थित आहे.उदगिरी गाव [[आंबा घाट]] परिसराच्या जवळ असून ते आंबा गावाशी अंतर्गत रस्त्याने जोडलेले आहे. उपलब्ध स्थानिक भौगोलिक माहितीनुसार हे गाव आंबा परिसरापासून सुमारे १२ कि.मी. अंतरावर स्थित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Kolhapur/Shahuwadi/Udgiri |title=Udgiri Village - Shahuwadi |publisher=OneFiveNine |access-date=16 June 2026 }}</ref> उदगिरी परिसराचा भौगोलिक संबंध [[चांदोली राष्ट्रीय उद्यान]] आणि [[सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्प]] यांच्याशी आहे. चांदोली राष्ट्रीय उद्यानाची स्थापना २००४ मध्ये करण्यात आली असून त्याचे क्षेत्रफळ सुमारे ३१७.६७ चौ. कि.मी. आहे. हे उद्यान पश्चिम घाटाच्या जैवविविधता पट्ट्याचा महत्त्वाचा भाग मानले जाते.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1342/ |title=Western Ghats |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=15 June 2026 }}</ref> उदगिरी परिसर घनदाट जंगल, वन्यजीव आणि जैवविविधतेसाठी ओळखला जातो. हा भाग चांदोली व्याघ्र प्रकल्पाच्या लगत स्थित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.esakal.com/paschim-maharashtra/tourist-spot-udgiri-forest-special-163680 |title=इथे ऊनही येते दबकत...दबकत! |publisher=सकाळ |date=3 January 2019 }}</ref> [[सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्प]]ाचे एकूण क्षेत्रफळ सुमारे ७४१.२२ चौ. कि.मी. असून त्यामध्ये [[चांदोली राष्ट्रीय उद्यान]] आणि [[कोयना वन्यजीव अभयारण्य]] यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |url=https://mahaforest.gov.in |title=Sahyadri Tiger Reserve |publisher=Maharashtra Forest Department |access-date=15 June 2026 }}</ref> उदगिरी परिसर [[पश्चिम घाट]] जैवविविधता क्षेत्राचा भाग असून पश्चिम घाट हा [[युनेस्को]]च्या जागतिक वारसा स्थळांमध्ये समाविष्ट आहे. हा प्रदेश जगातील महत्त्वाच्या जैवविविधता क्षेत्रांपैकी एक मानला जातो.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1342/ |title=Western Ghats |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=15 June 2026 }}</ref> उदगिरी परिसर [[वारणा नदी]]च्या खोऱ्यात मोडतो. वारणा नदी ही [[कृष्णा नदी]]ची प्रमुख उपनदी असून तिचा उगम सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये होतो. [[कडवी नदी]]चा उगम आंबा घाट परिसरातील सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये होतो आणि ती पुढे वारणा नदीच्या जलप्रणालीचा भाग बनते.<ref>{{cite book |title=Maharashtra State Gazetteers: Kolhapur District |publisher=Government of Maharashtra |location=Mumbai }}</ref> शाहुवाडी तालुका आणि आसपासच्या सह्याद्री प्रदेशात अनेक लहान नद्या, ओढे आणि जलप्रवाह आढळतात. या भागातील जलस्रोत स्थानिक परिसंस्था, शेती आणि जैवविविधतेसाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of India: Maharashtra State Series |publisher=Government of Maharashtra }}</ref> उदगिरी व चांदोली परिसर जैवविविधतेसाठी प्रसिद्ध आहे. येथे भारतीय गवा (Gaur), सांबर, रानडुक्कर, अस्वल, बिबट्या, रानमांजर तसेच विविध पक्षी, सरपटणारे प्राणी आणि वनस्पतींच्या प्रजाती आढळतात. महाराष्ट्रातील गव्यांच्या अधिवासासाठी हा प्रदेश विशेष महत्त्वाचा मानला जातो.<ref>{{cite web |url=https://mahaforest.gov.in |title=Sahyadri Tiger Reserve |publisher=Maharashtra Forest Department |access-date=15 June 2026 }}</ref>उदगिरी परिसर घनदाट जंगल आणि जैवविविधतेसाठी ओळखला जातो. काळम्मादेवी मंदिराला भेट देणारे भाविक या परिसरातील नैसर्गिक वातावरणाचाही अनुभव घेतात.<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=rVugugo09mc |title=उदगिरीच्या घनदाट जंगलातील 'कडक' काळम्मादेवी |publisher=Tarun Bharat News |access-date=16 June 2026 }}</ref> धार्मिक महत्त्वाबरोबरच उदगिरी परिसराला पर्यावरणीय, भौगोलिक, जैवविविधता आणि निसर्गपर्यटनाच्या दृष्टीनेही विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. == ऐतिहासिक व शिवकालीन संदर्भ == उदगिरी परिसराच्या जवळ [[विशाळगड]], [[पन्हाळा किल्ला]] आणि [[प्रचितगड]] हे ऐतिहासिक किल्ले स्थित आहेत. हे किल्ले [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमध्ये वसलेले असून महाराष्ट्राच्या मध्ययुगीन आणि मराठा इतिहासाशी संबंधित मानले जातात.<ref>{{cite book |title=Maharashtra State Gazetteers: Kolhapur District |publisher=Government of Maharashtra |location=Mumbai }}</ref> [[प्रचितगड]] हा सह्याद्री पर्वतरांगांतील दुर्गम किल्ला असून तो [[चांदोली राष्ट्रीय उद्यान]] परिसरात स्थित आहे. ऐतिहासिक नोंदींनुसार या भागाचा संबंध [[मराठा साम्राज्य]]ाच्या काळातील दळणवळण, संरक्षण व्यवस्था आणि घाटमार्गांशी जोडला जातो.<ref>{{cite book |title=Shivaji and His Times |author=Jadunath Sarkar |publisher=Orient Longman }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolhapur |publisher=Government Central Press |year=1886 }}</ref> मंदिराचा [[छत्रपती शिवाजी महाराज]] यांच्याशी थेट संबंध असल्याचा कोणताही उपलब्ध ऐतिहासिक पुरावा ज्ञात नाही. तथापि उदगिरी परिसर [[विशाळगड]], [[पन्हाळा किल्ला]] आणि [[आंबा घाट]] या मराठा इतिहासाशी संबंधित प्रदेशांच्या जवळ स्थित आहे. सह्याद्री पर्वतरांगांतील घाटमार्ग आणि दुर्गम भागांचा उपयोग मराठा काळात दळणवळण व लष्करी हालचालींसाठी केला जात असल्याचे ऐतिहासिक स्रोतांमध्ये नमूद केले आहे.<ref>{{cite book |title=Shivaji and His Times |author=Jadunath Sarkar |publisher=Orient Longman }}</ref><ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolhapur |publisher=Government Central Press |year=1886 }}</ref> या भौगोलिक आणि ऐतिहासिक पार्श्वभूमीमुळे उदगिरी परिसराचा संबंध शिवकालीन इतिहासाशी जोडला जातो, जरी काळम्मादेवी मंदिराचा शिवाजी महाराजांशी थेट संबंध दर्शविणारा स्वतंत्र ऐतिहासिक पुरावा उपलब्ध नाही.<ref>{{cite book |title=History of the Konkan, Dakhan and Southern Maratha Country |publisher=Government Central Press }}</ref> == दळणवळण व प्रवास == उदगिरी हे गाव [[आंबा घाट]] परिसरातून अंतर्गत रस्त्याने जोडलेले असून [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधील दुर्गम व निसर्गरम्य भागात वसलेले आहे. आंबा घाट हा [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]] आणि [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यांना जोडणारा महत्त्वाचा घाटमार्ग मानला जातो.<ref>{{cite web |url=https://www.maharashtratourism.gov.in |title=Maharashtra Tourism |publisher=Maharashtra Tourism Development Corporation }}</ref> उदगिरी गाव [[आंबा घाट]] परिसराच्या जवळ असून ते आंबा गावाशी अंतर्गत रस्त्याने जोडलेले आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Kolhapur/Shahuwadi/Udgiri |title=Udgiri Village - Shahuwadi |publisher=OneFiveNine |access-date=16 June 2026 }}</ref> आंबा घाटातून उदगिरीकडे जाणारा मार्ग मुख्य रस्त्यापासून अंतर्गत ग्रामीण व वनक्षेत्राकडे वळतो. उदगिरी येथील काळम्मादेवी मंदिराला महाराष्ट्रातील विविध भागांतून भाविक भेट देतात.<ref>{{cite web |url=https://www.esakal.com/paschim-maharashtra/tourist-spot-udgiri-forest-special-163680 |title=इथे ऊनही येते दबकत...दबकत! |publisher=सकाळ |date=3 January 2019 |access-date=16 June 2026 }}</ref> === रस्तेमार्ग === कोल्हापूर शहरातून शाहुवाडी–मलकापूर–आंबा घाट मार्गे उदगिरी येथे पोहोचता येते. [[आंबा घाट]] हा कोल्हापूर–रत्‍नागिरी मार्गावरील महत्त्वाचा घाटमार्ग असून तो कोल्हापूर शहरापासून सुमारे ६५ कि.मी. अंतरावर आहे. उदगिरी गाव आंबा घाट परिसरातून अंतर्गत रस्त्याने जोडलेले आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.kolhapuronline.in/guide/amba-ghat |title=Amba Ghat |publisher=Kolhapur Online |access-date=16 June 2026 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.vanvisavaresort.com/amba-ghat.php |title=Amba Ghat |publisher=Vanvisava Resort |access-date=16 June 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी, [[संगमेश्वर]], [[लांजा]], [[राजापूर]] तसेच कोकणातील इतर भागांतून [[आंबा घाट]] मार्गे उदगिरी येथे पोहोचता येते. आंबा घाट हा कोल्हापूर आणि रत्‍नागिरी जिल्ह्यांना जोडणारा महत्त्वाचा घाटमार्ग मानला जातो.<ref>{{cite web |url=https://www.trodly.com/india/destination-4824/amba-ghat |title=Amba Ghat |publisher=Trodly |access-date=16 June 2026 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.vanvisavaresort.com/amba-ghat.php |title=Amba Ghat |publisher=Vanvisava Resort |access-date=16 June 2026 }}</ref> मुंबईहून राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ६६ मार्गे रत्‍नागिरी जिल्ह्यात प्रवेश करून संगमेश्वर–आंबा घाट मार्गे उदगिरी येथे पोहोचता येते. मुंबई ते आंबा घाट हे रस्तेमार्गे अंतर सुमारे ३२० कि.मी. असून हा मार्ग कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्र यांना जोडणाऱ्या प्रमुख मार्गांपैकी एक मानला जातो.<ref>{{cite web |url=https://www.rome2rio.com/s/Mumbai/Amba-Ghat |title=Mumbai to Amba Ghat |publisher=Rome2Rio |access-date=16 June 2026 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/how-to-reach-amba-ghat-in-kohlapur-district/articleshow/68285878.cms |title=How to Reach Amba Ghat |publisher=Times Travel |access-date=16 June 2026 }}</ref> उत्तर कर्नाटकातील बेळगाव, निपाणी आणि चिकोडी परिसरातून कोल्हापूरमार्गे आंबा घाट व उदगिरी येथे पोहोचता येते. कोल्हापूर ते आंबा घाट हे अंतर सुमारे ६५ ते ६७ कि.मी. असून हा मार्ग सह्याद्री पर्वतरांगांमधून जातो.<ref>{{cite web |url=https://www.redbus.in/bus-tickets/kolhapur-maharashtra-to-ambaghat |title=Kolhapur to Ambaghat Bus Route |publisher=RedBus |access-date=16 June 2026 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.vanvisavaresort.com/amba-ghat.php |title=Amba Ghat |publisher=Vanvisava Resort |access-date=16 June 2026 }}</ref> उदगिरी परिसरासाठी [[संगमेश्वर रोड रेल्वे स्थानक]] आणि [[रत्‍नागिरी रेल्वे स्थानक]] ही कोकण रेल्वेवरील जवळची प्रमुख स्थानके मानली जातात. संगमेश्वर रोड स्थानकापासून आंबा घाट सुमारे ५० ते ५५ कि.मी. अंतरावर आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.treksandtrails.org/blog/amba-ghat-beautiful-road-1 |title=How to Reach Amba Ghat |publisher=Treks and Trails |access-date=16 June 2026 }}</ref> === रेल्वे संपर्क === उदगिरी परिसरासाठी [[संगमेश्वर रोड रेल्वे स्थानक]] आणि [[रत्‍नागिरी रेल्वे स्थानक]] ही कोकण रेल्वेवरील जवळची प्रमुख स्थानके मानली जातात.<ref>{{cite web |url=https://konkanrailway.com |title=Konkan Railway |publisher=Konkan Railway Corporation Limited }}</ref> === सार्वजनिक परिवहन === उदगिरी परिसरासाठी राज्य परिवहन महामंडळाच्या बससेवा कोल्हापूर, शाहुवाडी, मलकापूर, आंबा आणि संगमेश्वर येथून उपलब्ध आहेत.<ref>{{cite web |url=https://msrtc.maharashtra.gov.in |title=Maharashtra State Road Transport Corporation |publisher=MSRTC }}</ref> मलकापूर ते उदगिरी हे अंतर सुमारे २७ कि.मी. असून त्यातील काही भाग घनदाट जंगलातून जातो.<ref>{{cite web |url=https://www.esakal.com/paschim-maharashtra/tourist-spot-udgiri-forest-special-163680 |title=इथे ऊनही येते दबकत...दबकत! |publisher=सकाळ |date=3 January 2019 }}</ref> == पर्यटन == उदगिरी परिसर धार्मिक पर्यटनाबरोबरच निसर्ग पर्यटनासाठीही ओळखला जातो. परिसरातील प्रमुख आकर्षणांमध्ये [[श्री काळम्मादेवी मंदिर]], [[आंबा घाट]], [[चांदोली राष्ट्रीय उद्यान]], [[चांदोली धरण]], [[विशाळगड]] आणि [[प्रचितगड]] यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |url=https://www.maharashtratourism.gov.in |title=Maharashtra Tourism |publisher=Maharashtra Tourism Development Corporation |access-date=16 June 2026 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://mahaforest.gov.in |title=Chandoli National Park |publisher=Maharashtra Forest Department |access-date=16 June 2026 }}</ref> उदगिरी परिसर धार्मिक पर्यटनाबरोबरच निसर्ग पर्यटनासाठीही ओळखला जातो. काळम्मादेवी मंदिर आणि उदगिरी परिसरातील जंगलामुळे येथे भाविक व पर्यटक भेट देतात.<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=rVugugo09mc |title=उदगिरीच्या घनदाट जंगलातील 'कडक' काळम्मादेवी |publisher=Tarun Bharat News |access-date=16 June 2026 }}</ref>उदगिरी येथील काळम्मादेवी मंदिर हे धार्मिक पर्यटनाचे केंद्र मानले जाते. यात्रेच्या काळात येथे मोठ्या संख्येने भाविक भेट देतात. == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="220"> File:काळम्मादेवी मंदीर.jpg File:उदगीरचा डोंगर.jpg File:उदगीर वन व जंगल.jpg File:काळम्मादेवी, सरस्वतीदेवी, लक्ष्मीदेवी एकत्रित गाभारा.jpg File:काळम्मादेवी मंदिर मुख्य प्रवेशद्वार.jpg File:काळम्मादेवी गाभारा स्थानापन्न झालेली.jpg File:देवीचे बैठक स्थान.jpg File:देवी गाभारा मुर्ती.jpg File:श्री काळम्मादेवी मंदिर, उदगिरी - दर्शन घेणारे भाविक.jpg File:श्री काळम्मादेवी मंदिर -2.jpg File:श्री काळम्मादेवी मंदिर.jpg File:श्री काळम्मादेवी मंदिर, उदगिरी.jpg File:Up hill, Sahyadri mountain - panoramio.jpg File:Chandoli national park.jpg File:Western-Ghats-Matheran.jpg|Western-Ghats-Matheran File:Kolhapur District map, 1956.jpg </gallery> == हे देखील पहा == * [[खडीकोळवण]] * [[चांदोली राष्ट्रीय उद्यान]] * [[सह्याद्री]] * [[आंबा घाट]] * [[विशाळगड]] * [[पन्हाळा किल्ला]] * [[शाहुवाडी]] * [[कोल्हापूर जिल्हा]] == संदर्भ == {{Reflist}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील हिंदू मंदिरे]] [[वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील मंदिरे]] [[वर्ग:शक्ती मंदिरे]] [[वर्ग:शाहुवाडी तालुका]] [[वर्ग:पश्चिम घाट]] [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे]] 1lq6mthutg6c1221f4fy91uuw7pcksx 0 380790 2691451 2690661 2026-06-28T03:58:05Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691451 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''कार्लोस आल्वारेस फरेरा''' (जन्म २५ जून १९६६) हे एक भारतीय ज्येष्ठ वकील आणि राजकारणी आहेत, जे २०२२ पासून [[हळदोणे विधानसभा मतदारसंघ|हळदोणे विधानसभा मतदारसंघाचे]] प्रतिनिधित्व करत [[गोवा विधानसभा|गोवा विधानसभेचे]] सदस्य आहेत. ते [[भारताचे महान्यायअभिकर्ता|भारताचे सहाय्यक सॉलिसिटर जनरल]], सरकारी वकील आणि गोव्याचे [[महाधिवक्ता|ॲडव्होकेट जनरल]] होते.<ref name=":1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thegoan.net//former-ag-ferreira-is-chief-of-legal-dept/48361.html|title=Former AG Ferreira is chief of Legal dept|website=The Goan EveryDay|language=en|access-date=2022-07-31}}</ref> फरेरा यांनी [[गोवा विधानसभा निवडणूक, २०२२|२०२२ च्या गोवा विधानसभेच्या निवडणुकीत]] [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या]] तिकिटावर निवडणूक लढवली आणि ते विजयी झाले. त्यांनी दोन वेळा निवडून आलेले [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] आमदार ग्लेन टिकलो यांचा १,८२३ मतांच्या फरकाने पराभव केला.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://ourneta.com/neta/adv-carlos-alvares-ferreira/|title=Adv. Carlos Alvares Ferreira, INC MLA from Aldona – Our Neta|language=en-US|access-date=2022-07-31}}</ref> फरेरा हे एक वरिष्ठ वकील आहेत जे गोव्यातील [[मुंबई उच्च न्यायालय|मुंबई उच्च न्यायालयात]] आणि [[भारताचे सर्वोच्च न्यायालय|भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयात]] वकिली करतात.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/5-goa-advocates-get-senior-status/articleshow/112252919.cms|title=5 Goa advocates get senior status|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2025-01-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.soolegal.com/ferreiracarlosalvaresassociatemember61|title=Carlos Ferreira profile|website=Soolegal}}</ref> ते भारतीय इतिहासातील सर्वात तरुण महाधिवक्त्यांपैकी एक आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nizgoenkar.com/newsDetails.php?id=3011|title=NIZ GOENKAR|website=www.nizgoenkar.com|access-date=2022-07-31|archive-date=2022-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220731164203/https://www.nizgoenkar.com/newsDetails.php?id=3011|url-status=dead}}</ref> फरेरा यांनी गोव्यातील मुंबई उच्च न्यायालयात राज्य सरकारी वकील म्हणूनही काम पाहिले आहे आणि २००४ ते २०१४ या काळात तत्कालीन पंतप्रधान [[मनमोहन सिंग]] यांच्या नेतृत्वाखालील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अंतर्गत भारताचे सहाय्यक सॉलिसिटर जनरल म्हणूनही काम केले आहे.<ref name=":1"/> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय वकील]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय वकील]] [[वर्ग:भारतीय सर्वोच्च न्यायालयाचे वकील]] [[वर्ग:हळदोणेचे आमदार]] [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:गोव्याचे आमदार]] 0g0odztsf04olzfg8m69xpxmxwse4hp 0 380904 2691441 2691226 2026-06-28T01:18:56Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691441 wikitext text/x-wiki [[File:Syayambhuvithoba.jpg|thumb|विठ्ठल, विठोबा - पंढरपूर विठ्ठल रुक्मिणी देवस्थान]] [[File:Talkari.jpg|thumb|आषाढी वारीतील वारकरी]] '''ए आय दिंडी''' हा आषाढी पंढरपूर वारीशी संबंधित एक उपक्रम आहे .<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/pune/ashadhi-wari-now-ai-dindi-will-increase-spiritual-awareness-in-the-new-generation-a-a1008/|title=आता 'एआय दिंडी'...! नव्या पिढीत आध्यात्मिक जाणीव वाढवणार|last=author/online-lokmat|date=2025-06-18|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-06-25}}</ref> ==हेतू== ए आय या इंग्रजी वर्णांचा एकत्र उच्चर केल्यास मराठी भाषेत आई असा शब्द तयार होतो . या संकल्पनेचा वापर करून या उपक्रमाला हे नाव देण्यात आले आहे . आधुनिक काळात नव्या पिढीला वारी या विषयाशी जोडण्याचा प्रयत्न या उपक्रमाद्वारे करण्यात आलेला आहे . कृत्रिम बुद्धीमत्ता जगभरात प्रचलित आहे आणि याजोडीने नव्या पिढीला आध्यात्मिक संकल्पना ही समजाव्यात असा याचा हेतू आहे . अठरा वर्षांपूर्वी या उपक्रमाची सुरुवात झाली . ==सर्वसमावेशकता == या उपक्रमात पुणे ते पंढरपूर अशी पायी वारी करण्यासाठी केवळ आय टी क्षेत्रातील नाही तर कोणालाही यात सहभागी होता येते असे या उपक्रमाचे स्वरूप आहे . हा एक सशुल्क उपक्रम असून पंढरपूर वारी करण्याची इच्छा असलेले सदस्य यात सहभागी होऊ शकतात .<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news18marathi.com/religion/modern-technology-ai-dindi-wari-open-for-all-ws-l-1414883.html|title=पंढरपूर वारी : परंपरेची ओळख आणि नव्या पिढीसाठी एक अनोखी दिंडी “ai-Dindi”|website=news18marathi.com|language=mr|archive-url=https://web.archive.org/web/20250823001537/https://news18marathi.com/religion/modern-technology-ai-dindi-wari-open-for-all-ws-l-1414883.html|archive-date=2025-08-23|access-date=2026-06-25|url-status=live}}</ref> ==अँपचा वापर== पंढरपूर वारी या वारकरी संप्रदायाच्या ऐतिहासिक परंपरेला आधुनिकतेशी जोडत या उपक्रमाने अँप विकसित केले आहे . नव्या पिढीला अध्यात्म आणि परंपरा शिकविणे यासाठी हे तंत्रज्ञान विकसित करण्यात आले आहे . याद्वारे सर्व माहिती उपलब्ध होऊ शकते आणि पंढरपूर वारीमध्ये या समूहासह सहभाग घेता येतो असे याचे स्वरूप आहे . == संदर्भ == [[वर्ग:आषाढी वारी]] 9f3yc8b0gipvizgv63sxpuc7hqsy5p3 0 380936 2691391 2691359 2026-06-27T15:22:45Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[खाजगी क्षेत्र]] वरुन [[खाजगी अर्थक्षेत्र]] ला हलविला: निःसंदिग्ध शीर्षक 2691359 wikitext text/x-wiki '''खाजगी क्षेत्र''' हे [[अर्थव्यवस्था|अर्थव्यवस्थेचे]] असे भाग आहे जे [[सरकार|सरकारच्या]] मालकीचे नसून, सामान्यतः नफा किंवा [[विना-नफा संस्था|विना-नफा]] तत्त्वावर स्थापन केलेल्या खाजगी समूहांच्या मालकीचे असते. == रोजगार == काही देशांमध्ये बहुतांश [[कामगार|मनुष्यबळ]] खाजगी क्षेत्रात काम करते. खाजगी क्षेत्रातील कामकाज पैसे कमावण्याच्या हेतूने प्रेरित असते, अर्थात ते [[भांडवलशाही|भांडवलशाहीच्या]] अनुसार चालते. आंतरराष्ट्रीय वित्त महामंडळाने ( जागतिक बँक समूहाचा एक भाग) केलेल्या २०१३ मध्ये संशोधनाप्रमाणे, [[विकसनशील देश|विकसनशील देशांमधील]] ९०% नोकऱ्या खाजगी क्षेत्रात आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/16979|title=IFC Jobs Study : Assessing Private Sector Contributions to Job Creation and Poverty Reduction|date=January 2013}}</ref> == विविधीकरण == [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेसारख्या]] मुक्त बाजारी देशांमध्ये, खाजगी क्षेत्र अधिक व्यापक असते आणि सरकार कंपन्यांवर कमी प्रतिबंध घालते. [[चीन|चीनसारख्या]] अधिक सरकारी अधिकार असलेल्या देशांमध्ये, सार्वजनिक क्षेत्र अर्थव्यवस्थेचा मोठा भाग बनवते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://whatis.techtarget.com/definition/private-sector|title=What is private sector? - Definition from WhatIs.com|last=Rouse|first=Margaret|date=August 2013|website=[[Tech Target]]|access-date=July 16, 2017}}</ref> भारताचे खाजगी क्षेत्र जीडीपीचे ५८.१% भाग घेते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ceicdata.com/en/indicator/private-consumption--of-nominal-gdp|title=Private Consumption to GDP {{!}} Economic Indicators {{!}} CEIC|website=www.ceicdata.com|language=en|archive-url=http://web.archive.org/web/20260517222420/https://www.ceicdata.com/en/indicator/private-consumption--of-nominal-gdp|archive-date=2026-05-17|access-date=2026-06-27}}</ref> == नियमन == राज्ये खाजगी क्षेत्राचे कायदेशीर नियमन करतात. देशात कार्यरत असलेल्या [[व्यवसाय|व्यवसायांना]] त्या देशातील कायदे पाळणे आवश्यक आहे. काही वेळेस, खास करून [[बहुराष्ट्रीय कंपनी|बहुराष्ट्रीय कंपन्यांच्या]] बाबतीत, ज्या नियामक वातावरणाबद्दलच्या त्यांच्या समजुतीनुसार त्यांचे पुरवठादार आणि ठिकाणे निवडू शकतात, स्थानिक राज्य नियमांमुळे एकाच कंपनीमध्ये असमान पद्धती निर्माण झाल्या आहेत. उदा., एका देशातील कामगारांना मजबूत कामगार संघटनांचा फायदा होऊ शकतो, तर दुसऱ्या देशातील कामगारांना कामगार संघटनांचे समर्थन करणारे कायदे खूप कमकुवत असतात, जरी ते एकाच मालकासाठी काम करत असले तरी. काही वेळेस, उद्योग आणि वैयक्तिक व्यवसाय त्यांच्या कामगार, ग्राहक किंवा पर्यावरणाशी व्यवहार करण्यास कायद्याने आवश्यक असलेल्या किमान मानकांपेक्षा उच्च मानके लागू करून स्व-नियमन निवडतात. <ref> {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=TxKNYxTRA-cC|title=A Public Role for the Private Sector: Industry Self-Regulation in a Global Economy|last=Haufler|first=Virginia|date=2013-01-25|publisher=Carnegie Endowment|isbn=9780870033377}} </ref> खाजगी क्षेत्रामुळे नकारात्मक परिणामसुद्धा होऊ शकतात. १९८० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, ' करेक्शन्स कॉर्पोरेशन ऑफ अमेरिका'ने नफ्यासाठी [[तुरुंग]] चालवण्याची कल्पना पहिल्यांदा मांडली. आज, अमेरिकेतील ८% कैदी महामंडळ-संचालित तुरुंगांमध्ये आहेत. हे खाजगी क्षेत्र असल्याने, त्यांचे मुख्य प्राधान्य पुनर्वसन नसून नफा आहे. यामुळे संपूर्ण अमेरिकेतील अनेक [[मानवी हक्क|मानवी हक्कांचे उल्लंघने]] झाली आहेत. <ref>Bauer, Shane. "Private prisons are shrouded in secrecy. I took a job as a guard to get inside-then things got crazy."Mother Jones. N.p., 06 June 2017. Web. 10 June 2017. </ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} gkppv112dic2v78ifgr8ntgil4373k9 2691393 2691391 2026-06-27T15:23:39Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2691393 wikitext text/x-wiki '''खाजगी क्षेत्र''' हे [[अर्थव्यवस्था|अर्थव्यवस्थेचे]] असे भाग आहे जे [[सरकार|सरकारच्या]] मालकीचे नसून, सामान्यतः नफा किंवा [[विना-नफा संस्था|विना-नफा]] तत्त्वावर स्थापन केलेल्या खाजगी समूहांच्या मालकीचे असते. == रोजगार == काही देशांमध्ये बहुतांश [[कामगार|मनुष्यबळ]] खाजगी क्षेत्रात काम करते. खाजगी क्षेत्रातील कामकाज पैसे कमावण्याच्या हेतूने प्रेरित असते, अर्थात ते [[भांडवलशाही|भांडवलशाहीच्या]] अनुसार चालते. आंतरराष्ट्रीय वित्त महामंडळाने ( जागतिक बँक समूहाचा एक भाग) केलेल्या २०१३ मध्ये संशोधनाप्रमाणे, [[विकसनशील देश|विकसनशील देशांमधील]] ९०% नोकऱ्या खाजगी क्षेत्रात आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/16979|title=IFC Jobs Study : Assessing Private Sector Contributions to Job Creation and Poverty Reduction|date=January 2013}}</ref> == विविधीकरण == [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेसारख्या]] मुक्त बाजारी देशांमध्ये, खाजगी क्षेत्र अधिक व्यापक असते आणि सरकार कंपन्यांवर कमी प्रतिबंध घालते. [[चीन|चीनसारख्या]] अधिक सरकारी अधिकार असलेल्या देशांमध्ये, सार्वजनिक क्षेत्र अर्थव्यवस्थेचा मोठा भाग बनवते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://whatis.techtarget.com/definition/private-sector|title=What is private sector? - Definition from WhatIs.com|last=Rouse|first=Margaret|date=August 2013|website=[[Tech Target]]|access-date=July 16, 2017}}</ref> भारताचे खाजगी क्षेत्र जीडीपीचे ५८.१% भाग घेते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ceicdata.com/en/indicator/private-consumption--of-nominal-gdp|title=Private Consumption to GDP {{!}} Economic Indicators {{!}} CEIC|website=www.ceicdata.com|language=en|archive-url=http://web.archive.org/web/20260517222420/https://www.ceicdata.com/en/indicator/private-consumption--of-nominal-gdp|archive-date=2026-05-17|access-date=2026-06-27}}</ref> == नियमन == राज्ये खाजगी क्षेत्राचे कायदेशीर नियमन करतात. देशात कार्यरत असलेल्या [[व्यवसाय|व्यवसायांना]] त्या देशातील कायदे पाळणे आवश्यक आहे. काही वेळेस, खास करून [[बहुराष्ट्रीय कंपनी|बहुराष्ट्रीय कंपन्यांच्या]] बाबतीत, ज्या नियामक वातावरणाबद्दलच्या त्यांच्या समजुतीनुसार त्यांचे पुरवठादार आणि ठिकाणे निवडू शकतात, स्थानिक राज्य नियमांमुळे एकाच कंपनीमध्ये असमान पद्धती निर्माण झाल्या आहेत. उदा., एका देशातील कामगारांना मजबूत कामगार संघटनांचा फायदा होऊ शकतो, तर दुसऱ्या देशातील कामगारांना कामगार संघटनांचे समर्थन करणारे कायदे खूप कमकुवत असतात, जरी ते एकाच मालकासाठी काम करत असले तरी. काही वेळेस, उद्योग आणि वैयक्तिक व्यवसाय त्यांच्या कामगार, ग्राहक किंवा पर्यावरणाशी व्यवहार करण्यास कायद्याने आवश्यक असलेल्या किमान मानकांपेक्षा उच्च मानके लागू करून स्व-नियमन निवडतात. <ref> {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=TxKNYxTRA-cC|title=A Public Role for the Private Sector: Industry Self-Regulation in a Global Economy|last=Haufler|first=Virginia|date=2013-01-25|publisher=Carnegie Endowment|isbn=9780870033377}} </ref> खाजगी क्षेत्रामुळे नकारात्मक परिणामसुद्धा होऊ शकतात. १९८० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, ' करेक्शन्स कॉर्पोरेशन ऑफ अमेरिका'ने नफ्यासाठी [[तुरुंग]] चालवण्याची कल्पना पहिल्यांदा मांडली. आज, अमेरिकेतील ८% कैदी महामंडळ-संचालित तुरुंगांमध्ये आहेत. हे खाजगी क्षेत्र असल्याने, त्यांचे मुख्य प्राधान्य पुनर्वसन नसून नफा आहे. यामुळे संपूर्ण अमेरिकेतील अनेक [[मानवी हक्क|मानवी हक्कांचे उल्लंघने]] झाली आहेत. <ref>Bauer, Shane. "Private prisons are shrouded in secrecy. I took a job as a guard to get inside-then things got crazy."Mother Jones. N.p., 06 June 2017. Web. 10 June 2017. </ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:अर्थशास्त्र]] i2e2w6q8p3t72h5nbg0hjiic3qzyr7e 2691464 2691393 2026-06-28T06:31:22Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2691464 wikitext text/x-wiki '''खाजगी क्षेत्र''' हे [[अर्थव्यवस्था|अर्थव्यवस्थेचे]] असे भाग आहे जे [[सरकार|सरकारच्या]] मालकीचे नसून, सामान्यतः नफा किंवा [[विना-नफा संस्था|विना-नफा]] तत्त्वावर स्थापन केलेल्या खाजगी समूहांच्या मालकीचे असते. == रोजगार == काही देशांमध्ये बहुतांश [[कामगार|मनुष्यबळ]] खाजगी क्षेत्रात काम करते. खाजगी क्षेत्रातील कामकाज पैसे कमावण्याच्या हेतूने प्रेरित असते, अर्थात ते [[भांडवलशाही|भांडवलशाहीच्या]] अनुसार चालते. आंतरराष्ट्रीय वित्त महामंडळाने ( जागतिक बँक समूहाचा एक भाग) केलेल्या २०१३ मध्ये संशोधनाप्रमाणे, [[विकसनशील देश|विकसनशील देशांमधील]] ९०% नोकऱ्या खाजगी क्षेत्रात आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/16979|title=IFC Jobs Study : Assessing Private Sector Contributions to Job Creation and Poverty Reduction|date=January 2013}}</ref> == विविधीकरण == [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेसारख्या]] मुक्त बाजारी देशांमध्ये, खाजगी क्षेत्र अधिक व्यापक असते आणि सरकार कंपन्यांवर कमी प्रतिबंध घालते. [[चीन|चीनसारख्या]] अधिक सरकारी अधिकार असलेल्या देशांमध्ये, सार्वजनिक क्षेत्र अर्थव्यवस्थेचा मोठा भाग बनवते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://whatis.techtarget.com/definition/private-sector|title=What is private sector? - Definition from WhatIs.com|last=Rouse|first=Margaret|date=August 2013|website=[[Tech Target]]|access-date=July 16, 2017}}</ref> भारताचे खाजगी क्षेत्र जीडीपीचे ५८.१% भाग घेते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ceicdata.com/en/indicator/private-consumption--of-nominal-gdp|title=Private Consumption to GDP {{!}} Economic Indicators {{!}} CEIC|website=www.ceicdata.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260517222420/https://www.ceicdata.com/en/indicator/private-consumption--of-nominal-gdp|archive-date=2026-05-17|access-date=2026-06-27|url-status=live}}</ref> == नियमन == राज्ये खाजगी क्षेत्राचे कायदेशीर नियमन करतात. देशात कार्यरत असलेल्या [[व्यवसाय|व्यवसायांना]] त्या देशातील कायदे पाळणे आवश्यक आहे. काही वेळेस, खास करून [[बहुराष्ट्रीय कंपनी|बहुराष्ट्रीय कंपन्यांच्या]] बाबतीत, ज्या नियामक वातावरणाबद्दलच्या त्यांच्या समजुतीनुसार त्यांचे पुरवठादार आणि ठिकाणे निवडू शकतात, स्थानिक राज्य नियमांमुळे एकाच कंपनीमध्ये असमान पद्धती निर्माण झाल्या आहेत. उदा., एका देशातील कामगारांना मजबूत कामगार संघटनांचा फायदा होऊ शकतो, तर दुसऱ्या देशातील कामगारांना कामगार संघटनांचे समर्थन करणारे कायदे खूप कमकुवत असतात, जरी ते एकाच मालकासाठी काम करत असले तरी. काही वेळेस, उद्योग आणि वैयक्तिक व्यवसाय त्यांच्या कामगार, ग्राहक किंवा पर्यावरणाशी व्यवहार करण्यास कायद्याने आवश्यक असलेल्या किमान मानकांपेक्षा उच्च मानके लागू करून स्व-नियमन निवडतात. <ref> {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=TxKNYxTRA-cC|title=A Public Role for the Private Sector: Industry Self-Regulation in a Global Economy|last=Haufler|first=Virginia|date=2013-01-25|publisher=Carnegie Endowment|isbn=9780870033377}} </ref> खाजगी क्षेत्रामुळे नकारात्मक परिणामसुद्धा होऊ शकतात. १९८० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, ' करेक्शन्स कॉर्पोरेशन ऑफ अमेरिका'ने नफ्यासाठी [[तुरुंग]] चालवण्याची कल्पना पहिल्यांदा मांडली. आज, अमेरिकेतील ८% कैदी महामंडळ-संचालित तुरुंगांमध्ये आहेत. हे खाजगी क्षेत्र असल्याने, त्यांचे मुख्य प्राधान्य पुनर्वसन नसून नफा आहे. यामुळे संपूर्ण अमेरिकेतील अनेक [[मानवी हक्क|मानवी हक्कांचे उल्लंघने]] झाली आहेत. <ref>Bauer, Shane. "Private prisons are shrouded in secrecy. I took a job as a guard to get inside-then things got crazy."Mother Jones. N.p., 06 June 2017. Web. 10 June 2017. </ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:अर्थशास्त्र]] nefjk0z3i0y5rbcrx8n8gso09juyjof 0 380937 2691380 2691374 2026-06-27T12:07:46Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2691380 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{माहितीचौकट व्यक्ती|जन्म_दिनांक=1965|Img=Rajendra Kerkar.jpg}}'''राजेंद्र पांडुरंग केरकर''' (जन्म १९६५) हे एक भारतीय [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]], लेखक, पत्रकार आणि संशोधक असून [[गोवा]] व शेजारच्या प्रदेशातील निसर्ग व पर्यावरणाच्या संवर्धनासाठी ते काम करतात. पूर्वी ते शाळेमध्ये शिक्षक होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ted.com/tedx/events/20469|title=TEDxPanaji|website=www.ted.com|language=en|access-date=2026-04-11}}</ref>{{दुजोरा हवा}}परंतु आपला पूर्ण वेळ निसर्गासाठी देण्यासाठी त्यांनी आपली नोकरी सोडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.heraldgoa.in/review/this-crusader-has-petal-power/138576/|title=THIS CRUSADER HAS PETAL POWER – 19 February 2017 {{!}} O Heraldo|date=2017-02-19|language=en-US|access-date=2026-04-17}}</ref> म्हादई बचाव अभियान या संस्थेचे<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/rajendra-kerkar-on-national-wildlife-board/articleshow/44787249.cms|title=Rajendra Kerkar on national wildlife board|date=2014-10-12|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-13}}</ref> ते सचिव आहेत. याच संस्थेच्या माध्यमातून त्यांनी १९९९ साली म्हादई वन्यजीव अभयारण्य '''आणि''' नेत्रावली वन्यजीव अभयारण्य <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://kirloskarvasundhara.com/honours/rajendra-kerkar/|title=Rajendra Kerkar {{!}} Kirloskar Vasundhara|language=en-US|access-date=2026-04-03}}</ref> ही दोन अभयारण्ये घोषित करण्यासाठी चळवळ सुरू केली. गोव्यातील वाघांच्या अस्तित्वाबद्दल त्यांनी अनेक वर्तमान पात्रातून लिहिले आणि गोव्यात व्याघ्र राखीव क्षेत्र घोषित करण्याचा प्रस्ताव मांडला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://india.mongabay.com/2023/07/environmentalists-revive-contentious-call-to-declare-a-tiger-reserve-in-goa/|title=Environmentalists revive contentious call to declare a tiger reserve in Goa|last=Sharma|first=Praveena|date=2023-07-05|website=[[Mongabay|Mongabay India]]|language=en-US|access-date=2026-04-03}}</ref> आपल्या गावात "विवेकानंद विद्या मंदिर" ही शाळा त्यांनी सुरू केली.{{संदर्भ हवा}} g3uyt4u1oz86v993y82iilb3sfybl5t 2691394 2691380 2026-06-27T15:24:09Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2691394 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{माहितीचौकट व्यक्ती|जन्म_दिनांक=1965|Img=Rajendra Kerkar.jpg}}'''राजेंद्र पांडुरंग केरकर''' (जन्म १९६५) हे एक भारतीय [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]], लेखक, पत्रकार आणि संशोधक असून [[गोवा]] व शेजारच्या प्रदेशातील निसर्ग व पर्यावरणाच्या संवर्धनासाठी ते काम करतात. पूर्वी ते शाळेमध्ये शिक्षक होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ted.com/tedx/events/20469|title=TEDxPanaji|website=www.ted.com|language=en|access-date=2026-04-11}}</ref>{{दुजोरा हवा}}परंतु आपला पूर्ण वेळ निसर्गासाठी देण्यासाठी त्यांनी आपली नोकरी सोडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.heraldgoa.in/review/this-crusader-has-petal-power/138576/|title=THIS CRUSADER HAS PETAL POWER – 19 February 2017 {{!}} O Heraldo|date=2017-02-19|language=en-US|access-date=2026-04-17}}</ref> म्हादई बचाव अभियान या संस्थेचे<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/rajendra-kerkar-on-national-wildlife-board/articleshow/44787249.cms|title=Rajendra Kerkar on national wildlife board|date=2014-10-12|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-13}}</ref> ते सचिव आहेत. याच संस्थेच्या माध्यमातून त्यांनी १९९९ साली म्हादई वन्यजीव अभयारण्य '''आणि''' नेत्रावली वन्यजीव अभयारण्य <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://kirloskarvasundhara.com/honours/rajendra-kerkar/|title=Rajendra Kerkar {{!}} Kirloskar Vasundhara|language=en-US|access-date=2026-04-03}}</ref> ही दोन अभयारण्ये घोषित करण्यासाठी चळवळ सुरू केली. गोव्यातील वाघांच्या अस्तित्वाबद्दल त्यांनी अनेक वर्तमान पात्रातून लिहिले आणि गोव्यात व्याघ्र राखीव क्षेत्र घोषित करण्याचा प्रस्ताव मांडला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://india.mongabay.com/2023/07/environmentalists-revive-contentious-call-to-declare-a-tiger-reserve-in-goa/|title=Environmentalists revive contentious call to declare a tiger reserve in Goa|last=Sharma|first=Praveena|date=2023-07-05|website=[[Mongabay|Mongabay India]]|language=en-US|access-date=2026-04-03}}</ref> आपल्या गावात "विवेकानंद विद्या मंदिर" ही शाळा त्यांनी सुरू केली.{{संदर्भ हवा}} [[वर्ग:भारतीय पत्रकार]] 3eyx0mgtm4k6p6dpt9o61mdx8a4r4kj 2691395 2691394 2026-06-27T15:24:31Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2691395 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{माहितीचौकट व्यक्ती|जन्म_दिनांक=1965|Img=Rajendra Kerkar.jpg}}'''राजेंद्र पांडुरंग केरकर''' (जन्म १९६५) हे एक भारतीय [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]], लेखक, पत्रकार आणि संशोधक असून [[गोवा]] व शेजारच्या प्रदेशातील निसर्ग व पर्यावरणाच्या संवर्धनासाठी ते काम करतात. पूर्वी ते शाळेमध्ये शिक्षक होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ted.com/tedx/events/20469|title=TEDxPanaji|website=www.ted.com|language=en|access-date=2026-04-11}}</ref>{{दुजोरा हवा}}परंतु आपला पूर्ण वेळ निसर्गासाठी देण्यासाठी त्यांनी आपली नोकरी सोडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.heraldgoa.in/review/this-crusader-has-petal-power/138576/|title=THIS CRUSADER HAS PETAL POWER – 19 February 2017 {{!}} O Heraldo|date=2017-02-19|language=en-US|access-date=2026-04-17}}</ref> म्हादई बचाव अभियान या संस्थेचे<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/rajendra-kerkar-on-national-wildlife-board/articleshow/44787249.cms|title=Rajendra Kerkar on national wildlife board|date=2014-10-12|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-13}}</ref> ते सचिव आहेत. याच संस्थेच्या माध्यमातून त्यांनी १९९९ साली म्हादई वन्यजीव अभयारण्य '''आणि''' नेत्रावली वन्यजीव अभयारण्य <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://kirloskarvasundhara.com/honours/rajendra-kerkar/|title=Rajendra Kerkar {{!}} Kirloskar Vasundhara|language=en-US|access-date=2026-04-03}}</ref> ही दोन अभयारण्ये घोषित करण्यासाठी चळवळ सुरू केली. गोव्यातील वाघांच्या अस्तित्वाबद्दल त्यांनी अनेक वर्तमान पात्रातून लिहिले आणि गोव्यात व्याघ्र राखीव क्षेत्र घोषित करण्याचा प्रस्ताव मांडला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://india.mongabay.com/2023/07/environmentalists-revive-contentious-call-to-declare-a-tiger-reserve-in-goa/|title=Environmentalists revive contentious call to declare a tiger reserve in Goa|last=Sharma|first=Praveena|date=2023-07-05|website=[[Mongabay|Mongabay India]]|language=en-US|access-date=2026-04-03}}</ref> आपल्या गावात "विवेकानंद विद्या मंदिर" ही शाळा त्यांनी सुरू केली.{{संदर्भ हवा}} [[वर्ग:भारतीय पत्रकार]] [[वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म]] aylnz82lakn8xhoa9cnjdofn1c5ddym 2691396 2691395 2026-06-27T15:25:46Z अभय नातू 206 वर्ग 2691396 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती |जन्म_दिनांक=1965 |Img=Rajendra Kerkar.jpg }} '''राजेंद्र पांडुरंग केरकर''' (जन्म १९६५) हे एक भारतीय [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]], लेखक, पत्रकार आणि संशोधक असून [[गोवा]] व शेजारच्या प्रदेशातील निसर्ग व पर्यावरणाच्या संवर्धनासाठी ते काम करतात. पूर्वी ते शाळेमध्ये शिक्षक होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ted.com/tedx/events/20469|title=TEDxPanaji|website=www.ted.com|language=en|access-date=2026-04-11}}</ref>{{दुजोरा हवा}}परंतु आपला पूर्ण वेळ निसर्गासाठी देण्यासाठी त्यांनी आपली नोकरी सोडली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.heraldgoa.in/review/this-crusader-has-petal-power/138576/|title=THIS CRUSADER HAS PETAL POWER – 19 February 2017 {{!}} O Heraldo|date=2017-02-19|language=en-US|access-date=2026-04-17}}</ref> म्हादई बचाव अभियान या संस्थेचे<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/rajendra-kerkar-on-national-wildlife-board/articleshow/44787249.cms|title=Rajendra Kerkar on national wildlife board|date=2014-10-12|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-13}}</ref> ते सचिव आहेत. याच संस्थेच्या माध्यमातून त्यांनी १९९९ साली म्हादई वन्यजीव अभयारण्य '''आणि''' नेत्रावली वन्यजीव अभयारण्य <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://kirloskarvasundhara.com/honours/rajendra-kerkar/|title=Rajendra Kerkar {{!}} Kirloskar Vasundhara|language=en-US|access-date=2026-04-03}}</ref> ही दोन अभयारण्ये घोषित करण्यासाठी चळवळ सुरू केली. गोव्यातील वाघांच्या अस्तित्वाबद्दल त्यांनी अनेक वर्तमान पात्रातून लिहिले आणि गोव्यात व्याघ्र राखीव क्षेत्र घोषित करण्याचा प्रस्ताव मांडला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://india.mongabay.com/2023/07/environmentalists-revive-contentious-call-to-declare-a-tiger-reserve-in-goa/|title=Environmentalists revive contentious call to declare a tiger reserve in Goa|last=Sharma|first=Praveena|date=2023-07-05|website=[[Mongabay|Mongabay India]]|language=en-US|access-date=2026-04-03}}</ref> आपल्या गावात "विवेकानंद विद्या मंदिर" ही शाळा त्यांनी सुरू केली.{{संदर्भ हवा}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:केरकर, राजेंद्र}} [[वर्ग:भारतीय पत्रकार]] [[वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] nxpsd5pu0jgl8wf6gojfhec5tx2rqwq 0 380938 2691399 2691379 2026-06-27T15:27:46Z अभय नातू 206 साचा 2691399 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{माहितीचौकट व्यक्ती|नाव=पौर्णिमा राजेंद्र केरकर|चित्र=[[File:Pournima Rajendra Kerkar.jpg|thumb|Pournima Kerkar is a writer and a folklorist of Goa who teaches in Higher secondary school at Mulgao, Bicholim Goa. She writes about the folk stories of Goa.]]}} पौर्णिमा [[राजेंद्र केरकर]]''' या भारतीय लेखिका, लोकसाहित्यिक, <ref name="auto1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gomantaktimes.com/news/goa/protect-forests-tigers-for-water-security-folklorist|title=Protect forests, tigers for water security: folklorist|date=2022-08-27|website=Goa Travel News on Gomantak Times|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> संशोधक <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/earth-cult-tale-of-the-seven-sisters/articleshow/65135387.cms|title=Earth cult & tale of the seven sisters|date=2018-07-25|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-28}}</ref> आणि शिक्षिका आहेत. [[गोवा]] आणि त्याच्या शेजारील प्रदेशातील पर्यावरण व सांस्कृतिक वारसा जपून ठेवण्यासाठी त्या कार्यरत आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar#:~:text=The%20Kerkars%20have%20delivered%20over,and%20Netravali%20Wildlife%20Sanctuaries%20notified.|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> [[राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२०|राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० च्या]] अंमलबजावणीसाठी स्थापन केलेल्या राज्यस्तरीय समितीच्या त्या सदस्या आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://scert.goa.gov.in/wp-content/uploads/2024/07/Final-Report-SCF-SE-Goa-1_opt.pdf|title=COMMITTEE CONSTITUTED TO DEVELOP THE GOA STATE CURRICULUM FRAMEWORK FOR SECONDARY EDUCATION}}</ref> पर्यावरण शिक्षण, निसर्ग संवर्धन आणि समाजकार्यासाठी त्यांना सँक्चुअरी नेचर फाउंडेशनचा ''''ग्रीन टीचर अवॉर्ड'''' प्रदान करण्यात आला.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-28}}</ref> याशिवाय त्या 'विवेकानंद साहित्य संस्कृती अभिवृद्धी मंच''' या संस्थेच्या अध्यक्षा आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/over-6000-people-attend-european-union-film-fest/articleshow/13041664.cms|title=Over 6,000 people attend European Union film fest|date=2012-05-08|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-14}}</ref> <references /> 4igo37auezao0njqttp21muens2tctf 2691400 2691399 2026-06-27T15:28:27Z अभय नातू 206 प्रस्तावना 2691400 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{माहितीचौकट व्यक्ती|नाव=पौर्णिमा राजेंद्र केरकर|चित्र=[[File:Pournima Rajendra Kerkar.jpg|thumb|Pournima Kerkar is a writer and a folklorist of Goa who teaches in Higher secondary school at Mulgao, Bicholim Goa. She writes about the folk stories of Goa.]]}} पौर्णिमा [[राजेंद्र केरकर]] या भारतीय लेखिका, लोकसाहित्यिक, <ref name="auto1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gomantaktimes.com/news/goa/protect-forests-tigers-for-water-security-folklorist|title=Protect forests, tigers for water security: folklorist|date=2022-08-27|website=Goa Travel News on Gomantak Times|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> संशोधक <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/earth-cult-tale-of-the-seven-sisters/articleshow/65135387.cms|title=Earth cult & tale of the seven sisters|date=2018-07-25|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-28}}</ref> आणि शिक्षिका आहेत. [[गोवा]] आणि त्याच्या शेजारील प्रदेशातील पर्यावरण व सांस्कृतिक वारसा जपून ठेवण्यासाठी त्या कार्यरत आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar#:~:text=The%20Kerkars%20have%20delivered%20over,and%20Netravali%20Wildlife%20Sanctuaries%20notified.|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> [[राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२०|राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० च्या]] अंमलबजावणीसाठी स्थापन केलेल्या राज्यस्तरीय समितीच्या त्या सदस्या आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://scert.goa.gov.in/wp-content/uploads/2024/07/Final-Report-SCF-SE-Goa-1_opt.pdf|title=COMMITTEE CONSTITUTED TO DEVELOP THE GOA STATE CURRICULUM FRAMEWORK FOR SECONDARY EDUCATION}}</ref> पर्यावरण शिक्षण, निसर्ग संवर्धन आणि समाजकार्यासाठी त्यांना सँक्चुअरी नेचर फाउंडेशनचा ''''ग्रीन टीचर अवॉर्ड'''' प्रदान करण्यात आला.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-28}}</ref> याशिवाय त्या 'विवेकानंद साहित्य संस्कृती अभिवृद्धी मंच''' या संस्थेच्या अध्यक्षा आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/over-6000-people-attend-european-union-film-fest/articleshow/13041664.cms|title=Over 6,000 people attend European Union film fest|date=2012-05-08|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-14}}</ref> <references /> dbw3b65avp3pjybh8nnsh5aqfb9htxx 2691401 2691400 2026-06-27T15:28:49Z अभय नातू 206 2691401 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{माहितीचौकट व्यक्ती|नाव=पौर्णिमा राजेंद्र केरकर|चित्र=[[File:Pournima Rajendra Kerkar.jpg|thumb|Pournima Kerkar is a writer and a folklorist of Goa who teaches in Higher secondary school at Mulgao, Bicholim Goa. She writes about the folk stories of Goa.]]}} पौर्णिमा [[राजेंद्र केरकर]] या भारतीय लेखिका, लोकसाहित्यिक, <ref name="auto1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gomantaktimes.com/news/goa/protect-forests-tigers-for-water-security-folklorist|title=Protect forests, tigers for water security: folklorist|date=2022-08-27|website=Goa Travel News on Gomantak Times|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> संशोधक <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/earth-cult-tale-of-the-seven-sisters/articleshow/65135387.cms|title=Earth cult & tale of the seven sisters|date=2018-07-25|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-28}}</ref> आणि शिक्षिका आहेत. [[गोवा]] आणि त्याच्या शेजारील प्रदेशातील पर्यावरण व सांस्कृतिक वारसा जपून ठेवण्यासाठी त्या कार्यरत आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar#:~:text=The%20Kerkars%20have%20delivered%20over,and%20Netravali%20Wildlife%20Sanctuaries%20notified.|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> [[राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२०|राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० च्या]] अंमलबजावणीसाठी स्थापन केलेल्या राज्यस्तरीय समितीच्या त्या सदस्या आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://scert.goa.gov.in/wp-content/uploads/2024/07/Final-Report-SCF-SE-Goa-1_opt.pdf|title=COMMITTEE CONSTITUTED TO DEVELOP THE GOA STATE CURRICULUM FRAMEWORK FOR SECONDARY EDUCATION}}</ref> पर्यावरण शिक्षण, निसर्ग संवर्धन आणि समाजकार्यासाठी त्यांना सँक्चुअरी नेचर फाउंडेशनचा ''''ग्रीन टीचर अवॉर्ड'''' प्रदान करण्यात आला.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-28}}</ref> याशिवाय त्या विवेकानंद साहित्य संस्कृती अभिवृद्धी मंच या संस्थेच्या अध्यक्षा आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/over-6000-people-attend-european-union-film-fest/articleshow/13041664.cms|title=Over 6,000 people attend European Union film fest|date=2012-05-08|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-14}}</ref> <references /> lfoj22l0p3yvuqefuujun184n2i3ksa 2691445 2691401 2026-06-28T02:21:03Z Suraj Uttam Malik 182899 Added birth place 2691445 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{माहितीचौकट व्यक्ती|नाव=पौर्णिमा राजेंद्र केरकर|चित्र=[[File:Pournima Rajendra Kerkar.jpg|thumb|Pournima Kerkar is a writer and a folklorist of Goa who teaches in Higher secondary school at Mulgao, Bicholim Goa. She writes about the folk stories of Goa.]]}} पौर्णिमा [[राजेंद्र केरकर]] या भारतीय लेखिका, लोकसाहित्यिक, <ref name="auto1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gomantaktimes.com/news/goa/protect-forests-tigers-for-water-security-folklorist|title=Protect forests, tigers for water security: folklorist|date=2022-08-27|website=Goa Travel News on Gomantak Times|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> संशोधक <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/earth-cult-tale-of-the-seven-sisters/articleshow/65135387.cms|title=Earth cult & tale of the seven sisters|date=2018-07-25|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-28}}</ref> आणि शिक्षिका आहेत. [[गोवा]] आणि त्याच्या शेजारील प्रदेशातील पर्यावरण व सांस्कृतिक वारसा जपून ठेवण्यासाठी त्या कार्यरत आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar#:~:text=The%20Kerkars%20have%20delivered%20over,and%20Netravali%20Wildlife%20Sanctuaries%20notified.|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> [[राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२०|राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० च्या]] अंमलबजावणीसाठी स्थापन केलेल्या राज्यस्तरीय समितीच्या त्या सदस्या आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://scert.goa.gov.in/wp-content/uploads/2024/07/Final-Report-SCF-SE-Goa-1_opt.pdf|title=COMMITTEE CONSTITUTED TO DEVELOP THE GOA STATE CURRICULUM FRAMEWORK FOR SECONDARY EDUCATION}}</ref> पर्यावरण शिक्षण, निसर्ग संवर्धन आणि समाजकार्यासाठी त्यांना सँक्चुअरी नेचर फाउंडेशनचा ''''ग्रीन टीचर अवॉर्ड'''' प्रदान करण्यात आला.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-28}}</ref> याशिवाय त्या विवेकानंद साहित्य संस्कृती अभिवृद्धी मंच या संस्थेच्या अध्यक्षा आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/over-6000-people-attend-european-union-film-fest/articleshow/13041664.cms|title=Over 6,000 people attend European Union film fest|date=2012-05-08|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-14}}</ref> == बालपण == पौर्णिमा केरकर यांचा जन्म पेडणे तालुक्यातील पालये या गावात झाला. <references /> 6w6ihmdo243d1t1zrt20lb3gm4rc8uc 2691446 2691445 2026-06-28T02:30:21Z Suraj Uttam Malik 182899 अधिक माहिती संपादित केली 2691446 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{माहितीचौकट व्यक्ती|नाव=पौर्णिमा राजेंद्र केरकर|चित्र=[[File:Pournima Rajendra Kerkar.jpg|thumb|Pournima Kerkar is a writer and a folklorist of Goa who teaches in Higher secondary school at Mulgao, Bicholim Goa. She writes about the folk stories of Goa.]]}} पौर्णिमा [[राजेंद्र केरकर]] या भारतीय लेखिका, लोकसाहित्यिक, <ref name="auto1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gomantaktimes.com/news/goa/protect-forests-tigers-for-water-security-folklorist|title=Protect forests, tigers for water security: folklorist|date=2022-08-27|website=Goa Travel News on Gomantak Times|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> संशोधक <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/earth-cult-tale-of-the-seven-sisters/articleshow/65135387.cms|title=Earth cult & tale of the seven sisters|date=2018-07-25|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-28}}</ref> आणि शिक्षिका आहेत. [[गोवा]] आणि त्याच्या शेजारील प्रदेशातील पर्यावरण व सांस्कृतिक वारसा जपून ठेवण्यासाठी त्या कार्यरत आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar#:~:text=The%20Kerkars%20have%20delivered%20over,and%20Netravali%20Wildlife%20Sanctuaries%20notified.|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> [[राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२०|राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० च्या]] अंमलबजावणीसाठी स्थापन केलेल्या राज्यस्तरीय समितीच्या त्या सदस्या आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://scert.goa.gov.in/wp-content/uploads/2024/07/Final-Report-SCF-SE-Goa-1_opt.pdf|title=COMMITTEE CONSTITUTED TO DEVELOP THE GOA STATE CURRICULUM FRAMEWORK FOR SECONDARY EDUCATION}}</ref> पर्यावरण शिक्षण, निसर्ग संवर्धन आणि समाजकार्यासाठी त्यांना सँक्चुअरी नेचर फाउंडेशनचा ''''ग्रीन टीचर अवॉर्ड'''' प्रदान करण्यात आला.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-28}}</ref> याशिवाय त्या विवेकानंद साहित्य संस्कृती अभिवृद्धी मंच या संस्थेच्या अध्यक्षा आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/over-6000-people-attend-european-union-film-fest/articleshow/13041664.cms|title=Over 6,000 people attend European Union film fest|date=2012-05-08|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-14}}</ref> == बालपण == पौर्णिमा केरकर यांचा जन्म पेडणे तालुक्यातील पालये या गावात झाला. त्यांचे वडील एक शिक्षक होते. बालपणी आपल्या वडिलांसोबत गावातील उत्सव लोकविधी पाहण्यासाठी जात असताना त्यांना लोकसंस्कृती बद्दल गोडी लागली. प्राथमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण पूर्ण झाल्यावर त्यांनी मराठी व कोंकणी या दोन विषयात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले. == कारकीर्द == <references /> af81r1iaxu1vq4d0p6sp5mk21wfrop1 2691450 2691446 2026-06-28T03:35:07Z Suraj Uttam Malik 182899 Added citation 2691450 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{माहितीचौकट व्यक्ती|नाव=पौर्णिमा राजेंद्र केरकर|चित्र=[[File:Pournima Rajendra Kerkar.jpg|thumb|Pournima Kerkar is a writer and a folklorist of Goa who teaches in Higher secondary school at Mulgao, Bicholim Goa. She writes about the folk stories of Goa.]]}} पौर्णिमा [[राजेंद्र केरकर]] या भारतीय लेखिका, लोकसाहित्यिक, <ref name="auto1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gomantaktimes.com/news/goa/protect-forests-tigers-for-water-security-folklorist|title=Protect forests, tigers for water security: folklorist|date=2022-08-27|website=Goa Travel News on Gomantak Times|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> संशोधक <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/earth-cult-tale-of-the-seven-sisters/articleshow/65135387.cms|title=Earth cult & tale of the seven sisters|date=2018-07-25|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-28}}</ref> आणि शिक्षिका आहेत. [[गोवा]] आणि त्याच्या शेजारील प्रदेशातील पर्यावरण व सांस्कृतिक वारसा जपून ठेवण्यासाठी त्या कार्यरत आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar#:~:text=The%20Kerkars%20have%20delivered%20over,and%20Netravali%20Wildlife%20Sanctuaries%20notified.|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> [[राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२०|राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० च्या]] अंमलबजावणीसाठी स्थापन केलेल्या राज्यस्तरीय समितीच्या त्या सदस्या आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://scert.goa.gov.in/wp-content/uploads/2024/07/Final-Report-SCF-SE-Goa-1_opt.pdf|title=COMMITTEE CONSTITUTED TO DEVELOP THE GOA STATE CURRICULUM FRAMEWORK FOR SECONDARY EDUCATION}}</ref> पर्यावरण शिक्षण, निसर्ग संवर्धन आणि समाजकार्यासाठी त्यांना सँक्चुअरी नेचर फाउंडेशनचा ''''ग्रीन टीचर अवॉर्ड'''' प्रदान करण्यात आला.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-28}}</ref> याशिवाय त्या विवेकानंद साहित्य संस्कृती अभिवृद्धी मंच या संस्थेच्या अध्यक्षा आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/over-6000-people-attend-european-union-film-fest/articleshow/13041664.cms|title=Over 6,000 people attend European Union film fest|date=2012-05-08|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-14}}</ref> == बालपण == पौर्णिमा केरकर यांचा जन्म पेडणे तालुक्यातील पालये या गावात झाला. त्यांचे वडील एक शिक्षक होते. बालपणी आपल्या वडिलांसोबत गावातील उत्सव लोकविधी पाहण्यासाठी जात असताना त्यांना लोकसंस्कृती बद्दल गोडी लागली. प्राथमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण पूर्ण झाल्यावर त्यांनी मराठी व कोंकणी या दोन विषयात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://goanvarta.net/story.php?id=76825|title=Govan Varta}}</ref> == कारकीर्द == <references /> r2zlq6spbzcspdo685x8xd8hvo645oe 2691453 2691450 2026-06-28T04:16:13Z Suraj Uttam Malik 182899 Added links 2691453 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{माहितीचौकट व्यक्ती|नाव=पौर्णिमा राजेंद्र केरकर|चित्र=[[File:Pournima Rajendra Kerkar.jpg|thumb|Pournima Kerkar is a writer and a folklorist of Goa who teaches in Higher secondary school at Mulgao, Bicholim Goa. She writes about the folk stories of Goa.]]}} पौर्णिमा [[राजेंद्र केरकर]] या भारतीय लेखिका, लोकसाहित्यिक, <ref name="auto1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gomantaktimes.com/news/goa/protect-forests-tigers-for-water-security-folklorist|title=Protect forests, tigers for water security: folklorist|date=2022-08-27|website=Goa Travel News on Gomantak Times|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> संशोधक <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/earth-cult-tale-of-the-seven-sisters/articleshow/65135387.cms|title=Earth cult & tale of the seven sisters|date=2018-07-25|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-28}}</ref> आणि शिक्षिका आहेत. [[गोवा]] आणि त्याच्या शेजारील प्रदेशातील पर्यावरण व सांस्कृतिक वारसा जपून ठेवण्यासाठी त्या कार्यरत आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar#:~:text=The%20Kerkars%20have%20delivered%20over,and%20Netravali%20Wildlife%20Sanctuaries%20notified.|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-08}}</ref> [[राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२०|राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० च्या]] अंमलबजावणीसाठी स्थापन केलेल्या राज्यस्तरीय समितीच्या त्या सदस्या आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://scert.goa.gov.in/wp-content/uploads/2024/07/Final-Report-SCF-SE-Goa-1_opt.pdf|title=COMMITTEE CONSTITUTED TO DEVELOP THE GOA STATE CURRICULUM FRAMEWORK FOR SECONDARY EDUCATION}}</ref> पर्यावरण शिक्षण, निसर्ग संवर्धन आणि समाजकार्यासाठी त्यांना सँक्चुअरी नेचर फाउंडेशनचा ''''ग्रीन टीचर अवॉर्ड'''' प्रदान करण्यात आला.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sanctuarynaturefoundation.org/award/rajendra-and-pournima-kerkar|title=Rajendra and Pournima Kerkar|website=sanctuarynaturefoundation.org|language=en|access-date=2026-04-28}}</ref> याशिवाय त्या [[स्वामी विवेकानंद|विवेकानंद]] साहित्य संस्कृती अभिवृद्धी मंच या संस्थेच्या अध्यक्षा आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/over-6000-people-attend-european-union-film-fest/articleshow/13041664.cms|title=Over 6,000 people attend European Union film fest|date=2012-05-08|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-04-14}}</ref> == बालपण == पौर्णिमा केरकर यांचा जन्म [[पेडणे तालुका|पेडणे]] तालुक्यातील पालये या गावात झाला. त्यांचे वडील एक शिक्षक होते. बालपणी आपल्या वडिलांसोबत गावातील उत्सव लोकविधी पाहण्यासाठी जात असताना त्यांना लोकसंस्कृती बद्दल गोडी लागली. प्राथमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण पूर्ण झाल्यावर त्यांनी [[मराठी भाषा|मराठी]] व [[कोंकणी भाषा|कोंकणी]] या दोन विषयात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://goanvarta.net/story.php?id=76825|title=Govan Varta}}</ref> == कारकीर्द == <references /> rok5ypief6rj33y8m1kne0mlrb1ustg 828 380939 2691384 2026-06-27T13:20:08Z Nimmzo 184502 युनिट चाचणी फ्रेमवर्क [[en:Module:UnitTests]]. LoadData: [[विभाग:UnitTests/config]]. Require: [[mw:Lua reference manual#libraryUtil]] and [[विभाग:Unicode data]]. See [[en:WP:Lua#Unit testing]] 2691384 Scribunto text/plain -- UnitTester provides unit testing for other Lua scripts. For details see [[en:WP:Lua#Unit testing]]. -- For user documentation see above. local UnitTester = {} -- The cfg table contains all localisable strings and configuration, to make it -- easier to port this module to another wiki. local cfg = mw.loadData('Module:UnitTests/config') local frame, tick, cross, should_highlight local result_table = {n = 0} local result_table_mt = { insert = function (self, ...) local n = self.n for i = 1, select('#', ...) do local val = select(i, ...) if val ~= nil then n = n + 1 self[n] = val end end self.n = n end, insert_format = function (self, ...) self:insert(string.format(...)) end, concat = table.concat } result_table_mt.__index = result_table_mt setmetatable(result_table, result_table_mt) local num_failures_sandbox = 0 local num_failures = 0 local num_runs = 0 local function first_difference(s1, s2) s1, s2 = tostring(s1), tostring(s2) if s1 == s2 then return '' end local max = math.min(#s1, #s2) for i = 1, max do if s1:sub(i, i) ~= s2:sub(i, i) then return i end end return max + 1 end local function add_diff_highlighting(str) if mw.ustring.find(str, "%s") then return '<span style="background-color: var(--wikt-palette-red-4, pink);">' .. string.gsub(str, " ", "&nbsp;") .. '</span>' else return '<span style="color: var(--wikt-palette-red-9, red);">' .. str .. '</span>' end end local is_combining = require("Module:Unicode data").is_combining local function find_noncombining(str, i, incr) while true do local ch = mw.ustring.sub(str, i, i) if ch == "" or not is_combining(mw.ustring.byte(ch)) then return i end i = i + incr end end -- Highlight character where a difference was found. Start highlight at first -- non-combining character before the position. End it after the first non- -- combining characters after the position. local function highlight_difference(actual, expected, differs_at) if type(differs_at) ~= "number" or not (actual and expected) then return actual end differs_at = find_noncombining(expected, differs_at, -1) local i = find_noncombining(actual, differs_at, -1) local j = find_noncombining(actual, differs_at + 1, 1) j = j - 1 return mw.ustring.sub(actual, 1, i - 1) .. add_diff_highlighting(mw.ustring.sub(actual, i, j)) .. mw.ustring.sub(actual, j + 1, -1) end local function return_varargs(...) return ... end function UnitTester:calculate_output(text, expected, actual, options) -- Set up some variables for throughout for ease num_runs = num_runs + 1 options = options or {} -- Fix any stripmarkers if asked to do so to prevent incorrect fails local compared_expected = expected local compared_actual = actual if options.templatestyles then local pattern = '(\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-)(%x+)(%-QINU[^\127]*\127)' local _, expected_stripmarker_id = compared_expected:match(pattern) -- when module rendering has templatestyles strip markers, use ID from expected to prevent false test fail if expected_stripmarker_id then compared_actual = compared_actual:gsub(pattern, '%1' .. expected_stripmarker_id .. '%3') -- replace actual id with expected id; ignore second capture in pattern compared_expected = compared_expected:gsub(pattern, '%1' .. expected_stripmarker_id .. '%3') -- account for other strip markers end end if options.stripmarker then local pattern = '(\127[^\127]*UNIQ%-%-%l+%-)(%x+)(%-%-?QINU[^\127]*\127)' local _, expected_stripmarker_id = compared_expected:match(pattern) if expected_stripmarker_id then compared_actual = compared_actual:gsub(pattern, '%1' .. expected_stripmarker_id .. '%3') compared_expected = compared_expected:gsub(pattern, '%1' .. expected_stripmarker_id .. '%3') end end -- Perform the comparison local success = compared_actual == compared_expected if options.noexpectation and compared_expected == '' then success = true end if not success then num_failures = num_failures + 1 end -- Sort the wikitext for displaying the results if options.combined then -- We need 2 rows available for the expected and actual columns -- Top one is parsed, bottom is unparsed local diff, differs_at = 0, self.differs_at and (' \n| rowspan=2|' .. first_difference(compared_expected, compared_actual)) or '' -- Local copies of tick/cross to allow for highlighting local highlight = (should_highlight and not success and 'style="background: #fc0;" ') or '' local highlight_diff = return_varargs if self.differs_at then diff = first_difference(compared_expected, compared_actual) differs_at = ' \n| rowspan=2|' .. diff if type(diff) == "number" then highlight_diff = highlight_difference end end result_table:insert( -- Start output '| ', highlight, 'rowspan=2|', success and tick or cross, -- Tick/Cross (2 rows) ' \n| rowspan=2|', mw.text.nowiki(text), ' \n| ', -- Text used for the test (2 rows) expected, ' \n| ', highlight_diff(actual, expected, diff), -- The parsed outputs (in the 1st row) differs_at, ' \n|-\n| ', -- Where any relevant difference was (2 rows) mw.text.nowiki(expected), ' \n| ', highlight_diff(mw.text.nowiki(actual), mw.text.nowiki(actual), first_difference(mw.text.nowiki(expected), mw.text.nowiki(actual))), -- The unparsed outputs (in the 2nd row) '\n|-\n' -- End output ) else -- Display normally with whichever option was preferred (nowiki/parsed) local differs_at = '' local formatting = options.nowiki and mw.text.nowiki or return_varargs local highlight = (should_highlight and not success and 'style="background: #fc0;" |') or '' local formated_expected, formated_actual = formatting(expected), formatting(actual) if self.differs_at then local diff = first_difference(compared_expected, compared_actual) differs_at = ' \n| ' .. diff if type(diff) == "number" then formated_actual = highlight_difference(formated_actual, formated_expected, first_difference(formated_actual, formated_expected)) end end result_table:insert( -- Start output '| ', highlight, success and tick or cross, -- Tick/Cross ' \n| ', mw.text.nowiki(text), ' \n| ', -- Text used for the test formated_expected, ' \n| ', formated_actual, -- The formatted outputs differs_at, -- Where any relevant difference was '\n|-\n' -- End output ) end end function UnitTester:preprocess_equals(text, expected, options) local actual = frame:preprocess(text) self:calculate_output(text, expected, actual, options) end function UnitTester:preprocess_equals_many(prefix, suffix, cases, options) for _, case in ipairs(cases) do self:preprocess_equals(prefix .. case[1] .. suffix, case[2], options) end end function UnitTester:preprocess_equals_preprocess(text1, text2, options) local actual = frame:preprocess(text1) local expected = frame:preprocess(text2) self:calculate_output(text1, expected, actual, options) end function UnitTester:preprocess_equals_compare(live, sandbox, expected, options) options = options or {} local live_text = frame:preprocess(live) local sandbox_text = frame:preprocess(sandbox) local highlight_live = false local highlight_sandbox = false num_runs = num_runs + 1 local compared_live = live_text local compared_sandbox = sandbox_text local compared_expected = expected if options.templatestyles then local pattern = '(\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-)(%x+)(%-QINU[^\127]*\127)' local _, expected_stripmarker_id = compared_expected:match(pattern) -- when module rendering has templatestyles strip markers, use ID from expected to prevent false test fail if expected_stripmarker_id then compared_live = compared_live:gsub(pattern, '%1' .. expected_stripmarker_id .. '%3') -- replace actual id with expected id; ignore second capture in pattern compared_sandbox = compared_sandbox:gsub(pattern, '%1' .. expected_stripmarker_id .. '%3') -- replace actual id with expected id; ignore second capture in pattern compared_expected = compared_expected:gsub(pattern, '%1' .. expected_stripmarker_id .. '%3') -- account for other strip markers end end if options.stripmarker then local pattern = '(\127[^\127]*UNIQ%-%-%l+%-)(%x+)(%-%-?QINU[^\127]*\127)' local _, expected_stripmarker_id = compared_expected:match(pattern) if expected_stripmarker_id then compared_live = compared_live:gsub(pattern, '%1' .. expected_stripmarker_id .. '%3') compared_sandbox = compared_sandbox:gsub(pattern, '%1' .. expected_stripmarker_id .. '%3') compared_expected = compared_expected:gsub(pattern, '%1' .. expected_stripmarker_id .. '%3') end end local success = compared_live == compared_expected and compared_sandbox == compared_expected if not success then if compared_live ~= compared_expected then num_failures = num_failures + 1 highlight_live = true end if compared_sandbox ~= compared_expected then num_failures_sandbox = num_failures_sandbox + 1 highlight_sandbox = true end end -- Sort the wikitext for displaying the results if options.combined then -- We need 2 rows available for the expected, live, and sandbox columns -- Top one is parsed, bottom is unparsed local differs_at = '' local highlight_diff_live, highlight_diff_sandbox = return_varargs, return_varargs local diff_live, diff_sandbox = 0,0 if self.differs_at then diff_live = first_difference(compared_expected, compared_live) diff_sandbox = first_difference(compared_expected, compared_sandbox) differs_at = ' \n| rowspan=2|' .. (diff_live or diff_sandbox) if type(diff_live) == "number" then highlight_diff_live = highlight_difference end if type(diff_sandbox) == "number" then highlight_diff_sandbox = highlight_difference end end result_table:insert( '| ', 'rowspan=2|', not highlight_live and tick or cross, not highlight_sandbox and tick or cross, ' \n| rowspan=2|', mw.text.nowiki(live), should_highlight and highlight_live and ' \n| style="background: #fc0;" | ' or ' \n| ', highlight_diff_live(live_text, expected, diff_live), should_highlight and highlight_sandbox and ' \n| style="background: #fc0;" | ' or ' \n| ', highlight_diff_sandbox(sandbox_text, expected, diff_sandbox), ' \n| ', expected, differs_at, should_highlight and highlight_sandbox and ' \n|-\n| style="background: #fc0;" | ' or ' \n|-\n| ', highlight_diff_live(mw.text.nowiki(live_text), mw.text.nowiki(expected), first_difference(mw.text.nowiki(expected), mw.text.nowiki(live_text))), should_highlight and highlight_sandbox and ' \n| style="background: #fc0;" | ' or ' \n| ', highlight_diff_sandbox(mw.text.nowiki(sandbox_text), mw.text.nowiki(expected), first_difference(mw.text.nowiki(expected), mw.text.nowiki(sandbox_text))), ' \n| ', mw.text.nowiki(expected), '\n|-\n' ) else -- Display normally with whichever option was preferred (nowiki/parsed) local differs_at = '' local formatting = options.nowiki and mw.text.nowiki or return_varargs local formated_expected, formated_live, formated_sandbox = formatting(expected), formatting(live_text), formatting(sandbox_text) if self.differs_at then local diff = first_difference(compared_expected, live_text) local diff2 = first_difference(compared_expected, sandbox_text) differs_at = ' \n| ' .. (diff or diff2) if type(diff) == "number" then formated_live = highlight_difference(formated_live, formated_expected, first_difference(formated_live, formated_expected)) end if type(diff2) == "number" then formated_sandbox = highlight_difference(formated_sandbox, formated_expected, first_difference(formated_sandbox, formated_expected)) end end result_table:insert( '| ', not highlight_live and tick or cross, not highlight_sandbox and tick or cross, ' \n| ', mw.text.nowiki(live), should_highlight and highlight_live and ' \n| style="background: #fc0;" | ' or ' \n| ', formated_live, should_highlight and highlight_sandbox and ' \n| style="background: #fc0;" | ' or ' \n| ', formated_sandbox, ' \n| ', formated_expected, differs_at, '\n|-\n' ) end end function UnitTester:preprocess_equals_preprocess_many(prefix1, suffix1, prefix2, suffix2, cases, options) for _, case in ipairs(cases) do self:preprocess_equals_preprocess(prefix1 .. case[1] .. suffix1, prefix2 .. (case[2] and case[2] or case[1]) .. suffix2, options) end end function UnitTester:preprocess_equals_sandbox_many(module, function_name, cases, options) for _, case in ipairs(cases) do local live = module .. '|' .. function_name .. '|' .. case[1] .. '}}' local sandbox = module .. '/sandbox|' .. function_name .. '|' .. case[1] .. '}}' self:preprocess_equals_compare(live, sandbox, case[2], options) end end function UnitTester:equals(name, actual, expected, options) num_runs = num_runs + 1 if actual == expected then result_table:insert('| ', tick) else result_table:insert('| ', cross) num_failures = num_failures + 1 end local formatting = (options and options.nowiki and mw.text.nowiki) or return_varargs local differs_at = self.differs_at and (' \n| ' .. first_difference(expected, actual)) or '' local display = options and options.display or return_varargs result_table:insert(' \n| ', name, ' \n| ', formatting(tostring(display(expected))), ' \n| ', formatting(tostring(display(actual))), differs_at, '\n|-\n') end local deep_compare; do --//pulled from [[wikt:Module:table/deepEquals]] local function is_eq(a, b, seen, include_mt) -- If `a` and `b` have been compared before, return the memoized result. This will usually be true, since failures normally fail the whole check outright, but match failures are tolerated during the laborious check without this happening, since it compares key/value pairs until it finds a match, so it could be false. local memo_a = seen[a] if memo_a then local result = memo_a[b] if result ~= nil then return result end -- To avoid recursive references causing infinite loops, assume the tables currently being compared are equivalent by memoizing the comparison as true; this will be corrected to false if there's a match failure. memo_a[b] = true else memo_a = {[b] = true} seen[a] = memo_a end -- Don't bother checking `memo_b` for `a`, since if `a` and `b` had been compared before then `b` would be in `memo_a`, but it isn't. local memo_b = seen[b] if memo_b then memo_b[a] = true else memo_b = {[a] = true} seen[b] = memo_b end -- If `include_mt` is set, check the metatables are equivalent. if include_mt then local mt_a, mt_b = getmetatable(a), getmetatable(b) if not (mt_a == mt_b or type(mt_a) == "table" and type(mt_b) == "table" and is_eq(mt_a, mt_b, seen, true)) then memo_a[b], memo_b[a] = false, false return false end end -- Copy all key/values pairs in `b` to `remaining_b`, and count the size: this uses `pairs`, which will also be used to iterate over `a`, ensuring that `a` and `b` are iterated over using the same iterator. This is necessary to ensure that `deepEquals(a, b)` and `deepEquals(b, a)` always give the same result. Simply iterating over `a` while accessing keys in `b` for comparison would ignore any `__pairs` metamethod that `b` has, which could cause asymmetrical outputs if `__pairs` returns more or less than the complete set of key/value pairs accessible via `__index`, so using `pairs` for both `a` and `b` prevents this. -- TODO: handle exotic `__pairs` methods which return the same key multiple times with different values. local remaining_b, size_b = {}, 0 for k_b, v_b in pairs(b) do remaining_b[k_b], size_b = v_b, size_b + 1 end -- Fast check: iterate over the keys in `a`, checking if an equivalent value exists at the same key in `remaining_b`. As matches are found, key/value pairs are removed from `remaining_b`. If any keys in `a` or `remaining_b` are tables, the fast check will only work if the exact same object exists as a key in the other table. Any others from `a` that don't match anything in `remaining_b` are added to `remaining_a`, while those in `remaining_b` that weren't found will still remain once the loop ends. `remaining_a` and `remaining_b` are then compared at the end with the laborious check. local size_a, remaining_a = 0 for k, v_a in pairs(a) do local v_b = remaining_b[k] -- If `k` isn't in `remaining_b`, `a` and `b` can't be equivalent unless it's a table. if v_b == nil then if type(k) ~= "table" then memo_a[b], memo_b[a] = false, false return false -- Otherwise, add the `k`/`v_a` pair to `remaining_a` for the laborious check. elseif not remaining_a then remaining_a = {} end remaining_a[k], size_a = v_a, size_a + 1 -- Otherwise, if `k` exists in `a` and `remaining_b`, `v_a` and `v_b` must be equivalent for there to be a match. elseif v_a == v_b or type(v_a) == "table" and type(v_b) == "table" and is_eq(v_a, v_b, seen, include_mt) then remaining_b[k], size_b = nil, size_b - 1 else memo_a[b], memo_b[a] = false, false return false end end -- Must be the same number of remaining keys in each table. if size_a ~= size_b then memo_a[b], memo_b[a] = false, false return false -- If the size is 0, there's nothing left to check. elseif size_a == 0 then return true end -- Laborious check: since it's not possible to use table lookups to check if two keys are equivalent when they're tables, check each key/value pair in `remaining_a` against every key/value pair in `remaining_b` until a match is found, removing the matching key/value pair from `remaining_b` each time, to ensure one-to-one equivalence. for k_a, v_a in next, remaining_a do local success for k_b, v_b in next, remaining_b do -- Keys/value pairs must be equivalent in order to match. if ( -- More efficient to compare the values first, as they might not be tables. (v_a == v_b or type(v_a) == "table" and type(v_b) == "table" and is_eq(v_a, v_b, seen, include_mt)) and (k_a == k_b or type(k_a) == "table" and type(k_b) == "table" and is_eq(k_a, k_b, seen, include_mt)) ) then -- Remove matched key from `remaining_b`, and break the inner loop. success, remaining_b[k_b] = true, nil break end end -- Fail if `remaining_b` runs out of keys, as the `k_a`/`v_a` pair still hasn't matched. if not success then memo_a[b], memo_b[a] = false, false return false end end -- If every key/value pair in `remaining_a` matched with one in `remaining_b`, `a` and `b` must be equivalent. Note that `remaining_b` will now be empty, since the laborious check only starts if `remaining_a` and `remaining_b` are the same size. return true end deep_compare = function(a, b, ignore_mt) -- Do simple checks before calling is_eq to avoid generating an unnecessary memo. -- Simple equality check and type check; if not a ~= b, a and b can only be equivalent if they're both tables. return a == b or type(a) == "table" and type(b) == "table" and is_eq(a, b, {}, not ignore_mt) end end local function val_to_str(obj) local function table_key_to_str(k) if type(k) == 'string' and mw.ustring.match(k, '^[_%a][_%a%d]*$') then return k else return '[' .. val_to_str(k) .. ']' end end if type(obj) == 'string' then obj = mw.ustring.gsub(obj, '\n', '\\n') if mw.ustring.match(mw.ustring.gsub(obj, '[^\'"]', ''), '^"+$') then return "'" .. obj .. "'" end return '"' .. mw.ustring.gsub(obj, '"', '\\"' ) .. '"' elseif type(obj) == 'table' then local result, checked = {}, {} for k, v in ipairs(obj) do table.insert(result, val_to_str(v)) checked[k] = true end for k, v in pairs(obj) do if not checked[k] then table.insert(result, table_key_to_str(k) .. '=' .. val_to_str(v)) end end return '{' .. table.concat(result, ',') .. '}' else return tostring(obj) end end local function insert_differences(keys, t1, t2) for k, v1 in pairs(t1) do local v2 = t2[k] if v2 == nil or not deep_compare(v1, v2, true) then table.insert(keys, k) end end end local function get_differing_keys(t1, t2) local ty1 = type(t1) if not (ty1 == type(t2) and ty1 == "table") then return nil end local keys = {} insert_differences(keys, t1, t2) insert_differences(keys, t2, t1) return keys end local function extract_keys(t, keys) if not keys then return t end local new_t = {} for _, key in ipairs(keys) do new_t[key] = t[key] end return new_t end function UnitTester:equals_deep(name, actual, expected, options) num_runs = num_runs + 1 local actual_str, expected_str local success = deep_compare(actual, expected, true) if success then result_table:insert('| ', tick) if options and options.show_table_difference then actual_str = '' expected_str = '' end else if options and options.show_table_difference then local keys = get_differing_keys(actual, expected) actual_str = val_to_str(extract_keys(actual, keys)) expected_str = val_to_str(extract_keys(expected, keys)) end end if (not options) or not options.show_table_difference then actual_str = val_to_str(actual) expected_str = val_to_str(expected) end local formatting = (options and options.nowiki and mw.text.nowiki) or return_varargs local differs_at = self.differs_at and (' \n| ' .. first_difference(expected_str, actual_str)) or '' result_table:insert(' \n| ', name, ' \n| ', formatting(expected_str), ' \n| ', formatting(actual_str), differs_at, '\n|-\n') end function UnitTester:iterate(examples, func) require 'libraryUtil'.checkType('iterate', 1, examples, 'table') if type(func) == 'string' then func = self[func] elseif type(func) ~= 'function' then error(("bad argument #2 to 'iterate' (expected function or string, got %s)") :format(type(func)), 2) end for i, example in ipairs(examples) do if type(example) == 'table' then func(self, unpack(example)) elseif type(example) == 'string' then self:heading(example) else error(('bad example #%d (expected table, got %s)') :format(i, type(example)), 2) end end end function UnitTester:heading(text) result_table:insert_format(' ! colspan="%u" style="text-align: left;" | %s \n |- \n ', self.columns, text) end function UnitTester:runTest(name, test) local success, details = xpcall(function() test(self) end, function(err) return {error = err, trace = debug.traceback()} end) if not success then num_failures = num_failures + 1 num_runs = num_runs + 1 result_table:insert('| ', 'rowspan=2|', cross, ' \n| ', name, ' \n| ') result_table:insert_format(' colspan="%u"| <strong class="error">Lua error during testing -- %s;traceback:<br>%s</strong>\n', self.columns, details.error, frame:extensionTag("pre", details.trace or "(no traceback)")) result_table:insert('\n|-\n') end end function UnitTester:run(frame_arg) frame = frame_arg or mw.getCurrentFrame() self.frame = frame self.differs_at = frame.args['differs_at'] self.live_sandbox = frame.args['live_sandbox'] tick = frame:preprocess(cfg.successIndicator) cross = frame:preprocess(cfg.failureIndicator) local table_header = '{| class="wikitable unit-tests-result"\n|+ %s\n! !! ' if self.live_sandbox then table_header = table_header .. cfg.testString .. ' !! ' .. cfg.liveString .. ' !! ' .. cfg.sandboxString .. ' !! ' .. cfg.expectedString else table_header = table_header .. cfg.testString .. ' !! ' .. cfg.expectedString .. ' !! ' .. cfg.actualString end if frame.args.highlight then should_highlight = true end self.columns = 4 if self.differs_at then table_header = table_header .. ' !! ' .. cfg.differsString self.columns = self.columns + 1 end if self._tests._last then table.insert(self._tests, self._tests._last) self._tests._last = nil end -- Add results to the results table. for _, testDetails in ipairs(self._tests) do result_table:insert_format('<h2>%s</h2>\n', testDetails.name) result_table:insert_format(table_header .. '\n|-\n', testDetails.name) self:runTest(testDetails.name, testDetails.test) result_table:insert('|}\n') end local refresh_link = tostring(mw.uri.fullUrl(mw.title.getCurrentTitle().fullText, 'action=purge&forcelinkupdate=1')) if self.live_sandbox then local live, sandbox if num_runs == 0 then live = cfg.noTestsRunSummary elseif num_failures ~= 0 then live = mw.message.newRawMessage(cfg.liveFailureSummary, num_runs, num_failures):plain() live = frame:preprocess(live) else live = mw.message.newRawMessage(cfg.liveSuccessSummary, num_runs):plain() live = frame:preprocess(live) end if num_runs == 0 then sandbox = '' elseif num_failures_sandbox ~= 0 then sandbox = mw.message.newRawMessage(cfg.sandboxFailureSummary, num_runs, num_failures_sandbox):plain() sandbox = frame:preprocess(sandbox) else sandbox = mw.message.newRawMessage(cfg.sandboxSuccessSummary, num_runs):plain() sandbox = frame:preprocess(sandbox) end local cat = (num_failures ~= 0 or num_failures_sandbox ~= 0) and (cfg.failureCategory .. " <span class='plainlinks unit-tests-refresh'>[" .. refresh_link .. " (refresh)]</span>") or '' return live .. ' ' .. sandbox .. cat .. '\n\n' .. frame:preprocess(result_table:concat()) else local msg; if num_runs == 0 then msg = cfg.noTestsRunSummary elseif num_failures ~= 0 then msg = mw.message.newRawMessage(cfg.failureSummary, num_runs, num_failures):plain() msg = frame:preprocess(msg) msg = msg .. cfg.failureCategory msg = msg .. " <span class='plainlinks unit-tests-refresh'>[" .. refresh_link .. " (refresh)]</span>" else msg = mw.message.newRawMessage(cfg.successSummary, num_runs):plain() msg = frame:preprocess(msg) end return msg .. '\n\n' .. frame:preprocess(result_table:concat()) end end -- Set up metatable UnitTester.__meta = {} UnitTester.__meta.__index = UnitTester function UnitTester.__meta:__newindex(key, value) if type(key) == 'string' and key:find('^test') and type(value) == 'function' then -- Store test functions in the order they were defined if key == self.runLast or key == rawget(_G, "runLast") then self._tests._last = {name = key, test = value} else table.insert(self._tests, {name = key, test = value}) end else rawset(self, key, value) end end function UnitTester.new() local o = {} o.runLast = '' -- puts a test at the end of the page o._tests = {} setmetatable(o, UnitTester.__meta) function o.run_tests(frame_arg) return o:run(frame_arg) end return o end local p = UnitTester.new() return p 7yucsqb0roc0tmjidbcll2fkzmr6lpr 828 380940 2691385 2026-06-27T13:30:10Z Nimmzo 184502 From [[en:Module:UnitTests/config]]. Loaded by [[विभाग:UnitTests]]. Calls [[साचा:Tick]], [[साचा:Cross]] = [[साचा:फुली]], [[साचा:Plural]] 2691385 Scribunto text/plain -- The cfg table, created by this module, contains all localisable strings and -- configuration, to make it easier to port this module to another wiki. local cfg = {} -- Do not edit this line. -- The successIndicator and failureIndicator are in the first column of the -- wikitable produced as output and indicate whether the test passed. These two -- strings are preprocessed by frame.preprocess. -- successIndicator: if the test passes -- failureIndicator: if the test fails cfg.successIndicator = "{{tick}}" cfg.failureIndicator = "{{cross}}" -- The names of the columns Test, Expected, Actual, Live, Sandbox, and Differs At cfg.testString = "Test" cfg.expectedString = "Expected" cfg.actualString = "Actual" cfg.liveString = "Live" cfg.sandboxString = "Sandbox" cfg.differsString = "Differs at" -- The string at the top used to indicate no tests were ran. cfg.noTestsRunSummary = '<b>No tests were run.</b>' -- The string at the top used to indicate all tests passed. $1 is -- replaced by the number of tests run. This string is preprocessed -- by frame.preprocess. cfg.successSummary = '<b style="color: #008000;">All $1 {{PLURAL:$1|test|tests}} passed.</b>' cfg.liveSuccessSummary = '<b style="color: #008000;">All $1 live {{PLURAL:$1|test|tests}} passed.</b>' cfg.sandboxSuccessSummary = '<b style="color: #008000;">All $1 sandbox {{PLURAL:$1|test|tests}} passed.</b>' -- The string at the top used to indicate one or more tests failed. $1 is -- replaced by the number of tests run. $2 is replaced by the number of tests -- that failed. This string is preprocessed by frame.preprocess. cfg.failureSummary = '<b style="color: #800000;">$2 of $1 {{PLURAL:$1|test|tests}} failed.</b>' cfg.liveFailureSummary = '<b style="color: #800000;">$2 of $1 live {{PLURAL:$1|test|tests}} failed.</b>' cfg.sandboxFailureSummary = '<b style="color: #800000;">$2 of $1 sandbox {{PLURAL:$1|test|tests}} failed.</b>' -- Category added to pages that fail one or more tests. cfg.failureCategory = "[[Category:Failed Lua testcases using Module:UnitTests]]" -- Finally, return the configuration table. return cfg -- Do not edit this line. 083zjil973i9mn02kl6aa9an5x8gzme 2691386 2691385 2026-06-27T14:30:08Z Nimmzo 184502 Localized 2691386 Scribunto text/plain -- The cfg table, created by this module, contains all localisable strings and -- configuration, to make it easier to port this module to another wiki. local cfg = {} -- Do not edit this line. -- The successIndicator and failureIndicator are in the first column of the -- wikitable produced as output and indicate whether the test passed. These two -- strings are preprocessed by frame.preprocess. -- successIndicator: if the test passes -- failureIndicator: if the test fails cfg.successIndicator = "{{tick}}" cfg.failureIndicator = "{{cross}}" -- स्तंभांची नावे: चाचणी, अपेक्षित, प्रत्यक्ष, लाइव्ह, सँडबॉक्स, आणि फरक कुठे आहे cfg.testString = "चाचणी" cfg.expectedString = "अपेक्षित" cfg.actualString = "प्रत्यक्ष" cfg.liveString = "लाइव्ह" cfg.sandboxString = "सँडबॉक्स" cfg.differsString = "येथे फरक" -- वरचा मजकूर, चाचण्या चालवल्या नाहीत हे दर्शवण्यासाठी. cfg.noTestsRunSummary = '<b>एकही चाचणी चालवली नाही.</b>' -- वरचा मजकूर, सर्व चाचण्या यशस्वी झाल्या हे दर्शवण्यासाठी. $1 ची जागा -- चालवलेल्या चाचण्यांच्या संख्येने घेतली जाईल. frame.preprocess द्वारे -- हा मजकूर पूर्वप्रक्रिया केला जातो. cfg.successSummary = '<b style="color: #008000;">$1 पैकी सर्व {{PLURAL:$1|चाचणी|चाचण्या}} यशस्वी झाल्या.</b>' cfg.liveSuccessSummary = '<b style="color: #008000;">$1 लाइव्ह {{PLURAL:$1|चाचणी|चाचण्या}} पैकी सर्व यशस्वी झाल्या.</b>' cfg.sandboxSuccessSummary = '<b style="color: #008000;">$1 सँडबॉक्स {{PLURAL:$1|चाचणी|चाचण्या}} पैकी सर्व यशस्वी झाल्या.</b>' -- वरचा मजकूर, एक किंवा अधिक चाचण्या अपयशी झाल्या हे दर्शवण्यासाठी. $1 ची जागा -- चालवलेल्या चाचण्यांच्या संख्येने घेतली जाईल. $2 ची जागा अपयशी ठरलेल्या -- चाचण्यांच्या संख्येने घेतली जाईल. हा मजकूर frame.preprocess द्वारे -- पूर्वप्रक्रिया केला जातो. cfg.failureSummary = '<b style="color: #800000;">$1 पैकी $2 {{PLURAL:$1|चाचणी|चाचण्या}} अपयशी झाल्या.</b>' cfg.liveFailureSummary = '<b style="color: #800000;">$1 लाइव्ह {{PLURAL:$1|चाचणी|चाचण्या}} पैकी $2 अपयशी झाल्या.</b>' cfg.sandboxFailureSummary = '<b style="color: #800000;">$1 सँडबॉक्स {{PLURAL:$1|चाचणी|चाचण्या}} पैकी $2 अपयशी झाल्या.</b>' -- Category added to pages that fail one or more tests. cfg.failureCategory = "[[वर्ग:Failed Lua testcases using विभाग:UnitTests]]" -- Finally, return the configuration table. return cfg -- Do not edit this line. tl3qeqz0ctc7qan57w3wn5omf54tjl5 828 380941 2691387 2026-06-27T14:50:09Z Nimmzo 184502 [[विभाग:Bananas]] साठी युनिट चाचण्या. {{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}. [[विभाग:UnitTests]] युनिट चाचणी फ्रेमवर्क 2691387 Scribunto text/plain --[[विभाग:Bananas/testcases]]-- local p = require('विभाग:UnitTests') function p:test_hello() -- [[विभाग:Bananas]] साठी युनिट चाचण्या. self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|Hello, world!}}', 'Hello, world!') end return p 7jyi4ute1fh7bhplsqbuyccfsqlubjt 2691389 2691387 2026-06-27T15:00:29Z Nimmzo 184502 Fixed function name 2691389 Scribunto text/plain --[[विभाग:Bananas/testcases]]-- local p = require('विभाग:UnitTests') function p:test_hello() -- [[विभाग:Bananas]] साठी युनिट चाचण्या. self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!') end return p drcewnx4ph84e587y45sy7pxvsdsmxk 829 380942 2691390 2026-06-27T15:10:06Z Nimmzo 184502 Running [[विभाग:Bananas]] साठी युनिट चाचण्या.[[विभाग:UnitTests]] युनिट चाचणी फ्रेमवर्क 2691390 wikitext text/x-wiki {{#invoke: {{PAGENAME}} | run_tests}} je07zu5l9eytmvbwl91enngdwks54ig 0 380943 2691392 2026-06-27T15:22:45Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[खाजगी क्षेत्र]] वरुन [[खाजगी अर्थक्षेत्र]] ला हलविला: निःसंदिग्ध शीर्षक 2691392 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[खाजगी अर्थक्षेत्र]] 318s0ubrry5z2bm9k11jhg4xvf8ydre 0 380944 2691397 2026-06-27T15:26:23Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2691397 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[राजेंद्र केरकर]] qwiwzied70mzkhdgf45gizlsj0sld5b 0 380945 2691408 2026-06-27T15:56:08Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[थोरला पिट]] वरुन [[थोरला विल्यम पिट]] ला हलविला: निःसंदिग्ध शीर्षक 2691408 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[थोरला विल्यम पिट]] 8amhdfeoi7vqg47ijbn63ugwj7r5g2p 0 380946 2691411 2026-06-27T16:14:27Z अभय नातू 206 नवीन 2691411 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''हुआन रॉद्रिगेझ काब्रियो''' (अंदाजे १५०० - [[३ जानेवारी]], [[इ.स. १५४३|१५४३]]) हा [[स्पेन|स्पॅनिश साम्राज्याच्या]] सेवेतील एक धाडसी नाविक आणि शोधक होता. हा [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|युनायटेड स्टेट्स]]च्या पश्चिम किनाऱ्यावर पोचणारा पहिला युरोपीय होता.<ref name="britannica">{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Juan-Rodriguez-Cabrillo |title=Juan Rodriguez Cabrillo |publisher=Encyclopædia Britannica |accessdate=2026-06-27}}</ref> रॉद्रिगेझ काब्रियोच्या सुरुवातीच्या आयुष्याबद्दल फारशी अधिकृत माहिती उपलब्ध नाही. तो [[काँकिस्तादोर]] [[एर्नान कोर्तेझ]]च्या सैन्यात धनुर्धारी सैनिकांचा सरदार म्हणून सामील झाला होता आणि त्याने [[अस्तेक तिहेरी मित्रराष्ट्र|अस्तेक साम्राज्याविरुद्धच्या]] युद्धात भाग घेतला होता. त्यानंतर [[मध्य अमेरिका|मध्य अमेरिकेतील]] अनेक मोहिमांमध्ये त्याने भाग घेतला. यांदरम्यान सध्याच्या [[ग्वातेमाला]]मधील जमीन आणि सोन्याच्या खाणी बळकावल्या आणि आपली संपत्ती वाढवली.<ref name="nps_bio">{{cite web |url=https://www.nps.gov/cabr/learn/historyculture/juan-rodriguez-cabrillo.htm |title=Juan Rodriguez Cabrillo - Cabrillo National Monument |publisher=U.S. National Park Service |accessdate=2026-06-27}}</ref> स्पॅनिश अधिकाऱ्यांनी काब्रियोला [[पॅसिफिक महासागर|पॅसिफिक महासागराच्या]] उत्तरेकडील भागांचा शोध घेण्याची आणि [[अटलांटिक महासागर|अटलांटिक महासागराला]] जोडणारा सागरी मार्ग शोधण्याची जबाबदारी सोपवली. २७ जून १५४२ रोजी त्याने तीन जहाजांसह [[मेक्सिको]]च्या [[नाव्हिदाद बंदर|नाव्हिदाद बंदरातून]] प्रवासाला सुरुवात केली.<ref name="britannica" /> या सफरीदरम्यान २८ सप्टेंबर १५४२ रोजी ते सध्याच्या [[सान डिएगो]]जवळील उपसागरात पोहोचला. या प्रदेशाला नंतर ''अल्ता कॅलिफोर्निया'' असे नाव देण्यात आले. पुढे जात त्याने [[कॅलिफोर्निया]]च्या इतर भागांचा आणि अनेक बेटांचा नकाशा तयार केला. या मोहिमेवरून परतत असताना [[चॅनेल द्वीपसमूह|चॅनेल बेटांवर]] स्थानिक लोकांशी झालेल्या संघर्षानंतर एका अपघातात त्यांच्या पायाला गंभीर दुखापत झाली. या दुखापतीच्या संसर्गामुळे ३ जानेवारी १५४३ रोजी त्यांचे जहाजावरच निधन झाले.<ref name="nps_bio" /> सान डिएगो येथे [[काब्रियो राष्ट्रीय स्मारक]] हे त्याचे स्मारक आहे. == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} {{DEFAULTSORT:रॉद्रिगेझ काब्रियो, हुआन}} [[वर्ग:स्पॅनिश शोधक]] [[वर्ग:स्पेनचा इतिहास]] [[वर्ग:कॅलिफोर्निया]] [[वर्ग:इ.स. १५४३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रेख]] tigzkrd5k9864c59rt58pfzsi92do7g 2691412 2691411 2026-06-27T16:14:37Z अभय नातू 206 removed [[Category:पुरुष चरित्रेख]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2691412 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''हुआन रॉद्रिगेझ काब्रियो''' (अंदाजे १५०० - [[३ जानेवारी]], [[इ.स. १५४३|१५४३]]) हा [[स्पेन|स्पॅनिश साम्राज्याच्या]] सेवेतील एक धाडसी नाविक आणि शोधक होता. हा [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|युनायटेड स्टेट्स]]च्या पश्चिम किनाऱ्यावर पोचणारा पहिला युरोपीय होता.<ref name="britannica">{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Juan-Rodriguez-Cabrillo |title=Juan Rodriguez Cabrillo |publisher=Encyclopædia Britannica |accessdate=2026-06-27}}</ref> रॉद्रिगेझ काब्रियोच्या सुरुवातीच्या आयुष्याबद्दल फारशी अधिकृत माहिती उपलब्ध नाही. तो [[काँकिस्तादोर]] [[एर्नान कोर्तेझ]]च्या सैन्यात धनुर्धारी सैनिकांचा सरदार म्हणून सामील झाला होता आणि त्याने [[अस्तेक तिहेरी मित्रराष्ट्र|अस्तेक साम्राज्याविरुद्धच्या]] युद्धात भाग घेतला होता. त्यानंतर [[मध्य अमेरिका|मध्य अमेरिकेतील]] अनेक मोहिमांमध्ये त्याने भाग घेतला. यांदरम्यान सध्याच्या [[ग्वातेमाला]]मधील जमीन आणि सोन्याच्या खाणी बळकावल्या आणि आपली संपत्ती वाढवली.<ref name="nps_bio">{{cite web |url=https://www.nps.gov/cabr/learn/historyculture/juan-rodriguez-cabrillo.htm |title=Juan Rodriguez Cabrillo - Cabrillo National Monument |publisher=U.S. National Park Service |accessdate=2026-06-27}}</ref> स्पॅनिश अधिकाऱ्यांनी काब्रियोला [[पॅसिफिक महासागर|पॅसिफिक महासागराच्या]] उत्तरेकडील भागांचा शोध घेण्याची आणि [[अटलांटिक महासागर|अटलांटिक महासागराला]] जोडणारा सागरी मार्ग शोधण्याची जबाबदारी सोपवली. २७ जून १५४२ रोजी त्याने तीन जहाजांसह [[मेक्सिको]]च्या [[नाव्हिदाद बंदर|नाव्हिदाद बंदरातून]] प्रवासाला सुरुवात केली.<ref name="britannica" /> या सफरीदरम्यान २८ सप्टेंबर १५४२ रोजी ते सध्याच्या [[सान डिएगो]]जवळील उपसागरात पोहोचला. या प्रदेशाला नंतर ''अल्ता कॅलिफोर्निया'' असे नाव देण्यात आले. पुढे जात त्याने [[कॅलिफोर्निया]]च्या इतर भागांचा आणि अनेक बेटांचा नकाशा तयार केला. या मोहिमेवरून परतत असताना [[चॅनेल द्वीपसमूह|चॅनेल बेटांवर]] स्थानिक लोकांशी झालेल्या संघर्षानंतर एका अपघातात त्यांच्या पायाला गंभीर दुखापत झाली. या दुखापतीच्या संसर्गामुळे ३ जानेवारी १५४३ रोजी त्यांचे जहाजावरच निधन झाले.<ref name="nps_bio" /> सान डिएगो येथे [[काब्रियो राष्ट्रीय स्मारक]] हे त्याचे स्मारक आहे. == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} {{DEFAULTSORT:रॉद्रिगेझ काब्रियो, हुआन}} [[वर्ग:स्पॅनिश शोधक]] [[वर्ग:स्पेनचा इतिहास]] [[वर्ग:कॅलिफोर्निया]] [[वर्ग:इ.स. १५४३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 9pvrcr3yup4x2j6dmojqw30gl9u1b1c 0 380947 2691415 2026-06-27T16:24:43Z ~2026-35466-04 184390 नवीन पान: महाराष्ट्रीय यादव चॅरिटी ट्रस्ट ही महाराष्ट्रातील सोमवंशी क्षत्रिय गवळी समाजाची प्रमुख संस्था आहे, ज्याची स्थापना १७ फेब्रुवारी १९४६ रोजी झाली. या ट्रस्टचा मुख्य उद्देश समाजा... 2691415 wikitext text/x-wiki महाराष्ट्रीय यादव चॅरिटी ट्रस्ट ही महाराष्ट्रातील सोमवंशी क्षत्रिय गवळी समाजाची प्रमुख संस्था आहे, ज्याची स्थापना १७ फेब्रुवारी १९४६ रोजी झाली. या ट्रस्टचा मुख्य उद्देश समाजाच्या प्रगतीसाठी आणि बांधवांच्या कल्याणासाठी विविध उपक्रम राबवणे हा आहे. महाराष्ट्रीय यादव चॅरिटी ट्रस्टची स्थापना व इतिहास   ***स्थापना:*** १७ फेब्रुवारी १९४६ रोजी मुंबईतील गिरगाव येथील आत्माराम बिल्डिंगमध्ये ट्रस्टचे पहिले अध्यक्ष कै. माधवराव भागोजी कोटकर यांच्या निवासस्थानी या संस्थेची स्थापना झाली. ***पार्श्वभूमी:*** ट्रस्ट स्थापन होण्यापूर्वी मुंबईत 'यादव संघटन समिती' आणि १९२० मध्ये स्थापन झालेले 'यादव गोपाळ मंडळ' या संस्था कार्यरत होत्या. गिरगाव आणि नायगाव भागातील समाजबांधवांनी एकत्र येऊन या ट्रस्टची पायाभरणी केली. ***संस्थापक विश्वस्त:*** संस्थेची आर्थिक बाजू भक्कम करण्यासाठी ६ जणांनी प्रत्येकी १०,००० रुपये (त्या काळातील मोठी रक्कम) देणगी देऊन संस्थापक विश्वस्त पद स्वीकारले. यामध्ये खालील मान्यवरांचा समावेश होता: १. कै. माधवराव भागोजी कोटकर (प्रथम अध्यक्ष) २.  कै. राजाराम भागोजी कोटकर ३. कै. सदाशिव रामचंद्र भालेकर ४. कै. काशिनाथ गणपत ढगे ५. कै. सखाराम कृष्णाजी कांबळे (दादा कांबळे) ६. कै. शांताराम शामराव घोले (१९४५ चे पुणे नगरपालिकेचे नगराध्यक्ष) संस्थेचा विस्तार आणि आजचे कार्य ***शाखांचे जाळे:*** आज या संस्थेचा विस्तार खूप मोठा झाला असून संपूर्ण महाराष्ट्रात संस्थेच्या २५ पेक्षा जास्त शाखा कार्यरत आहेत. ***मुख्य उद्दिष्टे:*** समाजबांधवांची शैक्षणिक, सामाजिक आणि आर्थिक पातळी उंचावणे हे संस्थेचे मुख्य ध्येय आहे. ***उपक्रम:*** संस्था गरीब विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देणे, शैक्षणिक मदत करणे आणि विविध सामाजिक व सांस्कृतिक उपक्रम राबवून समाजाला एकत्र आणण्याचे काम करते. या ट्रस्टच्या उपक्रमांची आणि शाखांची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे: १. शैक्षणिक व सामाजिक उपक्रमज्ञातीबांधवांच्या आणि विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीसाठी ट्रस्टच्या वतीने खालील महत्त्वाचे उपक्रम नियमितपणे राबवले जातात:मोफत वह्यांचे वाटप: ट्रस्टच्या अंतर्गत येणाऱ्या सर्व २६ शाखांमधील गरजू व गुणवंत विद्यार्थ्यांना प्रत्येक शाखेच्या मागणीनुसार प्रत्येकी ६ वह्यांचा सेट मोफत पुरवला जातो. सामूहिक विवाह सोहळा: समाजातील विवाहयोग्य उपवधू-वरांसाठी संस्था दरवर्षी सामूहिक विवाह सोहळे आयोजित करते. यामुळे गोरगरीब कुटुंबांचा लग्नाचा खर्च वाचतो. दसरा संमेलन: विजयादशमीच्या शुभमुहूर्तावर संस्था दरवर्षी दसरा संमेलन आयोजित करते. यामध्ये ज्ञातीबांधवांचा स्नेहमेळावा आणि गुणवंत व्यक्तींचा सत्कार केला जातो. मुख्य कार्यालय आणि प्रमुख शाखा (Branches) महाराष्ट्रातील दाभोळी गवळी ज्ञातीचे संघटन मजबूत करण्यासाठी कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील विविध तालुक्यांमध्ये संस्थेच्या शाखा विस्तारलेल्या आहेत: ***मुख्य कार्यालय: श्रीकृष्ण मंदिर सभागृह, सदानंद जाधव मार्ग, नायगाव, दादर, मुंबई - ४०००१४.*** ***प्रमुख शाखांचे जिल्हे व तालुके:*** ***ठाणे जिल्हा:*** ठाणे ***रायगड जिल्हा:*** खालापूर, श्रीवर्धन, म्हसळा, महाड-पोलादपूर ***रत्नागिरी जिल्हा:*** दापोली, खेड, गुहागर, चिपळूण (इरिगेशन कॉलनी), संगमेश्वर, मंडणगड ***कोल्हापूर जिल्हा:*** शाहूवाडी, पन्हाळा, भुदरगड, गगनबावडा 61onpkxb82hhk9a6kxbz9exmwtf4cqm 2691416 2691415 2026-06-27T16:24:45Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — लेखनभेद ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#लेखनभेद|अधिक माहिती]]) 2691416 wikitext text/x-wiki महाराष्ट्रीय यादव चॅरिटी ट्रस्ट ही महाराष्ट्रातील सोमवंशी क्षत्रिय गवळी समाजाची प्रमुख संस्था आहे, ज्याची स्थापना १७ फेब्रुवारी १९४६ रोजी झाली. या ट्रस्टचा मुख्य उद्देश समाजाच्या प्रगतीसाठी आणि बांधवांच्या कल्याणासाठी विविध उपक्रम राबवणे हा आहे. महाराष्ट्रीय यादव चॅरिटी ट्रस्टची स्थापना व इतिहास   ***स्थापना:*** १७ फेब्रुवारी १९४६ रोजी मुंबईतील गिरगाव येथील आत्माराम बिल्डिंगमध्ये ट्रस्टचे पहिले अध्यक्ष कै. माधवराव भागोजी कोटकर यांच्या निवासस्थानी या संस्थेची स्थापना झाली. ***पार्श्वभूमी:*** ट्रस्ट स्थापन होण्यापूर्वी मुंबईत 'यादव संघटन समिती' आणि १९२० मध्ये स्थापन झालेले 'यादव गोपाळ मंडळ' या संस्था कार्यरत होत्या. गिरगाव आणि नायगाव भागातील समाजबांधवांनी एकत्र येऊन या ट्रस्टची पायाभरणी केली. ***संस्थापक विश्वस्त:*** संस्थेची आर्थिक बाजू भक्कम करण्यासाठी ६ जणांनी प्रत्येकी १०,००० रुपये (त्या काळातील मोठी रक्कम) देणगी देऊन संस्थापक विश्वस्त पद स्वीकारले. यामध्ये खालील मान्यवरांचा समावेश होता: १. कै. माधवराव भागोजी कोटकर (प्रथम अध्यक्ष) २.  कै. राजाराम भागोजी कोटकर ३. कै. सदाशिव रामचंद्र भालेकर ४. कै. काशिनाथ गणपत ढगे ५. कै. सखाराम कृष्णाजी कांबळे (दादा कांबळे) ६. कै. शांताराम शामराव घोले (१९४५ चे पुणे नगरपालिकेचे नगराध्यक्ष) संस्थेचा विस्तार आणि आजचे कार्य ***शाखांचे जाळे:*** आज या संस्थेचा विस्तार खूप मोठा झाला असून संपूर्ण महाराष्ट्रात संस्थेच्या २५ पेक्षा जास्त शाखा कार्यरत आहेत. ***मुख्य उद्दिष्टे:*** समाजबांधवांची शैक्षणिक, सामाजिक आणि आर्थिक पातळी उंचावणे हे संस्थेचे मुख्य ध्येय आहे. ***उपक्रम:*** संस्था गरीब विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देणे, शैक्षणिक मदत करणे आणि विविध सामाजिक व सांस्कृतिक उपक्रम राबवून समाजाला एकत्र आणण्याचे काम करते. या ट्रस्टच्या उपक्रमांची आणि शाखांची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे: १. शैक्षणिक व सामाजिक उपक्रमज्ञातीबांधवांच्या आणि विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीसाठी ट्रस्टच्या वतीने खालील महत्त्वाचे उपक्रम नियमितपणे राबवले जातात:मोफत वह्यांचे वाटप: ट्रस्टच्या अंतर्गत येणाऱ्या सर्व २६ शाखांमधील गरजू व गुणवंत विद्यार्थ्यांना प्रत्येक शाखेच्या मागणीनुसार प्रत्येकी ६ वह्यांचा सेट मोफत पुरवला जातो. सामूहिक विवाह सोहळा: समाजातील विवाहयोग्य उपवधू-वरांसाठी संस्था दरवर्षी सामूहिक विवाह सोहळे आयोजित करते. यामुळे गोरगरीब कुटुंबांचा लग्नाचा खर्च वाचतो. दसरा संमेलन: विजयादशमीच्या शुभमुहूर्तावर संस्था दरवर्षी दसरा संमेलन आयोजित करते. यामध्ये ज्ञातीबांधवांचा स्नेहमेळावा आणि गुणवंत व्यक्तींचा सत्कार केला जातो. मुख्य कार्यालय आणि प्रमुख शाखा (Branches) महाराष्ट्रातील दाभोळी गवळी ज्ञातीचे संघटन मजबूत करण्यासाठी कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील विविध तालुक्यांमध्ये संस्थेच्या शाखा विस्तारलेल्या आहेत: ***मुख्य कार्यालय: श्रीकृष्ण मंदिर सभागृह, सदानंद जाधव मार्ग, नायगाव, दादर, मुंबई - ४०००१४.*** ***प्रमुख शाखांचे जिल्हे व तालुके:*** ***ठाणे जिल्हा:*** ठाणे ***रायगड जिल्हा:*** खालापूर, श्रीवर्धन, म्हसळा, महाड-पोलादपूर ***रत्‍नागिरी जिल्हा:*** दापोली, खेड, गुहागर, चिपळूण (इरिगेशन कॉलनी), संगमेश्वर, मंडणगड ***कोल्हापूर जिल्हा:*** शाहूवाडी, पन्हाळा, भुदरगड, गगनबावडा 7b3iq2spyjs3ezg18xjqcwysmp6erxk 2691417 2691416 2026-06-27T16:26:23Z ~2026-35466-04 184390 2691417 wikitext text/x-wiki महाराष्ट्रीय यादव चॅरिटी ट्रस्ट ही महाराष्ट्रातील सोमवंशी क्षत्रिय गवळी समाजाची प्रमुख संस्था आहे, ज्याची स्थापना १७ फेब्रुवारी १९४६ रोजी झाली. या ट्रस्टचा मुख्य उद्देश समाजाच्या प्रगतीसाठी आणि बांधवांच्या कल्याणासाठी विविध उपक्रम राबवणे हा आहे. महाराष्ट्रीय यादव चॅरिटी ट्रस्टची स्थापना व इतिहास   * स्थापना: १७ फेब्रुवारी १९४६ रोजी मुंबईतील गिरगाव येथील आत्माराम बिल्डिंगमध्ये ट्रस्टचे पहिले अध्यक्ष कै. माधवराव भागोजी कोटकर यांच्या निवासस्थानी या संस्थेची स्थापना झाली. * पार्श्वभूमी: ट्रस्ट स्थापन होण्यापूर्वी मुंबईत 'यादव संघटन समिती' आणि १९२० मध्ये स्थापन झालेले 'यादव गोपाळ मंडळ' या संस्था कार्यरत होत्या. गिरगाव आणि नायगाव भागातील समाजबांधवांनी एकत्र येऊन या ट्रस्टची पायाभरणी केली. * संस्थापक विश्वस्त: संस्थेची आर्थिक बाजू भक्कम करण्यासाठी ६ जणांनी प्रत्येकी १०,००० रुपये (त्या काळातील मोठी रक्कम) देणगी देऊन संस्थापक विश्वस्त पद स्वीकारले. यामध्ये खालील मान्यवरांचा समावेश होता: १. कै. माधवराव भागोजी कोटकर (प्रथम अध्यक्ष) २.  कै. राजाराम भागोजी कोटकर ३. कै. सदाशिव रामचंद्र भालेकर ४. कै. काशिनाथ गणपत ढगे ५. कै. सखाराम कृष्णाजी कांबळे (दादा कांबळे) ६. कै. शांताराम शामराव घोले (१९४५ चे पुणे नगरपालिकेचे नगराध्यक्ष) संस्थेचा विस्तार आणि आजचे कार्य * शाखांचे जाळे: आज या संस्थेचा विस्तार खूप मोठा झाला असून संपूर्ण महाराष्ट्रात संस्थेच्या २५ पेक्षा जास्त शाखा कार्यरत आहेत. * मुख्य उद्दिष्टे: समाजबांधवांची शैक्षणिक, सामाजिक आणि आर्थिक पातळी उंचावणे हे संस्थेचे मुख्य ध्येय आहे. * उपक्रम: संस्था गरीब विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देणे, शैक्षणिक मदत करणे आणि विविध सामाजिक व सांस्कृतिक उपक्रम राबवून समाजाला एकत्र आणण्याचे काम करते. या ट्रस्टच्या उपक्रमांची आणि शाखांची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे: १. शैक्षणिक व सामाजिक उपक्रमज्ञातीबांधवांच्या आणि विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीसाठी ट्रस्टच्या वतीने खालील महत्त्वाचे उपक्रम नियमितपणे राबवले जातात:मोफत वह्यांचे वाटप: ट्रस्टच्या अंतर्गत येणाऱ्या सर्व २६ शाखांमधील गरजू व गुणवंत विद्यार्थ्यांना प्रत्येक शाखेच्या मागणीनुसार प्रत्येकी ६ वह्यांचा सेट मोफत पुरवला जातो. सामूहिक विवाह सोहळा: समाजातील विवाहयोग्य उपवधू-वरांसाठी संस्था दरवर्षी सामूहिक विवाह सोहळे आयोजित करते. यामुळे गोरगरीब कुटुंबांचा लग्नाचा खर्च वाचतो. दसरा संमेलन: विजयादशमीच्या शुभमुहूर्तावर संस्था दरवर्षी दसरा संमेलन आयोजित करते. यामध्ये ज्ञातीबांधवांचा स्नेहमेळावा आणि गुणवंत व्यक्तींचा सत्कार केला जातो. मुख्य कार्यालय आणि प्रमुख शाखा (Branches) महाराष्ट्रातील दाभोळी गवळी ज्ञातीचे संघटन मजबूत करण्यासाठी कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील विविध तालुक्यांमध्ये संस्थेच्या शाखा विस्तारलेल्या आहेत: मुख्य कार्यालय (Head Office): श्रीकृष्ण मंदिर सभागृह, सदानंद जाधव मार्ग, नायगाव, दादर, मुंबई - ४०००१४. प्रमुख शाखांचे जिल्हे व तालुके: ठाणे जिल्हा: ठाणे रायगड जिल्हा: खालापूर, श्रीवर्धन, म्हसळा, महाड-पोलादपूर रत्नागिरी जिल्हा: दापोली, खेड, गुहागर, चिपळूण (इरिगेशन कॉलनी), संगमेश्वर, मंडणगड कोल्हापूर जिल्हा: शाहूवाडी, पन्हाळा, भुदरगड, गगनबावडा 93uz76quzb54dgv6apqeit2el2sqf4h 2691418 2691417 2026-06-27T16:26:24Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — लेखनभेद ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#लेखनभेद|अधिक माहिती]]) 2691418 wikitext text/x-wiki महाराष्ट्रीय यादव चॅरिटी ट्रस्ट ही महाराष्ट्रातील सोमवंशी क्षत्रिय गवळी समाजाची प्रमुख संस्था आहे, ज्याची स्थापना १७ फेब्रुवारी १९४६ रोजी झाली. या ट्रस्टचा मुख्य उद्देश समाजाच्या प्रगतीसाठी आणि बांधवांच्या कल्याणासाठी विविध उपक्रम राबवणे हा आहे. महाराष्ट्रीय यादव चॅरिटी ट्रस्टची स्थापना व इतिहास   * स्थापना: १७ फेब्रुवारी १९४६ रोजी मुंबईतील गिरगाव येथील आत्माराम बिल्डिंगमध्ये ट्रस्टचे पहिले अध्यक्ष कै. माधवराव भागोजी कोटकर यांच्या निवासस्थानी या संस्थेची स्थापना झाली. * पार्श्वभूमी: ट्रस्ट स्थापन होण्यापूर्वी मुंबईत 'यादव संघटन समिती' आणि १९२० मध्ये स्थापन झालेले 'यादव गोपाळ मंडळ' या संस्था कार्यरत होत्या. गिरगाव आणि नायगाव भागातील समाजबांधवांनी एकत्र येऊन या ट्रस्टची पायाभरणी केली. * संस्थापक विश्वस्त: संस्थेची आर्थिक बाजू भक्कम करण्यासाठी ६ जणांनी प्रत्येकी १०,००० रुपये (त्या काळातील मोठी रक्कम) देणगी देऊन संस्थापक विश्वस्त पद स्वीकारले. यामध्ये खालील मान्यवरांचा समावेश होता: १. कै. माधवराव भागोजी कोटकर (प्रथम अध्यक्ष) २.  कै. राजाराम भागोजी कोटकर ३. कै. सदाशिव रामचंद्र भालेकर ४. कै. काशिनाथ गणपत ढगे ५. कै. सखाराम कृष्णाजी कांबळे (दादा कांबळे) ६. कै. शांताराम शामराव घोले (१९४५ चे पुणे नगरपालिकेचे नगराध्यक्ष) संस्थेचा विस्तार आणि आजचे कार्य * शाखांचे जाळे: आज या संस्थेचा विस्तार खूप मोठा झाला असून संपूर्ण महाराष्ट्रात संस्थेच्या २५ पेक्षा जास्त शाखा कार्यरत आहेत. * मुख्य उद्दिष्टे: समाजबांधवांची शैक्षणिक, सामाजिक आणि आर्थिक पातळी उंचावणे हे संस्थेचे मुख्य ध्येय आहे. * उपक्रम: संस्था गरीब विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देणे, शैक्षणिक मदत करणे आणि विविध सामाजिक व सांस्कृतिक उपक्रम राबवून समाजाला एकत्र आणण्याचे काम करते. या ट्रस्टच्या उपक्रमांची आणि शाखांची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे: १. शैक्षणिक व सामाजिक उपक्रमज्ञातीबांधवांच्या आणि विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीसाठी ट्रस्टच्या वतीने खालील महत्त्वाचे उपक्रम नियमितपणे राबवले जातात:मोफत वह्यांचे वाटप: ट्रस्टच्या अंतर्गत येणाऱ्या सर्व २६ शाखांमधील गरजू व गुणवंत विद्यार्थ्यांना प्रत्येक शाखेच्या मागणीनुसार प्रत्येकी ६ वह्यांचा सेट मोफत पुरवला जातो. सामूहिक विवाह सोहळा: समाजातील विवाहयोग्य उपवधू-वरांसाठी संस्था दरवर्षी सामूहिक विवाह सोहळे आयोजित करते. यामुळे गोरगरीब कुटुंबांचा लग्नाचा खर्च वाचतो. दसरा संमेलन: विजयादशमीच्या शुभमुहूर्तावर संस्था दरवर्षी दसरा संमेलन आयोजित करते. यामध्ये ज्ञातीबांधवांचा स्नेहमेळावा आणि गुणवंत व्यक्तींचा सत्कार केला जातो. मुख्य कार्यालय आणि प्रमुख शाखा (Branches) महाराष्ट्रातील दाभोळी गवळी ज्ञातीचे संघटन मजबूत करण्यासाठी कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील विविध तालुक्यांमध्ये संस्थेच्या शाखा विस्तारलेल्या आहेत: मुख्य कार्यालय (Head Office): श्रीकृष्ण मंदिर सभागृह, सदानंद जाधव मार्ग, नायगाव, दादर, मुंबई - ४०००१४. प्रमुख शाखांचे जिल्हे व तालुके: ठाणे जिल्हा: ठाणे रायगड जिल्हा: खालापूर, श्रीवर्धन, म्हसळा, महाड-पोलादपूर रत्‍नागिरी जिल्हा: दापोली, खेड, गुहागर, चिपळूण (इरिगेशन कॉलनी), संगमेश्वर, मंडणगड कोल्हापूर जिल्हा: शाहूवाडी, पन्हाळा, भुदरगड, गगनबावडा 7mmxzmk598hyb1m2vuo53nviwu4hjw9 2691419 2691418 2026-06-27T16:27:39Z ~2026-35466-04 184390 2691419 wikitext text/x-wiki महाराष्ट्रीय यादव चॅरिटी ट्रस्ट ही महाराष्ट्रातील सोमवंशी क्षत्रिय गवळी समाजाची प्रमुख संस्था आहे, ज्याची स्थापना १७ फेब्रुवारी १९४६ रोजी झाली. या ट्रस्टचा मुख्य उद्देश समाजाच्या प्रगतीसाठी आणि बांधवांच्या कल्याणासाठी विविध उपक्रम राबवणे हा आहे. महाराष्ट्रीय यादव चॅरिटी ट्रस्टची स्थापना व इतिहास    * स्थापना: १७ फेब्रुवारी १९४६ रोजी मुंबईतील गिरगाव येथील आत्माराम बिल्डिंगमध्ये ट्रस्टचे पहिले अध्यक्ष कै. माधवराव भागोजी कोटकर यांच्या निवासस्थानी या संस्थेची स्थापना झाली. * पार्श्वभूमी: ट्रस्ट स्थापन होण्यापूर्वी मुंबईत 'यादव संघटन समिती' आणि १९२० मध्ये स्थापन झालेले 'यादव गोपाळ मंडळ' या संस्था कार्यरत होत्या. गिरगाव आणि नायगाव भागातील समाजबांधवांनी एकत्र येऊन या ट्रस्टची पायाभरणी केली. * संस्थापक विश्वस्त: संस्थेची आर्थिक बाजू भक्कम करण्यासाठी ६ जणांनी प्रत्येकी १०,००० रुपये (त्या काळातील मोठी रक्कम) देणगी देऊन संस्थापक विश्वस्त पद स्वीकारले. यामध्ये खालील मान्यवरांचा समावेश होता: १. कै. माधवराव भागोजी कोटकर (प्रथम अध्यक्ष) २.  कै. राजाराम भागोजी कोटकर ३. कै. सदाशिव रामचंद्र भालेकर ४. कै. काशिनाथ गणपत ढगे ५. कै. सखाराम कृष्णाजी कांबळे (दादा कांबळे) ६. कै. शांताराम शामराव घोले (१९४५ चे पुणे नगरपालिकेचे नगराध्यक्ष) संस्थेचा विस्तार आणि आजचे कार्य * शाखांचे जाळे: आज या संस्थेचा विस्तार खूप मोठा झाला असून संपूर्ण महाराष्ट्रात संस्थेच्या २५ पेक्षा जास्त शाखा कार्यरत आहेत. * मुख्य उद्दिष्टे: समाजबांधवांची शैक्षणिक, सामाजिक आणि आर्थिक पातळी उंचावणे हे संस्थेचे मुख्य ध्येय आहे. * उपक्रम: संस्था गरीब विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देणे, शैक्षणिक मदत करणे आणि विविध सामाजिक व सांस्कृतिक उपक्रम राबवून समाजाला एकत्र आणण्याचे काम करते. या ट्रस्टच्या उपक्रमांची आणि शाखांची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे: १. शैक्षणिक व सामाजिक उपक्रमज्ञातीबांधवांच्या आणि विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीसाठी ट्रस्टच्या वतीने खालील महत्त्वाचे उपक्रम नियमितपणे राबवले जातात:मोफत वह्यांचे वाटप: ट्रस्टच्या अंतर्गत येणाऱ्या सर्व २६ शाखांमधील गरजू व गुणवंत विद्यार्थ्यांना प्रत्येक शाखेच्या मागणीनुसार प्रत्येकी ६ वह्यांचा सेट मोफत पुरवला जातो. सामूहिक विवाह सोहळा: समाजातील विवाहयोग्य उपवधू-वरांसाठी संस्था दरवर्षी सामूहिक विवाह सोहळे आयोजित करते. यामुळे गोरगरीब कुटुंबांचा लग्नाचा खर्च वाचतो. दसरा संमेलन: विजयादशमीच्या शुभमुहूर्तावर संस्था दरवर्षी दसरा संमेलन आयोजित करते. यामध्ये ज्ञातीबांधवांचा स्नेहमेळावा आणि गुणवंत व्यक्तींचा सत्कार केला जातो. मुख्य कार्यालय आणि प्रमुख शाखा (Branches) महाराष्ट्रातील दाभोळी गवळी ज्ञातीचे संघटन मजबूत करण्यासाठी कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील विविध तालुक्यांमध्ये संस्थेच्या शाखा विस्तारलेल्या आहेत: मुख्य कार्यालय (Head Office): श्रीकृष्ण मंदिर सभागृह, सदानंद जाधव मार्ग, नायगाव, दादर, मुंबई - ४०००१४. प्रमुख शाखांचे जिल्हे व तालुके: ठाणे जिल्हा: ठाणे रायगड जिल्हा: खालापूर, श्रीवर्धन, म्हसळा, महाड-पोलादपूर रत्‍नागिरी जिल्हा: दापोली, खेड, गुहागर, चिपळूण (इरिगेशन कॉलनी), संगमेश्वर, मंडणगड कोल्हापूर जिल्हा: शाहूवाडी, पन्हाळा, भुदरगड, गगनबावडा j3olktd0lhj5ynjw8v6f2770pvwfxf2 3 380948 2691454 2026-06-28T04:39:09Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2691454 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=प्रमोद वाळके 'युगंधर'}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १०:०९, २८ जून २०२६ (IST) l7vipebg6hb6sjd9tpdl3w70sc95vit 0 380949 2691459 2026-06-28T06:00:12Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: '''नागवंश''' हे भारतातील अत्यंत प्राचीन आणि प्रमुख क्षत्रिय कुळांपैकी एक आहे. पुराणांनुसार, नागवंशी हे सर्पपूजक जमात आणि पौराणिक नागांचे वंशज मानले जातात. भारताच्या इतिहासात या वं... 2691459 wikitext text/x-wiki '''नागवंश''' हे भारतातील अत्यंत प्राचीन आणि प्रमुख क्षत्रिय कुळांपैकी एक आहे. पुराणांनुसार, नागवंशी हे सर्पपूजक जमात आणि पौराणिक नागांचे वंशज मानले जातात. भारताच्या इतिहासात या वंशाने विविध राज्यांवर राज्य केले आहे. pvkrwqvie0bo3f4p7oer2ws8bgwp9et 0 380950 2691486 2026-06-28T10:45:53Z संतोष गोरे 135680 संतोष गोरे ने पुनर्निर्देशन ठेउन लेख [[विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार]] वरुन [[तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार]] ला हलविला: अचूक नाव 2691486 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[तमाशासम्राज्ञी विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार]] jspjn774ygrbfytwfbqhmrmpiigklc2 3 380951 2691492 2026-06-28T11:25:17Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2691492 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=गझल युगंधर}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १६:५५, २८ जून २०२६ (IST) ccknwvf16a2pan0m28p8xme506d9phq