मराठी भाषा

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mr">
  <siteinfo>
    <sitename>विकिपीडिया</sitename>
    <dbname>mrwiki</dbname>
    <base>https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.10</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">मिडिया</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">विशेष</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">चर्चा</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">सदस्य</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">सदस्य चर्चा</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">विकिपीडिया</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">विकिपीडिया चर्चा</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">चित्र</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">चित्र चर्चा</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">मिडियाविकी</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">मिडियाविकी चर्चा</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">साचा</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">साचा चर्चा</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">सहाय्य</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">सहाय्य चर्चा</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">वर्ग</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">वर्ग चर्चा</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">दालन</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">दालन चर्चा</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">मसुदा</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">मसुदा चर्चा</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">विभाग</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">विभाग चर्चा</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>मराठी भाषा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809</id>
    <revision>
      <id>2694005</id>
      <parentid>2690896</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39661-47</username>
        <id>185184</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109658" sha1="d0bug8jhmt1rpc878er8h7p8bpqbwll" xml:space="preserve">लाभले आम्हास भाग्य बोलतो मराठी|
झालो खरेच धन्य ऐकतो मराठी||
धर्म पंथ जात एक जाणतो मराठी|
एवढ्या जगात माय मानतो मराठी||
                                          ....... सुरेश भट 

{{माहितीचौकट भाषा
|स्थानिक नाव = मराठी
|चित्र = Devanāgarī and Modi scripts.svg
|चित्र वर्णन = &quot;मराठी&quot; - देवनागरी आणि मोडी लिपीमध्ये
|राष्ट्रभाषा_देश = भारत &lt;br /&gt; राज्यभाषा- [[महाराष्ट्र]], [[गोवा]], [[दमण आणि दीव]], [[दादरा आणि नगर हवेली]]
|भाषिक_प्रदेश = [[महाराष्ट्र]], [[गोवा]], काही प्रमाणात- [[गुजरात]], [[मध्य प्रदेश]], [[छत्तीसगड]], [[आंध्र प्रदेश]], [[कर्नाटक]], [[तमिळनाडू]], [[दमण आणि दीव]], [[दादरा आणि नगर हवेली]] 
|बोलीभाषा = [[अहिराणी]], [[आगरी बोलीभाषा|आगरी]], [[माणदेशी बोलीभाषा|माणदेशी]], [[वऱ्हाडी बोलीभाषा|वऱ्हाडी]], [[तंजावर मराठी बोलीभाषा|तंजावर मराठी]], [[कुणबी बोलीभाषा]], [[कोकणी बोलीभाषा|महाराष्ट्रीय कोकणी]], लेवा गणबोली, [[बंजारा|बंजारा बोलीभाषा]], [[पावरा बोलीभाषा]], [[झाडीबोली]]
|लिपी = [[देवनागरी लिपी|देवनागरी]] (प्रचलित), [[मोडी लिपी]] (एके काळची)
|भाषिक_लोकसंख्या = १३ कोटी
|भाषिक_लोकसंख्येनुसार_क्रमांक = ९
|भाषाकुल_वर्गीकरण = [[इंडो-युरोपीय भाषा|इंडो-युरोपीय]]&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;इंडो-आर्य&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;इंडो-आर्य दक्षिण विभाग&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;महाराष्ट्री प्राकृत&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;मराठी-कोंकणी&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''मराठी '''
|नकाशा = Marathispeak.png
|वर्णन = मराठी भाषा बोलली जाणारा प्रदेश लाल रंगात दर्शविलेला आहे
|भाषासंकेत_ISO_639_1_वर्गवारी = mar
|भाषासंकेत_ISO_639_2_वर्गवारी = mr
}}
'''मराठी भाषा''' ही [[इंडो-युरोपीय भाषासमूह|इंडो-युरोपीय]] भाषाकुळातील एक [[भाषा]] आहे. मराठी ही [[भारताच्या अधिकृत भाषांची यादी|भारताच्या २२ अधिकृत भाषांपैकी]] एक आहे. मराठी [[महाराष्ट्र]] राज्याची अधिकृत, तर [[गोवा]] राज्याची सह-अधिकृत भाषा आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार, [[भारत|भारतात]] मराठी भाषकांची एकूण [[लोकसंख्या]] सुमारे १४ कोटी आहे. मराठी [[मातृभाषा]] असणाऱ्या लोकांच्या संख्येनुसार मराठी ही जगातील १०वी व भारतातील ३री भाषा आहे. मराठी भाषा भारताच्या प्राचीन भाषांपैकी एक असून, महाराष्ट्री प्राकृतचे आधुनिक रूप आहे. मराठीचे वय सुमारे २४०० वर्षे आहे.

[[महाराष्ट्र|&quot;महाराष्ट्र]] हे मराठी भाषिकांचे राज्य म्हणून मराठी भाषेला वेगळे महत्त्व प्राप्त झालेले आहे&quot;. आजतागायत मराठी भाषेतून अनेक श्रेष्ठ साहित्यकृती निर्माण झालेल्या आहेत आणि त्यात सातत्यपूर्ण रीतीने भर पडत आहे. गोवा, गुजराथसारख्या राज्यातही मराठी भाषा काही प्रमाणात बोलली जाते. गोव्यात मराठीला समृद्ध असा इतिहास आहे.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;[http://dnh.nic.in/deptdoc/vguide.pdf]&lt;/ref&gt;

== मराठी भाषेचा इतिहास ==

{{मुख्यलेख|मराठी भाषेचा इतिहास}}

मराठी भाषेचा उदय [[प्राकृत]] भाषेच्या [[महाराष्ट्री]] या बोलीभाषेपासून झाला, असे बहुतांशी मानले जाते. नव्या संशोधनानुसार मराठी अन् प्राकृत ह्या एकच भाषा असल्याचे सप्रमाण सिद्ध केले आहे. सदर महाराष्ट्र शासनाच्या संशोधन अभिजात मराठी प्रतिवृत्ताने केले आहे. ज्ञात इतिहासावर [[पैठण]] (प्रतिष्ठान) येथील [[सातवाहन]] साम्राज्याने [[महाराष्ट्री]] भाषेचा प्रशासनात वापर सर्वप्रथम केला. [[देवगिरीचे यादव|देवगिरीच्या यादवांच्या]] काळात मराठी भाषा व संस्कृतीची भरभराट झाली. मराठी ही भाषा [[देवनागरी|देवनागरी लिपी]] वापरून लिहिली जाते. 

मराठीतील आज उपलब्ध असलेला पहिला ग्रंथ गाथा सप्तशती हा सुमारे २००० वर्षांपूर्वीचा आहे. मुकुंदराजांनी विवेकसिंधु या ग्रंथाद्वारे शंकराचार्यांच्या वेदांतावर निरूपणात्मक विवेचन केले आहे. शा.श. १११० सालच्या सुमारास लिहिला गेलेला मराठीतील हा आद्यग्रंथ त्यांनी बीड जिल्ह्यातील अंबेजोगाई या आपल्या जन्मगावी लिहिला.
[[इ.स. १२७८]] मध्ये [[म्हाइंभट सराळेकर|म्हाइंभट]] यांनी [[लीळाचरित्र]] लिहिले. त्यानंतर [[इ.स. १२९०]] मध्ये [[ज्ञानेश्वरी]] या ग्रंथाची रचना ज्ञानेश्वरांनी केली. [[महानुभाव]] संप्रदायाने [[मराठी साहित्य|मराठी साहित्यात]] मौलिक भर घातली. संत [[एकनाथ]] यांनी या भाषेत [[भारूड|भारुडे]] लिहिली आणि [[एकनाथी भागवत]], [[भावार्थ रामायण]] &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://santeknath.org/vagmayavishayi.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2012-12-26 |archive-date=2013-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130712004547/http://santeknath.org/vagmayavishayi.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; आदि ग्रंथांची  भर घातली.
[[चित्र:MarathiShilalekhYear1130.jpg|इवलेसे|इ.स.११३० मध्ये कोरलेला मराठी शिलालेख]]
'''छत्रपती शिवाजी महाराजांनी''' मराठी साम्राज्याची मुहूर्तमेढ रोवली. स्वराज्याची राजभाषा म्हणून मराठीची निवड केली. अमराठी शब्दांचा वापर टाळण्यासाठी शिवरायांनी मराठीचा १४०० शब्दांचा राजव्यवहारकोश तयार करून घेतला. आणि [[पेशवे|पेशव्यांनी]] या साम्राज्याचा विस्तार केला. तत्कालीन भारतावर (आताचा पाकिस्तान, इंडिया आणि बांग्लादेश) राज्य करतांना देखील मराठीचा अधिकृत भाषा म्हणून वापर होत असे. [[इ.स. १९४७]] नंतर स्वतंत्र भारत/ इंडिया देशाने मराठीला अधिकृत भाषेचं पद दिलं. [[इ.स. १९६०]]&lt;ref&gt;[http://www.marathimati.com/maharashtra/history/maharashtra-past-present/sahakari-chalaval-m-v-namjoshi/ १९६० मधे महाराष्ट्राच़े एकभाषिक राज्य स्थापन झाले] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140704134452/http://www.marathimati.com/maharashtra/history/maharashtra-past-present/sahakari-chalaval-m-v-namjoshi/ |date=2014-07-04 }} - [[मराठीमाती]]&lt;/ref&gt; मध्ये मराठी भाषिकांच्या एकसंध महाराष्ट्र राज्यास मान्यता मिळाली आणि मराठीस राजभाषेचा मुकुट प्राप्त झाला.

राजा केसिदेवरायच्या कारकिर्दीत कोरलेला अक्षी [[शिलालेख]] हा आजवर सापडलेला मराठी भाषेतील पुराणतम शिलालेख आहे {{संदर्भ हवा}}. अक्षी शिलालेखाच्या शोधापूर्वी कर्नाटकातील श्रवणबेळगोळ येथील गोमटेश्‍वराच्या उंच मूर्तीच्या पायाशी मराठीत कोरलेला लेख - &quot;चामुण्डराजे करवियले&quot; हा आद्य मराठी लेख समजला जात असे. अक्षी हे गाव महाराष्ट्रातील [[रायगड जिल्हा|रायगड जिल्ह्यातील]] [[अलिबाग|अलिबागपासून]] दक्षिण दिशेस ५ कि.मी. अंतरावर अलिबाग- [[मुरुड जंजिरा]] रस्त्यावर आहे. या शिलालेखाचा उल्लेख [[इ.स. १८८३]]च्या कुलाबा गॅझेटियरमध्ये आहे. त्या शिलालेखावरील वरील मजकूर खालीलप्रमाणे -

{{Quote
|text = गी सुष संतु । स्वस्ति ओं । पसीमस-&lt;br&gt;मुद्रधीपती ।श्री कोंकणा चक्री-&lt;br&gt;वर्ती । स्री केसीदेवराय । महाप्रधा-&lt;br&gt;न भइर्जु सेणुई तसीमीनी काले&lt;br&gt;प्रव्रतमने । सकु संवतु : ९३४ प्रधा-&lt;br&gt;वी संवसरे: अधिकु दिवे सुक्रे बौ-&lt;br&gt;लु । भइर्जुवे तथा बोडणा तथा नौ&lt;br&gt;कुंवली अधोर्यु प्रधानु । महलषु-&lt;br&gt;मीची वआण । लुनया कचली ज 
}}

[[File:राजा केसिदेवरायाचा अक्षी शिलालेख इ.स. १०१२ .jpg|thumb|राजा केसिदेवरायाचा अक्षी शिलालेख इ.स. १०१२]]

हा लेख एका ओबडधोबड शिळेवर कोरला असून त्या शिळेचा माथ्यावर चंद्रसूर्य आणि मजकुराखाली गद्धेगाळ(?) व शेवटी पुन्हा चंद्रसूर्य असे कोरीवकामाचे स्वरूप आहे. लेख देवनागरी लिपीत असून भाषा संस्कृत व मराठी मिश्र आहे. इंग्रजी काल गणनेनुसार या लेखाची तारीख १६ मे सन १०१२ अशी आहे.

अर्थ : &quot;जगी सुख नांदो. ओम पश्चिम समुद्राधीपती श्री कोकण चक्रीवर्ती श्री केसिदेवराय यांचा महाप्रधान भइर्जु सेणुई याने शक संवत ९३४ परिधावी संवत्सर अधिक मासात शुक्रवारी वद्यपक्षात देवीचा बोढणासाठी नऊ कुंवली धान्य दान केले.&quot; लुनया हे लेख कोरणाऱ्याचे नाव आहे.

कुडल संगम, ता. दक्षिण सोलापूर येथील मराठी शिलालेख - &quot;वाछि तो विजेया होईवा ।।'
कुडल शब्द कन्नड असून त्याचा अर्थ संगम आहे. भीमा व सीना या दोन नद्यांचा संगमावर वसलेल्या या गावात चालुक्‍यकालीन संगमेश्‍वर मंदिर आहे. त्याची स्थिती बऱ्यापैकी असून तेथील सभामंडपातील तुळईवर अडीच़ ओळींच़ा लेख कोरलेला आहे. त्याच़ा काही भाग संस्कृत काही भाग मराठी आहे. शेवटच़े वाक्‍य &quot;वाछि तो विजेया होईवा ।।' असे मराठीत आहे. त्यात काळाच़ा स्पष्ट उल्लेख आहे. तेथे शके ९४० असे कोरले आहे. साधारणतः इ.स. १०१८ या काळात तो कोरला गेला असावा. श्रवणबेळगोळच्यानंतर दिवे आगार ताम्रपटाच़ा शोध लागला. त्याच़ा काळ शके ९८२(इ.स. १०६०) होता. त्यानंतर कुडलचा शिलालेखाच़ा शोध लागला.

== भाषेत कालानुक्रमे झालेले बदल ==

मराठी भाषेचे वय हे साधारणपणे २५०० वर्ष मानले जाते. या काळात समाज जीवनातल्या बदलानुसार ही भाषा सतत बदलत राहिली. तरीही सर्वसाधारणपणे ठळक फरक खालील प्रमाणे करता येतात.

=== आद्यकाळ ===
हा काळ [[इ.स. १२००]] पूर्व, म्हणजे लीळाचरित्र आणि ज्ञानेश्वरी या ग्रंथाचा लिखाणाचाही पूर्वीचा काल होय. काळातील मराठी शब्दांच़े तसेच़ काही वाक्यांच़े उल्लेख ताम्रपटात तसेच़ शिलालेखात आढळतात.
[[चित्र:MarathiShilalekhYear1109Found AtParalMaharashtraIndia.jpg|इवलेसे|परळ, [[मुंबई]] येथे आढळलेला शिलालेख. हा इ.स ११०९ मध्ये कोरला गेला.]]

=== [[यादव|यादवकाळ]] ===
हा काळ [[इ.स. १२५०]] ते [[इ.स. १३५०]] असा आहे. [[देवगिरी]]चा यादवांचे महाराष्ट्रावर राज्य असल्याने मराठी भाषेला राजभाषेच़ा दर्जा होता. अनेक [[लेखक]] व [[कवी]] यांना राजाश्रय होता. याच काळात [[महानुभाव]] या पंथाची सुरुवात झाली. [[चक्रधर स्वामी]], भावे व्यास, महिंद्र व्यास, [[नागदेव]] आणि महदंबा यांनीही मराठी वाङ्मयात महत्त्वाची भर घातली. [[वारकरी संप्रदाय|वारकरी संप्रदायास]] सुरुवात झाली. महाराष्ट्राचा बहुतेक सर्व जातीत यामुळे [[संत|संतांची]] परंपरा जन्मास आली व त्यांनी वेगवेगळ्या प्रकारे काव्यरचनेस सुरुवात केली. [[नामदेव]]शिंपी, [[गोरा कुंभार]],[[नरहरी सोनार]], [[सावता माळी]], [[चोखा मेळा]], बंका महार, सेना न्हावी, [[कान्होपात्रा]] यांनी भक्तिपर काव्यरचना केल्या व मराठी साहित्याचे दालन वैविध्यानी समृद्ध केले.

=== बहामनी आणि सल्तनत काळ ===
हा लेख बघा:[[मराठी भाषेत प्रक्षिप्त फारसी शब्द]]

[[चित्र:MarathiHandwritingByKaviDasopantYear1530.jpg|इवलेसे|मराठी लेखक व कवी [[संत सर्वज्ञ दासोपंत]] यांच़े सुमारे १६ व्या शतकातील लिहिलेले मराठी.]]
हा काल [[इ.स. १३५०]] ते [[इ.स. १६००]] असा आहे. यादवांच़े स्वराज्य संपून मुसलमानी  काळ सुरू झ़ाला.
सल्तनत काळात मराठीचा वापर मोठ्या प्रमाणात होत असे. राज्यकर्ते मुस्लिम असले तरी स्थानिक सरंजामदार, जमीनदार,महसूल गोळा करणारे अधिकारी आणि बहुसंख्य लोकसंख्या हिंदू होती. प्रशासन आणि महसूल संकलन सुलभ करण्यासाठी, सुलतानांनी अधिकृत कागदपत्रांमध्ये मराठीच्या वापरास प्रोत्साहन दिले. तथापि, त्या काळातील मराठी भाषेत बरेच फारसी  प्रचलित झाले. उदाहरणार्थ, दररोजच्या भाषणात वापरलेले शब्द जसे की बाग, कारखाना, शहर, बाजार, दुकान,  हुशार, कागद,खुर्ची, जमिन,जाहिरात), हजार इत्यादी.&lt;ref&gt;{{cite journal|date=1992|title=DECCAN (MAHARASHTRA) UNDER THE MUSLIM RULERS FROM KHALJIS TO SHIVAJI : A STUDY IN INTERACTION, PROFESSOR S.M KATRE Felicitation|jstor=42930434|journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute|volume=51/52|pages=501–510|last1=Kulkarni|first1=G.T.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;iranicaonline.org&quot;&gt;{{cite web|last1=Qasemi|first1=S. H.|title=MARATHI LANGUAGE, PERSIAN ELEMENTS IN|url=http://www.iranicaonline.org/articles/marathi-language|website=Encyclopedia Iranica|access-date=17 September 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Pathan |first1=Y. M. |title=Farsi-Marathi Anubandh (फारसी मराठी अनुबंध) |date=2006 |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ |location=Mumbai |url=https://sahitya.marathi.gov.in/scans/Farsi-Marathi%20Anubandh.pdf |access-date=13 February 2022 |archive-date=2022-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220303183322/https://sahitya.marathi.gov.in/scans/Farsi-Marathi%20Anubandh.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
अहमदनगर सल्तनत काळात मराठी ही प्रशासनाची भाषा बनली.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Gordon|first1=Stewart|title=Cambridge History of India: The Marathas 1600-1818|date=1993|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge, UK|isbn=978-0-521-26883-7|page=16|url=https://books.google.com/books?id=iHK-BhVXOU4C&amp;q=marathi++nizamshahi+stewart+gordon&amp;pg=PR9}}&lt;/ref&gt;[20] विजापूरच्या आदिलशाहीनेही प्रशासन आणि रेकॉर्ड ठेवण्यासाठी मराठीचा वापर केला.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Kamat|first1=Jyotsna|title=The Adil Shahi Kingdom (1510 CE to 1686 CE)|url=http://www.kamat.com/kalranga/bijapur/adilshahis.htm|website=Kamat's Potpourri|access-date=4 December 2014}}&lt;/ref&gt; अशा धकाधकीचा काळातही मराठी भाषेत साहित्याची भर पडली. [[नृसिंह सरस्वती]], [[भानुदास]], [[जनार्दन स्वामी]], [[एकनाथ]], [[दासोपंत]], [[रंगनाथ]], [[विष्णूदास नामा]], [[चोंभा]] यांनीही मराठी वाङ्मयात भक्तिपर काव्याची भर घातली.
===मराठा साम्राज्याचा काळ===
हा काळ अंदाजे [[इ.स. १६५०]] ते [[इ.स. १८१८]]  असा आहे. या काळात मराठी स्वराज्याची स्थापना झ़ाल्याने मराठी भाषेवरील फारसी शब्दांच़े आक्रमण थंडावले. असे मानले ज़ाते की [[शिवाजी]] महाराजांनी [[रघुनाथ पंडित]] यांस [[राज्यव्यवहार कोश]] बनवतांना फारसी ऐवजी संस्कृत शब्द योजना करण्यास सांगितले. याच़ काळात मराठी भाषेला राजमान्यतेसोबत [[संत तुकाराम]], [[समर्थ रामदास स्वामी]] यांचामुळे लोकमान्यताही मिळू लागली. [[मुक्तेश्वर]], [[वामन पंडित]] यांनीही मराठी काव्य विकसित केले. या शिवाय शिवकल्याण, रमावल्लभदास, [[मोरया गोसावी]],  [[संत महिपती]] यांनी संत चरित्रे लिहुन संतविजय, भक्तिविजय आदि ग्रंथांद्वारे मराठी भाषेत मोलाची भर घातली.
[[चित्र:Marathi HandwritingRamdasSwamiYear1600.jpg|इवलेसे|[[रामदास स्वामी]] यांच़े इ.स १६०० शतकातले मराठी हस्ताक्षर.]]
याकाळात [[मोरोपंत|मोरोपंतांनी]] मराठी भाषेत ग्रंथरचना केलया. तसेच श्रीधर या कवीने आपले हरिविजय व पांडव ,प्रताप या काव्यांद्वारे खेड्यापाड्यात आपल्या मराठी कविता पोहोचवल्या.
याच काळात शृंगार व वीर रसांना स्वतंत्र स्थान मिळाले. यासाठी [[लावणी]] व [[पोवाडा]] हे हे नवीन वाङ्मय प्रकार मराठीत निर्माण झ़ाले. याच़ काळात वाङ्मय हा रंजनाच़ा प्रकार आहे हे समाजाने मान्य करण्यास सुरुवात केली. याच़ काळात [[बखर]] लेखनाची सुरुवात झाली. निरंजन माधव, [[कृष्ण दयार्णव]], [[रामजोशी]], [[प्रभाकर दातार|प्रभाकर]], [[होनाजी बाळा]], सगन भाऊ हे या काळातील महत्त्वाचे कवी आहेत.

=== इंग्रजी कालखंड ===

हा काळ [[इ.स. १८१८]] ते आज़तागायत असा आहे. याकाळात गद्य लेखनाची सुरुवात झाली. कथा लेखनाची बीजे याच़ काळात रोवली गेली. नियतकालिके व गद्यसाहित्य छापण्याची सुरुवात होण्याच़ा हा काल होता. मराठी भाषेत अनेक नियतकालिके या काळात कथा छापू लागली.

छपाईची सुरुवात झ़ाल्यानंतर मराठी भाषेचा प्रसार उत्कर्ष वेगाने होत गेला. मराठी पंडित व मराठी भाषेचे अभ्यासक '''मेजर कॅंडी''' या आंग्ल अधिकाऱ्याने मराठी भाषेला विराम, अर्धविराम, प्रश्न आदी विरामचिन्हांनी बांधले. यामुळे मराठी लिखाण सुकर झाले. स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी 1926 पासून राबवली त्यातूनच अनेक मराठी शब्द निर्माण झाले आणि ते आज प्रचलित आहेत. ते वापरण्यात येऊ लागले

=== स्वातंत्र्योत्तर कालखंड ===
स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी भाषाशुद्धी चळवळ राबवली त्यातूनच महानगरपालिका क्रीडांगण सारखे महत्त्वाचे मराठी शब्द निर्माण झाले साठीच्या दशकाच्या उत्तरार्धात आणि सत्तरीच्या पूर्वार्धात महाराष्ट्रातील सांस्कृतिक-सामाजिक वातावरण बहरून आलेले होते. छबिलदास चळवळ जोमात होती. शेकडो उत्साही, नवर्जनशील तरुण आपापले मित्र घेऊन आणि खांद्याला झोळ्या अडकवून छबिलदासवर थडकत असत. ‘युक्रांद’च्या तालमीत तयार झालेले तरुण, [[दलित पॅंथर|दलित पॅंथर्सचा]] साहित्यप्रक्षोभ, नक्षलवादाने प्रेरित झालेले नव-कम्युनिस्ट असे एक वातावरण तर दुसऱ्या बाजूला ‘अ‍ॅकॅडेमिक’ साहित्याचा व समीक्षेचा सरोजिनी वैद्य, विजया राजाध्यक्ष आदींचा वाङ्मयीन दबदबा. ‘सत्यकथा’ नावाचे साहित्यिक केंद्र होते. [[श्री. पु. भागवत]] त्यात प्रभावशील होते. ‘सत्यकथा’ नावाच्या प्रस्थापिताला समांतर असा लघुनियतकालिकांचा प्रवाह आणि वाङ्मयक्षेत्रातील माहिती व गॉसिपचे व्यासपीठ (आणि चव्हाटा) ‘ललित’च्या उदयाने सुरू झाला.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=TQP8DwAAQBAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80+%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%9A%E0%A4%BE+%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8&amp;f=false|title=आधुनिक मराठी वाड्मयाचा इतिहास (१८०० ते १९२०) / Adhunik Marathi Vadmayacha Itihas (1800 to 1920)|last=Handibag|first=Dr Bharat|last2=Sarkate|first2=Dr Sadashiv|date=2014-06-07|publisher=Educational Publishers &amp; Distributors|isbn=978-93-80876-65-8|language=mr}}&lt;/ref&gt;

मध्यवर्गीयांना रिझविण्याची संपूर्ण जबाबदारी पु.ल. देशपांड्यांवर पडली आणि आपल्या मनोरंजनात्मक लिखाणातून त्यांनी ती यशस्वीरीत्या पूर्ण केली. तर, ग्रामीण महाराष्ट्रातील लोकप्रिय कलाप्रकार असलेल्या तमाशा क्षेत्रासाठी लोकशाहीर बशीर मोमीन कवठेकर यांनी अनेक वगनाट्ये, लावण्या, लोकगीते, सवाल-जवाब, गण-गवळण आणि फार्स असे विविधांगी साहित्य निर्माण करून ते महाराष्ट्रातील सर्व प्रमुख तमाशा मंडळांना पुरवले. मोमीन कवठेकरांचे साहित्य हे विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धातील जवळपास तीन दशके तमाशा क्षेत्राला वरदान ठरले होते आणि म्हणूनच, त्यांच्या या अमूल्य योगदानाबद्दल महाराष्ट्र शासनाने वर्ष २०१८चा 'विठाबाई नारायणगावकर जीवन गौरव पुरस्कार' त्यांना देऊन गौरविले आहे.&lt;ref&gt;[https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms &quot;बशीर मोमीन (कवठेकर)&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190603012822/https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms |date=2019-06-03 }}, दै.[[महाराष्ट्र टाइम्स]], 2-March-2019&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.esakal.com/maharashtra/aarti-sonagra-writes-bashirbhai-momin-pjp78 अवलिया लोकसाहित्यिक] &quot;दै.[[सकाळ]]”, पुणे, 20-Nov-2021&lt;/ref&gt;

‘घाशीराम कोतवाल’, ‘सखाराम बाईंडर’, ‘गिधाडे’ सत्तरीच्या पूर्वार्धातले. चिं. त्र्यं. खानोलकरांची ‘मिस्टरी’ आणि ‘कोकणी गूढ’ त्याचप्रमाणे दिलीप चित्रेंची, विलास सारंगांची बंडाळी याच काळातली. ‘नेमाडी’ पंथातील नवविद्वान आणि भाऊ पाध्येंची ‘वासुनाका’ हीसुद्धा साठीच्या दशकातलेच. ‘दलित पॅंथर्स’नी साठीच्या अखेरीस आणि सत्तरीच्या सुरुवातीस दिलेले आव्हान जितके उग्र तितकेच आश्वासकही होते.

‘माणूस साप्ताहिक’ आणि [[श्री.ग. माजगावकर]] यांनीही सर्व प्रस्थापितविरोधी प्रवृत्तींना (म्हणजे इंदिराविरोधी !) एकत्र आणायला सुरुवात केली होती. ग.वा. बेहेरेंचे ‘सोबत’ही त्याच काळात दणाणत होते. [[पु.ल. देशपांडे]] यांच्या अध्यक्षतेखाली भरलेले [[इचलकरंजी]]चे साहित्य संमेलन हा एक साहित्याचा महाआनंदोत्सव होता. असाच आणखी एक नवीन प्रवाह त्या परिस्थितीत येऊन थडकला- ‘स्त्री-मुक्ती’ चळवळीचा. छाया दातार, शारदा साठे, ज्योती म्हापसेकर अशा अनेकांनी सर्व वैचारिकतेला नवे परिणाम दिले होते. [[बाळ गांगल]] या वातावरणाशी निकट होते, त्यांनी प्रकाशात आणलेले कित्येक पुढे थेट प्रथितयश झाले वा विद्रोही- प्रथितयश झाले.

== मराठी- भाषिक प्रदेश ==

मराठी भाषा मुख्यत्वे भारताच्या [[महाराष्ट्र]] राज्यात बोलली जाते. 
त्याचबरोबर 
*[[गोवा]], 
* उत्तर [[कर्नाटक]] ([[बेळगांव|बेळगाव]], [[हुबळी]]-[[धारवाड]], [[गुलबर्गा]], [[बीदर|बिदर]], [[कारवार]]),
* [[गुजरात]]मध्ये ([[दक्षिण गुजरात]], [[सुरत]], [[बडोदा]] व [[अहमदाबाद]]),
* [[आंध्र प्रदेश|आंध्रप्रदेश]] ([[हैदराबाद]]),
* [[मध्य प्रदेश|मध्यप्रदेश]] ([[इंदूर]], [[ग्वाल्हेर]]),
* [[तमिळनाडू|तामिळनाडू]] ([[तंजावर]]), 
* [[छत्तीसगढ]] राज्यांत आणि 
*[[दमण आणि दीव]], 
*[[दादरा आणि नगर हवेली|दादरा नगर हवेली]] या संघराज्यशासित प्रदेशांतील काही भागातही मराठी बोलली जाते.

* देशातील ९ राज्ये, ४ संघराज्यशासित प्रदेश आणि ११३ देशांमध्ये मराठी भाषिकांची वस्ती आहे. 

इतरही अनेक देशांमध्ये मराठी भाषा बोलण्याचे प्रमाण वाढत आहे.
* मराठी भाषा भारतासह [[फिजी]], [[मॉरिशस]] व [[इस्रायल]] या देशांतही बोलली जाते.&lt;ref name=&quot;eth&quot;&gt;[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mar एथनोलॉगचा मराठी बाबतचा अहवाल]&lt;/ref&gt;
* त्याचबरोबर जगभरात विखुरलेल्या मराठी-भाषकांमुळे मराठी [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], संयुक्त अरब अमिरात, [[दक्षिण आफ्रिका]], [[पाकिस्तान]], [[सिंगापूर]], [[जर्मनी]], [[युनायटेड किंग्डम]], [[ऑस्ट्रेलिया]] व [[न्यू झीलंड|न्यू झीलंड]] येथेही बोलली जाते.&lt;ref name=&quot;indianlang&quot;&gt;[http://www.indianlanguages.com/marathi/index-new1.htm इंडियनलॅंग्वेजेस.कॉम- मराठी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080316010434/http://www.indianlanguages.com/marathi/index-new1.htm |date=2008-03-16 }}.&lt;/ref&gt;

== मराठी: प्रांतिक भेद ==

{{मुख्यलेख|मराठीतील बोली भाषा}}

प्रमुख विभागणी - 
* [[कोकणी बोलीभाषा|कोकणी]]
* [[अहिराणी बोलीभाषा|अहिराणी]]
* [[माणदेशी बोलीभाषा|माणदेशी]]
* [[मालवणी बोलीभाषा|मालवणी]]
* [[वऱ्हाडी बोलीभाषा|वऱ्हाडी]]
* [[तमिळनाडू]] राज्यातील [[तंजावर]] येथे तंजावरी मराठी नावाची बोलीभाषा बोलली जाते.
* मराठीभाषक ज्यू (बेने-इस्रायली) इस्रायलला परतले, तेव्हा मराठी भाषा तेथेही गेली.

तपशीलवार माहिती - 
*उत्तर महाराष्ट्र
** '''[[अहिराणी]]''' - जळगाव जिल्हा, धुळे, नंदुरबार, नाशिक ते मध्य प्रदेशातील [[बऱ्हाणपूर]], शहापूर, अंतुर्लीपर्यंतच्या विस्तृत भूप्रदेशात ही बोलीभाषा प्रचलित आहे. शब्दांमध्ये नाद आणि लय हे या बोलीचे वैशिष्ट्य आहे. [[भालचंद्र नेमाडे]], [[ना. धों. महानोर]], के. नारखेडे या लेखकांनी आपल्या साहित्यात बोलीच़ा वापर केला आहे.
** '''[[तावडी बोलीभाषा|तावडी]]''' - [[जामनेर]], [[भुसावळ]], [[जळगाव]], बांदवर, [[रावेर]], [[यावल]] तालुका या भागात तावडी बोली प्रचलित आहे. तावडी बोलीत मोठ्या प्रमाणात आहेत. 'क'च्या जागी 'ख'च़ा उच्चार केला ज़ातो. उदाहरणार्थ- डोखं (डोकं), मोखा (मोका). [[बहिणाबाई]] चौधरींच्या कवितांमधून तावडी बोलीच़ा आविष्कार दिसतो. पूर्वी या बोलीला अहिराणी समज़त असत परंतु नवीन विचारानुसार ही स्वतंत्र बोली मानली गेली.
** '''देहवाली''' - भिल्ल समाजात ही बोली आढळते. [[गुजराती]] आणि हिंदी भाषांचा हिच्यावर मोठा प्रभाव आहे. बोलीची वाक्यरचनाही गुजरातीशी मिळतीजुळती आहे. महाराष्ट्रातील धुळे, नंदुरबार या भागात ही बोली वापरात आहे. या भाषेच़े खळवाड आणि मेवासी असे दोन पोटप्रकारही आहेत. देहवालीच्या मूळ स्वरात 'ळ', 'क्ष' आणि 'ज्ञ' ही व्यंजने नाहीत, तर 'छ', 'श' आणि 'ष' यांच्याऐवजी 'स' हे एकच व्यंजन वापरले जाते. या भाषेचे अभ्यासक चामुलाल राठवा यांनी देहवाली मौखिक साहित्य शब्दबद्ध केले आहे. विश्राम वळवी, देवेंद्र सावे, बळवंत वळवी, सोबजी गावीत यांनी या भाषेत लेखन केले आहे. भाषासाहित्य प्रकल्पाअंतर्गत अकादमीद्वारे हे प्रसिद्धही झाले आहेत.
*कोकण
** '''कोंकणी / चित्पावनी''' - कोकणी या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या अनेक  बोली आहेत. अधिक माहितीसाठी [[कोकणी भाषा]] हा लेख पहा.
** '''[[माणदेशी बोलीभाषा|माणदेशी]]''' सांगली, सातारा, या जिल्ह्यांतील आटपाडी, माण या तालुक्यांत प्रामुख्याने तर सांगली जिल्ह्यातील जत, खानापूर, कवठेमहांकाळ या तालुक्यांच्या, सातारा जिल्ह्यातील खटाव या तालुक्याच्या, सोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला, मंगळवेढा, माळशिरस या तालुक्यांच्या काही भागांत बोलली जाते. 
** '''मालवणी''' - दक्षिण [[रत्‍नागिरी]] आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्ह्यात बोलली जाणारी ही बोली आहे. या बोलीस कुडाळी असेही म्हणतात. हेल काढून आलेले अनुनासिक उच्चार हे या बोलीचे वैशिष्ट्य आहे. [[दशावतार]] या नाट्याचे सादरीकरण या भाषेत केले जाते. [[मच्छिंद्र कांबळी]] यांच्या मालवणी नाटकांमुळे ही भाषा जास्त प्रसिद्धीस आली. मालवणी बोलीत अनेक वैशिष्ट्यपूर्ण शब्द आहेत. जसे की, झील (मुलगा), चेडू (मुलगी), घोव (नवरा).
** '''कोळी''' - मुख्यतः महाराष्ट्रातील [[मुंबई]], [[ठाणे]], [[पालघर]], [[रायगड]], [[अलिबाग]]  तसेच गुजरातमधील [[उमरगाव]], [[दादरा]] नगर हवेली आणि गोव्यात त्याच़बरोबर संपूर्ण कोकणातील किनारपट्यांवर सर्रास [[कोळी]] भाषा बोलली ज़ाते. कोळी जातीतील अनेक उपजातींमध्ये थोड्याफार भाषेचे फरक पडतात ज़से, [[कोळी]], [[मांगेली]], [[वैती]], [[आगरी]] इ..या भाषेत &quot; ळ &quot; उच्चार &quot; ल &quot; ने केला ज़ातो. फक्त ह्या कोळीतील &quot; [[मांगेली]] &quot; भाषेत &quot;ळ&quot;ची स्पष्ट सिद्ध होते. त्याचबरोबर ह्या भाषेत [[मराठी]], [[गुजराती]], [[हिंदी]] आणि [[फारशी]] भाषेच़े शब्द दडलेले आहेत. शब्दशः &quot; त्याने जेवण केलं होतं &quot; ( त्यान जेवण करीलता ), &quot; तुम्हाला काहीतरी सांगायच़ं आहे &quot; ( तुमाना कायतरी हांग्याय ).{{संदर्भ हवा}}
*कर्नाटक सीमा
** '''[[कोल्हापुरी बोली|कोल्हापुरी]]''' - कोल्हापूर भागात बोलली ज़ाणारी ही बोली आहे. लय काढून बोलण्याची लकब या भागात आढळते. तसेच़ कोकणी भाषेच़ा प्रभाव यावर दिसतो. भाषेत रांगडेपणा व शिव्यांच़ा वापर आढळतो.
** '''[[चंदगडी बोलीभाषा|चंदगडी बोली]]''' - कर्नाटक-महाराष्ट्र सीमावर्ती प्रदेशातील अनेक गावांची ही भाषा आहे. कोल्हापूर जिल्ह्यातील चंदगड भागात ही भाषा प्रचलित आहे. या भूभागात दोन भिन्न भाषा-बोलींच़ा संपर्क, विविध राजकीय अंमल, मराठी, [[कन्नड]] आणि [[कोकणी]] भाषेचा प्रभावाखाली तयार झालेली ही एक बोली भाषा आहे. उच्चाराच़ा विशिष्ट हेल, सुरावट आणि निराळे व्याकरण हे या भाषेत दिसून येते. चंदगड तालुक्याच़ा पश्चिम भाग, दोडामार्ग-सावंतवाडी तालुक्याचा सीमेलगतची गावे, आजरा तालुक्याच्या दक्षिण भागातील गावे ती कोकणीच्या प्रभावाने तयार झ़ालेली बोली वापरतात. चंदगडच्या पूर्व भागात आणि बेळगाव परिसरातील गावांमध्ये कन्नड भाषेचा प्रभावाने तयार झ़ालेली बोली वापरात आहे. या मध्ये 'मिय्या जेवलो' (मी जेवले), 'मिय्या बाज़ारास गेल्लो'(मी बाज़ारात गेले) अशी शब्द रचना दिसते. तसेच 'कोठे'ऐवजी 'खट्टे' असा शब्द ऐकू येतो.
** '''बेळगावी''' - [[बेळगाव]] या महाराष्ट्राचा सीमाभागातील ही बोलीभाषा ही कन्नड, चंदगडी, कोल्हापुरी, [[कोकणी]] अशा अनेक बोलींचा मिश्रणातून तयार झालेली आहे. या भाषेतील गोडव्याची ओळख [[पु.ल. देशपांडे]] यांचा रावसाहेब या कथेने करून दिली. त्याच बरोबर भीमराव गस्ती, नारायण अतिवाडकर या साहित्यिकांनीही या भाषेतून लेखन केले आहे. [[प्रकाश संत]] लिखित लंपन या व्यक्तीचित्रात या भाषेला विपूल वापर आढळतो. ज़से ''काय लंपूसाहेब, ओठ बाहेर काढून बसून सोडलात आज, सक्काळी सक्काळी.. एकदम मज्जा ऐद नोडरी ऽऽ अभ्यास इल्ला एन इल्ला..''. या भाषेत गा हा प्रत्यय लावला ज़ातो ज़से 'काय गा कव्वा येत्यास?' (काय, केव्हा येणार?)
* मराठवाडा 
**'''मराठवाडी''' - मराठवाडा प्रदेशात ही ठसकेबाज मराठी भाषा वापरली ज़ाते. सहसा गावठी किंवा शिवराळपणा हे वैशिष्ट्य मराठवाड्यातल्या मराठीचे समज़ले ज़ाते. नांदेड जिल्ह्यात तेलंगणा राज्याला लागून असल्याने एक वेगळाच़ हेलका धरला ज़ातो. तर महाराष्ट्र - कर्नाटक सीमावर्ती भागातील [[उस्मानाबाद]] व [[लातूर]] जिल्ह्यात थोडी वेगळी भाषा बोलली ज़ाते. लातूरी भाषेत काही वेळा क्रियापदांवर [[कानडी]] भाषेच़ा परिणाम होतो, परंतु प्रभाव मात्र नाही. या भाषेत [[उर्दू]] शब्दही आढळतात. 'लाव', 'आव' या स्वरूपाच़े कारकवाचक प्रत्यय या बोलीच़े वेगळेपण दाखवतात. उदा. जेवलालाव, च़ाल्लाव, ठिवताव इत्यादी
* विदर्भ 
** '''नागपुरी''' - पूर्व विदर्भातील [[नागपूर]], [[वर्धा]], [[चंद्रपूर]]चा काही भाग आणि गडचिरोलीचा काही भाग तसेच भंडारा (गोंदिया) या जिल्ह्यांत बोलली जाणारी नागपुरी ही काहीशी निराळी बोली आहे. तसेच मध्य प्रदेशातील [[शिवनी]], [[छिंदवाडा]], [[बालाघाट]] व [[रायपूर]] या भागातही ही बोली प्रचलित आहे. वऱ्हाडी आणि झाडीबोलीतील अनेक शब्द यात असले तरी ही बोली वेगळी आहे. नागपुरीला वऱ्हाडी भाषेचेच एक रूप मानल्याने नागपुरी बोलीचा स्वतंत्र भाषिक अभ्यास झाला नाही. परंतु नवीन विचारानुसार ही स्वतंत्र बोली मानली जाते. यावर [[हिंदी]] शब्दांचाही प्रभाव आढळतो.
** '''वऱ्हाडी''' - [[बुलढाणा]], [[वाशीम]], [[अकोला]], [[यवतमाळ]], [[अमरावती]] आणि [[वर्धा]] या सहा जिल्ह्यांतून वऱ्हाडी बोलली जाते. मूळ मराठी अशी ही बोली कुठल्याही प्रकारचा हेल न काढता, अनुनासिक इ.चा अतिरेक न करता अत्यंत संथपणे बोलली जाते. प्रमाण मराठीतील काही शब्दात बदल होत असल्यामुळे ती थोडी अशुद्ध वाटते. म्हाइंभट यांच़ा 'लीळाचरित्र' हा मराठीतील पहिला गद्यग्रंथ वऱ्हाडी बोलीत लिहिला गेला. [[महानुभाव पंथ|महानुभाव पंथातील]] अनेक रचना याच बोलीतून झ़ाल्या आहेत. प्रमाण मराठीतील 'ड'चा 'ळ', 'ळ'चा 'य' या बोलीत केला ज़ातो. ज़से, 'नदीचा गायात, गाय फसली' (नदीचा गाळात गाय फसली). तसेच जो हा प्रत्यय असलेली देईज़ो, येईज़ो, घेईज़ो अशी रूपे येतात. फारशी व हिंदीचा प्रभाव या बोलीवर आहे.
** '''[[झाडीबोली]]''' - [[भंडारा]], [[गोंदिया]], [[चंद्रपूर]] आणि [[गडचिरोली]] हा चार जिल्ह्यांचा भूप्रदेश 'झाडीपट्टी' म्हणून ओळखला जातो. या भागातील बोलीभाषेला झाडीबोली असे म्हणतात. मराठीतील 'ण, छ, श, ष आणि ळ' ही पाच़ [[व्यंजने]] झाडीबोलीत वापरली जात नाहीत. मराठीतील [[मुकुंदराज]]कृत '[[विवेकसिंधू]]'मधील अनेक अपरिचित शब्द आजही झाडीबोलीत प्रचारात आहेत.
* इतर
** '''डांगी'''
** '''[[नारायणपेठी बोली]]''' - महाराष्ट्रातील स्वकुळ साळी समाजाची बोली. आंध्र प्रदेशातून येऊन देशभर विखुरलेले मराठी विणकर ही बोलीभाषा बोलतात.
** '''[[तंजावर मराठी]]''' - ही मराठी भाषेचीच़ एक बोली असून ती भारताच्या [[तमिळनाडू]] ह्या राज्यात बोलली ज़ाते. ज़वळपास एक लाखाहून अधिक लोक ही भाषा रोजच्या व्यवहारात उपयोगात आणतात. तमिळनाडू राज्यातील [[तंजावर]] किंवा तंजावूर ह्या नगरातील ही एक बोलीभाषा आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे बंधू व्यंकोजी राजे ह्यांच्यासोबत दक्षिणेत स्वारीसाठी गेलेली जी मराठी माणसे तंजावरला पिढ्यानपिढ्या स्थायिक झाली, त्यांची ही मातृभाषा आहे. ही अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण भाषा असून त्यात आज़ही बरेचसे प्राचीन मराठी शब्द वापरात आहेत. तसेच काळाचा ओघात पडलेला स्थानिक [[तमिळ]] भाषेच़ा प्रभाव ह्या भाषेवर ज़ाणवतो.
** '''नंदभाषा''' - व्यापार करताना इतरांना कळू नये म्हणून व्यापारी ’ही एक सांकेतिक भाषा इतिहासात वापरत होती. आज़ही काही ठिकाणी वापरात आहे. त्या भाषेमध्ये चलनाच्या उल्लेखांसाठी निराळे शब्द आहेत. उदाहरणार्थ भुरका - एक, आवरू - दोन, उधानू - तीन, पोकू - चार, मुळू - पाच, शेली - सहा वगैरे. [[विसोबा खेचर]] ([[नामदेव|नामदेवांचे]] गुरू) यांनी या नंदभाषेच़ा वापर करून शंकराची स्तुती करणाऱ्या काव्यरचनाही केल्या आहेत.
** '''भटक्‍या विमुक्त''' - भटक्या विमुक्त जमातींच्या मराठी संलग्न बोली आहेत. यांना पारूशी असेही संबोधन आहे. यामध्ये गोंधळी, कुडमुडे जोशी, गोसावी, भराडी, गोपाळ, शिकलगार, वैदू, नंदीवाले, बेलदार, कोल्हाटी आदी भटक्‍या जमाती येतात. सदैव भ्रमणात राहिल्याने यांच्या बोलीमध्ये विविध शब्द आहेत. आपली कौशल्ये आपल्याच जमातीत रहावीत यासाठी या बोली भाषांचा उपयोग केला जातो. भाषेतील शब्द उदाहरण मावशी म्हणजे माची. [[शिवाजी विद्यापीठ|शिवाजी विद्यापीठाचा]] मराठी अधिविभागातील डॉ. विश्‍वनाथ शिंदे यांनी या भाषांवर संशोधन केले आहे.
** '''इस्रायली मराठी'''
** '''मॉरिशसची मराठी'''

== मराठी: बोली-भाषा ==

{{मुख्य|मराठीतील बोलीभाषा}}


== मराठी: [[अभिजात भाषा]] ==

भारतीय केंद्र सरकारने मराठी भाषेला अभिजात भाषा म्हणून घोषित केले आहे. ३ ऑक्टोबर २०२४  रोजी हा निर्णय जाहीर करण्यात आला आहे .&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/news/maharashtra/classical-language-status-to-marathi-by-central-cabinet-now-what-is-benefit-to-marathi-language-and-maharashtra-1316904|title=गौरवास्पद... 13 कोटी मराठीजनांची स्वप्नपूर्ती; मराठी भाषेला अभिजात दर्जा मिळाला, काय होणार फायद|last=गलांडे|first=महेश|date=2024-10-03|website=marathi.abplive.com|language=mr|access-date=2024-10-04}}&lt;/ref&gt;

* मराठी भाषा इसवी सनापूर्वी पासूनच अस्तित्वात होती, यासाठी प्रा. [[हरी नरके]] यांनी मांडलेले मुद्दे:-
# इसवी सनपूर्व २०७ या वर्षी ब्राह्मी लिपीत, परंतु मराठी भाषेत लिहिलेले शिलालेख सापडले आहेत.
# [[गाथा सप्तशती]] हा ७०० श्लोकांचा मराठी ग्रंथ इसवी सनाच्या पहिल्या शतकात लिहिला गेला. त्याचा अर्थ असा की, ही भाषा त्या लिखाणाआधी किमान ३०० वर्षे अस्तित्वात असली पाहिजे. ग्रंथातील वर्णन आजही मराठी लोकांच्या आचार-विचारांशी आणि त्यांच्या सध्याच्या संस्कृतीशी जुळणारे आहे. ग्रंथात वापरलेले गेलेले काही शब्द मराठीखेरीज अन्य भारतीय भाषेत नाहीत.
# भांडारकर पुरातत्त्व संशोधन संस्थेमध्ये किमान ८० हस्तलिखिते मराठी भाषेचे पुराणत्व सिद्ध करणारी आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/maharashtra/marathi-get-classical-language-status-what-it-means-benefits-criteria-asc-95-4631695/|title=मराठीला अभिजात दर्जा मिळाला म्हणजे काय झालं? निकष काय होते? कोणते फायदे मिळणार?|date=2024-10-03|website=Loksatta|language=mr|access-date=2024-10-04}}&lt;/ref&gt;

== मराठी: प्रमाणभाषा==

प्रमाणभाषा ही एक बोली भाषाच असते. तथापि त्याचे नियम पक्के बांधलेले आणि मान्यताप्राप्त असतात. यामुळे सर्वत्र एकाच प्रकारचे लेखन केले जाते आणि त्यामुळे भाषा वाढीस त्याचा उपयोग होतो. यास '''मानक भाषा '''अथवा '''प्रमाण भाषा''' असेही म्हंटले जाते. भाषेचे मानकीकरण ही एक निरंतर प्रक्रिया आहे. भाषा प्रमाणीकरण प्रक्रिया स्थिर करण्यासाठी प्रयत्न केले जावे लागतात. मानक भाषा हा समाजात वापरल्या जाणाऱ्या बोलल्या जाणाऱ्या आणि लिखित संप्रेषणांमध्ये व्यापकपणे ओळखल्या जाणाऱ्या परंपरांचा संग्रह असतो. [[मराठी साहित्य महामंडळ|मराठी साहित्य महामंडळाने]] पाठवलेल्या [[मराठी लेखन नियम|लेखनविषयक नियमांची]] यादी इ.स. १९७२ मध्ये महाराष्ट्र शासनाने मान्य केली. त्यात आणखी चार नियमांची भर घालण्यात आली. महाराष्ट्र शासनाने ते [[नियम]] मान्य करून मराठी [[प्रमाणभाषेचे लेखन]] या नियमांनुसार करावे आणि ते त्वरित अंमलात आणावेत, असा शासकीय आदेश काढला आहे. मराठी भाषेमध्ये त्या नियमांनुसार मानक भाषा मराठीचे लेखन केले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://maparishad.com/node/52|title=मराठी प्रमाणभाषेचे लेखननियम {{!}} मराठी अभ्यास परिषद|website=maparishad.com|access-date=2022-01-04|archive-date=2022-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234404/http://maparishad.com/node/52|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
औपचारिक लेखन करतांना मराठी प्रमाणभाषा वापरली जाते. औपचारिक व ग्रांथिक लेखनासाठी सर्वमान्य अशी प्रमाणभूत मराठी भाषा असणे आवश्यक असते. औपचारिक लेखन म्हणजे वैचारिक, वैज्ञानिक, शास्त्रीय लेखन, ललितेतर साहित्य, रस्त्यावरच्या सूचना फलक, वर्तमानपत्र बातम्या, संपादकीय, मासिकातील लेख, शासकीय पत्रव्यवहार इत्यादी लेखनात प्रमाणभाषेचाच वापर करणे आवश्यक आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/navneet/language-information-marathi-language-zws-70-2744316/|title=भाषासूत्र : मराठीच्या जपणुकीसाठी..|website=Loksatta|language=mr|access-date=2022-01-04}}&lt;/ref&gt; याशिवाय व्याख्याने आणि परिसंवादांमध्ये प्रमाणभाषेचाच वापर केला गेला जातो.
प्रमाण भाषा म्हणजे एकसारखी भाषा वापरल्याने भाषेला स्थिरता येते. 
===प्रमाणभाषा महत्त्व आणि उपयोग===
एका प्रकारे लिहिलेल्या भाषेला [[संगणकीकृत शोध]] घेतांना प्रमाणभाषा वापरलेली असेल तर त्याचा उपयोग होतो आणि योग्य ते लेखन शोधयंत्रास सापडते. अन्यथा प्रत्येक वेळी निराळा [[शोध]] देत बसावे लागेल आणि इतके करूनही सर्व [[माहिती]] मिळाली असे म्हणता येणार नाही. तसेच [[कायदे|नियम]] विषयक लेखन करतांना एकाच प्रकारच्या भाषेमध्ये करणे आवश्यक आहे. अन्यथा नियमाचा अर्थ लावणे अशक्य होईल. याच प्रमाणे वैद्यकीय क्षेत्रात कोणतेही निदान करणे अवघड होईल. कारण एकाच रोगासाठी वैद्य/डॉक्टर अनेक शब्द वापरू लागले तर रुग्णास नक्की काय होते आहे याचे निदान करून त्याची [[औषधे]] मिळवणे शक्य होणार नाही. यामुळे मानक भाषेचा वापर करणे अतिशय आवश्यक आहे. एकच भाषा वापरल्याने सामायिक मराठी संस्कृती स्थापित होते आणि आम्ही मराठी आहोत असे म्हणत येते. असा भाषेचा उपयोग चीनमध्ये झालेला दिसून येतो. [[चीन]] मध्ये अनेक बोली भाषा होत्या पण एकच [[प्रमाणित चीनी भाषा]] ही मानक भाषा म्हणून लागू केल्याने सर्व चीनी लोक एकमेकांशी जोडले गेले आहेत. तसेच [[इस्राएल]] देशा मध्ये [[हिब्रू]] भाषा संवर्धनात मानक भाषा वापरल्याने हिब्रू भाषा समर्थ झाली आणि आज एकेकाळी मृत झालेलेल्या भाषेत आज शास्त्रीय संशोधने प्रकाशित होत आहेत. याच प्रमाणे मराठी भाषेत लेखन करतांना अथवा [[संशोधन निबंध]] प्रकाशित करण्यासाठी व्याकरणाचे शासकीय नियम असलेली मराठी भाषा वापरणे आवश्यक आहे.

== मराठी: [[राजभाषा]] ==

* भारतीय राज्यघटनेतील २२ अधिकृत भाषांच्या यादीत मराठीचा समावेश आहे. 
महाराष्ट्राची मायबोली मराठी असल्याने महाराष्ट्र दिनानिमित्त '''मराठी राजभाषा दिन''' अर्थात '''मराठी भाषा दिन''' १ मे रोजी साजरा करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंतराव नाईक यांनी घेतला.
* तत्कालिन मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांच्या सरकारने '''मराठी राजभाषा अधिनियम, 1964''' सर्वप्रथम ११ जानेवारी, १९६५ रोजी प्रसिद्ध केला. 
या अधिनियमानुसार, '''महाराष्ट्राची अधिकृत राजभाषा ही मराठी असेल''' असे जाहीर करण्यात आले. 
* त्यानंतर १९६६ पासून या निर्णयाची अंमलबजावणी सुरू झाली. मराठीला राजभाषेचा दर्जा देऊन जणू मराठीचे राज्यभिषेक करून आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंंतराव नाईक सरकारने मराठीचा ऐतिहासिक गौरव केला.

मराठी ही महाराष्ट्र राज्याची एकमेव अधिकृत राजभाषा आहे. 
* गोवा राज्यात नियमानुसार कोकणी ही राजभाषा असली, तरी मराठीचा वापर शासनाच्या सर्व कारणासाठी होऊ शकतो. शासनाशी मराठीत होणाऱ्या पत्रव्यवहाराचे उत्तर मराठीतच दिले जाते.
* दादरा व नगर हवेली या संघराज्यशासित प्रदेशात मराठी ही एक अधिकृत राजभाषा आहे.

महाराष्ट्रातील सर्व विद्यापीठांत मराठीच्या उच्च शिक्षणाची सोय आहे तसेच महाराष्ट्राबाहेरील गोवा विद्यापीठ (पणजी), महाराजा सयाजीराव विद्यापीठ (बडोदे), उस्मानिया विद्यापीठ (तेलंगणा), गुलबर्गा विद्यापीठ, देवी अहिल्या विद्यापीठ (इंदूर) व जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालय (नवी दिल्ली) येथे मराठी उच्चशिक्षण विभाग आहेत. महाराष्ट्राबाहेरील एकूण १५ विद्यापीठांमध्ये मराठी शिकविली जाते.

== जागतिक मराठी (राज)भाषा दिवस==

{{मुख्य|मराठी भाषा दिन}}
१ मे हा दिवस [[महाराष्ट्र दिन]] किंवा [[मराठी राजभाषा दिन]] म्हणून साजरा केला जातो. याखेरीज [[विष्णू वामन शिरवाडकर]] अर्थात [[कुसुमाग्रज]] यांचा जन्मदिवस २७ फेब्रुवारी हा [[मराठी भाषा गौरव दिन]] म्हणून साजरा केला जातो. महाराष्ट्राची मायबोली मराठी असल्याने महाराष्ट्र दिनानिमित्त '''मराठी राजभाषा दिन''' अर्थात '''मराठी भाषा दिन''' १ मे रोजी साजरा करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंतराव नाईक यांनी घेतला. तत्कालिन मुख्यमंत्री [[वसंतराव नाईक]] यांच्या सरकारने '''मराठी राजभाषा अधिनियम, १९६४''' सर्वप्रथम ११ जानेवारी, १९६५ रोजी प्रसिद्ध केला.
* या अधिनियमानुसार, महाराष्ट्राची अधिकृत राजभाषा ही मराठी असेल असे जाहीर करण्यात आले. 
त्यानंतर १९६६ पासून या निर्णयाची अंमलबजावणी सुरू झाली. मराठीला राजभाषेचा दर्जा देऊन जणू मराठीचे राज्यभिषेक करून आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंंतराव नाईक सरकारने मराठीचा ऐतिहासिक गौरव केला.

== मराठी भाषा गौरव दिन ==

[[मराठी भाषा गौरव दिन]]
* २७ फेब्रुवारी - कविवर्य [[कुसुमाग्रज]] यांचा जन्मदिवसाच्या निमित्ताने सन-२०१३ पासून साजरा केला जातो.

==अभिजात मराठी भाषा सप्ताह==

अभिजात भाषा दिन: ३ ऑक्टोबर

* ३ ते ९ ऑक्टोबर: अभिजात भाषा सप्ताह

== मराठी भाषा संवर्धन पंधरवडा ==

सहसा १-१५ जानेवारी

* १४ ते‌ २८‌ जानेवारी (एखाद्या वर्षी)

== मराठी भाषेच्या संवर्धन आणि विकासाकरिता कार्यरत संस्था ==

* भाषा सल्लागार मंडळ : हे बंद पडले आहे{{संदर्भ हवा}}.
* भाषा संचालनालय
* [[महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ]]
* विद्यापीठ ग्रंथनिर्मिती मंडळ : हे बंद पडले आहे{{संदर्भ हवा}}.
* भाषा सल्लागार समिती
* विधी अनुवाद व परिभाषा सल्लागार समिती (केवळ अस्तित्वमात्र शिल्लक आहे){{संदर्भ हवा}}.
* राज्य विकास मराठी संस्था (१९९२) : (केवळ पुस्तक प्रकाशने आणि ग्रंथप्रदर्शने आयोजित करण्याचे काम करीत राहिल्याने या संस्था-स्थापनेचा मूळ हेतू बारगळला आहे){{संदर्भ हवा}}.
* [[मराठी भाषा अभ्यास परिषद]]
* [[मराठी विश्वकोश|मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ]]
* [[विदर्भ साहित्य संघ]]: ही अशासकीय संस्था आहे.
* [[महाराष्ट्र साहित्य परिषद]]: ही अशासकीय संस्था .
* [[मराठवाडा साहित्य परिषद]]: ही अशासकीय संस्था आहे.
* [[कोकण मराठी साहित्य परिषद]]: ही अशासकीय संस्था आहे.
* बालकुमार साहित्य्य मंच, सोलापूर ही अशासकीय
संस्था आहे.
* अभिजात मराठी भाषा परिषद: ही अशासकीय संस्था आहे. {{संदर्भ हवा}}
* [https://www.marathmoli-lekhani.live/ मराठमोळी लेखणी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241201195449/https://www.marathmoli-lekhani.live/ |date=2024-12-01 }}: मराठी भाषेचे संवर्धन करणारा ब्लॉग. बिनसरकारी संस्था आहे.

==मराठी: मुळाक्षरे==

मराठी ही देवनागरी लिपीत लिहिली जाते. त्यामुळे [[देवनागरी]]ची मुळाक्षरे हीच बहुसंख्य (पण सर्व नाही!) मराठी मुळाक्षरे होत. यात एकोणीस [[स्वर]] आणि छत्तीस [[व्यंजन|व्यंजने]] आहेत. देवनागरी लिपीत नसलेली ॲ, ऑ, दीर्घ ॠ, दीर्घ ॡ, दंततालव्य च, छ, झ,आणि ऱ्य, ऱ्ह ही खास मराठी अक्षरे आहेत.

'''स्वर'''

अ आ इ ई उ ऊ ऋ ॠ ऌ ॡ&lt;br&gt;ए ऐ ओ औ अं अः

ॲ ॲा

'''व्यंजने'''

क ख ग घ ङ&lt;br&gt;च छ ज झ ञ&lt;br&gt;ट ठ ड ढ ण&lt;br&gt;त थ द ध न&lt;br&gt;प फ ब भ म&lt;br&gt;य र ल व&lt;br&gt;श षस ह ळ&lt;br&gt;क्ष ज्ञ

'''विशेष''' - 'ङ' आणि 'ञ'चा उच्चार हा, 'ण' किंवा 'न' प्रमाणेच नासिक्य होतो.&lt;br&gt;
*  'ङ' हा 'ड' नाही. तसेच 'ञ' हे 'त्र' नाही. उदाहरणार्थ- अङ्क=अंक, मञ्जूषा=मंजूषा.
अधिक माहितीसाठी पहा [[देवनागरी]]

=== मुळाक्षरांचे उच्चार ===

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Consonants'''
!&amp;nbsp;||Labial||Dental||Alveolar||Retroflex||Alveopalatal||Velar||Glottal
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Voiceless&lt;br /&gt;stops
|{{IPA|p}}&lt;br /&gt;{{IPA|pʰ}}||{{IPA|t̪}}&lt;br /&gt;{{IPA|t̪ʰ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ʈ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ʈʰ}}||{{IPA|cɕ}}&lt;br /&gt;{{IPA|cɕʰ}}|| {{IPA|k}}&lt;br /&gt;{{IPA|kʰ}}||&amp;nbsp;
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Voiced&lt;br /&gt;stops
|{{IPA|b}}&lt;br /&gt;{{IPA|bʱ}}||{{IPA|d̪}}&lt;br /&gt;{{IPA|d̪ʱ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ɖ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɖʱ}}||{{IPA|ɟʑ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɟʑʱ}}||{{IPA|ɡ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɡʱ}}||&amp;nbsp;
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Voiceless&lt;br /&gt;fricatives
|&amp;nbsp;||&amp;nbsp;||{{IPA|s}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ɕ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|h}}
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Nasals
|{{IPA|m}}&lt;br /&gt;{{IPA|mʱ}}||{{IPA|n̪}}&lt;br /&gt;{{IPA|n̪ʱ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ɳ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɳʱ}}||{{IPA|ɲ}}||{{IPA|ŋ}}||&amp;nbsp;
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Liquids
|{{IPA|ʋ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ʋʱ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|l}} {{IPA|ɾ}}&lt;br /&gt;{{IPA|lʱ}} {{IPA|ɾʱ}}|||{{IPA|ɭ}} {{IPA|ɽ}}||{{IPA|j}}||&amp;nbsp;||&amp;nbsp;
|}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Vowels'''
!&amp;nbsp;||Front||Central||Back
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!High
|{{IPA|iː}}&lt;br /&gt;{{IPA|i}}||&amp;nbsp;||{{IPA|uː}}&lt;br /&gt;{{IPA|u}}
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Mid
|{{IPA|eː}}||{{IPA|ə}}||{{IPA|oː}}
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Low
|&amp;nbsp;||{{IPA|aː}}||&amp;nbsp;
|}

== मराठी: संगणक कळफलक ==

=== आधुनिक तंत्रज्ञान आणि मराठी लेखन ===

संगणकीकरणाच्या सुरुवातीच्या काळात मराठी लेखनासाठी विविध अडचणी होत्या-

* प्रथमत: मराठी छपाई क्षेत्रात वापरल्या जाणाऱ्या विविध मराठी मुद्रांमध्ये एकमानकता (स्टॅंडर्डायझेशन) नसल्यामुळे सुसंगती (कंपॅटिबिलिटीही) नसते.  टंकणयंत्रावरील मराठी लिपीसाठीचा कळफलक अजून प्रमणित होऊ शकलेला नाही.  त्यामुळे एक माणूस अनेक टंक वापरू शकत नाही. यासाठी [[राज्य मराठी विकास संस्था]] प्रयत्‍नशील आहे.

* मराठीचे टंक (फॉन्ट) हे व्यापारी तत्त्वावर निर्माण केले असल्याने ते महाग किंमतीला विकत घ्यावे लागतात. त्यामुळे त्यांचा वापर मर्यादित होतो व सर्वसामान्य जनतेला ते सहजासहजी मिळत नाहीत. [[सी डॅक]] या संस्थेने निर्माण केलेले टंक मोफत उपलब्ध आहेत. मात्र असे टंक मर्यादित संख्येत आहेत.

* हे व्यापारी मराठी फॉन्ट विकताना ग्राहकाच्या गरजेनुसार त्याला टंकांमध्ये ANSI ते UNICODE ([[युनिकोड]])असा पर्याय पुरवत नाहीत.

* आंतरजालावर शोध घेण्यासाठी [[युनिकोड]]चा (इंग्रजी : UNICODE) वापर [[गुगल]]सारख्या शोध यंत्रामध्ये करता येतो. आपोआप डाउनलोड होणारे डायनामिक टंक युनिकोड कंपॅटिबल नसल्यामुळे शोध यंत्रात चालत नाहीत.

* युनिकोड धर्तीचे टंक विंडोज २००० व त्या पुढील प्रणालींबरोबर मुळातच असतात. जुन्या विंडोज प्रणाली वापरणाऱ्यांना [[युनिकोड]] वापरणे जड जाते. परंतु [[लिनक्स]]वर आधारित [[संचालन प्रणाली|संचालन प्रणालींत]] युनिकोडचा मूळ म्हणून वापर केल्यामुळे अशा संगणकांवर मराठी वापरताना कमी समस्या येतात.

* हे टंक देवनागरी लिपीसाठी तयार केलेलेअसल्यामुळे ते हिंदी छपाईसाठी उत्तम चालतात. परंतु काही अक्षरे मराठीसाठी विशेष आहेत, ती सगळी टाईप करता येतील असे टंक कमी आहेत{{संदर्भ हवा}}.

सध्या युनिकोडमुळे मराठी ही संगणकावर बरीच स्थिरस्थावर झालेली आहे आणि मराठी टंकलेखनाचे अनेक पर्याय उपलब्ध झालेले आहेत.

काळानुसार आणि वापरलेल्या तंत्रज्ञानानुसार संगणकावरील टंकलेखनपद्धतीचे '''पूर्व-टंकनपद्धती''' आणि '''आधुनिक टंकनपद्धती''' असे दोन प्रकार करता येतील{{संदर्भ हवा}}.

===पूर्व टंकनपद्धती===

युनिकोडच्या आधी ही टंकन पद्धती अस्तित्वात होती. यात इंग्रजी फॉन्टच्या ज़ागेवर मराठी फॉन्ट टाईप कर
'
# 'ता येत असत. (उदा. शिवाजी, कृतिदेव, किरण इत्यादी non-Unicode फॉन्ट आहेत.) तसेच पूर्वप्राथमिक अवस्थेत मराठी भाषेत टंकलेखनासाठी अनेक softwares बनविण्यात आली होती. (उदा. मराठी सोबत इतर भारतीय भाषांमध्ये टंकलेखनासाठी C-DACचे ISM-OFFICE, श्री-लिपी, इत्यादी)

===आधुनिक टंकनपद्धती-१===

आधुनिक टंकन पद्धतीत युनिकोड टंक व त्या विविध keyboard layout यांचा समावेश होतो.

युनिकोड टंकनपद्धती व software.

* कगप  :- कगप हा [[भाषाशास्त्र|भाषाशास्त्रानुसार]] विकसित केलेला keyboard layout असून तो शब्द उच्चारणपद्धतीनुसार विकसित केलेला आहे. हा layout लिनक्स ऑपेरेटिंग सिस्टिम वर ....... उपलब्ध आहे. Windows साठी शुभानन गांगल याच़े 
*देवनागरी इनस्क्रिप्ट - ज्यांना पारंपरिक टंकन यंत्रावर टंकलेखनाचा सराव आहे, अशांसाठी देवनागरी इनस्क्रिप्ट हा पर्याय विंडोज़ आणि लिनक्स या परिचालन प्रणालींवर मिळतो.
*बोलनागरी
*Traditional :-

===आधुनिक टंकन पद्धती-२===

यामध्ये लिप्यंतर तंत्रज्ञानाचा वापर करून softwareच्या माध्यमातून मराठी टंकन करतात. ही पद्धती खासकरून कुठलेही प्रशिक्षण न घेता टंकन करणाऱ्या लोकांमध्ये प्रसिद्ध व लोकप्रिय आहे. लिप्यंतरसाठी पुढील software लोकप्रिय आहेत.

*[[:en:Microsoft Indic Language Input Tool|Microsoft Indic Tool / मायक्रोसॉफ्ट इंडिक टूल]] : इंडिक टूल हे microsoft या कंपनीने विकसित केले आहे. हे Windows XP, Vista, Windows 7,8,8.1,10 आदी प्रणाल्यांवर चालते.
*[[:en:Google transliteration|Google Input Tool / गूगल इनपुट टूल]] : गूगल इनपुट टूल हे गूगल या कंपनीने विकसित केलेले लिप्यंतर software आहे. हे Windows XP, Vista, Windows 7,8,8.1,10 बरोबरच गूगल क्रोम ब्राउजरच्या साहाय्याने कुठल्याही प्रणालींवर चालू शकते.

===[[:en:Optical character recognition|OCR तंत्रज्ञान]]===

OCR तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून मराठीतील स्कॅन केलेले दस्तऐवज, छायाचित्रांचे स्वयंचलित पद्धतीने टंकन करता येते.

[[:en:Tesseract (software)|टेसरॅक्ट ओसीआर]] हे software लिनक्स परिचालन प्रणालीवर उपलब्ध आहे.

===मराठी आणि परिचालन प्रणाली===

मराठी ही भाषा काही मोजक्या परिचालन प्रणालींमध्ये उपलब्ध आहे. त्यात सर्वात मोठा हिस्सा हा लिनक्स या परिचालन प्रणालीचा आहे. याव्यतीरिक्त मायक्रोसॉफ्ट विंडोज् आणि ॲपल मॅकओएस या परिचालन प्रणालींमधेही मराठी भाषा कमी-अधिक प्रमाणात उपलब्ध आहे.

===युनिकोड तक्ता===

हा तक्ता देवनागरी लिपीसाठी आहे, यातील काही अक्षरे मराठीत वापरली जात नाहीत आणि मराठीतील काही अक्षरे या तक्त्यात नाहीत.

* मराठीत वापरली जाणारी पण युनिकोड तक्त्यात नसणारी अक्षरे
** ॲ
** च़ छ़  झ़ ञ़ शेंडीफोड्या श आणि मराठी ल आणि ख {{संदर्भ हवा}}
** ऱ्य
** ऱ्ह
** पाऊण य
* युनिकोड तक्त्यात असलेली पण मराठीत न वापरली जाणारी अक्षरे
** ऄ (हे अक्षर तक्त्यात २४ वेळा आले आहे, त्यांतले एकही मराठीत नाही)
** ऍ
** ऐ
** ओ
**  े
**  ो
** क़ (हे अक्षर तक्त्यात दोनदा आले आहे; दोन्ही अक्षरे मराठीत नाहीत.)
** ख़
** ग़
** ड़
** ढ़
** ङ (हे अक्षर तक्त्यात दोनदा आले आहे, दोघांपैकी एक मराठीत आहे)
** न
** य़
** ऱ
** ळ

{{Unicode chart Devanagari}}
{{Unicode chart Devanagari Extended}}


== मराठी: साहित्य ==

{{मुख्य|मराठी साहित्य}}

मराठी संस्कृती/साहित्याबाबतचे इतर काही लेख -
[[कथा]], [[कविता]], [[कादंबरी]], [[नाटक]], [[नाट्य]], [[बाल साहित्य]], [[बालगीते]], [[ललित लेख]], [[विनोद]], [[मराठी साहित्य संमेलने]], [[अग्रलेख]] [[संपादकीय]] [[स्तंभलेख]] [[समीक्षा]], [[चारोळी]], [[गझल]], [[ओवी]], [[अभंग]], [[भजन]], [[कीर्तन]], [[पोवाडा]], [[लावणी]], [[भारूड]], [[बखर]], [[पोथी]], [[आरती]], [[लोकगीत]], [[गोंधळ]], [[उखाणे]], [[वाक्‍प्रचार]]

===मराठीचे आद्य कवी ===
मराठीचे आद्य कवी पुढील प्रमाणे मानले जातात.
# [[मुकुंदराज]]
# [[माहीमभट]]
# [[महदंबा]]
# [[ज्ञानेश्वर]]
# [[नामदेव]]
# [[जगमित्रनागा]] 
# [[एकनाथ]]
# [[तुकाराम]]
# [[रामदास]]
# [[वामन पंडित]]
# [[श्रीधर]]
# [[मुक्तेश्वर]]
# [[मोरोपंत]]
# [[माधवस्वामी]] - तंजावरचे लेखक             
# [[होनाजी बाळा|होनाजी]]
# [[महिपती ताहराबादकर|महिपती]]
# केशीराजव्यास - मराठीतील पहिले संपादक  
# [[दामोदर पंडित]]
# [[मुसलमान मराठी संतकवी]]

===मराठी विश्वकोश===
[[Image:verse_in_marathi_modi_script.png|thumb|200px|मोडी लिपीतील मजकूर]]
[[संयुक्त महाराष्ट्र|संयुक्त महाराष्ट्राच्या]] निर्मितीनंतर [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र शासनाने]] १९ नोव्हेंबर १९६०ला [[महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि सांस्कृतिक मंडळ|महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळाची]] स्थापना [[तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी]] यांच्या अध्यक्षतेखाली केली. या मंडळाने [[मराठी विश्वकोश|मराठी विश्वकोशाची]] निर्मिती केली. त्याआधि श्री.व्यं. केतकरांनी मराठीतील पहिला ज्ञानकोश एकहाती लिहीला. मराठी विश्वकोश ही ज्ञानकोशाची सुधारून वाढवलेली आवृत्ती आहे.

=== मराठी: पुस्तके ===

* [[लीळाचरित्र]] हा महान ग्रंथ म्हाइंभटांनी लिहून मराठी भाषेचा पाया रोवला. 
मराठी भाषेत आजवर विविध विषयांवर विस्तृत लेखन प्रकाशीत झाले असून, त्यातील कैक प्रकाशने जागतिक साहित्यात मानाचे स्थान मिळवू शकतील अशी आहेत. मराठीत दरवर्षी २,००० नवीन पुस्तके प्रकाशित होतात व सुमारे ५०० दिवाळी अंक प्रसिद्ध होतात. नामवंत खासगी प्रकाशन संस्था आणि शासकीय प्रकाशने यांची वार्षिक उलाढाल, तसेच पाठ्यपुस्तके धार्मिक, ललित आणि वैचारिक ग्रंथ यांची एकत्रित बाजारपेठ सुमारे २५० कोटी रुपयांपर्यंत आहे. 
* शासकीय संस्था &quot;[[बालभारती]]&quot; दरवर्षी सुमारे ९ कोटी पुस्तके छापते. 
* भारताच्या सर्वाधिक खपाचे मासिक          &quot;[[लोकराज्य]]&quot; हे{{संदर्भ हवा}}, आणि देशातले सर्वाधिक खपाचे चौथ्या क्रमांकाचे वर्तमानपत्र &quot;लोकमत&quot; हे आहे{{संदर्भ हवा}}. 
* देशभरातील एकूण ग्रंथालयांतली २५ टक्के ग्रंथालये एकट्या महाराष्ट्रात आहेत{{संदर्भ हवा}}.

शब्दार्थ कोशांव्यतिरिक्त मराठी भाषेत अर्वाचीन चरित्र कोश, प्राचीन चरित्र कोश (सिद्धेश्वरशास्त्री चित्राव), तत्त्वज्ञानकोश, तुलनात्मक भाषा विज्ञान (भोलानाथ तिवारी,उदय नारायण तिवारी,पांडुरंग दामोदर गुणे)  वाङ्मयकोश, विश्वकोश, समाजविज्ञान कोश, सरिता कोश, संस्कृती कोश, स्थलकोश, ज्ञानकोश ([[श्रीधर व्यंकटेश केतकर]]) असे अनेक प्रकारचे कोश मराठीत आहेत. 
* [[कोशवाङ्मय]] बाबतीत मराठी भाषेचा जगात दुसरा क्रमांक लागतो{{संदर्भ हवा}}.

== मराठी: राष्ट्रीय पुरस्कारांत ==

* [[विंदा करंदीकर]], [[कुसुमाग्रज]], [[वि.स. खांडेकर]] आणि [[भालचंद्र नेमाडे]] अशा ४ मराठी साहित्यिकांना आजवर [[ज्ञानपीठ पुरस्कार]] मिळाले आहेत.
* ''मूर्तिदेवी पुरस्कार'' [[शिवाजी सावंत]] यांना [[मृत्युंजय (कादंबरी)|मृत्युंजय]] या कादंबरीसाठी मिळाला आहे.
* [[महेश एलकुंचवार]] आणि [[विजय तेंडुलकर]] या लेखकांना ''सरस्वती सन्मान'' मिळाले आहेत.
* लावणी कवी, लोकशाहीर [[बशीर मोमीन (कवठेकर)]] यांना महाराष्ट्रातील लोकप्रिय कलाप्रकार ''तमाशा'' साठी केलेल्या साहित्य निर्मिती साठी '''विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार''' मिळाला आहे.&lt;ref&gt;[https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms &quot;बशीर मोमीन (कवठेकर)&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190603012822/https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms |date=2019-06-03 }}, दै.[[महाराष्ट्र टाइम्स]], 2-March-2019&lt;/ref&gt;
* विंदा करंदीकर आणि [[नारायण सुर्वे]] यांना '''कालिदास सन्मान''' मिळाले आहेत.
* महाराष्ट्रातले [[दादासाहेब फाळके]] यांचा नावाने '''अखिल भारतीय कला सन्मान''' दिला जातो.
* भारतीय संगीत नाटक अकादमीचे पुरस्कार आजवर [[बालगंधर्व]]&lt;nowiki/&gt;ना मिळाले आहेत.
* सर्वोत्तम चित्रपटाचे पहिले राष्ट्रपती सुवर्णकमळ [[आचार्य अत्रे]] यांच्या &lt;nowiki&gt;''श्यामची आई'&lt;/nowiki&gt;’ चित्रपटास मिळाले होते.
* डॉ. [[बाबासाहेब आंबेडकर]], [[धोंडो केशव कर्वे]], [[पां.वा. काणे]], [[भीमसेन जोशी]], [[जे.आर.डी. टाटा]], [[सचिन तेंडुलकर]], [[विनोबा भावे]] आणि [[लता मंगेशकर]] हे आजवरचे [[भारतरत्‍न]] पुरस्कार मिळविणारे महाराष्ट्रीय.
* भालचंद्र नेमाडे यांच्या '''हिंदू- एक जगण्याची समृद्ध अडगळ''' या कादंबरीला ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळाला आहे.

== हे सुद्धा पहा ==
* [[शुद्धलेखनाचे नियम]]
* [[देवनागरी]]
* [[मोडी]]
* [[युनिकोड]]
* [[संगणक आणि मराठी]]
* [[महाराष्ट्र]]
* [[मराठीच्या संवर्धनाबद्दलची आवाहने]]
* [[मराठी साहित्य संमेलने]]
* [[अखिल ऑस्ट्रेलिया मराठी संमेलन]]
* [[महाराष्ट्र राज्य सांस्कृतिक धोरण]]
* [[मराठी-मराठी शब्दकोशांची सूची]]
* [[शब्दकोशांची सूची]]
* [[अभिजात मराठी भाषा परिषद]]

==मराठी संकेतस्थळे==
{{मुख्यलेख|मराठी संकेतस्थळे}}
* '''विकिपीडिया हे जाहिरात करण्याचे स्थळ नसल्यामुळे, कृपया संकेतस्थळांचे दुवे '''मुख्य लेख '''- [[मराठी संकेतस्थळे]]'''''
या लेखातच द्यावेत. या विभागात मराठी संकेतस्थळे हा लेख पूर्ण झाल्यानंतर दुवाविरहित परिच्छेद अतंर्भूत केला जाईल या दृष्टीने ह्या विभागात रस असलेल्यांनी [[मराठी संकेतस्थळे]] हा लेख परिपूर्ण करण्याकडे लक्ष द्यावे ही विनंती.

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{विस्तार}}
{{जाणकार}}
{{जगातील पहिल्या २० भाषा}}
{{भारत भाषा}}
{{मराठीतील बोलीभाषा}}

[[वर्ग:मराठी भाषा| ]]
[[वर्ग:भारतामधील भाषा]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र]]
[[वर्ग:भाषा]]
[[वर्ग:अभिजात भाषा]]
[[वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा]]</text>
      <sha1>d0bug8jhmt1rpc878er8h7p8bpqbwll</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सह्याद्री</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1449</id>
    <revision>
      <id>2693983</id>
      <parentid>2638119</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:40:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39315-61</username>
        <id>185177</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64112" sha1="8lp9se1jzjowtx68g9gr8xi3g1npxg1" xml:space="preserve">{{हा लेख|[[महाराष्ट्र]], [[गोवा]], [[कर्नाटक]], [[केरळ]] या [[भारत|भारतातील]] राज्यांमधून पसरलेली सह्याद्री डोंगररांग|सह्याद्री (नि:संदिग्धीकरण)}}
{{मुखपृष्ठ सदर टीप
|तारीख=फेब्रुवारी १
|वर्ष=२००८
}}
{{माहितीचौकट पर्वतरांग/धूळपाटी
|डोंगररांग_प्रचलित_नाव = सह्याद्री कडा
|अधिकृत_नाव_स्थानिकभाषेमध्ये = पश्चिम घाट
|अधिकृत_नाव_मराठीमध्ये = सह्याद्री
|चित्र१ = Western-Ghats-Matheran.jpg
|चित्र१_शीर्षक = पश्चिम घाट
|देश = भारत
|राज्य = [[गुजरात ]], [[महाराष्ट्र ]], [[गोवा]], [[कर्नाटक]], [[तामिळनाडू ]], [[केरळ]]
|सर्वोच्च_शिखर = [[अनाई मुदी शिखर]](२६९५ मी.),केरळ
|लांबी = १६०० कि.मी.(महाराष्ट्रातील सह्याद्रीची लांबी-६६० (कि.मी.)
|रूंदी = १०० कि.मी.
|क्षेत्रफळ = ६०,००० वर्ग कि.मी.
|प्रकार = बसाल्ट खडक
|नकाशा =Indiahills.png
|नकाशा_शीर्षक = सह्याद्री डोंगररांग ही भारताच्या पश्चिम तटावर उभी आहे.
|}}
'''सह्याद्री''' किंवा ''पश्चिम घाट'' ही भारताच्या पश्चिम समुद्रतटाच्या शेजारी उभी असलेली डोंगरांची रांग आहे. ही अंदाजे १६०० [[किलोमीटर]] लांबीची डोंगररांग [[तापी नदी|तापी नदीच्या]] दक्षिणेकडून व [[महाराष्ट्र]]-[[गुजरात|गुजरातच्या]] सीमेशेजारून चालू होते व  (६५० कि.मी.), [[गोवा]], [[कर्नाटक]], [[तमिळनाडू ]] आणि [[केरळ]] या राज्यांतून भारताच्या दक्षिण टोकाजवळ पोचते. या डोंगररांगेचा जवळजवळ ६०% भाग हा [[कर्नाटक|कर्नाटकात]] येतो.&lt;ref&gt;[http://www.karnatakaforest.gov.in/English/forest_glance/forest_at_glance.htm कर्नाटक जंगल खाते  (जंगल-सांख्यिकी)] {{मृत दुवा}} [http://wayback.archive.org/web/20090301032826/http://karnatakaforest.gov.in/English/forest_glance/forest_at_glance.htm विदागारातील आवृत्ती]&lt;/ref&gt;

या डोंगररांगेचे क्षेत्रफळ ६०,००० चौरस कि.मी. असून या रांगेची सरासरी उंची १२०० [[मीटर]] आहे &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://apmn.icimod.org/mountains/ch2_north_west.php |title=एशिया पॅसिफिक माउंटन नेटवर्क |access-date=2008-01-09 |archive-date=2008-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080108111810/http://apmn.icimod.org/mountains/ch2_north_west.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. अनेक उंच शिखरे ही डोंगररांग सामावून घेते, त्यामध्ये डोंगररांगेच्या उत्तरेकडे महाराष्ट्रात [[कळसूबाई शिखर]] (उंची १६४६ मी),( साल्हेर १५६७ मी )[[महाबळेश्वर]] (उंची १४३८ मी) आणि [[हरिश्चंद्रगड]](उंची १४२४ मी), कर्नाटकात १८६२ मी उंचीवर असलेले [[कुद्रेमुख शिखर]] आणि दक्षिणेकडे केरळमध्ये [[अनाई मुदी शिखर]] (उंची २६९५ मीटर). अनाई मुदी शिखर हे [[पश्चिम घाटातील सर्वात उंच शिखर]] आहे. या डोंगररांगेत महत्त्वाचा खंडभाग पालघाट खिंडीच्या स्वरूपात आहे. ही खिंड [[तमिळनाडू]] आणि [[केरळ]] यांना जोडते. इथे सह्याद्रीची उंची सर्वात कमी आहे (३०० मी). 

पश्चिम घाट ही जगातील सर्वात जास्त [[जैवविविधता|जैववैविध्य]] असणाऱ्या आठ जागांपैकी एक आहे. जगात सरीसृपांच्या १८७ पेक्षा जास्त जाती आहेत, त्यातील अर्धे केवळ सह्याद्रीवर सापडतात; बेडकांच्या शंभर जातींपैकी ऐंशी केवळ इथे आढळतात. त्यातही वृक्षमंडूकांच्या ३५ जातींपैकी २९ निव्वळ सह्यवासी आहेत. देवगांडुळे नावाचे [[बेडूक|बेडकांचे]] हात-पाय नसलेले भाऊबंधू आहेत, त्यांच्या २२ जातींपैकी २० येथेच आहेत. मातीत पुरून राहणाऱ्या बांडा सर्पकुलातील सर्वच्या सर्व ४५ जाती केवळ सह्याद्री व श्रीलंकावासी आहेत, आणि त्यातल्या ३४ केवळ सह्याद्रीत सापडतात. सपुष्प वनस्पतींच्या सह्याद्रीवरच्या ४००० अर्वाचीन जातींपैकी १४०० सह्याद्रीपुरत्या सीमित आहेत. त्यांच्यातही तेरड्यांच्या ८६ पैकी ७६ जाती पूर्णतः सह्यवासी आहेत. इथे ५००० पेक्षा अधिक फुलझाडे, १३९ प्राण्यांच्या जाती, ५०८ पक्ष्यांच्या जाती व १७९ उभयचर प्राण्यांच्या जाती आढळतात.&lt;ref&gt;मायर्स, एन., आर. ए. मिट्टरमेयर, सी.जी. मिट्टरमेयर, जी.ए.बी. दा फाँन्सेका, व जे. केंट. (२०००) ''बायोडायव्हर्सिटी हॉटस्पॉट्स फॉर कॉन्झर्वेशन प्रायॉरिटीज.'' नेचर मासिक ४०३:८५३–८५८ [http://www.nature.com/nature/journal/v403/n6772/abs/403853a0.html मायर्स, एन.]&lt;/ref&gt;

== भौगोलिक रचना ==
[[चित्र:Plates tect2 en.svg|left|180px|thumb|भारतीय प्रस्तर (लाल रंगातील)]]
[[File:Ghat satellite view.jpg|thumb|उपग्रह छायाचित्र]]

पश्चिम घाट ही डोंगररांग [[दख्खनचे पठार|दख्खनच्या पठारातील]] अंतर्गत घडामोडींमुळे निर्माण झालेली कड आहे. सुमारे १५ कोटी वर्षांपूर्वी [[गोंडवन]] खंडाच्या झालेल्या तुकड्यामुळे सह्याद्रीची निर्मिती झाली असावी असे मानले जाते. या तुकड्याची पश्चिमेकडची बाजू साधारण १००० मी. उंचीचा कडा असावा असे शास्त्रज्ञांना वाटते &lt;ref&gt;[http://www.deccanherald.com/Archives/oct252004/snt1.asp डेक्कन हेराल्ड ची बातमी]{{मृत दुवा}} [https://web.archive.org/web/20080228233029/http://deccanherald.com/archives/oct252004/snt1.asp विदागारातील आवृत्ती]&lt;/ref&gt;.


गोंडवन खंडाच्या तुकड्यातून वेगळी झालेली [[भारतीय प्रस्तर|भारतीय उपखंडाची जमीन]] ही सरकत सरकत [[युरेशियन प्रस्तर|युरेशियन उपखंडाला]] जिथे येऊन मिळाली, तिथे ज्वालामुखीचा उद्रेक झाला. या ज्वालामुखीतून निघालेला [[लाव्हा]] सुमारे ६.५ कोटी वर्षांपूर्वी थंड होऊन [[दख्खनचे पठार]] निर्माण झाले. या लाव्हामुळे जे खडक निर्माण झाले त्यांना [[बसाल्ट खडक]] असे म्हणतात. त्याखालील खडक हे सुमारे २०० दशलक्ष वर्षांपूर्वी तयार झालेले जुने खडक आहेत व ते [[निलगिरी]]च्या काही भागांमध्ये सापडतात..&lt;ref name=&quot;WII&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा= http://www.wii.gov.in/envis/rain_forest/chapter2.htm|name= R.J. Ranjit Daniels|title= पश्चिमघाटातील जैवविविधता|विदा संकेतस्थळ दुवा= https://web.archive.org/web/20080919135620/http://www.wii.gov.in/envis/rain_forest/chapter2.htm|विदा दिनांक= 2008-09-19|6= |कृती= [http://www.wii.gov.in/ वाईल्डलाईफ इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया]|access-date= 2008-01-09|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;

[[चित्र:BasaltUSGOV.jpg|300px|thumb|बसाल्ट दगडाचा नमुना]]
[[बसाल्ट खडक]] हा सह्याद्री डोंगररांगेत सर्वात जास्त सापडणारा खडक आहे. सह्याद्रीमध्ये सापडणारे इतर खडक पुढीलप्रमाणे. चार्नोकाईट, ग्रॅनाईट, खोंडालाईट, लेप्टिनाईट. लॅटराईट व बॉक्साईट हे खडक दक्षिणेकडील रांगांमध्ये आढळतात.&lt;ref name=&quot;TN&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा= http://www.tnmine.tn.nic.in/AboutUs.htm|name= R.J. Ranjit Daniels|title= खाणक्षेत्र|4= |कृती= [http://www.tnmine.tn.nic.in भूगोल व खाणकाम विभाग, गव्हर्नमेंट ऑफ तमिळनाडू]|access-date= 2008-01-09|archive-date= 2007-06-30|archive-url= https://web.archive.org/web/20070630191552/http://www.tnmine.tn.nic.in/AboutUs.htm|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;

== शिखरे ==
उत्तरेला [[सातपुडा पर्वतरांग|सातपुडा रांगेपासून]] सुरू झालेल्या सह्याद्री रांगेमध्ये [[माथेरान]], [[महाबळेश्वर|महाबळेश्वर]], [[पांचगणी]], [[कुद्रेमुख]] व [[कोडागू]] इत्यादी थंड हवेची ठिकाणे आहेत. [[निलगिरी पर्वतरांग|निलगिरी रांग]], [[बिलिगिरिरंगन पर्वतरांग|बिलिगिरिरंगन रांग]], [[सेल्व्हराजन पर्वतरांग|सेल्व्हराजन रांग]] आणि [[तिरुमला पर्वतरांग|तिरुमला रांग]] इत्यादी काही छोट्या रांगा पूर्व घाट आणि पश्चिम घाट यांना जोडतात. कलसुबाइ हे उच शिखर आहेेे..
[[चित्र:Kalasubai.jpg|300px|thumb|[[कळसूबाई शिखर]]]]

काही छोट्या रांगा उदा० कार्डमम रांग व निलगिरी रांग, या तमिळनाडू राज्याच्या वायव्य क्षेत्रात आहेत. निलगिरी रांगेमध्ये प्रसिद्ध उटकमंड हे थंड हवेचे ठिकाण आहे. या रांगेमध्ये दोड्डाबेट्टा (२,६२३ मी) हे सर्वोच्च शिखर आहे. या रांगेच्या दक्षिणेकडे, [[अनामलाई पर्वतरांग|अनामलाई रांगे मध्ये]] [[अनाई मुदी शिखर|अनाई मुदी]] (२त,६९५ मी), [[चेंब्रा शिखर]] (२,१०० मी), [[बाणासुर शिखर]] (२,०७३ मी), [[वेल्लारीमाला शिखर]] (२,२०० मी) आणि [[अगस्त्यमाला शिखर]] (१,८६८ मी) इत्यादी शिखरे आहेत. [[केरळ]] राज्यातील सर्व चहा व कॉफीचे मळे हे पश्चिम घाटातच आहेत. पश्चिम घाटात दोन मुख्य खिंडी आहेत. [[महाराष्ट्र]] व [[कर्नाटक]] राज्यांच्या मधोमध [[गोवा खिंड]] आहे व दुसरी पालघाट खिंड ही निलगिरी व अनामलाई रांगांच्या मधे आहे.

पश्चिम घाट आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या मधल्या चिंचोळ्या पट्टीच्या उत्तरेकडील सपाट भागाला [[कोकण]] असे म्हणतात. तर दक्षिणेला [[मलबार]] म्हणतात. सह्याद्रीच्या पायथ्याशी पूर्वेकडे असलेल्या भागाला महाराष्ट्र देश असे म्हणतात तर मध्य कर्नाटकात मळनाड म्हणतात. 

पश्चिम घाट [[मौसमी वारे|मौसमी वाऱ्यांना]] अडवतो, त्यामुळे ढग उंचीवर जातात आणि थंड होतात व पाऊस पडतो. घनदाट जंगलेही  पावसाला मदत करतात. तसेच जमिनीतील बाष्प पुन्हा वाफेच्यात स्वरूपात हवेत सोडण्यास मदत करतात. यामुळेच घाटाच्या पश्चिम उताराकडे पूर्व उतारापेक्षा खूप जास्त पाऊस पडतो. भरपूर पावसामुळेच पश्चिम घाटात अनेक नद्यांची उगमस्थाने आहेत. [[गोदावरी]], [[कृष्णा]], [[कावेरी नदी|कावेरी]] आणि त्यांच्या [[उपनदी|उपनद्या]] येथेच उगम पावतात.

== नद्या व धबधबे ==
[[चित्र:Mighty Jog.jpg|left|180px|thumb|[[जोग धबधबा]] (कर्नाटक) हा भारतातील एक प्रेक्षणीय धबधबा आहे.]]
पश्चिम घाट हा अनेक लहान मोठ्या नद्यांचे उगमस्थान आहे. या पैकी मुख्य नद्या म्हणजे [[गोदावरी]], [[कृष्णा|कृष्णा, कोयना]]  व [[कावेरी नदी|कावेरी]]. या तिन्ही नद्या पूर्ववाहिनी असून बंगालच्या उपसागरात जाऊन मिळतात. तसेच इतर अनेक नद्या ज्या पश्चिमवाहिन्या आहेत, त्या [[अरबी समुद्र|अरबी समुद्राला]] जाऊन मिळतात. यापैकी मुख्य नद्या म्हणजे [[मांडवी]] व [[झुआरी नदी]]. इतर अनेक नद्या या पश्चिम घाटात उगम पावतात. अन्य नद्यांमध्ये [[भीमा नदी]], [[मलप्रभा नदी]], [[कुंडली नदी]], इत्यादी नद्या आहेत.

अनेक पश्चिमवाहिनी नद्या ह्या खूप उतारावरून वाहत असल्यामुळे [[जलविद्युत]] प्रकल्पांसाठी खूप उपयुक्त आहेत. पश्चिम घाटात जवळजवळ ५० धरणे बांधलेली आहेत व त्यापैकी सर्वात जुना जलविद्युत प्रकल्प [[खोपोली]] येथे १९०० साली बांधला गेला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत 
| दुवा=http://www.rainwaterharvesting.org/resources/statistics/stat233.htm
| title= नद्या व राज्यांप्रमाणे भारतातील धरणे
}}&lt;/ref&gt; या सर्व धरणांपैकी मोठी धरणे म्हणजे महाराष्ट्रातील  पाटण तालुक्यातील [[कोयना धरण]], [[केरळ]]मधील [[परांबीकुलम धरण]] व कर्नाटकातील [[लिंगणमक्की धरण]]. 

पावसाळ्यात पश्चिम घाटाचे सौंदर्य वाढविण्यास कारणीभूत घटक म्हणजे धबधबे. पश्चिम घाटात अनेक प्रेक्षणीय धबधबे आहेत. उदा. [[जोग धबधबा]], [[कुंचीकल धबधबा]], [[शिवसमुद्रम धबधबा]] , डब्बे धबधबा व [[उंचाल्ली धबधबा]]. जोग धबधबा हा दक्षिण आशियातील सर्वात उंच नैसर्गिक धबधबा आहे व तो जगातील १००१ नैसर्गिक आश्चर्यांपैकी एक आहे.&lt;ref&gt;मायकेल ब्राईट, ''जगातील १००१ नैसर्गिक आश्चर्ये'', बॅरन्स एज्युकेशनल सीरीज २००५.&lt;/ref&gt; [[तळकावेरी]] वन्यजीव अभयारण्य हे [[कावेरी नदी|कावेरी]] नदीच्या उगमाजवळ असलेले एक मोठे अभयारण्य आहे. तसेच घनदाट जंगलांमुळे [[तुंगभद्रा]] नदीच्या उगमापाशी शरावती व सोमेश्वर ही दोन अभयारण्ये आहेत.

== हवामान ==
[[चित्र:Western-Ghats-rainfall.svg|thumb|120px|पश्चिम घाटातील वार्षिक पर्जन्यमान]]
पश्चिम घाटातील वातावरण हे उंचीनुसार बदलत जाते. कमी उंचीवर उष्ण व दमट हवामान असून जास्त उंचीवर (१५०० मीटरच्यावर) सरासरी १५ °से. [[तापमान]] असते. काही अति उंचीच्या भागांमध्ये कायम धुके असते व हिवाळ्यात तापमान ४-५ °से. पर्यंत खाली येते. पश्विम घाटातील सरासरी तापमान उत्तरेला २० °से व दक्षिणेला २४ °से आहे.&lt;ref name=&quot;WII&quot;/&gt;

पश्चिम घाटातील (कोकणात) सरासरी पर्जन्यमान हे ३०००-४००० मिलिमीटर तर देशावर १००० मिलिमीटर. पश्चिम घाटातील पावसाचे प्रमाण हे बदलत जाणारे आहे. महाराष्ट्राच्या उत्तरेच्या पश्चिम घाटाच्या डोंगराळ भागात खूप पाऊस पडतो पण थोडेच दिवस पडतो तर [[विषुववृत्त|विषुववृत्ताच्या]] जवळ असणाऱ्या घाट प्रदेशांमध्ये थोडाच पाऊस पडतो पण वर्षभर पडतो.&lt;ref name=&quot;WII&quot;/&gt;

== जैविक क्षेत्रे ==
[[चित्र:Nilgiri-Hills.jpg|left|180px|thumb|[[निलगिरी पर्वतरांग|निलगिरी रांग]]]]
पश्चिम घाटात चार प्रकारची [[वृत्त|वृत्तीय]] जंगले आढळतात. पश्चिम घाटाच्या [[उत्तर]] व [[दक्षिण]] भागात पानगळीचीजंगले व सदाहरित जंगले आढळतात. पश्चिम घाटाच्या उत्तरेला सामान्यत: दक्षिण भागापेक्षा कमी आर्द्रता असल्यामुळे, कमी उंचीवर उत्तर भागात पानगळीची जंगले आढळतात. यात मुख्यत: [[साग|सागाचे]] वृक्ष आहेत. १,००० मी. पेक्षा जास्त उंचीवर आर्द्रतेचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे सदाहरित जंगले आढळतात.

[[केरळ]]मधील [[वायनाड]] जंगले ही उत्तर व दक्षिणेकडील जैविक क्षेत्रांमधील जागेत मोडतात. दक्षिणेकडील जंगलांमध्ये जास्त [[जैवविविधता]] आहे. उत्तर भागाप्रमाणेच दक्षिण भागात सुद्धा कमी उंचीवर पानगळीची तर जास्त उंचीवर सदाहरित जंगले आढळतात. दक्षिण भागात १,००० मीटरपेक्षा जास्त उंचीवर सर्वाधिक प्रमाणात जैवविविधता आढळते. येथे संपूर्ण पश्चिम घाटात आढळणाऱ्या फुलझाडांपैकी ८०% पेक्षा जास्त जाती आढळतात.

== जैविक सुरक्षा ==
[[चित्र:Western Ghats RYM.jpg|thumb|200px|राजपालयम येथील सह्याद्री रांग]]
पश्चिम घाटातील दाट जंगले ही मुख्यत: [[आदिवासी]] लोकांसाठी खूप उपयुक्त आहेत. त्यांना लागणारे अन्न व निवारे या जंगलांमध्ये मुबलक प्रमाणात मिळतात. या दाट जंगलांमुळेच [[दख्खनचे पठार|पठारावरील]] लोक इथे स्थायिक होऊ शकले नाहीत. भारतात आल्यावर इंग्रजांनी मोठ्या प्रमाणावर जंगले साफ करून जमीन शेतीयोग्य बनविली.

[[इ.स. १९८८|१९८८]] मध्ये पश्चिम घाटाला पर्यावरणशास्त्रज्ञ [[नॉर्मन मायर्स]] यांच्या प्रयत्नांमुळे संरक्षित जैविक क्षेत्र म्हणून घोषित करण्यात आले. जरी पश्चिम घाट हा भारताच्या फक्त ५% क्षेत्रफळावर पसरलेला असला तरी भारतातील उंच वाढणाऱ्या झाडांच्या १५,००० जातींपैकी सुमारे ४,००० जाती (२७%) या इथेच सापडतात. यापैकी सुमारे १,८०० जाती या फक्त पश्चिम घाटातच आढळतात. सह्याद्री रांगेत जवळजवळ ८४ उभयचर प्राण्यांच्या जाती, १६ पक्ष्यांच्या जाती, ७ प्रकारचे सस्तन प्राणी व १,६०० प्रकारची फुलझाडे आढळतात जी जगात इतरत्र कोठेही आढळत नाहीत. 

[[भारत सरकार|भारत सरकारने]] पश्चिम घाटातील अनेक जंगले संरक्षित केलेली आहेत. यामध्ये २ संरक्षित जैविक क्षेत्रे, १३ राष्ट्रीय उद्याने, अनेक अभयारण्ये वगैरेंचा समावेश होतो. ही सर्व संरक्षित वनक्षेत्रे जतन करण्यासाठी वेगळे वनखाते बनवून या  जंगलांचे रक्षण करण्यात येत आहे. यापैकी अनेक राष्ट्रीय उद्याने ही पूर्वी अभयारण्ये होती. [[निलगिरी संरक्षित जैविक क्षेत्र]] हे जवळजवळ ५,५०० वर्ग कि.मी. क्षेत्रफळावर पसरलेले सर्वात मोठे संरक्षित क्षेत्र आहे. यामध्ये [[नागरहोल]]ची सदाहरित जंगले, [[बांदीपूर राष्ट्रीय उद्यान|बांदीपूर राष्ट्रीय उद्यानातील]] पानगळीची जंगले, कर्नाटकातील नुगू जंगल व केरळ व तमिळनाडूमधील अनुक्रमे [[वायनाड]] व [[मुदुमलाई राष्ट्रीय उद्यान]] यांचा समावेश होतो.&lt;ref&gt;[http://cpreec.org/04_phamplets/08_nilgiri_bio_reser/nilgiri_bio_reser.html निलगिरी सुरक्षित जैविक क्षेत्र.] {{मृत दुवा}} [http://wayback.archive.org/web/20070310204300/http://cpreec.org/04_phamplets/08_nilgiri_bio_reser/nilgiri_bio_reser.html विदागारातील आवृत्ती]&lt;/ref&gt; केरळमधील पश्चिम घाटात अनेक थंड हवेची ठिकाणे प्रसिद्ध आहेत. यामध्ये [[मुन्नार]], [[पोन्मुदी]] व [[वायनाड]] ही प्रमुख ठिकाणे आहेत. केरळमधील [[सायलंट व्हॅली राष्ट्रीय उद्यान]] हे भारतातील शिल्लक असलेल्या सदाहरित जंगलांपैकी एक आहे. भारतात दोन ठिकाणी जैविक वधेता आढळते पहिली पूर्व घाट आणि दुसरा पश्चिम घाट.&lt;ref&gt;एलॅमॉन सुरेश(२००६) &quot;''केरळमधील ठेवा''&quot;, यूट्यूब व्हिडियो,[http://www.youtube.com/watch?v=X9yEFrhlEBU केरळमधील ठेवा]&lt;/ref&gt; 

नुकतेच कोयना आणि चांदोली या दोन अभयारण्याचे एकत्रीकरण करून नवीन अशा सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाची निर्मिती केली आहे.

== जागतिक वारसा ==
[[चित्र:ponmudi.JPG|thumb|[[अगस्त्यमलाई संरक्षित जैविक क्षेत्र|अगस्त्यमलाई संरक्षित जैविक क्षेत्रांतर्गत]] असणाऱ्या [[पोन्मुदी|पोन्मुदी रांगेचे]] एक दृश्य]]
[[इ.स. २००६|२००६]] साली भारताने ''युनेस्को''कडे पश्चिम घाटाला [[:वर्ग:जागतिक वारसा स्थाने|जागतिक वारसा स्थानांमध्ये]] समाविष्ट करण्यासाठी विनंती केली आहे.&lt;ref&gt;[http://whc.unesco.org/en/tentativelists/2103/ युनेस्को, एमएबी, (२००७) जागतिक वारसा स्थान, तात्पुरती यादी, पश्चिम घाट]&lt;/ref&gt;. यामध्ये एकंदर सात उपक्षेत्रे असतील.

* अगस्त्यमलाई उपक्षेत्र - यामध्ये [[अगस्त्यमलाई संरक्षित जैविक क्षेत्र]] (९०० वर्ग कि.मी.) ज्यामध्ये तमिळनाडूतील कलक्कड मुंडणतुराई व्याघ्र प्रकल्प (८०६ वर्ग कि.मी.) व [[नेय्यार अभयारण्य]] &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.keralatourntravel.com/Kerala-WildLife-Neyyar.asp |title=नेय्यार अभयारण्य |access-date=2008-01-22 |archive-date=2007-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070527044846/http://www.keralatourntravel.com/Kerala-WildLife-Neyyar.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, पेप्पारा&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.keralatourntravel.com/Kerala-WildLife-Peppara.asp |title=पेप्पारा अभयारण्य |access-date=2008-01-22 |archive-date=2007-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070105092414/http://www.keralatourntravel.com/Kerala-WildLife-Peppara.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; तसेच शेंदुर्णी&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.wildkerala.com/html/forest.htm#shendurney |title=शेंदुर्णी अभयारण्य |access-date=2008-01-22 |archive-date=2007-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071226175658/http://www.wildkerala.com/html/forest.htm#shendurney |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; व त्याच्या आसपास असणारे आचेनकोईलचे क्षेत्र &lt;ref&gt;[http://www.keralaforest.org/html/tourism/Palaruvi.htm आचेनकोईल, केरळ]&lt;/ref&gt;, [[थेन्मला]], कोन्नी&lt;ref&gt;[http://www.keralaforest.org/html/tourism/konn.htm कोन्नी, केरळ]&lt;/ref&gt;, [[पुनलुर]], [[तिरुवनंतपुरम]] आणि अगस्त्यवनम, केरळ&lt;ref&gt;[http://www.keralaforest.org/html/tourism/agastyar.htm अगस्त्यवनम, केरळ]&lt;/ref&gt; यांचा समावेश आहे.

* पेरियार उपक्षेत्र - यामध्ये केरळमधील [[पेरियार राष्ट्रीय उद्यान]] (७७७ वर्ग कि.मी.), [[रान्नी]], [[कोन्नी]] व [[आचनकोविल]] इथली जंगले. पूर्वेला [[श्रीविल्लीपुत्तुर अभयारण्य]] व [[तिरुनवेली]] इथली जंगले यांचा समावेश आहे.

* अनामलाई उपक्षेत्र - यामध्ये [[चिन्नार अभयारण्य]], [[एराविकुलम राष्ट्रीय उद्यान]] (९० वर्ग कि.मी.), [[इंदिरा गांधी राष्ट्रीय उद्यान]], [[ग्रास हिल्स राष्ट्रीय उद्यान]] व [[करियन शोला राष्ट्रीय उद्यान]] (एकूण ९५८ वर्ग कि.मी.) तसेच तमिळनाडूमधील [[पलानी पर्वतरांग राष्ट्रीय उद्यान|पलानी रांग राष्ट्रीय उद्यान]] (७३६.८७ वर्ग कि.मी.) व केरळमधील [[परांबीकुलम अभयारण्य]] (२८५ वर्ग कि.मी.) यांचा समावेश आहे.

* निलगिरी उपक्षेत्र - यामध्ये [[निलगिरी संरक्षित जैविक क्षेत्र]] तसेच [[करीम्पुळा राष्ट्रीय उद्यान|करीम्पुझा राष्ट्रीय उद्यान]] (२३० वर्ग कि.मी.), [[सायलंट व्हॅली राष्ट्रीय उद्यान]] (८९.५२ वर्ग कि.मी.) व केरळमधील [[वायनाड अभयारण्य]] (३४४ वर्ग कि.मी.) आणि तमिळनाडूमधील [[बांदीपूर राष्ट्रीय उद्यान|बंदीपूर राष्ट्रीय उद्यान]] (८७४ वर्ग कि.मी), [[मुकुर्थी राष्ट्रीय उद्यान]] (७८.४६ वर्ग कि.मी.), [[मुदुमलाई राष्ट्रीय उद्यान]] (३२१ वर्ग कि.मी.) तसेच [[अमरांबलमचे संरक्षित वनक्षेत्र|अमरांबलमचे संरक्षित जंगल]] (६,००० वर्ग कि.मी.) यांचा समावेश आहे.

* तळकावेरी उपक्षेत्र - यामध्ये [[ब्रह्मगिरी अभयारण्य]] (१८१.२९ वर्ग कि.मी.), [[राजीव गांधी राष्ट्रीय उद्यान]] (३२१ वर्ग कि.मी), [[पुष्पगिरी अभयारण्य]] (९२.६५ वर्ग कि.मी.), कर्नाटकातील [[तळकावेरी अभयारण्य]] (१०५.०१ वर्ग कि.मी.) व केरळमधील [[आरळम संरक्षित वनक्षेत्र]] यांचा समावेश आहे.

* कुद्रेमुख उपक्षेत्र - यामध्ये [[कुद्रेमुख राष्ट्रीय उद्यान]] (६००.३२ वर्ग कि.मी.), [[सोमेश्वर अभयारण्य]] व आजूबाजूची सोमेश्वरची संरक्षित जंगले तसेच कर्नाटकातील [[अगुंबे संरक्षित वनक्षेत्र|अगुंबे]] व [[बलहल्ली संरक्षित वनक्षेत्र|बलहल्ली]] येथील जंगले यांचा समावेश आहे.

* सह्याद्री उपक्षेत्र - यामध्ये [[आंशी राष्ट्रीय उद्यान]] (३४० वर्ग कि.मी.), [[चांदोली राष्ट्रीय उद्यान]] (३१७.६७ वर्ग कि.मी.), [[कोयना अभयारण्य]] व [[राधानगरी अभयारण्य]] यांचा समावेश आहे. याचा भूभाग सांगली व सातारा जिल्ह्यात समाविष्ट होतो.

== प्राणिजगत ==
पश्चिम घाटात हजारो प्रकारचे [[प्राणी]] आढळतात. यांमध्ये जवळजवळ ३२५ प्रजाती या जागतिक स्तरावर नष्ट व्हायला आलेल्या प्रजाती आहेत. तसेच उभयचरांमधील बऱ्याच प्रजाती या फक्त पश्चिम घाटातच आढळतात.
ही रांग वन्यजीवांसाठी खूप उपयुक्त जागा आहे. निलगिरीच्या जैविक क्षेत्रामध्ये [[हत्ती|आशियाई हत्ती]] मोठ्या प्रमाणावर आढळतात. [[ब्रह्मगिरी]] व [[पुष्पगिरी]] अभयारण्येसुद्धा हत्तींसाठी सुयोग्य निवासस्थाने आहेत. कर्नाटकातील पश्चिम घाटात ६,००० पेक्षा जास्त हत्ती आढळतात (२००४ सालातील गणनेप्रमाणे) व भारतात सापडणाऱ्या [[वाघ|वाघांपैकी]] १०% वाघ सुद्धा इथेच आहेत.&lt;ref&gt;[http://www.karnatakaforest.gov.in/English/forest_glance/forest_at_glance.htm कर्नाटक जंगल खाते] {{मृत दुवा}} [http://wayback.archive.org/web/20090301032826/http://karnatakaforest.gov.in/English/forest_glance/forest_at_glance.htm विदागारातील आवृत्ती]&lt;/ref&gt;. 

[[सुंदरबन]]नंतर भारतात सर्वात जास्त वाघ हे कर्नाटक, तमिळनाडू व केरळच्या जंगलातच आढळतात. [[बांदीपूर राष्ट्रीय उद्यान|बंदीपूर राष्ट्रीय उद्यान]] व नागरहोल इथे ५,०००पेक्षा जास्त [[गौर (बैल)]] कळप करून राहतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.karnatakaforestdepartment.org/English/wild_life_eco_tour/wildlife_eco_tour.htm#overview. |title=कर्नाटकमधील वन्य प्राण्यांची संख्या |access-date=2008-01-22 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726213319/http://www.karnatakaforestdepartment.org/English/wild_life_eco_tour/wildlife_eco_tour.htm#overview. |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[कोडागु]] जंगलांच्या पश्चिमेला [[माकड|निलगिरी माकडे]] मोठ्या प्रमाणावर आढळतात. 

[[भद्रा अभयारण्य|भद्रा अभयारण्यात]] हरणांची मोठी संख्या आढळते. बरेच हत्ती, गौर, [[सांबर]], [[चित्ता|चित्ते]], वाघ इ. प्राणी केरळमधील जंगलांमध्ये आढळतात.

* '''सरपटणारे प्राणी''':[[अजगर|अजगराच्या]] काही जाती या फक्त पश्चिम घाटातच आढळतात. तसेच अनेक विषारी व बिनविषारी पकारचे सरपटणारे प्राणी आढळतात.

==पश्चिम घाट परिसर तज्ज्ञ गटाचा अहवाल==
[[गुजरात]], [[महाराष्ट्र]], [[गोवा]] आणि [[कर्नाटक|कर्नाटकातील]] सह्याद्री, आणि [[तामिळनाडू]] - [[केरळ|केरळातील]] निलगिरी व मलयगिरी यांनी बनलेला पश्चिम घाट “राष्ट्रदेवीचे निसर्गनिर्मित केवळ नंदनवन” असा रम्य प्रदेश आहे.  ह्या डोंगर रांगा म्हणजे दक्षिण भारताचे उदकभांडार आहे. येथून [[गोदावरी]], [[कृष्णा]], [[तुंगभद्रा]], [[कावेरी]] व वैगई  यांसारख्या पूर्ववाहिन्या आणि [[वैतरणा]], सावित्री, [[काळी नदी (कर्नाटक)|काळी]], [[शरावती नदी|शरावती]], नेत्रावती, भरतपुळा, [[पेरियार]]  अशा अनेक पश्चिमवाहिनी नद्या उगम पावतात. शिवाय ही श्रेणी जैवविविधतेचे एक आगळे भांडार आहे. जोडीलाच इथे विपुल खनिज संपत्ती आहे. हा प्रदेश सामाजिक, सांस्कृतिक दृष्ट्याही समृद्ध आहे. साहजिकच, साऱ्या देशाप्रमाणेच इथेही वेगेवेगळे विकास प्रकल्प अधिकाधिक जोमाने राबवले जात आहेत. ह्या प्रदेशाची जीवसंपत्ती व संवेदनाशीलता लक्षात घेऊन भारत सरकारच्या पर्यावरण व वन मंत्रालयाने मार्च २०१० मध्ये [[माधव गाडगीळ|प्रा.माधव गाडगीळ]] यांच्या अध्यक्षतेखाली चार शासकीय अधिकारी व दहा विशेषज्ञ ह्यांचा पश्चिम घाट परिसर तज्ज्ञ गट गठित केला. ह्या गटापुढे खालील उद्दिष्टे ठेवण्यात आली -
# पश्चिम घाटाच्या परिसराच्या सद्यःस्थितीचे परीक्षण करणे 
# पश्चिम घाटातील कोणकोणत्या टापूंना संवेदनशील परिसरक्षेत्रे (Ecologically Sensitive Areas) म्हणून घोषित करणे आवश्यक आहे हे ठरवून अशा टापूंना १९८६ च्या पर्यावरण संरक्षण कायद्यानुसार संवेदनशील परिसरक्षेत्रे म्हणून घोषित करण्याची शिफारस करणे. 
# सर्व संबंधित राज्यांतील जनता व शासनांशी सर्वंकष विचार विनिमय करून पश्चिम घाट प्रदेशाचे संरक्षण, संवर्धन आणि पुनरुज्जीवन करण्याबाबत शिफारसी देणे. 
# भारत शासनाच्या पर्यावरण व वन मंत्रालयाने १९८६ च्या पर्यावरण संरक्षण कायद्यानुसार जाहीर केलेल्या पश्चिम घाट प्रदेशातील विवक्षित संवेदनशील परिसरक्षेत्रांची परिणामकारक अंमलबजावणी करण्यासाठी उपाययोजना सुचवणे. 
# १९८६ च्या पर्यावरण संरक्षण कायद्याअंतर्गत पश्चिम घाट प्रदेशाच्या परिसराचे सयुक्तिक व्यवस्थापन करण्यासाठी व सर्व संबंधित राज्यांच्या सहकार्याने शाश्वत विकासासाठी प्रयत्न करण्यासाठी एक जाणकार लोकांचे पश्चिम घाट परिसर प्राधिकरण स्थापन करण्यासाठी काय पावले उचलावी ह्याबद्दल शिफारस करणे. 
# पश्चिम घाटाच्या संदर्भातील इतर काहीही सयुक्तिक पर्यावरणीय अथवा जीवपरिसर संबंधित विषयांबाबत, तसेच कर्नाटकातील गुंड्या व केरळातील अतिरप्पिल्ली जलविद्युत् प्रकल्पांचे, गोव्यातील खाणींचे, तसेच संपूर्ण रत्‍नागिरी व सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांचे परीक्षण करून सल्ला पुरवणे.&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Gadgil_Committee&lt;/ref&gt; 

===तज्ज्ञ गटाची कार्यप्रणाली=== 
संपूर्ण पश्चिम घाट प्रदेशासाठी संवेदनशील परिसरक्षेत्रे  आखणे व तेथील व्यवस्थापन कसे असावे हे सुचवणे ही तज्ज्ञ गटावर सोपवण्यात आलेली मुख्य जबाबदारी होती.  अर्थातच तज्ज्ञ गटाच्या कामाच्या संदर्भात १९८६ च्या पर्यावरण संरक्षण कायद्यानुसार  १९८९पासून प्रचलित झालेली संवेदनशील परिसरक्षेत्रे ही संकल्पना महत्त्वाची आहे. संवेदनशील परिसरक्षेत्रांचे निकष सुचवण्यासाठी नेमलेल्या प्रणव सेन समितीने परिसर संबंधित माहितीचा एक देशव्यापी संग्रह तातडीने बनवावा अशी शिफारस २००० सालीच केली होती, परंतु २०१०पर्यंत ह्या शिफारसीकडे पूर्ण दुर्लक्ष केले गेले होते. तेव्हा तज्ज्ञ गटाने  पश्चिम घाट प्रदेशासाठी असा माहिती संग्रह बनवणे, आणि मग संवेदनशील परिसरक्षेत्रांच्या स्थल-कालानुरूप व्यवस्थापनाची रूपरेषा आखणे ही कामे हातात घेतली. ह्यासाठी काही मूलभूत संशोधन करण्याची आवश्यकता होती; ते करून शास्त्रीय निष्कर्ष प्रकाशित केले.
 
सर्व उद्दिष्टे साधण्यासाठी गटाने अनेक ठिकाणांना प्रत्यक्ष भेटी दिल्या, ठिकठिकाणी खुली चर्चासत्रे आयोजित केली. खाण मालक व व्यवस्थापक, उद्योगपति, शिक्षक, बागायतदार, शेतकरी, [[शेतमजूर]], पशुपालक, मच्छीमार अशा विविध व्यावसायिकांचा, आणि सर्व संबंधित विषयांतील तज्ज्ञांचा सल्ला घेतला. केंद्रीय वन व पर्यावरण मंत्री, गोव्याचे आजी व माजी मुख्य मंत्री, केरळ राज्यातील कृषि व वन मंत्री, कर्नाटकातील मंत्री दर्जाचे आयुक्त, सर्व राज्यांतील आमदार व खासदार, जिल्हा परिषदा, तालुक पंचायती व ग्राम पंचायती सदस्य ह्यांच्याशी चर्चा केली. सर्व राज्यांच्या तसेच केन्द्रीय शासनातील वेगवेगळ्या शासकीय अधिकाऱ्यांचे अनुभव व अभिप्राय समजावून घेतले. हे सर्व अत्यंत पारदर्शकतेने केले व वेळोवेळी सर्व इतिवृत्ते  अधिकृत संकेतस्थलांवर उपलब्ध करून दिली.
  
१९८९ साली पहिले संवेदनशील परिसरक्षेत्र  जाहीर केले गेले. त्या वेळी ही क्षेत्रे कशी आखावीत व त्यांचे व्यवस्थापन कसे केले जावे ह्या संबंधी काहीही मार्गदर्शक तत्त्वे उपलब्ध नव्हती.  २००० साली प्रणव सेन समितीने कोणत्या निकषावर संवेदनशील परिसरक्षेत्रे ठरवावीत याबाबतचा एक अहवाल सादर केला. त्यात समृद्ध जैवविविधता, भरपूर पर्जन्यमान, उभे डोंगर उतार व नद्यांचे उगम अशांवर आधारित विविध निकष सुचवले. तथापि प्रणव सेन समितीने अशा संवेदनशील क्षेत्रांचे व्यवस्थापन कसे करावे ह्याबाबत काहीही मांडणी केली नाही. संवेदनशील परिसरक्षेत्र ही संकल्पना राष्ट्रीय उद्यानासारख्या संरक्षित प्रदेशाहून खूप वेगळी आहे. साधारणतः राष्ट्रीय उद्यानासारख्या प्रदेशात कोणत्याही प्रकारचा मानवी हस्तक्षेप अपेक्षित नसतो. पण संवेदनशील परिसर क्षेत्रात मानवी हस्तक्षेप मोठ्या प्रमाणात असू शकतो.  उदाहरणार्थ, संपूर्ण डहाणू तालुका हा संवेदनशील परिसरक्षेत्र म्हणून जाहीर करण्यात आला आहे. तेथे एक औष्णिक वीजनिर्मिती केंद्र, आणि चिक्कूच्या मोठमोठ्या बागा आहेत.  तेव्हा संवेदनशील परिसर क्षेत्रांत पर्यावरण संरक्षण कायद्यानुसार जिथे जिथे जे जे सयुक्तिक असतील तिथे तिथे ते ते निर्बंध लागू करता येतात, तसेच पर्यावरण पोषक उपक्रमांना खास प्रोत्साहनही देण्यात येऊ शकते. आजतागायत अशी संवेदनशील परिसरक्षेत्रे आखताना व तेथील व्यवस्थापनाची मांडणी करताना, स्थानिक जनतेला सहभागी करण्यात आलेले नाही.  परंतु पश्चिम घाट परिसर तज्ज्ञ गटाचा ही संकल्पना लोकाभिमुख पद्धतीने - पायाकडून कळसाकडे जात - राबवण्याचा प्रस्ताव आहे. एकूणच संपूर्ण पश्चिम घाट परिसरात पर्यावरण पोषक विकासाची रचना करताना स्थानिक समाजांनी मोलाची भूमिका बजावावी अशी पश्चिम घाट परिसर तज्ज्ञ गटाची कळीची शिफारस आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Report of the Western Ghats Ecology Expert Panel Part I |url=http://www.moef.nic.in/downloads/public-information/wg-23052012.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20121119110027/http://www.moef.nic.in/downloads/public-information/wg-23052012.pdf |archive-date=2012-11-19 |access-date=2025-12-24 |website=www.moef.nic.in}}&lt;/ref&gt; 

पहा : 
* [[महाराष्ट्रातील किल्ले]]
* [[महाराष्ट्रातील किल्ले, प्रकार आणि अवयव]]
* [[महाराष्ट्रातील घाटरस्ते]]

==सह्याद्रीविषयक पुस्तके== 

* आडवाटेवरचा महाराष्ट्र (प्र.के. घाणेकर)
* इतिहास दुर्गांचा (निनाद बेडेकर)
* इये महाराष्ट्र देशी (प्र.के. घाणेकर)
* ओळख किल्ल्यांची - भाग १   (प्र.के. घाणेकर)
* किल्ले (गो.नी. दांडेकर)
* किल्ले पाहू या (प्र.के. घाणेकर)
* कोकणचा मानबिंदू – सिंधुदुर्ग (प्र.के. घाणेकर)
* गड आणि कोट (प्र.के. घाणेकर)
* गड किल्ले गाती जयगाथा (निनाद बेडेकर)
* गडदर्शन (प्र.के. घाणेकर)
* गडसंच (बाबासाहेब पुरंदरे)
* गडांचा राजा - राजगड (प्र.के. घाणेकर)
* जंजिरा (प्र.के. घाणेकर)
* जलदुर्गांच्या सहवासात (प्र.के. घाणेकर)
* डोंगरयात्रा (आनंद पाळंदे)
* दुर्गकथा (निनाद बेडेकर)
* दुर्गदर्शन (गो.नी. दांडेकर)
* दुर्गभ्रमणगाथा (गो.नी. दांडेकर)
* दुर्गवैभव (निनाद बेडेकर)
* दुर्गांच्या देशात (प्र.के. घाणेकर)
* भटकंती, रायगड जिल्ह्याची (प्र.के. घाणेकर)
* महाराष्ट्रातील दुर्ग (निनाद बेडेकर)
* महाराष्ट्रातील लेणी (प्रा. सु.ह. जोशी) 
* मैत्री सागरदुर्गांची (प्र.के. घाणेकर)
* लेणी महाराष्ट्राची (डॉ. दाऊद दळवी)
* लेणी महाराष्ट्राची (प्र.के. घाणेकर) 
* शिवतीर्थाच्या आख्यायिका (प्र.के. घाणेकर)
* सह्याद्रि-माहात्म्य (रवळोबास)
* सह्याद्री (स.आ. जोगळेकर)
* सह्याद्रीतील ऑफबीट भटकंती (ओंकार वर्तले)
* सांगाती सह्याद्रीचा (यंग झिंगारो क्लब)
* सोबत दुर्गांची (प्र.के. घाणेकर)


&lt;gallery&gt;
चित्र:Lightmatter lion-tailed macaque.jpg|सिंहपुच्छ वानर
चित्र:Indian Tiger at Bhadra wildlife sanctuary.jpg|भद्रा अभयारण्यातील वाघ
चित्र:Doppelhornvogel-09.jpg|भारतीय हॉर्नबिल पक्षी
चित्र:Columba elphinstonii.jpg| निलगिरी लाकूड-तोड्या पक्षी
चित्र:Gaur bandipur.jpg|बंदीपूर राष्ट्रीय उद्यानातील गौर (रानगवा)
चित्र:Sambar deer.JPG|केरळमधील सांबर
चित्र:Namibie Etosha Leopard 01edit.jpg|पश्चिम घाटातील चित्ता
चित्र:Blackleopard.JPG|कर्नाटक मधील काळा चित्ता
&lt;/gallery&gt;

{{wide image|Munnar_tea_gardens.jpg|1200px|'''मुन्नार येथील चहाचे मळे'''}}

== संदर्भ ==

{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
* [http://amitkulkarni.info/pics/ सह्याद्री रांगेची चित्रे] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090423184928/http://amitkulkarni.info/pics/ |date=2009-04-23 }}
* [http://www.discoverwild.org/squirrels.html पश्चिम घाटातील खारी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090815011245/http://www.discoverwild.org/squirrels.html |date=2009-08-15 }}
* [http://divinegalaxy.com सह्याद्री मधील किल्ले, देवळे व गुहा]
* [http://westernghats.info पश्चिम घाटाची चित्रे] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816193255/http://westernghats.info/ |date=2019-08-16 }}
* {{wikivoyage|Western Ghats}}
* [http://ces.iisc.ernet.in/biodiversity/documents/rivers.htm पश्चिम घाटातील नद्या]
* [http://www.madforclicks.com/album.php?catid=26 सह्याद्री रांगेची चित्रे] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071117150205/http://www.madforclicks.com/album.php?catid=26 |date=2007-11-17 }}
* [http://www.trekshitiz.com सह्याद्री मधील किल्ले]
* [http://www.pank.in/photoshare सह्याद्री मधील किल्ले, पक्षी प्राणी, फुले व इतर चित्रे] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009020825/http://www.pank.in/photoshare/ |date=2007-10-09 }}

{{भारतातील जागतिक वारसा स्थाने}}

[[वर्ग:भारतातील जागतिक वारसा स्थाने]]
[[वर्ग:पर्यावरण]]
[[वर्ग:पश्चिम घाट]]
[[वर्ग:सह्याद्री डोंगररांग]]</text>
      <sha1>8lp9se1jzjowtx68g9gr8xi3g1npxg1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आषाढी एकादशी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2243</id>
    <revision>
      <id>2693957</id>
      <parentid>2586849</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T19:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushant Pathare</username>
        <id>185135</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>दुवे जोडले</comment>
      <origin>2693957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20586" sha1="cxsrl0x2dvr1y7rpswydc8llgu84o2g" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट सुट्टी 
|सणाचे नाव = आषाढी एकादशी
|चित्र = Shesh_shaiya_Vishnu.jpg
|शीर्षक = 
|आधिकारिक_नाव = देवशयनी आषाढी एकादशी
|इतर_नावे = 
|अनुयायी = हिंदू, मुख्यतः वैष्णव पंथीय
|उद्देश =
|सुरूवात =
|शेष =
|दीर्घ-प्रकार = 
|तारीख =
|तिथि२०२२ = १० जुलै
|तिथि२०२३ = २९ जून                      
|तिथि२०२४ = १७ जुलै                     
  
|उत्सव =
|अनुसरण =
|समान पर्व = 
|type = hindu
|तिथी २०२५=६ जुलै|तिथी २०२६ २५ जुलै=२५ जुलै}}

'''आषाढी एकादशी''' किंवा देवशयनी एकादशी, ही हिंदू पंचांगातील एक तिथी आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/astro/festival/news/devshayani-ekadashi-2022-date-and-muhurta-of-ashadhi-ekadashi-in-marathi/articleshow/92716224.cms|title=Devshayani Ekadashi 2022 : देवशयनी एकादशी प्रारंभ आणि समाप्ती योग्य मुहूर्त जाणून घ्या|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2022-09-28}}&lt;/ref&gt; हा [[वारकरी संप्रदाय|वारकरी सांप्रदायाचा]] सर्वात मोठा उत्सव आहे. [[वैष्णव पंथ|वैष्णवांसाठी]] या पवित्र दिवसाचे विशेष महत्त्व आहे. आषाढी एकादशीच्या दिवशी लाखोंच्या संख्येने वारकरी, भक्त [[विठ्ठल मंदिर, पंढरपूर|पंढरपूरमध्ये विठ्ठलाच्या]] दर्शनासाठी दाखल होतात. [[आषाढ]] महिन्यातील [[शुक्ल पक्ष|शुक्ल पक्षात]] येणाऱ्या [[एकादशी|एकादशीला]] 'देवशयनी आषाढी एकादशी' असे म्हणतात. आध्यात्मिक व धार्मिक दृष्टिकोनातून या दिवसाला खूप महत्त्व आहे. या दिवशी देव निद्रिस्त होतात अशी समजूत आहे. [[चित्र:Syayambhuvithoba.jpg|इवलेसे]]

== तिथी ==
{{हेही बघा|हिंदू दिनदर्शिका|पंचांग|अधिक मास}}
[[हिंदू पंचांग|हिंदू पंचांगप्रमाणे]] प्रत्येक महिन्यात दोन पक्ष पंधरवडे असतात, त्यामुळे दोन तिथी असतात, एक शुद्ध तिथी आणि एक वद्य तिथी. म्हणून आषाढ महिन्यात एकादशी दोनदा येते, आषाढ शुद्ध [[एकादशी]] आणि आषाढी वद्य [[एकादशी]]. आषाढ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील एकादशीला देवशयनी आषाढी एकादशी म्हणतात. आषाढ वद्य एकादशीला कामिका एकादशी म्हणतात.

प्रत्येक चांद्रमासातील [[शुक्ल पक्ष|शुक्ल]] व [[कृष्ण पक्ष|कृष्ण पक्षा]]&lt;nowiki/&gt;तील ११व्या तिथीला एकादशी म्हणले जाते. चांद्रमास गणनेतील फरकामुळे तिथीची वृद्धी झाल्यास स्मार्त आणि भागवत एकादशी, असे दोन भेद सांगितले आहे. ज्या पक्षात हे दोन भेद येतात. त्यावेळी पंचांगात पहिल्या दिवशी ‘स्मार्त’ व दुसऱ्या दिवशी ‘भागवत’, असे लिहिलेले असते. अनेकदा एका पक्षात ‘स्मार्त’ आणि ‘भागवत’, अशा एका पाठोपाठ दोन एकादशी असतात. यातील पहिल्या येणाऱ्या स्मार्त एकादशीला नाव असते. परंतु, भागवत एकादशीला नाव नसते.

[[अधिकमास|अधिक मास]] आल्यास अधिक महिन्याच्या आणखी दोन एकादशी येतात. अधिक महिन्यात येणाऱ्या दोनही एकादश्यांना कमला एकादशी हेच एकमेव नाव असते. अशावेळी निज महिन्यातील तिथी ग्राह्य धरली जाते.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=vUnpCAAAQBAJ&amp;pg=PT14&amp;dq=%E0%A4%86%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%A2%E0%A5%80+%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A5%80&amp;hl=mr&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjTuP_o16TjAhXRh3AKHbDwB64Q6AEILDAB#v=onepage&amp;q=%E0%A4%86%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%A2%E0%A5%80%20%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A5%80&amp;f=false|title=Hindu Dharma Shastra Ase Sangte / Nachiket Prakashan: हिंदू धर्म शास्त्र असे सांगते|last=हिर्लेकर|first=श्रीरंग|date=2015-04-15|publisher=Nachiket Prakashan|language=mr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.santsahitya.in/ekadashi/bhagwat-ekadashi/|title=स्मार्त आणि भागवत एकादशी माहिती - sant sahitya|last=कवडे|first=विकृम|date=2022-02-26|language=en-US|access-date=2022-07-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=ogkaAAAAMAAJ&amp;q=%E0%A4%86%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%A2%E0%A5%80+%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A5%80&amp;dq=%E0%A4%86%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%A2%E0%A5%80+%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A5%80&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwj4sfXA1_XbAhXLeisKHZ-6AAYQ6AEINjAC|title=Vaishṇava sampradāyoṃ kā sāhitya aura siddhānta: Bhāratavarsha ke pradhāna Vaishṇava sampradāyoṃ ke sāhitya tathā siddhānta kā sāṅgopāṅga vivecana|last=Upadhyaya|first=Baldeva|date=1978|publisher=Caukhambā Amarabhāratī Prakāśana|language=hi}}&lt;/ref&gt;

== धार्मिक मान्यता ==
देवशयनी एकादशीबद्दल असे मानले जाते की या दिवशी [[भगवान विष्णू]] [[क्षीरसागर|क्षीरसागरात]] (एक वैश्विक महासागर) [[शेषनाग|शेषनागावर]] झोपी जातात. धार्मिक मान्यतेनुसार मनुष्याचं एक वर्ष हे देवांची एक अहोरात्र असते. [[दक्षिणायन]] ही देवांची रात्र असते आणि [[उत्तरायण]] हा दिवस असतो. आषाढ महिन्यातील कर्क संक्रांतीला उत्तरायण पूर्ण होते आणि दक्षिणायनाला सुरुवात होते. म्हणून आषाढ महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील एकादशीला देवशयनी एकादशी किंवा हरि शयनी एकादशी असे म्हणले जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=XSg0EAAAQBAJ&amp;pg=PT49&amp;dq=%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5%E0%A4%B6%E0%A4%AF%E0%A4%A8%E0%A5%80+%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A5%80+%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjr4Yz_zp2OAxWKfWwGHatFCWYQ6AF6BAgKEAM#v=onepage&amp;q=%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5%E0%A4%B6%E0%A4%AF%E0%A4%A8%E0%A5%80%20%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80&amp;f=false|title=एकादशी व्रत कथा (मराठी): Ekadashi vrata Kathaen (Marathi)|last=Ashram|first=Sant Shri Asharamji|publisher=Sant Shri Asharamji Ashram|isbn=978-93-90235-46-9|language=mr}}&lt;/ref&gt; यानंतर भगवान विष्णू [[कार्तिक]] महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील एकदशीला म्हणजेच [[कार्तिक शुद्ध एकादशी|प्रबोधनी एकादशीला]] जागे होतात. हा काळ [[चतुर्मास]] (चार महिने) म्हणून ओळखला जातो आणि हा पावसाळ्यासोबतच असतो. शयनी एकादशी म्हणजे चातुर्मासाची सुरुवात असते. या दिवशी विष्णूला प्रसन्न करण्यासाठी उपासना आणि उपवास केले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.india.com/marathi/lifestyle/ashadhi-ekadashi-2022-what-is-the-significance-of-ashadhi-ekadashi-the-wari-festival-has-been-going-on-for-eight-hundred-years-5502298/|title=Ashadhi Ekadashi 2022: काय आहे आषाढी एकादशीचे महत्त्व? आठशे वर्षांपासून सुरु आहे वारीचा सोहळा|last=Desk|first=India com News|website=www.india.com|language=mr|access-date=2022-07-10}}&lt;/ref&gt;

== महत्व ==
[[File:तुळशीमाळा तयार करणारा विक्रेता,पुणे.jpg|thumb|तुळशीमाळा तयार करणारा विक्रेता,पुणे]]
भविष्योत्तर पुराणात, कृष्णाने युधिष्ठिराला शयनी एकादशीचे महत्त्व सांगितले आहे, कारण निर्माता-देव ब्रह्मदेवाने त्यांच्या पुत्र नारदांना एकदा त्याचे महत्त्व सांगितले होते. राजा मंडताची कथा याच संदर्भात सांगितली आहे. धर्मनिष्ठ राजाच्या देशात तीन वर्षे दुष्काळ पडला होता, परंतु राजाला पर्जन्य देवतांना प्रसन्न करण्याचा उपाय सापडला नाही. अखेरीस, अंगिरस ऋषींनी राजाला देव-शयनी एकादशीचे व्रत (व्रत) पाळण्याचा सल्ला दिला. असे केल्यावर विष्णूच्या कृपेने राज्यात पाऊस पडला.

== पंढरपूर वारी ==
[[File:आषाढी वारी पालखी सोहळा (२०२२) १.jpg|thumb|आषाढी वारी पालखी सोहळा (२०२२) १]]
महाराष्ट्राच्या काना-कोपऱ्यातून ठिकठिकाणाहून लाखो भाविक लोक विठ्ठल नामाचा गजर करीत आषाढी एकादशीला पायी चालत येतात. हिलाच आषाढी वारी म्हणतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/lifestyle-news/importance-of-ashadhi-ekadashi-vitthal-rukmini-pandharpur-wari-rituals-and-traditions-nck-90-2201247/|title=तुम्हाला माहित आहे का आषाढी एकादशीचे महत्त्व|date=2020-06-30|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-03-15}}&lt;/ref&gt; [[चंद्रभागा (निःसंदिग्धीकरण)|चंद्रभागेत]] स्नान करून [[विठ्ठल|विठ्ठलाचे]] दर्शन घेतात. आषाढीला या दिवशी [[पंढरपूर|पंढरपुरास]] [[शेगाव]] येथून संत गजानन महाराजांची, [[आळंदी]]हून ज्ञानेश्वरांची, [[देहू]]हून तुकारामांची, [[त्र्यंबकेश्वर|त्र्यंबकेश्वरा]]हून निवृत्तीनाथांची, [[पैठण]]हून एकनाथांची, [[मुक्ताईनगर|मुक्ताईनगर]] येथून मुक्ताबाई यांची, उत्तर भारतातून कबीरांची पालखी येते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/news/maharashtra/ashadhi-ekadashi-2022-muktabai-palkhi-arrives-in-pandharpur-1076461|title=मानाची पहिली पालखी पंढरीत दाखल; 750 किलोमीटर पायी चालून मुक्ताबाईंची पालखी पंढरीत दाखल|last=पंढरपूर|first=सुनील दिवाण, एबीपी माझा|date=2022-07-05|website=marathi.abplive.com|language=mr|access-date=2022-07-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/solapur/pandharpur-ashadi-wari-maulis-palkhi-4-antukarams-palkhi-on-5th-july-in-the-district-a311/|title=Pandharpur Ashadi Wari; माऊलीची पालखी ४ अन् तुकारामांची पालखी ५ जुलै रोजी जिल्ह्यात|last=author/lokmat-news-network|date=2022-06-27|website=Lokmat|language=mr-IN|access-date=2022-07-09}}&lt;/ref&gt;

== उपासना आणि उपवास ==
[[File:Ekadashi Lunch.jpg|thumb|उपवास पदार्थ]]आषाढी एकादशीनिमित्त विविध शुभेच्छा संदेश दिले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Ashadhi Ekadashi 2019 Messages: आषाढी एकादशी निमित्त हे खास संदेश, शुभेच्छापत्रं, Facebook आणि WhatsApp Messages च्या माध्यमातून शेअर करून साजरा करा विठुरायाचा उत्सव! {{!}} लेटेस्टली|दुवा=https://marathi.latestly.com/lifestyle/festivals-events/ashadhi-ekadashi-2019-messages-special-messages-images-greetings-to-share-with-your-friends-and-relatives-48407.html|दिनांक=15:05:47 pm IST Jul,  8, 2019|संकेतस्थळ=Latestly|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2019-07-08}}&lt;/ref&gt; स्थानिक विठ्ठलाची मंदिरे, शाळा यांच्यामध्ये आषाढी एकादशीनिमित्त दिंडी आयोजित केली जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/news/nashik/maharashtra-news-student-dindi-ringan-sohala-ceremony-in-boys-town-school-in-nashik-1075996|title=Nashik News : विठ्ठल नामाची शाळा भरली! नाशिकमध्ये विद्यार्थ्यांचा नयनरम्य रिंगण सोहळा|last=पवार|first=गोकुळ|date=2022-07-04|website=marathi.abplive.com|language=mr|access-date=2022-07-09}}&lt;/ref&gt; या दिवशी वारकरी संप्रदायात उपवास करण्याचे विशेष महत्त्व आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/astro/festival/news/ashadi-ekadashi-2020-know-about-date-time-vrat-importance-of-ashadi-ekadashi-and-significance-of-pandharpur-wari/articleshow/76706144.cms|title=आषाढी एकादशी २०२०: विठ्ठल नामाचा जयघोष; महत्त्व व मान्यता|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2021-03-15}}&lt;/ref&gt;
या दिवशी दुपारी आणि रात्री भोजनात उपवासाचे विशेष पदार्थ सेवन केले जातात. यासाठी [[राजगिरा]], [[साबुदाणा]], [[बटाटा]], [[रताळे]],  [[भुईमूग|शेंगदाणे]] यापासून तयार केलेले पदार्थ सेवन केले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/sakhi/food/ashadhi-ekadashi-upvas-recipes-heatlh-benefits-of-fasting-food-for-aashadi-ekadashi-a648/|title=Ashadhi Ekadashi Upvas Recipes : आषाढी एकादशीच्या उपवासाला काय खावं ? कोणते पदार्थ खायचे - कोणते न खाणेच योग्य|last=author/online-lokmat|date=2022-07-07|website=Lokmat|language=mr-IN|access-date=2022-07-09}}&lt;/ref&gt;

==चित्रदालन==
&lt;gallery&gt;
File:भजनात दंग वारकरी.jpg|भजनात दंग वारकरी
File:भजन गाणाऱ्या वारकरी महिला.jpg|भजन गाणाऱ्या वारकरी महिला
File:Pandharpur Vithoba temple.jpg|पंढरपूर विठोबा मंदिर
&lt;/gallery&gt;

==हे सुद्धा पहा==
* [[एकादशी]]
* [[आषाढी वारी (पंढरपूर)]]
* [[संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखी सोहळा]]
* [[संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळा]]
* [[चातुर्मास]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये]]
[[वर्ग:वारकरी संप्रदाय]]
[[वर्ग:सण आणि उत्सव]]
[[वर्ग:आषाढ महिना]]
 ====वारकरी अभंग====

वारीची वाट पवित्र, नाम मुखी गोड।
विठ्ठलाच्या चरणी, जीव झाला जोड॥

टाळ-मृदंग नाद, दुमदुमे दाही दिशा।
ज्ञान-भक्ती संगती, उजळे अंतःदिशा॥

तुका-ज्ञानदेव, नामदेवांचा वारसा।
एकनाथांच्या वाणीने, फुलला भक्तीसा॥

माऊली माऊली गजर, दिंडी चाले थाट।
प्रेम, समता, सेवा, हाच वारकरी घाट॥

विठ्ठल विठ्ठल नाम, जीवनाचा श्वास।
पंढरीच्या रस्त्याने, मिळे मोक्षाचा वास॥</text>
      <sha1>cxsrl0x2dvr1y7rpswydc8llgu84o2g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आंबा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4945</id>
    <revision>
      <id>2693981</id>
      <parentid>2693730</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:40:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39661-17</username>
        <id>185174</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26370" sha1="aw7tvy4gxhmx0tm8yf72pog06vavy5s" xml:space="preserve">{{संदर्भ कमी}}
{{जीवचौकट
| नाव = आंबा
| चित्र = Black mango unripe.jpg
| चित्र_रुंदी = 250px
| चित्र_शीर्षक = झाडाला लागलेल्या कैऱ्या
| regnum = [[वनस्पती]]
| वंश = [[Flowering plant|Magnoliophyta]]
| जात = [[Magnoliopsida]]
| वर्ग = [[Sapindales]]
| कुळ = [[Anacardiaceae]]
| जातकुळी = '''''Mangifera'''''
| जातकुळी_अधिकारी= [[Carolus Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks = जीव
| subdivision = 
}}
‎'''आंबा''' हा विषुवृत्तीय प्रदेशात आढळणारे झाड आणि फळ आहे. या फळाला महाराष्ट्रात '[[कोकण]]चा राजा' म्हणतात. तर इतर भाषांत अरबी मंगा, आसामी आम আম, बंगाली आमा, আম कन्नडा मावू  ಮಾವು , काश्मिरी अम्ब्, कोंकणी आंबॉ, मल्याळम मावू മാവു് मणिपुरी अंबा, संस्कृत आम्र, चूत, सिंहल अंबा, तमिळ मांगाई மாங்காய், तेलुगु आम्रामू ఆమ్రము  असे म्हणतात. [[एप्रिल महिना|एप्रिल]]-[[जून]] हा या फळाचा मोसम असतो. आंब्याचा उगम नक्की कुठे झाला हे अज्ञात आहे. परंतु दक्षिण आणि दक्षिणपूर्व आशियामधे मोठ्या प्रमाणातील जैववैविध्य पाहता आणि तेथील २५० ते ३०० लक्ष वर्षांचा [[जीवाश्म|जीवाश्मांचा]] इतिहास पाहता आंब्याचा उगम ह्याच भागात झाला असावा असे मानण्यात येते. वेग वेगळ्या भागात राज्यात वेगवेगळ्या प्रकारचे आंबे पिकतात. गोव्यात मानकुराद आंबा पिकतो. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |Scientific classification
|-
|Kingdom:
|Plantae
|-
|''Clade'':
|Tracheophytes
|-
|''Clade'':
|Angiosperms
|-
|''Clade'':
|Eudicots
|-
|''Clade'':
|Rosids
|-
|Order:
|Sapindales
|-
|Family:
|Anacardiaceae
|-
|Genus:
|''Mangifera''
|-
|Species:
|'''''M. indica'''''
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Binomial name
|-
| colspan=&quot;2&quot; |'''''Mangifera indica'''''
|}
कच्च्या आंब्याला कैरी म्हणतात. कैरी ही नेहमीच चवीला आंबट असते, पण जर नसेल तर तिला 'खोबरी कैरी' असे नाव आहे. आंबा फळाचा राजा आहे. दक्षिण आशियामधे हजारो वर्षापासून आंब्याची लागवड करण्यात येत आहे. दक्षिण आशिया तथा भारताच्या संस्कृतीमध्ये आंब्याला विशेष महत्त्व आहे. आंब्याची पाने (डहाळ्या) अनेक धार्मिक हिंदू कार्यक्रमांत सजावटीसाठी वापरतात. आंबा हे [[भारत]] आणि [[पाकिस्तान]] या देशांचे राष्ट्रीय फळ, बांग्लादेशाचे राष्ट्रीय झाड आणि [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्सचे]] राष्ट्रचिन्ह आहे.

जगाच्या आंबा उत्पादनापैकी ५६ टक्के आंब्याचे उत्पादन एकट्या भारतात होते. भारतात आंब्याच्या जवळपास १३०० जातींची नोंद आहे. परंतु २५ ते ३० जाती या व्यापारीदृष्ट्या महत्त्वाच्या आहेत. नीलम व हापूस यांच्या संकरीकरणातून कोकण कृषी विद्यापीठाने रत्ना ही जात विकसित केली आहे. गुजरात राज्यातील केशर हे वाण महाराष्ट्रातील कोरडवाहू ,पट्ट्यामध्ये अतिशय लोकप्रिय आहे. दक्षिण भारतातील तोतापुरी, आंध्रप्रदेशामध्ये बैंगणपल्ली, उत्तर प्रदेशामध्ये दशेरी, लंगडा, दक्षिणेत नीलम, पायरी, मलगोवा या जाती प्रसिद्ध आहेत. याव्यतिरिक्त संशोधन केंद्राने दशेरी व नीलम  यांच्या संकरामधून आम्रपाली आणि नीलम व दशेरी यांच्या संकरामधून मल्लिका ही जात विकसित केली आहे. कोकण विद्यापीठाने बिनकोयीची सिंधू ही जात विकसित केली आहे. पश्चिम महाराष्ट्रमध्ये केशर या आंब्याच्या जातीची लागवड वाढली आहे.

== संशोधन केंद्र ==
आंबा संशोधन केंद्र भारतामध्ये उत्तर प्रदेशातील लखनौ येथे आणि महाराष्ट्रातील वेंगुर्ला येथे आहे.

== आंब्याचे झाड ==
आंब्याचे झाड (''Mangifera indica'') १५ ते ३० [[मीटर]] उंची पर्यंत व ३.७  मीटर घेर होण्यापर्यंत वाढू शकते. आंब्याची पाने सदाबहार असून पाने डहाळीला एकाआड एक येतात. आंब्याचे पान १५ ते ३५ [[सेंटिमीटर]] लांब तर ६ ते १६ सेंटिमीटर रुंद असते. कोवळी असताना पानांचा रंग हा काहीसा केशरी-गुलाबी असतो व तो जलदपणे उजळ आणि गडद लाल होतो. पाने जशी मोठी होतात तसा त्यांचा रंग गडद हिरवा होतो. आंब्याची फुले १० ते ४० सेंटिमीटर लांबीच्या गुच्छामध्ये येतात. प्रत्येक फुलाला पाच पाकळ्या असून त्यांची लांबी साधारणपणे ५ ते १० [[मिलिमीटर]] एवढी असते. आंब्याच्या फुलांना ''मोहोर'' (हिंदीत बौर) असे म्हणतात. मोहोराला एक प्रकारचा मंद सुवास असतो. आंब्याचे फळ हे [[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतीशास्त्रातील]] &quot;[[:en:drupe|अश्मगर्भी फळ]]&quot; ह्या प्रकारातील असते. ह्या प्रकारात फळाच्या बाहेरील भागात गर असून आतमध्ये कडक कवच असते आणि ह्या कवचाच्या आत फळाचे बी असते. ह्या कवच व आतील बीला आंब्याची कोय असे म्हणतात. आंब्याच्या जातीप्रमाणे त्याच्या फळांच्या आकारात बराच फरक असतो. साधारणपणे आंब्याच्या फळाचा आकार ८ ते १२ सेंटिमीटर लांब तर [[व्यास (भूमिती)|व्यास]] ७ ते १२ सेंटिमीटर असतो. आंब्याचे फळाचे सरासरी वजन १५० ग्रॅम पर्यंत असते. कैरीचा रंग साधारणपणे हिरवा असतो. पूर्ण पक्व फळाचा रंग पिवळा, केशरी आणि लाल असा बदलता दिसून येतो. ज्या बाजूस ऊन लागेल तिथे लाल छटा जास्त दिसते तर सावलीच्या बाजूस बहुतकरून जास्त पिवळी छटा असल्याचे आढळते. फळाच्या मध्यभागी चपट्या आकाराची आणि लांबट बी (कोय) असते. आंब्यांच्या जातीप्रमाणे कोयीचा पृष्ठभाग हा धागेदार अथवा सपाट असतो. कोयीचे कवच १ ते २ मिलिमीटर जाड असून त्याच्या आत अतिशय पातळ असे आवरण असते ज्यात ४ ते ७ सेंटिमीटर लांबी, ३ ते ४ सेंटिमीटर रुंदी आणि १ सेंटिमीटर जाडीचे एकच बी असते. कच्च्या  कैरी चवीला आंबट असते. कैरी पिकल्यावर गोड लागते. आंबा भारतात सर्व ठिकाणी आढळून येते. त्याचा वापर विविध प्रकारे करता येतो.

== आंब्याची आढी ==
कृत्रिमरीत्या आंबा पिकविण्यास 'आंब्याचा माच लावणे' किंवा 'आंब्याची आढी लावणे' असे म्हणतात. यासाठी एखाद्या खोलीत वाळलेले तणस वा भाताचे वाळलेले गवत (पिंजर) पसरून त्यावर झाडावर पिकण्यास सुरुवात झालेल्या कैऱ्या ठेवतात. त्यावर पुन्हा गवत वा तणसाचे आच्छादन करतात.अशा प्रकारे साधारणतः १०-१५ दिवसात, झाकला गेल्यामुळे निर्माण झालेल्या उष्णतेने आंबा पिकतो.

हा १०-१५ दिवसाचा अवधी कमी करण्यासाठी रसायने टाकून आंबा, केळी, चिकू इत्यादी फळे पिकविण्याचे एक तंत्र आहे. त्याने ३-४ दिवसात आंबा पिकतो. कॅल्शियम कारबाईड इत्यादी रसायनांचा वापर यासाठी करण्यात येतो. या पद्धतीत रसायनांचा काही अंश फळात जातो. ते मानवी आरोग्यास घातक ठरू शकते. आंबा पिकवण्याच्या दुसऱ्या पद्धतीत आंब्याची कैरी तोडून ती १ ते २ दिवस आंब्याच्या पानांत किवा धान्यात दाबून ठेवतात.

== धार्मिककार्य ==
आंब्याला धार्मिक कार्यातही खूप मह्त्व आहे. कोणत्याही शुभप्रसंगी, मंगल कार्यात आणि सणाच्या दिवशी दाराला आंब्याच्या पानांचे तोरण बांधतात. [[कलश|कलशपूजन]] हे भारतीय संस्कृतीचे अग्रगण्य प्रतीक आहे. कलशात नेहमी आंब्याची पाने ठेवतात.

== नक्षत्र ==
[[पूर्वाभाद्रपदा]] नक्षत्राचा [[आराध्यवृक्ष]] आहे.

== आयुर्वेद ==
आयुर्वेदानुसार लांबट आंब्यापेक्षा गोल आंबे जास्त चांगले असतात. बिनारेषेचे, चांगले पिकलेले अधिक गर असलेले पातळ सालीचे आणि लहान कोय असलेले आंबे चांगले समजावेत.

आंब्याचा मोहोर थंड, रुची उत्पन्न करणारा असून अतिसार, रक्तदोष आणि कफ पित्त दूर करणारा आहे.
कैरीमध्ये आम्लता आणि क्षाराचे प्रमाण खूप आहे. उन्हाळ्यात घामामुळे शरीरातील पाणी आणि क्षार कमी होऊन थकवा जाणवतो. यासाठी कैरीचे पन्हे उत्तम आहे. पन्हे प्यायल्यामुळे उन्हाळ्याचा त्रास खूपच कमी होतो. कैरीचा कीस फडक्यात घालून डोळ्यावर ठेवल्यास डोळ्यांची दमणूक आणि ताण कमी होतो. आपल्याला आरोग्य देण्याच्या दृष्टीने या दिवसात कैरीची डाळ खाण्याची पद्धत आहे. कच्च्या कैरीचा गर अंगाला लावून आंघोळ केल्यास घामोळ्याचा त्रास होत नाही. कैरीच्या बाठीचे चूर्ण हिरड्यांच्या तक्रारी कमी करण्यास उपयुक्त आहे. तसेच हे चूर्ण पाण्यात घालून आंघोळ केल्यास घामोळ्याचा त्रास होत नाही.

आंब्याची कोवळी पाने चावून नंतर टाकून द्यावीत. त्या रसाने आवाज सुधारतो, खोकला कमी होतो आणि हिरड्यांचा पायोरीयाही कमी होतो. आंब्याच्या पानांचा चीक टाचांच्या भेगा कमी करण्यास उपयुक्त आहे. आंब्याचा गोंदाचा सांधेदुखीत खूपच उपोयोग होता. एरंडेल तेल, लिंबाचा रस, हळद आणि आंब्याचा गोंद सम प्रमाणात घेऊन ते मिश्रण शिजवून एकजीव करावे. त्याचा लेप सांधा निखळणे, पाय मुरगळणे, लचकणे ह्यासाठी गुणकारी आहे.
पिकलेला आंबा शक्तीवर्धक आणि अतिशय रुचकर आहे. आंब्याने शरीराची कांती सुधारते आणि पोषणही उत्तम होते. आंब्यात अ आणि क जीवनसत्व भरपूर प्रमाणात आहेत. अ जीवनसत्व जंतुनाशक तर क जीवनसत्व त्वचारोग हारक आहे. त्यामुळे आंबा उत्तम आरोग्य देणारा आहे. आंबा उष्ण असल्यामुळे त्याचे अतिसेवन त्रासदायक ठरते. तसेच कैरीचे अतिसेवन पोटाचे विकार वाढवते. कैरी खाल्यावर पाणी पिऊ नये किंवा लहान मुलांना कैरीचे पन्हे जास्त प्रमाणात देऊ नये. आयुर्वेदाच्या दृष्टीने आंबा आणि दूध एकत्र करून पिणे विरुद्ध आहार मानतात.

== उपयोग ==
[[File:आंब्याचे सांदणे.jpg|thumb|आंब्याचे सांदणे]]
* कच्च्या आंब्याचे चविष्ट लोणचे करतात. 
* पिकलेल्या आंब्याचा आमरस करतात किंवा फोडी करून खातात. 
* कारवारी लोक पिकलेल्या आंब्याची भाजी करतात. तिला साटे म्हणतात.
* कैरीच्या (कच्च्या आंब्याच्या) फोडी उन्हात वाळवून आमटी करताना वापरल्या जातात.
* हिरव्या कैऱ्या किसून, वळवून आमचूर करतात.  हा मसाल्यासारखा वर्षभर वापरतात.
* कैरीची आंबट-तिखट चटणी होते.
* राजापुरी कैऱ्यांपासून मुरांबा, साखरांबा  बनतो.
*[[आंबापोळी]] ही पोळी हा आंब्याच्या रसापासून तयार करतात.
*आयुर्वेदात, साल, पाने, फुले आणि फळांचा वापर पोट आणि त्वचेच्या अनेक आजारांवर उपचार करण्यासाठी केला जातो.

== चित्रदालन ==
&lt;gallery&gt;
Disease_free_Mango.jpg|कच्चा आंबा
आंबा.JPG|पिकलेला आंबा
A 'Himsagar' mango.jpg|एक 'हिमसागर' आंबा
'Himsagar' mango stone (seed).jpg|हिमसागर आंब्याची गुठळी
Home_made_Aam_Ras.jpg|आमरस
Mango flower.jpg|आंब्याचा मोहोर
Raw Mango Drink - Homemade - Maharashtra -IMG 001.jpg|कैरीचे पन्हे 
Kumantra.jpg|साट
&lt;/gallery&gt;

== आंब्याच्या जाती &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://mr.vikaspedia.in/rural-energy/environment/91c94893593593f93593f92792493e-93592893894d92a924940/90690292c93e|title=आंबा|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=९ डिसेंबर २०१९}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;sortable&quot;
|+'''भारतातील आंब्याच्या काही नामांकित जाती व त्यांच्या लागवडीचे मुख्य प्रदेश'''
|'''जात'''
|'''लागवडीचा प्रदेश'''
|-
|कावसजी पटेल
|[[महाराष्ट्र]]
|-
|कृष्णभोग
|बिहार
|-
|गोपाळभोग
|उत्तर प्रदेश, पश्चिम बंगाल
|-
|गोवाबंदर
|आंध्र प्रदेश
|-
|चौसा
|उत्तर प्रदेश,पाकिस्तान,पंजाब, दिल्ली.
|-
|जमादार
|गुजरात
|-
|तौमुरिया
|उत्तर प्रदेश
|-
|दशेरी (दशहरी)
|[[उत्तर प्रदेश]]
|-
|नीलम
|आंध्र प्रदेश
|-
|पायरी
|महाराष्ट्र, कर्नाटक
|-
|पीटर
|कर्नाटक
|-
|फझरी
|उत्तर प्रदेश
|-
|फझली माल्डा
|पश्चिम बंगाल
|-
|फर्नोदीन
|कर्नाटक
|-
|बंगलोरा (तोतापुरी)
|आंध्र प्रदेश
|-
|बनारसी
|उत्तर प्रदेश
|-
|बेनिशान
|आंध्र प्रदेश
|-
|मडप्पा
|कर्नाटक
|-
|मलगोवा
|आंध्र प्रदेश
|-
|मानकुराद आंबा
|गोवा
|-
|मुर्शिदाबादी
|पश्चिम बंगाल
|-
|रुमाली
|आंध्र प्रदेश
|-
|लंगडा
|उत्तर प्रदेश, बिहार
|-
|सफेदा
|उत्तर प्रदेश
|-
|सिंदुराय
|बिहार
|-
|सुकाल
|बिहार
|-
|हापूस, (अल्फान्सो, Alphonso) :  महाराष्ट्रातल्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील जात. जिल्ह्यतल्या देवगड तालुक्यात होणारा हा आंबा सर्वश्रेष्ठ समजला जातो.
|महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, बिहार, कर्नाटक, तमिळनाडू
|-
|हेमसागर
|बिहार
|}

भोपाळच्या आम्रवनात आब्याच्या ३३ जातीची ५७५ झाडे आहेत. त्यांमध्ये उत्तरी भारतातातील आम्रपाली, कावसजी पटेल, लंगडा, सुंदरजा आणि दक्षिणी भारतातील चिन्नारसम, तोतापुरी, पिद्दारा, मँगो ग्लास आणि स्वर्णरेखा या जाती आहेत.

शिवाय, 
* आम्रपाली आंबा
* केसर
* जम्बो केशर
* लाल केसर
* चिन्नारसम
* तोतापुरी (तोतापरी)
* नूरजहॉं : मध्य प्रदेशातल्या अलिराजपूरच्या कट्ठीवाडा मध्येच मिळतो, एका आंब्याचे वजन एक ते पाच किलो
* बादाम
* बारामाही एटीएम
* बैंगणपल्ली (आंध्रप्रदेश)
* मल्लिका
* मालदा (शेहरोली), उत्तरी भारत
* रत्न
* राजापुरी
* रायवळ
* शेपू आंबा : हा खाताना शेपूचा वास येतो.
* साखरगोटी
* सिंदुरी
* सुंदरजा आंबा : हा गोड वासाचा आंबा मध्य प्रदेशातल्या सतना जिल्ह्यात होतो. ह्याच्या सालीवर पिवळे-पिवळे ठिपके असतात.
* सोनपरी
* स्वर्णरेखा
* हाथीझूल आंबा
* हिमसागर (बंगाल)
* खोबरे आंबा -- हा खोबऱ्यासारखा गोड असतो. कच्चा आंबा खोबऱ्याप्रमाणे आणि पिकल्यानंतर त्याची चव खूप गोड असते. साधारण खोबरी आंबा हा देशी वाणाचा परंतु उच्च दर्जाचा आंबा मानला जातो.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== हे सुद्धा पहा ==
* [[आंबा (निःसंदिग्धीकरण)]]
* [[आंब्यांच्या विविध जातींची यादी]]
* [[आमरस]]
* [[विकिपीडिया:वनस्पती/यादी]]

{{भारतीय राष्ट्रचिन्हे}}

[[वर्ग:आराध्यवृक्ष]]
[[वर्ग:औषधी वनस्पती]]
[[वर्ग:आंबा|*]]
[[वर्ग:फळे]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रचिन्हे]]
[[वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ]]
[[वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा]]</text>
      <sha1>aw7tvy4gxhmx0tm8yf72pog06vavy5s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>क्रिकेट विश्वचषक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9507</id>
    <revision>
      <id>2693978</id>
      <parentid>2677231</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:38:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39320-58</username>
        <id>185171</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159545" sha1="206ticqhc6ug0h5sb38acc6jo90bfy9" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tournament main
| name          =क्रिकेट विश्वचषक 
| image         = ICC Men’s Cricket World Cup logo.png
| image_size    = 200px
| caption       = 
| administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] (आयसीसी)
| cricket format = [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]]
| first = [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] {{flag|इंग्लंड}}
| last = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] {{flag|भारत}}
| current =[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] 
| next = [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]&lt;br&gt;{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}&lt;br&gt;{{flag|झिम्बाब्वे}}{{flag|नामिबिया}}
| participants = १४
| champions       = {{cr|AUS}} (६वे शीर्षक)
| most successful = {{cr|AUS}} (६ शीर्षके)
| most runs       = {{cricon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (२,२७८)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=12&amp;type=trophy|title=World Cup Cricket Team Records &amp; Stats |website=Cricinfo|accessdate=6 April 2023}}&lt;/ref&gt;
| most wickets    = {{cricon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] (७१)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=12&amp;type=trophy|title=World Cup Cricket Team Records &amp; Stats |website=Cricinfo|accessdate=6 April 2023}}&lt;/ref&gt;
| website = {{URL|https://cricketworldcup.com}}
|image size=200px}}
{{Season sidebar
|title            = स्पर्धा
|list             = 
* [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
* [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
* [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
* [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
* [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
* [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
* [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
* [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
* [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
* [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
* [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
* [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
* [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
* [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]
}}

'''क्रिकेट विश्वचषक''', अधिकृतपणे '''आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक''' म्हणून ओळखला जातो,&lt;ref&gt;{{cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup 2019 shatters audience records|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1277987 |publisher=[[International Cricket Council|ICC]] |access-date=12 April 2021 }}&lt;/ref&gt; ही एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप आहे. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) या खेळाच्या प्रशासकीय मंडळाद्वारे हा कार्यक्रम दर दोन वर्षांनी आयोजित केला जातो, ज्यामध्ये प्राथमिक पात्रता फेरी अंतिम स्पर्धेपर्यंत जाते. ही स्पर्धा जगातील सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या क्रीडा स्पर्धांपैकी एक आहे आणि आयसीसी द्वारे &quot;आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॅलेंडरचा प्रमुख कार्यक्रम&quot; म्हणून गणली जाते.&lt;ref&gt;[http://www.cricketworldcup.com/about ICC Cricket World Cup: About] 
{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130601200603/http://www.cricketworldcup.com/about |date=1 June 2013 }} – International Cricket Council. Retrieved 30 June 2013.&lt;/ref&gt; हे क्रिकेट खेळाचे सर्वोच्च चॅम्पियनशिप मानले जाते.

पहिला विश्वचषक जून १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आला होता, पहिला एकदिवसीय क्रिकेट सामना फक्त चार वर्षांपूर्वी खेळला गेला होता. तथापि, पहिल्या पुरुषांच्या स्पर्धेच्या दोन वर्षे आधी एक वेगळा महिला क्रिकेट विश्वचषक आयोजित करण्यात आला होता आणि ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात कसोटी सामन्यांची त्रिकोणी स्पर्धा खेळली जात असताना १९१२ च्या सुरुवातीला अनेक आंतरराष्ट्रीय संघांचा समावेश असलेली स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती. पहिले तीन विश्वचषक इंग्लंडमध्ये झाले. १९८७ च्या स्पर्धेपासून, एका अनौपचारिक रोटेशन प्रणाली अंतर्गत देशांदरम्यान होस्टिंग सामायिक केले गेले आहे, चौदा आयसीसी सदस्यांनी स्पर्धेत किमान एक सामना आयोजित केला आहे.

स्पर्धेच्या टप्प्यासाठी कोणते संघ पात्र ठरतात हे निर्धारित करण्यासाठी सध्याच्या फॉरमॅटमध्ये पात्रता टप्प्याचा समावेश आहे, जो मागील तीन वर्षांमध्ये होतो. स्पर्धेच्या टप्प्यात, आपोआप पात्र ठरलेल्या यजमान राष्ट्रासह १० संघ, यजमान राष्ट्रामधील ठिकाणांवर जवळपास एक महिन्याच्या कालावधीत विजेतेपदासाठी स्पर्धा करतात. २०२७ च्या आवृत्तीमध्ये, विस्तारित १४-संघ अंतिम स्पर्धा सामावून घेण्यासाठी स्वरूप बदलले जाईल.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27384084/how-teams-secure-qualification-rank-no-1-32 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |work=ESPN Cricinfo |access-date=14 August 2019}}&lt;/ref&gt;

एकूण वीस संघांनी स्पर्धेच्या १३ आवृत्त्यांमध्ये भाग घेतला आहे, ज्यामध्ये अलीकडील २०२३ स्पर्धेत दहा संघ सहभागी झाले आहेत. ऑस्ट्रेलियाने सहा वेळा, भारत आणि वेस्ट इंडीजने प्रत्येकी दोनदा, तर पाकिस्तान, श्रीलंका आणि इंग्लंडने प्रत्येकी एकदा ही स्पर्धा जिंकली आहे. पूर्ण-सदस्य नसलेल्या संघाची सर्वोत्तम कामगिरी केन्याने २००३ स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत प्रवेश केला.

२०२३ साली भारतात झालेल्या विश्वचषक स्पर्धेत ऑस्ट्रेलिया हा सध्याचा चॅम्पियन आहे. त्यानंतरचा २०२७ विश्वचषक दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया येथे संयुक्तपणे होणार आहे.

==इतिहास==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:85%&quot;
|+ क्रिकेट विश्वचषक
|-
! वर्ष !!style=&quot;width:200px&quot;| चॅम्पियन्स
|-
| [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|WIN}}
|-
| [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|WIN}}&amp;nbsp;{{small|(२)}}
|-
| [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|IND}}
|-
| [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}
|-
| [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|PAK}}
|-
| [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|SL}}
|-
| [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}&amp;nbsp;{{small|(२)}}
|-
| [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}&amp;nbsp;{{small|(३)}}
|-
| [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}&amp;nbsp;{{small|(४)}}
|-
| [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|IND}}&amp;nbsp;{{small|(२)}}
|-
| [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}&amp;nbsp;{{small|(५)}}
|-
| [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|ENG}}
|-
|[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}&amp;nbsp;{{small|(६)}}
|}

{{main|क्रिकेट विश्वचषकाचा इतिहास}}
२४ आणि २५ सप्टेंबर १८४४ रोजी कॅनडा आणि युनायटेड स्टेट्स यांच्यात पहिला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामना खेळला गेला.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/141170.html |title=The oldest international contest of them all |author=Martin Williamson |publisher=ESPN |access-date=5 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605032043/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/141170.html |archive-date=5 June 2013 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; तथापि, पहिला श्रेय दिलेला कसोटी सामना 1877 मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात खेळला गेला आणि त्यानंतरच्या वर्षांत दोन्ही संघ नियमितपणे अशेज साठी स्पर्धा करत आहे. दक्षिण आफ्रिकेला १८८९ मध्ये कसोटी दर्जा देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-uk.cricinfo.com/australia/content/match/62396.html|publisher=ESPNcricinfo|date=15 March 1877|title=1st Test Scorecard|access-date=28 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20090212191405/http://content-uk.cricinfo.com/australia/content/match/62396.html|archive-date=12 February 2009|url-status=live}}&lt;/ref&gt; प्रतिनिधी क्रिकेट संघ एकमेकांच्या दौऱ्यासाठी निवडले गेले, परिणामी द्विपक्षीय स्पर्धा झाली. १९०० पॅरिस गेम्समध्ये ऑलिम्पिक खेळ म्हणून क्रिकेटचाही समावेश करण्यात आला होता, जिथे ग्रेट ब्रिटनने फ्रान्सला हरवून सुवर्णपदक जिंकले होते.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/columns/engine/match/320838.html|publisher=ESPNcricinfo|date=19 August 1900|title=Olympic Games, 1900, Final|access-date=9 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20141226014434/http://www.espncricinfo.com/columns/engine/match/320838.html|archive-date=26 December 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt; उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये क्रिकेटचा हा एकमेव देखावा होता.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Purohit|first=Abhishek|title=Will Cricket Bat Again at the Olympics? Know Process for Inclusion at LA28|publisher=International Olympic Committee|date=10 August 2021|url=https://olympics.com/en/featured-news/cricket-olympics-los-angeles-2028-games-icc|access-date=5 December 2021}}&lt;/ref&gt;

आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील पहिली बहुपक्षीय स्पर्धा ही १९१२ त्रिकोणी स्पर्धा होती, ही कसोटी क्रिकेट स्पर्धा इंग्लंडमध्ये त्यावेळच्या तीन कसोटी खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये खेळली गेली: इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण आफ्रिका. इव्हेंट यशस्वी झाला नाही: उन्हाळा अपवादात्मकपणे ओला होता, ओलसर खेळपट्ट्यांवर खेळणे कठीण होते आणि &quot;क्रिकेटच्या वाढी&quot; मुळे प्रेक्षकांची उपस्थिती कमी होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://content-aus.cricinfo.com/australia/content/story/207248.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The original damp squib|date=23 April 2005|access-date=29 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071016161938/http://content-aus.cricinfo.com/australia/content/story/207248.html |archive-date=16 October 2007}}&lt;/ref&gt; तेव्हापासून, आंतरराष्ट्रीय कसोटी क्रिकेट सामान्यत: द्विपक्षीय मालिका म्हणून आयोजित केले गेले: १९९९ मध्ये त्रिकोणी आशियाई कसोटी चॅम्पियनशिप होईपर्यंत बहुपक्षीय कसोटी स्पर्धा पुन्हा आयोजित करण्यात आली नाही.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/483619.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The run-out that sparked a riot|date=30 October 2010|access-date=18 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141022194822/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/483619.html |archive-date=22 October 2014}}&lt;/ref&gt;

१९२८ मध्ये वेस्ट इंडीज,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=England vs West Indies Scorecard 1928 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-tour-of-england-1928-61871/england-vs-west-indies-1st-test-62559/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}&lt;/ref&gt; १९३० मध्ये न्यू झीलंड,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=New Zealand vs England Scorecard 1929/30 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-tour-of-new-zealand-1929-30-61781/new-zealand-vs-england-1st-test-62572/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}&lt;/ref&gt; १९३२ मध्ये भारत&lt;ref&gt;{{Cite web |title=England vs India Scorecard 1932 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-england-1932-62281/england-vs-india-only-test-62605/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}&lt;/ref&gt; आणि १९५२ मध्ये पाकिस्तान&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Pakistan vs India Scorecard 1952/53 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-of-india-1952-53-61529/india-vs-pakistan-4th-test-62744/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}&lt;/ref&gt; यांच्या समावेशासह कसोटी क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांची संख्या हळूहळू वाढत गेली. तथापि, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट तीन, चार किंवा पाच दिवसांचे द्विपक्षीय कसोटी सामने म्हणून खेळले जात राहिले.

१९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीस, इंग्लिश काउंटी क्रिकेट संघांनी क्रिकेटची एक लहान आवृत्ती खेळण्यास सुरुवात केली जी फक्त एक दिवस टिकली. १९६२ मध्ये मिडलँड्स नॉक-आउट कप म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या चार-सांघिक नॉकआऊट स्पर्धेने सुरुवात करून&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/510124.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The low-key birth of one-day cricket|date=9 April 2011|access-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919032251/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/510124.html |archive-date=19 September 2013}}&lt;/ref&gt; आणि १९६३ मधील उद्घाटन जिलेट चषक सुरू ठेवत, इंग्लंडमध्ये एकदिवसीय क्रिकेटची लोकप्रियता वाढली. १९६९ मध्ये राष्ट्रीय संडे लीगची स्थापना झाली. पहिला एक-दिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामना १९७१ मध्ये मेलबर्न येथे इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया यांच्यातील पावसामुळे रद्द झालेल्या कसोटी सामन्याच्या पाचव्या दिवशी खेळला गेला, उपलब्ध वेळ भरून काढण्यासाठी आणि निराश झालेल्या प्रेक्षकांची भरपाई म्हणून. हा चाळीस षटकांचा खेळ होता ज्यात प्रति षटक आठ चेंडू होते.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html |publisher=newicc.cricket.org |title=What is One-Day International cricket? |access-date=10 September 2006 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061119054342/http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html |archive-date=19 November 2006 |आर्काईव्ह दिनांक=2006-11-19 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20061119054342/http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html }}&lt;/ref&gt; इंग्लंड आणि जगाच्या इतर भागांतील देशांतर्गत एकदिवसीय स्पर्धांचे यश आणि लोकप्रियता, तसेच सुरुवातीच्या एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमुळे आयसीसीने क्रिकेटचे आयोजन करण्याचा विचार करण्यास प्रवृत्त केले. &lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;&gt;{{cite web|url=http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The World Cup&amp;nbsp;– A brief history|access-date=7 December 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20080328095116/http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|archive-date=28 March 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===प्रुडेंशियल विश्वचषक (१९७५–१९८३)===
{{main|१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३ क्रिकेट विश्वचषक}}
[[File:Prudential Cup.jpg|thumb|upright=0.9|प्रुडेंशियल कप ट्रॉफी]]
उद्घाटन क्रिकेट विश्वचषक १९७५ मध्ये इंग्लंडने आयोजित केला होता, त्या वेळी एवढा मोठा कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी संसाधने पुढे टाकण्यास सक्षम असलेले एकमेव राष्ट्र. पहिल्या तीन स्पर्धा इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आल्या होत्या आणि प्रायोजक प्रुडेंशियल पीएलसी नंतर अधिकृतपणे प्रुडेंशियल कप म्हणून ओळखल्या जातात. सामन्यांमध्ये प्रति संघ ६० (६ चेंडू १ षटक)  षटके होती, पारंपारिक स्वरूपात दिवसा खेळले गेले, खेळाडूंनी क्रिकेटचे पांढरे कपडे घातले आणि लाल क्रिकेट चेंडू वापरला.&lt;ref&gt;Browning (1999), pp. 5–9&lt;/ref&gt;

पहिल्या स्पर्धेत आठ संघ सहभागी झाले होते: ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड, भारत, न्यू झीलंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज (त्यावेळी सहा कसोटी राष्ट्रे), श्रीलंका आणि पूर्व आफ्रिकेतील संमिश्र संघ.&lt;ref name=cricket&gt;Browning (1999), pp. 26–31&lt;/ref&gt; एक उल्लेखनीय वगळण्यात आलेला संघ दक्षिण आफ्रिका होता, ज्यांना वर्णभेदामुळे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून बंदी घालण्यात आली होती. ही स्पर्धा वेस्ट इंडीजने जिंकली होती, ज्याने लॉर्ड्सवरील अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाचा १७ धावांनी पराभव केला होता.&lt;ref name=cricket/&gt; १९७५ च्या विश्वचषक फायनलमध्ये एकदिवसीय सामन्यात हिट विकेट घेणारा वेस्ट इंडीजचा रॉय फ्रेडरिक्स हा पहिला फलंदाज होता.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/69522/icc-cricket-world-cups-fascinating-facts-part-1|title=50 fascinating facts about World Cups – Part 1|website=Cricbuzz|date=22 January 2015 |language=en|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190221174220/https://www.cricbuzz.com/cricket-news/69522/icc-cricket-world-cups-fascinating-facts-part-1|archive-date=21 February 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

१९७९ च्या विश्वचषकामध्ये श्रीलंका आणि कॅनडा पात्रता मिळवून विश्वचषकासाठी कसोटी न खेळणारे संघ निवडण्यासाठी आयसीसी ट्रॉफी स्पर्धा सुरू करण्यात आली.&lt;ref name=&quot;ICCTROPHY&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|publisher=ESPNcricinfo|title=ICC Trophy&amp;nbsp;– A brief history|access-date=29 August 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061126054556/http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|archive-date=26 November 2006|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=history&gt;Browning (1999), pp. 32–35&lt;/ref&gt; वेस्ट इंडीजने फायनलमध्ये यजमान इंग्लंडचा ९२ धावांनी पराभव करत सलग दुसरी विश्वचषक स्पर्धा जिंकली. विश्वचषकानंतर झालेल्या बैठकीत, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने ही स्पर्धा चतुर्मासिक स्पर्धा बनविण्यास सहमती दर्शविली.&lt;ref name=history/&gt;

१९८३ च्या स्पर्धेचे आयोजन इंग्लंडने सलग तिसऱ्यांदा केले होते. या टप्प्यापर्यंत, श्रीलंका कसोटी खेळणारा राष्ट्र बनला होता आणि झिम्बाब्वे आयसीसी ट्रॉफीद्वारे पात्र ठरला होता. स्टंपपासून दूर असलेल्या ३० यार्ड (२७ मी) क्षेत्ररक्षण मंडळाची ओळख करून देण्यात आली. त्यामध्ये नेहमी चार फील्ड्समन असणे आवश्यक होते.&lt;ref&gt;Browning (1999), pp. 61–62&lt;/ref&gt; बाद फेरीत जाण्यापूर्वी संघ दोनदा एकमेकांसमोर आले. फायनलमध्ये वेस्ट इंडीजचा ४३ धावांनी पराभव करून भारताने चॅम्पियनचा मुकुट पटकावला.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Browning (1999), pp. 105–110&lt;/ref&gt;

=== वेगवेगळे विजेते (१९८७–१९९६) ===

{{main|१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६ क्रिकेट विश्वचषक}}

भारत आणि पाकिस्तानने १९८७ च्या स्पर्धेचे संयुक्तपणे यजमानपद भूषवले होते, ही स्पर्धा प्रथमच इंग्लंडबाहेर आयोजित करण्यात आली होती. इंग्लंडच्या उन्हाळ्याच्या तुलनेत भारतीय उपखंडात दिवसाच्या प्रकाशाचे तास कमी असल्यामुळे हे खेळ सध्याच्या मानकानुसार प्रति डाव ६० ते ५० षटके कमी करण्यात आले. ऑस्ट्रेलियाने अंतिम फेरीत इंग्लंडचा ७ धावांनी पराभव करून चॅम्पियनशिप जिंकली, इंग्लंड आणि न्यू झीलंड यांच्यातील २०१९ च्या विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीतील सर्वात जवळच्या फरकाने. 

ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये झालेल्या १९९२ विश्वचषकाने खेळात अनेक बदल केले, जसे की रंगीत कपडे, पांढरे चेंडू, दिवस/रात्रीचे सामने आणि क्षेत्ररक्षण प्रतिबंध नियमांमध्ये बदल. वर्णद्वेषाच्या राजवटीच्या पतनानंतर आणि आंतरराष्ट्रीय क्रीडा बहिष्काराच्या समाप्तीनंतर दक्षिण आफ्रिकेच्या क्रिकेट संघाने प्रथमच या स्पर्धेत भाग घेतला. पाकिस्तानने स्पर्धेतील निराशाजनक सुरुवात करून अखेरीस अंतिम फेरीत इंग्लंडचा २२ धावांनी पराभव केला आणि विजेता म्हणून उदयास आला.

१९९६ चे चॅम्पियनशिप भारतीय उपखंडात दुसऱ्यांदा आयोजित करण्यात आले होते, त्यात काही गट टप्प्यातील सामन्यांसाठी श्रीलंकेचा यजमान म्हणून समावेश करण्यात आला होता. उपांत्य फेरीत, २५२ धावांचा पाठलाग करताना यजमानांनी १२० धावा करताना आठ विकेट गमावल्यानंतर, ईडन गार्डन्सवर भारतावर दणदणीत विजयाच्या दिशेने वाटचाल करणाऱ्या श्रीलंकेला डीफॉल्टनुसार विजय मिळाला. लाहोर येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात श्रीलंकेने ऑस्ट्रेलियाचा सात गडी राखून पराभव करून पहिले विजेतेपद पटकावले.

===ऑस्ट्रेलियाची हॅट्ट्रिक (१९९९–२००७)===
{{main|१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००७ क्रिकेट विश्वचषक}}
१९९९ मध्ये, या स्पर्धेचे आयोजन इंग्लंडने केले होते, काही सामने स्कॉटलंड, आयर्लंड, वेल्स आणि नेदरलँडमध्येही आयोजित केले गेले होते.&lt;ref&gt;Browning (1999), p. 274&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=iZq8BAAAQBAJ&amp;q=1999+cricket+world+cup+host&amp;pg=PA7 |title=Cricket World Cup: A Summary of the Tournaments Since 1975 |author=French Toast |publisher=Smashwords |year=2014 |isbn=9781311429230 |format=e-book |access-date=11 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626181716/https://books.google.com/books?id=iZq8BAAAQBAJ&amp;pg=PA7&amp;dq=1999+cricket+world+cup+host&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=d2qJVJyDMYuzUembgYgJ&amp;ved=0CEYQ6AEwBA#v=onepage&amp;q=1999%20cricket%20world%20cup%20host&amp;f=false |archive-date=26 June 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; विश्वचषक स्पर्धेत बारा संघ सहभागी झाले होते. दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या सुपर सिक्स सामन्यात सामन्याच्या अंतिम षटकात ऑस्ट्रेलियाने आपले लक्ष्य गाठल्यानंतर उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरले.&lt;ref&gt;Browning (1999), pp. 229–231&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या उपांत्य फेरीतील सामना बरोबरीत सोडवून अंतिम फेरीत प्रवेश केला जेथे दक्षिण आफ्रिकेचे फलंदाज लान्स क्लुसनर आणि ॲलन डोनाल्ड यांच्यातील मिश्रणाने डोनाल्डला त्याची बॅट सोडली आणि मध्य-पिचमध्ये धावबाद होण्यासाठी अडकले. अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने पाकिस्तानला १३२ धावांवर संपुष्टात आणले आणि त्यानंतर २० षटकांत आणि आठ गडी राखून लक्ष्य गाठले.&lt;ref&gt;Browning (1999), pp. 232–238&lt;/ref&gt;
[[File:Australian World Cup treble.jpg|thumb|upright=0.9|१०,००० हून अधिक चाहत्यांच्या जमावाने पहिल्या विश्वचषकाची हॅट्ट्रिक पूर्ण केल्याबद्दल ऑस्ट्रेलियन संघाचे स्वागत केले – मार्टिन प्लेस, सिडनी.]]
दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि केन्या यांनी २००३ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भूषवले होते. स्पर्धेत सहभागी होणाऱ्या संघांची संख्या बारा वरून चौदा झाली. श्रीलंका आणि झिम्बाब्वे यांच्यावर केन्याचे विजय – आणि न्यू झीलंड संघाने सुरक्षेच्या कारणास्तव केन्यामध्ये खेळण्यास नकार दिला – यामुळे केन्याला उपांत्य फेरीत पोहोचता आले, हा असोसिएट संघाचा सर्वोत्तम परिणाम आहे.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wctimeline/content/current/story/795703.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Washouts, walkovers, and black armband protests|access-date=30 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150830100350/http://www.espncricinfo.com/wctimeline/content/current/story/795703.html |archive-date=30 August 2015}}&lt;/ref&gt; अंतिम सामन्यात, ऑस्ट्रेलियाने दोन गडी गमावून ३५९ धावा केल्या, जे फायनलमधील आतापर्यंतचे सर्वात मोठे धावसंख्या आहे आणि भारताचा १२५ धावांनी पराभव केला.&lt;ref name=&quot;AUS2003&quot;&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2875100/2875135.stm |publisher=BBC Sport |title=Ruthless Aussies lift World Cup |date=23 March 2003 |access-date=29 January 2007 |location=London |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328120655/http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2875100/2875135.stm |archive-date=28 March 2015 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Full tournament schedule |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/fixturesresults/default.stm |publisher=BBC Sport |date=23 March 2003 |access-date=22 February 2007 |location=London |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218103234/http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/fixturesresults/default.stm |archive-date=18 February 2007 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

२००७ मध्ये, स्पर्धेचे आयोजन वेस्ट इंडीजने केले होते आणि सोळा संघांपर्यंत विस्तारित केले होते.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wchistory/content/story/314997.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Australia triumph in a tournament to forget|access-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206124910/http://www.espncricinfo.com/wchistory/content/story/314997.html |archive-date=6 February 2012}}&lt;/ref&gt; ग्रुप स्टेजमध्ये वर्ल्ड कपमध्ये पदार्पण करणाऱ्या आयर्लंडकडून पाकिस्तानचा पराभव झाल्यानंतर, पाकिस्तानी प्रशिक्षक बॉब वुलमर त्यांच्या हॉटेलच्या खोलीत मृतावस्थेत आढळले.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wc2007/content/story/285953.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Bob Woolmer's death stuns cricket world|access-date=4 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092541/http://www.espncricinfo.com/wc2007/content/story/285953.html |archive-date=25 October 2012}}&lt;/ref&gt; जमैका पोलिसांनी सुरुवातीला वूल्मरच्या मृत्यूचा खून तपास सुरू केला होता पण नंतर त्याचा मृत्यू हृदयविकाराने झाल्याची पुष्टी केली.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/woolmer/content/story/286045.html|publisher=Cricinfo|title=Bob Woolmer investigation round-up|access-date=6 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070516215421/http://content-usa.cricinfo.com/woolmer/content/story/286045.html|archive-date=16 May 2007|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ऑस्ट्रेलियाने फायनलमध्ये श्रीलंकेचा डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धतीने ५३ धावांनी पराभव केला, आणि विश्वचषकातील त्यांची अपराजित धाव २९ सामन्यांपर्यंत वाढवली आणि विजय मिळवला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/292773.html|publisher=Cricinfo|title=Australia v Sri Lanka, World Cup final, Barbados|date=28 April 2007|access-date=6 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080324035211/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/292773.html|archive-date=24 March 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== यजमानांचा विजय (२०११-२०१९) ===
{{main|२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९ क्रिकेट विश्वचषक}}
२०११ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भारत, श्रीलंका आणि बांगलादेश यांनी मिळून दिले होते. २००९ मध्ये श्रीलंकन ​​क्रिकेट संघावर झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर पाकिस्तानचे यजमान हक्क काढून घेण्यात आले होते, मूळतः पाकिस्तानसाठी नियोजित खेळांचे इतर यजमान देशांना पुनर्वितरण करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/other_international/pakistan/8004684.stm |title=No World Cup matches in Pakistan |publisher=BBC Sport |access-date=15 July 2014 |date=18 April 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418013231/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/other_international/pakistan/8004684.stm |archive-date=18 April 2009 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; विश्वचषकात सहभागी होणाऱ्या संघांची संख्या चौदा करण्यात आली.&lt;ref name=&quot;2011WC&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/659953.html|publisher=ESPNcricinfo|title=India end a 28-year-long wait|access-date=29 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130825010536/http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/659953.html |archive-date=25 August 2013}}&lt;/ref&gt; ऑस्ट्रेलियाचा २३ मे १९९९ पासून सुरू झालेल्या ३५ विश्वचषक सामन्यांच्या अपराजित मालिकेचा शेवट १९ मार्च २०११ रोजी पाकिस्तानविरुद्धचा अंतिम गट स्टेज सामन्याने केला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2011/SPORT/03/19/cricket.australia.pakistan.bangladesh/|title=Pakistan top group after ending Australia's unbeaten World Cup streak|publisher=CNN|date=20 March 2011|access-date=13 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150213185518/http://edition.cnn.com/2011/SPORT/03/19/cricket.australia.pakistan.bangladesh/|archive-date=13 February 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; मुंबईतील वानखेडे स्टेडियमवर झालेल्या अंतिम सामन्यात भारताने श्रीलंकेचा ६ गडी राखून पराभव करून त्यांचे दुसरे विश्वचषक जिंकले आणि घरच्या मैदानावर विश्वचषक जिंकणारा भारत पहिला देश बनला.&lt;ref name=&quot;2011WC&quot;/&gt; विश्वचषकाच्या फायनलमध्ये दोन आशियाई देश आमनेसामने येण्याची ही पहिलीच वेळ होती.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ICC Cricket World Cup|publisher=ESPN|url=https://www.espn.com/extra/cricket/topics/_/page/icc-cricket-world-cup|access-date=2 January 2022}}&lt;/ref&gt;

ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंड यांनी संयुक्तपणे २०१५ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भूषवले होते. सहभागींची संख्या चौदा राहिली. स्पर्धेत एकूण तीन विजयांसह आयर्लंड सर्वात यशस्वी सहयोगी राष्ट्र ठरला. न्यू झीलंडने रोमहर्षक पहिल्या उपांत्य फेरीत दक्षिण आफ्रिकेचा पराभव करून त्यांच्या पहिल्या विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीत प्रवेश केला. मेलबर्न येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने न्यू झीलंडचा सात गडी राखून पराभव करत पाचव्यांदा विश्वचषक जिंकला.&lt;ref name=&quot;AUS2015&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32105654 |title=Cricket World Cup 2015: Australia crush New Zealand in final |publisher=BBC Sport |access-date=29 March 2015 |date=29 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150329232637/http://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32105654 |archive-date=29 March 2015 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

[[File:Englandvictorylap.png|thumb|right|इंग्लंडने १४ जुलै २०१९ रोजी त्यांच्या विजयानंतर लॉर्ड्सच्या आसपास आदरांजली वाहिली.]]
२०१९ च्या विश्वचषकाचे आयोजन इंग्लंड आणि वेल्स यांनी केले होते. सहभागींची संख्या १० पर्यंत कमी करण्यात आली. पावसामुळे राखीव दिवशी ढकलण्यात आलेल्या पहिल्या उपांत्य फेरीत न्यू झीलंडने भारताचा पराभव केला.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/india-vs-new-zealand-live-score-world-cup-2019-semi-final/articleshow/70139254.cms|title=India vs New Zealand Highlights, World Cup 2019 semi-final: Match defers to reserve day|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|date=9 July 2019|access-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711180216/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/india-vs-new-zealand-live-score-world-cup-2019-semi-final/articleshow/70139254.cms|archive-date=11 July 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; दुसऱ्या उपांत्य फेरीत इंग्लंडने गतविजेत्या ऑस्ट्रेलियाचा पराभव केला. याआधी कोणत्याही अंतिम फेरीतील संघाने विश्वचषक जिंकला नव्हता. फायनलमध्ये, ५० षटकांनंतर स्कोअर २४१ वर टाय झाला आणि सामना सुपर ओव्हरमध्ये गेला, त्यानंतर स्कोअर पुन्हा १५ वर टाय झाला. विश्वचषक इंग्लंडने जिंकला होता, ज्यांच्या चौकारांची संख्या न्यू झीलंडपेक्षा जास्त होती.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144530/england-vs-new-zealand-final-icc-cricket-world-cup-2019/ |title=Epic final tied, Super Over tied,England win World Cup on boundary count |date=14 July 2019 |access-date=15 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715032534/https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144530/england-vs-new-zealand-final-icc-cricket-world-cup-2019/ |archive-date=15 July 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48985109|title=England win Cricket World Cup: A golden hour ends in a champagne super over|date=14 July 2019|last=Fordyce|first=Tom|publisher=BBC Sport|access-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190714235602/https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48985109|archive-date=14 July 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==स्वरूप==

===पात्रता===
{{main|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया}}
१९७५ मधील पहिल्या विश्वचषकापासून ते २०१९ च्या विश्वचषकापर्यंत, भाग घेणारे बहुसंख्य संघ आपोआप पात्र ठरले. २०१५ विश्वचषकापर्यंत हे मुख्यतः आयसीसी चे पूर्ण सदस्यत्व असल्यामुळे होते आणि २०१९ विश्वचषकासाठी हे मुख्यतः आयसीसी एकदिवसीय चॅम्पियनशिपमधील क्रमवारीत स्थान मिळवून होते.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Cricket World Cup 2019 to stay at only 10 teams|publisher=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/33296828|access-date=22 August 2022}}&lt;/ref&gt;

१९७९ मधील दुसऱ्या विश्वचषकापासून ते २०१९ च्या विश्वचषकापर्यंत, आपोआप पात्र ठरलेल्या संघांमध्ये पात्रता प्रक्रियेद्वारे विश्वचषकासाठी पात्र ठरलेल्या इतर काही संख्येने सामील झाले. पहिली पात्रता स्पर्धा म्हणजे आयसीसी ट्रॉफी;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|title=Cricinfo - 2005 ICC Trophy in Ireland|website=static.espncricinfo.com|accessdate=6 April 2023}}&lt;/ref&gt; नंतर प्री-क्वालिफायिंग टूर्नामेंट्ससह प्रक्रिया विस्तारते. २०११ विश्वचषकासाठी, आयसीसी वर्ल्ड क्रिकेट लीगने भूतकाळातील पूर्व-पात्रता प्रक्रियेची जागा घेतली; आणि &quot;आयसीसी ट्रॉफी&quot; चे नाव बदलून &quot;आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता&quot; असे करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ |publisher=ICC |title=World Cricket League |access-date=28 January 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070119011351/http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ |archive-date=19 January 2007 |आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-19 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070119011351/http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ }}&lt;/ref&gt; वर्ल्ड क्रिकेट लीग ही आयसीसीच्या सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांना पात्र होण्यासाठी अधिक संधी देण्यासाठी प्रदान केलेली पात्रता प्रणाली होती. पात्र ठरलेल्या संघांची संख्या वर्षभर वेगवेगळी असते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://static1.squarespace.com/static/533e6b7de4b0d84a3bd7c4be/t/5c3a7f7288251b8b3c637260/1547337591744/Cricket.pdf|title=International Cricket Council February 2019|website=static1.squarespace.com}}&lt;/ref&gt;

२०२३ च्या विश्वचषकापासून, फक्त यजमान देश आपोआप पात्र होतील. सर्व देश पात्रता निश्चित करण्यासाठी लीगच्या मालिकेत सहभागी होतील, ज्यामध्ये स्वयंचलित प्रमोशन आणि रेलेगेशन एका विश्वचषकाच्या चक्रातून दुसऱ्या टप्प्यापर्यंत विभागणी केली जाईल.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27384084/how-teams-secure-qualification-rank-no-1-32 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |work=ESPN Cricinfo |access-date=22 August 2022}}&lt;/ref&gt;

===स्पर्धा===
[[File:ICC CWC 2007 team captains.jpg|thumb|upright=0.9|२००७ क्रिकेट विश्वचषकाचे कर्णधार.]]
क्रिकेट विश्वचषकाचे स्वरूप त्याच्या इतिहासात खूप बदलले आहे. पहिल्या चार स्पर्धांपैकी प्रत्येक स्पर्धा आठ संघांद्वारे खेळली गेली, चारच्या दोन गटांमध्ये विभागली गेली.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=1st tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093647/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093647/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; स्पर्धेमध्ये दोन टप्पे, एक गट टप्पा आणि बाद फेरीचा समावेश होता. प्रत्येक गटातील चार संघ राऊंड-रॉबिन गट टप्प्यात एकमेकांशी खेळले, प्रत्येक गटातील शीर्ष दोन संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले. उपांत्य फेरीतील विजेते अंतिम फेरीत एकमेकांविरुद्ध खेळले. वर्णद्वेषाच्या बहिष्काराच्या समाप्तीच्या परिणामी दक्षिण आफ्रिकेने १९९२ मध्ये पाचव्या स्पर्धेत पुनरागमन केल्यामुळे, गट टप्प्यात नऊ संघ एकमेकांशी एकदा खेळले आणि अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=92 tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093653/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093653/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; १९९६ मध्ये सहा संघांच्या दोन गटांसह या स्पर्धेचा आणखी विस्तार करण्यात आला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=96 tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093658/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093658/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; प्रत्येक गटातील अव्वल चार संघ उपांत्यपूर्व आणि उपांत्य फेरीत पोहोचले.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Wills World Cup, 1996 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/653/wills-world-cup-1996 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}&lt;/ref&gt;

१९९९ आणि २००३ च्या विश्वचषक स्पर्धेसाठी वेगळे स्वरूप वापरले गेले. संघांना दोन पूलमध्ये विभागण्यात आले होते, प्रत्येक पूलमधील शीर्ष तीन संघ ''सुपर सिक्स'' मध्ये पुढे जात होते.&lt;ref name=&quot;super6&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/WC99_TABLE.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=Super 6|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070222100838/http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/WC99_TABLE.html|archive-date=22 February 2007|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''सुपर सिक्स'' संघ इतर तीन संघांशी खेळले जे इतर गटातून पुढे गेले. जसजसे ते पुढे जात होते, तसतसे संघांनी मागील सामन्यांमधून त्यांचे गुण त्यांच्या बरोबरीने पुढे जात असलेल्या इतर संघांविरुद्ध पुढे नेले आणि त्यांना गट टप्प्यात चांगली कामगिरी करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले.&lt;ref name=&quot;super6&quot;/&gt; &quot;सुपर सिक्स&quot; टप्प्यातील अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले, विजेते अंतिम फेरीत खेळतील.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ICC World Cup, 1999 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/718/icc-world-cup-1999 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Cricket World Cup History 2003: Winners, Runners-up, Stats of World Cup 2003 |url=https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/history/2003-cricket-world-cup |access-date=2023-07-05 |website=NDTVSports.com |language=en |archive-date=2023-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705061919/https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/history/2003-cricket-world-cup |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

२००७ च्या विश्वचषकात वापरल्या गेलेल्या फॉरमॅटमध्ये १६ संघांना चार गटांमध्ये वाटप करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html|publisher=cricket world cup|title=World Cup groups|access-date=28 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070126002928/http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html|archive-date=26 January 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-26|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070126002928/http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html}}&lt;/ref&gt; प्रत्येक गटात, संघ एकमेकांशी राउंड-रॉबिन स्वरूपात खेळले. संघांना विजयासाठी गुण आणि बरोबरीसाठी अर्धा गुण मिळाले. प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघ ''सुपर आठ'' फेरीत पुढे गेले. &quot;सुपर आठ&quot; संघांनी इतर सहा संघांशी खेळले ज्यांनी वेगवेगळ्या गटांमधून प्रगती केली. संघांनी गट टप्प्याप्रमाणेच गुण मिळवले, परंतु त्याच गटातून ''सुपर आठ'' टप्प्यात पात्र ठरलेल्या इतर संघांविरुद्ध मागील सामन्यांमधून त्यांचे गुण पुढे नेले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf|publisher=cricketworldcup.com|title=About the Event|access-date=2 September 2006|page=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20060905225042/http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf|archive-date=5 September 2006|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2006-09-05|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20060905225042/http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf}}&lt;/ref&gt; ''सुपर आठ'' फेरीतील अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले आणि उपांत्य फेरीतील विजेते अंतिम फेरीत खेळले.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ICC World Cup, 2007 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/905/icc-world-cup-2007 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}&lt;/ref&gt;

२०११ आणि २०१५ विश्वचषक स्पर्धेत&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricknews.net/|publisher=cricknews.net|title=2015 Cricket World Cup|access-date=3 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203120741/http://www.cricknews.net/|archive-date=3 February 2015|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2015-02-03|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20150203120741/http://www.cricknews.net/}}&lt;/ref&gt; वापरल्या गेलेल्या फॉरमॅटमध्ये सात संघांचे दोन गट होते, प्रत्येक संघ राऊंड-रॉबिन फॉरमॅटमध्ये खेळतो. प्रत्येक गटातील अव्वल चार संघांनी उपांत्यपूर्व फेरी, उपांत्य फेरी आणि शेवटी अंतिम फेरीचा समावेश करून बाद फेरीत प्रवेश केला.&lt;ref&gt;{{cite news |first=K.R. |last=Nayar |title=International Cricket Council approves 14-team cup |url=http://gulfnews.com/sport/cricket/international-cricket-council-approves-14-team-cup-1.829620 |work=[[Gulf News]] |date=29 June 2011 |access-date=2 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110701153544/http://gulfnews.com/sport/cricket/international-cricket-council-approves-14-team-cup-1.829620 |archive-date=1 July 2011 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

स्पर्धेच्या २०१९ आणि २०२३ आवृत्त्यांमध्ये, सहभागी संघांची संख्या १० पर्यंत घसरली. प्रत्येक संघाने उपांत्य फेरीत प्रवेश करण्यापूर्वी राऊंड रॉबिन स्वरूपात एकदा एकमेकांविरुद्ध खेळायचे आहे, &lt;ref&gt;{{cite web|last=Smale|first=Simon|title=The Cricket World Cup 2019 has shrunk to exclude the minnows, but why? And how come it's still so long?|publisher=Australian Broadcasting Corporation|date=4 June 2019|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-05/cricket-world-cup-minnows-where-have-they-gone/11176128|access-date=18 October 2020}}&lt;/ref&gt; १९९२ विश्वचषकासारखेच स्वरूप. २०२७ आणि २०३१ च्या विश्वचषकात १४ संघ असतील, ज्याचे स्वरूप २००३ च्या आवृत्तीसारखेच असेल.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|title=ICC announces World Cup schedule; 14 teams in 2027 And 2031|website=Six Sports|date=2 June 2021|access-date=2 June 2021|archive-date=1 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2022-04-01|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://cricinfo.pro/cricket-world-cup-2023-date-teams-stadiums-tickets/ |title=Mark your calendars for the Cricket World Cup 2023 as the tournament is set to begin on October 5, 2023. The matches will continue until November 19, 2023 |website=Cricinfo |date=7 September 2023 |access-date=11 September 2023 |archive-date=2023-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202180940/https://cricinfo.pro/cricket-world-cup-2023-date-teams-stadiums-tickets/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7|स्पर्धेच्या स्वरूपांचा सारांश
|-
!#
!वर्ष
!यजमान
!संघ
!सामने 
!प्राथमिक टप्पा
!अंतिम टप्पा
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{flag|इंग्लंड}}
| rowspan=4 style=&quot;text-align:center&quot; |८
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; |१५
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघांचे २ गट: १२ सामने
| rowspan=4 style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघांची बाद फेरी (गट विजेते आणि उपविजेते): ३ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |२
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |३
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
|{{flag|इंग्लंड}}&lt;br /&gt;{{flag|वेल्स}}
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |२७
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघांचे २ गट: २४ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |४
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
|{{flag|भारत}}&lt;br/&gt;{{flag|पाकिस्तान}}
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |५
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
|{{flag|ऑस्ट्रेलिया}}&lt;br/&gt;{{flag|न्यू झीलंड}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ९
| style=&quot;text-align:center&quot; | ३९
| style=&quot;text-align:center&quot; | ९ संघांचा १ गट: ३६ सामने
| style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघाची बाद फेरी (गटातील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |६
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
|{{flag|भारत}}&lt;br/&gt;{{flag|पाकिस्तान}}&lt;br/&gt;{{flag|श्रीलंका}}
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | १२
| style=&quot;text-align:center&quot; | ३७
| style=&quot;text-align:center&quot; | ६ संघांचे २ गट: ३० सामने
| style=&quot;text-align:center&quot; | ८ संघांची बाद फेरी (प्रत्येक गटातील शीर्ष ४ संघ): ७ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |७
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
|{{flag|इंग्लंड}}&lt;br/&gt;{{flag|आयर्लंड}}&lt;br/&gt;{{flag|नेदरलँड}}&lt;br/&gt;{{flag|स्कॉटलंड}}&lt;br/&gt;{{flag|वेल्स}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ४२
| style=&quot;text-align:center&quot; | ६ संघांचे २ गट: ३० सामने
| style=&quot;text-align:center&quot; rowspan=2 | सुपर सिक्स (प्रत्येक गटातील शीर्ष ३ संघ): ९ सामने&lt;br/&gt;४ संघाची बाद फेरी (सुपर सिक्समधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |८
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
|{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}&lt;br/&gt;{{flag|केन्या}}&lt;br/&gt;{{flag|झिम्बाब्वे}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | १४
| style=&quot;text-align:center&quot; | ५४
| style=&quot;text-align:center&quot; | ७ संघांचे २ गट: ४२ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |९
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
|{{flag|वेस्ट इंडीज|cricket}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | १६
| style=&quot;text-align:center&quot; | ५१
| style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघांचे ४ गट: २४ सामने
| style=&quot;text-align:center&quot; | सुपर आठ (प्रत्येक गटात शीर्ष २ संघ): २४ सामने&lt;br/&gt;४ संघाची बाद फेरी (सुपर आठमधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१०
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
|{{flag|भारत}}&lt;br/&gt;{{flag|बांगलादेश}}&lt;br/&gt;{{flag|श्रीलंका}}
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | १४
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ४९
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ७ संघांचे २ गट: ४२ सामने
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ८ संघाची बाद फेरी (प्रत्येक गटात शीर्ष ४ संघ): ७ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |११
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
|{{flag|ऑस्ट्रेलिया}}&lt;br/&gt;{{flag|न्यू झीलंड}}
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१२
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
|{{flag|इंग्लंड}}&lt;br/&gt;{{flag|वेल्स}}
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | १०
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ४८
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | १० संघांचा १ गट: ४५ सामने
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघाची बाद फेरी (गटातील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१३
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
|{{flag|भारत}}
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१४
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|''२०२७'']]
|{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}&lt;br/&gt;{{flag|नामिबिया}}&lt;br/&gt;{{flag|झिम्बाब्वे}}
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |''१४''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |''५४''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |''७ संघांचे २ गट: ४२ सामने''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |''सुपर सिक्स (प्रत्येक गटातील शीर्ष ३ संघ): ९ सामने&lt;br /&gt;४ संघाची बाद फेरी (सुपर सिक्समधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने''
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१५
| style=&quot;text-align:center&quot; |''२०३१''
|{{flag|भारत}}&lt;br/&gt;{{flag|बांगलादेश}}
|}

==ट्रॉफी==
{{main|क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी}}

आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी विश्वचषक विजेत्यांना सादर केली जाते. सध्याची ट्रॉफी १९९९ च्या चॅम्पियनशिपसाठी तयार करण्यात आली होती आणि स्पर्धेच्या इतिहासातील हे पहिले कायमस्वरूपी पारितोषिक होते. याआधी प्रत्येक विश्वचषकासाठी वेगवेगळ्या ट्रॉफी बनवण्यात आल्या होत्या.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html|publisher=cricket-worldcup2015.net|title=Trophy is first permanent prize in Cricket World Cup|access-date=9 November 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203150018/http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html|archive-date=3 February 2015|आर्काईव्ह दिनांक=2015-09-07|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20150907181704/http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html}}&lt;/ref&gt;{{Clarify|reason=is this right? were there different Prudential Cups, or was the same Cup used three times?|date=March 2023}} दोन महिन्यांच्या कालावधीत गॅरार्ड आणि कंपनीच्या कारागिरांच्या टीमने लंडनमध्ये ट्रॉफीची रचना आणि निर्मिती केली होती.&lt;ref name=guardian_2015 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Trophies {{!}} Famous Trophies |url=https://garrard.com/en/trophies/famous-trophies/ |access-date=2022-08-01 |website=Garrard |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

सध्याची ट्रॉफी चांदी आणि गिल्टपासून बनविली गेली आहे आणि तीन चांदीच्या स्तंभांनी एक सोनेरी ग्लोब आहे. स्टंप आणि बेल्सच्या आकाराचे स्तंभ, क्रिकेटच्या तीन मूलभूत पैलूंचे प्रतिनिधित्व करतात: फलंदाजी, गोलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षण, तर ग्लोब हे क्रिकेट बॉलचे वैशिष्ट्य आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.webindia123.com/Sports/cricket/iccworldcup/history.htm|publisher=webindia123.com|title=Cricket World Cup- Past Glimpses|access-date=31 October 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080323235801/http://www.webindia123.com/Sports/cricket/iccworldcup/history.htm|archive-date=23 March 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt; पृथ्वीच्या अक्षीय झुकावचे प्रतीक म्हणून शिवण झुकलेली आहे. हे ६० सेंटीमीटर (२.० फूट) उंच आहे आणि त्याचे वजन अंदाजे ११ किलोग्रॅम (२४ पौंड) आहे. मागील विजेत्यांची नावे ट्रॉफीच्या पायावर कोरलेली आहेत, एकूण वीस शिलालेखांसाठी जागा आहे. आयसीसी मूळ ट्रॉफी ठेवते. केवळ शिलालेखांमध्ये भिन्न असलेली प्रतिकृती विजेत्या संघाला कायमस्वरूपी दिली जाते.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/about|publisher=[[International Cricket Council]]|title=About the Tournament|access-date=4 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140625075114/http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/about |archive-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;

==मीडिया कव्हरेज==
ही स्पर्धा जगातील सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या क्रीडा स्पर्धांपैकी एक आहे&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.totalsportek.com/news/cricket-world-cup-third-most-watched-sports-event/|title=Cricket World Cup 2015 3rd Most Watched Sports Event In The World|publisher=Total Sportek|date=11 January 2015|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325171256/http://www.totalsportek.com/news/cricket-world-cup-third-most-watched-sports-event/|archive-date=25 March 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Baker |first=Alison |date=2022-07-25 |title=The Most Watched Sporting Events in The World |url=https://www.roadtrips.com/blog/the-most-watched-sporting-events-in-the-world/ |access-date=2023-07-05 |website=Roadtrips |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.roadtrips.com/blog/the-most-watched-sporting-events-in-the-world/|title=The Most Watched Sporting Events in The World|last=Baker|first=Alison|date=25 July 2022|access-date=15 October 2022|website=www.roadtrips.com}}&lt;/ref&gt; आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट अधिक प्रस्थापित झाल्यामुळे लागोपाठच्या स्पर्धांमुळे प्रसारमाध्यमांचे लक्ष वाढत आहे. २०११ क्रिकेट विश्वचषक २०० हून अधिक देशांमध्ये २.२ अब्जाहून अधिक प्रेक्षकांसाठी प्रसारित करण्यात आला.&lt;ref name=guardian_2015&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/feb/12/cricket-world-cup-icc-50-overs|title=More money, more viewers and fewer runs in prospect for intriguing World Cup|newspaper=The Guardian|date=12 February 2015|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150304022954/http://www.theguardian.com/sport/blog/2015/feb/12/cricket-world-cup-icc-50-overs|archive-date=4 March 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CWC&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html|publisher=cricketworldcup.com|title=World Cup Overview|access-date=29 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070124001408/http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html|archive-date=24 January 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-24|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070124001408/http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html}}&lt;/ref&gt; मुख्यतः २०११ आणि २०१५ विश्वचषकासाठी दूरचित्रवाणी अधिकार अमेरिकी १.१ अब्ज डॉलर पेक्षा जास्त विकले गेले&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|author=Cricinfo staff|title=ICC rights for to ESPN-star|access-date=30 January 2007|date=9 December 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201130926/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html|archive-date=1 February 2009|url-status=live}}&lt;/ref&gt; आणि प्रायोजकत्व अधिकार आणखी अमेरिकी ५०० दशलक्ष डॉलर मध्ये विकले गेले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|author=Cricinfo staff|title=ICC set to cash in on sponsorship rights|access-date=30 January 2007|date=18 January 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201130947/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html|archive-date=1 February 2009|url-status=live}}&lt;/ref&gt; आयसीसी ने २०१९ विश्वचषकासाठी एकूण १.६ अब्ज दर्शक तसेच स्पर्धेच्या डिजिटल व्हिडिओला ४.६ अब्ज व्ह्यूजचा दावा केला आहे.&lt;ref name=&quot;2019 ICC viewership&quot;&gt;{{Cite web|title=ICC Men's Cricket World Cup gives GDP 350 million boost to UK economy|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1634008|access-date=2021-04-08|website=www.icc-cricket.com|language=en}}&lt;/ref&gt; स्पर्धेतील सर्वात जास्त पाहिलेला सामना भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील गट गेम होता, जो ३०० दशलक्षाहून अधिक लोकांनी थेट पाहिला होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1346930|title=2019 Men's Cricket World Cup most watched ever|date=16 September 2019|access-date=15 October 2022|website=www.icc-cricket.com}}&lt;/ref&gt;

==प्रेक्षकांची उपस्थिती==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|-
! वर्ष !! यजमान !! एकूण उपस्थिती !! संदर्भ
|-
| [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] || दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे, केन्या || ६,२६,८४५ || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf |publisher=ICC |title=Cricket World Cup 2003 |page=12 |access-date=29 January 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060321201920/http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf |archive-date=21 March 2006 |आर्काईव्ह दिनांक=2006-03-21 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20060321201920/http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] || वेस्ट इंडीज || ६,७२,००० || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] || भारत, श्रीलंका, बांगलादेश || १२,२९,८२६ || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] || ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड || ११,०६,४२० || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] || इंग्लंड आणि वेल्स || ७,५२,००० || &lt;ref&gt;{{cite web |title=2019 Cricket World Cup delivers UK£350m boost for UK economy |first=Sam |last=Carp |url=https://www.sportspromedia.com/news/2019-cricket-world-cup-uk-economy-impact-england-wales/?zephr_sso_ott=mabKiL |date=4 March 2020 |access-date=18 May 2023 |publisher=SportsPro Daily}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] || भारत || १२,५०,३०७ ||&lt;ref&gt;{{cite web |title=Record-Breaking 1.25 million spectators turn out for ICC Men's Cricket World Cup 2023|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3790838 |date=21 November 2023 |access-date=21 November 2023 |publisher=cricketworldcup.com}}&lt;/ref&gt;
|}

==यजमानांची निवड==
{{main|क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमान}}
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेची कार्यकारी समिती क्रिकेट विश्वचषक आयोजित करण्यासाठी उत्सुक असलेल्या राष्ट्रांनी केलेल्या बोलींची तपासणी केल्यानंतर स्पर्धेच्या यजमानांसाठी मतदान करते.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/245789.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=Asia to host 2011 World Cup|date=30 April 2006|access-date=9 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20120928205442/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/245789.html|archive-date=28 September 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
{{location map+|Earth
| float = center
| width = 900
|caption=क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमान देश
|places=
{{Location map~|Earth|position=bottom|lat=51.300000|long=00.07000|label='''[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]''',&lt;br /&gt;'''[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]''','''[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]''',&lt;br /&gt;'''[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]''','''[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=bottom|lat=28.363600|long=77.13480|label='''[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]''',&lt;br /&gt;'''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]''','''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]''',&lt;br /&gt;'''[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]''','''२०३१'''}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=33.360000|long=73.02000|label='''[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]''','''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=23.455000|long=90.23200|label='''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]''','''२०३१'''}}
{{Location map~|Earth|position=bottom|lat=06.540400|long=79.50340|label='''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]''','''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=17.581700|long=-76.47350|label='''[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=bottom|lat=-18.261700|long=130.50280|label='''[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]''','''[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=-43.314800|long=172.37130|label='''[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]''','''[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=01.16000|long=36.48|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=bottom|lat=-26.121600|long=28.02440|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]''','''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=top|lat=-17.494500|long=31.03080|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]''','''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=-22.340000|long=17.05000|label='''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}}
}}

[[File:Civic Centre-2003 CWC.jpg|thumb|दक्षिण आफ्रिकेतील २००३ क्रिकेट विश्वचषकाच्या निमित्ताने नागरी केंद्र उजळले]]
इंग्लंडने पहिल्या तीन स्पर्धांचे आयोजन केले होते. आयसीसीने ठरवले की इंग्लंडने पहिली स्पर्धा आयोजित करावी कारण ते उद्घाटन कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी आवश्यक संसाधने समर्पित करण्यास तयार होते.&lt;ref name=&quot;ENGHOST&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm|publisher=cricworld.com|title=The History of World Cup's|access-date=19 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070313181419/http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm|archive-date=13 March 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-03-13|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070313181419/http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm}}&lt;/ref&gt; भारताने तिसऱ्या क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमानपद स्वेच्छेने स्वीकारले, परंतु बहुतेक आयसीसी सदस्यांनी इंग्लंडला प्राधान्य दिले कारण जूनमध्ये इंग्लंडमध्ये दिवसाचा जास्त काळ म्हणजे एक सामना एका दिवसात पूर्ण होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www1.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC79_HISTORY.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=The 1979 World Cup in England&amp;nbsp;– West Indies retain their title|access-date=19 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060523160232/http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC79_HISTORY.html|archive-date=23 May 2006|url-status=live}}&lt;/ref&gt; १९८७ क्रिकेट विश्वचषक भारत आणि पाकिस्तानमध्ये आयोजित करण्यात आला होता, जो पहिल्यांदा इंग्लंडबाहेर आयोजित करण्यात आला होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC87_HISTORY.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=The 1987 World Cup in India and Pakistan&amp;nbsp;– Australia win tight tournament|access-date=15 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140716040704/http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC87_HISTORY.html|archive-date=16 July 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

१९८७, १९९६ आणि २०११ मध्ये दक्षिण आशिया, १९९२ आणि २०१५ मध्ये ऑस्ट्रेलिया (ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये), २००३ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि २००७ मध्ये वेस्ट इंडीज यासारख्या भौगोलिक प्रदेशातील अनेक स्पर्धा संयुक्तपणे आयोजित केल्या गेल्या आहेत.

नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, आयसीसी ने २०२४ ते २०३१ सायकल दरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या आयसीसी इव्हेंटसाठी यजमानांची नावे प्रकाशित केली. टी-२० विश्वचषक आणि चॅम्पियन्स ट्रॉफीसह ५० षटकांच्या विश्वचषकासाठी यजमानांची निवड स्पर्धात्मक बोली प्रक्रियेद्वारे करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{cite news |title=India to host three ICC events in 2024-31 cycle |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/119866/india-to-get-three-icc-events-in-next-cycle |access-date=16 November 2021 |work=Cricbuzz |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed |url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 |access-date=16 November 2021 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

==निकाल==
{{Main|क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामन्यांची यादी}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center;&quot;
|-
!संपादन
!वर्ष
!यजमान
! अंतिम ठिकाण
! विजेते
! उपविजेते
! मार्जिन 
!संघ
|- 
!१
|[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|इंग्लंड
|[[लॉर्ड्स]], लंडन
|{{cr|WIN}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२९१/८ (६० षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२७४ सर्वबाद (५८.४ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC75/WI_AUS_WC75_ODI-FINAL_21JUN1975.html '''१७ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405150750/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC75/WI_AUS_WC75_ODI-FINAL_21JUN1975.html |date=2009-04-05 }}
| ८
|-
!२
|[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|इंग्लंड
|लॉर्ड्स, लंडन
|{{cr|WIN}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२८६/९ (६० षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|ENG}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१९४ सर्वबाद (५१ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC79/WI_ENG_WC79_ODI-FINAL_23JUN1979.html '''९२ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425135637/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC79/WI_ENG_WC79_ODI-FINAL_23JUN1979.html |date=2009-04-25 }}
| ८
|- 
!३
|[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|इंग्लंड|वेल्स}}
|लॉर्ड्स, लंडन
|{{cr|IND}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१८३ सर्वबाद (५४.४ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|WIN}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१४० सर्वबाद (५२ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC83/IND_WI_WC83_ODI-FINAL_25JUN1983.html '''४३ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318144610/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC83/IND_WI_WC83_ODI-FINAL_25JUN1983.html |date=2009-03-18 }}
| ८
|-
!४
|[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|भारत|पाकिस्तान}}
|[[ईडन गार्डन्स]], कोलकाता
|{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२५३/५ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|ENG}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४६/८ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC87/AUS_ENG_WC87_ODI-FINAL_08NOV1987.html '''७ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207130805/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC87/AUS_ENG_WC87_ODI-FINAL_08NOV1987.html |date=2009-02-07 }}
| ८
|- 
!५
|[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|ऑस्ट्रेलिया|न्यू झीलंड}}
|[[मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड]], [[मेलबर्न]]
|{{cr|PAK}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४९/६ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|ENG}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२२७ सर्वबाद (४९.२ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC92/PAK_ENG_WC92_ODI-FINAL_25MAR1992.html '''२२ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090422131058/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC92/PAK_ENG_WC92_ODI-FINAL_25MAR1992.html |date=2009-04-22 }}
|९
|-
!६
|[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|भारत|पाकिस्तान|श्रीलंका}}
|[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]]
|{{cr|SRI}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४५/३ (४६.२ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४१/७ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC96/WC96-MATCHES/AUS_SL_WC96_ODI-FINAL_17MAR1996.html '''७ गडी राखून'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429035255/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC96/WC96-MATCHES/AUS_SL_WC96_ODI-FINAL_17MAR1996.html |date=2009-04-29 }}
|१२
|-
!७
|[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|इंग्लंड{{efn|इंग्लंड हे एकमेव नियुक्त यजमान होते, परंतु आयर्लंड प्रजासत्ताक, नेदरलँड्स, स्कॉटलंड आणि वेल्समध्येही सामने खेळले गेले.}}|आयर्लंड|स्कॉटलंड|नेदरलँड|वेल्स}}
|लॉर्ड्स, लंडन
|{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१३३/२ (२०.१ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|PAK}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१३२ सर्वबाद (३९ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/FINALS/AUS_PAK_WC99_ODI-FINAL_20JUN1999.html '''८ गडी राखून'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080328014247/http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/FINALS/AUS_PAK_WC99_ODI-FINAL_20JUN1999.html |date=2008-03-28 }}
|१२
|-
!८
|[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|केन्या|दक्षिण आफ्रिका{{efn|[[दक्षिण आफ्रिका]] हा एकमेव नियुक्त मुख्य यजमान होता, परंतु झिम्बाब्वे आणि केन्यामध्येही सामने खेळले गेले.}}|झिम्बाब्वे}}
|[[वॉंडरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;३५९/२ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|IND}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२३४ सर्वबाद (३९.२ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/SCORECARDS/FINALS/AUS_IND_WC2003_ODI-FINAL_23MAR2003.html '''१२५ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080616013248/http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/SCORECARDS/FINALS/AUS_IND_WC2003_ODI-FINAL_23MAR2003.html |date=2008-06-16 }}
|१४
|- 
!९
|[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|वेस्ट इंडीज{{efn|वेस्ट इंडीझ क्रिकेट फेडरेशनच्या आठ सदस्य देशांनी सामने आयोजित केले - अँटिग्वा आणि बार्बुडा, बार्बाडोस, ग्रेनाडा, गयाना, जमैका, सेंट किट्स आणि नेव्हिस, सेंट लुसिया आणि त्रिनिदाद आणि टोबॅगो.}}
|[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]
||{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२८१/४ (३८ षटके)&lt;/small&gt;
||{{cr|SRI}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२१५/८ (३६ षटके)&lt;/small&gt; 
|&lt;br&gt;[http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/engine/current/match/247507.html '''५३ धावा (डी/एल)''']
|१६
|-
!१०
|[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|बांगलादेश|भारत|श्रीलंका}}
|[[वानखेडे स्टेडियम]], मुंबई
|{{cr|IND}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२७७/४ (४८.२ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|SRI}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२७४/६ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://www.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/current/match/433606.html '''६ गडी राखून''']
|१४
|- 
!११
|[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|ऑस्ट्रेलिया|न्यू झीलंड}}
|मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड, मेलबर्न
||{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१८६/३ (३३.१ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|NZ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१८३ सर्वबाद (45 षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/engine/match/656495.html '''७ गडी राखून''']
|१४
|-
!१२
|[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|इंग्लंड|वेल्स}}
|लॉर्ड्स, लंडन
|{{cr|ENG}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४१ सर्वबाद (५० षटके)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;१५/० ([[सुपर ओव्हर]])&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४ चौकार, २ षटकार&lt;/small&gt;
||{{cr|NZ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४१/८ (५० षटके)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;१५/१ ([[सुपर ओव्हर]])&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;१४ चौकार, ३ षटकार&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/engine/match/1144530.html '''सामना बरोबरीत (सुपर ओव्हरनंतर काउंटबॅकवर ९ चौकार)''']
|१०
|- 
!१३
|[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|भारत
|[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]
||{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४१/४ (४३ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|IND}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४० सर्वबाद (५० षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-final-1384439/full-scorecard '''६ गडी राखून''']
|१०
|}

;नोंदी 
{{Notelist}}

==स्पर्धेचा सारांश==
किमान एकदा तरी २० राष्ट्रांनी क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्रता मिळवली आहे.  प्रत्येक स्पर्धेत सहा संघ सहभागी झाले आहेत, त्यापैकी पाच संघांनी विजेतेपद पटकावले आहे.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt; वेस्ट इंडीजने पहिल्या दोन स्पर्धा जिंकल्या आहेत, ऑस्ट्रेलियाने सहा, भारताने दोन, तर पाकिस्तान, श्रीलंका आणि इंग्लंडने प्रत्येकी एकदा जिंकल्या आहेत. वेस्ट इंडीज (१९७५ आणि १९७९) आणि ऑस्ट्रेलिया (१९९९, २००३ आणि २००७) हे एकमेव संघ आहेत ज्यांनी सलग विजेतेपद मिळवले आहेत.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt; ऑस्ट्रेलिया तेरा पैकी आठ फायनल खेळला आहे (१९७५, १९८७, १९९६, १९९९, २००३, २००७, २०१५ आणि २०२३). न्यू झीलंडला अद्याप विश्वचषक जिंकता आलेला नाही, परंतु दोन वेळा (२०१५ आणि २०१९) उपविजेता ठरला आहे. कसोटी खेळत नसलेल्या देशाचा सर्वोत्तम निकाल म्हणजे २००३ स्पर्धेत केन्याने उपांत्य फेरी गाठणे; २००७ मध्ये आयर्लंडने दिलेला सुपर ८ (दुसरी फेरी) हा त्यांच्या पदार्पणातील कसोटी नसलेल्या संघाचा सर्वोत्तम निकाल आहे.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt;

१९९६ च्या विश्वचषकाचा सह-यजमान म्हणून श्रीलंका ही स्पर्धा जिंकणारा पहिला यजमान होता, जरी अंतिम सामना पाकिस्तानमध्ये झाला.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt; भारताने २०११ मध्ये यजमान म्हणून विजय मिळवला आणि त्यांच्याच देशात खेळला जाणारा अंतिम सामना जिंकणारा पहिला संघ होता.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9444277.stm|title=India power past Sri Lanka to Cricket World Cup triumph|publisher=BBC Sport|date=2 April 2011|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20110403035451/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9444277.stm|archive-date=3 April 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंडने अनुक्रमे २०१५ आणि २०१९ मध्ये या पराक्रमाची पुनरावृत्ती केली.&lt;ref name=&quot;AUS2015&quot;/&gt; याखेरीज इंग्लंडने १९७९ मध्ये यजमान म्हणून अंतिम फेरी गाठली होती. स्पर्धेचे सह-यजमानपद भूषवताना त्यांचे सर्वोत्तम विश्वचषक निकाल किंवा बरोबरी साधणारे इतर देश २०१५ मध्ये न्यू झीलंड, २००३ मध्ये सुपर सिक्समध्ये पोहोचलेले झिम्बाब्वे आणि २००३ मध्येच उपांत्य फेरीत पोहोचलेले केन्या आहेत.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt; १९८७ मध्ये सह-यजमान भारत आणि पाकिस्तान हे दोघेही उपांत्य फेरीत पोहोचले होते, परंतु त्यांना अनुक्रमे इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलियाने बाहेर काढले होते.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt; १९९२ मध्ये ऑस्ट्रेलिया, १९९९ मध्ये इंग्लंड, २००३ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि २०११ मध्ये बांगलादेश हे यजमान संघ आहेत जे पहिल्या फेरीत बाहेर पडले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=2019-05-24 |title=World Cup, 11 editions: How host countries fared |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/cricket-world-cup-host-countries-england-wales-lords-india/article27228795.ece |access-date=2022-08-22 |website=sportstar.thehindu.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

===संघांची कामगिरी===
प्रत्येक विश्वचषकात संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन खाली दिले आहे. प्रत्येक स्पर्धेसाठी, प्रत्येक अंतिम स्पर्धेतील संघांची संख्या (कंसात) दर्शविली जाते.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;  font-size:90%&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot; {{diagonal split header|&lt;br /&gt;संघ|यजमान}}
![[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]&lt;br/&gt; {{small|(८)}}
![[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]&lt;br/&gt; {{small|(८)}}
![[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]&lt;br/&gt; {{small|(८)}}
![[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]&lt;br/&gt; {{small|(८)}}
![[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]&lt;br/&gt; {{small|(९)}}
![[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]&lt;br/&gt; {{small|(१२)}}
![[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]&lt;br/&gt; {{small|(१२)}}
![[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]&lt;br/&gt; {{small|(१४)}}
![[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]&lt;br/&gt; {{small|(१६)}}
![[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]&lt;br/&gt; {{small|(१४)}}
![[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]&lt;br/&gt; {{small|(१४)}}
![[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]&lt;br/&gt; {{small|(१०)}}
![[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]&lt;br/&gt; {{small|(१०)}}
!rowspan=2|{{tooltip|सहभाग|दिसणे}}
|-
!{{flagicon|England}}
!{{flagicon|England}}
!{{flagicon|England}}&lt;br/&gt;{{flagicon|WAL}}
!{{flagicon|India}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Pakistan}}
!{{flagicon|Australia}}&lt;br/&gt;{{flagicon|New Zealand}}
!{{flagicon|India}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Pakistan}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Sri Lanka}}
!{{flagicon|England}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Wales}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Scotland}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Ireland}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Netherlands}}
!{{flagicon|South Africa}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Zimbabwe}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Kenya}}
!{{flagicon|West Indies}}
!{{flagicon|India}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Sri Lanka}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Bangladesh}}
!{{flagicon|Australia}}&lt;br/&gt;{{flagicon|New Zealand}}
!{{flagicon|England}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Wales}}
!{{flagicon|India}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{cr|AFG|२०१३}}|| || || || || || || || || || ||ग||१०वा||६वा 
! ३
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{cr|AUS}}||style=&quot;background: silver&quot;|'''उ.वि'''||ग||ग||style=&quot;background: gold&quot;|'''वि'''||५वा||style=&quot;background: silver&quot;|'''उ.वि'''|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''||style=&quot;background: gold&quot;|'''वि'''|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''||style=&quot;background:#ffebcd;&quot;|'''उ.उ'''||style=&quot;background: gold&quot;|'''वि'''||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|'''उप'''|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''
! १३
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{cr|BAN}}|| || || || || || ||ग||ग|| ७वा |||ग||style=&quot;background:#ffebcd;&quot;|'''उ.उ'''||८वा||| ८वा 
! ७
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{cr|BER}}|| || || || || || || || ||ग|| || ||||
! १
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{cr|CAN}}|| ||ग|| || || || || ||ग||ग||ग||||||
! ४
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''||ग||ग|| ५वा || style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''||ग|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि''' || ७वा
! १३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}||ग||ग|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||७वा|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| ६वा|| style=&quot;background:silver&quot; |'''उ.वि'''||ग|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: silver&quot;|'''उ.वि''' 
! १३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}|| || || || || || || || || ८वा||ग||ग|| ||
! ३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|KEN}}|| || || || || ||ग||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||ग||ग|| || ||
! ५
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NAM}}|| || || || || || || ||ग|| || || || ||
! १
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NED}}|| || || || || ||ग|| ||ग||ग||ग|| || || १०वा
! ५
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||ग||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| ५वा || style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|'''उप'''
! १३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''||ग||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''||५वा||५वा
! १३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SCO}}|| || || || || || ||ग|| ||ग|| ||ग|| ||
! ३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SA}}{{efn|name=SAfr}}|| || || || || style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||७वा|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|'''उप'''
! ९
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SRI}}||ग||ग||ग||ग||८वा|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''||६वा|| ९वा
! १३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|UAE}}|| || || || || ||ग|| || || || ||ग|| ||
! २
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''||ग||६वा|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||ग||ग|| ६वा|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|||९वा||
! १२
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}|| || ||ग||ग||९वा||ग|| ५वा || ६वा ||ग||ग||ग|| ||
! ९
|-
! colspan=&quot;15&quot; |निष्क्रिय संघ
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|पूर्व आफ्रिका}}{{efn|name=EAfr}}|||ग|| || || || || || || || || || || ||
! 1
|}

'''माहिती'''

*{{bg|gold|वि}} – विजेता
*{{bg|silver|उ.वि}}– उपविजेता 
*{{bg|#cc9966|उप}}– उपांत्य फेरी
*{{bg|#BBF3BB|सु.६}}– सुपर सिक्स (१९९९-२००३)
*{{bg|#ffebcd|उ.उ}}– उपांत्यपूर्व फेरी (१९९६, २०११-२०१५)
*{{bg|#ffebcd|सु.८}}– सुपर आठ (२००७)
*ग&amp;nbsp;– गट फेरी / पहिली फेरी
*पा&amp;nbsp;– पात्र, अजूनही स्पर्धेत आहे

===नवोदित संघ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
!वर्ष
!संघ
!एकूण
|-
|[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
|{{cr|AUS}}, {{cr|पूर्व आफ्रिका}},{{efn|name=EAfr}} {{cr|ENG}}, {{cr|IND}}, {{cr|NZ}}, {{cr|PAK}}, {{cr|WIN}}, {{cr|SL}}
|८
|-
|[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
|{{cr|CAN}}
|१
|-
|[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
|{{cr|ZIM}}
|१
|-
|[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
|''कोणताही नाही''
|०
|-
|[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
|{{cr|SA|}}{{efn|name=SAfr}}
|१
|-
|[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
|{{cr|KEN}}, {{cr|NED}}, {{cr|UAE}}
|३
|-
|[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
|{{cr|BAN}}, {{cr|SCO}}
|२
|-
|[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
|{{cr|NAM}}
|१
|-
|[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
|{{cr|BER}}, {{cr|IRE}}
|२
|-
|[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
|''कोणताही नाही''
|०
|-
|[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
|{{cr|AFG|२०१३}}
|१
|-
|[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
|''कोणताही नाही''
|०
|-
|[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
|''कोणताही नाही''
|०
|}

===आढावा===
खालील सारणी २०१९ स्पर्धेच्या अखेरीस मागील विश्वचषकातील संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन प्रदान करते. संघांची क्रमवारी सर्वोत्कृष्ट कामगिरीनुसार, त्यानंतर दिसणे, एकूण विजयांची संख्या, एकूण खेळांची संख्या आणि वर्णक्रमानुसार क्रमवारी लावली जाते.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! style=&quot;border-bottom:none&quot; |
!colspan=7|आकडेवारी
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom:none&quot; |सर्वोत्तम कामगिरी
|-
!style=&quot;border-top:none;width:150px;&quot;|संघ
!width=30|सहभाग 
!width=30|{{abbr|सामने|सामने खेळले}}
!width=30|विजय 
!width=30|पराभव 
!width=30|टाय 
!width=30|नि.ना 
!width=30|विजय%*
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Australia}}
|१३||१०५||७८||२५||१||१||७५.४८||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.1|'''विजेता'''}}: ६ {{small|([[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|India}}
|१३||९५||६३||३०||१||१||६६.३१||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.3|'''विजेता'''}}: २ {{small|([[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक |१९८३]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|West Indies}}
|१२||८०||४३||३५||०||२||५५.१२||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.3|'''विजेता'''}}: २ {{small|([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक |१९७५]], [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक |१९७९]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|England}}
|१३||९३||५२||३९||१||१||५७.१४||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Pakistan}}
|१३||८८||४९||३७||०||२||५६.९७||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Sri Lanka}}
|१३||८९||४०||४६||१||२||४६.५५||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|New Zealand}}
|१३||९९||५९||३८||१||१||६०.७१||style=&quot;background-color: silver&quot; |{{sort|2.5|'''उपविजेता'''}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|South Africa}}
|९||७४||४५||२६||२||१||६३.०१||style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |{{sort|3.2|'''उपांत्य फेरी'''}} {{small|([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Kenya}}
|५||२९||७||२२||०||०||२४.१३||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|{{sort|3.5|'''उपांत्य फेरी'''}} {{small|([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Zimbabwe}}
|९||५७||११||४२||१||३||२१.२९||{{sort|5.4|सुपर ६}} {{small|([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Bangladesh}}
|७||४९||१६||३२||०||१||३३.३३||{{sort|7.4|उपांत्यपूर्व फेरी}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Ireland}}
|३||२१||७||१३||१||०||३५.७१||{{sort|7.5|सुपर ८}} {{small|([[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Netherlands}}
|५||२९||४||२५||०||०||१३.७९||{{sort|9.2|गट फेरी}} {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Canada}}
|४||१८||२||१६||०||०||११.११||{{sort|9.2|गट फेरी}} {{small|([[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{nowrap|{{Cr|AFG|२०१३}}}}
|३||२४||५||१९||०||०||२०.८३||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Scotland}}
|३||१४||०||१४||०||०||०.००||{{sort|9.3|गट फेरी}} {{small|([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{nowrap|{{Cr|UAE}}}}
|२||११||१||१०||०||०||९.०९||{{sort|9.4|गट फेरी}} {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Namibia}}
|१||६||०||६||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Bermuda}}
|१||३||०||३||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])}}
|-
! colspan=&quot;11&quot; |निष्क्रिय संघ
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{cr|पूर्व आफ्रिका}}{{efn|name=EAfr}}
|१||३||०||३||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]])}}
|-
!colspan=11|{{smalldiv|1={{Updated|१९ नोव्हेंबर २०२३}}&lt;br/&gt;स्रोत: [http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy ईएसपीएन क्रिकइन्फो]}}
|}

''नोंद:''
* {{small|विजयाच्या टक्केवारीमध्ये निकाल नाही लागल्याला सामने समाविष्ट नाहीत आणि ते अर्ध्या विजयाच्या रूपात गणले जाते.}}
* {{small|संघांना त्यांच्या सर्वोत्तम कामगिरीनुसार, नंतर जिंकण्याची टक्केवारी, त्यानंतर (समान असल्यास) वर्णक्रमानुसार क्रमवारी लावली जाते.}}

{{notelist|refs=
{{efn|name=EAfr|१९८९ मध्ये विसर्जित}}
{{efn|name=SAfr|१९९२ च्या विश्वचषकापूर्वी दक्षिण आफ्रिकेवर वर्णभेदामुळे बंदी घालण्यात आली होती}}
}}

==इतर परिणाम==
{{col-begin}}
{{col-break}}
===यजमान संघांचे निकाल===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! वर्ष
! यजमान संघ
! समाप्त केले
|-
| [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
| {{cr|England}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
| {{cr|England}}
| bgcolor=Silver| '''उपविजेते'''
|-
| [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
| {{cr|England}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| rowspan=2|[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| {{cr|Pakistan}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| rowspan=2|[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
| {{cr|Australia}}
| राउंड रॉबिन 
|-
| {{cr|New Zealand}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| rowspan=3|[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| {{cr|Pakistan}}
| bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत
|-
| {{cr|Sri Lanka}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| rowspan=4|[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
| {{cr|England}} 
| ग्रुप स्टेज
|-
| {{cr|Scotland}}
| ग्रुप स्टेज
|-
| {{cr|Netherlands}}
| ''खेळला नाही''
|-
| {{cr|Ireland}}
| ''खेळला नाही''
|-
| rowspan=3|[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
| {{crw|South Africa}}
| ग्रुप स्टेज
|-
| {{cr|Zimbabwe}}
| bgcolor=#BBF3BB| सुपर ६
|-
| {{cr|Kenya}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
| {{cr|West Indies}}
| bgcolor=#FFEBCD| सुपर ८
|-
| rowspan=3|[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| {{cr|Sri Lanka}}
| bgcolor=Silver| '''उपविजेते'''
|-
| {{cr|Bangladesh}}
| ग्रुप स्टेज
|-
| rowspan=2|[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
| {{cr|Australia}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| {{cr|New Zealand}}
| bgcolor=Silver| '''उपविजेते'''
|-
| [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
| {{cr|England}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=Silver| '''उपविजेते'''
|-
| rowspan=3|[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]
| {{cr|South Africa}}
|
|-
| {{cr|Zimbabwe}}
| 
|-
| {{cr|Namibia}}
| 
|-
| rowspan=3|[[२०३१ क्रिकेट विश्वचषक|२०३१]]
|  {{cr|India}}
|
|-
|  {{cr|Bangladesh}}
|
|-
|}

{{col-break}}

===गतविजेत्याचे निकाल===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! वर्ष
! गतविजेते
! समाप्त केले
|-
| [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
| {{cr|West Indies}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
| {{cr|West Indies}}
| bgcolor=Silver| '''उपविजेते'''
|-
| [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
| {{cr|Australia}}
| राउंड रॉबिन 
|-
| [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
| {{cr|Pakistan}}
| bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत
|-
| [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
| {{cr|Sri Lanka}}
| ग्रुप स्टेज 
|-
| [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
| {{cr|Australia}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
| {{cr|Australia}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
| {{cr|Australia}}
| bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत
|-
| [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
| {{cr|Australia}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
| {{cr|England}}
| राउंड रॉबिन
|-
| [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]
| {{cr|Australia}}
| 
|-
|}

{{col-end}}

==स्पर्धेचे रेकॉर्ड==

{{main|क्रिकेट विश्वचषकातील विक्रमांची यादी}}
[[File:Sachin Tendulkar at MRF Promotion Event.jpg|right|thumbnail|विश्वचषकाच्या इतिहासात सर्वाधिक धावा करणारा [[सचिन तेंडुलकर]]]]
[[File:Glenn McGrath in Circular Quay, Sydney, Australia, 2018-02-03.jpg|thumbnail| विश्वचषकाच्या इतिहासातील आघाडीचा विकेट घेणारा गोलंदाज]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;3&quot; | विश्वचषकातील विक्रम&lt;ref&gt;All records are based on statistics at [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]].com's list of [http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/index.html?id=12;type=trophy World Cup records] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103091603/http://www.cricinfo.com/db/STATS/WC/ |date=3 January 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; | फलंदाजी
|-
|सर्वाधिक धावा
|{{flagicon|India}} [[सचिन तेंडुलकर]]
|२,२७८ ([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]–[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])
|-
|[[फलंदाजीची सरासरी (क्रिकेट)|सर्वोच्च सरासरी]] (किमान १० डाव) &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=12;type=trophy|title=Best Average in Cricket World Cup|publisher=ESPN Cricinfo|access-date=14 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626190708/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=12;type=trophy|archive-date=26 June 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|{{flagicon|South Africa}} [[लान्स क्लुसनर]]
|१२४.०० ([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]–[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])
|-
|सर्वोच्च [[स्ट्राइक रेट|फलंदाजी स्ट्राइक रेट]] (किमान ५०० चेंडूंचा सामना केला)
|{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅक्सवेल]]
|१६०.३२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])
|-
|सर्वोच्च स्कोअर
| {{flagicon|New Zealand}} [[मार्टिन गप्टिल]] वि {{Flag|वेस्ट इंडीज}}
|२३७[[नाबाद|*]] ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])
|-
|सर्वोच्च [[भागीदारी (क्रिकेट)|भागीदारी]]
| {{flagicon|West Indies}} [[ख्रिस गेल]] आणि [[मार्लन सॅम्युअल्स]] &lt;br&gt; (दुसऱ्या गड्यासाठी) वि {{cr|Zimbabwe}}
|३७२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])
|-
|एकाच विश्वचषकात सर्वाधिक धावा
|{{flagicon|India}} [[विराट कोहली]]
|७६५ ([[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])
|-
|सर्वाधिक शतक 
|{{flagicon|India}} [[रोहित शर्मा]] 
|७ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]-[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) 
|-
|एकाच विश्वचषकात सर्वाधिक शतके
|{{flagicon|IND}} [[रोहित शर्मा]]
|५ ([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])
|-
! colspan=&quot;3&quot; | गोलंदाजी
|-
|सर्वाधिक बळी
|{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅकग्रा]]
|७१ ([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]–[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])
|-
|[[गोलंदाजीची सरासरी|सर्वात कमी सरासरी]] (किमान ४०० चेंडू टाकले)
|{{flagicon|India}} [[मोहम्मद शमी]]
|१३.५२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])
|-
|सर्वोत्तम [[स्ट्राइक रेट]] (किमान २० बळी)
|{{flagicon|India}} [[मोहम्मद शमी]]
|१५.८१ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])
|-
|सर्वोत्तम [[इकॉनॉमी रेट]] (किमान १००० चेंडू टाकले)
|{{flagicon|West Indies}} [[अँडी रॉबर्ट्स]]
|३.२४ ([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]–[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]])
|-
|सर्वोत्तम गोलंदाजी आकडेवारी
|{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] वि {{cr|Namibia}}
|७/१५ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])
|-
|स्पर्धेत सर्वाधिक बळी
|{{flagicon|Australia}} [[मिचेल स्टार्क]]
|२७ ([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])
|-
! colspan=&quot;3&quot; | क्षेत्ररक्षण
|-
|सर्वाधिक बाद ([[यष्टिरक्षक]])
|{{flagicon|Sri Lanka}} [[कुमार संगकारा]]
|५४ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]–[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])
|-
|सर्वाधिक झेल ([[क्षेत्ररक्षण (क्रिकेट)|क्षेत्ररक्षक]])
|{{flagicon|Australia}} [[रिकी पाँटिंग]]
|२८ ([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]–[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])
|-
! colspan=&quot;3&quot; | संघ
|-
|सर्वोच्च स्कोअर
|{{cr|South Africa}} वि {{cr|Sri Lanka}}
|४२८/५ ([[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])
|-
|सर्वात कमी स्कोअर
|{{cr|Canada}} वि {{cr|Sri Lanka}}
|३६ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])
|-
|सर्वोच्च विजय %
|{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया
|७५.४८% (१०५ खेळले, ७८ जिंकले)&lt;ref&gt;{{cite web |title=World Cup Cricket Team Records &amp; Stats |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy |website=ESPNCricinfo |access-date=22 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110227115818/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12%3Btype%3Dtrophy |archive-date=27 February 2011 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वाधिक सलग विजय
|{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया
|२७ (२० जून १९९९ – १९ मार्च २०११, एक [[निकाल (क्रिकेट)#परिणाम नाही|निकाल नाही]] वगळला)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;size=100;spanmax2=20+mar+2011;spanmin2=23+May+1999;spanval2=span;team=2;template=results;trophy=12;type=team;view=results|title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Team records|publisher=Cricinfo|access-date=30 March 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911093616/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2%3Bfilter%3Dadvanced%3Borderby%3Dstart%3Bsize%3D100%3Bspanmax2%3D20+mar+2011%3Bspanmin2%3D23+May+1999%3Bspanval2%3Dspan%3Bteam%3D2%3Btemplate%3Dresults%3Btrophy%3D12%3Btype%3Dteam%3Bview%3Dresults|archive-date=11 September 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|सलग सर्वाधिक स्पर्धा जिंकतो
|{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया
|३ ([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]–[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])
|}

===स्पर्धेद्वारे===
{{main|क्रिकेट विश्वचषक पुरस्कार}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! वर्ष !! विजयी कर्णधार !! अंतिम सामन्यातील सर्वोत्तम खेळाडू !! स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू !! सर्वाधिक धावा !! सर्वाधिक बळी
|-
| [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]]  || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]]&lt;ref name=potm_75-19&gt;{{Cite web |title=ODI World Cup Finals: Full list of Player of the Match award winners from 1975 to 2019|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/odi-world-cup-final-man-of-the-match-list-award-winners-performances-records-stats-india-vs-australia-2023/article67550186.ece/|access-date=19 November 2023 |website=Sportstar|date=19 November 2023 }}&lt;/ref&gt; || पुरस्कार मिळालेला नाही|| {{flagicon|NZ}} [[ग्लेन टर्नर]] (३३३) || {{flagicon|AUS}} [[गॅरी गिलमोर]] (११)
|-
|[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]] || {{flagicon|WIN}} [[विव्ह रिचर्ड्स]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt; || पुरस्कार मिळालेला नाही|| {{flagicon|WIN}} [[गॉर्डन ग्रीनिज]] (२५३) || {{flagicon|ENG}} [[माइक हेंड्रिक्स]] (१०)
|-
| [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] ||{{flagicon|IND}} [[कपिल देव]] || {{flagicon|IND}} [[मोहिंदर अमरनाथ]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt;  || पुरस्कार मिळालेला नाही || {{flagicon|ENG}} [[डेव्हिड गोवर]] (३८४) || {{flagicon|IND}} [[रॉजर बिन्नी]] (१८)
|-
| [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] ||{{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर]]|| {{flagicon|AUS}} [[डेव्हिड बून]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt;  || पुरस्कार मिळालेला नाही ||{{flagicon|ENG}} [[ग्रॅहम गूच]] (४७१) || {{flagicon|AUS}} [[क्रेग मॅकडरमॉट]] (१८)
|-
| [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] ||{{flagicon|PAK}} [[इम्रान खान]] || {{flagicon|PAK}} [[वसीम अक्रम]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt; ||{{flagicon|NZ}} [[मार्टिन क्रो]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt; || {{flagicon|NZ}} [[मार्टिन क्रो]] (४५६) || {{flagicon|PAK}} [[वसीम अक्रम]] (१८)
|-
| [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]||{{flagicon|SL}} [[अर्जुन रणतुंगा]] || {{flagicon|SL}} [[अरविंदा डी सिल्वा]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt; || {{flagicon|SL}} [[सनथ जयसूर्या]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt;  || {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (५२३) ||{{flagicon|IND}} [[अनिल कुंबळे]] (१५)
|-
| [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] ||{{flagicon|AUS}} [[स्टीव्ह वॉ]] || {{flagicon|AUS}} [[शेन वॉर्न]]&lt;ref name=potm99&gt;{{Cite web |title=Australia vs Pakistan, ICC World Cup 1999 |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-pakistan-final-65234/full-scorecard |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt;||{{flagicon|SA}} [[लान्स क्लुसनर]]&lt;ref name=potm99/&gt; || {{flagicon|IND}} [[राहुल द्रविड]] (४६१) ||{{flagicon|NZ}} [[जिऑफ ॲलॉट]] / &lt;br/&gt; {{flagicon|AUS}} [[शेन वॉर्न]] (२०)
|-
|[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]]&lt;ref name=potm03&gt;{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Australia vs India, ICC World Cup 2003 Final |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-india-final-65286/full-scorecard |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]]&lt;ref name=potm03/&gt; || {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (६७३) || {{flagicon|SL}} [[चमिंडा वास]] (२३) 
|-
|[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]] || {{flagicon|AUS}} [[ॲडम गिलख्रिस्ट]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 November 2018 |title=This day, that year: Adam Gilchrist scores 149 to gift Australia World Cup |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/this-day-that-year-adam-gilchrist-scores-149-to-gift-australia-world-cup/story-k3ebcJURetMZw8I7ztP4CK.html |access-date=19 November 2023 |website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 April 2007 |title=McGrath bows out winning Player of the Tournament award |url=https://www.espncricinfo.com/story/mcgrath-bows-out-winning-player-of-the-tournament-award-292785 |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|AUS}} [[मॅथ्यू हेडन]] (६५९) || {{flagicon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] (२६) 
|-
|[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] || {{flagicon|IND}} [[महेंद्रसिंग धोनी]] || {{flagicon|IND}} [[महेंद्रसिंग धोनी]]&lt;ref name=&quot;hindustantimes.com&quot;&gt;{{Cite web |date=11 November 2011 |title=Yuvraj Player of the Tournament; Dhoni Man of the Match of WC final |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/yuvraj-player-of-the-tournament-dhoni-man-of-the-match-of-wc-final/story-8ll0UfgXUaIUtVeIrJMOIM.html |access-date=19 November 2023 |website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|IND}} [[युवराज सिंग]]&lt;ref name=&quot;hindustantimes.com&quot;/&gt;|| {{flagicon|SL}} [[तिलकरत्ने दिलशान]] (५००) || {{flagicon|PAK}} [[शाहिद आफ्रिदी]] / &lt;br/&gt; {{flagicon|IND}} [[झहीर खान]] (२१) 
|-
|[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] || {{flagicon|AUS}} [[मायकेल क्लार्क (क्रिकेटर)|मायकेल क्लार्क]] ||{{flagicon|AUS}} [[जेम्स फॉकनर]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2015 |title=James Faulkner Emerges From the Shadows of Two Mitchells in World Cup Final |url=https://sports.ndtv.com/icc-cricket-world-cup-2015/james-faulkner-emerges-from-the-shadows-of-two-mitchells-in-world-cup-final-1502822 |access-date=19 November 2023 |website=NDTV }}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;||{{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2015 |title=Mitchell Starc named as player of ICC World Cup 2015 |url=https://www.indiatoday.in/sports/world-cup-2015/story/mitchell-starc-world-cup-2015-australia-new-zealand-246307-2015-03-29 |access-date=19 November 2023 |website=India Today}}&lt;/ref&gt;||{{flagicon|NZ}} [[मार्टिन गप्टिल]] (५४७) || {{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]] / &lt;br/&gt;{{flagicon|NZ}} [[ट्रेंट बोल्ट]] (२२) 
|-
|[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] || {{flagicon|ENG}} [[इऑन मॉर्गन]] ||{{flagicon|ENG}} [[बेन स्टोक्स]]&lt;ref name=potm19&gt;{{Cite web |date=15 July 2019 |title=World Cup 2019 Awards Winners: Man of the Tournament and Man of the Match |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/cricket-world-cup-2019-awards-winners-list-man-of-the-tournament-and-man-of-the-match-5829154/ |access-date=19 November 2023 |website=Indian Express}}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|NZ}} [[केन विल्यमसन]]&lt;ref name=potm19/&gt;|| {{flagicon|IND}} [[रोहित शर्मा]] (६४८) || {{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]] (२७) 
|-
|[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] || {{flagicon|AUS}} [[पॅट कमिन्स]] || {{flagicon|AUS}} [[ट्रॅव्हिस हेड]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 November 2023 |title=Travis Head delivers World Cup final masterclass in POTM display |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3789833 |access-date=19 November 2023 |website=cricketworldcup.com }}{{मृत दुवा|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 November 2023 |title=India star named Player of the Tournament at ICC Men's Cricket World Cup |url=https://www.icc-cricket.com/news/3789837 |access-date=19 November 2023 |website=ICC}}&lt;/ref&gt;||{{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]] (७६५) || {{flagicon|IND}} [[मोहम्मद शमी]] (२४) 
|- 
|}

==हे देखील पहा==
*[[आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक]]
*[[आयसीसी टी-२० विश्वचषक]]
*[[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]]
*[[आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप]]
*[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक]]
*[[महिला क्रिकेट विश्वचषक]]
*[[आशिया कप]]
*[[विश्व चषक]]
*[[विश्वचषकांची यादी]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

===स्रोत===
* {{cite book
  | last=Browning
  | first=Mark
  | title=A complete history of World Cup Cricket
  | publisher=[[Simon &amp; Schuster]]
  | year=1999
  | isbn=0-7318-0833-9 }}

== बाह्य दुवे ==
*{{official website|https://www.cricketworldcup.com/}} आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक
*{{official website|https://www.icc-cricket.com/}} आयसीसी

{{Navboxes|list=
{{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}}
{{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक विजेते}}
{{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक विजेता कर्णधार}}
{{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक फायनलमधील सामनावीर}}
{{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}}
{{मुख्य विश्वचषक}}
{{मुख्य जागतिक स्पर्धा}}
}}
{{Authority control}}

[[वर्ग:क्रिकेट|विश्वचषक]]
[[वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक]]
[[वर्ग:एकदिवसीय क्रिकेट]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन]]
[[वर्ग:विश्वचषक]]</text>
      <sha1>206ticqhc6ug0h5sb38acc6jo90bfy9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694014</id>
      <parentid>2693978</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:50:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39320-58</username>
        <id>185171</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159545" sha1="h1pv7h0iqc3nm601vtysnzaeyj9wz05" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tournament main
| name          =क्रिकेट विश्वचषक 
| image         = ICC Men’s Cricket World Cup logo.png
| image_size    = 200px
| caption       = 
| administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] (आयसीसी)
| cricket format = [[एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय]]
| first = [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] {{flag|इंग्लंड}}
| last = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] {{flag|भारत}}
| current =[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक]] 
| next = [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]&lt;br&gt;{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}&lt;br&gt;{{flag|झिम्बाब्वे}}{{flag|नामिबिया}}
| participants = १४
| champions       = {{cr|AUS}} (६वे शीर्षक)
| most successful = {{cr|AUS}} (६ शीर्षके)
| most runs       = {{cricon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (२,२७८)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=12&amp;type=trophy|title=World Cup Cricket Team Records &amp; Stats |website=Cricinfo|accessdate=6 April 2023}}&lt;/ref&gt;
| most wickets    = {{cricon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] (७१)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=12&amp;type=trophy|title=World Cup Cricket Team Records &amp; Stats |website=Cricinfo|accessdate=6 April 2023}}&lt;/ref&gt;
| website = {{URL|https://cricketworldcup.com}}
|image size=200px}}
{{Season sidebar
|title            = स्पर्धा
|list             = 
* [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
* [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
* [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
* [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
* [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
* [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
* [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
* [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
* [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
* [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
* [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
* [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
* [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
* [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]
}}

'''क्रिकेट विश्वचषक''', अधिकृतपणे '''आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक''' म्हणून ओळखला जातो,&lt;ref&gt;{{cite web |title=ICC Men's Cricket World Cup 2019 shatters audience records|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1277987 |publisher=[[International Cricket Council|ICC]] |access-date=12 April 2021 }}&lt;/ref&gt; ही एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) क्रिकेटची आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप आहे. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) या खेळाच्या प्रशासकीय मंडळाद्वारे हा कार्यक्रम दर चार वर्षांनी आयोजित केला जातो, ज्यामध्ये प्राथमिक पात्रता फेरी अंतिम स्पर्धेपर्यंत जाते. ही स्पर्धा जगातील सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या क्रीडा स्पर्धांपैकी एक आहे आणि आयसीसी द्वारे &quot;आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कॅलेंडरचा प्रमुख कार्यक्रम&quot; म्हणून गणली जाते.&lt;ref&gt;[http://www.cricketworldcup.com/about ICC Cricket World Cup: About] 
{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130601200603/http://www.cricketworldcup.com/about |date=1 June 2013 }} – International Cricket Council. Retrieved 30 June 2013.&lt;/ref&gt; हे क्रिकेट खेळाचे सर्वोच्च चॅम्पियनशिप मानले जाते.

पहिला विश्वचषक जून १९७५ मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आला होता, पहिला एकदिवसीय क्रिकेट सामना फक्त चार वर्षांपूर्वी खेळला गेला होता. तथापि, पहिल्या पुरुषांच्या स्पर्धेच्या दोन वर्षे आधी एक वेगळा महिला क्रिकेट विश्वचषक आयोजित करण्यात आला होता आणि ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात कसोटी सामन्यांची त्रिकोणी स्पर्धा खेळली जात असताना १९१२ च्या सुरुवातीला अनेक आंतरराष्ट्रीय संघांचा समावेश असलेली स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती. पहिले तीन विश्वचषक इंग्लंडमध्ये झाले. १९८७ च्या स्पर्धेपासून, एका अनौपचारिक रोटेशन प्रणाली अंतर्गत देशांदरम्यान होस्टिंग सामायिक केले गेले आहे, चौदा आयसीसी सदस्यांनी स्पर्धेत किमान एक सामना आयोजित केला आहे.

स्पर्धेच्या टप्प्यासाठी कोणते संघ पात्र ठरतात हे निर्धारित करण्यासाठी सध्याच्या फॉरमॅटमध्ये पात्रता टप्प्याचा समावेश आहे, जो मागील तीन वर्षांमध्ये होतो. स्पर्धेच्या टप्प्यात, आपोआप पात्र ठरलेल्या यजमान राष्ट्रासह १० संघ, यजमान राष्ट्रामधील ठिकाणांवर जवळपास एक महिन्याच्या कालावधीत विजेतेपदासाठी स्पर्धा करतात. २०२७ च्या आवृत्तीमध्ये, विस्तारित १४-संघ अंतिम स्पर्धा सामावून घेण्यासाठी स्वरूप बदलले जाईल.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27384084/how-teams-secure-qualification-rank-no-1-32 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |work=ESPN Cricinfo |access-date=14 August 2019}}&lt;/ref&gt;

एकूण वीस संघांनी स्पर्धेच्या १३ आवृत्त्यांमध्ये भाग घेतला आहे, ज्यामध्ये अलीकडील २०२३ स्पर्धेत दहा संघ सहभागी झाले आहेत. ऑस्ट्रेलियाने सहा वेळा, भारत आणि वेस्ट इंडीजने प्रत्येकी दोनदा, तर पाकिस्तान, श्रीलंका आणि इंग्लंडने प्रत्येकी एकदा ही स्पर्धा जिंकली आहे. पूर्ण-सदस्य नसलेल्या संघाची सर्वोत्तम कामगिरी केन्याने २००३ स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत प्रवेश केला.

२०२३ साली भारतात झालेल्या विश्वचषक स्पर्धेत ऑस्ट्रेलिया हा सध्याचा चॅम्पियन आहे. त्यानंतरचा २०२७ विश्वचषक दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबिया येथे संयुक्तपणे होणार आहे.

==इतिहास==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:85%&quot;
|+ क्रिकेट विश्वचषक
|-
! वर्ष !!style=&quot;width:200px&quot;| चॅम्पियन्स
|-
| [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|WIN}}
|-
| [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|WIN}}&amp;nbsp;{{small|(२)}}
|-
| [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|IND}}
|-
| [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}
|-
| [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|PAK}}
|-
| [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|SL}}
|-
| [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}&amp;nbsp;{{small|(२)}}
|-
| [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}&amp;nbsp;{{small|(३)}}
|-
| [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}&amp;nbsp;{{small|(४)}}
|-
| [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|IND}}&amp;nbsp;{{small|(२)}}
|-
| [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}&amp;nbsp;{{small|(५)}}
|-
| [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|ENG}}
|-
|[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|AUS}}&amp;nbsp;{{small|(६)}}
|}

{{main|क्रिकेट विश्वचषकाचा इतिहास}}
२४ आणि २५ सप्टेंबर १८४४ रोजी कॅनडा आणि युनायटेड स्टेट्स यांच्यात पहिला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामना खेळला गेला.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/141170.html |title=The oldest international contest of them all |author=Martin Williamson |publisher=ESPN |access-date=5 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605032043/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/141170.html |archive-date=5 June 2013 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; तथापि, पहिला श्रेय दिलेला कसोटी सामना 1877 मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात खेळला गेला आणि त्यानंतरच्या वर्षांत दोन्ही संघ नियमितपणे अशेज साठी स्पर्धा करत आहे. दक्षिण आफ्रिकेला १८८९ मध्ये कसोटी दर्जा देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-uk.cricinfo.com/australia/content/match/62396.html|publisher=ESPNcricinfo|date=15 March 1877|title=1st Test Scorecard|access-date=28 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20090212191405/http://content-uk.cricinfo.com/australia/content/match/62396.html|archive-date=12 February 2009|url-status=live}}&lt;/ref&gt; प्रतिनिधी क्रिकेट संघ एकमेकांच्या दौऱ्यासाठी निवडले गेले, परिणामी द्विपक्षीय स्पर्धा झाली. १९०० पॅरिस गेम्समध्ये ऑलिम्पिक खेळ म्हणून क्रिकेटचाही समावेश करण्यात आला होता, जिथे ग्रेट ब्रिटनने फ्रान्सला हरवून सुवर्णपदक जिंकले होते.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/columns/engine/match/320838.html|publisher=ESPNcricinfo|date=19 August 1900|title=Olympic Games, 1900, Final|access-date=9 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20141226014434/http://www.espncricinfo.com/columns/engine/match/320838.html|archive-date=26 December 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt; उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये क्रिकेटचा हा एकमेव देखावा होता.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Purohit|first=Abhishek|title=Will Cricket Bat Again at the Olympics? Know Process for Inclusion at LA28|publisher=International Olympic Committee|date=10 August 2021|url=https://olympics.com/en/featured-news/cricket-olympics-los-angeles-2028-games-icc|access-date=5 December 2021}}&lt;/ref&gt;

आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील पहिली बहुपक्षीय स्पर्धा ही १९१२ त्रिकोणी स्पर्धा होती, ही कसोटी क्रिकेट स्पर्धा इंग्लंडमध्ये त्यावेळच्या तीन कसोटी खेळणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये खेळली गेली: इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण आफ्रिका. इव्हेंट यशस्वी झाला नाही: उन्हाळा अपवादात्मकपणे ओला होता, ओलसर खेळपट्ट्यांवर खेळणे कठीण होते आणि &quot;क्रिकेटच्या वाढी&quot; मुळे प्रेक्षकांची उपस्थिती कमी होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://content-aus.cricinfo.com/australia/content/story/207248.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The original damp squib|date=23 April 2005|access-date=29 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071016161938/http://content-aus.cricinfo.com/australia/content/story/207248.html |archive-date=16 October 2007}}&lt;/ref&gt; तेव्हापासून, आंतरराष्ट्रीय कसोटी क्रिकेट सामान्यत: द्विपक्षीय मालिका म्हणून आयोजित केले गेले: १९९९ मध्ये त्रिकोणी आशियाई कसोटी चॅम्पियनशिप होईपर्यंत बहुपक्षीय कसोटी स्पर्धा पुन्हा आयोजित करण्यात आली नाही.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/483619.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The run-out that sparked a riot|date=30 October 2010|access-date=18 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141022194822/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/483619.html |archive-date=22 October 2014}}&lt;/ref&gt;

१९२८ मध्ये वेस्ट इंडीज,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=England vs West Indies Scorecard 1928 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-tour-of-england-1928-61871/england-vs-west-indies-1st-test-62559/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}&lt;/ref&gt; १९३० मध्ये न्यू झीलंड,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=New Zealand vs England Scorecard 1929/30 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-tour-of-new-zealand-1929-30-61781/new-zealand-vs-england-1st-test-62572/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}&lt;/ref&gt; १९३२ मध्ये भारत&lt;ref&gt;{{Cite web |title=England vs India Scorecard 1932 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-england-1932-62281/england-vs-india-only-test-62605/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}&lt;/ref&gt; आणि १९५२ मध्ये पाकिस्तान&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Pakistan vs India Scorecard 1952/53 {{!}} Cricket Scorecard |url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-of-india-1952-53-61529/india-vs-pakistan-4th-test-62744/full-scorecard |access-date=2023-07-05 |website=ESPNcricinfo |language=en}}&lt;/ref&gt; यांच्या समावेशासह कसोटी क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांची संख्या हळूहळू वाढत गेली. तथापि, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट तीन, चार किंवा पाच दिवसांचे द्विपक्षीय कसोटी सामने म्हणून खेळले जात राहिले.

१९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीस, इंग्लिश काउंटी क्रिकेट संघांनी क्रिकेटची एक लहान आवृत्ती खेळण्यास सुरुवात केली जी फक्त एक दिवस टिकली. १९६२ मध्ये मिडलँड्स नॉक-आउट कप म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या चार-सांघिक नॉकआऊट स्पर्धेने सुरुवात करून&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/510124.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The low-key birth of one-day cricket|date=9 April 2011|access-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919032251/http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/510124.html |archive-date=19 September 2013}}&lt;/ref&gt; आणि १९६३ मधील उद्घाटन जिलेट चषक सुरू ठेवत, इंग्लंडमध्ये एकदिवसीय क्रिकेटची लोकप्रियता वाढली. १९६९ मध्ये राष्ट्रीय संडे लीगची स्थापना झाली. पहिला एक-दिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामना १९७१ मध्ये मेलबर्न येथे इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया यांच्यातील पावसामुळे रद्द झालेल्या कसोटी सामन्याच्या पाचव्या दिवशी खेळला गेला, उपलब्ध वेळ भरून काढण्यासाठी आणि निराश झालेल्या प्रेक्षकांची भरपाई म्हणून. हा चाळीस षटकांचा खेळ होता ज्यात प्रति षटक आठ चेंडू होते.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html |publisher=newicc.cricket.org |title=What is One-Day International cricket? |access-date=10 September 2006 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061119054342/http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html |archive-date=19 November 2006 |आर्काईव्ह दिनांक=2006-11-19 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20061119054342/http://newicc.cricket.org/icc/odi/what_is_one-day_cricket.html }}&lt;/ref&gt; इंग्लंड आणि जगाच्या इतर भागांतील देशांतर्गत एकदिवसीय स्पर्धांचे यश आणि लोकप्रियता, तसेच सुरुवातीच्या एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमुळे आयसीसीने क्रिकेटचे आयोजन करण्याचा विचार करण्यास प्रवृत्त केले. &lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;&gt;{{cite web|url=http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|publisher=ESPNcricinfo|title=The World Cup&amp;nbsp;– A brief history|access-date=7 December 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20080328095116/http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/content/story/264535.html|archive-date=28 March 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===प्रुडेंशियल विश्वचषक (१९७५–१९८३)===
{{main|१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३ क्रिकेट विश्वचषक}}
[[File:Prudential Cup.jpg|thumb|upright=0.9|प्रुडेंशियल कप ट्रॉफी]]
उद्घाटन क्रिकेट विश्वचषक १९७५ मध्ये इंग्लंडने आयोजित केला होता, त्या वेळी एवढा मोठा कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी संसाधने पुढे टाकण्यास सक्षम असलेले एकमेव राष्ट्र. पहिल्या तीन स्पर्धा इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आल्या होत्या आणि प्रायोजक प्रुडेंशियल पीएलसी नंतर अधिकृतपणे प्रुडेंशियल कप म्हणून ओळखल्या जातात. सामन्यांमध्ये प्रति संघ ६० (६ चेंडू १ षटक)  षटके होती, पारंपारिक स्वरूपात दिवसा खेळले गेले, खेळाडूंनी क्रिकेटचे पांढरे कपडे घातले आणि लाल क्रिकेट चेंडू वापरला.&lt;ref&gt;Browning (1999), pp. 5–9&lt;/ref&gt;

पहिल्या स्पर्धेत आठ संघ सहभागी झाले होते: ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड, भारत, न्यू झीलंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज (त्यावेळी सहा कसोटी राष्ट्रे), श्रीलंका आणि पूर्व आफ्रिकेतील संमिश्र संघ.&lt;ref name=cricket&gt;Browning (1999), pp. 26–31&lt;/ref&gt; एक उल्लेखनीय वगळण्यात आलेला संघ दक्षिण आफ्रिका होता, ज्यांना वर्णभेदामुळे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून बंदी घालण्यात आली होती. ही स्पर्धा वेस्ट इंडीजने जिंकली होती, ज्याने लॉर्ड्सवरील अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाचा १७ धावांनी पराभव केला होता.&lt;ref name=cricket/&gt; १९७५ च्या विश्वचषक फायनलमध्ये एकदिवसीय सामन्यात हिट विकेट घेणारा वेस्ट इंडीजचा रॉय फ्रेडरिक्स हा पहिला फलंदाज होता.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/69522/icc-cricket-world-cups-fascinating-facts-part-1|title=50 fascinating facts about World Cups – Part 1|website=Cricbuzz|date=22 January 2015 |language=en|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190221174220/https://www.cricbuzz.com/cricket-news/69522/icc-cricket-world-cups-fascinating-facts-part-1|archive-date=21 February 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

१९७९ च्या विश्वचषकामध्ये श्रीलंका आणि कॅनडा पात्रता मिळवून विश्वचषकासाठी कसोटी न खेळणारे संघ निवडण्यासाठी आयसीसी ट्रॉफी स्पर्धा सुरू करण्यात आली.&lt;ref name=&quot;ICCTROPHY&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|publisher=ESPNcricinfo|title=ICC Trophy&amp;nbsp;– A brief history|access-date=29 August 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061126054556/http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|archive-date=26 November 2006|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=history&gt;Browning (1999), pp. 32–35&lt;/ref&gt; वेस्ट इंडीजने फायनलमध्ये यजमान इंग्लंडचा ९२ धावांनी पराभव करत सलग दुसरी विश्वचषक स्पर्धा जिंकली. विश्वचषकानंतर झालेल्या बैठकीत, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने ही स्पर्धा चतुर्मासिक स्पर्धा बनविण्यास सहमती दर्शविली.&lt;ref name=history/&gt;

१९८३ च्या स्पर्धेचे आयोजन इंग्लंडने सलग तिसऱ्यांदा केले होते. या टप्प्यापर्यंत, श्रीलंका कसोटी खेळणारा राष्ट्र बनला होता आणि झिम्बाब्वे आयसीसी ट्रॉफीद्वारे पात्र ठरला होता. स्टंपपासून दूर असलेल्या ३० यार्ड (२७ मी) क्षेत्ररक्षण मंडळाची ओळख करून देण्यात आली. त्यामध्ये नेहमी चार फील्ड्समन असणे आवश्यक होते.&lt;ref&gt;Browning (1999), pp. 61–62&lt;/ref&gt; बाद फेरीत जाण्यापूर्वी संघ दोनदा एकमेकांसमोर आले. फायनलमध्ये वेस्ट इंडीजचा ४३ धावांनी पराभव करून भारताने चॅम्पियनचा मुकुट पटकावला.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Browning (1999), pp. 105–110&lt;/ref&gt;

=== वेगवेगळे विजेते (१९८७–१९९६) ===

{{main|१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६ क्रिकेट विश्वचषक}}

भारत आणि पाकिस्तानने १९८७ च्या स्पर्धेचे संयुक्तपणे यजमानपद भूषवले होते, ही स्पर्धा प्रथमच इंग्लंडबाहेर आयोजित करण्यात आली होती. इंग्लंडच्या उन्हाळ्याच्या तुलनेत भारतीय उपखंडात दिवसाच्या प्रकाशाचे तास कमी असल्यामुळे हे खेळ सध्याच्या मानकानुसार प्रति डाव ६० ते ५० षटके कमी करण्यात आले. ऑस्ट्रेलियाने अंतिम फेरीत इंग्लंडचा ७ धावांनी पराभव करून चॅम्पियनशिप जिंकली, इंग्लंड आणि न्यू झीलंड यांच्यातील २०१९ च्या विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीतील सर्वात जवळच्या फरकाने. 

ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये झालेल्या १९९२ विश्वचषकाने खेळात अनेक बदल केले, जसे की रंगीत कपडे, पांढरे चेंडू, दिवस/रात्रीचे सामने आणि क्षेत्ररक्षण प्रतिबंध नियमांमध्ये बदल. वर्णद्वेषाच्या राजवटीच्या पतनानंतर आणि आंतरराष्ट्रीय क्रीडा बहिष्काराच्या समाप्तीनंतर दक्षिण आफ्रिकेच्या क्रिकेट संघाने प्रथमच या स्पर्धेत भाग घेतला. पाकिस्तानने स्पर्धेतील निराशाजनक सुरुवात करून अखेरीस अंतिम फेरीत इंग्लंडचा २२ धावांनी पराभव केला आणि विजेता म्हणून उदयास आला.

१९९६ चे चॅम्पियनशिप भारतीय उपखंडात दुसऱ्यांदा आयोजित करण्यात आले होते, त्यात काही गट टप्प्यातील सामन्यांसाठी श्रीलंकेचा यजमान म्हणून समावेश करण्यात आला होता. उपांत्य फेरीत, २५२ धावांचा पाठलाग करताना यजमानांनी १२० धावा करताना आठ विकेट गमावल्यानंतर, ईडन गार्डन्सवर भारतावर दणदणीत विजयाच्या दिशेने वाटचाल करणाऱ्या श्रीलंकेला डीफॉल्टनुसार विजय मिळाला. लाहोर येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात श्रीलंकेने ऑस्ट्रेलियाचा सात गडी राखून पराभव करून पहिले विजेतेपद पटकावले.

===ऑस्ट्रेलियाची हॅट्ट्रिक (१९९९–२००७)===
{{main|१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००७ क्रिकेट विश्वचषक}}
१९९९ मध्ये, या स्पर्धेचे आयोजन इंग्लंडने केले होते, काही सामने स्कॉटलंड, आयर्लंड, वेल्स आणि नेदरलँडमध्येही आयोजित केले गेले होते.&lt;ref&gt;Browning (1999), p. 274&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=iZq8BAAAQBAJ&amp;q=1999+cricket+world+cup+host&amp;pg=PA7 |title=Cricket World Cup: A Summary of the Tournaments Since 1975 |author=French Toast |publisher=Smashwords |year=2014 |isbn=9781311429230 |format=e-book |access-date=11 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626181716/https://books.google.com/books?id=iZq8BAAAQBAJ&amp;pg=PA7&amp;dq=1999+cricket+world+cup+host&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=d2qJVJyDMYuzUembgYgJ&amp;ved=0CEYQ6AEwBA#v=onepage&amp;q=1999%20cricket%20world%20cup%20host&amp;f=false |archive-date=26 June 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; विश्वचषक स्पर्धेत बारा संघ सहभागी झाले होते. दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या सुपर सिक्स सामन्यात सामन्याच्या अंतिम षटकात ऑस्ट्रेलियाने आपले लक्ष्य गाठल्यानंतर उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरले.&lt;ref&gt;Browning (1999), pp. 229–231&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या उपांत्य फेरीतील सामना बरोबरीत सोडवून अंतिम फेरीत प्रवेश केला जेथे दक्षिण आफ्रिकेचे फलंदाज लान्स क्लुसनर आणि ॲलन डोनाल्ड यांच्यातील मिश्रणाने डोनाल्डला त्याची बॅट सोडली आणि मध्य-पिचमध्ये धावबाद होण्यासाठी अडकले. अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने पाकिस्तानला १३२ धावांवर संपुष्टात आणले आणि त्यानंतर २० षटकांत आणि आठ गडी राखून लक्ष्य गाठले.&lt;ref&gt;Browning (1999), pp. 232–238&lt;/ref&gt;
[[File:Australian World Cup treble.jpg|thumb|upright=0.9|१०,००० हून अधिक चाहत्यांच्या जमावाने पहिल्या विश्वचषकाची हॅट्ट्रिक पूर्ण केल्याबद्दल ऑस्ट्रेलियन संघाचे स्वागत केले – मार्टिन प्लेस, सिडनी.]]
दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि केन्या यांनी २००३ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भूषवले होते. स्पर्धेत सहभागी होणाऱ्या संघांची संख्या बारा वरून चौदा झाली. श्रीलंका आणि झिम्बाब्वे यांच्यावर केन्याचे विजय – आणि न्यू झीलंड संघाने सुरक्षेच्या कारणास्तव केन्यामध्ये खेळण्यास नकार दिला – यामुळे केन्याला उपांत्य फेरीत पोहोचता आले, हा असोसिएट संघाचा सर्वोत्तम परिणाम आहे.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wctimeline/content/current/story/795703.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Washouts, walkovers, and black armband protests|access-date=30 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150830100350/http://www.espncricinfo.com/wctimeline/content/current/story/795703.html |archive-date=30 August 2015}}&lt;/ref&gt; अंतिम सामन्यात, ऑस्ट्रेलियाने दोन गडी गमावून ३५९ धावा केल्या, जे फायनलमधील आतापर्यंतचे सर्वात मोठे धावसंख्या आहे आणि भारताचा १२५ धावांनी पराभव केला.&lt;ref name=&quot;AUS2003&quot;&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2875100/2875135.stm |publisher=BBC Sport |title=Ruthless Aussies lift World Cup |date=23 March 2003 |access-date=29 January 2007 |location=London |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328120655/http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2875100/2875135.stm |archive-date=28 March 2015 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Full tournament schedule |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/fixturesresults/default.stm |publisher=BBC Sport |date=23 March 2003 |access-date=22 February 2007 |location=London |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218103234/http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/fixturesresults/default.stm |archive-date=18 February 2007 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

२००७ मध्ये, स्पर्धेचे आयोजन वेस्ट इंडीजने केले होते आणि सोळा संघांपर्यंत विस्तारित केले होते.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wchistory/content/story/314997.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Australia triumph in a tournament to forget|access-date=15 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206124910/http://www.espncricinfo.com/wchistory/content/story/314997.html |archive-date=6 February 2012}}&lt;/ref&gt; ग्रुप स्टेजमध्ये वर्ल्ड कपमध्ये पदार्पण करणाऱ्या आयर्लंडकडून पाकिस्तानचा पराभव झाल्यानंतर, पाकिस्तानी प्रशिक्षक बॉब वुलमर त्यांच्या हॉटेलच्या खोलीत मृतावस्थेत आढळले.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wc2007/content/story/285953.html|publisher=ESPNcricinfo|title=Bob Woolmer's death stuns cricket world|access-date=4 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092541/http://www.espncricinfo.com/wc2007/content/story/285953.html |archive-date=25 October 2012}}&lt;/ref&gt; जमैका पोलिसांनी सुरुवातीला वूल्मरच्या मृत्यूचा खून तपास सुरू केला होता पण नंतर त्याचा मृत्यू हृदयविकाराने झाल्याची पुष्टी केली.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/woolmer/content/story/286045.html|publisher=Cricinfo|title=Bob Woolmer investigation round-up|access-date=6 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070516215421/http://content-usa.cricinfo.com/woolmer/content/story/286045.html|archive-date=16 May 2007|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ऑस्ट्रेलियाने फायनलमध्ये श्रीलंकेचा डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धतीने ५३ धावांनी पराभव केला, आणि विश्वचषकातील त्यांची अपराजित धाव २९ सामन्यांपर्यंत वाढवली आणि विजय मिळवला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/292773.html|publisher=Cricinfo|title=Australia v Sri Lanka, World Cup final, Barbados|date=28 April 2007|access-date=6 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080324035211/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/292773.html|archive-date=24 March 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== यजमानांचा विजय (२०११-२०१९) ===
{{main|२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९ क्रिकेट विश्वचषक}}
२०११ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भारत, श्रीलंका आणि बांगलादेश यांनी मिळून दिले होते. २००९ मध्ये श्रीलंकन ​​क्रिकेट संघावर झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर पाकिस्तानचे यजमान हक्क काढून घेण्यात आले होते, मूळतः पाकिस्तानसाठी नियोजित खेळांचे इतर यजमान देशांना पुनर्वितरण करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/other_international/pakistan/8004684.stm |title=No World Cup matches in Pakistan |publisher=BBC Sport |access-date=15 July 2014 |date=18 April 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418013231/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/other_international/pakistan/8004684.stm |archive-date=18 April 2009 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; विश्वचषकात सहभागी होणाऱ्या संघांची संख्या चौदा करण्यात आली.&lt;ref name=&quot;2011WC&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/659953.html|publisher=ESPNcricinfo|title=India end a 28-year-long wait|access-date=29 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130825010536/http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/659953.html |archive-date=25 August 2013}}&lt;/ref&gt; ऑस्ट्रेलियाचा २३ मे १९९९ पासून सुरू झालेल्या ३५ विश्वचषक सामन्यांच्या अपराजित मालिकेचा शेवट १९ मार्च २०११ रोजी पाकिस्तानविरुद्धचा अंतिम गट स्टेज सामन्याने केला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2011/SPORT/03/19/cricket.australia.pakistan.bangladesh/|title=Pakistan top group after ending Australia's unbeaten World Cup streak|publisher=CNN|date=20 March 2011|access-date=13 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150213185518/http://edition.cnn.com/2011/SPORT/03/19/cricket.australia.pakistan.bangladesh/|archive-date=13 February 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; मुंबईतील वानखेडे स्टेडियमवर झालेल्या अंतिम सामन्यात भारताने श्रीलंकेचा ६ गडी राखून पराभव करून त्यांचे दुसरे विश्वचषक जिंकले आणि घरच्या मैदानावर विश्वचषक जिंकणारा भारत पहिला देश बनला.&lt;ref name=&quot;2011WC&quot;/&gt; विश्वचषकाच्या फायनलमध्ये दोन आशियाई देश आमनेसामने येण्याची ही पहिलीच वेळ होती.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ICC Cricket World Cup|publisher=ESPN|url=https://www.espn.com/extra/cricket/topics/_/page/icc-cricket-world-cup|access-date=2 January 2022}}&lt;/ref&gt;

ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंड यांनी संयुक्तपणे २०१५ च्या विश्वचषकाचे यजमानपद भूषवले होते. सहभागींची संख्या चौदा राहिली. स्पर्धेत एकूण तीन विजयांसह आयर्लंड सर्वात यशस्वी सहयोगी राष्ट्र ठरला. न्यू झीलंडने रोमहर्षक पहिल्या उपांत्य फेरीत दक्षिण आफ्रिकेचा पराभव करून त्यांच्या पहिल्या विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीत प्रवेश केला. मेलबर्न येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने न्यू झीलंडचा सात गडी राखून पराभव करत पाचव्यांदा विश्वचषक जिंकला.&lt;ref name=&quot;AUS2015&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32105654 |title=Cricket World Cup 2015: Australia crush New Zealand in final |publisher=BBC Sport |access-date=29 March 2015 |date=29 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150329232637/http://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/32105654 |archive-date=29 March 2015 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

[[File:Englandvictorylap.png|thumb|right|इंग्लंडने १४ जुलै २०१९ रोजी त्यांच्या विजयानंतर लॉर्ड्सच्या आसपास आदरांजली वाहिली.]]
२०१९ च्या विश्वचषकाचे आयोजन इंग्लंड आणि वेल्स यांनी केले होते. सहभागींची संख्या १० पर्यंत कमी करण्यात आली. पावसामुळे राखीव दिवशी ढकलण्यात आलेल्या पहिल्या उपांत्य फेरीत न्यू झीलंडने भारताचा पराभव केला.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/india-vs-new-zealand-live-score-world-cup-2019-semi-final/articleshow/70139254.cms|title=India vs New Zealand Highlights, World Cup 2019 semi-final: Match defers to reserve day|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|date=9 July 2019|access-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711180216/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/india-vs-new-zealand-live-score-world-cup-2019-semi-final/articleshow/70139254.cms|archive-date=11 July 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; दुसऱ्या उपांत्य फेरीत इंग्लंडने गतविजेत्या ऑस्ट्रेलियाचा पराभव केला. याआधी कोणत्याही अंतिम फेरीतील संघाने विश्वचषक जिंकला नव्हता. फायनलमध्ये, ५० षटकांनंतर स्कोअर २४१ वर टाय झाला आणि सामना सुपर ओव्हरमध्ये गेला, त्यानंतर स्कोअर पुन्हा १५ वर टाय झाला. विश्वचषक इंग्लंडने जिंकला होता, ज्यांच्या चौकारांची संख्या न्यू झीलंडपेक्षा जास्त होती.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144530/england-vs-new-zealand-final-icc-cricket-world-cup-2019/ |title=Epic final tied, Super Over tied,England win World Cup on boundary count |date=14 July 2019 |access-date=15 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715032534/https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144530/england-vs-new-zealand-final-icc-cricket-world-cup-2019/ |archive-date=15 July 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48985109|title=England win Cricket World Cup: A golden hour ends in a champagne super over|date=14 July 2019|last=Fordyce|first=Tom|publisher=BBC Sport|access-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190714235602/https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48985109|archive-date=14 July 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==स्वरूप==

===पात्रता===
{{main|क्रिकेट विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया}}
१९७५ मधील पहिल्या विश्वचषकापासून ते २०१९ च्या विश्वचषकापर्यंत, भाग घेणारे बहुसंख्य संघ आपोआप पात्र ठरले. २०१५ विश्वचषकापर्यंत हे मुख्यतः आयसीसी चे पूर्ण सदस्यत्व असल्यामुळे होते आणि २०१९ विश्वचषकासाठी हे मुख्यतः आयसीसी एकदिवसीय चॅम्पियनशिपमधील क्रमवारीत स्थान मिळवून होते.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Cricket World Cup 2019 to stay at only 10 teams|publisher=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/33296828|access-date=22 August 2022}}&lt;/ref&gt;

१९७९ मधील दुसऱ्या विश्वचषकापासून ते २०१९ च्या विश्वचषकापर्यंत, आपोआप पात्र ठरलेल्या संघांमध्ये पात्रता प्रक्रियेद्वारे विश्वचषकासाठी पात्र ठरलेल्या इतर काही संख्येने सामील झाले. पहिली पात्रता स्पर्धा म्हणजे आयसीसी ट्रॉफी;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT2005/ARTICLES/history.html|title=Cricinfo - 2005 ICC Trophy in Ireland|website=static.espncricinfo.com|accessdate=6 April 2023}}&lt;/ref&gt; नंतर प्री-क्वालिफायिंग टूर्नामेंट्ससह प्रक्रिया विस्तारते. २०११ विश्वचषकासाठी, आयसीसी वर्ल्ड क्रिकेट लीगने भूतकाळातील पूर्व-पात्रता प्रक्रियेची जागा घेतली; आणि &quot;आयसीसी ट्रॉफी&quot; चे नाव बदलून &quot;आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता&quot; असे करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ |publisher=ICC |title=World Cricket League |access-date=28 January 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070119011351/http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ |archive-date=19 January 2007 |आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-19 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070119011351/http://www.icc-cricket.com/icc/development/wcl/ }}&lt;/ref&gt; वर्ल्ड क्रिकेट लीग ही आयसीसीच्या सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांना पात्र होण्यासाठी अधिक संधी देण्यासाठी प्रदान केलेली पात्रता प्रणाली होती. पात्र ठरलेल्या संघांची संख्या वर्षभर वेगवेगळी असते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://static1.squarespace.com/static/533e6b7de4b0d84a3bd7c4be/t/5c3a7f7288251b8b3c637260/1547337591744/Cricket.pdf|title=International Cricket Council February 2019|website=static1.squarespace.com}}&lt;/ref&gt;

२०२३ च्या विश्वचषकापासून, फक्त यजमान देश आपोआप पात्र होतील. सर्व देश पात्रता निश्चित करण्यासाठी लीगच्या मालिकेत सहभागी होतील, ज्यामध्ये स्वयंचलित प्रमोशन आणि रेलेगेशन एका विश्वचषकाच्या चक्रातून दुसऱ्या टप्प्यापर्यंत विभागणी केली जाईल.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27384084/how-teams-secure-qualification-rank-no-1-32 |title=The road to World Cup 2023: how teams can secure qualification, from rank No. 1 to 32 |work=ESPN Cricinfo |access-date=22 August 2022}}&lt;/ref&gt;

===स्पर्धा===
[[File:ICC CWC 2007 team captains.jpg|thumb|upright=0.9|२००७ क्रिकेट विश्वचषकाचे कर्णधार.]]
क्रिकेट विश्वचषकाचे स्वरूप त्याच्या इतिहासात खूप बदलले आहे. पहिल्या चार स्पर्धांपैकी प्रत्येक स्पर्धा आठ संघांद्वारे खेळली गेली, चारच्या दोन गटांमध्ये विभागली गेली.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=1st tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093647/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093647/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_1975.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; स्पर्धेमध्ये दोन टप्पे, एक गट टप्पा आणि बाद फेरीचा समावेश होता. प्रत्येक गटातील चार संघ राऊंड-रॉबिन गट टप्प्यात एकमेकांशी खेळले, प्रत्येक गटातील शीर्ष दोन संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले. उपांत्य फेरीतील विजेते अंतिम फेरीत एकमेकांविरुद्ध खेळले. वर्णद्वेषाच्या बहिष्काराच्या समाप्तीच्या परिणामी दक्षिण आफ्रिकेने १९९२ मध्ये पाचव्या स्पर्धेत पुनरागमन केल्यामुळे, गट टप्प्यात नऊ संघ एकमेकांशी एकदा खेळले आणि अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=92 tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093653/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093653/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199192.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; १९९६ मध्ये सहा संघांच्या दोन गटांसह या स्पर्धेचा आणखी विस्तार करण्यात आला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|publisher=[[icc.cricket.org]]|title=96 tournament|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217093658/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|archive-date=17 December 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-12-17|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20071217093658/http://icc.cricket.org/icc/events/summaries/icc_world_cup_199596.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; प्रत्येक गटातील अव्वल चार संघ उपांत्यपूर्व आणि उपांत्य फेरीत पोहोचले.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Wills World Cup, 1996 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/653/wills-world-cup-1996 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}&lt;/ref&gt;

१९९९ आणि २००३ च्या विश्वचषक स्पर्धेसाठी वेगळे स्वरूप वापरले गेले. संघांना दोन पूलमध्ये विभागण्यात आले होते, प्रत्येक पूलमधील शीर्ष तीन संघ ''सुपर सिक्स'' मध्ये पुढे जात होते.&lt;ref name=&quot;super6&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/WC99_TABLE.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=Super 6|access-date=19 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070222100838/http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/WC99_TABLE.html|archive-date=22 February 2007|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''सुपर सिक्स'' संघ इतर तीन संघांशी खेळले जे इतर गटातून पुढे गेले. जसजसे ते पुढे जात होते, तसतसे संघांनी मागील सामन्यांमधून त्यांचे गुण त्यांच्या बरोबरीने पुढे जात असलेल्या इतर संघांविरुद्ध पुढे नेले आणि त्यांना गट टप्प्यात चांगली कामगिरी करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले.&lt;ref name=&quot;super6&quot;/&gt; &quot;सुपर सिक्स&quot; टप्प्यातील अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले, विजेते अंतिम फेरीत खेळतील.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ICC World Cup, 1999 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/718/icc-world-cup-1999 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Cricket World Cup History 2003: Winners, Runners-up, Stats of World Cup 2003 |url=https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/history/2003-cricket-world-cup |access-date=2023-07-05 |website=NDTVSports.com |language=en |archive-date=2023-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705061919/https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/history/2003-cricket-world-cup |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

२००७ च्या विश्वचषकात वापरल्या गेलेल्या फॉरमॅटमध्ये १६ संघांना चार गटांमध्ये वाटप करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html|publisher=cricket world cup|title=World Cup groups|access-date=28 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070126002928/http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html|archive-date=26 January 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-26|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070126002928/http://www.cricketworldcup.com/TeamGroupings.html}}&lt;/ref&gt; प्रत्येक गटात, संघ एकमेकांशी राउंड-रॉबिन स्वरूपात खेळले. संघांना विजयासाठी गुण आणि बरोबरीसाठी अर्धा गुण मिळाले. प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघ ''सुपर आठ'' फेरीत पुढे गेले. &quot;सुपर आठ&quot; संघांनी इतर सहा संघांशी खेळले ज्यांनी वेगवेगळ्या गटांमधून प्रगती केली. संघांनी गट टप्प्याप्रमाणेच गुण मिळवले, परंतु त्याच गटातून ''सुपर आठ'' टप्प्यात पात्र ठरलेल्या इतर संघांविरुद्ध मागील सामन्यांमधून त्यांचे गुण पुढे नेले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf|publisher=cricketworldcup.com|title=About the Event|access-date=2 September 2006|page=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20060905225042/http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf|archive-date=5 September 2006|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2006-09-05|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20060905225042/http://www.cricketworldcup.com/pdfs/event-overview.pdf}}&lt;/ref&gt; ''सुपर आठ'' फेरीतील अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचले आणि उपांत्य फेरीतील विजेते अंतिम फेरीत खेळले.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ICC World Cup, 2007 schedule, live scores and results |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/905/icc-world-cup-2007 |access-date=2023-07-05 |website=Cricbuzz |language=en}}&lt;/ref&gt;

२०११ आणि २०१५ विश्वचषक स्पर्धेत&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricknews.net/|publisher=cricknews.net|title=2015 Cricket World Cup|access-date=3 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203120741/http://www.cricknews.net/|archive-date=3 February 2015|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2015-02-03|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20150203120741/http://www.cricknews.net/}}&lt;/ref&gt; वापरल्या गेलेल्या फॉरमॅटमध्ये सात संघांचे दोन गट होते, प्रत्येक संघ राऊंड-रॉबिन फॉरमॅटमध्ये खेळतो. प्रत्येक गटातील अव्वल चार संघांनी उपांत्यपूर्व फेरी, उपांत्य फेरी आणि शेवटी अंतिम फेरीचा समावेश करून बाद फेरीत प्रवेश केला.&lt;ref&gt;{{cite news |first=K.R. |last=Nayar |title=International Cricket Council approves 14-team cup |url=http://gulfnews.com/sport/cricket/international-cricket-council-approves-14-team-cup-1.829620 |work=[[Gulf News]] |date=29 June 2011 |access-date=2 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110701153544/http://gulfnews.com/sport/cricket/international-cricket-council-approves-14-team-cup-1.829620 |archive-date=1 July 2011 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

स्पर्धेच्या २०१९ आणि २०२३ आवृत्त्यांमध्ये, सहभागी संघांची संख्या १० पर्यंत घसरली. प्रत्येक संघाने उपांत्य फेरीत प्रवेश करण्यापूर्वी राऊंड रॉबिन स्वरूपात एकदा एकमेकांविरुद्ध खेळायचे आहे, &lt;ref&gt;{{cite web|last=Smale|first=Simon|title=The Cricket World Cup 2019 has shrunk to exclude the minnows, but why? And how come it's still so long?|publisher=Australian Broadcasting Corporation|date=4 June 2019|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-05/cricket-world-cup-minnows-where-have-they-gone/11176128|access-date=18 October 2020}}&lt;/ref&gt; १९९२ विश्वचषकासारखेच स्वरूप. २०२७ आणि २०३१ च्या विश्वचषकात १४ संघ असतील, ज्याचे स्वरूप २००३ च्या आवृत्तीसारखेच असेल.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|title=ICC announces World Cup schedule; 14 teams in 2027 And 2031|website=Six Sports|date=2 June 2021|access-date=2 June 2021|archive-date=1 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2022-04-01|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://cricinfo.pro/cricket-world-cup-2023-date-teams-stadiums-tickets/ |title=Mark your calendars for the Cricket World Cup 2023 as the tournament is set to begin on October 5, 2023. The matches will continue until November 19, 2023 |website=Cricinfo |date=7 September 2023 |access-date=11 September 2023 |archive-date=2023-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202180940/https://cricinfo.pro/cricket-world-cup-2023-date-teams-stadiums-tickets/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7|स्पर्धेच्या स्वरूपांचा सारांश
|-
!#
!वर्ष
!यजमान
!संघ
!सामने 
!प्राथमिक टप्पा
!अंतिम टप्पा
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{flag|इंग्लंड}}
| rowspan=4 style=&quot;text-align:center&quot; |८
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; |१५
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघांचे २ गट: १२ सामने
| rowspan=4 style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघांची बाद फेरी (गट विजेते आणि उपविजेते): ३ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |२
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |३
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
|{{flag|इंग्लंड}}&lt;br /&gt;{{flag|वेल्स}}
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |२७
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघांचे २ गट: २४ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |४
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
|{{flag|भारत}}&lt;br/&gt;{{flag|पाकिस्तान}}
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |५
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
|{{flag|ऑस्ट्रेलिया}}&lt;br/&gt;{{flag|न्यू झीलंड}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ९
| style=&quot;text-align:center&quot; | ३९
| style=&quot;text-align:center&quot; | ९ संघांचा १ गट: ३६ सामने
| style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघाची बाद फेरी (गटातील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |६
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
|{{flag|भारत}}&lt;br/&gt;{{flag|पाकिस्तान}}&lt;br/&gt;{{flag|श्रीलंका}}
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | १२
| style=&quot;text-align:center&quot; | ३७
| style=&quot;text-align:center&quot; | ६ संघांचे २ गट: ३० सामने
| style=&quot;text-align:center&quot; | ८ संघांची बाद फेरी (प्रत्येक गटातील शीर्ष ४ संघ): ७ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |७
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
|{{flag|इंग्लंड}}&lt;br/&gt;{{flag|आयर्लंड}}&lt;br/&gt;{{flag|नेदरलँड}}&lt;br/&gt;{{flag|स्कॉटलंड}}&lt;br/&gt;{{flag|वेल्स}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ४२
| style=&quot;text-align:center&quot; | ६ संघांचे २ गट: ३० सामने
| style=&quot;text-align:center&quot; rowspan=2 | सुपर सिक्स (प्रत्येक गटातील शीर्ष ३ संघ): ९ सामने&lt;br/&gt;४ संघाची बाद फेरी (सुपर सिक्समधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |८
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
|{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}&lt;br/&gt;{{flag|केन्या}}&lt;br/&gt;{{flag|झिम्बाब्वे}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | १४
| style=&quot;text-align:center&quot; | ५४
| style=&quot;text-align:center&quot; | ७ संघांचे २ गट: ४२ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |९
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
|{{flag|वेस्ट इंडीज|cricket}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | १६
| style=&quot;text-align:center&quot; | ५१
| style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघांचे ४ गट: २४ सामने
| style=&quot;text-align:center&quot; | सुपर आठ (प्रत्येक गटात शीर्ष २ संघ): २४ सामने&lt;br/&gt;४ संघाची बाद फेरी (सुपर आठमधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१०
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
|{{flag|भारत}}&lt;br/&gt;{{flag|बांगलादेश}}&lt;br/&gt;{{flag|श्रीलंका}}
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | १४
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ४९
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ७ संघांचे २ गट: ४२ सामने
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ८ संघाची बाद फेरी (प्रत्येक गटात शीर्ष ४ संघ): ७ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |११
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
|{{flag|ऑस्ट्रेलिया}}&lt;br/&gt;{{flag|न्यू झीलंड}}
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१२
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
|{{flag|इंग्लंड}}&lt;br/&gt;{{flag|वेल्स}}
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | १०
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ४८
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | १० संघांचा १ गट: ४५ सामने
| rowspan=2 style=&quot;text-align:center&quot; | ४ संघाची बाद फेरी (गटातील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१३
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
|{{flag|भारत}}
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१४
| style=&quot;text-align:center&quot; |[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|''२०२७'']]
|{{flag|दक्षिण आफ्रिका}}&lt;br/&gt;{{flag|नामिबिया}}&lt;br/&gt;{{flag|झिम्बाब्वे}}
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |''१४''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |''५४''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |''७ संघांचे २ गट: ४२ सामने''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |''सुपर सिक्स (प्रत्येक गटातील शीर्ष ३ संघ): ९ सामने&lt;br /&gt;४ संघाची बाद फेरी (सुपर सिक्समधील शीर्ष ४ संघ): ३ सामने''
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |१५
| style=&quot;text-align:center&quot; |''२०३१''
|{{flag|भारत}}&lt;br/&gt;{{flag|बांगलादेश}}
|}

==ट्रॉफी==
{{main|क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी}}

आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक ट्रॉफी विश्वचषक विजेत्यांना सादर केली जाते. सध्याची ट्रॉफी १९९९ च्या चॅम्पियनशिपसाठी तयार करण्यात आली होती आणि स्पर्धेच्या इतिहासातील हे पहिले कायमस्वरूपी पारितोषिक होते. याआधी प्रत्येक विश्वचषकासाठी वेगवेगळ्या ट्रॉफी बनवण्यात आल्या होत्या.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html|publisher=cricket-worldcup2015.net|title=Trophy is first permanent prize in Cricket World Cup|access-date=9 November 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203150018/http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html|archive-date=3 February 2015|आर्काईव्ह दिनांक=2015-09-07|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20150907181704/http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html}}&lt;/ref&gt;{{Clarify|reason=is this right? were there different Prudential Cups, or was the same Cup used three times?|date=March 2023}} दोन महिन्यांच्या कालावधीत गॅरार्ड आणि कंपनीच्या कारागिरांच्या टीमने लंडनमध्ये ट्रॉफीची रचना आणि निर्मिती केली होती.&lt;ref name=guardian_2015 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Trophies {{!}} Famous Trophies |url=https://garrard.com/en/trophies/famous-trophies/ |access-date=2022-08-01 |website=Garrard |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

सध्याची ट्रॉफी चांदी आणि गिल्टपासून बनविली गेली आहे आणि तीन चांदीच्या स्तंभांनी एक सोनेरी ग्लोब आहे. स्टंप आणि बेल्सच्या आकाराचे स्तंभ, क्रिकेटच्या तीन मूलभूत पैलूंचे प्रतिनिधित्व करतात: फलंदाजी, गोलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षण, तर ग्लोब हे क्रिकेट बॉलचे वैशिष्ट्य आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.webindia123.com/Sports/cricket/iccworldcup/history.htm|publisher=webindia123.com|title=Cricket World Cup- Past Glimpses|access-date=31 October 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080323235801/http://www.webindia123.com/Sports/cricket/iccworldcup/history.htm|archive-date=23 March 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt; पृथ्वीच्या अक्षीय झुकावचे प्रतीक म्हणून शिवण झुकलेली आहे. हे ६० सेंटीमीटर (२.० फूट) उंच आहे आणि त्याचे वजन अंदाजे ११ किलोग्रॅम (२४ पौंड) आहे. मागील विजेत्यांची नावे ट्रॉफीच्या पायावर कोरलेली आहेत, एकूण वीस शिलालेखांसाठी जागा आहे. आयसीसी मूळ ट्रॉफी ठेवते. केवळ शिलालेखांमध्ये भिन्न असलेली प्रतिकृती विजेत्या संघाला कायमस्वरूपी दिली जाते.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/about|publisher=[[International Cricket Council]]|title=About the Tournament|access-date=4 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140625075114/http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/about |archive-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;

==मीडिया कव्हरेज==
ही स्पर्धा जगातील सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या क्रीडा स्पर्धांपैकी एक आहे&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.totalsportek.com/news/cricket-world-cup-third-most-watched-sports-event/|title=Cricket World Cup 2015 3rd Most Watched Sports Event In The World|publisher=Total Sportek|date=11 January 2015|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325171256/http://www.totalsportek.com/news/cricket-world-cup-third-most-watched-sports-event/|archive-date=25 March 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Baker |first=Alison |date=2022-07-25 |title=The Most Watched Sporting Events in The World |url=https://www.roadtrips.com/blog/the-most-watched-sporting-events-in-the-world/ |access-date=2023-07-05 |website=Roadtrips |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.roadtrips.com/blog/the-most-watched-sporting-events-in-the-world/|title=The Most Watched Sporting Events in The World|last=Baker|first=Alison|date=25 July 2022|access-date=15 October 2022|website=www.roadtrips.com}}&lt;/ref&gt; आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट अधिक प्रस्थापित झाल्यामुळे लागोपाठच्या स्पर्धांमुळे प्रसारमाध्यमांचे लक्ष वाढत आहे. २०११ क्रिकेट विश्वचषक २०० हून अधिक देशांमध्ये २.२ अब्जाहून अधिक प्रेक्षकांसाठी प्रसारित करण्यात आला.&lt;ref name=guardian_2015&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/feb/12/cricket-world-cup-icc-50-overs|title=More money, more viewers and fewer runs in prospect for intriguing World Cup|newspaper=The Guardian|date=12 February 2015|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150304022954/http://www.theguardian.com/sport/blog/2015/feb/12/cricket-world-cup-icc-50-overs|archive-date=4 March 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CWC&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html|publisher=cricketworldcup.com|title=World Cup Overview|access-date=29 January 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070124001408/http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html|archive-date=24 January 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-01-24|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070124001408/http://www.cricketworldcup.com/icc-marketing.html}}&lt;/ref&gt; मुख्यतः २०११ आणि २०१५ विश्वचषकासाठी दूरचित्रवाणी अधिकार अमेरिकी १.१ अब्ज डॉलर पेक्षा जास्त विकले गेले&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|author=Cricinfo staff|title=ICC rights for to ESPN-star|access-date=30 January 2007|date=9 December 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201130926/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/current/story/271994.html|archive-date=1 February 2009|url-status=live}}&lt;/ref&gt; आणि प्रायोजकत्व अधिकार आणखी अमेरिकी ५०० दशलक्ष डॉलर मध्ये विकले गेले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|author=Cricinfo staff|title=ICC set to cash in on sponsorship rights|access-date=30 January 2007|date=18 January 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201130947/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/276853.html|archive-date=1 February 2009|url-status=live}}&lt;/ref&gt; आयसीसी ने २०१९ विश्वचषकासाठी एकूण १.६ अब्ज दर्शक तसेच स्पर्धेच्या डिजिटल व्हिडिओला ४.६ अब्ज व्ह्यूजचा दावा केला आहे.&lt;ref name=&quot;2019 ICC viewership&quot;&gt;{{Cite web|title=ICC Men's Cricket World Cup gives GDP 350 million boost to UK economy|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1634008|access-date=2021-04-08|website=www.icc-cricket.com|language=en}}&lt;/ref&gt; स्पर्धेतील सर्वात जास्त पाहिलेला सामना भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील गट गेम होता, जो ३०० दशलक्षाहून अधिक लोकांनी थेट पाहिला होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1346930|title=2019 Men's Cricket World Cup most watched ever|date=16 September 2019|access-date=15 October 2022|website=www.icc-cricket.com}}&lt;/ref&gt;

==प्रेक्षकांची उपस्थिती==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|-
! वर्ष !! यजमान !! एकूण उपस्थिती !! संदर्भ
|-
| [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] || दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे, केन्या || ६,२६,८४५ || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf |publisher=ICC |title=Cricket World Cup 2003 |page=12 |access-date=29 January 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060321201920/http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf |archive-date=21 March 2006 |आर्काईव्ह दिनांक=2006-03-21 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20060321201920/http://www.icc-cricket.com/icc/news/quarterly/quarterly_3.pdf }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] || वेस्ट इंडीज || ६,७२,००० || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] || भारत, श्रीलंका, बांगलादेश || १२,२९,८२६ || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] || ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड || ११,०६,४२० || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |title=World Cup profits boost debt-ridden Windies board |publisher=Content-usa.cricinfo.com |access-date=24 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324094443/http://content-usa.cricinfo.com/westindies/content/current/story/301516.html |archive-date=24 March 2008 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|publisher=cricketworld.com|title=ICC CWC 2007 Match Attendance Soars Past 400,000|access-date=25 April 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|archive-date=28 September 2007|आर्काईव्ह दिनांक=2007-09-28|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070928071404/http://www.cricketworld.com/world_cup_2007/article/?aid=11055|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] || इंग्लंड आणि वेल्स || ७,५२,००० || &lt;ref&gt;{{cite web |title=2019 Cricket World Cup delivers UK£350m boost for UK economy |first=Sam |last=Carp |url=https://www.sportspromedia.com/news/2019-cricket-world-cup-uk-economy-impact-england-wales/?zephr_sso_ott=mabKiL |date=4 March 2020 |access-date=18 May 2023 |publisher=SportsPro Daily}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] || भारत || १२,५०,३०७ ||&lt;ref&gt;{{cite web |title=Record-Breaking 1.25 million spectators turn out for ICC Men's Cricket World Cup 2023|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3790838 |date=21 November 2023 |access-date=21 November 2023 |publisher=cricketworldcup.com}}&lt;/ref&gt;
|}

==यजमानांची निवड==
{{main|क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमान}}
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेची कार्यकारी समिती क्रिकेट विश्वचषक आयोजित करण्यासाठी उत्सुक असलेल्या राष्ट्रांनी केलेल्या बोलींची तपासणी केल्यानंतर स्पर्धेच्या यजमानांसाठी मतदान करते.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/245789.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=Asia to host 2011 World Cup|date=30 April 2006|access-date=9 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20120928205442/http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/245789.html|archive-date=28 September 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
{{location map+|Earth
| float = center
| width = 900
|caption=क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमान देश
|places=
{{Location map~|Earth|position=bottom|lat=51.300000|long=00.07000|label='''[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]''',&lt;br /&gt;'''[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]''','''[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]''',&lt;br /&gt;'''[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]''','''[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=bottom|lat=28.363600|long=77.13480|label='''[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]''',&lt;br /&gt;'''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]''','''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]''',&lt;br /&gt;'''[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]''','''२०३१'''}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=33.360000|long=73.02000|label='''[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]''','''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=23.455000|long=90.23200|label='''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]''','''२०३१'''}}
{{Location map~|Earth|position=bottom|lat=06.540400|long=79.50340|label='''[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]''','''[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=17.581700|long=-76.47350|label='''[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=bottom|lat=-18.261700|long=130.50280|label='''[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]''','''[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=-43.314800|long=172.37130|label='''[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]''','''[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=right|lat=01.16000|long=36.48|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=bottom|lat=-26.121600|long=28.02440|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]''','''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=top|lat=-17.494500|long=31.03080|label='''[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]''','''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}}
{{Location map~|Earth|position=left|lat=-22.340000|long=17.05000|label='''[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]'''}}
}}

[[File:Civic Centre-2003 CWC.jpg|thumb|दक्षिण आफ्रिकेतील २००३ क्रिकेट विश्वचषकाच्या निमित्ताने नागरी केंद्र उजळले]]
इंग्लंडने पहिल्या तीन स्पर्धांचे आयोजन केले होते. आयसीसीने ठरवले की इंग्लंडने पहिली स्पर्धा आयोजित करावी कारण ते उद्घाटन कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी आवश्यक संसाधने समर्पित करण्यास तयार होते.&lt;ref name=&quot;ENGHOST&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm|publisher=cricworld.com|title=The History of World Cup's|access-date=19 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070313181419/http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm|archive-date=13 March 2007|url-status=dead|आर्काईव्ह दिनांक=2007-03-13|आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20070313181419/http://www.cricworld.com/news/wchistory03feb.htm}}&lt;/ref&gt; भारताने तिसऱ्या क्रिकेट विश्वचषकाचे यजमानपद स्वेच्छेने स्वीकारले, परंतु बहुतेक आयसीसी सदस्यांनी इंग्लंडला प्राधान्य दिले कारण जूनमध्ये इंग्लंडमध्ये दिवसाचा जास्त काळ म्हणजे एक सामना एका दिवसात पूर्ण होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www1.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC79_HISTORY.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=The 1979 World Cup in England&amp;nbsp;– West Indies retain their title|access-date=19 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060523160232/http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC79_HISTORY.html|archive-date=23 May 2006|url-status=live}}&lt;/ref&gt; १९८७ क्रिकेट विश्वचषक भारत आणि पाकिस्तानमध्ये आयोजित करण्यात आला होता, जो पहिल्यांदा इंग्लंडबाहेर आयोजित करण्यात आला होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC87_HISTORY.html|publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|title=The 1987 World Cup in India and Pakistan&amp;nbsp;– Australia win tight tournament|access-date=15 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140716040704/http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC87_HISTORY.html|archive-date=16 July 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

१९८७, १९९६ आणि २०११ मध्ये दक्षिण आशिया, १९९२ आणि २०१५ मध्ये ऑस्ट्रेलिया (ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये), २००३ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि २००७ मध्ये वेस्ट इंडीज यासारख्या भौगोलिक प्रदेशातील अनेक स्पर्धा संयुक्तपणे आयोजित केल्या गेल्या आहेत.

नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, आयसीसी ने २०२४ ते २०३१ सायकल दरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या आयसीसी इव्हेंटसाठी यजमानांची नावे प्रकाशित केली. टी-२० विश्वचषक आणि चॅम्पियन्स ट्रॉफीसह ५० षटकांच्या विश्वचषकासाठी यजमानांची निवड स्पर्धात्मक बोली प्रक्रियेद्वारे करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{cite news |title=India to host three ICC events in 2024-31 cycle |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/119866/india-to-get-three-icc-events-in-next-cycle |access-date=16 November 2021 |work=Cricbuzz |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=USA to stage T20 World Cup: 2024-2031 ICC Men's tournament hosts confirmed |url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 |access-date=16 November 2021 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

==निकाल==
{{Main|क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामन्यांची यादी}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align: center;&quot;
|-
!संपादन
!वर्ष
!यजमान
! अंतिम ठिकाण
! विजेते
! उपविजेते
! मार्जिन 
!संघ
|- 
!१
|[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|इंग्लंड
|[[लॉर्ड्स]], लंडन
|{{cr|WIN}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२९१/८ (६० षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२७४ सर्वबाद (५८.४ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC75/WI_AUS_WC75_ODI-FINAL_21JUN1975.html '''१७ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405150750/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC75/WI_AUS_WC75_ODI-FINAL_21JUN1975.html |date=2009-04-05 }}
| ८
|-
!२
|[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|इंग्लंड
|लॉर्ड्स, लंडन
|{{cr|WIN}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२८६/९ (६० षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|ENG}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१९४ सर्वबाद (५१ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC79/WI_ENG_WC79_ODI-FINAL_23JUN1979.html '''९२ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425135637/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC79/WI_ENG_WC79_ODI-FINAL_23JUN1979.html |date=2009-04-25 }}
| ८
|- 
!३
|[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|इंग्लंड|वेल्स}}
|लॉर्ड्स, लंडन
|{{cr|IND}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१८३ सर्वबाद (५४.४ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|WIN}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१४० सर्वबाद (५२ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC83/IND_WI_WC83_ODI-FINAL_25JUN1983.html '''४३ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318144610/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC83/IND_WI_WC83_ODI-FINAL_25JUN1983.html |date=2009-03-18 }}
| ८
|-
!४
|[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|भारत|पाकिस्तान}}
|[[ईडन गार्डन्स]], कोलकाता
|{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२५३/५ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|ENG}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४६/८ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC87/AUS_ENG_WC87_ODI-FINAL_08NOV1987.html '''७ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207130805/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC87/AUS_ENG_WC87_ODI-FINAL_08NOV1987.html |date=2009-02-07 }}
| ८
|- 
!५
|[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|ऑस्ट्रेलिया|न्यू झीलंड}}
|[[मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड]], [[मेलबर्न]]
|{{cr|PAK}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४९/६ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|ENG}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२२७ सर्वबाद (४९.२ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC92/PAK_ENG_WC92_ODI-FINAL_25MAR1992.html '''२२ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090422131058/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC92/PAK_ENG_WC92_ODI-FINAL_25MAR1992.html |date=2009-04-22 }}
|९
|-
!६
|[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|भारत|पाकिस्तान|श्रीलंका}}
|[[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]]
|{{cr|SRI}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४५/३ (४६.२ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४१/७ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC96/WC96-MATCHES/AUS_SL_WC96_ODI-FINAL_17MAR1996.html '''७ गडी राखून'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429035255/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC96/WC96-MATCHES/AUS_SL_WC96_ODI-FINAL_17MAR1996.html |date=2009-04-29 }}
|१२
|-
!७
|[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|इंग्लंड{{efn|इंग्लंड हे एकमेव नियुक्त यजमान होते, परंतु आयर्लंड प्रजासत्ताक, नेदरलँड्स, स्कॉटलंड आणि वेल्समध्येही सामने खेळले गेले.}}|आयर्लंड|स्कॉटलंड|नेदरलँड|वेल्स}}
|लॉर्ड्स, लंडन
|{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१३३/२ (२०.१ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|PAK}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१३२ सर्वबाद (३९ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/FINALS/AUS_PAK_WC99_ODI-FINAL_20JUN1999.html '''८ गडी राखून'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080328014247/http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/FINALS/AUS_PAK_WC99_ODI-FINAL_20JUN1999.html |date=2008-03-28 }}
|१२
|-
!८
|[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|केन्या|दक्षिण आफ्रिका{{efn|[[दक्षिण आफ्रिका]] हा एकमेव नियुक्त मुख्य यजमान होता, परंतु झिम्बाब्वे आणि केन्यामध्येही सामने खेळले गेले.}}|झिम्बाब्वे}}
|[[वॉंडरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;३५९/२ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|IND}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२३४ सर्वबाद (३९.२ षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/SCORECARDS/FINALS/AUS_IND_WC2003_ODI-FINAL_23MAR2003.html '''१२५ धावा'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080616013248/http://aus.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/SCORECARDS/FINALS/AUS_IND_WC2003_ODI-FINAL_23MAR2003.html |date=2008-06-16 }}
|१४
|- 
!९
|[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|वेस्ट इंडीज{{efn|वेस्ट इंडीझ क्रिकेट फेडरेशनच्या आठ सदस्य देशांनी सामने आयोजित केले - अँटिग्वा आणि बार्बुडा, बार्बाडोस, ग्रेनाडा, गयाना, जमैका, सेंट किट्स आणि नेव्हिस, सेंट लुसिया आणि त्रिनिदाद आणि टोबॅगो.}}
|[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]
||{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२८१/४ (३८ षटके)&lt;/small&gt;
||{{cr|SRI}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२१५/८ (३६ षटके)&lt;/small&gt; 
|&lt;br&gt;[http://content-aus.cricinfo.com/wc2007/engine/current/match/247507.html '''५३ धावा (डी/एल)''']
|१६
|-
!१०
|[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|बांगलादेश|भारत|श्रीलंका}}
|[[वानखेडे स्टेडियम]], मुंबई
|{{cr|IND}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२७७/४ (४८.२ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|SRI}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२७४/६ (५० षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://www.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/current/match/433606.html '''६ गडी राखून''']
|१४
|- 
!११
|[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|ऑस्ट्रेलिया|न्यू झीलंड}}
|मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड, मेलबर्न
||{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१८६/३ (३३.१ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|NZ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;१८३ सर्वबाद (45 षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/engine/match/656495.html '''७ गडी राखून''']
|१४
|-
!१२
|[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{ubl|इंग्लंड|वेल्स}}
|लॉर्ड्स, लंडन
|{{cr|ENG}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४१ सर्वबाद (५० षटके)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;१५/० ([[सुपर ओव्हर]])&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४ चौकार, २ षटकार&lt;/small&gt;
||{{cr|NZ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४१/८ (५० षटके)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;१५/१ ([[सुपर ओव्हर]])&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;१४ चौकार, ३ षटकार&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/engine/match/1144530.html '''सामना बरोबरीत (सुपर ओव्हरनंतर काउंटबॅकवर ९ चौकार)''']
|१०
|- 
!१३
|[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
|style=&quot;text-align:left&quot;|भारत
|[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]
||{{cr|AUS}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४१/४ (४३ षटके)&lt;/small&gt;
|{{cr|IND}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;२४० सर्वबाद (५० षटके)&lt;/small&gt;
|&lt;br&gt;[https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-australia-final-1384439/full-scorecard '''६ गडी राखून''']
|१०
|}

;नोंदी 
{{Notelist}}

==स्पर्धेचा सारांश==
किमान एकदा तरी २० राष्ट्रांनी क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्रता मिळवली आहे.  प्रत्येक स्पर्धेत सहा संघ सहभागी झाले आहेत, त्यापैकी पाच संघांनी विजेतेपद पटकावले आहे.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt; वेस्ट इंडीजने पहिल्या दोन स्पर्धा जिंकल्या आहेत, ऑस्ट्रेलियाने सहा, भारताने दोन, तर पाकिस्तान, श्रीलंका आणि इंग्लंडने प्रत्येकी एकदा जिंकल्या आहेत. वेस्ट इंडीज (१९७५ आणि १९७९) आणि ऑस्ट्रेलिया (१९९९, २००३ आणि २००७) हे एकमेव संघ आहेत ज्यांनी सलग विजेतेपद मिळवले आहेत.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt; ऑस्ट्रेलिया तेरा पैकी आठ फायनल खेळला आहे (१९७५, १९८७, १९९६, १९९९, २००३, २००७, २०१५ आणि २०२३). न्यू झीलंडला अद्याप विश्वचषक जिंकता आलेला नाही, परंतु दोन वेळा (२०१५ आणि २०१९) उपविजेता ठरला आहे. कसोटी खेळत नसलेल्या देशाचा सर्वोत्तम निकाल म्हणजे २००३ स्पर्धेत केन्याने उपांत्य फेरी गाठणे; २००७ मध्ये आयर्लंडने दिलेला सुपर ८ (दुसरी फेरी) हा त्यांच्या पदार्पणातील कसोटी नसलेल्या संघाचा सर्वोत्तम निकाल आहे.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt;

१९९६ च्या विश्वचषकाचा सह-यजमान म्हणून श्रीलंका ही स्पर्धा जिंकणारा पहिला यजमान होता, जरी अंतिम सामना पाकिस्तानमध्ये झाला.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt; भारताने २०११ मध्ये यजमान म्हणून विजय मिळवला आणि त्यांच्याच देशात खेळला जाणारा अंतिम सामना जिंकणारा पहिला संघ होता.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9444277.stm|title=India power past Sri Lanka to Cricket World Cup triumph|publisher=BBC Sport|date=2 April 2011|access-date=17 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20110403035451/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/9444277.stm|archive-date=3 April 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंडने अनुक्रमे २०१५ आणि २०१९ मध्ये या पराक्रमाची पुनरावृत्ती केली.&lt;ref name=&quot;AUS2015&quot;/&gt; याखेरीज इंग्लंडने १९७९ मध्ये यजमान म्हणून अंतिम फेरी गाठली होती. स्पर्धेचे सह-यजमानपद भूषवताना त्यांचे सर्वोत्तम विश्वचषक निकाल किंवा बरोबरी साधणारे इतर देश २०१५ मध्ये न्यू झीलंड, २००३ मध्ये सुपर सिक्समध्ये पोहोचलेले झिम्बाब्वे आणि २००३ मध्येच उपांत्य फेरीत पोहोचलेले केन्या आहेत.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt; १९८७ मध्ये सह-यजमान भारत आणि पाकिस्तान हे दोघेही उपांत्य फेरीत पोहोचले होते, परंतु त्यांना अनुक्रमे इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलियाने बाहेर काढले होते.&lt;ref name=&quot;WCHistory&quot;/&gt; १९९२ मध्ये ऑस्ट्रेलिया, १९९९ मध्ये इंग्लंड, २००३ मध्ये दक्षिण आफ्रिका आणि २०११ मध्ये बांगलादेश हे यजमान संघ आहेत जे पहिल्या फेरीत बाहेर पडले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=2019-05-24 |title=World Cup, 11 editions: How host countries fared |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/cricket-world-cup-host-countries-england-wales-lords-india/article27228795.ece |access-date=2022-08-22 |website=sportstar.thehindu.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

===संघांची कामगिरी===
प्रत्येक विश्वचषकात संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन खाली दिले आहे. प्रत्येक स्पर्धेसाठी, प्रत्येक अंतिम स्पर्धेतील संघांची संख्या (कंसात) दर्शविली जाते.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;  font-size:90%&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot; {{diagonal split header|&lt;br /&gt;संघ|यजमान}}
![[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]&lt;br/&gt; {{small|(८)}}
![[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]&lt;br/&gt; {{small|(८)}}
![[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]&lt;br/&gt; {{small|(८)}}
![[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]&lt;br/&gt; {{small|(८)}}
![[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]&lt;br/&gt; {{small|(९)}}
![[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]&lt;br/&gt; {{small|(१२)}}
![[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]&lt;br/&gt; {{small|(१२)}}
![[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]&lt;br/&gt; {{small|(१४)}}
![[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]&lt;br/&gt; {{small|(१६)}}
![[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]&lt;br/&gt; {{small|(१४)}}
![[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]&lt;br/&gt; {{small|(१४)}}
![[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]&lt;br/&gt; {{small|(१०)}}
![[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]&lt;br/&gt; {{small|(१०)}}
!rowspan=2|{{tooltip|सहभाग|दिसणे}}
|-
!{{flagicon|England}}
!{{flagicon|England}}
!{{flagicon|England}}&lt;br/&gt;{{flagicon|WAL}}
!{{flagicon|India}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Pakistan}}
!{{flagicon|Australia}}&lt;br/&gt;{{flagicon|New Zealand}}
!{{flagicon|India}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Pakistan}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Sri Lanka}}
!{{flagicon|England}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Wales}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Scotland}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Ireland}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Netherlands}}
!{{flagicon|South Africa}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Zimbabwe}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Kenya}}
!{{flagicon|West Indies}}
!{{flagicon|India}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Sri Lanka}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Bangladesh}}
!{{flagicon|Australia}}&lt;br/&gt;{{flagicon|New Zealand}}
!{{flagicon|England}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Wales}}
!{{flagicon|India}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{cr|AFG|२०१३}}|| || || || || || || || || || ||ग||१०वा||६वा 
! ३
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{cr|AUS}}||style=&quot;background: silver&quot;|'''उ.वि'''||ग||ग||style=&quot;background: gold&quot;|'''वि'''||५वा||style=&quot;background: silver&quot;|'''उ.वि'''|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''||style=&quot;background: gold&quot;|'''वि'''|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''||style=&quot;background:#ffebcd;&quot;|'''उ.उ'''||style=&quot;background: gold&quot;|'''वि'''||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|'''उप'''|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''
! १३
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{cr|BAN}}|| || || || || || ||ग||ग|| ७वा |||ग||style=&quot;background:#ffebcd;&quot;|'''उ.उ'''||८वा||| ८वा 
! ७
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{cr|BER}}|| || || || || || || || ||ग|| || ||||
! १
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{cr|CAN}}|| ||ग|| || || || || ||ग||ग||ग||||||
! ४
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''||ग||ग|| ५वा || style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''||ग|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि''' || ७वा
! १३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}||ग||ग|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||७वा|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| ६वा|| style=&quot;background:silver&quot; |'''उ.वि'''||ग|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: silver&quot;|'''उ.वि''' 
! १३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}|| || || || || || || || || ८वा||ग||ग|| ||
! ३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|KEN}}|| || || || || ||ग||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||ग||ग|| || ||
! ५
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NAM}}|| || || || || || || ||ग|| || || || ||
! १
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NED}}|| || || || || ||ग|| ||ग||ग||ग|| || || १०वा
! ५
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||ग||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| ५वा || style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|'''उप'''
! १३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''||ग||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''||५वा||५वा
! १३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SCO}}|| || || || || || ||ग|| ||ग|| ||ग|| ||
! ३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SA}}{{efn|name=SAfr}}|| || || || || style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||७वा|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|'''उप'''
! ९
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SRI}}||ग||ग||ग||ग||८वा|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''||ग|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''||६वा|| ९वा
! १३
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|UAE}}|| || || || || ||ग|| || || || ||ग|| ||
! २
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''|| style=&quot;background: gold&quot; |'''वि'''|| style=&quot;background: silver&quot; |'''उ.वि'''||ग||६वा|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |'''उप'''||ग||ग|| ६वा|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|| style=&quot;background:#ffebcd;&quot; |'''उ.उ'''|||९वा||
! १२
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}|| || ||ग||ग||९वा||ग|| ५वा || ६वा ||ग||ग||ग|| ||
! ९
|-
! colspan=&quot;15&quot; |निष्क्रिय संघ
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;| {{cr|पूर्व आफ्रिका}}{{efn|name=EAfr}}|||ग|| || || || || || || || || || || ||
! 1
|}

'''माहिती'''

*{{bg|gold|वि}} – विजेता
*{{bg|silver|उ.वि}}– उपविजेता 
*{{bg|#cc9966|उप}}– उपांत्य फेरी
*{{bg|#BBF3BB|सु.६}}– सुपर सिक्स (१९९९-२००३)
*{{bg|#ffebcd|उ.उ}}– उपांत्यपूर्व फेरी (१९९६, २०११-२०१५)
*{{bg|#ffebcd|सु.८}}– सुपर आठ (२००७)
*ग&amp;nbsp;– गट फेरी / पहिली फेरी
*पा&amp;nbsp;– पात्र, अजूनही स्पर्धेत आहे

===नवोदित संघ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
!वर्ष
!संघ
!एकूण
|-
|[[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
|{{cr|AUS}}, {{cr|पूर्व आफ्रिका}},{{efn|name=EAfr}} {{cr|ENG}}, {{cr|IND}}, {{cr|NZ}}, {{cr|PAK}}, {{cr|WIN}}, {{cr|SL}}
|८
|-
|[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
|{{cr|CAN}}
|१
|-
|[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
|{{cr|ZIM}}
|१
|-
|[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
|''कोणताही नाही''
|०
|-
|[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
|{{cr|SA|}}{{efn|name=SAfr}}
|१
|-
|[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
|{{cr|KEN}}, {{cr|NED}}, {{cr|UAE}}
|३
|-
|[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
|{{cr|BAN}}, {{cr|SCO}}
|२
|-
|[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
|{{cr|NAM}}
|१
|-
|[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
|{{cr|BER}}, {{cr|IRE}}
|२
|-
|[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
|''कोणताही नाही''
|०
|-
|[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
|{{cr|AFG|२०१३}}
|१
|-
|[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
|''कोणताही नाही''
|०
|-
|[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
|''कोणताही नाही''
|०
|}

===आढावा===
खालील सारणी २०१९ स्पर्धेच्या अखेरीस मागील विश्वचषकातील संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन प्रदान करते. संघांची क्रमवारी सर्वोत्कृष्ट कामगिरीनुसार, त्यानंतर दिसणे, एकूण विजयांची संख्या, एकूण खेळांची संख्या आणि वर्णक्रमानुसार क्रमवारी लावली जाते.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! style=&quot;border-bottom:none&quot; |
!colspan=7|आकडेवारी
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom:none&quot; |सर्वोत्तम कामगिरी
|-
!style=&quot;border-top:none;width:150px;&quot;|संघ
!width=30|सहभाग 
!width=30|{{abbr|सामने|सामने खेळले}}
!width=30|विजय 
!width=30|पराभव 
!width=30|टाय 
!width=30|नि.ना 
!width=30|विजय%*
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Australia}}
|१३||१०५||७८||२५||१||१||७५.४८||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.1|'''विजेता'''}}: ६ {{small|([[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|India}}
|१३||९५||६३||३०||१||१||६६.३१||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.3|'''विजेता'''}}: २ {{small|([[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक |१९८३]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|West Indies}}
|१२||८०||४३||३५||०||२||५५.१२||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.3|'''विजेता'''}}: २ {{small|([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक |१९७५]], [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक |१९७९]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|England}}
|१३||९३||५२||३९||१||१||५७.१४||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Pakistan}}
|१३||८८||४९||३७||०||२||५६.९७||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Sri Lanka}}
|१३||८९||४०||४६||१||२||४६.५५||style=&quot;background:gold;&quot; |{{sort|1.5|'''विजेता'''}}: १ {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|New Zealand}}
|१३||९९||५९||३८||१||१||६०.७१||style=&quot;background-color: silver&quot; |{{sort|2.5|'''उपविजेता'''}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|South Africa}}
|९||७४||४५||२६||२||१||६३.०१||style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |{{sort|3.2|'''उपांत्य फेरी'''}} {{small|([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]], [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Kenya}}
|५||२९||७||२२||०||०||२४.१३||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|{{sort|3.5|'''उपांत्य फेरी'''}} {{small|([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Zimbabwe}}
|९||५७||११||४२||१||३||२१.२९||{{sort|5.4|सुपर ६}} {{small|([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Bangladesh}}
|७||४९||१६||३२||०||१||३३.३३||{{sort|7.4|उपांत्यपूर्व फेरी}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Ireland}}
|३||२१||७||१३||१||०||३५.७१||{{sort|7.5|सुपर ८}} {{small|([[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Netherlands}}
|५||२९||४||२५||०||०||१३.७९||{{sort|9.2|गट फेरी}} {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Canada}}
|४||१८||२||१६||०||०||११.११||{{sort|9.2|गट फेरी}} {{small|([[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]], [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{nowrap|{{Cr|AFG|२०१३}}}}
|३||२४||५||१९||०||०||२०.८३||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]], [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]], [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Scotland}}
|३||१४||०||१४||०||०||०.००||{{sort|9.3|गट फेरी}} {{small|([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]], [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{nowrap|{{Cr|UAE}}}}
|२||११||१||१०||०||०||९.०९||{{sort|9.4|गट फेरी}} {{small|([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]], [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Namibia}}
|१||६||०||६||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])}}
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Bermuda}}
|१||३||०||३||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])}}
|-
! colspan=&quot;11&quot; |निष्क्रिय संघ
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{cr|पूर्व आफ्रिका}}{{efn|name=EAfr}}
|१||३||०||३||०||०||०.००||{{sort|9.5|गट फेरी}} {{small|([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]])}}
|-
!colspan=11|{{smalldiv|1={{Updated|१९ नोव्हेंबर २०२३}}&lt;br/&gt;स्रोत: [http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy ईएसपीएन क्रिकइन्फो]}}
|}

''नोंद:''
* {{small|विजयाच्या टक्केवारीमध्ये निकाल नाही लागल्याला सामने समाविष्ट नाहीत आणि ते अर्ध्या विजयाच्या रूपात गणले जाते.}}
* {{small|संघांना त्यांच्या सर्वोत्तम कामगिरीनुसार, नंतर जिंकण्याची टक्केवारी, त्यानंतर (समान असल्यास) वर्णक्रमानुसार क्रमवारी लावली जाते.}}

{{notelist|refs=
{{efn|name=EAfr|१९८९ मध्ये विसर्जित}}
{{efn|name=SAfr|१९९२ च्या विश्वचषकापूर्वी दक्षिण आफ्रिकेवर वर्णभेदामुळे बंदी घालण्यात आली होती}}
}}

==इतर परिणाम==
{{col-begin}}
{{col-break}}
===यजमान संघांचे निकाल===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! वर्ष
! यजमान संघ
! समाप्त केले
|-
| [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]
| {{cr|England}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
| {{cr|England}}
| bgcolor=Silver| '''उपविजेते'''
|-
| [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
| {{cr|England}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| rowspan=2|[[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| {{cr|Pakistan}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| rowspan=2|[[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
| {{cr|Australia}}
| राउंड रॉबिन 
|-
| {{cr|New Zealand}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| rowspan=3|[[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| {{cr|Pakistan}}
| bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत
|-
| {{cr|Sri Lanka}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| rowspan=4|[[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
| {{cr|England}} 
| ग्रुप स्टेज
|-
| {{cr|Scotland}}
| ग्रुप स्टेज
|-
| {{cr|Netherlands}}
| ''खेळला नाही''
|-
| {{cr|Ireland}}
| ''खेळला नाही''
|-
| rowspan=3|[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
| {{crw|South Africa}}
| ग्रुप स्टेज
|-
| {{cr|Zimbabwe}}
| bgcolor=#BBF3BB| सुपर ६
|-
| {{cr|Kenya}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
| {{cr|West Indies}}
| bgcolor=#FFEBCD| सुपर ८
|-
| rowspan=3|[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| {{cr|Sri Lanka}}
| bgcolor=Silver| '''उपविजेते'''
|-
| {{cr|Bangladesh}}
| ग्रुप स्टेज
|-
| rowspan=2|[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
| {{cr|Australia}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| {{cr|New Zealand}}
| bgcolor=Silver| '''उपविजेते'''
|-
| [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
| {{cr|England}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=Silver| '''उपविजेते'''
|-
| rowspan=3|[[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]
| {{cr|South Africa}}
|
|-
| {{cr|Zimbabwe}}
| 
|-
| {{cr|Namibia}}
| 
|-
| rowspan=3|[[२०३१ क्रिकेट विश्वचषक|२०३१]]
|  {{cr|India}}
|
|-
|  {{cr|Bangladesh}}
|
|-
|}

{{col-break}}

===गतविजेत्याचे निकाल===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! वर्ष
! गतविजेते
! समाप्त केले
|-
| [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]]
| {{cr|West Indies}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]]
| {{cr|West Indies}}
| bgcolor=Silver| '''उपविजेते'''
|-
| [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]
| {{cr|Australia}}
| राउंड रॉबिन 
|-
| [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]
| {{cr|Pakistan}}
| bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत
|-
| [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]
| {{cr|Sri Lanka}}
| ग्रुप स्टेज 
|-
| [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]
| {{cr|Australia}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]]
| {{cr|Australia}}
| bgcolor=Gold| '''चॅम्पियन्स'''
|-
| [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]]
| {{cr|Australia}}
| bgcolor=#FFEBCD| उपांत्यपूर्व फेरीत
|-
| [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]
| {{cr|India}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]]
| {{cr|Australia}}
| bgcolor=#CC9966| '''उपांत्य फेरीत'''
|-
| [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]
| {{cr|England}}
| राउंड रॉबिन
|-
| [[२०२७ क्रिकेट विश्वचषक|२०२७]]
| {{cr|Australia}}
| 
|-
|}

{{col-end}}

==स्पर्धेचे रेकॉर्ड==

{{main|क्रिकेट विश्वचषकातील विक्रमांची यादी}}
[[File:Sachin Tendulkar at MRF Promotion Event.jpg|right|thumbnail|विश्वचषकाच्या इतिहासात सर्वाधिक धावा करणारा [[सचिन तेंडुलकर]]]]
[[File:Glenn McGrath in Circular Quay, Sydney, Australia, 2018-02-03.jpg|thumbnail| विश्वचषकाच्या इतिहासातील आघाडीचा विकेट घेणारा गोलंदाज]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;3&quot; | विश्वचषकातील विक्रम&lt;ref&gt;All records are based on statistics at [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]].com's list of [http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/index.html?id=12;type=trophy World Cup records] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103091603/http://www.cricinfo.com/db/STATS/WC/ |date=3 January 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; | फलंदाजी
|-
|सर्वाधिक धावा
|{{flagicon|India}} [[सचिन तेंडुलकर]]
|२,२७८ ([[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]]–[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])
|-
|[[फलंदाजीची सरासरी (क्रिकेट)|सर्वोच्च सरासरी]] (किमान १० डाव) &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=12;type=trophy|title=Best Average in Cricket World Cup|publisher=ESPN Cricinfo|access-date=14 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626190708/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=12;type=trophy|archive-date=26 June 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|{{flagicon|South Africa}} [[लान्स क्लुसनर]]
|१२४.०० ([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]–[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])
|-
|सर्वोच्च [[स्ट्राइक रेट|फलंदाजी स्ट्राइक रेट]] (किमान ५०० चेंडूंचा सामना केला)
|{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅक्सवेल]]
|१६०.३२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])
|-
|सर्वोच्च स्कोअर
| {{flagicon|New Zealand}} [[मार्टिन गप्टिल]] वि {{Flag|वेस्ट इंडीज}}
|२३७[[नाबाद|*]] ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])
|-
|सर्वोच्च [[भागीदारी (क्रिकेट)|भागीदारी]]
| {{flagicon|West Indies}} [[ख्रिस गेल]] आणि [[मार्लन सॅम्युअल्स]] &lt;br&gt; (दुसऱ्या गड्यासाठी) वि {{cr|Zimbabwe}}
|३७२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])
|-
|एकाच विश्वचषकात सर्वाधिक धावा
|{{flagicon|India}} [[विराट कोहली]]
|७६५ ([[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])
|-
|सर्वाधिक शतक 
|{{flagicon|India}} [[रोहित शर्मा]] 
|७ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]-[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]) 
|-
|एकाच विश्वचषकात सर्वाधिक शतके
|{{flagicon|IND}} [[रोहित शर्मा]]
|५ ([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])
|-
! colspan=&quot;3&quot; | गोलंदाजी
|-
|सर्वाधिक बळी
|{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅकग्रा]]
|७१ ([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]–[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])
|-
|[[गोलंदाजीची सरासरी|सर्वात कमी सरासरी]] (किमान ४०० चेंडू टाकले)
|{{flagicon|India}} [[मोहम्मद शमी]]
|१३.५२ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])
|-
|सर्वोत्तम [[स्ट्राइक रेट]] (किमान २० बळी)
|{{flagicon|India}} [[मोहम्मद शमी]]
|१५.८१ ([[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]]–[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])
|-
|सर्वोत्तम [[इकॉनॉमी रेट]] (किमान १००० चेंडू टाकले)
|{{flagicon|West Indies}} [[अँडी रॉबर्ट्स]]
|३.२४ ([[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]]–[[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]])
|-
|सर्वोत्तम गोलंदाजी आकडेवारी
|{{flagicon|Australia}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] वि {{cr|Namibia}}
|७/१५ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])
|-
|स्पर्धेत सर्वाधिक बळी
|{{flagicon|Australia}} [[मिचेल स्टार्क]]
|२७ ([[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]])
|-
! colspan=&quot;3&quot; | क्षेत्ररक्षण
|-
|सर्वाधिक बाद ([[यष्टिरक्षक]])
|{{flagicon|Sri Lanka}} [[कुमार संगकारा]]
|५४ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]]–[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]])
|-
|सर्वाधिक झेल ([[क्षेत्ररक्षण (क्रिकेट)|क्षेत्ररक्षक]])
|{{flagicon|Australia}} [[रिकी पाँटिंग]]
|२८ ([[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]–[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]])
|-
! colspan=&quot;3&quot; | संघ
|-
|सर्वोच्च स्कोअर
|{{cr|South Africa}} वि {{cr|Sri Lanka}}
|४२८/५ ([[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]])
|-
|सर्वात कमी स्कोअर
|{{cr|Canada}} वि {{cr|Sri Lanka}}
|३६ ([[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]])
|-
|सर्वोच्च विजय %
|{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया
|७५.४८% (१०५ खेळले, ७८ जिंकले)&lt;ref&gt;{{cite web |title=World Cup Cricket Team Records &amp; Stats |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12;type=trophy |website=ESPNCricinfo |access-date=22 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110227115818/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=12%3Btype%3Dtrophy |archive-date=27 February 2011 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वाधिक सलग विजय
|{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया
|२७ (२० जून १९९९ – १९ मार्च २०११, एक [[निकाल (क्रिकेट)#परिणाम नाही|निकाल नाही]] वगळला)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;size=100;spanmax2=20+mar+2011;spanmin2=23+May+1999;spanval2=span;team=2;template=results;trophy=12;type=team;view=results|title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Team records|publisher=Cricinfo|access-date=30 March 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911093616/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2%3Bfilter%3Dadvanced%3Borderby%3Dstart%3Bsize%3D100%3Bspanmax2%3D20+mar+2011%3Bspanmin2%3D23+May+1999%3Bspanval2%3Dspan%3Bteam%3D2%3Btemplate%3Dresults%3Btrophy%3D12%3Btype%3Dteam%3Bview%3Dresults|archive-date=11 September 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|सलग सर्वाधिक स्पर्धा जिंकतो
|{{flagicon|Australia}} ऑस्ट्रेलिया
|३ ([[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]]–[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]])
|}

===स्पर्धेद्वारे===
{{main|क्रिकेट विश्वचषक पुरस्कार}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! वर्ष !! विजयी कर्णधार !! अंतिम सामन्यातील सर्वोत्तम खेळाडू !! स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू !! सर्वाधिक धावा !! सर्वाधिक बळी
|-
| [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक|१९७५]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]]  || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]]&lt;ref name=potm_75-19&gt;{{Cite web |title=ODI World Cup Finals: Full list of Player of the Match award winners from 1975 to 2019|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/odi-world-cup-final-man-of-the-match-list-award-winners-performances-records-stats-india-vs-australia-2023/article67550186.ece/|access-date=19 November 2023 |website=Sportstar|date=19 November 2023 }}&lt;/ref&gt; || पुरस्कार मिळालेला नाही|| {{flagicon|NZ}} [[ग्लेन टर्नर]] (३३३) || {{flagicon|AUS}} [[गॅरी गिलमोर]] (११)
|-
|[[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक|१९७९]] || {{flagicon|WIN}} [[क्लाइव्ह लॉईड]] || {{flagicon|WIN}} [[विव्ह रिचर्ड्स]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt; || पुरस्कार मिळालेला नाही|| {{flagicon|WIN}} [[गॉर्डन ग्रीनिज]] (२५३) || {{flagicon|ENG}} [[माइक हेंड्रिक्स]] (१०)
|-
| [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] ||{{flagicon|IND}} [[कपिल देव]] || {{flagicon|IND}} [[मोहिंदर अमरनाथ]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt;  || पुरस्कार मिळालेला नाही || {{flagicon|ENG}} [[डेव्हिड गोवर]] (३८४) || {{flagicon|IND}} [[रॉजर बिन्नी]] (१८)
|-
| [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक|१९८७]] ||{{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर]]|| {{flagicon|AUS}} [[डेव्हिड बून]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt;  || पुरस्कार मिळालेला नाही ||{{flagicon|ENG}} [[ग्रॅहम गूच]] (४७१) || {{flagicon|AUS}} [[क्रेग मॅकडरमॉट]] (१८)
|-
| [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक|१९९२]] ||{{flagicon|PAK}} [[इम्रान खान]] || {{flagicon|PAK}} [[वसीम अक्रम]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt; ||{{flagicon|NZ}} [[मार्टिन क्रो]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt; || {{flagicon|NZ}} [[मार्टिन क्रो]] (४५६) || {{flagicon|PAK}} [[वसीम अक्रम]] (१८)
|-
| [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक|१९९६]]||{{flagicon|SL}} [[अर्जुन रणतुंगा]] || {{flagicon|SL}} [[अरविंदा डी सिल्वा]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt; || {{flagicon|SL}} [[सनथ जयसूर्या]]&lt;ref name=potm_75-19/&gt;  || {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (५२३) ||{{flagicon|IND}} [[अनिल कुंबळे]] (१५)
|-
| [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक|१९९९]] ||{{flagicon|AUS}} [[स्टीव्ह वॉ]] || {{flagicon|AUS}} [[शेन वॉर्न]]&lt;ref name=potm99&gt;{{Cite web |title=Australia vs Pakistan, ICC World Cup 1999 |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-pakistan-final-65234/full-scorecard |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt;||{{flagicon|SA}} [[लान्स क्लुसनर]]&lt;ref name=potm99/&gt; || {{flagicon|IND}} [[राहुल द्रविड]] (४६१) ||{{flagicon|NZ}} [[जिऑफ ॲलॉट]] / &lt;br/&gt; {{flagicon|AUS}} [[शेन वॉर्न]] (२०)
|-
|[[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]]&lt;ref name=potm03&gt;{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Australia vs India, ICC World Cup 2003 Final |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-india-final-65286/full-scorecard |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]]&lt;ref name=potm03/&gt; || {{flagicon|IND}} [[सचिन तेंडुलकर]] (६७३) || {{flagicon|SL}} [[चमिंडा वास]] (२३) 
|-
|[[२००७ क्रिकेट विश्वचषक|२००७]] || {{flagicon|AUS}} [[रिकी पाँटिंग]] || {{flagicon|AUS}} [[ॲडम गिलख्रिस्ट]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 November 2018 |title=This day, that year: Adam Gilchrist scores 149 to gift Australia World Cup |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/this-day-that-year-adam-gilchrist-scores-149-to-gift-australia-world-cup/story-k3ebcJURetMZw8I7ztP4CK.html |access-date=19 November 2023 |website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 April 2007 |title=McGrath bows out winning Player of the Tournament award |url=https://www.espncricinfo.com/story/mcgrath-bows-out-winning-player-of-the-tournament-award-292785 |access-date=19 November 2023 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|AUS}} [[मॅथ्यू हेडन]] (६५९) || {{flagicon|AUS}} [[ग्लेन मॅकग्रा]] (२६) 
|-
|[[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] || {{flagicon|IND}} [[महेंद्रसिंग धोनी]] || {{flagicon|IND}} [[महेंद्रसिंग धोनी]]&lt;ref name=&quot;hindustantimes.com&quot;&gt;{{Cite web |date=11 November 2011 |title=Yuvraj Player of the Tournament; Dhoni Man of the Match of WC final |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/yuvraj-player-of-the-tournament-dhoni-man-of-the-match-of-wc-final/story-8ll0UfgXUaIUtVeIrJMOIM.html |access-date=19 November 2023 |website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|IND}} [[युवराज सिंग]]&lt;ref name=&quot;hindustantimes.com&quot;/&gt;|| {{flagicon|SL}} [[तिलकरत्ने दिलशान]] (५००) || {{flagicon|PAK}} [[शाहिद आफ्रिदी]] / &lt;br/&gt; {{flagicon|IND}} [[झहीर खान]] (२१) 
|-
|[[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक|२०१५]] || {{flagicon|AUS}} [[मायकेल क्लार्क (क्रिकेटर)|मायकेल क्लार्क]] ||{{flagicon|AUS}} [[जेम्स फॉकनर]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2015 |title=James Faulkner Emerges From the Shadows of Two Mitchells in World Cup Final |url=https://sports.ndtv.com/icc-cricket-world-cup-2015/james-faulkner-emerges-from-the-shadows-of-two-mitchells-in-world-cup-final-1502822 |access-date=19 November 2023 |website=NDTV }}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;||{{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2015 |title=Mitchell Starc named as player of ICC World Cup 2015 |url=https://www.indiatoday.in/sports/world-cup-2015/story/mitchell-starc-world-cup-2015-australia-new-zealand-246307-2015-03-29 |access-date=19 November 2023 |website=India Today}}&lt;/ref&gt;||{{flagicon|NZ}} [[मार्टिन गप्टिल]] (५४७) || {{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]] / &lt;br/&gt;{{flagicon|NZ}} [[ट्रेंट बोल्ट]] (२२) 
|-
|[[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक|२०१९]] || {{flagicon|ENG}} [[इऑन मॉर्गन]] ||{{flagicon|ENG}} [[बेन स्टोक्स]]&lt;ref name=potm19&gt;{{Cite web |date=15 July 2019 |title=World Cup 2019 Awards Winners: Man of the Tournament and Man of the Match |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/cricket-world-cup-2019-awards-winners-list-man-of-the-tournament-and-man-of-the-match-5829154/ |access-date=19 November 2023 |website=Indian Express}}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|NZ}} [[केन विल्यमसन]]&lt;ref name=potm19/&gt;|| {{flagicon|IND}} [[रोहित शर्मा]] (६४८) || {{flagicon|AUS}} [[मिचेल स्टार्क]] (२७) 
|-
|[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]] || {{flagicon|AUS}} [[पॅट कमिन्स]] || {{flagicon|AUS}} [[ट्रॅव्हिस हेड]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 November 2023 |title=Travis Head delivers World Cup final masterclass in POTM display |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3789833 |access-date=19 November 2023 |website=cricketworldcup.com }}{{मृत दुवा|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|| {{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]]&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 November 2023 |title=India star named Player of the Tournament at ICC Men's Cricket World Cup |url=https://www.icc-cricket.com/news/3789837 |access-date=19 November 2023 |website=ICC}}&lt;/ref&gt;||{{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]] (७६५) || {{flagicon|IND}} [[मोहम्मद शमी]] (२४) 
|- 
|}

==हे देखील पहा==
*[[आयसीसी अंडर-१९ क्रिकेट विश्वचषक]]
*[[आयसीसी टी-२० विश्वचषक]]
*[[आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]]
*[[आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप]]
*[[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक]]
*[[महिला क्रिकेट विश्वचषक]]
*[[आशिया कप]]
*[[विश्व चषक]]
*[[विश्वचषकांची यादी]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

===स्रोत===
* {{cite book
  | last=Browning
  | first=Mark
  | title=A complete history of World Cup Cricket
  | publisher=[[Simon &amp; Schuster]]
  | year=1999
  | isbn=0-7318-0833-9 }}

== बाह्य दुवे ==
*{{official website|https://www.cricketworldcup.com/}} आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक
*{{official website|https://www.icc-cricket.com/}} आयसीसी

{{Navboxes|list=
{{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}}
{{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक विजेते}}
{{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक विजेता कर्णधार}}
{{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक फायनलमधील सामनावीर}}
{{आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}}
{{मुख्य विश्वचषक}}
{{मुख्य जागतिक स्पर्धा}}
}}
{{Authority control}}

[[वर्ग:क्रिकेट|विश्वचषक]]
[[वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक]]
[[वर्ग:एकदिवसीय क्रिकेट]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन]]
[[वर्ग:विश्वचषक]]</text>
      <sha1>h1pv7h0iqc3nm601vtysnzaeyj9wz05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कृत्रिम बुद्धिमत्ता</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10039</id>
    <revision>
      <id>2693982</id>
      <parentid>2680290</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39403-70</username>
        <id>185176</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11927" sha1="l9rv03swdn2cbxjte2q7envdlvk9zqg" xml:space="preserve">[[चित्र:AI hierarchy.svg|इवलेसे|कृत्रिम बुद्धिमत्ता, यंत्र शिक्षण तसेच सखोल शिक्षण याचा आलेख]]
कृत्रिम वस्तूने दर्शविलेल्या बुद्धिमान वर्तनास '''कृत्रिम बुद्धिमत्ता''' (artificial intelligence, AI) असे म्हणतात. ही कृत्रिम वस्तू साधरणत: संगणकच असते.

कृत्रिम बुद्धिमत्ता हा विषय विज्ञानकथांमध्ये जास्त आढळत असला तरी, ही [[संगणकशास्त्र|संगणक शास्त्रातील]] एक महत्त्वाची शाखा आहे. या शाखेमध्ये [[यंत्र शिक्षण]] (machine learning), त्यांचे बुद्धिमान वर्तन व परिस्थितीला जुळवून घेण्याची क्षमता आदींचा अभ्यास केला जातो. या शाखेतील संशोधन मुख्यत: स्वयंचलित कार्य करण्यासाठी आवश्यक असलेली बुद्धिमान वर्तणूक करू शकतील अशा यंत्रांशी निगडित आहे; उदाहरणादाखल नियोजन (planning), संयोजन (joining), निदान-विषयक प्रश्नांची उत्तरे शोधण्याची क्षमता, हस्ताक्षर, आवाज आणि चेहरा ओळखण्याची क्षमता इत्यादी. अशा प्रकारे कृत्रिम बुद्धिमत्ता दैनंदिन जीवनातील समस्या सोडविणारी विज्ञानातील एक शाखा आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता असणा‍ऱ्या प्रणाली, या [[अर्थशास्त्र]], आरोग्य [[विज्ञान]], [[अभियांत्रिकी]], [[संरक्षण]], कॉंप्युटर गेम्स (बुद्धिबळ इत्यादी) आणि संगणक प्रणाली यांमध्ये वापरल्या जातोय. 

== कृत्रिम बुद्धिमत्तेमधील प्रवाह ==
कृत्रिम बुद्धिमत्तेमध्ये दोन मुख्य प्रवाह आहेत. रूढ (Conventional A.I.) आणि संगणकीय (Computational Intelligence) कृत्रिम बुद्धिमत्ता.

रुढ कृत्रिम बुद्धिमत्ता ही यंत्रांचे शिक्षण व सांख्यिकी यांमध्ये विभागली जाते. यालाच चिन्हांवर आधारित, तर्काधारित, सुयोजित (neat A.I.) आणि परंपरागत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Good Old Fashioned A.I.) असेही म्हणतात. यामध्ये खालील पद्धती येतात:

# निष्णात प्रणाली (Expert system) - ही प्रणाली कार्यकारणभाव वापरून निष्कर्ष काढते. ही प्रणाली प्रचंड प्रमाणातील माहितीचे विश्लेषण करून निष्कर्षाप्रत पोहोचते.
# उदाहरणावरून तर्क करणे(Case based reasoning).
# बेसियन नेटवर्क.
# वर्तनाधारित बुद्धिमत्ता (Behaviour based intelligence) - मानवनिर्मित कृत्रिम बुद्धिमत्ता तयार करण्याची विभागीय पद्धत.

संगणकीय [[बुद्धिमत्ता]] पद्धतीमध्ये, वारंवार होणारी क्रमश: निर्मिती किंवा शिक्षण यांचा समावेश होतो.

शिक्षण हे गृहीत माहितीवर आधारित असून ते चिन्हविरहित, स्क्रुफी (scruffy A.I.) आणि सॉफ्ट कम्प्युटिंगशी निगडित आहे. 
यामध्ये खालील पद्धती येतात -

# ज्ञानतंतू जाल (Neural Network) - या प्रणाल्यांची पॅटर्न रेकग्निशनची क्षमता अत्यंत चांगली असते.
# फझी सिस्टिम्स (Fuzzy systems) - या प्रणाल्या अनिश्चित किंवा संदिग्ध माहितीवरून कार्यकारणभाव शोधतात. यांचा उपयोग अनेक औद्योगिक व ग्राहकोपयोगी वस्तूंच्या निर्मितीमध्ये नियंत्रण करण्यासाठी करतात.
# उत्क्रांतिशील संगणन प्रणाली (Evolutionary Computation) - या प्रणाल्या गणसंख्या, जनुकीय बदल आणि &quot;सक्षम तेच टिकेल&quot; या जीवशास्त्रीय संकल्पनांचा उपयोग करून दरवेळी आणखी अचूक उत्तर शोधतात.

या दोन मुख्य गटांना एकत्र करून संकरित बुद्धिमत्ता बनविण्याचा प्रयत्नही सतत चालू आहे. अत्यंत निष्णात असे सिद्धतेचे नियम हे ज्ञानतंतू जाल वापरून तयार करता येऊ शकतात किंवा निर्मितीचे नियम हे सांख्यिकी वापरून शिक्षित केलेल्या प्रणाल्या उपयोगात आणून तयार करता येऊ शकतात. 
कृत्रिम बुद्धिमत्ता वर्धन (Intelligence Amplification) हा मार्ग तंत्रज्ञानाने मानवी बुद्धिमत्ता वाढविताना होणाऱ्या परिणामांपासून कृत्रिम बुद्धिमत्ता कशी निर्माण करता येईल ते सुचवितो.

== कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे औद्योगिक उपयोग ==
बँकेमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा उपयोग व्यवहार सांभाळण्यासाठी, शेअर्समध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी तसेच मालमत्ता सांभाळण्यासाठी केला जातो. ऑगस्ट [[इ.स. २००१|२००१]] मध्ये यंत्रमानवाने मनुष्याला एका खरेदी-विक्री विषयक कृत्रिम स्पर्धेमध्ये हरवले होते. रुग्णालयांमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्ता असलेल्या प्रणाली या बिछान्यांचे वेळापत्रक तयार करणे, कर्मचाऱ्यांच्या कामाच्या वेळा बदलत्या ठेवणे, वैद्यकीय माहिती देणे यासारख्या कामांकरिता वापरात आहेत. 

== भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे नियमन ==
भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्ता नियमन हे भगवद्गीतेतील श्लोकाचा आधार घेऊन केले जाते, म्हणून ते कार्य गैर संविधानिक आहे. भगवान श्री कृष्णा च्या कुळात जन्म घेतलेला राजाला कृत्रिम बुद्धिमत्ता नियमनाचा अधिकार आहे. 

भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे नियमन सार्वजनिक केले आहे.

== कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा प्रथम वापर करणाऱ्या संस्था ==

* भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा प्रथम वापर करणाऱ्या काही संस्था-
* १. 'निरामयी' ही बेंगलुरू येथील संस्था २०१६ पासून वेदना विरहित स्तनाच्या कर्करोगासंबंधीच्या चाचण्या करीत आहे.
* २. 'Murgency' ही संस्था आपत्कालीन प्रसंगात त्वरित वैद्यकीय मदत मिळवून देण्यासाठी कार्यरत आहे.
* ३. 'Advancells' ही नॉयडा येथील संस्था मूळपेशी आधारित इलाज करण्यासाठी विशेषतः अवयव रोपणाविषयक बाबींसाठी हे तंत्र वापरत आहेत.
* ४. 'Portea' ही  बेंगलुरू येथील संस्था जे रुग्ण स्वतःहून रुग्णलयात जाण्यसाठी असमर्थ आहेत अशांना मदत मिळ्वून देण्यासाठी या तंत्राचा वापर करीत आहेत
* ५. 'Address Health' ही बेंगलुरू येथील संस्था शालेय विद्यार्थ्यांच्या विविध चाचण्यांसठी या देण्यासाठी या तंत्राचा वापर करीत आहेत
* ६. 'Live Health' ही पुणे येथील संस्था ही रुग्णाची माहिती गोळा करणे, त्यांच्या विविध चाचण्यांसाठी नमुने गोळा करणे, त्यांची चिकित्सा करून रोगनिदान करणे, आणि अहवाल तयार करणे हे काम करीत आहेत.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:संगणकशास्त्र]]
[[वर्ग:कृत्रिम बुद्धिमत्ता]]</text>
      <sha1>l9rv03swdn2cbxjte2q7envdlvk9zqg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693991</id>
      <parentid>2693982</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:42:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39661-47</username>
        <id>185184</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11929" sha1="8insnh939i2ne5djfpvjlhyl3s79hrc" xml:space="preserve">[[चित्र:AI hierarchy.svg|इवलेसे|कृत्रिम बुद्धिमत्ता, यंत्र शिक्षण तसेच सखोल शिक्षण याचा आलेख]]
कृत्रिम वस्तूने दर्शविलेल्या बुद्धिमान वर्तनास &quot;'''कृत्रिम बुद्धिमत्ता''' &quot;(artificial intelligence, AI) असे म्हणतात. ही कृत्रिम वस्तू साधरणत: संगणकच असते.

कृत्रिम बुद्धिमत्ता हा विषय विज्ञानकथांमध्ये जास्त आढळत असला तरी, ही [[संगणकशास्त्र|संगणक शास्त्रातील]] एक महत्त्वाची शाखा आहे. या शाखेमध्ये [[यंत्र शिक्षण]] (machine learning), त्यांचे बुद्धिमान वर्तन व परिस्थितीला जुळवून घेण्याची क्षमता आदींचा अभ्यास केला जातो. या शाखेतील संशोधन मुख्यत: स्वयंचलित कार्य करण्यासाठी आवश्यक असलेली बुद्धिमान वर्तणूक करू शकतील अशा यंत्रांशी निगडित आहे; उदाहरणादाखल नियोजन (planning), संयोजन (joining), निदान-विषयक प्रश्नांची उत्तरे शोधण्याची क्षमता, हस्ताक्षर, आवाज आणि चेहरा ओळखण्याची क्षमता इत्यादी. अशा प्रकारे कृत्रिम बुद्धिमत्ता दैनंदिन जीवनातील समस्या सोडविणारी विज्ञानातील एक शाखा आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता असणा‍ऱ्या प्रणाली, या [[अर्थशास्त्र]], आरोग्य [[विज्ञान]], [[अभियांत्रिकी]], [[संरक्षण]], कॉंप्युटर गेम्स (बुद्धिबळ इत्यादी) आणि संगणक प्रणाली यांमध्ये वापरल्या जातोय. 

== कृत्रिम बुद्धिमत्तेमधील प्रवाह ==
कृत्रिम बुद्धिमत्तेमध्ये दोन मुख्य प्रवाह आहेत. रूढ (Conventional A.I.) आणि संगणकीय (Computational Intelligence) कृत्रिम बुद्धिमत्ता.

रुढ कृत्रिम बुद्धिमत्ता ही यंत्रांचे शिक्षण व सांख्यिकी यांमध्ये विभागली जाते. यालाच चिन्हांवर आधारित, तर्काधारित, सुयोजित (neat A.I.) आणि परंपरागत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Good Old Fashioned A.I.) असेही म्हणतात. यामध्ये खालील पद्धती येतात:

# निष्णात प्रणाली (Expert system) - ही प्रणाली कार्यकारणभाव वापरून निष्कर्ष काढते. ही प्रणाली प्रचंड प्रमाणातील माहितीचे विश्लेषण करून निष्कर्षाप्रत पोहोचते.
# उदाहरणावरून तर्क करणे(Case based reasoning).
# बेसियन नेटवर्क.
# वर्तनाधारित बुद्धिमत्ता (Behaviour based intelligence) - मानवनिर्मित कृत्रिम बुद्धिमत्ता तयार करण्याची विभागीय पद्धत.

संगणकीय [[बुद्धिमत्ता]] पद्धतीमध्ये, वारंवार होणारी क्रमश: निर्मिती किंवा शिक्षण यांचा समावेश होतो.

शिक्षण हे गृहीत माहितीवर आधारित असून ते चिन्हविरहित, स्क्रुफी (scruffy A.I.) आणि सॉफ्ट कम्प्युटिंगशी निगडित आहे. 
यामध्ये खालील पद्धती येतात -

# ज्ञानतंतू जाल (Neural Network) - या प्रणाल्यांची पॅटर्न रेकग्निशनची क्षमता अत्यंत चांगली असते.
# फझी सिस्टिम्स (Fuzzy systems) - या प्रणाल्या अनिश्चित किंवा संदिग्ध माहितीवरून कार्यकारणभाव शोधतात. यांचा उपयोग अनेक औद्योगिक व ग्राहकोपयोगी वस्तूंच्या निर्मितीमध्ये नियंत्रण करण्यासाठी करतात.
# उत्क्रांतिशील संगणन प्रणाली (Evolutionary Computation) - या प्रणाल्या गणसंख्या, जनुकीय बदल आणि &quot;सक्षम तेच टिकेल&quot; या जीवशास्त्रीय संकल्पनांचा उपयोग करून दरवेळी आणखी अचूक उत्तर शोधतात.

या दोन मुख्य गटांना एकत्र करून संकरित बुद्धिमत्ता बनविण्याचा प्रयत्नही सतत चालू आहे. अत्यंत निष्णात असे सिद्धतेचे नियम हे ज्ञानतंतू जाल वापरून तयार करता येऊ शकतात किंवा निर्मितीचे नियम हे सांख्यिकी वापरून शिक्षित केलेल्या प्रणाल्या उपयोगात आणून तयार करता येऊ शकतात. 
कृत्रिम बुद्धिमत्ता वर्धन (Intelligence Amplification) हा मार्ग तंत्रज्ञानाने मानवी बुद्धिमत्ता वाढविताना होणाऱ्या परिणामांपासून कृत्रिम बुद्धिमत्ता कशी निर्माण करता येईल ते सुचवितो.

== कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे औद्योगिक उपयोग ==
बँकेमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा उपयोग व्यवहार सांभाळण्यासाठी, शेअर्समध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी तसेच मालमत्ता सांभाळण्यासाठी केला जातो. ऑगस्ट [[इ.स. २००१|२००१]] मध्ये यंत्रमानवाने मनुष्याला एका खरेदी-विक्री विषयक कृत्रिम स्पर्धेमध्ये हरवले होते. रुग्णालयांमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्ता असलेल्या प्रणाली या बिछान्यांचे वेळापत्रक तयार करणे, कर्मचाऱ्यांच्या कामाच्या वेळा बदलत्या ठेवणे, वैद्यकीय माहिती देणे यासारख्या कामांकरिता वापरात आहेत. 

== भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे नियमन ==
भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्ता नियमन हे भगवद्गीतेतील श्लोकाचा आधार घेऊन केले जाते, म्हणून ते कार्य गैर संविधानिक आहे. भगवान श्री कृष्णा च्या कुळात जन्म घेतलेला राजाला कृत्रिम बुद्धिमत्ता नियमनाचा अधिकार आहे. 

भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे नियमन सार्वजनिक केले आहे.

== कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा प्रथम वापर करणाऱ्या संस्था ==

* भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा प्रथम वापर करणाऱ्या काही संस्था-
* १. 'निरामयी' ही बेंगलुरू येथील संस्था २०१६ पासून वेदना विरहित स्तनाच्या कर्करोगासंबंधीच्या चाचण्या करीत आहे.
* २. 'Murgency' ही संस्था आपत्कालीन प्रसंगात त्वरित वैद्यकीय मदत मिळवून देण्यासाठी कार्यरत आहे.
* ३. 'Advancells' ही नॉयडा येथील संस्था मूळपेशी आधारित इलाज करण्यासाठी विशेषतः अवयव रोपणाविषयक बाबींसाठी हे तंत्र वापरत आहेत.
* ४. 'Portea' ही  बेंगलुरू येथील संस्था जे रुग्ण स्वतःहून रुग्णलयात जाण्यसाठी असमर्थ आहेत अशांना मदत मिळ्वून देण्यासाठी या तंत्राचा वापर करीत आहेत
* ५. 'Address Health' ही बेंगलुरू येथील संस्था शालेय विद्यार्थ्यांच्या विविध चाचण्यांसठी या देण्यासाठी या तंत्राचा वापर करीत आहेत
* ६. 'Live Health' ही पुणे येथील संस्था ही रुग्णाची माहिती गोळा करणे, त्यांच्या विविध चाचण्यांसाठी नमुने गोळा करणे, त्यांची चिकित्सा करून रोगनिदान करणे, आणि अहवाल तयार करणे हे काम करीत आहेत.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:संगणकशास्त्र]]
[[वर्ग:कृत्रिम बुद्धिमत्ता]]</text>
      <sha1>8insnh939i2ne5djfpvjlhyl3s79hrc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693999</id>
      <parentid>2693991</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39403-70</username>
        <id>185176</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11930" sha1="4hqfid1w1n1qjvx8la68tvxt3apsfjm" xml:space="preserve">[[चित्र:AI hierarchy.svg|इवलेसे|कृत्रिम बुद्धिमत्ता, यंत्र शिक्षण तसेच सखोल शिक्षण याचा आलेख]]
कृत्रिम वस्तूने दर्शविलेल्या बुद्धिमान वर्तनास &quot;'''कृत्रिम बुद्धिमत्ता''' &quot;(artificial intelligence, AI) असे म्हणतात. ही कृत्रिम वस्तू साधरणत: संगणकच असते.

कृत्रिम बुद्धिमत्ता हा विषय विज्ञानकथांमध्ये जास्त आढळत असला तरी, ही [[संगणकशास्त्र|संगणक शास्त्रातील]] एक महत्त्वाची शाखा आहे. या शाखेमध्ये [[यंत्र शिक्षण]] (machine learning), त्यांचे बुद्धिमान वर्तन व परिस्थितीला जुळवून घेण्याची क्षमता आदींचा अभ्यास केला जातो. या शाखेतील संशोधन मुख्यत: स्वयंचलित कार्य करण्यासाठी आवश्यक असलेली बुद्धिमान वर्तणूक करू शकतील अशा यंत्रांशी निगडित आहे; उदाहरणादाखल नियोजन (planning), संयोजन (joining), निदान-विषयक प्रश्नांची उत्तरे शोधण्याची क्षमता, हस्ताक्षर, आवाज आणि चेहरा ओळखण्याची क्षमता इत्यादी. अशा प्रकारे कृत्रिम बुद्धिमत्ता दैनंदिन जीवनातील समस्या सोडविणारी विज्ञानातील एक शाखा आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता असणा‍ऱ्या प्रणाली, या [[अर्थशास्त्र]], आरोग्य [[विज्ञान]], [[अभियांत्रिकी]], [[संरक्षण]], कॉंप्युटर गेम्स (बुद्धिबळ इत्यादी) आणि संगणक प्रणाली यांमध्ये वापरल्या जातात.  

== कृत्रिम बुद्धिमत्तेमधील प्रवाह ==
कृत्रिम बुद्धिमत्तेमध्ये दोन मुख्य प्रवाह आहेत. रूढ (Conventional A.I.) आणि संगणकीय (Computational Intelligence) कृत्रिम बुद्धिमत्ता.

रुढ कृत्रिम बुद्धिमत्ता ही यंत्रांचे शिक्षण व सांख्यिकी यांमध्ये विभागली जाते. यालाच चिन्हांवर आधारित, तर्काधारित, सुयोजित (neat A.I.) आणि परंपरागत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Good Old Fashioned A.I.) असेही म्हणतात. यामध्ये खालील पद्धती येतात:

# निष्णात प्रणाली (Expert system) - ही प्रणाली कार्यकारणभाव वापरून निष्कर्ष काढते. ही प्रणाली प्रचंड प्रमाणातील माहितीचे विश्लेषण करून निष्कर्षाप्रत पोहोचते.
# उदाहरणावरून तर्क करणे(Case based reasoning).
# बेसियन नेटवर्क.
# वर्तनाधारित बुद्धिमत्ता (Behaviour based intelligence) - मानवनिर्मित कृत्रिम बुद्धिमत्ता तयार करण्याची विभागीय पद्धत.

संगणकीय [[बुद्धिमत्ता]] पद्धतीमध्ये, वारंवार होणारी क्रमश: निर्मिती किंवा शिक्षण यांचा समावेश होतो.

शिक्षण हे गृहीत माहितीवर आधारित असून ते चिन्हविरहित, स्क्रुफी (scruffy A.I.) आणि सॉफ्ट कम्प्युटिंगशी निगडित आहे. 
यामध्ये खालील पद्धती येतात -

# ज्ञानतंतू जाल (Neural Network) - या प्रणाल्यांची पॅटर्न रेकग्निशनची क्षमता अत्यंत चांगली असते.
# फझी सिस्टिम्स (Fuzzy systems) - या प्रणाल्या अनिश्चित किंवा संदिग्ध माहितीवरून कार्यकारणभाव शोधतात. यांचा उपयोग अनेक औद्योगिक व ग्राहकोपयोगी वस्तूंच्या निर्मितीमध्ये नियंत्रण करण्यासाठी करतात.
# उत्क्रांतिशील संगणन प्रणाली (Evolutionary Computation) - या प्रणाल्या गणसंख्या, जनुकीय बदल आणि &quot;सक्षम तेच टिकेल&quot; या जीवशास्त्रीय संकल्पनांचा उपयोग करून दरवेळी आणखी अचूक उत्तर शोधतात.

या दोन मुख्य गटांना एकत्र करून संकरित बुद्धिमत्ता बनविण्याचा प्रयत्नही सतत चालू आहे. अत्यंत निष्णात असे सिद्धतेचे नियम हे ज्ञानतंतू जाल वापरून तयार करता येऊ शकतात किंवा निर्मितीचे नियम हे सांख्यिकी वापरून शिक्षित केलेल्या प्रणाल्या उपयोगात आणून तयार करता येऊ शकतात. 
कृत्रिम बुद्धिमत्ता वर्धन (Intelligence Amplification) हा मार्ग तंत्रज्ञानाने मानवी बुद्धिमत्ता वाढविताना होणाऱ्या परिणामांपासून कृत्रिम बुद्धिमत्ता कशी निर्माण करता येईल ते सुचवितो.

== कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे औद्योगिक उपयोग ==
बँकेमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा उपयोग व्यवहार सांभाळण्यासाठी, शेअर्समध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी तसेच मालमत्ता सांभाळण्यासाठी केला जातो. ऑगस्ट [[इ.स. २००१|२००१]] मध्ये यंत्रमानवाने मनुष्याला एका खरेदी-विक्री विषयक कृत्रिम स्पर्धेमध्ये हरवले होते. रुग्णालयांमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्ता असलेल्या प्रणाली या बिछान्यांचे वेळापत्रक तयार करणे, कर्मचाऱ्यांच्या कामाच्या वेळा बदलत्या ठेवणे, वैद्यकीय माहिती देणे यासारख्या कामांकरिता वापरात आहेत. 

== भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे नियमन ==
भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्ता नियमन हे भगवद्गीतेतील श्लोकाचा आधार घेऊन केले जाते, म्हणून ते कार्य गैर संविधानिक आहे. भगवान श्री कृष्णा च्या कुळात जन्म घेतलेला राजाला कृत्रिम बुद्धिमत्ता नियमनाचा अधिकार आहे. 

भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे नियमन सार्वजनिक केले आहे.

== कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा प्रथम वापर करणाऱ्या संस्था ==

* भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा प्रथम वापर करणाऱ्या काही संस्था-
* १. 'निरामयी' ही बेंगलुरू येथील संस्था २०१६ पासून वेदना विरहित स्तनाच्या कर्करोगासंबंधीच्या चाचण्या करीत आहे.
* २. 'Murgency' ही संस्था आपत्कालीन प्रसंगात त्वरित वैद्यकीय मदत मिळवून देण्यासाठी कार्यरत आहे.
* ३. 'Advancells' ही नॉयडा येथील संस्था मूळपेशी आधारित इलाज करण्यासाठी विशेषतः अवयव रोपणाविषयक बाबींसाठी हे तंत्र वापरत आहेत.
* ४. 'Portea' ही  बेंगलुरू येथील संस्था जे रुग्ण स्वतःहून रुग्णलयात जाण्यसाठी असमर्थ आहेत अशांना मदत मिळ्वून देण्यासाठी या तंत्राचा वापर करीत आहेत
* ५. 'Address Health' ही बेंगलुरू येथील संस्था शालेय विद्यार्थ्यांच्या विविध चाचण्यांसठी या देण्यासाठी या तंत्राचा वापर करीत आहेत
* ६. 'Live Health' ही पुणे येथील संस्था ही रुग्णाची माहिती गोळा करणे, त्यांच्या विविध चाचण्यांसाठी नमुने गोळा करणे, त्यांची चिकित्सा करून रोगनिदान करणे, आणि अहवाल तयार करणे हे काम करीत आहेत.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:संगणकशास्त्र]]
[[वर्ग:कृत्रिम बुद्धिमत्ता]]</text>
      <sha1>4hqfid1w1n1qjvx8la68tvxt3apsfjm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>झाड</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14372</id>
    <revision>
      <id>2693924</id>
      <parentid>2598780</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T14:22:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39391-26</username>
        <id>185154</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11567" sha1="4kkwd2jmnofynvpdx8d49oqoog1lu6e" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असू शकतात.]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान व फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]], '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे ३७ कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;

एका झाडाला विशेषतः खोड्यातून उगविणाऱ्या जमिनीपासून दूर अनेक दुय्यम शाखा असतात. या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात. जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात. जमिनीच्या वर, शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवितात, ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात. 

== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतो. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>4kkwd2jmnofynvpdx8d49oqoog1lu6e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693975</id>
      <parentid>2693924</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:26:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39333-15</username>
        <id>185170</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11563" sha1="itr5w384oyja61uyp9vt75etovgi0lt" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असू शकतो]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान व फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]], '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे ३७ कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;

एका झाडाला विशेषतः खोड्यातून उगविणाऱ्या जमिनीपासून दूर अनेक दुय्यम शाखा असतात. या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात. जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात. जमिनीच्या वर, शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवितात, ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात. 

== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतो. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>itr5w384oyja61uyp9vt75etovgi0lt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693976</id>
      <parentid>2693975</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:28:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39320-58</username>
        <id>185171</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11566" sha1="ftdvrc8u1nebpwex8d2h4lop0b51ead" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असू शकतात]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान व फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]], '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे ३७ कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;

एका झाडाला विशेषतः खोड्यातून उगविणाऱ्या जमिनीपासून दूर अनेक दुय्यम शाखा असतात. या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात. जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात. जमिनीच्या वर, शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवितात, ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात. 

== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतो. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>ftdvrc8u1nebpwex8d2h4lop0b51ead</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693992</id>
      <parentid>2693976</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:42:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39532-03</username>
        <id>185185</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11579" sha1="c06kvaig5z146x9eim2gz6bhb8hza0r" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असू शकतात]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान व फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]], '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे ३७ कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;

एका झाडाला विशेषतः
1)खोड्यातून उगविणाऱ्या जमिनीपासून दूर अनेक दुय्यम शाखा असतात.
 2)या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात.
3) जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात.
4) जमिनीच्या वर, शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. 
5)फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवितात, ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात.

== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतो. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>c06kvaig5z146x9eim2gz6bhb8hza0r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694009</id>
      <parentid>2693992</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:48:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39459-84</username>
        <id>185190</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11580" sha1="n2ro3l63snco5qmzifopeswsjn31vuf" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असू शकतात.]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान व फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]], '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे ३७ कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;

एका झाडाला विशेषतः
1)खोड्यातून उगविणाऱ्या जमिनीपासून दूर अनेक दुय्यम शाखा असतात.
 2)या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात.
3) जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात.
4) जमिनीच्या वर, शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. 
5)फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवितात, ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात.

== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतो. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>n2ro3l63snco5qmzifopeswsjn31vuf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694011</id>
      <parentid>2694009</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39579-29</username>
        <id>185188</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11583" sha1="g5wdzre4z9u8gtnvhzfg472w1cr9dah" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असू शकतात.]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान व फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]], '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे ३७ कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;

एका झाडाला विशेषतः
1)खोड्यातून उगविणाऱ्या जमिनीपासून दूर अनेक दुय्यम शाखा असतात.
 2)या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात.
3) जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात.
4) जमिनीच्या वर, शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. 
5)फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवितात, ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात 

== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतात. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>g5wdzre4z9u8gtnvhzfg472w1cr9dah</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694013</id>
      <parentid>2694011</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39537-99</username>
        <id>185193</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11687" sha1="q3utwnk6czp0s56kml5plgr4whr0jwv" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असू शकतात.]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान व फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]], '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे ३७ कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;

एका झाडाला विशेषतः
1)खोड्यातून उगविणाऱ्या जमिनीपासून दूर अनेक दुय्यम शाखा असतात.
 2)या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात.
3) जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात.
4) जमिनीच्या वर, शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. 
5)फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवितात, ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात 

'''धार्मिक दृष्ट्या महत्त्वाचे वृक्ष:''' 


== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतात. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>q3utwnk6czp0s56kml5plgr4whr0jwv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चंदन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14373</id>
    <revision>
      <id>2694010</id>
      <parentid>2598104</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:48:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39524-75</username>
        <id>185191</id>
      </contributor>
      <origin>2694010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8452" sha1="8m4r6bd4ks4d1y9658ddwugtqv5htnc" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:Santalum_album_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-128.jpg|thumb|right|250px|चंदनाचे वनस्पतिशास्त्रीय चित्र]]
'''चंदन''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: ''Santalum album'', ''सांटालम आल्बम'' ; [[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: ''Indian sandalwood'', ''इंडियन सॅंडलवूड'' ;) हा छोट्या आकारमानाचा [[उष्ण कटिबंध|उष्ण कटिबंधीय]] वृक्ष आहे.  याचे खोड सुगंधी आणि थंड असते. मूलतः [[भारतीय उपखंड|भारतीय उपखंडातून]] उद्भवलेला हा वृक्ष आता भारतीय उपखंड, [[चीन]], [[श्रीलंका]], [[इंडोनेशिया]], [[फिलिपिन्स]] व वायव्य [[ऑस्ट्रेलिया]] या प्रदेशांत याची लागवड केली जाते. हा सदाहरित वृक्ष असून त्याच्या फांद्या काहीशा नाजूक, खाली झुकलेल्या असतात.

==भारतातील आढळ==
[[कर्नाटक]], [[तामिळनाडू]] राज्यांत चंदनाचे वृक्ष विपुल प्रमाणात आढळतात. कर्नाटक राज्यात [[म्हैसूर]] तसेच इतर अनेक ठिकाणी या वृक्षावर आधारित अनेक लघुउद्योगांचा विकास झालेला दिसून येतो.

याच्या सुवासिक गुणधर्मामुळे अनेक शतकांपासून ह्याचा वापर, लागवड व व्यापार चालत आला आहे. परंतु याच कारणामुळे या वृक्षाचे वन्य वाण सध्या नामशेष होण्याच्या उंबरठ्यावर आहेत. मोठ्या आकारमानाची लाकडे आता आढळत नसल्यामुळे फर्निचरांसाठीच्या लाकूडकामासाठी याचा वापर संपला असला, तरीही सुवासिक तैलार्कासाठी याची मोठ्या प्रमाणावर लागवड होते.

==झाडाचे वर्णन..-==
चंदनाचा वृक्ष सुमारे १५ ते २० मीटर उंच वाढतो. पाने समोरासमोर, लांबट, पातळ व टोकदार असतात. चंदनाच्या फांद्यांना लहान आणि गंधहीन फुलांचे गुच्छ येतात. चंदनाचे खोड कठीण व तेलयुक्त असते. खोडाचा आतील गाभा पिवळसर ते तपकिरी असून तो अतिशय सुगंधी असतो. चंदनाचे झाड जसे वाढत जाते तसे त्यातील सुगंधित तेलाचा अंशही वाढत जातो. 

==आगीपासून आणि कीटकांपासून धोका==
चंदनाच्या वृक्षाला आग लगेच   लागू शकते. त्यामुळे वणव्यात ही झाडे पटकन पेट घेतात. चंदनाला सर्वात जास्त नुकसानकारक असा ‘कणिश' (स्पाइक) रोग होतो. या रोगाशिवाय अमरवेलीमुळे झाडाचे नुकसान होते, तर काही चंदनाच्या झाडांचे कीटकांमुळे नुकसान होते.

==चंदनाचे पराबलंबित्व==
झाडे जवळजवळ लावली तर नीट वाढत नाहीत असा एक सर्वसाधारण समज आहे. याला अपवाद आहे चंदनाचे झाड. चंदन नेहमी मोठय़ा वृक्षांच्या जवळच जोमाने वाढते. त्याला कारण आहे त्याचे अंशिक परावलंबित्व. चंदन हा अर्धपरोपजीवी वृक्ष समजला जातो. कारण हा वृक्ष स्वतःचे अन्न पूर्णपणे तयार करू शकत नाही. हा वृक्ष दुसऱ्या वनस्पतींच्या मुळांतून आपल्या मुळांच्या साहाय्याने अन्नशोषण करतो.

== वापर ==
चंदन उगाळून याचा लेप शरीराला लावण्याची पद्धत आहे. याचा वापर औषध म्हणूनही करतात. माणसांना व देवाच्या मूर्तीला चंदनाच्या खोडाचा तुकडा उगाळून बनलेले गंध लावतात. [[चित्र:SantalumAlbumLeaf.jpg|thumb|right|250px|चंदनाची पाने]]
[[चित्र:Chandan_biya.JPG|thumb|right|250px|चंदन वृक्षाच्या बिया]]

चंदनाचे चारोळीसारखी असणारे फळ पक्ष्यांचे आवडते खाद्य आहे. चंदनाच्या बियांपासून लवकर सुकणारे कोरडे तेल (ड्रॉइंग ऑईल) मिळते. हे तेल इन्सुलेशन टेप व वॉर्निश बनविण्यासाठी वापरले जाते. त्याची पेंड जनावरांचे खाद्य व खत बनविण्यासाठी व अगरबत्तीला लागणारा लगदा म्हणून वापरतात. खोड आणि बियांप्रमाणेच चंदनाच्या मुळांमध्येही तेलाचा अंश असतो. चंदनाच्या तेलात असणाऱ्या सॅटॅलॉल या रसायनामुळे त्याला सुगंध आणि औषधी गुणधर्म प्राप्त होतात.

== श्‍वेतचंदन ==
श्‍वेतचंदन चंदनाचाच उपप्रकार असून याचा वापर आयुर्वेदिक औषधे तयार करण्यात होतो.

==रक्तचंदन बियाणे फोटो==

== बाह्य दुवे ==
{{कॉमन्स वर्ग|Santalum album|{{लेखनाव}}}}
* {{संकेतस्थळ|http://marathi.aarogya.com/आयुर्वेद/अश्वगंधा-चंदन|आरोग्य.कॉम - चंदनाविषयी सामान्य माहिती|मराठी}}
* {{संकेतस्थळ|http://www.ingentaconnect.com/content/nrc/cjb/2006/00000084/00000010/art00009|चंदनाचे शरीररचनाशास्त्रीय विश्लेषण|इंग्लिश}}
* [http://chanefutane.com/articles.php?articlesid=332 चंदनाविषयी माहिती|मराठी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111205124007/http://www.chanefutane.com/articles.php?articlesid=332 |date=2011-12-05 }}

[[वर्ग:औषधी वनस्पती]]
[[वर्ग:पवित्र वनस्पती]]
[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>8m4r6bd4ks4d1y9658ddwugtqv5htnc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वैजापूर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15415</id>
    <revision>
      <id>2693961</id>
      <parentid>2606016</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T20:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushant Pathare</username>
        <id>185135</id>
      </contributor>
      <comment>/* वैजापूरमधील शिक्षण संस्था */ दुवे जोडले</comment>
      <origin>2693961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5540" sha1="3f8b41bu4clse4209bn8lc1zymxg0la" xml:space="preserve">'''[[वैजापूर]]''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यात, छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील एक शहर आहे. [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील]] [[वैजापूर तालुका|वैजापूर तालुक्याचे]] ते मुख्य ठिकाण आहे. एका शेतकऱ्या च्या शेतात नांगरत असतानां वैजनाथ महादेवाची पिंड सापडली त्या पिंडीवरून गावाचे नाव वैजापूर देण्यात आले. MH57 वैजापूर हे [[छत्रपती संभाजीनगर]] शहरापासून अदमासे ७३ कि.मी. अंतरावर नारंगी-सारंगी नद्यांच्या संगमावर वसलेले आहे. वैजापूर शहर नारंगी नदिकिनारी वसलेले आहे. वैजापूर डेक्कन पठाराच्या पश्चिम घाटावर स्मुद्रसापातीपासून ५१४ मी.(१६६६फुट) लांब आहे. वैजापूर शहरास पाणीपुरवठा करण्यासाठी नारंगी-सारंगी जंक्शन आहे. वैजापूर शहराच्या पश्चिमेला नाशिक जिल्हा आहे. तर उत्तरेस कन्नड तालुका आहे. पूर्वेस गंगापूर तालुका आहे आणि दक्षिणेस अहमदनगर जिल्हा आहे.

== भौगोलिक ==
* अक्षांश १९.९२° उ.
* रेखांश ७४.७३° पू.
* समुद्रसपाटीपासून साधारण उंची ५१४ मी. (१६८६ फूट)

== सामाजिक ==
छत्रपती संभाजीनगर  [[इ.स. २००१|२००१]]च्या जनगणनेनुसार वैजापूराची एकूण लोकसंख्या ३७,००२ आहे. तिचे विभाजन खालील प्रमाणे:
* पुरुष: ५२%
* स्त्रिया: ४८%
* साक्षरता: ७०% (राष्ट्रीय सर्वसाधारण ५९.५%)
** पुरुष साक्षरता: ७७%
** स्त्रीसाक्षरता: ६२%

वैजापूर तालुक्यात १६४ गाव आहे. त्यातील शिऊर हे गाव भौगोलिक दृष्ट्या सर्वात मोठे आहे. वैजापूर शहराला एकूण सात मार्ग जोडतात. छत्रपती संभाजीनगर - शिऊर- वैजापूर, गंगापूर-वैजापूर, येवला- वैजापूर, श्रीरामपूर-वैजापूर, चाळीसगाव- कन्नड-वैजापूर, कोपरगाव-वैजापूर या मार्गाला जोडलेले आहे. तसेच हे शहर औरंगाबाद-मुंबई राज्य महामार्गावर वसलेले आहे, प्रसिद्ध धार्मिक ठिकाण साईबाबांची 'शिर्डी' हे वैजापूरपासून ४० कि.मी. अंतरावर आहे.वैजापूर तालुक्यात रोटेगाव येथे रेल्वे स्थानक आहे.हे रेल्वे स्थानक भारतीय रेल्वेच्या दक्षिण मध्य रेल्वे विभागाच्या नांदेड विभागात सिकंदराबाद मनमाड विभागात रेल्वे स्थानक आहे.

==वैजापूरमधील शिक्षण संस्था==
* रामेश्वर माध्यमिक विद्यालय बिलोनी	  	
* विनायकराव पाटील महाविद्यालय वैजापूर
* संत बहिणाबाई कनिष्ठ व वरिष्ठ महाविद्यालय
* मराठवाडा इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी
* जे.के. जाधव आर्ट कॉमर्स आणि सायन्स महाविद्यालय
* मनुबाई माध्यमिक विद्यालय मनेगाव
* संजीवनी जूनियर कॉलेज वैजापूर  
* भैरवनाथ माध्यमिक व उच्च माध्यमिक विद्यालय भटाणा
* जि. प. प्रशाला. बोरसर 
[[वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>3f8b41bu4clse4209bn8lc1zymxg0la</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पाणी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18047</id>
    <revision>
      <id>2693984</id>
      <parentid>2679244</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39488-12</username>
        <id>185178</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19110" sha1="dbfggnkxxq77vyelfh2gcct95kx985i" xml:space="preserve">[[चित्र:Water_droplet_blue_bg05.jpg|thumb|पाण्याचा थेंब]]
[[चित्र:Drinking water.jpg|thumbfyo7thbgjvgu 10 will all cm णी]]
[[चित्र:Stilles Mineralwasser.jpg|thumb|बाटलीतील खनिजयुक्त पाणी (मिनरल वॉटर)]]
'''पाणी''' (H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O) हा [[हायड्रोजन]] व [[प्राणवायू|ऑक्सिजन]] या [[अणू|अणूंपासून]] बनलेला द्रव पदार्थ आहेत. हायड्रोजन वायूचे दोन अणू आणि प्राणवायूचा (ऑक्सिजन) एक अणू यांचा संयोग होऊन पाण्याचा एक [[रेणू]] तयार होतो. सामान्य तापमानाला पाणी [[द्रव]] अवस्थेत असते. या द्रवरूपात ते निसर्गात विपुल प्रमाणात आढळते. पाणी रंगहीन, गंधहीन असून त्याला स्वतःची चव नसते. ते [[प्राणी]]-[[वनस्पती|वनस्पतींच्या]] सर्व जैविक प्रक्रियेत आवश्यक असते. त्यांच्या घन रूपाला [[बर्फ]] व वायुरूपाला [[वाफ]] म्हणतात. पाणी एका रूपातून दुसऱ्या रूपात म्हणजे द्रव रूपातून वायुरूपात म्हणजे वाफेत रूपांतरित होते. तसेच बर्फाला उष्णता दिली की त्याचे पाणी होते आणि पाणी फार फार थंड केले की त्याचा बर्फ बनतो. अनेक पदार्थ पाण्यात विरघळतात व म्हणून पाण्याला वैश्विक [[द्रावक]] (Universal solvent) असे म्हणतात. पाणी एका जागी स्थिर झाल्यास [[गुरुत्वाकर्षण|गुरुत्वाकर्षणामुळे]] त्यातले पाण्याहून जड असलेले कण तळाशी साठत जातात आणि हलके कण वर येऊन तरंगतात. या दोन्हींच्या मधले पाणी स्वच्छ होत जाते. शहरांच्या पाणीपुरवठा केंद्रांमध्ये या गुणधर्माचा उपयोग करून पाणी स्वच्छ केले जाते. आपल्या शरीरात ६० ते ७०% पाणी असते. निरोगी आरोग्यासाठी ते तितके असणे चांगले असते, म्हणूनच पाण्याला जीवन म्हणतात. पाणी हे जीवन आहे म्हणून पाणी वाचवणे व त्याचा योग्य वापर करणे आवश्यक आहे. पाण्यामध्ये [[प्राणवायू|ऑक्सिजन]] विरघळतो. मासे पाण्यातील [[प्राणवायू|ऑक्सिजन]] घेऊन जिवंत राहतात. पाण्याच्या एका विशिष्ट गुणधर्मामुळे सृष्टीमध्ये पाण्याचे स्थान एकमेवाद्वितीय आहे. पाण्याचे तापमान कमी केले असता ०° सेल्सियस तापमानाला  ते घनरूप घेऊ लागते.  तापमान अजून कमी केल्यास ४° सेल्सियस तापमानापर्यंत ते आकुंचन पावते. परंतु त्यापेक्षा कमी तापमान झाल्यास पाणी प्रसरण पावू लागते आणि त्याची घनता कमी होते आणि त्याबरोबरच परिणामी ४° सेल्सियसपेक्षा अधिक तापमान असलेल्या पाण्यावर तरंगू लागते. याला पाण्याची अपवादात्मक प्रसरणशीलता म्हणतात. यामुळे बर्फाळ प्रदेशातील जलचर बर्फाखालील पाण्यात जगत असतात. [[अण्वस्त्र|अणू बॉंब]] बनवण्यासाठी लागणारे [[जड पाणी]] हा पाण्याचा दुसरा प्रकार मानला जातो. पाणी ही माणसाची मुलभूत गरज आहे. 

[[पृथ्वी|पृथ्वीवर]] पाण्याचे प्रमाण ७१% इतके असूनही ते पिण्यासारखे नाही. समुद्रात पाणी सुमारे ९६.५% आहे. अंटार्कटिक हिमखंड, ज्यात पृथ्वीवरील सर्व ताज्या पाण्यापैकी ६१% भाग आहे, परंतु नियमित वापरासाठी हे मिळवणे शक्य नाही. पृथ्वीतलावर पिण्यायोग्य पाण्याचे प्रमाण फक्त ३% आहे. त्यामुळे पाण्याचा वापर गरजे इतकाच करावा. पाण्याची नासाडी करू नये. 

मानवाला पृथ्वीवर उपलब्ध पाणी पुढील स्रोतांमधून मिळते.  

१) [[विहीर]] :

२) [[कूपनलिका]] : भारत एक कृषीप्रधान देश आहे, येथील [[शेतकरी]] मुख्यत: सिंचनासाठी भूजलवर अवलंबून आहेत. वाढती लोकसंख्या, कमी जमीन धारण आणि [[शहरीकरण]] यासह भूगर्भातील गोष्ठीसाठी खोल बोअरवेल खोदले जातात. बोअरवेल (विंधन विहीर) म्हणजे उभ्या छिद्रीत विहिरी आहेत. कूपननलिका खोदण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या केसिंगच्या प्रकारात, जिथे ड्रिल केले जाते तेथील आच्छादनाची खोली आणि मातीच्या प्रकारात या दोन फरक आहेत. कोसळण्याविरूद्ध बोरेहोलच्या बाह्य पृष्ठभागास आधार देण्यासाठी केसिंगची आवश्यकता काही विशिष्ट खोलींमध्ये आवश्यक असू शकते आणि सहसा पीव्हीसी पाईप्सपासून बनलेली असते. सरकार आता सौर पंपसाठी सबसिडी देत ​​असतानाही, सामान्यत: बोअरवेलमध्ये पाणी सोडण्यासाठी विद्युत पंपांचा वापर केला जातो. पंपांची ही सुविधा वाढीच्या वेगाने [[भूजल]] कमी होण्याची शक्यता आहे.

बोअरवेलचे जास्त प्रमाणात ड्रिलिंग केल्याने पाण्याचे रिचार्ज करण्याच्या दरापेक्षा जास्त दराने भूजल शोषणाला कारणीभूत ठरते आणि भूजल पातळी खालावते. यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी [[कर्नाटक]] आणि [[केरळ|केरळसारख्या]] अनेक राज्यांनी भूजल वापरावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आणि नियमांचे पालन करण्याचे कायदे आणि वैधानिक अधिकार आणले आहेत. काही राज्यांत भूजल विषयक कायद्यांची अंमलबजावणी झाली आहे जे पाण्याचे दुर्भिक्ष असलेल्या प्रदेशात सरकारी संस्थांच्या परवानगीशिवाय बोअरवेलचे ड्रिलिंग रोखतात. तथापि, काही राज्ये परवानगी घेण्याशिवाय केवळ पिण्याच्या पाण्याच्या बोअरवेलची ड्रिलिंग करण्यास परवानगी देतात. म्हणून, बोअरवेल ड्रिल करण्यापूर्वी त्याचा तपशील शोधणे चांगले.

३) [[तलाव]]: सरोवर पाण्याचे एक मोठे शरीर (तलावापेक्षा मोठे आणि सखोल) असते. एक तलाव समुद्रापासून विभक्त होत असल्याने तो समुद्र नाही. काही तलाव खूप मोठे आहेत आणि पूर्वी लोक त्यांना कधीकधी समुद्र म्हणतात. तलाव नद्यांप्रमाणे वाहत नाहीत, परंतु बऱ्याच नद्या त्यामधून वाहतात.

पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील बहुतेक तलाव गोड्या पाण्याचे असून बहुतेक [[उत्तर गोलार्ध|उत्तर गोलार्धात]] आहेत. जगातील ६० % पेक्षा जास्त तलावे [[कॅनडा|कॅनडामध्ये]] आहेत. [[फिनलॅंड|फिनलॅंडला]] हजारो तलावांचा भूभाग म्हणून ओळखले जाते (फिनलॅंडमध्ये १८७,८८८ तलाव आहेत, त्यातील ६०,००० मोठे आहेत).

बऱ्याच तलावांमध्ये [[वीजनिर्मिती]], करमणुकीसाठी, सिंचनासाठी, उद्योगासाठी किंवा घरांमध्ये पाणी वापरण्यासाठी तयार केलेली मानवनिर्मित जलाशये आहेत.

जर सरोवरातून नद्या वाहत्या नसाव्यात, किंवा त्या काही कमी आहेत, तर फक्त बाष्पीभवनाने तलावाने पाणी गमावले आहे किंवा पाणी मातीच्या छिद्रांमधून वाहते. जेथे पाणी जलद बाष्पीभवन होते आणि तलावाच्या सभोवतालच्या मातीमध्ये मीठाची पातळी जास्त असते, अगदी कोरड्या ठिकाणी, तलावाच्या पाण्यामध्ये मीठ जास्त प्रमाणात असते आणि तलावाला मीठ तलाव म्हणतात. ग्रेट मीठ तलाव, [[कॅस्पियन समुद्र]], अरल समुद्र आणि [[मृत समुद्र]] अशी मीठ तलावाची उदाहरणे आहेत.

४) [[नदी]] : नदी हा पाण्याचा प्रवाह आहे जो भूमीच्या पृष्ठभागावरील वाहिनीमधून वाहतो. ज्या नदीत नदी वाहते त्या नदीला नदी बेड असे म्हणतात आणि प्रत्येक बाजूला पृथ्वीला नदीकाठ म्हणतात. एक नदी उंच जमिनीवर किंवा टेकड्यांमध्ये किंवा डोंगरावर सुरू होते आणि गुरुत्वाकर्षणामुळे उंच भूमीपासून खालच्या मैदानात वाहते. एक लहान प्रवाह म्हणून नदी सुरू होते आणि ती वाहते. त्यास अनेक प्रवाह मिळतात आणि ती आणखी मोठी होते.  

५) [[ओढा|ओढे]]

६) [[पाऊस]]

शेवटी असे म्हणावे लागेल की पाणी हे जीवन आहे.

==भारतातील राज्यवार पाण्याची २०१९ सालची स्थिती==
'''राजस्थान''' : राजस्थान राज्याच्या शहरी भागात तलाव आणि विहिरी यांची संख्या सुमारे ७७२ आहे; यांपैकी २०१९ साली ३२९ तलाव आणि विहिरी सुकून गेल्या आहेत. राजस्थानमध्ये ११ मोठ्या नद्या आहेत. त्यांतल्या बहुतेक फक्त पावसाळ्यात वाहत्या असतात. या नद्यांचे पाणी पिण्यासाठी आणि शेतीला वापरले जाते. 

'''उत्तर प्रदेश''' : या राज्यात १,७७,००० विहिरी होत्या. गेल्या पाच वर्षांत ७७,००० विहिरी बंद झाल्या. तलाव २५,३५४ होते; पाच वर्षांत १०४५ तलाव कमी झाले, बाकी बहुतेकांत पाणी आहे. . २४ नैसर्गिक तळी आहेत; पैकी १२२ कोरडी झाली आहेत. 

'''बिहार''' : आरोग्य विभागाच्या आकडेवारीनुसार साडेचार लाख हातपंपांत पाणी येत नाही. ८,३८६ पैकी १,८७६ ग्राम पंचायतीमध्ये भूजल खूप खाली गेले आहे. सरकारी आकड्यांनुसार २० वर्षांपूर्वी सरकारी आणि खासगी तलावांची संख्या अडीच लाख होती, ती आता कमी होऊन ९८,४०१ एवढीच राहिली आहे. राज्यात लहानमोठ्या १५० नद्या आहेत, त्यापैकी ४८ नद्या कोरड्या झाल्या आहेत.

पाणी हे आपले जीवन आहे. पृथ्वीची निर्मितीच मुळात पाण्यापासून झाली आहे असे बोलले जाते. आजकाल पाण्याचा खूप अपव्यय होताना आपल्याला दिसून येत आहे. सरकार रेडिओ, दूरदर्शन मार्फत पाण्याच्या काटकसरी बाबत जनजागृती करत असले तरी लोक ऐकून बघून सोडून देतात किवा फार थोडे लोक असतात जे पाण्याची बचत करताना दिसतात. आपण पुढच्या पिढीचा विचार करायला पहिजे त्यांचासाठी आपण आत्ता पाण्याची बचत केली तर पुढे होणारे दुष्परिणाम टाळले जातील.
==पाण्याचे महत्व==
''' पाण्याचे महत्व:''' सगळ्यात जास्त महत्त्वाचे पाण्याचे महत्त्व म्हणजे, सजीव प्राण्याच्या शरीराला योग्यरित्या कार्य करण्यासाठी पाणी आवश्यक आहे.

==पुस्तके==
* उदक चालवावे युक्ती
* नद्या आणि जनजीवन ([[संजय संगवई]])  
* पाणी : उद्याची दिशा (मुकुंद धाराशिवकर)  
* पाणी - २१ व्या शतकातील संघर्षाची ठिणगी (अप्पासाहेब पवार)  
* भारतीय जलक्रांतीची पदचिन्हे  ( [[माधव चितळे]] )
* भारतीय जलसंस्कृती : स्वरूप आणि व्याप्ती [[(डॉ. रा.श्री. मोरवंचीकर)]]
* शुष्क नद्यांचे आक्रोश [[(डॉ. रा.श्री. मोरवंचीकर)]]

[[वर्ग:रसायनशास्त्र]]
[[वर्ग:पाणी]]
[[वर्ग:निसर्ग]]</text>
      <sha1>dbfggnkxxq77vyelfh2gcct95kx985i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693995</id>
      <parentid>2693984</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39488-12</username>
        <id>185178</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19107" sha1="gf53jsl3tisio6xkz77kv6g8jytoy96" xml:space="preserve">[[चित्र:Water_droplet_blue_bg05.jpg|thumb|पाण्याचा थेंब]]
[[चित्र:Drinking water.jpg|thumbfyo7thbgjvgu 10 will all cm णी]]
[[चित्र:Stilles Mineralwasser.jpg|thumb|बाटलीतील खनिजयुक्त पाणी (मिनरल वॉटर)]]
'''पाणी''' (H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O) हा [[हायड्रोजन]] व [[प्राणवायू|ऑक्सिजन]] या [[अणू|अणूंपासून]] बनलेला द्रव पदार्थ आहे. हायड्रोजन वायूचे दोन अणू आणि प्राणवायूचा (ऑक्सिजन) एक अणू यांचा संयोग होऊन पाण्याचा एक [[रेणू]] तयार होतो. सामान्य तापमानाला पाणी [[द्रव]] अवस्थेत असते. या द्रवरूपात ते निसर्गात विपुल प्रमाणात आढळते. पाणी रंगहीन, गंधहीन असून त्याला स्वतःची चव नसते. ते [[प्राणी]]-[[वनस्पती|वनस्पतींच्या]] सर्व जैविक प्रक्रियेत आवश्यक असते. त्यांच्या घन रूपाला [[बर्फ]] व वायुरूपाला [[वाफ]] म्हणतात. पाणी एका रूपातून दुसऱ्या रूपात म्हणजे द्रव रूपातून वायुरूपात म्हणजे वाफेत रूपांतरित होते. तसेच बर्फाला उष्णता दिली की त्याचे पाणी होते आणि पाणी फार फार थंड केले की त्याचा बर्फ बनतो. अनेक पदार्थ पाण्यात विरघळतात व म्हणून पाण्याला वैश्विक [[द्रावक]] (Universal solvent) असे म्हणतात. पाणी एका जागी स्थिर झाल्यास [[गुरुत्वाकर्षण|गुरुत्वाकर्षणामुळे]] त्यातले पाण्याहून जड असलेले कण तळाशी साठत जातात आणि हलके कण वर येऊन तरंगतात. या दोन्हींच्या मधले पाणी स्वच्छ होत जाते. शहरांच्या पाणीपुरवठा केंद्रांमध्ये या गुणधर्माचा उपयोग करून पाणी स्वच्छ केले जाते. आपल्या शरीरात ६० ते ७०% पाणी असते. निरोगी आरोग्यासाठी ते तितके असणे चांगले असते, म्हणूनच पाण्याला जीवन म्हणतात. पाणी हे जीवन आहे म्हणून पाणी वाचवणे व त्याचा योग्य वापर करणे आवश्यक आहे. पाण्यामध्ये [[प्राणवायू|ऑक्सिजन]] विरघळतो. मासे पाण्यातील [[प्राणवायू|ऑक्सिजन]] घेऊन जिवंत राहतात. पाण्याच्या एका विशिष्ट गुणधर्मामुळे सृष्टीमध्ये पाण्याचे स्थान एकमेवाद्वितीय आहे. पाण्याचे तापमान कमी केले असता ०° सेल्सियस तापमानाला  ते घनरूप घेऊ लागते.  तापमान अजून कमी केल्यास ४° सेल्सियस तापमानापर्यंत ते आकुंचन पावते. परंतु त्यापेक्षा कमी तापमान झाल्यास पाणी प्रसरण पावू लागते आणि त्याची घनता कमी होते आणि त्याबरोबरच परिणामी ४° सेल्सियसपेक्षा अधिक तापमान असलेल्या पाण्यावर तरंगू लागते. याला पाण्याची अपवादात्मक प्रसरणशीलता म्हणतात. यामुळे बर्फाळ प्रदेशातील जलचर बर्फाखालील पाण्यात जगत असतात. [[अण्वस्त्र|अणू बॉंब]] बनवण्यासाठी लागणारे [[जड पाणी]] हा पाण्याचा दुसरा प्रकार मानला जातो. पाणी ही माणसाची मुलभूत गरज आहे. 

[[पृथ्वी|पृथ्वीवर]] पाण्याचे प्रमाण ७१% इतके असूनही ते पिण्यासारखे नाही. समुद्रात पाणी सुमारे ९६.५% आहे. अंटार्कटिक हिमखंड, ज्यात पृथ्वीवरील सर्व ताज्या पाण्यापैकी ६१% भाग आहे, परंतु नियमित वापरासाठी हे मिळवणे शक्य नाही. पृथ्वीतलावर पिण्यायोग्य पाण्याचे प्रमाण फक्त ३% आहे. त्यामुळे पाण्याचा वापर गरजे इतकाच करावा. पाण्याची नासाडी करू नये. 

मानवाला पृथ्वीवर उपलब्ध पाणी पुढील स्रोतांमधून मिळते.  

१) [[विहीर]] :

२) [[कूपनलिका]] : भारत एक कृषीप्रधान देश आहे, येथील [[शेतकरी]] मुख्यत: सिंचनासाठी भूजलवर अवलंबून आहेत. वाढती लोकसंख्या, कमी जमीन धारण आणि [[शहरीकरण]] यासह भूगर्भातील गोष्ठीसाठी खोल बोअरवेल खोदले जातात. बोअरवेल (विंधन विहीर) म्हणजे उभ्या छिद्रीत विहिरी आहेत. कूपननलिका खोदण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या केसिंगच्या प्रकारात, जिथे ड्रिल केले जाते तेथील आच्छादनाची खोली आणि मातीच्या प्रकारात या दोन फरक आहेत. कोसळण्याविरूद्ध बोरेहोलच्या बाह्य पृष्ठभागास आधार देण्यासाठी केसिंगची आवश्यकता काही विशिष्ट खोलींमध्ये आवश्यक असू शकते आणि सहसा पीव्हीसी पाईप्सपासून बनलेली असते. सरकार आता सौर पंपसाठी सबसिडी देत ​​असतानाही, सामान्यत: बोअरवेलमध्ये पाणी सोडण्यासाठी विद्युत पंपांचा वापर केला जातो. पंपांची ही सुविधा वाढीच्या वेगाने [[भूजल]] कमी होण्याची शक्यता आहे.

बोअरवेलचे जास्त प्रमाणात ड्रिलिंग केल्याने पाण्याचे रिचार्ज करण्याच्या दरापेक्षा जास्त दराने भूजल शोषणाला कारणीभूत ठरते आणि भूजल पातळी खालावते. यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी [[कर्नाटक]] आणि [[केरळ|केरळसारख्या]] अनेक राज्यांनी भूजल वापरावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आणि नियमांचे पालन करण्याचे कायदे आणि वैधानिक अधिकार आणले आहेत. काही राज्यांत भूजल विषयक कायद्यांची अंमलबजावणी झाली आहे जे पाण्याचे दुर्भिक्ष असलेल्या प्रदेशात सरकारी संस्थांच्या परवानगीशिवाय बोअरवेलचे ड्रिलिंग रोखतात. तथापि, काही राज्ये परवानगी घेण्याशिवाय केवळ पिण्याच्या पाण्याच्या बोअरवेलची ड्रिलिंग करण्यास परवानगी देतात. म्हणून, बोअरवेल ड्रिल करण्यापूर्वी त्याचा तपशील शोधणे चांगले.

३) [[तलाव]]: सरोवर पाण्याचे एक मोठे शरीर (तलावापेक्षा मोठे आणि सखोल) असते. एक तलाव समुद्रापासून विभक्त होत असल्याने तो समुद्र नाही. काही तलाव खूप मोठे आहेत आणि पूर्वी लोक त्यांना कधीकधी समुद्र म्हणतात. तलाव नद्यांप्रमाणे वाहत नाहीत, परंतु बऱ्याच नद्या त्यामधून वाहतात.

पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील बहुतेक तलाव गोड्या पाण्याचे असून बहुतेक [[उत्तर गोलार्ध|उत्तर गोलार्धात]] आहेत. जगातील ६० % पेक्षा जास्त तलावे [[कॅनडा|कॅनडामध्ये]] आहेत. [[फिनलॅंड|फिनलॅंडला]] हजारो तलावांचा भूभाग म्हणून ओळखले जाते (फिनलॅंडमध्ये १८७,८८८ तलाव आहेत, त्यातील ६०,००० मोठे आहेत).

बऱ्याच तलावांमध्ये [[वीजनिर्मिती]], करमणुकीसाठी, सिंचनासाठी, उद्योगासाठी किंवा घरांमध्ये पाणी वापरण्यासाठी तयार केलेली मानवनिर्मित जलाशये आहेत.

जर सरोवरातून नद्या वाहत्या नसाव्यात, किंवा त्या काही कमी आहेत, तर फक्त बाष्पीभवनाने तलावाने पाणी गमावले आहे किंवा पाणी मातीच्या छिद्रांमधून वाहते. जेथे पाणी जलद बाष्पीभवन होते आणि तलावाच्या सभोवतालच्या मातीमध्ये मीठाची पातळी जास्त असते, अगदी कोरड्या ठिकाणी, तलावाच्या पाण्यामध्ये मीठ जास्त प्रमाणात असते आणि तलावाला मीठ तलाव म्हणतात. ग्रेट मीठ तलाव, [[कॅस्पियन समुद्र]], अरल समुद्र आणि [[मृत समुद्र]] अशी मीठ तलावाची उदाहरणे आहेत.

४) [[नदी]] : नदी हा पाण्याचा प्रवाह आहे जो भूमीच्या पृष्ठभागावरील वाहिनीमधून वाहतो. ज्या नदीत नदी वाहते त्या नदीला नदी बेड असे म्हणतात आणि प्रत्येक बाजूला पृथ्वीला नदीकाठ म्हणतात. एक नदी उंच जमिनीवर किंवा टेकड्यांमध्ये किंवा डोंगरावर सुरू होते आणि गुरुत्वाकर्षणामुळे उंच भूमीपासून खालच्या मैदानात वाहते. एक लहान प्रवाह म्हणून नदी सुरू होते आणि ती वाहते. त्यास अनेक प्रवाह मिळतात आणि ती आणखी मोठी होते.  

५) [[ओढा|ओढे]]

६) [[पाऊस]]

शेवटी असे म्हणावे लागेल की पाणी हे जीवन आहे.

==भारतातील राज्यवार पाण्याची २०१९ सालची स्थिती==
'''राजस्थान''' : राजस्थान राज्याच्या शहरी भागात तलाव आणि विहिरी यांची संख्या सुमारे ७७२ आहे; यांपैकी २०१९ साली ३२९ तलाव आणि विहिरी सुकून गेल्या आहेत. राजस्थानमध्ये ११ मोठ्या नद्या आहेत. त्यांतल्या बहुतेक फक्त पावसाळ्यात वाहत्या असतात. या नद्यांचे पाणी पिण्यासाठी आणि शेतीला वापरले जाते. 

'''उत्तर प्रदेश''' : या राज्यात १,७७,००० विहिरी होत्या. गेल्या पाच वर्षांत ७७,००० विहिरी बंद झाल्या. तलाव २५,३५४ होते; पाच वर्षांत १०४५ तलाव कमी झाले, बाकी बहुतेकांत पाणी आहे. . २४ नैसर्गिक तळी आहेत; पैकी १२२ कोरडी झाली आहेत. 

'''बिहार''' : आरोग्य विभागाच्या आकडेवारीनुसार साडेचार लाख हातपंपांत पाणी येत नाही. ८,३८६ पैकी १,८७६ ग्राम पंचायतीमध्ये भूजल खूप खाली गेले आहे. सरकारी आकड्यांनुसार २० वर्षांपूर्वी सरकारी आणि खासगी तलावांची संख्या अडीच लाख होती, ती आता कमी होऊन ९८,४०१ एवढीच राहिली आहे. राज्यात लहानमोठ्या १५० नद्या आहेत, त्यापैकी ४८ नद्या कोरड्या झाल्या आहेत.

पाणी हे आपले जीवन आहे. पृथ्वीची निर्मितीच मुळात पाण्यापासून झाली आहे असे बोलले जाते. आजकाल पाण्याचा खूप अपव्यय होताना आपल्याला दिसून येत आहे. सरकार रेडिओ, दूरदर्शन मार्फत पाण्याच्या काटकसरी बाबत जनजागृती करत असले तरी लोक ऐकून बघून सोडून देतात किवा फार थोडे लोक असतात जे पाण्याची बचत करताना दिसतात. आपण पुढच्या पिढीचा विचार करायला पहिजे त्यांचासाठी आपण आत्ता पाण्याची बचत केली तर पुढे होणारे दुष्परिणाम टाळले जातील.
==पाण्याचे महत्व==
''' पाण्याचे महत्व:''' सगळ्यात जास्त महत्त्वाचे पाण्याचे महत्त्व म्हणजे, सजीव प्राण्याच्या शरीराला योग्यरित्या कार्य करण्यासाठी पाणी आवश्यक आहे.

==पुस्तके==
* उदक चालवावे युक्ती
* नद्या आणि जनजीवन ([[संजय संगवई]])  
* पाणी : उद्याची दिशा (मुकुंद धाराशिवकर)  
* पाणी - २१ व्या शतकातील संघर्षाची ठिणगी (अप्पासाहेब पवार)  
* भारतीय जलक्रांतीची पदचिन्हे  ( [[माधव चितळे]] )
* भारतीय जलसंस्कृती : स्वरूप आणि व्याप्ती [[(डॉ. रा.श्री. मोरवंचीकर)]]
* शुष्क नद्यांचे आक्रोश [[(डॉ. रा.श्री. मोरवंचीकर)]]

[[वर्ग:रसायनशास्त्र]]
[[वर्ग:पाणी]]
[[वर्ग:निसर्ग]]</text>
      <sha1>gf53jsl3tisio6xkz77kv6g8jytoy96</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694004</id>
      <parentid>2693995</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:46:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39488-12</username>
        <id>185178</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19095" sha1="qpckqkf9flxur31uu7lsrlut63exqtf" xml:space="preserve">[[चित्र:Water_droplet_blue_bg05.jpg|thumb|पाण्याचा थेंब]]
[[चित्र:Drinking water.jpg|thumbfyo7thbgjvgu 10 will all cm णी]]
[[चित्र:Stilles Mineralwasser.jpg|thumb|बाटलीतील खनिजयुक्त पाणी (मिनरल वॉटर)]]
'''पाणी''' (H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O) हा [[हायड्रोजन]] व [[प्राणवायू|ऑक्सिजन]] या [[अणू|अणूंपासून]] बनलेला द्रव पदार्थ आहे. हायड्रोजन वायूचे दोन अणू आणि प्राणवायूचा (ऑक्सिजन) एक अणू यांचा संयोग होऊन पाण्याचा एक [[रेणू]] तयार होतो. सामान्य तापमानाला पाणी [[द्रव]] अवस्थेत असते. या द्रवरूपात ते निसर्गात विपुल प्रमाणात आढळते. पाणी रंगहीन, गंधहीन असून त्याला स्वतःची चव नसते. ते [[प्राणी]]-[[वनस्पती|वनस्पतींच्या]] सर्व जैविक प्रक्रियेत आवश्यक असते. त्यांच्या घन रूपाला [[बर्फ]] व वायुरूपाला [[वाफ]] म्हणतात. पाणी एका रूपातून दुसऱ्या रूपात म्हणजे द्रव रूपातून वायुरूपात म्हणजे वाफेत रूपांतरित होते. तसेच बर्फाला उष्णता दिली की त्याचे पाणी होते आणि पाणी फार फार थंड केले की त्याचा बर्फ बनतो. अनेक पदार्थ पाण्यात विरघळतात व म्हणून पाण्याला वैश्विक [[द्रावक]] (Universal solvent) असे म्हणतात. पाणी एका जागी स्थिर झाल्यास [[गुरुत्वाकर्षण|गुरुत्वाकर्षणामुळे]] त्यातले पाण्याहून जड असलेले कण तळाशी साठत जातात आणि हलके कण वर येऊन तरंगतात. या दोन्हीं मधले पाणी स्वच्छ होत जाते. शहरांच्या पाणीपुरवठा केंद्रांमध्ये या गुणधर्माचा उपयोग करून पाणी स्वच्छ केले जाते. आपल्या शरीरात ६० ते ७०% पाणी असते. निरोगी आरोग्यासाठी ते तितके असणे चांगले असते, म्हणूनच पाण्याला जीवन म्हणतात. पाणी हे जीवन आहे म्हणून पाणी वाचवणे व त्याचा योग्य वापर करणे आवश्यक आहे. पाण्यामध्ये [[प्राणवायू|ऑक्सिजन]] विरघळतो. मासे पाण्यातील [[प्राणवायू|ऑक्सिजन]] घेऊन जिवंत राहतात. पाण्याच्या एका विशिष्ट गुणधर्मामुळे सृष्टीमध्ये पाण्याचे स्थान एकमेवाद्वितीय आहे. पाण्याचे तापमान कमी केले असता ०° सेल्सियस तापमानाला  ते घनरूप घेऊ लागते.  तापमान अजून कमी केल्यास ४° सेल्सियस तापमानापर्यंत ते आकुंचन पावते. परंतु त्यापेक्षा कमी तापमान झाल्यास पाणी प्रसरण पावू लागते आणि त्याची घनता कमी होते आणि त्याबरोबरच परिणामी ४° सेल्सियसपेक्षा अधिक तापमान असलेल्या पाण्यावर तरंगू लागते. याला पाण्याची अपवादात्मक प्रसरणशीलता म्हणतात. यामुळे बर्फाळ प्रदेशातील जलचर बर्फाखालील पाण्यात जगत असतात. [[अण्वस्त्र|अणू बॉंब]] बनवण्यासाठी लागणारे [[जड पाणी]] हा पाण्याचा दुसरा प्रकार मानला जातो. पाणी ही माणसाची मुलभूत गरज आहे. 

[[पृथ्वी|पृथ्वीवर]] पाण्याचे प्रमाण ७१% इतके असूनही ते पिण्यासारखे नाही. समुद्रात पाणी सुमारे ९६.५% आहे. अंटार्कटिक हिमखंड, ज्यात पृथ्वीवरील सर्व ताज्या पाण्यापैकी ६१% भाग आहे, परंतु नियमित वापरासाठी हे मिळवणे शक्य नाही. पृथ्वीतलावर पिण्यायोग्य पाण्याचे प्रमाण फक्त ३% आहे. त्यामुळे पाण्याचा वापर गरजे इतकाच करावा. पाण्याची नासाडी करू नये. 

मानवाला पृथ्वीवर उपलब्ध पाणी पुढील स्रोतांमधून मिळते.  

१) [[विहीर]] :

२) [[कूपनलिका]] : भारत एक कृषीप्रधान देश आहे, येथील [[शेतकरी]] मुख्यत: सिंचनासाठी भूजलवर अवलंबून आहेत. वाढती लोकसंख्या, कमी जमीन धारण आणि [[शहरीकरण]] यासह भूगर्भातील गोष्ठीसाठी खोल बोअरवेल खोदले जातात. बोअरवेल (विंधन विहीर) म्हणजे उभ्या छिद्रीत विहिरी आहेत. कूपननलिका खोदण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या केसिंगच्या प्रकारात, जिथे ड्रिल केले जाते तेथील आच्छादनाची खोली आणि मातीच्या प्रकारात या दोन फरक आहेत. कोसळण्याविरूद्ध बोरेहोलच्या बाह्य पृष्ठभागास आधार देण्यासाठी केसिंगची आवश्यकता काही विशिष्ट खोलींमध्ये आवश्यक असू शकते आणि सहसा पीव्हीसी पाईप्सपासून बनलेली असते. सरकार आता सौर पंपसाठी सबसिडी देत ​​असतानाही, सामान्यत: बोअरवेलमध्ये पाणी सोडण्यासाठी विद्युत पंपांचा वापर केला जातो. पंपांची ही सुविधा वाढीच्या वेगाने [[भूजल]] कमी होण्याची शक्यता आहे.

बोअरवेलचे जास्त प्रमाणात ड्रिलिंग केल्याने पाण्याचे रिचार्ज करण्याच्या दरापेक्षा जास्त दराने भूजल शोषणाला कारणीभूत ठरते आणि भूजल पातळी खालावते. यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी [[कर्नाटक]] आणि [[केरळ|केरळसारख्या]] अनेक राज्यांनी भूजल वापरावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आणि नियमांचे पालन करण्याचे कायदे आणि वैधानिक अधिकार आणले आहेत. काही राज्यांत भूजल विषयक कायद्यांची अंमलबजावणी झाली आहे जे पाण्याचे दुर्भिक्ष असलेल्या प्रदेशात सरकारी संस्थांच्या परवानगीशिवाय बोअरवेलचे ड्रिलिंग रोखतात. तथापि, काही राज्ये परवानगी घेण्याशिवाय केवळ पिण्याच्या पाण्याच्या बोअरवेलची ड्रिलिंग करण्यास परवानगी देतात. म्हणून, बोअरवेल ड्रिल करण्यापूर्वी त्याचा तपशील शोधणे चांगले.

३) [[तलाव]]: सरोवर पाण्याचे एक मोठे शरीर (तलावापेक्षा मोठे आणि सखोल) असते. एक तलाव समुद्रापासून विभक्त होत असल्याने तो समुद्र नाही. काही तलाव खूप मोठे आहेत आणि पूर्वी लोक त्यांना कधीकधी समुद्र म्हणतात. तलाव नद्यांप्रमाणे वाहत नाहीत, परंतु बऱ्याच नद्या त्यामधून वाहतात.

पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील बहुतेक तलाव गोड्या पाण्याचे असून बहुतेक [[उत्तर गोलार्ध|उत्तर गोलार्धात]] आहेत. जगातील ६० % पेक्षा जास्त तलावे [[कॅनडा|कॅनडामध्ये]] आहेत. [[फिनलॅंड|फिनलॅंडला]] हजारो तलावांचा भूभाग म्हणून ओळखले जाते (फिनलॅंडमध्ये १८७,८८८ तलाव आहेत, त्यातील ६०,००० मोठे आहेत).

बऱ्याच तलावांमध्ये [[वीजनिर्मिती]], करमणुकीसाठी, सिंचनासाठी, उद्योगासाठी किंवा घरांमध्ये पाणी वापरण्यासाठी तयार केलेली मानवनिर्मित जलाशये आहेत.

जर सरोवरातून नद्या वाहत्या नसाव्यात, किंवा त्या काही कमी आहेत, तर फक्त बाष्पीभवनाने तलावाने पाणी गमावले आहे किंवा पाणी मातीच्या छिद्रांमधून वाहते. जेथे पाणी जलद बाष्पीभवन होते आणि तलावाच्या सभोवतालच्या मातीमध्ये मीठाची पातळी जास्त असते, अगदी कोरड्या ठिकाणी, तलावाच्या पाण्यामध्ये मीठ जास्त प्रमाणात असते आणि तलावाला मीठ तलाव म्हणतात. ग्रेट मीठ तलाव, [[कॅस्पियन समुद्र]], अरल समुद्र आणि [[मृत समुद्र]] अशी मीठ तलावाची उदाहरणे आहेत.

४) [[नदी]] : नदी हा पाण्याचा प्रवाह आहे जो भूमीच्या पृष्ठभागावरील वाहिनीमधून वाहतो. ज्या नदीत नदी वाहते त्या नदीला नदी बेड असे म्हणतात आणि प्रत्येक बाजूला पृथ्वीला नदीकाठ म्हणतात. एक नदी उंच जमिनीवर किंवा टेकड्यांमध्ये किंवा डोंगरावर सुरू होते आणि गुरुत्वाकर्षणामुळे उंच भूमीपासून खालच्या मैदानात वाहते. एक लहान प्रवाह म्हणून नदी सुरू होते आणि ती वाहते. त्यास अनेक प्रवाह मिळतात आणि ती आणखी मोठी होते.  

५) [[ओढा|ओढे]]

६) [[पाऊस]]

शेवटी असे म्हणावे लागेल की पाणी हे जीवन आहे.

==भारतातील राज्यवार पाण्याची २०१९ सालची स्थिती==
'''राजस्थान''' : राजस्थान राज्याच्या शहरी भागात तलाव आणि विहिरी यांची संख्या सुमारे ७७२ आहे; यांपैकी २०१९ साली ३२९ तलाव आणि विहिरी सुकून गेल्या आहेत. राजस्थानमध्ये ११ मोठ्या नद्या आहेत. त्यांतल्या बहुतेक फक्त पावसाळ्यात वाहत्या असतात. या नद्यांचे पाणी पिण्यासाठी आणि शेतीला वापरले जाते. 

'''उत्तर प्रदेश''' : या राज्यात १,७७,००० विहिरी होत्या. गेल्या पाच वर्षांत ७७,००० विहिरी बंद झाल्या. तलाव २५,३५४ होते; पाच वर्षांत १०४५ तलाव कमी झाले, बाकी बहुतेकांत पाणी आहे. . २४ नैसर्गिक तळी आहेत; पैकी १२२ कोरडी झाली आहेत. 

'''बिहार''' : आरोग्य विभागाच्या आकडेवारीनुसार साडेचार लाख हातपंपांत पाणी येत नाही. ८,३८६ पैकी १,८७६ ग्राम पंचायतीमध्ये भूजल खूप खाली गेले आहे. सरकारी आकड्यांनुसार २० वर्षांपूर्वी सरकारी आणि खासगी तलावांची संख्या अडीच लाख होती, ती आता कमी होऊन ९८,४०१ एवढीच राहिली आहे. राज्यात लहानमोठ्या १५० नद्या आहेत, त्यापैकी ४८ नद्या कोरड्या झाल्या आहेत.

पाणी हे आपले जीवन आहे. पृथ्वीची निर्मितीच मुळात पाण्यापासून झाली आहे असे बोलले जाते. आजकाल पाण्याचा खूप अपव्यय होताना आपल्याला दिसून येत आहे. सरकार रेडिओ, दूरदर्शन मार्फत पाण्याच्या काटकसरी बाबत जनजागृती करत असले तरी लोक ऐकून बघून सोडून देतात किवा फार थोडे लोक असतात जे पाण्याची बचत करताना दिसतात. आपण पुढच्या पिढीचा विचार करायला पहिजे त्यांचासाठी आपण आत्ता पाण्याची बचत केली तर पुढे होणारे दुष्परिणाम टाळले जातील.
==पाण्याचे महत्व==
''' पाण्याचे महत्व:''' सगळ्यात जास्त महत्त्वाचे पाण्याचे महत्त्व म्हणजे, सजीव प्राण्याच्या शरीराला योग्यरित्या कार्य करण्यासाठी पाणी आवश्यक आहे.

==पुस्तके==
* उदक चालवावे युक्ती
* नद्या आणि जनजीवन ([[संजय संगवई]])  
* पाणी : उद्याची दिशा (मुकुंद धाराशिवकर)  
* पाणी - २१ व्या शतकातील संघर्षाची ठिणगी (अप्पासाहेब पवार)  
* भारतीय जलक्रांतीची पदचिन्हे  ( [[माधव चितळे]] )
* भारतीय जलसंस्कृती : स्वरूप आणि व्याप्ती [[(डॉ. रा.श्री. मोरवंचीकर)]]
* शुष्क नद्यांचे आक्रोश [[(डॉ. रा.श्री. मोरवंचीकर)]]

[[वर्ग:रसायनशास्त्र]]
[[वर्ग:पाणी]]
[[वर्ग:निसर्ग]]</text>
      <sha1>qpckqkf9flxur31uu7lsrlut63exqtf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एस. जानकी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21866</id>
    <revision>
      <id>2694085</id>
      <parentid>2693872</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T11:28:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahesh102</username>
        <id>143051</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6425" sha1="oaezxl5fkl0djnnvmd4cs7x7yltp5yz" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट गायक
| नाव = '''{{लेखनाव}}'''
| चित्र = S_Janaki_in_Pune,_India_2007.JPG
| चित्रशीर्षक = 
| उपाख्य = 
| टोपणनावे =
| जन्म_दिनांक = २३ एप्रिल, १९३८
| जन्म_स्थान = [[रेपल्ले]], [[गुंटुर जिल्हा|गुंटुर]], [[आंध्रप्रदेश]]
| मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2026|7|11|1938|4|23}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण =
| धर्म = [[हिंदू]]
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व =[[भारत|भारतीय]]
| मूळ_गाव = 
| देश = {{ध्वज|भारत}}
| भाषा = [[कन्नड]]
| आई = 
| वडील =
| जोडीदार = 
| अपत्ये = 
| नातेवाईक = 
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षण संस्था = 
| गुरू =
| संगीत प्रकार = [[गायन]]
| घराणे = 
| कार्य = [[हिंदी भाषा]] चित्रपटसृष्टीतील [[पार्श्वगायक]].
| पेशा = गायकी
| कार्य संस्था = 
| विशेष कार्य = 
| कार्यकाळ = 
| विशेष उपाधी = 
| गौरव =
| पुरस्कार = 
| संकीर्ण = 
| तळटिप =
| स्वाक्षरी = 
| संकेतस्थळ = 
}}

'''सिस्तला जानकी''' ([[एप्रिल २३]], [[इ.स. १९३८|१९३८]] - [[जुलै ११]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय भारतीय पार्श्वगायिका, [[हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत|हिंदुस्तानी शास्त्रीय गायिका]] आणि संगीत दिग्दर्शक होत्या.  त्यांना 'जानकी अम्मा' आणि &quot;दक्षिण भारताची गानकोकिळा&quot; असे संबोधले जात असे.

त्यांचे वयाच्या ८८ व्या वर्षी, ११ जुलै २०२६ रोजी [[म्हैसूर]], [[कर्नाटक]] येथे वयोमानानुसार उद्भवलेल्या आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/south-movies/legendary-singer-s-janaki-passes-away-sing-more-than-48000-songs-a-a998/|title=S. Janaki Death: दिग्गज गायिका एस. जानकी यांचं निधन; ४८००० हून अधिक गाणी गाऊन रसिकांच्या मनावर केले राज्य|date=12 July 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=12 July 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-07-11 |title=Veteran playback singer S Janaki, known as Nightingale of South India, dies at 88 |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/music/story/veteran-playback-singer-s-janaki-known-as-nightingale-of-south-india-dies-at-88-2945835-2026-07-11 |access-date=2026-07-11 |website=India Today |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Legendary playback singer S Janaki dies at 88; granddaughter shares emotional note |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/s-janaki-dies-at-88-granddaughter-shares-emotional-note-10782228/ |website=The Indian Express |access-date=11 July 2026 |language=en |date=11 July 2026}}&lt;/ref&gt;

जानकी यांनी चित्रपट, अल्बम, दूरदर्शन आणि रेडिओसाठी ४८,००० हून अधिक गाणी रेकॉर्ड केली आहेत, ज्यामध्ये कन्नड, तेलगू, तमिळ, मल्याळम, हिंदी, संस्कृत, ओडिया, तुलु, उर्दू, पंजाबी, बडागा, बंगाली, कोकणी अशा २० भारतीय भाषांमधील सोलो, युगल गीते, कोरस आणि शीर्षक गीतांचा समावेश आहे; तसेच इंग्रजी, जपानी, जर्मन आणि सिंहली यांसारख्या परदेशी भाषांमधील गाण्यांचाही समावेश आहे. त्यांच्या कारकिर्दीत त्यांनी सर्वाधिक गाणी कन्नड आणि मल्याळम भाषेचा भाषेत गायली आहेत.


{{विस्तार}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
{{कॉमन्स वर्ग|S. Janaki|एस. जानकी}}

{{DEFAULTSORT:जानकी, एस}}
[[वर्ग:पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:तेलुगू पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:तमिळ पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:कन्नड पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:मल्याळम पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:हिंदी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:संस्कृत गायक]]
[[वर्ग:उडिया पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला गायिका]]
[[वर्ग:आंध्र प्रदेशातील महिला संगीतकार]]
[[वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते]]
[[वर्ग:नंदी पुरस्कार विजेते]]
[[वर्ग:तेलुगू व्यक्ती]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>oaezxl5fkl0djnnvmd4cs7x7yltp5yz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पाऊस</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29992</id>
    <revision>
      <id>2693979</id>
      <parentid>2490690</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:39:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39647-62</username>
        <id>185175</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12255" sha1="0uho11m0uxpd0yqf49ys1vhv14akd1x" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''पाऊस''' ही एक हवामानविषयक घटना आहे, जी पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील ढगांमधून [[पाणी|पाण्या]]&lt;nowiki/&gt;चे द्रव किंवा घन थेंबांच्या वर्षावमुळे उद्भवते. पाऊस पडला की जल प्राप्ती होते. पावसामुळे धरती हिरवीगार व शेती करण्यास तयार होते. सगळीकडे हिरवळ पसरते. नद्या, विहिरी तुडूंब भरतात. 

[[चित्र:Water_cycle.png|इवलेसे|पावसाचे चक्र]]
[[चित्र:Rain in Kolkata.jpg|इवलेसे|उजवे|पाऊस — [[कोलकाता]], [[भारत]].]]
पाऊस पडणे ही एक नैसर्गिक घटना आहे.[[वातावरण]]ातील [[ढग]]ांमधील [[बाष्प]]ाचे (वाफेचे) [[द्रवीभवन]] होऊन [[पृथ्वी]]वर पाण्याचे थेंब पडू लागतात. हवा थंड झाल्याने किंवा [[आर्द्रता|आर्द्रतेचे]] प्रमाण वाढल्याने (संपृक्त saturated झाल्याने) पाऊस पडतो. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
पृथ्वीवर दरवर्षी साधारण ५०५,००० घन किमी पाऊस पडतो, त्यातील ३९८,००० घन किमी पाऊस समुद्रावर पडतो. तरी, सर्वात जास्त पाऊस ठराविक प्रदेशांतच पडतो.पाऊस पडतो तिथे समृद्धता असते.पाऊस  ह्या शब्दाचे अनेक समानार्थी शब्द  आहेत .

==वार्षिक पर्जन्यमानाचे प्रकार ==
१. अतिशय जास्त पाऊस ३०० ते ७५० सें.मी. 

(किंवा त्याहून अधिक अपवादात्मक पर्जन्यमान)

&lt;br /&gt;२ जास्त पाऊस २०० ते ३०० सें.मी.

&lt;br /&gt;३ मध्यम पाऊस १०० ते २०० सें.मी.

&lt;br /&gt;४ कमी पाऊस ५० ते १०० सें.मी. ( किंवा अपवादात्मक कमी पर्जन्यमान.)

==दृश्य पावसाचे प्रकार==
पाऊस (Rain), रिमझिम (किंवा झिमझिम) पाऊस (Drizzle), पर्जन्य (Rainfall), पावसाच्या धारा (किंवा सरी) (Rain Showers), मुसळधार पाऊस (Heavy Rain)/(Heavy Downpour)/(Torrential Rain), पावसाची रिपरिप/पिरपिर (Incessant Light Rain), संततधार/पावसाची झड (Incessant Heavy Rain, Downpour), नागडा पाऊस (Rain and Sunshine together), शिरवे/धावता पाऊस (Passing Showers), गारांचा पाऊस/गारपीट (Hailstorm), अतिवृष्टी (Excessive Rainfall), हिमवर्षा (Snowfall), हिमवर्षाव (Rain of Snow Flakes), बर्फमिश्रित पाण्याचा पाऊस (Sleet), हिमवादळ (Snow Storm), हलका पाऊस (Light Rain), तुरळक पाऊस (Isolated Rainfall,), विखुरलेला पाऊस (Scattered Rain), थांबून थांबून पडणारा पाऊस (Intermittent Rain), सार्वत्रिक पाऊस (Widespread Rain), गडगडाटी पाऊस/मेघगर्जनेसहित पाऊस (Thunder Showers), वादळी पाऊस/पावसाचे वादळ (Stormy Rain/Rain Storm), मोसमी पाऊस (Monsoon), नैर्ऋत्य मोसमी पाऊस (Southwest Monsoon Rain), ईशान्य मोसमी पाऊस/हस्ताचा पाऊस, (Northeast Monsoon, Post-Monsoon), उन्हाळी पाऊस (Summer Rain), हिवाळी पाऊस (Winter Rain), बारमाही पाऊस (Year Long Rain), अवकाळी (किंवा अवकाळ्या) पाऊस (Un-seasonal Rain), रात्रीचा पाऊस (Night Rain), धडकवणी/मृगाचा पाऊस/वळवाचा पाऊस/वळीव (Pre-Monsoon showers), हस्ताचा पाऊस/पर्जन्य ( heavy rainfall ) ,सरासरी पाऊस/पर्जन्यमान (Average Rainfall), वार्षिक पाऊस (Annual Rainfall), पर्जन्यछाया/पर्जन्य छायेचा प्रदेश (Rain Shadow), पावसाळी दिवस (Rainy Day), उत्तरेचा पाऊस (Northerly Rain); कृत्रिम पाऊस (Artificial Rain), ढग फवारणी/मेघारोपण (Cloud seeding)

== पावसाची झड ==
अखंडपणे मुसळधार पाऊस पडणे यास 'झड लागणे' म्हणतात.  याचा कालावधी तीन दिवस अथवा कधीकधी सात दिवसही असतो. अशा झडीचा शेतीला फायदा होतो पण क्वचित प्रमाणात नुकसानही होते.परिणामतः झड लागल्यावर [[ओला दुष्काळ]] पडतो.

*भारतातील सर्वाधिक पावसाची ठिकाणे :
१. [[मौसीनराम]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ११,८७३ मिलीमीटर ) 

२. [[चेरापुंजी]] (सरासरी ११,७७७ मिमी.) 

३. [[अगुंबे]] (सरासरी ७६४० मिमी) 

४. [[आंबोली]] (७५०० मिमी  

५.  [[ताम्हिणी]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ६४९८ मिलिमीटर ) 
== १-६-२०११ ते ११-९-२०११ या कालावधीत ४००० मिमीच्या आसपास पाऊस पडलेली भारतातील ठिकाणे आणि तेथील त्या मोसमातील पर्जन्याचे आकडे ==
* [[आंबोली (सिंधुदुर्ग)|आंबोली]] (महाराष्ट्र) ७१८४ मिमी
* [[कोल्लूर]] (कर्नाटक) ७०१२ मिमी
* अगुंबे (कर्नाटक) ७००७ मिमी
* [[गगनबावडा]] (महाराष्ट्र) ६६२६ मिमी
* [[संगमेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६४८६ मिमी
* [[मुळशी]] (महाराष्ट्र) ६३१६ मिमी
* [[महाबळेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६२४१ मिमी
* [[चेरापुंजी]] (मेघालय) ५४२६ मिमी
* भिरा (महाराष्ट्र) ५४५२ मिमी
* राधानगरी (महाराष्ट्र) ५३४७ मिमी
* कोयना (महाराष्ट्र) ५३११ मिमी
* लोणावळा (महाराष्ट्र) ५११६ मिमी
* काद्रा (कर्नाटक) ५१०४ मिमी
* गिरसप्पा (कर्नाटक) ४९८६ मिमी
* सिद्दपुरा (कर्नाटक) ४९४९ मिमी
* तिल्लारी (महाराष्ट्र) ४९४५ मिमी
* गोरखाना (कर्नाटक) ४७५६ मिमी
* वळपई (गोवा) ४६०१
* चिन्न कल्लार (तमिळ्नाडू) ४५७६ मिमी
* राजापूर (महाराष्ट्र) ४४९७
* मंडनगड (महाराष्ट्र) ४४५० मिमी
* भागमंडल (कर्नाटक) ४३९९ मिमी
* तुळशी सरोवर (मुंबई-महाराष्ट्र) ४३९६ मिमी
* कणकवली (महाराष्ट्र) ४३७४ मिमी
* म्हसळा (महाराष्ट्र) ४३१५ मिमी
* सावंतवाडी (महाराष्ट्र) ४३११ मिमी
* रत्‍नागिरी (महाराष्ट्र) ४३०२ मिमी
* वळवंड (महाराष्ट्र) ४२६० मिमी
* लांजा (महाराष्ट्र) ४२१४ मिमी
* करकला (कर्नाटक) ४११८ मिमी
* माथेरान (महाराष्ट्र) ४१२४ मिमी
* चिपळूण (महाराष्ट्र) ४०२९ मिमी
* वडकारा (केरळ) ४०१५ मिमी
* भटकळ (कर्नाटक) ३९७८
* पवना (महाराष्ट्र) ३९२८ मिमी
* केंपें (गोवा) ३९२४ मिमी
* मालवण (महाराष्ट्र) ३९२० मिमी
* जवाहर (महाराष्ट्र) ३९१५ मिमी
* सांगें (गोवा) ३९०० मिमी
* होनावर (कर्नाटक) ३९०० मिमी
* ताम्हिणी, हुईकळ, मौसीनराम, पूचिपारा, वळक्कड, कॅसलरॉक या अन्य ठिकाणीही ४००० मिमीपेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.    
    
इ.स. १९७६, १९७८, १९९०, १९९४, २००५, २००६, २०११, आणि २०१४ या वर्षी ताम्हिणी घाटात [[चेरापुंजी]]पेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.

==पावसाच्या कविता==
पावसावर लिहिला गेलेल्या काही मराठी कविता आणि गाणी पुढीलप्रमाणे आहेत.
#घन घन माला नभी दाटल्या कोसळती धारा (चित्रपटगीत, चित्रपट - वरदक्षिणा, कवी - [[ग.दि. माडगूळकर]], संगीत - [[वसंत पवार]], गायक - [[मन्ना डे]])
#ये रे ये रे पावसा,  तुला देतो पैसा
#नाच रे मोरा आंब्याच्या बनात, नाच रे मोरा नाच !  (चित्रपटगीत, चित्रपट - [[देवबाप्पा (चित्रपट)|देवबप्पा]], गीतकार - [[ग.दि. माडगूळकर|ग.दि.माडगुळकर]], संगीतकार - [[पु.ल. देशपांडे|पु.ल.देशपांडे]], गायीका - [[आशा भोसले]] )
#श्रावणमासी हर्ष मानसी,हिरवळ दाटे चोहीकडे (कवी - [[बालकवी]])
#सरीवर सरी आल्या गं । सचैल गोपी न्हाल्या गं ॥  ([[बा.भ. बोरकर]])


[[वर्ग:पाऊस| ]]
[[वर्ग:वर्षाव]]
[[वर्ग:निसर्ग]]</text>
      <sha1>0uho11m0uxpd0yqf49ys1vhv14akd1x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693988</id>
      <parentid>2693979</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:41:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39316-21</username>
        <id>185183</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12255" sha1="niw0qwxnat7mn9qfx9zpnf1lwvj2tf8" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''पाऊस''' ही एक हवामानविषयक घटना आहे, जी पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील ढगांमधून [[पाणी|पाण्या]]&lt;nowiki/&gt;चे द्रव किंवा घन थेंबांच्या वर्षावमुळे उद्भवते. पाऊस पडला की जल प्राप्ती होतो. पावसामुळे धरती हिरवीगार व शेती करण्यास तयार होते. सगळीकडे हिरवळ पसरते. नद्या, विहिरी तुडूंब भरतात. 

[[चित्र:Water_cycle.png|इवलेसे|पावसाचे चक्र]]
[[चित्र:Rain in Kolkata.jpg|इवलेसे|उजवे|पाऊस — [[कोलकाता]], [[भारत]].]]
पाऊस पडणे ही एक नैसर्गिक घटना आहे.[[वातावरण]]ातील [[ढग]]ांमधील [[बाष्प]]ाचे (वाफेचे) [[द्रवीभवन]] होऊन [[पृथ्वी]]वर पाण्याचे थेंब पडू लागतात. हवा थंड झाल्याने किंवा [[आर्द्रता|आर्द्रतेचे]] प्रमाण वाढल्याने (संपृक्त saturated झाल्याने) पाऊस पडतो. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
पृथ्वीवर दरवर्षी साधारण ५०५,००० घन किमी पाऊस पडतो, त्यातील ३९८,००० घन किमी पाऊस समुद्रावर पडतो. तरी, सर्वात जास्त पाऊस ठराविक प्रदेशांतच पडतो.पाऊस पडतो तिथे समृद्धता असते.पाऊस  ह्या शब्दाचे अनेक समानार्थी शब्द  आहेत .

==वार्षिक पर्जन्यमानाचे प्रकार ==
१. अतिशय जास्त पाऊस ३०० ते ७५० सें.मी. 

(किंवा त्याहून अधिक अपवादात्मक पर्जन्यमान)

&lt;br /&gt;२ जास्त पाऊस २०० ते ३०० सें.मी.

&lt;br /&gt;३ मध्यम पाऊस १०० ते २०० सें.मी.

&lt;br /&gt;४ कमी पाऊस ५० ते १०० सें.मी. ( किंवा अपवादात्मक कमी पर्जन्यमान.)

==दृश्य पावसाचे प्रकार==
पाऊस (Rain), रिमझिम (किंवा झिमझिम) पाऊस (Drizzle), पर्जन्य (Rainfall), पावसाच्या धारा (किंवा सरी) (Rain Showers), मुसळधार पाऊस (Heavy Rain)/(Heavy Downpour)/(Torrential Rain), पावसाची रिपरिप/पिरपिर (Incessant Light Rain), संततधार/पावसाची झड (Incessant Heavy Rain, Downpour), नागडा पाऊस (Rain and Sunshine together), शिरवे/धावता पाऊस (Passing Showers), गारांचा पाऊस/गारपीट (Hailstorm), अतिवृष्टी (Excessive Rainfall), हिमवर्षा (Snowfall), हिमवर्षाव (Rain of Snow Flakes), बर्फमिश्रित पाण्याचा पाऊस (Sleet), हिमवादळ (Snow Storm), हलका पाऊस (Light Rain), तुरळक पाऊस (Isolated Rainfall,), विखुरलेला पाऊस (Scattered Rain), थांबून थांबून पडणारा पाऊस (Intermittent Rain), सार्वत्रिक पाऊस (Widespread Rain), गडगडाटी पाऊस/मेघगर्जनेसहित पाऊस (Thunder Showers), वादळी पाऊस/पावसाचे वादळ (Stormy Rain/Rain Storm), मोसमी पाऊस (Monsoon), नैर्ऋत्य मोसमी पाऊस (Southwest Monsoon Rain), ईशान्य मोसमी पाऊस/हस्ताचा पाऊस, (Northeast Monsoon, Post-Monsoon), उन्हाळी पाऊस (Summer Rain), हिवाळी पाऊस (Winter Rain), बारमाही पाऊस (Year Long Rain), अवकाळी (किंवा अवकाळ्या) पाऊस (Un-seasonal Rain), रात्रीचा पाऊस (Night Rain), धडकवणी/मृगाचा पाऊस/वळवाचा पाऊस/वळीव (Pre-Monsoon showers), हस्ताचा पाऊस/पर्जन्य ( heavy rainfall ) ,सरासरी पाऊस/पर्जन्यमान (Average Rainfall), वार्षिक पाऊस (Annual Rainfall), पर्जन्यछाया/पर्जन्य छायेचा प्रदेश (Rain Shadow), पावसाळी दिवस (Rainy Day), उत्तरेचा पाऊस (Northerly Rain); कृत्रिम पाऊस (Artificial Rain), ढग फवारणी/मेघारोपण (Cloud seeding)

== पावसाची झड ==
अखंडपणे मुसळधार पाऊस पडणे यास 'झड लागणे' म्हणतात.  याचा कालावधी तीन दिवस अथवा कधीकधी सात दिवसही असतो. अशा झडीचा शेतीला फायदा होतो पण क्वचित प्रमाणात नुकसानही होते.परिणामतः झड लागल्यावर [[ओला दुष्काळ]] पडतो.

*भारतातील सर्वाधिक पावसाची ठिकाणे :
१. [[मौसीनराम]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ११,८७३ मिलीमीटर ) 

२. [[चेरापुंजी]] (सरासरी ११,७७७ मिमी.) 

३. [[अगुंबे]] (सरासरी ७६४० मिमी) 

४. [[आंबोली]] (७५०० मिमी  

५.  [[ताम्हिणी]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ६४९८ मिलिमीटर ) 
== १-६-२०११ ते ११-९-२०११ या कालावधीत ४००० मिमीच्या आसपास पाऊस पडलेली भारतातील ठिकाणे आणि तेथील त्या मोसमातील पर्जन्याचे आकडे ==
* [[आंबोली (सिंधुदुर्ग)|आंबोली]] (महाराष्ट्र) ७१८४ मिमी
* [[कोल्लूर]] (कर्नाटक) ७०१२ मिमी
* अगुंबे (कर्नाटक) ७००७ मिमी
* [[गगनबावडा]] (महाराष्ट्र) ६६२६ मिमी
* [[संगमेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६४८६ मिमी
* [[मुळशी]] (महाराष्ट्र) ६३१६ मिमी
* [[महाबळेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६२४१ मिमी
* [[चेरापुंजी]] (मेघालय) ५४२६ मिमी
* भिरा (महाराष्ट्र) ५४५२ मिमी
* राधानगरी (महाराष्ट्र) ५३४७ मिमी
* कोयना (महाराष्ट्र) ५३११ मिमी
* लोणावळा (महाराष्ट्र) ५११६ मिमी
* काद्रा (कर्नाटक) ५१०४ मिमी
* गिरसप्पा (कर्नाटक) ४९८६ मिमी
* सिद्दपुरा (कर्नाटक) ४९४९ मिमी
* तिल्लारी (महाराष्ट्र) ४९४५ मिमी
* गोरखाना (कर्नाटक) ४७५६ मिमी
* वळपई (गोवा) ४६०१
* चिन्न कल्लार (तमिळ्नाडू) ४५७६ मिमी
* राजापूर (महाराष्ट्र) ४४९७
* मंडनगड (महाराष्ट्र) ४४५० मिमी
* भागमंडल (कर्नाटक) ४३९९ मिमी
* तुळशी सरोवर (मुंबई-महाराष्ट्र) ४३९६ मिमी
* कणकवली (महाराष्ट्र) ४३७४ मिमी
* म्हसळा (महाराष्ट्र) ४३१५ मिमी
* सावंतवाडी (महाराष्ट्र) ४३११ मिमी
* रत्‍नागिरी (महाराष्ट्र) ४३०२ मिमी
* वळवंड (महाराष्ट्र) ४२६० मिमी
* लांजा (महाराष्ट्र) ४२१४ मिमी
* करकला (कर्नाटक) ४११८ मिमी
* माथेरान (महाराष्ट्र) ४१२४ मिमी
* चिपळूण (महाराष्ट्र) ४०२९ मिमी
* वडकारा (केरळ) ४०१५ मिमी
* भटकळ (कर्नाटक) ३९७८
* पवना (महाराष्ट्र) ३९२८ मिमी
* केंपें (गोवा) ३९२४ मिमी
* मालवण (महाराष्ट्र) ३९२० मिमी
* जवाहर (महाराष्ट्र) ३९१५ मिमी
* सांगें (गोवा) ३९०० मिमी
* होनावर (कर्नाटक) ३९०० मिमी
* ताम्हिणी, हुईकळ, मौसीनराम, पूचिपारा, वळक्कड, कॅसलरॉक या अन्य ठिकाणीही ४००० मिमीपेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.    
    
इ.स. १९७६, १९७८, १९९०, १९९४, २००५, २००६, २०११, आणि २०१४ या वर्षी ताम्हिणी घाटात [[चेरापुंजी]]पेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.

==पावसाच्या कविता==
पावसावर लिहिला गेलेल्या काही मराठी कविता आणि गाणी पुढीलप्रमाणे आहेत.
#घन घन माला नभी दाटल्या कोसळती धारा (चित्रपटगीत, चित्रपट - वरदक्षिणा, कवी - [[ग.दि. माडगूळकर]], संगीत - [[वसंत पवार]], गायक - [[मन्ना डे]])
#ये रे ये रे पावसा,  तुला देतो पैसा
#नाच रे मोरा आंब्याच्या बनात, नाच रे मोरा नाच !  (चित्रपटगीत, चित्रपट - [[देवबाप्पा (चित्रपट)|देवबप्पा]], गीतकार - [[ग.दि. माडगूळकर|ग.दि.माडगुळकर]], संगीतकार - [[पु.ल. देशपांडे|पु.ल.देशपांडे]], गायीका - [[आशा भोसले]] )
#श्रावणमासी हर्ष मानसी,हिरवळ दाटे चोहीकडे (कवी - [[बालकवी]])
#सरीवर सरी आल्या गं । सचैल गोपी न्हाल्या गं ॥  ([[बा.भ. बोरकर]])


[[वर्ग:पाऊस| ]]
[[वर्ग:वर्षाव]]
[[वर्ग:निसर्ग]]</text>
      <sha1>niw0qwxnat7mn9qfx9zpnf1lwvj2tf8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693997</id>
      <parentid>2693988</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39647-62</username>
        <id>185175</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12268" sha1="hoczpfyu03z30ab33v2c52qz23bzflg" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''पाऊस''' ही एक हवामानविषयक घटना आहे, जी पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील ढगांमधून [[पाणी|पाण्या]]&lt;nowiki/&gt;चे द्रव किंवा घन थेंबांच्या वर्षावमुळे उद्भवते. पाऊस पडला की जल प्राप्ती होतो. पावसामुळे धरती हिरवीगार व धरती शेती करण्यास तयार होते. सगळीकडे हिरवळ पसरते. नद्या, विहिरी तुडूंब भरतात. 

[[चित्र:Water_cycle.png|इवलेसे|पावसाचे चक्र]]
[[चित्र:Rain in Kolkata.jpg|इवलेसे|उजवे|पाऊस — [[कोलकाता]], [[भारत]].]]
पाऊस पडणे ही एक नैसर्गिक घटना आहे.[[वातावरण]]ातील [[ढग]]ांमधील [[बाष्प]]ाचे (वाफेचे) [[द्रवीभवन]] होऊन [[पृथ्वी]]वर पाण्याचे थेंब पडू लागतात. हवा थंड झाल्याने किंवा [[आर्द्रता|आर्द्रतेचे]] प्रमाण वाढल्याने (संपृक्त saturated झाल्याने) पाऊस पडतो. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
पृथ्वीवर दरवर्षी साधारण ५०५,००० घन किमी पाऊस पडतो, त्यातील ३९८,००० घन किमी पाऊस समुद्रावर पडतो. तरी, सर्वात जास्त पाऊस ठराविक प्रदेशांतच पडतो.पाऊस पडतो तिथे समृद्धता असते.पाऊस  ह्या शब्दाचे अनेक समानार्थी शब्द  आहेत .

==वार्षिक पर्जन्यमानाचे प्रकार ==
१. अतिशय जास्त पाऊस ३०० ते ७५० सें.मी. 

(किंवा त्याहून अधिक अपवादात्मक पर्जन्यमान)

&lt;br /&gt;२ जास्त पाऊस २०० ते ३०० सें.मी.

&lt;br /&gt;३ मध्यम पाऊस १०० ते २०० सें.मी.

&lt;br /&gt;४ कमी पाऊस ५० ते १०० सें.मी. ( किंवा अपवादात्मक कमी पर्जन्यमान.)

==दृश्य पावसाचे प्रकार==
पाऊस (Rain), रिमझिम (किंवा झिमझिम) पाऊस (Drizzle), पर्जन्य (Rainfall), पावसाच्या धारा (किंवा सरी) (Rain Showers), मुसळधार पाऊस (Heavy Rain)/(Heavy Downpour)/(Torrential Rain), पावसाची रिपरिप/पिरपिर (Incessant Light Rain), संततधार/पावसाची झड (Incessant Heavy Rain, Downpour), नागडा पाऊस (Rain and Sunshine together), शिरवे/धावता पाऊस (Passing Showers), गारांचा पाऊस/गारपीट (Hailstorm), अतिवृष्टी (Excessive Rainfall), हिमवर्षा (Snowfall), हिमवर्षाव (Rain of Snow Flakes), बर्फमिश्रित पाण्याचा पाऊस (Sleet), हिमवादळ (Snow Storm), हलका पाऊस (Light Rain), तुरळक पाऊस (Isolated Rainfall,), विखुरलेला पाऊस (Scattered Rain), थांबून थांबून पडणारा पाऊस (Intermittent Rain), सार्वत्रिक पाऊस (Widespread Rain), गडगडाटी पाऊस/मेघगर्जनेसहित पाऊस (Thunder Showers), वादळी पाऊस/पावसाचे वादळ (Stormy Rain/Rain Storm), मोसमी पाऊस (Monsoon), नैर्ऋत्य मोसमी पाऊस (Southwest Monsoon Rain), ईशान्य मोसमी पाऊस/हस्ताचा पाऊस, (Northeast Monsoon, Post-Monsoon), उन्हाळी पाऊस (Summer Rain), हिवाळी पाऊस (Winter Rain), बारमाही पाऊस (Year Long Rain), अवकाळी (किंवा अवकाळ्या) पाऊस (Un-seasonal Rain), रात्रीचा पाऊस (Night Rain), धडकवणी/मृगाचा पाऊस/वळवाचा पाऊस/वळीव (Pre-Monsoon showers), हस्ताचा पाऊस/पर्जन्य ( heavy rainfall ) ,सरासरी पाऊस/पर्जन्यमान (Average Rainfall), वार्षिक पाऊस (Annual Rainfall), पर्जन्यछाया/पर्जन्य छायेचा प्रदेश (Rain Shadow), पावसाळी दिवस (Rainy Day), उत्तरेचा पाऊस (Northerly Rain); कृत्रिम पाऊस (Artificial Rain), ढग फवारणी/मेघारोपण (Cloud seeding)

== पावसाची झड ==
अखंडपणे मुसळधार पाऊस पडणे यास 'झड लागणे' म्हणतात.  याचा कालावधी तीन दिवस अथवा कधीकधी सात दिवसही असतो. अशा झडीचा शेतीला फायदा होतो पण क्वचित प्रमाणात नुकसानही होते.परिणामतः झड लागल्यावर [[ओला दुष्काळ]] पडतो.

*भारतातील सर्वाधिक पावसाची ठिकाणे :
१. [[मौसीनराम]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ११,८७३ मिलीमीटर ) 

२. [[चेरापुंजी]] (सरासरी ११,७७७ मिमी.) 

३. [[अगुंबे]] (सरासरी ७६४० मिमी) 

४. [[आंबोली]] (७५०० मिमी  

५.  [[ताम्हिणी]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ६४९८ मिलिमीटर ) 
== १-६-२०११ ते ११-९-२०११ या कालावधीत ४००० मिमीच्या आसपास पाऊस पडलेली भारतातील ठिकाणे आणि तेथील त्या मोसमातील पर्जन्याचे आकडे ==
* [[आंबोली (सिंधुदुर्ग)|आंबोली]] (महाराष्ट्र) ७१८४ मिमी
* [[कोल्लूर]] (कर्नाटक) ७०१२ मिमी
* अगुंबे (कर्नाटक) ७००७ मिमी
* [[गगनबावडा]] (महाराष्ट्र) ६६२६ मिमी
* [[संगमेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६४८६ मिमी
* [[मुळशी]] (महाराष्ट्र) ६३१६ मिमी
* [[महाबळेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६२४१ मिमी
* [[चेरापुंजी]] (मेघालय) ५४२६ मिमी
* भिरा (महाराष्ट्र) ५४५२ मिमी
* राधानगरी (महाराष्ट्र) ५३४७ मिमी
* कोयना (महाराष्ट्र) ५३११ मिमी
* लोणावळा (महाराष्ट्र) ५११६ मिमी
* काद्रा (कर्नाटक) ५१०४ मिमी
* गिरसप्पा (कर्नाटक) ४९८६ मिमी
* सिद्दपुरा (कर्नाटक) ४९४९ मिमी
* तिल्लारी (महाराष्ट्र) ४९४५ मिमी
* गोरखाना (कर्नाटक) ४७५६ मिमी
* वळपई (गोवा) ४६०१
* चिन्न कल्लार (तमिळ्नाडू) ४५७६ मिमी
* राजापूर (महाराष्ट्र) ४४९७
* मंडनगड (महाराष्ट्र) ४४५० मिमी
* भागमंडल (कर्नाटक) ४३९९ मिमी
* तुळशी सरोवर (मुंबई-महाराष्ट्र) ४३९६ मिमी
* कणकवली (महाराष्ट्र) ४३७४ मिमी
* म्हसळा (महाराष्ट्र) ४३१५ मिमी
* सावंतवाडी (महाराष्ट्र) ४३११ मिमी
* रत्‍नागिरी (महाराष्ट्र) ४३०२ मिमी
* वळवंड (महाराष्ट्र) ४२६० मिमी
* लांजा (महाराष्ट्र) ४२१४ मिमी
* करकला (कर्नाटक) ४११८ मिमी
* माथेरान (महाराष्ट्र) ४१२४ मिमी
* चिपळूण (महाराष्ट्र) ४०२९ मिमी
* वडकारा (केरळ) ४०१५ मिमी
* भटकळ (कर्नाटक) ३९७८
* पवना (महाराष्ट्र) ३९२८ मिमी
* केंपें (गोवा) ३९२४ मिमी
* मालवण (महाराष्ट्र) ३९२० मिमी
* जवाहर (महाराष्ट्र) ३९१५ मिमी
* सांगें (गोवा) ३९०० मिमी
* होनावर (कर्नाटक) ३९०० मिमी
* ताम्हिणी, हुईकळ, मौसीनराम, पूचिपारा, वळक्कड, कॅसलरॉक या अन्य ठिकाणीही ४००० मिमीपेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.    
    
इ.स. १९७६, १९७८, १९९०, १९९४, २००५, २००६, २०११, आणि २०१४ या वर्षी ताम्हिणी घाटात [[चेरापुंजी]]पेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.

==पावसाच्या कविता==
पावसावर लिहिला गेलेल्या काही मराठी कविता आणि गाणी पुढीलप्रमाणे आहेत.
#घन घन माला नभी दाटल्या कोसळती धारा (चित्रपटगीत, चित्रपट - वरदक्षिणा, कवी - [[ग.दि. माडगूळकर]], संगीत - [[वसंत पवार]], गायक - [[मन्ना डे]])
#ये रे ये रे पावसा,  तुला देतो पैसा
#नाच रे मोरा आंब्याच्या बनात, नाच रे मोरा नाच !  (चित्रपटगीत, चित्रपट - [[देवबाप्पा (चित्रपट)|देवबप्पा]], गीतकार - [[ग.दि. माडगूळकर|ग.दि.माडगुळकर]], संगीतकार - [[पु.ल. देशपांडे|पु.ल.देशपांडे]], गायीका - [[आशा भोसले]] )
#श्रावणमासी हर्ष मानसी,हिरवळ दाटे चोहीकडे (कवी - [[बालकवी]])
#सरीवर सरी आल्या गं । सचैल गोपी न्हाल्या गं ॥  ([[बा.भ. बोरकर]])


[[वर्ग:पाऊस| ]]
[[वर्ग:वर्षाव]]
[[वर्ग:निसर्ग]]</text>
      <sha1>hoczpfyu03z30ab33v2c52qz23bzflg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694003</id>
      <parentid>2693997</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:46:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39316-21</username>
        <id>185183</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ होते</comment>
      <origin>2694003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12268" sha1="jlxy4wmyjyjnipf86n5w8y7aajumuf6" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''पाऊस''' ही एक हवामानविषयक घटना आहे, जी पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील ढगांमधून [[पाणी|पाण्या]]&lt;nowiki/&gt;चे द्रव किंवा घन थेंबांच्या वर्षावमुळे उद्भवते. पाऊस पडला की जल प्राप्ती होते. पावसामुळे धरती हिरवीगार व धरती शेती करण्यास तयार होते. सगळीकडे हिरवळ पसरते. नद्या, विहिरी तुडूंब भरतात. 

[[चित्र:Water_cycle.png|इवलेसे|पावसाचे चक्र]]
[[चित्र:Rain in Kolkata.jpg|इवलेसे|उजवे|पाऊस — [[कोलकाता]], [[भारत]].]]
पाऊस पडणे ही एक नैसर्गिक घटना आहे.[[वातावरण]]ातील [[ढग]]ांमधील [[बाष्प]]ाचे (वाफेचे) [[द्रवीभवन]] होऊन [[पृथ्वी]]वर पाण्याचे थेंब पडू लागतात. हवा थंड झाल्याने किंवा [[आर्द्रता|आर्द्रतेचे]] प्रमाण वाढल्याने (संपृक्त saturated झाल्याने) पाऊस पडतो. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
पृथ्वीवर दरवर्षी साधारण ५०५,००० घन किमी पाऊस पडतो, त्यातील ३९८,००० घन किमी पाऊस समुद्रावर पडतो. तरी, सर्वात जास्त पाऊस ठराविक प्रदेशांतच पडतो.पाऊस पडतो तिथे समृद्धता असते.पाऊस  ह्या शब्दाचे अनेक समानार्थी शब्द  आहेत .

==वार्षिक पर्जन्यमानाचे प्रकार ==
१. अतिशय जास्त पाऊस ३०० ते ७५० सें.मी. 

(किंवा त्याहून अधिक अपवादात्मक पर्जन्यमान)

&lt;br /&gt;२ जास्त पाऊस २०० ते ३०० सें.मी.

&lt;br /&gt;३ मध्यम पाऊस १०० ते २०० सें.मी.

&lt;br /&gt;४ कमी पाऊस ५० ते १०० सें.मी. ( किंवा अपवादात्मक कमी पर्जन्यमान.)

==दृश्य पावसाचे प्रकार==
पाऊस (Rain), रिमझिम (किंवा झिमझिम) पाऊस (Drizzle), पर्जन्य (Rainfall), पावसाच्या धारा (किंवा सरी) (Rain Showers), मुसळधार पाऊस (Heavy Rain)/(Heavy Downpour)/(Torrential Rain), पावसाची रिपरिप/पिरपिर (Incessant Light Rain), संततधार/पावसाची झड (Incessant Heavy Rain, Downpour), नागडा पाऊस (Rain and Sunshine together), शिरवे/धावता पाऊस (Passing Showers), गारांचा पाऊस/गारपीट (Hailstorm), अतिवृष्टी (Excessive Rainfall), हिमवर्षा (Snowfall), हिमवर्षाव (Rain of Snow Flakes), बर्फमिश्रित पाण्याचा पाऊस (Sleet), हिमवादळ (Snow Storm), हलका पाऊस (Light Rain), तुरळक पाऊस (Isolated Rainfall,), विखुरलेला पाऊस (Scattered Rain), थांबून थांबून पडणारा पाऊस (Intermittent Rain), सार्वत्रिक पाऊस (Widespread Rain), गडगडाटी पाऊस/मेघगर्जनेसहित पाऊस (Thunder Showers), वादळी पाऊस/पावसाचे वादळ (Stormy Rain/Rain Storm), मोसमी पाऊस (Monsoon), नैर्ऋत्य मोसमी पाऊस (Southwest Monsoon Rain), ईशान्य मोसमी पाऊस/हस्ताचा पाऊस, (Northeast Monsoon, Post-Monsoon), उन्हाळी पाऊस (Summer Rain), हिवाळी पाऊस (Winter Rain), बारमाही पाऊस (Year Long Rain), अवकाळी (किंवा अवकाळ्या) पाऊस (Un-seasonal Rain), रात्रीचा पाऊस (Night Rain), धडकवणी/मृगाचा पाऊस/वळवाचा पाऊस/वळीव (Pre-Monsoon showers), हस्ताचा पाऊस/पर्जन्य ( heavy rainfall ) ,सरासरी पाऊस/पर्जन्यमान (Average Rainfall), वार्षिक पाऊस (Annual Rainfall), पर्जन्यछाया/पर्जन्य छायेचा प्रदेश (Rain Shadow), पावसाळी दिवस (Rainy Day), उत्तरेचा पाऊस (Northerly Rain); कृत्रिम पाऊस (Artificial Rain), ढग फवारणी/मेघारोपण (Cloud seeding)

== पावसाची झड ==
अखंडपणे मुसळधार पाऊस पडणे यास 'झड लागणे' म्हणतात.  याचा कालावधी तीन दिवस अथवा कधीकधी सात दिवसही असतो. अशा झडीचा शेतीला फायदा होतो पण क्वचित प्रमाणात नुकसानही होते.परिणामतः झड लागल्यावर [[ओला दुष्काळ]] पडतो.

*भारतातील सर्वाधिक पावसाची ठिकाणे :
१. [[मौसीनराम]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ११,८७३ मिलीमीटर ) 

२. [[चेरापुंजी]] (सरासरी ११,७७७ मिमी.) 

३. [[अगुंबे]] (सरासरी ७६४० मिमी) 

४. [[आंबोली]] (७५०० मिमी  

५.  [[ताम्हिणी]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ६४९८ मिलिमीटर ) 
== १-६-२०११ ते ११-९-२०११ या कालावधीत ४००० मिमीच्या आसपास पाऊस पडलेली भारतातील ठिकाणे आणि तेथील त्या मोसमातील पर्जन्याचे आकडे ==
* [[आंबोली (सिंधुदुर्ग)|आंबोली]] (महाराष्ट्र) ७१८४ मिमी
* [[कोल्लूर]] (कर्नाटक) ७०१२ मिमी
* अगुंबे (कर्नाटक) ७००७ मिमी
* [[गगनबावडा]] (महाराष्ट्र) ६६२६ मिमी
* [[संगमेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६४८६ मिमी
* [[मुळशी]] (महाराष्ट्र) ६३१६ मिमी
* [[महाबळेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६२४१ मिमी
* [[चेरापुंजी]] (मेघालय) ५४२६ मिमी
* भिरा (महाराष्ट्र) ५४५२ मिमी
* राधानगरी (महाराष्ट्र) ५३४७ मिमी
* कोयना (महाराष्ट्र) ५३११ मिमी
* लोणावळा (महाराष्ट्र) ५११६ मिमी
* काद्रा (कर्नाटक) ५१०४ मिमी
* गिरसप्पा (कर्नाटक) ४९८६ मिमी
* सिद्दपुरा (कर्नाटक) ४९४९ मिमी
* तिल्लारी (महाराष्ट्र) ४९४५ मिमी
* गोरखाना (कर्नाटक) ४७५६ मिमी
* वळपई (गोवा) ४६०१
* चिन्न कल्लार (तमिळ्नाडू) ४५७६ मिमी
* राजापूर (महाराष्ट्र) ४४९७
* मंडनगड (महाराष्ट्र) ४४५० मिमी
* भागमंडल (कर्नाटक) ४३९९ मिमी
* तुळशी सरोवर (मुंबई-महाराष्ट्र) ४३९६ मिमी
* कणकवली (महाराष्ट्र) ४३७४ मिमी
* म्हसळा (महाराष्ट्र) ४३१५ मिमी
* सावंतवाडी (महाराष्ट्र) ४३११ मिमी
* रत्‍नागिरी (महाराष्ट्र) ४३०२ मिमी
* वळवंड (महाराष्ट्र) ४२६० मिमी
* लांजा (महाराष्ट्र) ४२१४ मिमी
* करकला (कर्नाटक) ४११८ मिमी
* माथेरान (महाराष्ट्र) ४१२४ मिमी
* चिपळूण (महाराष्ट्र) ४०२९ मिमी
* वडकारा (केरळ) ४०१५ मिमी
* भटकळ (कर्नाटक) ३९७८
* पवना (महाराष्ट्र) ३९२८ मिमी
* केंपें (गोवा) ३९२४ मिमी
* मालवण (महाराष्ट्र) ३९२० मिमी
* जवाहर (महाराष्ट्र) ३९१५ मिमी
* सांगें (गोवा) ३९०० मिमी
* होनावर (कर्नाटक) ३९०० मिमी
* ताम्हिणी, हुईकळ, मौसीनराम, पूचिपारा, वळक्कड, कॅसलरॉक या अन्य ठिकाणीही ४००० मिमीपेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.    
    
इ.स. १९७६, १९७८, १९९०, १९९४, २००५, २००६, २०११, आणि २०१४ या वर्षी ताम्हिणी घाटात [[चेरापुंजी]]पेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.

==पावसाच्या कविता==
पावसावर लिहिला गेलेल्या काही मराठी कविता आणि गाणी पुढीलप्रमाणे आहेत.
#घन घन माला नभी दाटल्या कोसळती धारा (चित्रपटगीत, चित्रपट - वरदक्षिणा, कवी - [[ग.दि. माडगूळकर]], संगीत - [[वसंत पवार]], गायक - [[मन्ना डे]])
#ये रे ये रे पावसा,  तुला देतो पैसा
#नाच रे मोरा आंब्याच्या बनात, नाच रे मोरा नाच !  (चित्रपटगीत, चित्रपट - [[देवबाप्पा (चित्रपट)|देवबप्पा]], गीतकार - [[ग.दि. माडगूळकर|ग.दि.माडगुळकर]], संगीतकार - [[पु.ल. देशपांडे|पु.ल.देशपांडे]], गायीका - [[आशा भोसले]] )
#श्रावणमासी हर्ष मानसी,हिरवळ दाटे चोहीकडे (कवी - [[बालकवी]])
#सरीवर सरी आल्या गं । सचैल गोपी न्हाल्या गं ॥  ([[बा.भ. बोरकर]])


[[वर्ग:पाऊस| ]]
[[वर्ग:वर्षाव]]
[[वर्ग:निसर्ग]]</text>
      <sha1>jlxy4wmyjyjnipf86n5w8y7aajumuf6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फूल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31792</id>
    <revision>
      <id>2693989</id>
      <parentid>2598205</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:41:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39333-15</username>
        <id>185170</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12567" sha1="8h189wewdk9ytgzz4fcl2x6hpa6zdli" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''फूल''' हे फुलझाडांमधील [[प्रजनन|प्रजननाचा]] अवयव आहे. फुलामध्ये [[पुंकेसर]] व [[स्त्रीकेसर]] असतात व कीटकांना आकर्षित करण्यासाठी आकर्षक, रंगीबेरंगी पाकळ्या असतात. काही फुलांमध्ये [[मध]] देखील असते. फुलांचा छान [[वास]] येतो. फूल हे आकर्षित असते त्यामुळे ते लोकांना आवडते. फूल झाडाच्या स्त्री व पुरुष बीजाचे मीलन घडवून आणण्यास मदत करते व त्यानंतर फळाची निर्मिती होते. फुलांचा उपयोग देवासाठी, केसात माळण्यासाठी, त्योहारासाठी करतात. वेगवेगळ्या देवाला वेगवेगळी फुले अरपण केली जातात, अनेक फुलांच्या समूहाला '''[[फुलोरा]]''' असे म्हणतात.
[[चित्र:लिलिची फुले.JPG‎|thumb|वसंत ऋतुमध्ये फुललेली जांभळ्या लिलिची फुले]]
अनंत काळापासून फुलणारी विविधरंगी, विविधढंगी फुले आपल्या सौंदर्याने केवळ पशुपक्ष्यांना आणि किंटकांनाच नव्हे तर माणसालाही नेहमीच मोहात पाडत आली आहेत. काही फुलांचा रंग, काहींचा आकार, तर  काहींचा सुगंध तर काहींचे सगळेच [[गुण]] निसर्गातील विविध घटकांना आकर्षित करणारे असतात. शास्त्रीयदॄष्ट्या फूल म्हणजे वनस्पतींचे [[प्रजनन|पुनरुत्पादनाचे]] रचनात्मक अवयव होय. अंकुराचा मुख्यत्वेकरून पुनरुत्पादनाकरिता रूपांतरीत भाग.
[[चित्र:Blume_mit_Schmetterling_und_Biene_1uf.JPG|इवलेसे|फुले]]

== फुलांची रचना ==
काही [[वनस्पती]]त खोडाच्या टोकावर किंवा पानाच्या खाचेत एकच फूल येते. काही वनस्पतींत त्याच जागी अनेक फुले येऊन फुलांची गुच्छासारखी रचना तयार होते तिला 'फुलोरा' (Inflorescence) म्हणतात. फुलोऱ्यातील फुलांच्या उमलण्याच्या दिशेवरून त्याची दोन मुख्य प्रकारांत विभागणी केलेली आहे.

# अकुंठित फुलोरा (Racemose Inflorescence) - या प्रकारच्या फुलोऱ्यात अक्षाच्या टोकावर नवीन फुले येतात आणि आधी उमललेली फुले पुष्पवृन्ताच्या किंवा अक्षाच्या खालच्या बाजूला असतात. उदाहरणार्थ: पळस, गुलमोहर, शंकासूर, पिचकारी

[[चित्र:Spathodea_campanulata.JPG|इवलेसे|अकुंठित फुलोरा-पिचकारी]]

# कुंठित फुलोरा (Cymose Inflorescence) - कुंठित फुलोऱ्यात अक्षाच्या तळाला नवीन फूल उमलते त्यामुळे पुष्पवृन्ताची वाढ तिथेच कुंठित होते. उदाहरणार्थ: मोगरा, जाई, जुई.

[[चित्र:JasminumSambac3.jpg|इवलेसे|कुंठित फुलोरा-मोगरा]]

== फुलांचे अवयव ==
फुलांचे अवयव मुख्यत्वे चार मंडलांमधे रचलेले असतात, त्यातील वरील दोन मंडले प्रजोत्पतीचे काम करतात व खालील दोन मंडले त्यांना मदतगार म्हणून काम करतात.
[[चित्र:Flower_parts.JPG|इवलेसे|फुलांची रचना]]

* पहिले मंडल: Calyx पुष्पकोश – संदल मंडल

# हे सर्वात खालचे मंडळ असून ते फुलाच्या देठाच्या टोकाशी रचलेले असते.
# त्याच्या पाकळ्यांना संदले म्हणतात. (Sepals)
# या पाकळ्या बहुतकरून हिरव्या रंगाच्या असतात, परंतु काही वेळा रंगीत देखील असतात त्यांना दलाभ (petaloid calyx) असे म्हणतात.
# पुष्पकोश किंवा संदल मंडल मुख्यत्वे आतील प्रजोत्पादन करणाऱ्या परागकोश आणि जायांग या अवयवांच्या संरक्षणाचे काम करतात.

* दुसरे मंडल: Corolla -प्रदल मंडल, पुष्पमुकुट

# हे संदल मंडलाच्या आतील बाजूस असते.
# ह्याच्या पाकळ्यांना प्रदल (petal) असे म्हणतात.
# बहुतांशी प्रदले ही रंगीबेरंगी असतात.
# किटकांना किंवा पक्ष्यांना परागीभवनासाठी आकर्षित करण्याचे कार्य प्रदले करतात.

* तिसरे मंडल : Androecium केसरमंडल, पुंकेसर मंडल

# हे तिसरे मंडल प्रदल मंडलाच्या आतल्या बाजूला असते. याला पुंकेसर मंडल असे म्हणतात.
# ज्या भागांचे हे मंडल बनलेले असते त्याला केसरदल (Stamens) असे म्हणतात.

केसरदलाचे तीन भाग असतात:

# केसरतंतू – (Filament)
# परागकोश Anthers: परागकोशात चार परागकोष्ठ, प्रत्येक परागकोष्ठात असंख्य परागकण   असतात. परागकोश (परागाशय) Anthers, pollen sac, परागकोष्ठ Pollen graim.
# संधानी Connective (संयोगिका).

* चौथे मंडल: Gynoecium जायांग

# याला स्त्री किजमंडल असेही म्हणतात.
# ज्या भागांचे हे बनलेले असते त्याला किंज (Carpel) असे म्हणतात.

किंजमंडलाचे सुद्धा तीन भाग असतात.

# किंजपुट (Ovary) - किंजपुटामध्ये अतिलहान बीजक पर्यण्ड (Ovule) असतो. प्रत्येक बीजकामधे एक लंबवर्तुळाकृती पेशी असते. तिला गर्भकोश किंवा भ्रूण-स्थूल (Embryo sac) असे म्हणतात.
# किंजल - कुक्षिवृन्त (Style)
# किंजल्क – कुक्षी – (Stigma)

एकाच फुलात जेव्हा चारी मंडले असतात त्या वेळी त्या पुष्पाला पूर्णपुष्प (Complete Flowers) असे म्हणतात. पण चारांपैकी एक जरी मंडल कमी असले तर ते फूल अपूर्णपुष्प (Incomplete Flower) समजले जाते. केसरमंडल व किंज - मंडल ही दोन्ही मंडले एकाच फुलात असतात. त्याला द्विलिंगी (Hermaphrodite – bisexual) फूल असे म्हणतात. परंतु दोन्ही मंडलापैकी एक जरी मंडल कमी असले तर त्याला एकलिंगी (Unisexual) फूल असे म्हणतात. मग ते फूल केशरपुष्प (Staminate – male), अगर किंजी पुष्प (Pistillate – female) म्हणून ओळखले जाते. जर कोणत्याही फुलात दोन्ही (केसर किंवा किंज मंडले) नसली तर ते फूल वन्ध्यपुष्प समजले जाते (Neuter).[[चित्र:Blume_mit_Schmetterling_und_Biene_1uf.JPG|thumb|फुले]]
फुलाचे उपयोग सुशोभीकरणासाठी, पूजेसाठी व कीटकांना अन्न म्हणून होतो.

फुले निरनिराळ्या रंगांची, रंगांच्या छटांची असतात. भारतातील सुहासिनी सण त्योहाराच्या वेळी फुले केसात माळतात. फुलात चार प्रकारची रंगद्रव्ये आढळतात. जनुकीय गुणधर्म फुलात निरनिराळी रंगद्रव्ये तयार करण्यास कारणीभूत ठरतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/kutumbkatta-news/tree-different-colour-flower-akp-94-2077420/|title=वनस्पतींना निरनिराळ्या रंगांची फुले कशी येतात?|दिनांक=2020-02-06|संकेतस्थळ=लोकसत्ता|ॲक्सेसदिनांक=2020-02-06}}&lt;/ref&gt;
# क्लोरोफिल - हरित रंगद्रव्य 
# कॅरेटिनॉइड्स - पिवळा, नारंगी, लाल रंग 
# ॲंथोसायनीन - लाल, जांभळा, निळा, आमसुली रंगद्रव्ये 
# बेटालेंन्स - लाल-पिवळा

== चित्रदालन ==
&lt;gallery&gt;
चित्र:Flower Rangoli design.jpg|[[दिवाळी|दिवाळीसाठी]] काढलेली फुलांची [[रांगोळी]]
चित्र:Yellow Flower from India.jpg|झेंडूचे फूल
चित्र:Yellow Flower from India 1.jpg|झेंडूचे फूल
चित्र:Sadafuli flower.jpg|सदाफुलीचे फूल
चित्र:Tulsi flowers.jpg|तुळस
चित्र:Buch flower from India.jpg|बुचाचे फूल
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:फुले]]
[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:वनस्पतीशास्त्र]]
[[वर्ग:जीवशास्त्र]]
[[वर्ग:वनस्पतीचे भाग]]</text>
      <sha1>8h189wewdk9ytgzz4fcl2x6hpa6zdli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सफरचंद</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32143</id>
    <revision>
      <id>2693987</id>
      <parentid>2595732</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:40:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39531-73</username>
        <id>185182</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9527" sha1="bt7bkgt9k598c860lxpclseo0knqzor" xml:space="preserve">'''सफरचंद''' गडद लाल व सफेड आंबट-गोड चवीचे एक [[फळ]] आहे. हे फळ थंड हवामानात होते. तसेच आरोग्यासाठी अत्यंत फलदायी आहे. सफरचंद वेगवेगळ्या आजारांवर लाभदायक आहे. सफरचंद त्वचेसाठीही उपयोगी आहे. वैज्ञानिक भाषेत याला मेलस डोमेस्टिका (Melus domestica) म्हणतात.याचे मुख्य स्थान मध्य एशिया आहे. या व्यतिरिक्त नंतर यूरोप मध्ये हे लावण्यात आले. हे हजारों वर्षांपासून एशिया आणि यूरोप मध्ये उगवले जात आहे. याला यूरोपहून उत्तरी अमेरिका मध्ये विकले जाते. याचे ग्रीक आणि यूरोप मध्ये धार्मिक महत्त्व आहे.

[[चित्र:95apple.jpeg|thumb|सफरचंद]]
[[चित्र:An apple tree on the way to Gangotri WTK-IMG 2699.jpg|इवलेसे|सफरचंदाचे झाड]]

==व्युत्पत्ति==
याचे भारतातील उत्तरी प्रदेश हिमाचल येथे पैदाइश होते. यात अनेक विटामिन असतात. 

==वर्णन==
सफरचंदाचे झाड पानझडी असते, साधारणपणे लागवडीमध्ये २ ते ४.५ मीटर (६ ते १५ फूट) उंच असते आणि जंगलात १५ मीटर (४९ फूट) पर्यंत असते, तरी सामान्यतः २ ते १० मीटर (६.५ ते ३३ फूट) पर्यंत असते.&lt;ref name=&quot;UofGeorgia&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;FNA&quot;&gt;{{cite web |last=Dickson |first=Elizabeth E. |title=''Malus domestica'' |url=http://floranorthamerica.org/Malus_domestica |website=[[Flora of North America]] |access-date=27 July 2024 |date=28 May 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728060606/http://floranorthamerica.org/Malus_domestica |archive-date=28 July 2024}}&lt;/ref&gt;

==इतिहास==
याच्या बाबतीत माहिती काढन्याचे श्रेय सिकंदर महानला दिले जाते तो जेव्हा मध्य एशिया मध्ये आला तेव्हा त्याने या फळाच्या बाबतीत माहिती काढली.या कारण यूरोप मध्ये पण सफरचंदाच्या अनेक प्रजाति आहेत.
 
==सांस्कृतिक महत्त्व==
युरोप, इंग्लैंड मध्ये या फळाला देवतांनी दिलेले बक्षिस मानतात. हे इंग्लैंड मध्ये जर्मन लोकांच्या सुरुवातीच्या काळात बनलेल्या कब्रात मिळाले. जे एक प्रतिकात्मक रूपात आहे. 

==सफरचंद खाण्याचे फायदे==
सफरचंद हे फळ स्वादिष्ट ही नाही तर याच्यात खूप सारे तत्त्व उपस्थित असतात. जे आपल्या शरीराला पोषण प्रदान करतात.शरीरात लागणाऱ्या आवश्यक पदार्थांची पण पूर्ति करतात. या व्यतिरिक्त सफरचंद खाल्याने अनेक प्रकारांचे आजार होण्याची शक्यता कमी होते. 

‌‌‌१.एनिमिया दूर होते&lt;br&gt;
एनिमिया मुळे माणसाच्या शरीरात रक्ताची कमतरता होते आणि शरीरात रक्त बनत नाही. हिमोग्लोबिन पण कमी होते. सफरचंदात आयर्न असते ज्या मुळे शरीरात  हिमोग्लोबिनचे प्रमाण वाढते. जर दररोज सफरचंद खाते आले नाही तर आठवड्यातून एकदा तरी ते खाणे महत्त्वाचे आहे. 

‌‌‌२.चेहरेचे आकर्षण वाढवते&lt;br&gt;
जर फेस वर दाग धब्बे असतील तर चेहरेला साफ, सुंदर करायचे असेल तर दररोज एक सफरचंदाचे सेवन करने महत्त्वाचे आहे. काही दिवसात फरक दिसेल. 

‌‌‌३.हार्टचे आजार दूर करण्यात मदत होते&lt;br&gt;
सफरचंद हार्ट साठी ही खूप फायदेमंद आहे.हार्ट मध्ये ऑक्सिडेशन मुळे होणारा धोका कमी होतो.हे शरीरात कॉलेस्ट्रॉलचे प्रमाण कंट्रोल करते तसेच हे शुगरचे प्र जिमाण ही कमी करते. हार्ट (ह्रदयात)मध्ये रक्ताचे प्रवाह व्यवस्थित ठेवण्यात ही सफरचंद खूप फायदेमंद आहे. 

‌‌‌४.वजन कमी करण्यात सहायक&lt;br&gt;
जर आपले वजन लवकर वाढत आहे आणि तुम्हाला   काही उपाय सूचत नाही तर तुम्ही रोज २ सफरचंदाचे सेवन करायला सुरुवात केली पाहिजे ज्या मुळे तुमचे वजन कम होईल. 
हे वैज्ञानिक रिसर्च मध्ये ही प्रमाणित केले आहे. 

५.मेंदूला व्यवस्थित ठेवण्यासाठी&lt;br&gt;
सफरचंदाचे सेवन करण्यामुळे अल्जाइमर रोग होण्याची शक्यता कमी होते आणि यादाश्त पण चांगली राहते.हे ब्रेनच्या सेल स्वस्थ बनवतात आणि ब्रेन मध्ये रक्ताचा प्रवाह व्यवस्थित ठेवतो. 

‌‌‌६.लिवरला साफ करतो&lt;br&gt;
सफरचंदात अनेक प्रकारचे विषहर पदार्थ असतात याने लिवरची घाण साफ होते है।प्रतिदिन सफरचंद खाल्याने पाचन व्यवस्थित होते आणि रक्त शरीरात चांगल्या प्रकारे प्रवाहित होते. 

‌‌‌७.किडनी स्टोनची शक्यता कमी होते&lt;br&gt;
सफरचंदात साइडर विनिजर नावाचे तत्त्व असते हे किडनीच्या आत होणारे स्टोनची शक्यता कमी करतो. तसे आजकल अनेक जणांना किडनी स्टोनची समस्या असते असे लोकांनी सफरचंदाचे जास्त सेवन करीयला हवे. 

८.इम्यून सिस्टमला मजबूत बनवते&lt;br&gt;
सफरचंद इम्यून सिस्टमला मजबूत बनवते है वैज्ञानिक रिसर्च अनुसार सफरचंद शरीराच्या आत असणारे बैक्टिरियाचा नाश करते. सफरचंदात रोग प्रतिरोधक क्षमता वाढवण्याचा गुण आहे. 

९‌‌‌. डोळ्याची दृष्टी वाढवण्यात मदतगार&lt;br&gt;
सफरचंदात विटामिन ए असते ज्या मुळे डोळ्याची द्रुष्टी वाढविण्यासाठी मदत मिळते.ज्या लोकांची द्रुष्टी कमकुवत झालेली आहे किंवा चष्मा लागले आहे त्यांना सफरचंदाचे सेवन करायला हवे. 

[[वर्ग:फळे]]</text>
      <sha1>bt7bkgt9k598c860lxpclseo0knqzor</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693990</id>
      <parentid>2693987</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:42:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39531-73</username>
        <id>185182</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9527" sha1="3zs82hc66th6zykc8ek4xyuxordaaw1" xml:space="preserve">'''सफरचंद''' गडद लाल व सफेद आंबट-गोड चवीचे एक [[फळ]] आहे. हे फळ थंड हवामानात होते. तसेच आरोग्यासाठी अत्यंत फलदायी आहे. सफरचंद वेगवेगळ्या आजारांवर लाभदायक आहे. सफरचंद त्वचेसाठीही उपयोगी आहे. वैज्ञानिक भाषेत याला मेलस डोमेस्टिका (Melus domestica) म्हणतात.याचे मुख्य स्थान मध्य एशिया आहे. या व्यतिरिक्त नंतर यूरोप मध्ये हे लावण्यात आले. हे हजारों वर्षांपासून एशिया आणि यूरोप मध्ये उगवले जात आहे. याला यूरोपहून उत्तरी अमेरिका मध्ये विकले जाते. याचे ग्रीक आणि यूरोप मध्ये धार्मिक महत्त्व आहे.

[[चित्र:95apple.jpeg|thumb|सफरचंद]]
[[चित्र:An apple tree on the way to Gangotri WTK-IMG 2699.jpg|इवलेसे|सफरचंदाचे झाड]]

==व्युत्पत्ति==
याचे भारतातील उत्तरी प्रदेश हिमाचल येथे पैदाइश होते. यात अनेक विटामिन असतात. 

==वर्णन==
सफरचंदाचे झाड पानझडी असते, साधारणपणे लागवडीमध्ये २ ते ४.५ मीटर (६ ते १५ फूट) उंच असते आणि जंगलात १५ मीटर (४९ फूट) पर्यंत असते, तरी सामान्यतः २ ते १० मीटर (६.५ ते ३३ फूट) पर्यंत असते.&lt;ref name=&quot;UofGeorgia&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;FNA&quot;&gt;{{cite web |last=Dickson |first=Elizabeth E. |title=''Malus domestica'' |url=http://floranorthamerica.org/Malus_domestica |website=[[Flora of North America]] |access-date=27 July 2024 |date=28 May 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728060606/http://floranorthamerica.org/Malus_domestica |archive-date=28 July 2024}}&lt;/ref&gt;

==इतिहास==
याच्या बाबतीत माहिती काढन्याचे श्रेय सिकंदर महानला दिले जाते तो जेव्हा मध्य एशिया मध्ये आला तेव्हा त्याने या फळाच्या बाबतीत माहिती काढली.या कारण यूरोप मध्ये पण सफरचंदाच्या अनेक प्रजाति आहेत.
 
==सांस्कृतिक महत्त्व==
युरोप, इंग्लैंड मध्ये या फळाला देवतांनी दिलेले बक्षिस मानतात. हे इंग्लैंड मध्ये जर्मन लोकांच्या सुरुवातीच्या काळात बनलेल्या कब्रात मिळाले. जे एक प्रतिकात्मक रूपात आहे. 

==सफरचंद खाण्याचे फायदे==
सफरचंद हे फळ स्वादिष्ट ही नाही तर याच्यात खूप सारे तत्त्व उपस्थित असतात. जे आपल्या शरीराला पोषण प्रदान करतात.शरीरात लागणाऱ्या आवश्यक पदार्थांची पण पूर्ति करतात. या व्यतिरिक्त सफरचंद खाल्याने अनेक प्रकारांचे आजार होण्याची शक्यता कमी होते. 

‌‌‌१.एनिमिया दूर होते&lt;br&gt;
एनिमिया मुळे माणसाच्या शरीरात रक्ताची कमतरता होते आणि शरीरात रक्त बनत नाही. हिमोग्लोबिन पण कमी होते. सफरचंदात आयर्न असते ज्या मुळे शरीरात  हिमोग्लोबिनचे प्रमाण वाढते. जर दररोज सफरचंद खाते आले नाही तर आठवड्यातून एकदा तरी ते खाणे महत्त्वाचे आहे. 

‌‌‌२.चेहरेचे आकर्षण वाढवते&lt;br&gt;
जर फेस वर दाग धब्बे असतील तर चेहरेला साफ, सुंदर करायचे असेल तर दररोज एक सफरचंदाचे सेवन करने महत्त्वाचे आहे. काही दिवसात फरक दिसेल. 

‌‌‌३.हार्टचे आजार दूर करण्यात मदत होते&lt;br&gt;
सफरचंद हार्ट साठी ही खूप फायदेमंद आहे.हार्ट मध्ये ऑक्सिडेशन मुळे होणारा धोका कमी होतो.हे शरीरात कॉलेस्ट्रॉलचे प्रमाण कंट्रोल करते तसेच हे शुगरचे प्र जिमाण ही कमी करते. हार्ट (ह्रदयात)मध्ये रक्ताचे प्रवाह व्यवस्थित ठेवण्यात ही सफरचंद खूप फायदेमंद आहे. 

‌‌‌४.वजन कमी करण्यात सहायक&lt;br&gt;
जर आपले वजन लवकर वाढत आहे आणि तुम्हाला   काही उपाय सूचत नाही तर तुम्ही रोज २ सफरचंदाचे सेवन करायला सुरुवात केली पाहिजे ज्या मुळे तुमचे वजन कम होईल. 
हे वैज्ञानिक रिसर्च मध्ये ही प्रमाणित केले आहे. 

५.मेंदूला व्यवस्थित ठेवण्यासाठी&lt;br&gt;
सफरचंदाचे सेवन करण्यामुळे अल्जाइमर रोग होण्याची शक्यता कमी होते आणि यादाश्त पण चांगली राहते.हे ब्रेनच्या सेल स्वस्थ बनवतात आणि ब्रेन मध्ये रक्ताचा प्रवाह व्यवस्थित ठेवतो. 

‌‌‌६.लिवरला साफ करतो&lt;br&gt;
सफरचंदात अनेक प्रकारचे विषहर पदार्थ असतात याने लिवरची घाण साफ होते है।प्रतिदिन सफरचंद खाल्याने पाचन व्यवस्थित होते आणि रक्त शरीरात चांगल्या प्रकारे प्रवाहित होते. 

‌‌‌७.किडनी स्टोनची शक्यता कमी होते&lt;br&gt;
सफरचंदात साइडर विनिजर नावाचे तत्त्व असते हे किडनीच्या आत होणारे स्टोनची शक्यता कमी करतो. तसे आजकल अनेक जणांना किडनी स्टोनची समस्या असते असे लोकांनी सफरचंदाचे जास्त सेवन करीयला हवे. 

८.इम्यून सिस्टमला मजबूत बनवते&lt;br&gt;
सफरचंद इम्यून सिस्टमला मजबूत बनवते है वैज्ञानिक रिसर्च अनुसार सफरचंद शरीराच्या आत असणारे बैक्टिरियाचा नाश करते. सफरचंदात रोग प्रतिरोधक क्षमता वाढवण्याचा गुण आहे. 

९‌‌‌. डोळ्याची दृष्टी वाढवण्यात मदतगार&lt;br&gt;
सफरचंदात विटामिन ए असते ज्या मुळे डोळ्याची द्रुष्टी वाढविण्यासाठी मदत मिळते.ज्या लोकांची द्रुष्टी कमकुवत झालेली आहे किंवा चष्मा लागले आहे त्यांना सफरचंदाचे सेवन करायला हवे. 

[[वर्ग:फळे]]</text>
      <sha1>3zs82hc66th6zykc8ek4xyuxordaaw1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694015</id>
      <parentid>2693990</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39531-73</username>
        <id>185182</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9518" sha1="f99lkpv0mhwbgtbdxcui7cuplk51l8h" xml:space="preserve">'''सफरचंद''' गडद लाल व आंबट-गोड चवीचे एक [[फळ]] आहे. हे फळ थंड हवामानात मिळते . तसेच आरोग्यासाठी अत्यंत फलदायी आहे. सफरचंद वेगवेगळ्या आजारांवर लाभदायक आहे. सफरचंद त्वचेसाठीही उपयोगी आहे. वैज्ञानिक भाषेत याला मेलस डोमेस्टिका (Melus domestica) म्हणतात.याचे मुख्य स्थान मध्य एशिया आहे. या व्यतिरिक्त नंतर यूरोप मध्ये हे लावण्यात आले. हे हजारों वर्षांपासून एशिया आणि यूरोप मध्ये उगवले जात आहे. याला यूरोपहून उत्तरी अमेरिका मध्ये विकले जाते. याचे ग्रीक आणि यूरोप मध्ये धार्मिक महत्त्व आहे.

[[चित्र:95apple.jpeg|thumb|सफरचंद]]
[[चित्र:An apple tree on the way to Gangotri WTK-IMG 2699.jpg|इवलेसे|सफरचंदाचे झाड]]

==व्युत्पत्ति==
याचे भारतातील उत्तरी प्रदेश हिमाचल येथे पैदाइश होते. यात अनेक विटामिन असतात. 

==वर्णन==
सफरचंदाचे झाड पानझडी असते, साधारणपणे लागवडीमध्ये २ ते ४.५ मीटर (६ ते १५ फूट) उंच असते आणि जंगलात १५ मीटर (४९ फूट) पर्यंत असते, तरी सामान्यतः २ ते १० मीटर (६.५ ते ३३ फूट) पर्यंत असते.&lt;ref name=&quot;UofGeorgia&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;FNA&quot;&gt;{{cite web |last=Dickson |first=Elizabeth E. |title=''Malus domestica'' |url=http://floranorthamerica.org/Malus_domestica |website=[[Flora of North America]] |access-date=27 July 2024 |date=28 May 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728060606/http://floranorthamerica.org/Malus_domestica |archive-date=28 July 2024}}&lt;/ref&gt;

==इतिहास==
याच्या बाबतीत माहिती काढन्याचे श्रेय सिकंदर महानला दिले जाते तो जेव्हा मध्य एशिया मध्ये आला तेव्हा त्याने या फळाच्या बाबतीत माहिती काढली.या कारण यूरोप मध्ये पण सफरचंदाच्या अनेक प्रजाति आहेत.
 
==सांस्कृतिक महत्त्व==
युरोप, इंग्लैंड मध्ये या फळाला देवतांनी दिलेले बक्षिस मानतात. हे इंग्लैंड मध्ये जर्मन लोकांच्या सुरुवातीच्या काळात बनलेल्या कब्रात मिळाले. जे एक प्रतिकात्मक रूपात आहे. 

==सफरचंद खाण्याचे फायदे==
सफरचंद हे फळ स्वादिष्ट ही नाही तर याच्यात खूप सारे तत्त्व उपस्थित असतात. जे आपल्या शरीराला पोषण प्रदान करतात.शरीरात लागणाऱ्या आवश्यक पदार्थांची पण पूर्ति करतात. या व्यतिरिक्त सफरचंद खाल्याने अनेक प्रकारांचे आजार होण्याची शक्यता कमी होते. 

‌‌‌१.एनिमिया दूर होते&lt;br&gt;
एनिमिया मुळे माणसाच्या शरीरात रक्ताची कमतरता होते आणि शरीरात रक्त बनत नाही. हिमोग्लोबिन पण कमी होते. सफरचंदात आयर्न असते ज्या मुळे शरीरात  हिमोग्लोबिनचे प्रमाण वाढते. जर दररोज सफरचंद खाते आले नाही तर आठवड्यातून एकदा तरी ते खाणे महत्त्वाचे आहे. 

‌‌‌२.चेहरेचे आकर्षण वाढवते&lt;br&gt;
जर फेस वर दाग धब्बे असतील तर चेहरेला साफ, सुंदर करायचे असेल तर दररोज एक सफरचंदाचे सेवन करने महत्त्वाचे आहे. काही दिवसात फरक दिसेल. 

‌‌‌३.हार्टचे आजार दूर करण्यात मदत होते&lt;br&gt;
सफरचंद हार्ट साठी ही खूप फायदेमंद आहे.हार्ट मध्ये ऑक्सिडेशन मुळे होणारा धोका कमी होतो.हे शरीरात कॉलेस्ट्रॉलचे प्रमाण कंट्रोल करते तसेच हे शुगरचे प्र जिमाण ही कमी करते. हार्ट (ह्रदयात)मध्ये रक्ताचे प्रवाह व्यवस्थित ठेवण्यात ही सफरचंद खूप फायदेमंद आहे. 

‌‌‌४.वजन कमी करण्यात सहायक&lt;br&gt;
जर आपले वजन लवकर वाढत आहे आणि तुम्हाला   काही उपाय सूचत नाही तर तुम्ही रोज २ सफरचंदाचे सेवन करायला सुरुवात केली पाहिजे ज्या मुळे तुमचे वजन कम होईल. 
हे वैज्ञानिक रिसर्च मध्ये ही प्रमाणित केले आहे. 

५.मेंदूला व्यवस्थित ठेवण्यासाठी&lt;br&gt;
सफरचंदाचे सेवन करण्यामुळे अल्जाइमर रोग होण्याची शक्यता कमी होते आणि यादाश्त पण चांगली राहते.हे ब्रेनच्या सेल स्वस्थ बनवतात आणि ब्रेन मध्ये रक्ताचा प्रवाह व्यवस्थित ठेवतो. 

‌‌‌६.लिवरला साफ करतो&lt;br&gt;
सफरचंदात अनेक प्रकारचे विषहर पदार्थ असतात याने लिवरची घाण साफ होते है।प्रतिदिन सफरचंद खाल्याने पाचन व्यवस्थित होते आणि रक्त शरीरात चांगल्या प्रकारे प्रवाहित होते. 

‌‌‌७.किडनी स्टोनची शक्यता कमी होते&lt;br&gt;
सफरचंदात साइडर विनिजर नावाचे तत्त्व असते हे किडनीच्या आत होणारे स्टोनची शक्यता कमी करतो. तसे आजकल अनेक जणांना किडनी स्टोनची समस्या असते असे लोकांनी सफरचंदाचे जास्त सेवन करीयला हवे. 

८.इम्यून सिस्टमला मजबूत बनवते&lt;br&gt;
सफरचंद इम्यून सिस्टमला मजबूत बनवते है वैज्ञानिक रिसर्च अनुसार सफरचंद शरीराच्या आत असणारे बैक्टिरियाचा नाश करते. सफरचंदात रोग प्रतिरोधक क्षमता वाढवण्याचा गुण आहे. 

९‌‌‌. डोळ्याची दृष्टी वाढवण्यात मदतगार&lt;br&gt;
सफरचंदात विटामिन ए असते ज्या मुळे डोळ्याची द्रुष्टी वाढविण्यासाठी मदत मिळते.ज्या लोकांची द्रुष्टी कमकुवत झालेली आहे किंवा चष्मा लागले आहे त्यांना सफरचंदाचे सेवन करायला हवे. 

[[वर्ग:फळे]]</text>
      <sha1>f99lkpv0mhwbgtbdxcui7cuplk51l8h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694029</id>
      <parentid>2694015</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:43:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9560" sha1="ti93wn62wg5zkmbhjrnsqwkjn1xwxnl" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''सफरचंद''' गडद लाल व आंबट-गोड चवीचे एक [[फळ]] आहे. हे फळ थंड हवामानात मिळते . तसेच आरोग्यासाठी अत्यंत फलदायी आहे. सफरचंद वेगवेगळ्या आजारांवर लाभदायक आहे. सफरचंद त्वचेसाठीही उपयोगी आहे. वैज्ञानिक भाषेत याला मेलस डोमेस्टिका (Melus domestica) म्हणतात.याचे मुख्य स्थान मध्य एशिया आहे. या व्यतिरिक्त नंतर यूरोप मध्ये हे लावण्यात आले. हे हजारों वर्षांपासून एशिया आणि यूरोप मध्ये उगवले जात आहे. याला यूरोपहून उत्तरी अमेरिका मध्ये विकले जाते. याचे ग्रीक आणि यूरोप मध्ये धार्मिक महत्त्व आहे.

[[चित्र:95apple.jpeg|thumb|सफरचंद]]
[[चित्र:An apple tree on the way to Gangotri WTK-IMG 2699.jpg|इवलेसे|सफरचंदाचे झाड]]

==व्युत्पत्ति==
याचे भारतातील उत्तरी प्रदेश हिमाचल येथे पैदाइश होते. यात अनेक विटामिन असतात. 

==वर्णन==
सफरचंदाचे झाड पानझडी असते, साधारणपणे लागवडीमध्ये २ ते ४.५ मीटर (६ ते १५ फूट) उंच असते आणि जंगलात १५ मीटर (४९ फूट) पर्यंत असते, तरी सामान्यतः २ ते १० मीटर (६.५ ते ३३ फूट) पर्यंत असते.&lt;ref name=&quot;UofGeorgia&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;FNA&quot;&gt;{{cite web |last=Dickson |first=Elizabeth E. |title=''Malus domestica'' |url=http://floranorthamerica.org/Malus_domestica |website=[[Flora of North America]] |access-date=27 July 2024 |date=28 May 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728060606/http://floranorthamerica.org/Malus_domestica |archive-date=28 July 2024}}&lt;/ref&gt;

==इतिहास==
याच्या बाबतीत माहिती काढन्याचे श्रेय सिकंदर महानला दिले जाते तो जेव्हा मध्य एशिया मध्ये आला तेव्हा त्याने या फळाच्या बाबतीत माहिती काढली.या कारण यूरोप मध्ये पण सफरचंदाच्या अनेक प्रजाति आहेत.
 
==सांस्कृतिक महत्त्व==
युरोप, इंग्लैंड मध्ये या फळाला देवतांनी दिलेले बक्षिस मानतात. हे इंग्लैंड मध्ये जर्मन लोकांच्या सुरुवातीच्या काळात बनलेल्या कब्रात मिळाले. जे एक प्रतिकात्मक रूपात आहे. 

==सफरचंद खाण्याचे फायदे==
सफरचंद हे फळ स्वादिष्ट ही नाही तर याच्यात खूप सारे तत्त्व उपस्थित असतात. जे आपल्या शरीराला पोषण प्रदान करतात.शरीरात लागणाऱ्या आवश्यक पदार्थांची पण पूर्ति करतात. या व्यतिरिक्त सफरचंद खाल्याने अनेक प्रकारांचे आजार होण्याची शक्यता कमी होते. 

‌‌‌१.एनिमिया दूर होते&lt;br&gt;
एनिमिया मुळे माणसाच्या शरीरात रक्ताची कमतरता होते आणि शरीरात रक्त बनत नाही. हिमोग्लोबिन पण कमी होते. सफरचंदात आयर्न असते ज्या मुळे शरीरात  हिमोग्लोबिनचे प्रमाण वाढते. जर दररोज सफरचंद खाते आले नाही तर आठवड्यातून एकदा तरी ते खाणे महत्त्वाचे आहे. 

‌‌‌२.चेहरेचे आकर्षण वाढवते&lt;br&gt;
जर फेस वर दाग धब्बे असतील तर चेहरेला साफ, सुंदर करायचे असेल तर दररोज एक सफरचंदाचे सेवन करने महत्त्वाचे आहे. काही दिवसात फरक दिसेल. 

‌‌‌३.हार्टचे आजार दूर करण्यात मदत होते&lt;br&gt;
सफरचंद हार्ट साठी ही खूप फायदेमंद आहे.हार्ट मध्ये ऑक्सिडेशन मुळे होणारा धोका कमी होतो.हे शरीरात कॉलेस्ट्रॉलचे प्रमाण कंट्रोल करते तसेच हे शुगरचे प्र जिमाण ही कमी करते. हार्ट (ह्रदयात)मध्ये रक्ताचे प्रवाह व्यवस्थित ठेवण्यात ही सफरचंद खूप फायदेमंद आहे. 

‌‌‌४.वजन कमी करण्यात सहायक&lt;br&gt;
जर आपले वजन लवकर वाढत आहे आणि तुम्हाला   काही उपाय सूचत नाही तर तुम्ही रोज २ सफरचंदाचे सेवन करायला सुरुवात केली पाहिजे ज्या मुळे तुमचे वजन कम होईल. 
हे वैज्ञानिक रिसर्च मध्ये ही प्रमाणित केले आहे. 

५.मेंदूला व्यवस्थित ठेवण्यासाठी&lt;br&gt;
सफरचंदाचे सेवन करण्यामुळे अल्जाइमर रोग होण्याची शक्यता कमी होते आणि यादाश्त पण चांगली राहते.हे ब्रेनच्या सेल स्वस्थ बनवतात आणि ब्रेन मध्ये रक्ताचा प्रवाह व्यवस्थित ठेवतो. 

‌‌‌६.लिवरला साफ करतो&lt;br&gt;
सफरचंदात अनेक प्रकारचे विषहर पदार्थ असतात याने लिवरची घाण साफ होते है।प्रतिदिन सफरचंद खाल्याने पाचन व्यवस्थित होते आणि रक्त शरीरात चांगल्या प्रकारे प्रवाहित होते. 

‌‌‌७.किडनी स्टोनची शक्यता कमी होते&lt;br&gt;
सफरचंदात साइडर विनिजर नावाचे तत्त्व असते हे किडनीच्या आत होणारे स्टोनची शक्यता कमी करतो. तसे आजकल अनेक जणांना किडनी स्टोनची समस्या असते असे लोकांनी सफरचंदाचे जास्त सेवन करीयला हवे. 

८.इम्यून सिस्टमला मजबूत बनवते&lt;br&gt;
सफरचंद इम्यून सिस्टमला मजबूत बनवते है वैज्ञानिक रिसर्च अनुसार सफरचंद शरीराच्या आत असणारे बैक्टिरियाचा नाश करते. सफरचंदात रोग प्रतिरोधक क्षमता वाढवण्याचा गुण आहे. 

९‌‌‌. डोळ्याची दृष्टी वाढवण्यात मदतगार&lt;br&gt;
सफरचंदात विटामिन ए असते ज्या मुळे डोळ्याची द्रुष्टी वाढविण्यासाठी मदत मिळते.ज्या लोकांची द्रुष्टी कमकुवत झालेली आहे किंवा चष्मा लागले आहे त्यांना सफरचंदाचे सेवन करायला हवे. 

[[वर्ग:फळे]]</text>
      <sha1>ti93wn62wg5zkmbhjrnsqwkjn1xwxnl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694031</id>
      <parentid>2694029</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9621" sha1="au82akq4cav3g4xaivo7wcpbxjbd00m" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''सफरचंद''' गडद लाल व आंबट-गोड चवीचे एक [[फळ]] आहे. हे फळ थंड हवामानात मिळते . तसेच आरोग्यासाठी अत्यंत फलदायी आहे. सफरचंद वेगवेगळ्या आजारांवर लाभदायक आहे. सफरचंद त्वचेसाठीही उपयोगी आहे. वैज्ञानिक भाषेत याला मेलस डोमेस्टिका (Melus domestica) म्हणतात.याचे मुख्य स्थान मध्य एशिया आहे. या व्यतिरिक्त नंतर यूरोप मध्ये हे लावण्यात आले. हे हजारों वर्षांपासून एशिया आणि यूरोप मध्ये उगवले जात आहे. याला यूरोपहून उत्तरी अमेरिका मध्ये विकले जाते. याचे ग्रीक आणि यूरोप मध्ये धार्मिक महत्त्व आहे.

[[चित्र:95apple.jpeg|thumb|सफरचंद]]
[[चित्र:An apple tree on the way to Gangotri WTK-IMG 2699.jpg|इवलेसे|सफरचंदाचे झाड]]

==व्युत्पत्ति==
याचे भारतातील उत्तरी प्रदेश हिमाचल येथे पैदाइश होते. यात अनेक विटामिन असतात. 

==वर्णन==
सफरचंदाचे झाड पानझडी असते, साधारणपणे लागवडीमध्ये २ ते ४.५ मीटर (६ ते १५ फूट) उंच असते आणि जंगलात १५ मीटर (४९ फूट) पर्यंत असते, तरी सामान्यतः २ ते १० मीटर (६.५ ते ३३ फूट) पर्यंत असते.&lt;ref name=&quot;UofGeorgia&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;FNA&quot;&gt;{{cite web |last=Dickson |first=Elizabeth E. |title=''Malus domestica'' |url=http://floranorthamerica.org/Malus_domestica |website=[[Flora of North America]] |access-date=27 July 2024 |date=28 May 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728060606/http://floranorthamerica.org/Malus_domestica |archive-date=28 July 2024}}&lt;/ref&gt;

==इतिहास==
याच्या बाबतीत माहिती काढन्याचे श्रेय सिकंदर महानला दिले जाते तो जेव्हा मध्य एशिया मध्ये आला तेव्हा त्याने या फळाच्या बाबतीत माहिती काढली.या कारण यूरोप मध्ये पण सफरचंदाच्या अनेक प्रजाति आहेत.
 
==सांस्कृतिक महत्त्व==
युरोप, इंग्लैंड मध्ये या फळाला देवतांनी दिलेले बक्षिस मानतात. हे इंग्लैंड मध्ये जर्मन लोकांच्या सुरुवातीच्या काळात बनलेल्या कब्रात मिळाले. जे एक प्रतिकात्मक रूपात आहे. 

==सफरचंद खाण्याचे फायदे==
सफरचंद हे फळ स्वादिष्ट ही नाही तर याच्यात खूप सारे तत्त्व उपस्थित असतात. जे आपल्या शरीराला पोषण प्रदान करतात.शरीरात लागणाऱ्या आवश्यक पदार्थांची पण पूर्ति करतात. या व्यतिरिक्त सफरचंद खाल्याने अनेक प्रकारांचे आजार होण्याची शक्यता कमी होते. 

‌‌‌१.एनिमिया दूर होते&lt;br&gt;
एनिमिया मुळे माणसाच्या शरीरात रक्ताची कमतरता होते आणि शरीरात रक्त बनत नाही. हिमोग्लोबिन पण कमी होते. सफरचंदात आयर्न असते ज्या मुळे शरीरात  हिमोग्लोबिनचे प्रमाण वाढते. जर दररोज सफरचंद खाते आले नाही तर आठवड्यातून एकदा तरी ते खाणे महत्त्वाचे आहे. 

‌‌‌२.चेहरेचे आकर्षण वाढवते&lt;br&gt;
जर फेस वर दाग धब्बे असतील तर चेहरेला साफ, सुंदर करायचे असेल तर दररोज एक सफरचंदाचे सेवन करने महत्त्वाचे आहे. काही दिवसात फरक दिसेल. 

‌‌‌३.हार्टचे आजार दूर करण्यात मदत होते&lt;br&gt;
सफरचंद हार्ट साठी ही खूप फायदेमंद आहे.हार्ट मध्ये ऑक्सिडेशन मुळे होणारा धोका कमी होतो.हे शरीरात कॉलेस्ट्रॉलचे प्रमाण कंट्रोल करते तसेच हे शुगरचे प्र जिमाण ही कमी करते. हार्ट (ह्रदयात)मध्ये रक्ताचे प्रवाह व्यवस्थित ठेवण्यात ही सफरचंद खूप फायदेमंद आहे. 

‌‌‌४.वजन कमी करण्यात सहायक&lt;br&gt;
जर आपले वजन लवकर वाढत आहे आणि तुम्हाला   काही उपाय सूचत नाही तर तुम्ही रोज २ सफरचंदाचे सेवन करायला सुरुवात केली पाहिजे ज्या मुळे तुमचे वजन कम होईल. 
हे वैज्ञानिक रिसर्च मध्ये ही प्रमाणित केले आहे. 

५.मेंदूला व्यवस्थित ठेवण्यासाठी&lt;br&gt;
सफरचंदाचे सेवन करण्यामुळे अल्जाइमर रोग होण्याची शक्यता कमी होते आणि यादाश्त पण चांगली राहते.हे ब्रेनच्या सेल स्वस्थ बनवतात आणि ब्रेन मध्ये रक्ताचा प्रवाह व्यवस्थित ठेवतो. 

‌‌‌६.लिवरला साफ करतो&lt;br&gt;
सफरचंदात अनेक प्रकारचे विषहर पदार्थ असतात याने लिवरची घाण साफ होते है।प्रतिदिन सफरचंद खाल्याने पाचन व्यवस्थित होते आणि रक्त शरीरात चांगल्या प्रकारे प्रवाहित होते. 

‌‌‌७.किडनी स्टोनची शक्यता कमी होते&lt;br&gt;
सफरचंदात साइडर विनिजर नावाचे तत्त्व असते हे किडनीच्या आत होणारे स्टोनची शक्यता कमी करतो. तसे आजकल अनेक जणांना किडनी स्टोनची समस्या असते असे लोकांनी सफरचंदाचे जास्त सेवन करीयला हवे. 

८.इम्यून सिस्टमला मजबूत बनवते&lt;br&gt;
सफरचंद इम्यून सिस्टमला मजबूत बनवते है वैज्ञानिक रिसर्च अनुसार सफरचंद शरीराच्या आत असणारे बैक्टिरियाचा नाश करते. सफरचंदात रोग प्रतिरोधक क्षमता वाढवण्याचा गुण आहे. 

९‌‌‌. डोळ्याची दृष्टी वाढवण्यात मदतगार&lt;br&gt;
सफरचंदात विटामिन ए असते ज्या मुळे डोळ्याची द्रुष्टी वाढविण्यासाठी मदत मिळते.ज्या लोकांची द्रुष्टी कमकुवत झालेली आहे किंवा चष्मा लागले आहे त्यांना सफरचंदाचे सेवन करायला हवे. 

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:फळे]]</text>
      <sha1>au82akq4cav3g4xaivo7wcpbxjbd00m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फळ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32146</id>
    <revision>
      <id>2693986</id>
      <parentid>2689474</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39578-39</username>
        <id>185180</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11247" sha1="8m5gwv49zrpi3wurfehthkqrnam0i7t" xml:space="preserve">[[फुलझाडे|फुलझाडांमध्ये]] [[परागीकरण]] (Pollination) झाल्यानंतर [[फूल|फुलाचे]] रूपांतर फळात होते. फळ हे फुलातील पिकलेले [[बीजांडकोष|अंडाशय]]. वनस्पतीशास्त्रात, पुष्पनानंतर अंडाशयामधून सपुष्प वनस्पतींमध्ये (ज्याला आवृतबीज सुद्धा म्हणतात) तयार झालेली बिया असलेली रचना म्हणजे फळे. 

[[चित्र:Fruit_Stall_in_Barcelona_Market.jpg|thumb|फळांचा बाजार]] 
[[चित्र:ऍप्रिकॉट.JPG|thumb|ॲप्रिकॉट नावाचे फळ यात दोन प्रकार दिसत आहेत.]] 
[[चित्र:केळी.JPG|thumb|[[केळ]]]]
[[चित्र:आंबा.JPG‎|thumb|पिकलेला [[आंबा]]]]

सामान्य भाषेच्या वापरात, &quot;फळ&quot; म्हणजे वनस्पतीची रसाळ बिया-संबंधित रचना जे गोड किंवा तुरट असते, आणि कच्च्या स्थितीत खाल्ले जाऊ शकतात, जसेकी [[सफरचंद]], [[केळ]], [[द्राक्ष]], [[लिंबू]], [[संत्री]] आणि [[स्ट्रॉबेरी]]. दुसऱ्या बाजूने, वनस्पतीशास्त्रीय वापरात, &quot;फळ&quot; मध्ये बऱ्याच रचना समाविष्ट असतात ज्याला सामान्यपणे &quot;फळे&quot; म्हटल्या जात नाही, जसेकी [[शेवगा|शेंगा]], [[मका|कणिस]], [[टोमॅटो]] आणि गहू.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=7J-3fD67RqwC&amp;q=acarpous&amp;pg=PA177|website=गूगल.कॉम|title=एंसायक्लोपेडिक डिकॅशनरी ऑफ प्लांट ब्रीडिंग अँड रीलेटेड सबजेक्टस|प्रकाशक =हावोर्थ प्रेस}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=0DfYJsVRmUcC&amp;pg=PA271|website=गूगल.कॉम|title=बॉटनी: अन इंट्रोड्युकशन टू प्लांट बायोलॉजि|प्रकाशक =जोन्स अँड बार्टलेट}}&lt;/ref&gt; बीजाणू निर्माण करणाऱ्या कवकाच्या भागाला झाडाचे फळधारी अंग असे सुद्धा म्हणतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;q=On+Food+And+Cooking&amp;pg=PA247|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग: द सायन्स अँड लोर ऑफ द किचन|प्रकाशक =सिमन अँड सचूस्टर}}&lt;/ref&gt;

फळामध्ये [[बी|बिया]] असतात. बियांमुळे झाडाची नवीन पिढी संक्रमित होते. [[प्राणी]] व [[पक्षी|पक्ष्यांद्वारे]] बियांचा प्रसार व्हावा या उद्देशाने फळामध्ये बियांभोवती आंबट/गोड [[गर]] असतो. त्याचा [[अन्न]] म्हणून वापर होतो. पक्ष्यांच्या विष्टेद्वारे बीज प्रसार मोठ्या प्रमाणात होतो. फळे विविध प्रकारची असतात. आंबा, पेरू, [[चिकू]], सीताफळ, पपई, [[केळ]], [[कलिंगड]], [[काकडी]] ही काही फळांची उदाहरणे आहेत. फळ हे आरोग्यासाठी उपयोगी आहे. फळे खाल्याने ऊर्जा मिळते. फळांचा राजा म्हटल्यावर आंबा या फळाची आठवण झाल्याशिवाय राहत नाही.

===अन्नाचा वापर===
रसदार फळांसह अनेक फळे (जसेकी सफरचंद, किवी, आंबा, पीच, नासपती, आणि कलिंगड) यांना मानवी अन्न म्हणून ताजी फळे आणि जाम, मुरांबा आणि इतर जतन केलेले पदार्थ असे दोन्हींमध्ये व्यावसायिकदृष्ट्या महत्त्व आहे. फळांचा अन्नपदार्थ निर्मिती (उदा. केक, कुकीज, आईसक्रीम, मफिन, किंवा दही) किंवा पेय, जसेकी फळांचे रस (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस, किंवा संत्र्यांचा रस) किंवा मद्य पेय (उदा. ब्रॅण्डी, फ्रुट बियर, किंवा वाईन) यांमध्ये सुद्धा वापर केला जातो.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;pg=PA350|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग}}&lt;/ref&gt; भेट देण्यासाठी सुद्धा फळांचा वापर केला जातो, उदा. फळांची बास्केट आणि फळांचा बूके या स्वरूपात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.consumerreports.org/cro/magazine/2015/11/best-gift-baskets-for-the-holidays/index.htm|website=कॉंसुमेररपोर्ट्स.ऑर्ग|title=बेस्ट गिफ्ट बास्केट्स फॉर द हॉलीडेस - कॉंसुमेर रिपोर्ट्स|दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.forbes.com/sites/clareoconnor/201https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fruit&amp;action=submit4/04/08/how-edible-arrangements-sold-500-million-of-fruit-bouquets-in-2013/|website=फोर्ब्स.कॉम|title=हाव एडिबल अरिंजमेंट्स सोल्ड $५०० मिलियन ऑफ फ्रुट बुके इन २०१३ |दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;

===अन्नपदार्थाची सुरक्षितता===
अन्नाच्या सुरक्षिततेसाठी, अन्नातून दूषितीकरणाचा आणि अन्नजन्य आजाराचा धोका कमी होण्यासाठी फळे योग्य पद्धतीने हाताळणे आणि तयारी यांची सीडीसी शिफारस करते. दुकानात ताजी फळे आणि भाजीपाला काळजीपूर्वक निवडायला हवा, त्याची हानी किंवा खराब होता कामा नये, आणि आधीच कापलेले तुकटे फ्रीज मध्ये ठेवावेत किंवा बर्फामध्ये ठेवावेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|website=लवलोकल.इन|title=ऑनलाइन ताज्या भाज्या|दिनांक=२०२१-०५-३१|accessdate=2021-05-31|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602213526/https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

खाण्याआधी सर्व फळे आणि भाजीपाला व्यवस्थित धुवायला हवा. ज्याची साले खाल्ली जात नाही त्यांसोबत सुद्दा ही शिफारस लागू करावी. आधीच सांडू नये किंवा नुकसान होऊ नये यासाठी हे तयार करण्याच्या किंवा खाण्याच्या अगदी आधी करायला हवे.  

===बिनबियाची फळे===
व्यापारातील काही फळांचा बीजोपचार हे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. केळी आणि अननस ही बियाणेरहित फळांची उदाहरणे आहेत.

===वापर=== 
मानवी अन्न म्हणून उत्पादित खाद्यपदार्थांमध्ये फळे (उदा. केक्स, कुकीज, आइस्क्रीम, मफिन्स, किंवा दही) किंवा पेये (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस किंवा संत्र्याचा रस) किंवा अल्कोहोलयुक्त पेये (उदा. ब्रॅंडी, फळ बियर किंवा वाईन).

===फळांचे प्रकार===
फळांचे मुख्य तीन प्रकार आहेत : साधारण फळ, गुच्छेदार फळ आणि बहुखंडित फळ. 

===साधारण फळ===
साधारण फळ- बोरे, करवंदे, जांभळे, वगैरे.

फळ म्हणजे फुलाच्या तळाशी असणारा एक साधारण किंवा मिश्रित अंडाशय, ज्यात फक्त एक पुंकेसर असून पिकल्यावर एक साधारण फळ प्राप्त होते. ते सुकलेले किंवा मांसल होऊ शकते. सुका मेवा पिकल्यावर त्याचे बी फुटून बाहेर पडते, किंवा न फुटता फळातच राहते.

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:फळे]]
[[वर्ग:वनस्पतीशास्त्र]]</text>
      <sha1>8m5gwv49zrpi3wurfehthkqrnam0i7t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693993</id>
      <parentid>2693986</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:42:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39578-39</username>
        <id>185180</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11244" sha1="phjvq74yz2q4b335w97usptbbt0gjrj" xml:space="preserve">[[फुलझाडे|फुलझाडांमध्ये]] [[परागीकरण]] (Pollination) झाल्यानंतर [[फूल|फुलाचे]] रूपांतर फळात होते. फळ हे फुलातील पिकलेले [[बीजांडकोष|अंडाशय]]. वनस्पतीशास्त्रात, पुष्पनानंतर अंडाशयामधून सपुष्प वनस्पतींमध्ये (ज्याला आवृतबीज सुद्धा म्हणतात) तयार झालेली बिया असलेली रचना म्हणजे मि. 

[[चित्र:Fruit_Stall_in_Barcelona_Market.jpg|thumb|फळांचा बाजार]] 
[[चित्र:ऍप्रिकॉट.JPG|thumb|ॲप्रिकॉट नावाचे फळ यात दोन प्रकार दिसत आहेत.]] 
[[चित्र:केळी.JPG|thumb|[[केळ]]]]
[[चित्र:आंबा.JPG‎|thumb|पिकलेला [[आंबा]]]]

सामान्य भाषेच्या वापरात, &quot;फळ&quot; म्हणजे वनस्पतीची रसाळ बिया-संबंधित रचना जे गोड किंवा तुरट असते, आणि कच्च्या स्थितीत खाल्ले जाऊ शकतात, जसेकी [[सफरचंद]], [[केळ]], [[द्राक्ष]], [[लिंबू]], [[संत्री]] आणि [[स्ट्रॉबेरी]]. दुसऱ्या बाजूने, वनस्पतीशास्त्रीय वापरात, &quot;फळ&quot; मध्ये बऱ्याच रचना समाविष्ट असतात ज्याला सामान्यपणे &quot;फळे&quot; म्हटल्या जात नाही, जसेकी [[शेवगा|शेंगा]], [[मका|कणिस]], [[टोमॅटो]] आणि गहू.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=7J-3fD67RqwC&amp;q=acarpous&amp;pg=PA177|website=गूगल.कॉम|title=एंसायक्लोपेडिक डिकॅशनरी ऑफ प्लांट ब्रीडिंग अँड रीलेटेड सबजेक्टस|प्रकाशक =हावोर्थ प्रेस}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=0DfYJsVRmUcC&amp;pg=PA271|website=गूगल.कॉम|title=बॉटनी: अन इंट्रोड्युकशन टू प्लांट बायोलॉजि|प्रकाशक =जोन्स अँड बार्टलेट}}&lt;/ref&gt; बीजाणू निर्माण करणाऱ्या कवकाच्या भागाला झाडाचे फळधारी अंग असे सुद्धा म्हणतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;q=On+Food+And+Cooking&amp;pg=PA247|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग: द सायन्स अँड लोर ऑफ द किचन|प्रकाशक =सिमन अँड सचूस्टर}}&lt;/ref&gt;

फळामध्ये [[बी|बिया]] असतात. बियांमुळे झाडाची नवीन पिढी संक्रमित होते. [[प्राणी]] व [[पक्षी|पक्ष्यांद्वारे]] बियांचा प्रसार व्हावा या उद्देशाने फळामध्ये बियांभोवती आंबट/गोड [[गर]] असतो. त्याचा [[अन्न]] म्हणून वापर होतो. पक्ष्यांच्या विष्टेद्वारे बीज प्रसार मोठ्या प्रमाणात होतो. फळे विविध प्रकारची असतात. आंबा, पेरू, [[चिकू]], सीताफळ, पपई, [[केळ]], [[कलिंगड]], [[काकडी]] ही काही फळांची उदाहरणे आहेत. फळ हे आरोग्यासाठी उपयोगी आहे. फळे खाल्याने ऊर्जा मिळते. फळांचा राजा म्हटल्यावर आंबा या फळाची आठवण झाल्याशिवाय राहत नाही.

===अन्नाचा वापर===
रसदार फळांसह अनेक फळे (जसेकी सफरचंद, किवी, आंबा, पीच, नासपती, आणि कलिंगड) यांना मानवी अन्न म्हणून ताजी फळे आणि जाम, मुरांबा आणि इतर जतन केलेले पदार्थ असे दोन्हींमध्ये व्यावसायिकदृष्ट्या महत्त्व आहे. फळांचा अन्नपदार्थ निर्मिती (उदा. केक, कुकीज, आईसक्रीम, मफिन, किंवा दही) किंवा पेय, जसेकी फळांचे रस (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस, किंवा संत्र्यांचा रस) किंवा मद्य पेय (उदा. ब्रॅण्डी, फ्रुट बियर, किंवा वाईन) यांमध्ये सुद्धा वापर केला जातो.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;pg=PA350|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग}}&lt;/ref&gt; भेट देण्यासाठी सुद्धा फळांचा वापर केला जातो, उदा. फळांची बास्केट आणि फळांचा बूके या स्वरूपात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.consumerreports.org/cro/magazine/2015/11/best-gift-baskets-for-the-holidays/index.htm|website=कॉंसुमेररपोर्ट्स.ऑर्ग|title=बेस्ट गिफ्ट बास्केट्स फॉर द हॉलीडेस - कॉंसुमेर रिपोर्ट्स|दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.forbes.com/sites/clareoconnor/201https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fruit&amp;action=submit4/04/08/how-edible-arrangements-sold-500-million-of-fruit-bouquets-in-2013/|website=फोर्ब्स.कॉम|title=हाव एडिबल अरिंजमेंट्स सोल्ड $५०० मिलियन ऑफ फ्रुट बुके इन २०१३ |दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;

===अन्नपदार्थाची सुरक्षितता===
अन्नाच्या सुरक्षिततेसाठी, अन्नातून दूषितीकरणाचा आणि अन्नजन्य आजाराचा धोका कमी होण्यासाठी फळे योग्य पद्धतीने हाताळणे आणि तयारी यांची सीडीसी शिफारस करते. दुकानात ताजी फळे आणि भाजीपाला काळजीपूर्वक निवडायला हवा, त्याची हानी किंवा खराब होता कामा नये, आणि आधीच कापलेले तुकटे फ्रीज मध्ये ठेवावेत किंवा बर्फामध्ये ठेवावेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|website=लवलोकल.इन|title=ऑनलाइन ताज्या भाज्या|दिनांक=२०२१-०५-३१|accessdate=2021-05-31|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602213526/https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

खाण्याआधी सर्व फळे आणि भाजीपाला व्यवस्थित धुवायला हवा. ज्याची साले खाल्ली जात नाही त्यांसोबत सुद्दा ही शिफारस लागू करावी. आधीच सांडू नये किंवा नुकसान होऊ नये यासाठी हे तयार करण्याच्या किंवा खाण्याच्या अगदी आधी करायला हवे.  

===बिनबियाची फळे===
व्यापारातील काही फळांचा बीजोपचार हे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. केळी आणि अननस ही बियाणेरहित फळांची उदाहरणे आहेत.

===वापर=== 
मानवी अन्न म्हणून उत्पादित खाद्यपदार्थांमध्ये फळे (उदा. केक्स, कुकीज, आइस्क्रीम, मफिन्स, किंवा दही) किंवा पेये (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस किंवा संत्र्याचा रस) किंवा अल्कोहोलयुक्त पेये (उदा. ब्रॅंडी, फळ बियर किंवा वाईन).

===फळांचे प्रकार===
फळांचे मुख्य तीन प्रकार आहेत : साधारण फळ, गुच्छेदार फळ आणि बहुखंडित फळ. 

===साधारण फळ===
साधारण फळ- बोरे, करवंदे, जांभळे, वगैरे.

फळ म्हणजे फुलाच्या तळाशी असणारा एक साधारण किंवा मिश्रित अंडाशय, ज्यात फक्त एक पुंकेसर असून पिकल्यावर एक साधारण फळ प्राप्त होते. ते सुकलेले किंवा मांसल होऊ शकते. सुका मेवा पिकल्यावर त्याचे बी फुटून बाहेर पडते, किंवा न फुटता फळातच राहते.

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:फळे]]
[[वर्ग:वनस्पतीशास्त्र]]</text>
      <sha1>phjvq74yz2q4b335w97usptbbt0gjrj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694001</id>
      <parentid>2693993</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:44:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39578-39</username>
        <id>185180</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11244" sha1="0jzgy1egp8685c93b4vuaezm530vy4z" xml:space="preserve">[[फुलझाडे|फुलझाडांमध्ये]] [[परागीकरण]] (Pollination) झाल्यानंतर [[फूल|फुलाचे]] रूपांतर फळात होते. फळ हे फुलातील पिकलेले [[बीजांडकोष|अंडाशय]]. वनस्पतीशास्त्रात, पुष्पनानंतर अंडाशयामधून सपुष्प वनस्पतींमध्ये (ज्याला आवृतबीज सुद्धा म्हणतात) तयार झालेली बिया असलेली रचना म्हणजे फळ. 

[[चित्र:Fruit_Stall_in_Barcelona_Market.jpg|thumb|फळांचा बाजार]] 
[[चित्र:ऍप्रिकॉट.JPG|thumb|ॲप्रिकॉट नावाचे फळ यात दोन प्रकार दिसत आहेत.]] 
[[चित्र:केळी.JPG|thumb|[[केळ]]]]
[[चित्र:आंबा.JPG‎|thumb|पिकलेला [[आंबा]]]]

सामान्य भाषेच्या वापरात, &quot;फळ&quot; म्हणजे वनस्पतीची रसाळ बिया-संबंधित रचना जे गोड किंवा तुरट असते, आणि कच्च्या स्थितीत खाल्ले जाऊ शकतात, जसेकी [[सफरचंद]], [[केळ]], [[द्राक्ष]], [[लिंबू]], [[संत्री]] आणि [[स्ट्रॉबेरी]]. दुसऱ्या बाजूने, वनस्पतीशास्त्रीय वापरात, &quot;फळ&quot; मध्ये बऱ्याच रचना समाविष्ट असतात ज्याला सामान्यपणे &quot;फळे&quot; म्हटल्या जात नाही, जसेकी [[शेवगा|शेंगा]], [[मका|कणिस]], [[टोमॅटो]] आणि गहू.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=7J-3fD67RqwC&amp;q=acarpous&amp;pg=PA177|website=गूगल.कॉम|title=एंसायक्लोपेडिक डिकॅशनरी ऑफ प्लांट ब्रीडिंग अँड रीलेटेड सबजेक्टस|प्रकाशक =हावोर्थ प्रेस}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=0DfYJsVRmUcC&amp;pg=PA271|website=गूगल.कॉम|title=बॉटनी: अन इंट्रोड्युकशन टू प्लांट बायोलॉजि|प्रकाशक =जोन्स अँड बार्टलेट}}&lt;/ref&gt; बीजाणू निर्माण करणाऱ्या कवकाच्या भागाला झाडाचे फळधारी अंग असे सुद्धा म्हणतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;q=On+Food+And+Cooking&amp;pg=PA247|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग: द सायन्स अँड लोर ऑफ द किचन|प्रकाशक =सिमन अँड सचूस्टर}}&lt;/ref&gt;

फळामध्ये [[बी|बिया]] असतात. बियांमुळे झाडाची नवीन पिढी संक्रमित होते. [[प्राणी]] व [[पक्षी|पक्ष्यांद्वारे]] बियांचा प्रसार व्हावा या उद्देशाने फळामध्ये बियांभोवती आंबट/गोड [[गर]] असतो. त्याचा [[अन्न]] म्हणून वापर होतो. पक्ष्यांच्या विष्टेद्वारे बीज प्रसार मोठ्या प्रमाणात होतो. फळे विविध प्रकारची असतात. आंबा, पेरू, [[चिकू]], सीताफळ, पपई, [[केळ]], [[कलिंगड]], [[काकडी]] ही काही फळांची उदाहरणे आहेत. फळ हे आरोग्यासाठी उपयोगी आहे. फळे खाल्याने ऊर्जा मिळते. फळांचा राजा म्हटल्यावर आंबा या फळाची आठवण झाल्याशिवाय राहत नाही.

===अन्नाचा वापर===
रसदार फळांसह अनेक फळे (जसेकी सफरचंद, किवी, आंबा, पीच, नासपती, आणि कलिंगड) यांना मानवी अन्न म्हणून ताजी फळे आणि जाम, मुरांबा आणि इतर जतन केलेले पदार्थ असे दोन्हींमध्ये व्यावसायिकदृष्ट्या महत्त्व आहे. फळांचा अन्नपदार्थ निर्मिती (उदा. केक, कुकीज, आईसक्रीम, मफिन, किंवा दही) किंवा पेय, जसेकी फळांचे रस (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस, किंवा संत्र्यांचा रस) किंवा मद्य पेय (उदा. ब्रॅण्डी, फ्रुट बियर, किंवा वाईन) यांमध्ये सुद्धा वापर केला जातो.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;pg=PA350|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग}}&lt;/ref&gt; भेट देण्यासाठी सुद्धा फळांचा वापर केला जातो, उदा. फळांची बास्केट आणि फळांचा बूके या स्वरूपात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.consumerreports.org/cro/magazine/2015/11/best-gift-baskets-for-the-holidays/index.htm|website=कॉंसुमेररपोर्ट्स.ऑर्ग|title=बेस्ट गिफ्ट बास्केट्स फॉर द हॉलीडेस - कॉंसुमेर रिपोर्ट्स|दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.forbes.com/sites/clareoconnor/201https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fruit&amp;action=submit4/04/08/how-edible-arrangements-sold-500-million-of-fruit-bouquets-in-2013/|website=फोर्ब्स.कॉम|title=हाव एडिबल अरिंजमेंट्स सोल्ड $५०० मिलियन ऑफ फ्रुट बुके इन २०१३ |दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;

===अन्नपदार्थाची सुरक्षितता===
अन्नाच्या सुरक्षिततेसाठी, अन्नातून दूषितीकरणाचा आणि अन्नजन्य आजाराचा धोका कमी होण्यासाठी फळे योग्य पद्धतीने हाताळणे आणि तयारी यांची सीडीसी शिफारस करते. दुकानात ताजी फळे आणि भाजीपाला काळजीपूर्वक निवडायला हवा, त्याची हानी किंवा खराब होता कामा नये, आणि आधीच कापलेले तुकटे फ्रीज मध्ये ठेवावेत किंवा बर्फामध्ये ठेवावेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|website=लवलोकल.इन|title=ऑनलाइन ताज्या भाज्या|दिनांक=२०२१-०५-३१|accessdate=2021-05-31|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602213526/https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

खाण्याआधी सर्व फळे आणि भाजीपाला व्यवस्थित धुवायला हवा. ज्याची साले खाल्ली जात नाही त्यांसोबत सुद्दा ही शिफारस लागू करावी. आधीच सांडू नये किंवा नुकसान होऊ नये यासाठी हे तयार करण्याच्या किंवा खाण्याच्या अगदी आधी करायला हवे.  

===बिनबियाची फळे===
व्यापारातील काही फळांचा बीजोपचार हे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. केळी आणि अननस ही बियाणेरहित फळांची उदाहरणे आहेत.

===वापर=== 
मानवी अन्न म्हणून उत्पादित खाद्यपदार्थांमध्ये फळे (उदा. केक्स, कुकीज, आइस्क्रीम, मफिन्स, किंवा दही) किंवा पेये (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस किंवा संत्र्याचा रस) किंवा अल्कोहोलयुक्त पेये (उदा. ब्रॅंडी, फळ बियर किंवा वाईन).

===फळांचे प्रकार===
फळांचे मुख्य तीन प्रकार आहेत : साधारण फळ, गुच्छेदार फळ आणि बहुखंडित फळ. 

===साधारण फळ===
साधारण फळ- बोरे, करवंदे, जांभळे, वगैरे.

फळ म्हणजे फुलाच्या तळाशी असणारा एक साधारण किंवा मिश्रित अंडाशय, ज्यात फक्त एक पुंकेसर असून पिकल्यावर एक साधारण फळ प्राप्त होते. ते सुकलेले किंवा मांसल होऊ शकते. सुका मेवा पिकल्यावर त्याचे बी फुटून बाहेर पडते, किंवा न फुटता फळातच राहते.

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:फळे]]
[[वर्ग:वनस्पतीशास्त्र]]</text>
      <sha1>0jzgy1egp8685c93b4vuaezm530vy4z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694002</id>
      <parentid>2694001</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:45:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39536-79</username>
        <id>185189</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ फळे</comment>
      <origin>2694002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11247" sha1="8m5gwv49zrpi3wurfehthkqrnam0i7t" xml:space="preserve">[[फुलझाडे|फुलझाडांमध्ये]] [[परागीकरण]] (Pollination) झाल्यानंतर [[फूल|फुलाचे]] रूपांतर फळात होते. फळ हे फुलातील पिकलेले [[बीजांडकोष|अंडाशय]]. वनस्पतीशास्त्रात, पुष्पनानंतर अंडाशयामधून सपुष्प वनस्पतींमध्ये (ज्याला आवृतबीज सुद्धा म्हणतात) तयार झालेली बिया असलेली रचना म्हणजे फळे. 

[[चित्र:Fruit_Stall_in_Barcelona_Market.jpg|thumb|फळांचा बाजार]] 
[[चित्र:ऍप्रिकॉट.JPG|thumb|ॲप्रिकॉट नावाचे फळ यात दोन प्रकार दिसत आहेत.]] 
[[चित्र:केळी.JPG|thumb|[[केळ]]]]
[[चित्र:आंबा.JPG‎|thumb|पिकलेला [[आंबा]]]]

सामान्य भाषेच्या वापरात, &quot;फळ&quot; म्हणजे वनस्पतीची रसाळ बिया-संबंधित रचना जे गोड किंवा तुरट असते, आणि कच्च्या स्थितीत खाल्ले जाऊ शकतात, जसेकी [[सफरचंद]], [[केळ]], [[द्राक्ष]], [[लिंबू]], [[संत्री]] आणि [[स्ट्रॉबेरी]]. दुसऱ्या बाजूने, वनस्पतीशास्त्रीय वापरात, &quot;फळ&quot; मध्ये बऱ्याच रचना समाविष्ट असतात ज्याला सामान्यपणे &quot;फळे&quot; म्हटल्या जात नाही, जसेकी [[शेवगा|शेंगा]], [[मका|कणिस]], [[टोमॅटो]] आणि गहू.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=7J-3fD67RqwC&amp;q=acarpous&amp;pg=PA177|website=गूगल.कॉम|title=एंसायक्लोपेडिक डिकॅशनरी ऑफ प्लांट ब्रीडिंग अँड रीलेटेड सबजेक्टस|प्रकाशक =हावोर्थ प्रेस}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=0DfYJsVRmUcC&amp;pg=PA271|website=गूगल.कॉम|title=बॉटनी: अन इंट्रोड्युकशन टू प्लांट बायोलॉजि|प्रकाशक =जोन्स अँड बार्टलेट}}&lt;/ref&gt; बीजाणू निर्माण करणाऱ्या कवकाच्या भागाला झाडाचे फळधारी अंग असे सुद्धा म्हणतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;q=On+Food+And+Cooking&amp;pg=PA247|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग: द सायन्स अँड लोर ऑफ द किचन|प्रकाशक =सिमन अँड सचूस्टर}}&lt;/ref&gt;

फळामध्ये [[बी|बिया]] असतात. बियांमुळे झाडाची नवीन पिढी संक्रमित होते. [[प्राणी]] व [[पक्षी|पक्ष्यांद्वारे]] बियांचा प्रसार व्हावा या उद्देशाने फळामध्ये बियांभोवती आंबट/गोड [[गर]] असतो. त्याचा [[अन्न]] म्हणून वापर होतो. पक्ष्यांच्या विष्टेद्वारे बीज प्रसार मोठ्या प्रमाणात होतो. फळे विविध प्रकारची असतात. आंबा, पेरू, [[चिकू]], सीताफळ, पपई, [[केळ]], [[कलिंगड]], [[काकडी]] ही काही फळांची उदाहरणे आहेत. फळ हे आरोग्यासाठी उपयोगी आहे. फळे खाल्याने ऊर्जा मिळते. फळांचा राजा म्हटल्यावर आंबा या फळाची आठवण झाल्याशिवाय राहत नाही.

===अन्नाचा वापर===
रसदार फळांसह अनेक फळे (जसेकी सफरचंद, किवी, आंबा, पीच, नासपती, आणि कलिंगड) यांना मानवी अन्न म्हणून ताजी फळे आणि जाम, मुरांबा आणि इतर जतन केलेले पदार्थ असे दोन्हींमध्ये व्यावसायिकदृष्ट्या महत्त्व आहे. फळांचा अन्नपदार्थ निर्मिती (उदा. केक, कुकीज, आईसक्रीम, मफिन, किंवा दही) किंवा पेय, जसेकी फळांचे रस (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस, किंवा संत्र्यांचा रस) किंवा मद्य पेय (उदा. ब्रॅण्डी, फ्रुट बियर, किंवा वाईन) यांमध्ये सुद्धा वापर केला जातो.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;pg=PA350|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग}}&lt;/ref&gt; भेट देण्यासाठी सुद्धा फळांचा वापर केला जातो, उदा. फळांची बास्केट आणि फळांचा बूके या स्वरूपात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.consumerreports.org/cro/magazine/2015/11/best-gift-baskets-for-the-holidays/index.htm|website=कॉंसुमेररपोर्ट्स.ऑर्ग|title=बेस्ट गिफ्ट बास्केट्स फॉर द हॉलीडेस - कॉंसुमेर रिपोर्ट्स|दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.forbes.com/sites/clareoconnor/201https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fruit&amp;action=submit4/04/08/how-edible-arrangements-sold-500-million-of-fruit-bouquets-in-2013/|website=फोर्ब्स.कॉम|title=हाव एडिबल अरिंजमेंट्स सोल्ड $५०० मिलियन ऑफ फ्रुट बुके इन २०१३ |दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;

===अन्नपदार्थाची सुरक्षितता===
अन्नाच्या सुरक्षिततेसाठी, अन्नातून दूषितीकरणाचा आणि अन्नजन्य आजाराचा धोका कमी होण्यासाठी फळे योग्य पद्धतीने हाताळणे आणि तयारी यांची सीडीसी शिफारस करते. दुकानात ताजी फळे आणि भाजीपाला काळजीपूर्वक निवडायला हवा, त्याची हानी किंवा खराब होता कामा नये, आणि आधीच कापलेले तुकटे फ्रीज मध्ये ठेवावेत किंवा बर्फामध्ये ठेवावेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|website=लवलोकल.इन|title=ऑनलाइन ताज्या भाज्या|दिनांक=२०२१-०५-३१|accessdate=2021-05-31|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602213526/https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

खाण्याआधी सर्व फळे आणि भाजीपाला व्यवस्थित धुवायला हवा. ज्याची साले खाल्ली जात नाही त्यांसोबत सुद्दा ही शिफारस लागू करावी. आधीच सांडू नये किंवा नुकसान होऊ नये यासाठी हे तयार करण्याच्या किंवा खाण्याच्या अगदी आधी करायला हवे.  

===बिनबियाची फळे===
व्यापारातील काही फळांचा बीजोपचार हे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. केळी आणि अननस ही बियाणेरहित फळांची उदाहरणे आहेत.

===वापर=== 
मानवी अन्न म्हणून उत्पादित खाद्यपदार्थांमध्ये फळे (उदा. केक्स, कुकीज, आइस्क्रीम, मफिन्स, किंवा दही) किंवा पेये (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस किंवा संत्र्याचा रस) किंवा अल्कोहोलयुक्त पेये (उदा. ब्रॅंडी, फळ बियर किंवा वाईन).

===फळांचे प्रकार===
फळांचे मुख्य तीन प्रकार आहेत : साधारण फळ, गुच्छेदार फळ आणि बहुखंडित फळ. 

===साधारण फळ===
साधारण फळ- बोरे, करवंदे, जांभळे, वगैरे.

फळ म्हणजे फुलाच्या तळाशी असणारा एक साधारण किंवा मिश्रित अंडाशय, ज्यात फक्त एक पुंकेसर असून पिकल्यावर एक साधारण फळ प्राप्त होते. ते सुकलेले किंवा मांसल होऊ शकते. सुका मेवा पिकल्यावर त्याचे बी फुटून बाहेर पडते, किंवा न फुटता फळातच राहते.

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:फळे]]
[[वर्ग:वनस्पतीशास्त्र]]</text>
      <sha1>8m5gwv49zrpi3wurfehthkqrnam0i7t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694006</id>
      <parentid>2694002</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:46:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39578-39</username>
        <id>185180</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11267" sha1="2wsjp5pxwdypi1ldiph7c2gkgpq7vxs" xml:space="preserve">[[फुलझाडे|फुलझाडांमध्ये]] [[परागीकरण]] (Pollination) झाल्यानंतर [[फूल|फुलाचे]] रूपांतर फळात होते. फळ हे फुलातील पिकलेले [[बीजांडकोष|अंडाशय]]. वनस्पतीशास्त्रात, पुष्पनानंतर अंडाशयामधून सपुष्प वनस्पतींमध्ये (ज्याला आवृतबीज सुद्धा म्हणतात) तयार झालेली बिया असलेली रचना म्हणजे फळे. 

[[चित्र:Fruit_Stall_in_Barcelona_Market.jpg|thumb|फळांचा बाजार]] 
[[चित्र:ऍप्रिकॉट.JPG|thumb|ॲप्रिकॉट नावाचे फळ यात दोन प्रकार दिसत आहेत.]] 
[[चित्र:केळी.JPG|thumb|[[केळ]]]]
[[चित्र:आंबा.JPG‎|thumb|पिकलेला [[आंबा]]]]

सामान्य भाषेच्या वापरात, &quot;फळ&quot; म्हणजे वनस्पतीची रसाळ बिया-संबंधित रचना जे गोड किंवा तुरट असते, आणि कच्च्या स्थितीत खाल्ले जाऊ शकतात, जसेकी [[सफरचंद]], [[केळ]], [[द्राक्ष]], [[लिंबू]], [[संत्री]] आणि [[स्ट्रॉबेरी]]. दुसऱ्या बाजूने, वनस्पतीशास्त्रीय वापरात, &quot;फळ&quot; मध्ये बऱ्याच रचना समाविष्ट असतात ज्याला सामान्यपणे &quot;फळे&quot; म्हटल्या जात नाही, जसेकी [[शेवगा|शेंगा]], [[मका|कणिस]], [[टोमॅटो]] आणि गहू ,तांदूळ.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=7J-3fD67RqwC&amp;q=acarpous&amp;pg=PA177|website=गूगल.कॉम|title=एंसायक्लोपेडिक डिकॅशनरी ऑफ प्लांट ब्रीडिंग अँड रीलेटेड सबजेक्टस|प्रकाशक =हावोर्थ प्रेस}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=0DfYJsVRmUcC&amp;pg=PA271|website=गूगल.कॉम|title=बॉटनी: अन इंट्रोड्युकशन टू प्लांट बायोलॉजि|प्रकाशक =जोन्स अँड बार्टलेट}}&lt;/ref&gt; बीजाणू निर्माण करणाऱ्या कवकाच्या भागाला झाडाचे फळधारी अंग असे सुद्धा म्हणतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;q=On+Food+And+Cooking&amp;pg=PA247|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग: द सायन्स अँड लोर ऑफ द किचन|प्रकाशक =सिमन अँड सचूस्टर}}&lt;/ref&gt;

फळामध्ये [[बी|बिया]] असतात. बियांमुळे झाडाची नवीन पिढी संक्रमित होते. [[प्राणी]] व [[पक्षी|पक्ष्यांद्वारे]] बियांचा प्रसार व्हावा या उद्देशाने फळामध्ये बियांभोवती आंबट/गोड [[गर]] असतो. त्याचा [[अन्न]] म्हणून वापर होतो. पक्ष्यांच्या विष्टेद्वारे बीज प्रसार मोठ्या प्रमाणात होतो. फळे विविध प्रकारची असतात. आंबा, पेरू, [[चिकू]], सीताफळ, पपई, [[केळ]], [[कलिंगड]], [[काकडी]] ही काही फळांची उदाहरणे आहेत. फळ हे आरोग्यासाठी उपयोगी आहे. फळे खाल्याने ऊर्जा मिळते. फळांचा राजा म्हटल्यावर आंबा या फळाची आठवण झाल्याशिवाय राहत नाही.

===अन्नाचा वापर===
रसदार फळांसह अनेक फळे (जसेकी सफरचंद, किवी, आंबा, पीच, नासपती, आणि कलिंगड) यांना मानवी अन्न म्हणून ताजी फळे आणि जाम, मुरांबा आणि इतर जतन केलेले पदार्थ असे दोन्हींमध्ये व्यावसायिकदृष्ट्या महत्त्व आहे. फळांचा अन्नपदार्थ निर्मिती (उदा. केक, कुकीज, आईसक्रीम, मफिन, किंवा दही) किंवा पेय, जसेकी फळांचे रस (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस, किंवा संत्र्यांचा रस) किंवा मद्य पेय (उदा. ब्रॅण्डी, फ्रुट बियर, किंवा वाईन) यांमध्ये सुद्धा वापर केला जातो.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;pg=PA350|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग}}&lt;/ref&gt; भेट देण्यासाठी सुद्धा फळांचा वापर केला जातो, उदा. फळांची बास्केट आणि फळांचा बूके या स्वरूपात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.consumerreports.org/cro/magazine/2015/11/best-gift-baskets-for-the-holidays/index.htm|website=कॉंसुमेररपोर्ट्स.ऑर्ग|title=बेस्ट गिफ्ट बास्केट्स फॉर द हॉलीडेस - कॉंसुमेर रिपोर्ट्स|दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.forbes.com/sites/clareoconnor/201https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fruit&amp;action=submit4/04/08/how-edible-arrangements-sold-500-million-of-fruit-bouquets-in-2013/|website=फोर्ब्स.कॉम|title=हाव एडिबल अरिंजमेंट्स सोल्ड $५०० मिलियन ऑफ फ्रुट बुके इन २०१३ |दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;

===अन्नपदार्थाची सुरक्षितता===
अन्नाच्या सुरक्षिततेसाठी, अन्नातून दूषितीकरणाचा आणि अन्नजन्य आजाराचा धोका कमी होण्यासाठी फळे योग्य पद्धतीने हाताळणे आणि तयारी यांची सीडीसी शिफारस करते. दुकानात ताजी फळे आणि भाजीपाला काळजीपूर्वक निवडायला हवा, त्याची हानी किंवा खराब होता कामा नये, आणि आधीच कापलेले तुकटे फ्रीज मध्ये ठेवावेत किंवा बर्फामध्ये ठेवावेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|website=लवलोकल.इन|title=ऑनलाइन ताज्या भाज्या|दिनांक=२०२१-०५-३१|accessdate=2021-05-31|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602213526/https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

खाण्याआधी सर्व फळे आणि भाजीपाला व्यवस्थित धुवायला हवा. ज्याची साले खाल्ली जात नाही त्यांसोबत सुद्दा ही शिफारस लागू करावी. आधीच सांडू नये किंवा नुकसान होऊ नये यासाठी हे तयार करण्याच्या किंवा खाण्याच्या अगदी आधी करायला हवे.  

===बिनबियाची फळे===
व्यापारातील काही फळांचा बीजोपचार हे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. केळी आणि अननस ही बियाणेरहित फळांची उदाहरणे आहेत.

===वापर=== 
मानवी अन्न म्हणून उत्पादित खाद्यपदार्थांमध्ये फळे (उदा. केक्स, कुकीज, आइस्क्रीम, मफिन्स, किंवा दही) किंवा पेये (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस किंवा संत्र्याचा रस) किंवा अल्कोहोलयुक्त पेये (उदा. ब्रॅंडी, फळ बियर किंवा वाईन).

===फळांचे प्रकार===
फळांचे मुख्य तीन प्रकार आहेत : साधारण फळ, गुच्छेदार फळ आणि बहुखंडित फळ. 

===साधारण फळ===
साधारण फळ- बोरे, करवंदे, जांभळे, वगैरे.

फळ म्हणजे फुलाच्या तळाशी असणारा एक साधारण किंवा मिश्रित अंडाशय, ज्यात फक्त एक पुंकेसर असून पिकल्यावर एक साधारण फळ प्राप्त होते. ते सुकलेले किंवा मांसल होऊ शकते. सुका मेवा पिकल्यावर त्याचे बी फुटून बाहेर पडते, किंवा न फुटता फळातच राहते.

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:फळे]]
[[वर्ग:वनस्पतीशास्त्र]]</text>
      <sha1>2wsjp5pxwdypi1ldiph7c2gkgpq7vxs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51329</id>
    <revision>
      <id>2694030</id>
      <parentid>2623283</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <origin>2694030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7446" sha1="st7m7mtxwo8p5cprky4e3dlga2tgnhc" xml:space="preserve">'''फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[उत्तर प्रदेश]] राज्यातील [[प्रयागराज]] परिसरात स्थित असून येथील सर्व [[उत्तर प्रदेश विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[प्रयागराज जिल्हा|प्रयागराज जिल्ह्यात]] आहेत.

फूलपूर हा भारतामधील सर्वात प्रतिष्ठित लोकसभा मतदारसंघांपैकी एक समजला जातो. [[भारताचे पहिले पंतप्रधान|भारताचे माजी पंतप्रधान]] [[जवाहरलाल नेहरू]], माजी पंतप्रधान [[व्ही.पी. सिंग]] तसेच [[विजयालक्ष्मी पंडित]] हे येथूनच निवडून आले होते. पंडित नेहरू येथूनच तिन्ही वेळा लोकसभेवर निवडून आले होते.  

== विधानसभा मतदासंघ ==
लोकसभा मतदारसंघ फूलपूर मध्ये २००९ पासून खालील ५ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
! #
! नाव
! जिल्हा
|-
|१
| फाफामाऊ
| rowspan=5 | [[प्रयागराज जिल्हा|प्रयागराज]]
|-
|२
| सोराओन
|-
|३
| अलाहाबाद पश्चिम
|-
|४
| अलाहाबाद उत्तर
|-
|५
| फूलपूर
|}

== खासदार ==

{| class=&quot;wikitable&quot; 
!वर्ष
!लोकसभा&lt;br&gt;सत्र
![[खासदार]]
! colspan=&quot;2&quot; |पक्ष
|-
| rowspan=2 | [[१९५१-५२ लोकसभा निवडणुका|१९५२]]
| rowspan=2 | [[पहिली लोकसभा|पहिली]]
| [[जवाहरलाल नेहरू]]
| rowspan=7 bgcolor=#87CEEB|
| rowspan=7 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|-
| मसुरियादिन
|-
| rowspan=2 | [[१९५७ लोकसभा निवडणुका|१९५७]]
| rowspan=2 | [[दुसरी लोकसभा|दुसरी]]
| [[जवाहरलाल नेहरू]]
|-
| मसुरियादिन
|-
| [[१९६२ लोकसभा निवडणुका|१९६२]]
| [[तिसरी लोकसभा|तिसरी]]
| [[जवाहरलाल नेहरू]]
|-
| १९६४ [[पोटनिवडणूक]]
| [[तिसरी लोकसभा|तिसरी]]
| rowspan=2 | [[विजयालक्ष्मी पंडित]]
|-
| [[१९६७ लोकसभा निवडणुका|१९६७]]
| [[चौथी लोकसभा|चौथी]]
|-
| १९६९ पोटनिवडणूक
| [[चौथी लोकसभा|चौथी]]
| [[जनेश्वर मिश्रा]]
| bgcolor=#66FF33|
| [[संयुक्त सोशलिस्ट पक्ष]]
|-
| [[१९७१ लोकसभा निवडणुका|१९७१]]
| [[पाचवी लोकसभा|पाचवी]]
| [[व्ही.पी. सिंह]]
| bgcolor=#87CEEB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|-
| [[१९७७ लोकसभा निवडणुका|१९७७]]
| [[सहावी लोकसभा|सहावी]]
| [[कमला बहुगुणा]]
| bgcolor=#0066CC|
| [[जनता पक्ष]]
|-
| [[१९८० लोकसभा निवडणुका|१९८०]]
| [[सातवी लोकसभा|सातवी]]
| बी.डी. सिंह
| bgcolor=#0033CC|
| [[जनता पक्ष (धर्मनिरपेक्ष)]]
|-
| [[१९८४ लोकसभा निवडणुका|१९८४]]
| [[आठवी लोकसभा|आठवी]]
| rowspan=3 | [[राम पुजन पटेल]]
| bgcolor=#87CEEB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|-
| [[१९८९ लोकसभा निवडणुका|१९८९]]
| [[नववी लोकसभा|नववी]]
| rowspan=2 bgcolor=#008000|
| rowspan=2 | [[जनता दल]]
|-
| [[१९९१ लोकसभा निवडणुका|१९९१]]
| [[दहावी लोकसभा|दहावी]]
|-
| [[१९९६ लोकसभा निवडणुका|१९९६]]
| [[अकरावी लोकसभा|अकरावी]]
| rowspan=2 | [[जंग बहादुर पटेल]]
| rowspan=4 bgcolor=#FF3300|
| rowspan=4 | [[समाजवादी पक्ष]]
|-
| [[१९९८ लोकसभा निवडणुका|१९९८]]
| [[बारावी लोकसभा|बारावी]]
|-
| [[१९९९ लोकसभा निवडणुका|१९९९]]
| [[तेरावी लोकसभा|तेरावी]]
| [[धर्मराज पटेल]]
|-
| [[२००४ लोकसभा निवडणुका|२००४]]
| [[चौदावी लोकसभा|चौदावी]]
| [[अतिक अहमद]]
|-
| [[२००९ लोकसभा निवडणुका|२००९]]
| [[पंधरावी लोकसभा|पंधरावी]]
| कपिल मुनी करवारिया
| bgcolor=#0033CC|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|-
| [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]]
| [[सोळावी लोकसभा|सोळावी]]
| [[केशव प्रसाद मौर्य]]
| bgcolor=#FF9900|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|-
| २०१८ पोटनिवडणूक
| [[सोळावी लोकसभा|सोळावी]]
| नागेंद्र प्रताप सिंह पटेल
| bgcolor=#FF3300|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|-
| [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]]
|[[सतरावी लोकसभा|सतरावी]]
| [[केशरी देवी पटेल]]
| rowspan=2 bgcolor=#FF9900|
| rowspan=2 | [[भारतीय जनता पक्ष]]
|-
|[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]]
|[[अठरावी लोकसभा|अठरावी]]
| [[प्रवीण पटेल]]
|}


==हे सुद्धा पहा==
*[[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]]

{{उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ}}

[[वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ]]
[[वर्ग:प्रयागराज जिल्हा]]</text>
      <sha1>st7m7mtxwo8p5cprky4e3dlga2tgnhc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694036</id>
      <parentid>2694030</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7433" sha1="8rn1iaps48hz7d7jw8iv9w195s0hg6q" xml:space="preserve">'''फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[उत्तर प्रदेश]] राज्यातील [[प्रयागराज]] परिसरात स्थित असून येथील सर्व [[उत्तर प्रदेश विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[प्रयागराज जिल्हा|प्रयागराज जिल्ह्यात]] आहेत.

फूलपूर हा भारतामधील सर्वात प्रतिष्ठित लोकसभा मतदारसंघांपैकी एक समजला जातो. [[भारताचे पंतप्रधान|भारताचे पहिले पंतप्रधान]] [[जवाहरलाल नेहरू]], माजी पंतप्रधान [[व्ही.पी. सिंग]] तसेच [[विजयालक्ष्मी पंडित]] हे येथूनच निवडून आले होते. पंडित नेहरू येथूनच तिन्ही वेळा लोकसभेवर निवडून आले होते.  

== विधानसभा मतदासंघ ==
लोकसभा मतदारसंघ फूलपूर मध्ये २००९ पासून खालील ५ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
! #
! नाव
! जिल्हा
|-
|१
| फाफामाऊ
| rowspan=5 | [[प्रयागराज जिल्हा|प्रयागराज]]
|-
|२
| सोराओन
|-
|३
| अलाहाबाद पश्चिम
|-
|४
| अलाहाबाद उत्तर
|-
|५
| फूलपूर
|}

== खासदार ==

{| class=&quot;wikitable&quot; 
!वर्ष
!लोकसभा&lt;br&gt;सत्र
![[खासदार]]
! colspan=&quot;2&quot; |पक्ष
|-
| rowspan=2 | [[१९५१-५२ लोकसभा निवडणुका|१९५२]]
| rowspan=2 | [[पहिली लोकसभा|पहिली]]
| [[जवाहरलाल नेहरू]]
| rowspan=7 bgcolor=#87CEEB|
| rowspan=7 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|-
| मसुरियादिन
|-
| rowspan=2 | [[१९५७ लोकसभा निवडणुका|१९५७]]
| rowspan=2 | [[दुसरी लोकसभा|दुसरी]]
| [[जवाहरलाल नेहरू]]
|-
| मसुरियादिन
|-
| [[१९६२ लोकसभा निवडणुका|१९६२]]
| [[तिसरी लोकसभा|तिसरी]]
| [[जवाहरलाल नेहरू]]
|-
| १९६४ [[पोटनिवडणूक]]
| [[तिसरी लोकसभा|तिसरी]]
| rowspan=2 | [[विजयालक्ष्मी पंडित]]
|-
| [[१९६७ लोकसभा निवडणुका|१९६७]]
| [[चौथी लोकसभा|चौथी]]
|-
| १९६९ पोटनिवडणूक
| [[चौथी लोकसभा|चौथी]]
| [[जनेश्वर मिश्रा]]
| bgcolor=#66FF33|
| [[संयुक्त सोशलिस्ट पक्ष]]
|-
| [[१९७१ लोकसभा निवडणुका|१९७१]]
| [[पाचवी लोकसभा|पाचवी]]
| [[व्ही.पी. सिंह]]
| bgcolor=#87CEEB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|-
| [[१९७७ लोकसभा निवडणुका|१९७७]]
| [[सहावी लोकसभा|सहावी]]
| [[कमला बहुगुणा]]
| bgcolor=#0066CC|
| [[जनता पक्ष]]
|-
| [[१९८० लोकसभा निवडणुका|१९८०]]
| [[सातवी लोकसभा|सातवी]]
| बी.डी. सिंह
| bgcolor=#0033CC|
| [[जनता पक्ष (धर्मनिरपेक्ष)]]
|-
| [[१९८४ लोकसभा निवडणुका|१९८४]]
| [[आठवी लोकसभा|आठवी]]
| rowspan=3 | [[राम पुजन पटेल]]
| bgcolor=#87CEEB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|-
| [[१९८९ लोकसभा निवडणुका|१९८९]]
| [[नववी लोकसभा|नववी]]
| rowspan=2 bgcolor=#008000|
| rowspan=2 | [[जनता दल]]
|-
| [[१९९१ लोकसभा निवडणुका|१९९१]]
| [[दहावी लोकसभा|दहावी]]
|-
| [[१९९६ लोकसभा निवडणुका|१९९६]]
| [[अकरावी लोकसभा|अकरावी]]
| rowspan=2 | [[जंग बहादुर पटेल]]
| rowspan=4 bgcolor=#FF3300|
| rowspan=4 | [[समाजवादी पक्ष]]
|-
| [[१९९८ लोकसभा निवडणुका|१९९८]]
| [[बारावी लोकसभा|बारावी]]
|-
| [[१९९९ लोकसभा निवडणुका|१९९९]]
| [[तेरावी लोकसभा|तेरावी]]
| [[धर्मराज पटेल]]
|-
| [[२००४ लोकसभा निवडणुका|२००४]]
| [[चौदावी लोकसभा|चौदावी]]
| [[अतिक अहमद]]
|-
| [[२००९ लोकसभा निवडणुका|२००९]]
| [[पंधरावी लोकसभा|पंधरावी]]
| कपिल मुनी करवारिया
| bgcolor=#0033CC|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|-
| [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]]
| [[सोळावी लोकसभा|सोळावी]]
| [[केशव प्रसाद मौर्य]]
| bgcolor=#FF9900|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|-
| २०१८ पोटनिवडणूक
| [[सोळावी लोकसभा|सोळावी]]
| नागेंद्र प्रताप सिंह पटेल
| bgcolor=#FF3300|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|-
| [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]]
|[[सतरावी लोकसभा|सतरावी]]
| [[केशरी देवी पटेल]]
| rowspan=2 bgcolor=#FF9900|
| rowspan=2 | [[भारतीय जनता पक्ष]]
|-
|[[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]]
|[[अठरावी लोकसभा|अठरावी]]
| [[प्रवीण पटेल]]
|}


==हे सुद्धा पहा==
*[[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]]

{{उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ}}

[[वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ]]
[[वर्ग:प्रयागराज जिल्हा]]</text>
      <sha1>8rn1iaps48hz7d7jw8iv9w195s0hg6q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51346</id>
    <revision>
      <id>2693927</id>
      <parentid>2693733</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T15:33:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <origin>2693927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3185" sha1="0kk3afnsm7axbylmvbn0y55suia8jkz" xml:space="preserve">'''फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[उत्तर प्रदेश]]मधील [[फिरोझाबाद]] ह्या भागात स्थित असून येथील सर्व पाच [[उत्तर प्रदेश विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[फिरोझाबाद जिल्हा|फिरोझाबाद जिल्ह्यात]] आहेत.

== विधानसभा मतदासंघ ==
लोकसभा मतदारसंघ फिरोझाबादमध्ये २००९ पासून खालील ५ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
! #
! नाव
! जिल्हा
|-
|१
| टूंडला
| rowspan=5 | [[फिरोझाबाद जिल्हा|फिरोझाबाद]]
|-
|२
| जसराना
|-
|३
| फिरोझाबाद
|-
|४
| शिकोहाबाद
|-
|५
| सिरसागंज
|}

== खासदार ==

{| class=&quot;wikitable&quot; 
!वर्ष
!लोकसभा&lt;br&gt;सत्र
![[खासदार]]
! colspan=&quot;2&quot; |पक्ष
|-
| [[२००९ लोकसभा निवडणुका|२००९]]
| [[पंधरावी लोकसभा|पंधरावी]]
| [[अखिलेश यादव]]
| bgcolor=#FF3300|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|-
| २००९ पोटनिवडणुक
| [[पंधरावी लोकसभा|पंधरावी ]]
| [[राज बब्बर]]
| bgcolor=#00CCFF|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|-
| [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]]
| [[सोळावी लोकसभा|सोळावी]]
| [[अक्षय यादव]]
| bgcolor=#FF3300|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|-
| [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]]
| [[सतरावी लोकसभा|सतरावी]]
| [[चंद्रसेन जाडोन]]
| bgcolor=#FF9900|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|-
| [[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]]
| [[अठरावी लोकसभा|अठरावी]]
| [[अक्षय यादव]]
| bgcolor=#FF3300|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|}


==हे सुद्धा पहा==
*[[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]]

{{उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ}}

[[वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ]]
[[वर्ग:फिरोझाबाद जिल्हा]]</text>
      <sha1>0kk3afnsm7axbylmvbn0y55suia8jkz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आषाढी वारी (पंढरपूर)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56464</id>
    <revision>
      <id>2694000</id>
      <parentid>2693723</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:44:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39589-01</username>
        <id>185187</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81144" sha1="j9d4lvz8ggsefkp4u73pmsntx5xvtpw" xml:space="preserve">{{हा लेख|वारकरी (निःसंदिग्धीकरण)}}
[[File:Talkari.jpg|thumb|वारीत सहभागी वारकरी]]
'''आषाढी वारी (पंढरपूर)''' म्हणजे वारकरी भक्तांनी आषाढी एकादशीनिमित्त [[पंढरपूर]] पर्यंत केलेली पदयात्रा आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=UlgUBAAAQBAJ&amp;pg=PT8&amp;dq=%E0%A4%AA%E0%A4%82%E0%A4%A2%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0+%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjrxIf-kLv4AhWiKqYKHbnaAHcQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&amp;q=%E0%A4%AA%E0%A4%82%E0%A4%A2%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80&amp;f=false|title=Shree Kshetra Pandharpur Darshan / Nachiket Prakashan: श्री क्षेत्र पंढरपूर दर्शन|last=Yangalwar|first=Pro Vijay|date=2012-12-28|publisher=Nachiket Prakashan|isbn=978-93-80232-91-1|language=mr}}&lt;/ref&gt; 'वारकरी संप्रदाय' म्हणजे [[पंढरपूर]] येथील [[विठ्ठल]]च्या वारीला जाणाऱ्या लोकांचा संप्रदाय.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=CDTuEAAAQBAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%AF&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%AF&amp;f=false|title=वारकरी संप्रदाय : साहित्य आणि तत्त्वज्ञान|last=चेंडके|first=डॉ अमोगसिद्ध शिवाजी|date=2024-01-16|publisher=Laxmi Book Publication|isbn=978-1-304-71099-4|language=mr}}&lt;/ref&gt; या संप्रदायाचे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे आषाढी वारी. या वारीमध्ये अनेक जाति-धर्माचे लोक तसेच [[मराठा]], [[महार]], लिंगायत व इतर जातींचे भाविक भक्त सुद्धा जास्तीत जास्त संख्येने सहभागी होतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/photos/news/2981080/photos-of-sant-tukaram-maharaj-temple-dehu-pune-amid-palakhi-prasthan-pbs-91/|title=Photos : देहूत ३२९ दिंड्यांसह मोठ्या प्रमाणात वारकरी येणार, संत तुकोबा पालखी प्रस्थानाच्या तयारीचे खास फोटो…|website=[[लोकसत्ता]]|access-date=2022-06-20}}&lt;/ref&gt; वारी हा एक आनंद सोहळा असतो.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=vgLZGFH1ZTIC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=aashaadhi+vaari&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjO3aXuk7TbAhUPSI8KHc1yChgQ6AEINzAC#v=onepage&amp;q&amp;f=false|title=Palkhi: An Indian Pilgrimage|last=Mokashi|first=Digambar Balkrishna|date=1987|publisher=SUNY Press|isbn=9780887064616|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=2oJKAQAAIAAJ&amp;q=ashadhi+vari&amp;dq=ashadhi+vari&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjVwdj5yvDbAhWBK48KHW_JCcUQ6AEITzAH|title=The National Geographical Journal of India|date=1999|publisher=National Geographical Society of India|language=en}}&lt;/ref&gt;

==आषाढी वारी म्हणजे काय?==
[[चित्र:Vitthal - Rakhumai.jpg|thumb|विठ्ठल-रखुमाई]]
वारी म्हणजे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रा]]तील विविध गावांपासून सुरू होऊन [[पंढरपूर]] येथे संपणारी सामुदायिक एक पदयात्रा होय.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=2_-SANNieGsC&amp;pg=PA264&amp;dq=vithoba&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwj6iP_Q_IPjAhU36nMBHQiiC7MQ6AEIQDAE#v=onepage&amp;q=vithoba&amp;f=false|title=Religious Thought and Life in India: An Account of the Religions of the Indian Peoples, Based on a Life's Study of Their Literature and on Personal Investigations in Their Own Country|last=Monier-Williams|first=Sir Monier|date=1883|publisher=J. Murray|language=en}}&lt;/ref&gt; वारी ही [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] एक धार्मिक व सांस्कृतिक परंपरा आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=VqhADwAAQBAJ&amp;pg=PA62&amp;dq=%E0%A4%86%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%A2%E0%A5%80+%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiXgdXY2vDbAhVLvI8KHe9vA-UQ6AEIUDAH#v=onepage&amp;q=%E0%A4%86%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%A2%E0%A5%80%20%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80&amp;f=false|title=Pandharpur Wari - A Walking Pilgrimage to Pandharpur|last=Phadnis|first=Deepak|date=2017-11-29|publisher=Deepak Phadnis|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=-30JAQAAIAAJ&amp;q=%E0%A4%86%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%A2%E0%A5%80+%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE&amp;dq=%E0%A4%86%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%A2%E0%A5%80+%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi415Gw2_DbAhULRo8KHTP7APMQ6AEINzAC|title=Maharashtra saskrtice tattvika adhishthana|last=Agnihotri|first=D. H.|date=1977|publisher=Suvichar Prakasana Mandal|language=mr}}&lt;/ref&gt; ही वारी [[आषाढ]] आणि [[कार्तिक]] महिन्यातील शुद्ध [[एकादशी]] अशा दोन्ही वेळा होते. [[आळंदी]] येथून [[ज्ञानेश्वर|संत ज्ञानेश्वर]] यांच्या पादुका आणि [[देहू]] येथून [[संत तुकाराम]] यांच्या पादुका पालखीत ठेवून ती पालखी रथातून पंढरपूर येथे मार्गस्थ होते.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=7Y43DwAAQBAJ&amp;pg=PA134&amp;dq=ashadhi+vari&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjVwdj5yvDbAhWBK48KHW_JCcUQ6AEILDAB#v=onepage&amp;q=ashadhi%20vari&amp;f=false|title=Hindu Pilgrimage: A journey through the holy places of hindus all over India|last=Bansal|first=Sunita Pant|date=2012-04-01|publisher=V&amp;amp;S Publishers|isbn=9789350572511|language=en}}&lt;/ref&gt; [[संत ज्ञानेश्वर]], [[संत एकनाथ]], [[संत तुकाराम]] हे वारकरी संप्रदायातील महत्त्वाचे संत होत.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=TQ1ACQAAQBAJ&amp;pg=PT400&amp;dq=ashadhi+vari&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjA6LzG8azbAhXFQY8KHZXBCq0Q6AEIMjAC#v=onepage&amp;q=ashadhi%20vari&amp;f=false|title=RBS Visitors Guide INDIA - Maharashtra: Maharashtra Travel Guide|last=Ltd|first=Data and Expo India Pvt|last2=Goyal|first2=Ashutosh|date=2015-04-01|publisher=Data and Expo India Pvt. Ltd.|isbn=9789380844831|language=en}}&lt;/ref&gt; वारकरी संप्रदायात लहान मोठा हा भेद नाही. तसेच नामजपाने पुण्य मिळते हा भाव आहे. [[एकादशी]] आणि इतर पवित्र दिवशी नित्यनेमाने पंढरपूरला जाणे म्हणजेच [[वारी]] होय. जो नियमित वारी करतो तो वारकरी. वारकरी जो धर्म पाळतात त्याला वारकरी धर्म असे म्हणतात. वारकरी धर्मालाच [[भागवत धर्म]] म्हणले जाते. ’पंढरीचा वास, चंद्रभागेस्नान, आणिक दर्शन विठोबाचे’ या इच्छेपोटी वारकरी वारी चुकवत नाहीत, अशी भागवत संप्रदायाची धारणा आहे. त्यामुळेच आषाढी वारी ही प्रत्येक वारकरी महिलापुरुषांच्या मनात आदराचे आणि श्रद्धेचे स्थान बाळगून आहे असे मानले जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://lokmat.news18.com/blog-space/ajay-kautikwar-blog-pandharpur-wari-264561.html|title=आषाढी वारी म्हणजे जन्माची शिदोरी...|last=कौटीकवार|first=अजय|date=१७..६. २०१९|work=|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820095402/https://lokmat.news18.com/blog-space/ajay-kautikwar-blog-pandharpur-wari-264561.html|archive-date=2019-08-20|dead-url=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==माळकरी/वारकरी==
वारी करणाऱ्या व्यक्तीस 'वारकरी' म्हणतात.
भगवान विष्णूंचा अवतार असलेल्या पांडुरंगाचे/विठ्ठलाचे हे भक्त असतात.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; आपले कर्तव्यकर्म निष्ठेने करीत असता ते भगवंताचे विस्मरण होऊ देऊ नये यासाठी गळ्यात तुळशीची माळ घालतात. ह्या माळेच्या जपमाळ म्हणून उपयोगाशिवाय, ती गळ्यात घातल्याविना वारकरी होता येत नाही असे वारकरी पंथ सांगतो.
[[File:Pundlik Nagar, Pandharpur, Maharashtra 413304, India - panoramio (73).jpg|thumb|तुळशीमाळा]] 'स्नान करून भाळी गोपीचंदनाचा टिळा लावावा. नित्यनेमाने हरिपाठ म्हणावा. संतांचे ग्रंथ वाचावेत. देवाच्या मूर्तीचे दर्शन घ्यावे. भजन-कीर्तनात सहभाग घ्यावा. पंढरपूरवारी करावी तसेच एकादशीव्रत करावे.
[[File:Pundlik Nagar, Pandharpur, Maharashtra 413304, India - panoramio (81).jpg|thumb|वारकरी पंढरपूरमधे]]सात्त्विक आहार, सत्त्वाचरण करावे. परोपकार आणि परमार्थही करावा. जीवनातील बंधनातून, मोहातून हळूहळू बाजूस होऊन पांडुरंगाशी एकरूप व्हावे, नामस्मरण करावे' असा साधा आणि उघड परमार्थ वारकरी संप्रदायाने सांगितला आहे.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;नेरकर अरविंद,होय होय वारकरी (१९९८) ग्रंथाली  प्रकाशन&lt;/ref&gt;
*वारकरी महावाक्य- 
[[वारकरी]] धर्मात कोणत्याही कार्याची सुरुवात करताना '''[[पुंडलिक]] वरदा हरी [[विठ्ठल]] श्री [[संत ज्ञानेश्वर|ज्ञानदेव]] [[तुकाराम]] | पंढरीनाथ महाराज की जय! ''' असा जयघोष केला जातो. स्थानपरत्वे या जयघोषात &quot;पंढरीनाथ 'भगवान' की जय&quot; असा भेद आढळतो. अनेक ठिकाणी  &quot;माउली ज्ञानेश्वर महाराजकी जय&quot; , &quot;जगद्गुरू तुकाराम महाराजकी जय&quot;, &quot;शान्तिब्रह्म एकनाथ महाराज की जय&quot; अशी विविधता आढळते. या जयघोषाला वारकरी महावाक्य किंवा वारकरी महाघोष म्हणले जाते.

== वारीचा इतिहास ==
पायी केल्या जाणाऱ्या पंढरीच्या वारीची परंपरा बरीच जुनी आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/editorial/samwad/pandharpur-ashadhi-ekadashi-wari/articleshow/92311837.cms|title=पंढरीच्या वारीची वर्धिष्णू परंपरा|website=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]|access-date=2022-06-20}}&lt;/ref&gt; तेराव्या शतकात ही परंपरा असल्याचे उल्लेख सापडतात. संतश्रेष्ठ [[ज्ञानदेव|ज्ञानदेवांच्या]] घराण्यात पंढरीच्या वारीची परंपरा होती. त्यांचे वडील वारीला जात असल्याचा उल्लेख आढळतो. ज्ञानदेवांनी भागवत धर्माची पताका खांद्यावर घेऊन सर्व जातीपातींच्या समाजाला एकत्रितपणे या सोहळ्यात सामील करून घेतले.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=SqkKEAAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PT13&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4+%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0+%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A5%80+%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%80&amp;hl=en|title=Saint Wani|last=Kele|first=Murhari|date=1997-11-01|publisher=Dr Murhari Kele|language=mr}}&lt;/ref&gt; हेच व्यापक स्वरूप जपत पुढे [[एकनाथ]] महाराज, [[तुकाराम]] महाराज, शंकरस्वामी शिऊरकर महाराज ,मल्लप्पा वासकर यांसारख्या संतांनी वारीची परंपरा चालवली. संत तुकाराम महाराज यांच्याही कुटुंबात वारीची परंपरा होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=mFA-AAAAcAAJ&amp;pg=PT4&amp;dq=ashadhi+vari&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjVwdj5yvDbAhWBK48KHW_JCcUQ6AEIPjAE#v=onepage&amp;q=ashadhi%20vari&amp;f=false|title=A complete Collection of the Poems of Tukáráma, (the Poet of the Maháráshṭra.) edited by Vishṇu Parashurám Shástrí Panḍit: In 2 vols. I|date=1869|publisher=&quot;Indu-Prakásh&quot; Press|language=hi}}&lt;/ref&gt; 
संत साहित्याचे अभ्यासक डॉ. [[सदानंद मोरे]] म्हणतात- &quot;पंढरपूरची वारी  हा वारकरी संप्रदायाचा मुख्य आचारधर्म होय. वारी ही ज्ञानदेव पूर्वकालीन प्रथा आहे, किंबहुना वारकरी हे नावच वारीमुळे पडले आहे. वारीतून या संप्रदायाची सामाजिकता आणि समाजाभिमुखता स्पष्ट होते. वारीची परंपरा सर्व संतांनी जतन केली आहे.&quot;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
ज्ञानदेवांच्या कर्तृत्वामुळे हा संप्रदाय जनमानसावर प्रभाव गाजवून महाराष्ट्रव्यापी झाला; परंतु संप्रदायाचा आद्य प्रवर्तक ठरतो भक्त पुंडलिकच. भक्त पुंडलिकापासून या संप्रदायाला इतिहासाला सुरुवात होते. या इतिहासाचे पुढील कालखंडांत विभाजन करता येईल-

# ज्ञानदेवपूर्व काळ-[[पुंडलिक|भक्त पुंडलिका]]चा काळ
# ज्ञानदेव-[[नामदेव]] काळ
# भानुदास-एकनाथांचा काळ
# तुकोबा-[[निळोबा]] यांचा काळ
# [[तुकाराम (निःसंदिग्धीकरण)|तुकारामोत्तर]] तीनशे वर्षांचा काळ

== प्रकार ==
वारीचे दोन प्रकार आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.timesnowmarathi.com/maharashtra/ashadhi-ekadashi-2023-begins-you-should-know-what-is-wari-meaning-and-importance-significance-of-pandharpur-wari-article-100881619|title=Ashadhi Ekadashi 2023: आषाढी वारीला सुरुवात, जाणून घ्या वारी म्हणजे काय आणि वारीचे महत्त्व|date=2023-06-09|website=Times Now Marathi|language=mr|access-date=2023-06-12|archive-date=2023-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612093704/https://www.timesnowmarathi.com/maharashtra/ashadhi-ekadashi-2023-begins-you-should-know-what-is-wari-meaning-and-importance-significance-of-pandharpur-wari-article-100881619|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
* आषाढी वारी - सर्व संतांच्या पालख्या यावेळी आपापल्या गावाहून पंढरपुरात येतात.
* कार्तिकी वारी - वारकरी आपापल्या गावातून दर्शनासाठी पंढरपूर, आळंदी , देहू  येथे जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/pune/kartiki-wari-lakhs-of-warkari-will-enter-alandi-start-the-preparation-a-a727/|title=कार्तिकी वारी: आळंदीत लाखो भाविक होणार दाखल; तयारीला सुरुवात|last=author/online-lokmat|date=2023-12-01|website=Lokmat|language=mr|access-date=2024-06-20}}&lt;/ref&gt;
या जोडीने माघी व चैत्री वाऱ्याही होतात.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=होय होय वारकरी (ग्रंथाली प्रकाशन, १९९८)|last=नेरकर|first=अरविंद|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}&lt;/ref&gt;

== पालखी सोहळा ==
[[File:Dnyaneshwar Maharaj Palkhi (Dindi or Wari).jpg|thumb|संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखी]]
[[File:Aashaadhee Waari.jpg|thumb|वारीदरम्यानचे वारकरी भजन]]
हैबतबाबा हे [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] आरफळ गावचे देशमुख होते. हैबतबाबा यांच्या प्रेरणेने या पालखी सोहळ्याला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले. आधुनिक  युगातही वारीची ही परंपरा समाजातील सर्व स्तरांतील लोकांचा आस्थेचा विषय असल्याचे दिसून येते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://www.lokmat.com/maharashtra/vitu-my-lakurwala-fair-fetch-melody-fair-world-book-records-aashadhi-varari-records/|title=विठू माझा लेकुरवाळा,सांगे विक्रमी भक्ती ममेळा|website=[[लोकमत]]}}&lt;/ref&gt;

'''ज्ञानदेवांची पालखी''' :-  हैबतबाबांनी  [[ज्ञानेश्वर]] महाराजांच्या पादुका पालखीत घालून दिंडी-समारंभांसह, थाटा&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://lokmat.news18.com/blog-space/ajay-kautikwar-blog-pandharpur-wari-264561.html|title=आषाढी वारी म्हणजे जन्माची शिदोरी|दिनांक=Jul 7, 2017|website=[[न्यूझ१८ लोकमत]]|access-date=2019-01-11|archive-date=2019-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820095402/https://lokmat.news18.com/blog-space/ajay-kautikwar-blog-pandharpur-wari-264561.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ने ऐश्वर्याने व सोहळ्याने [[पंढरपूर]]ला नेण्याची प्रथा चालू केली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.latestly.com/lifestyle/festivals-events/pandharpur-wari-2019-sant-dnyaneshwar-mauli-palkhi-will-proceed-to-pandharpur-today-45426.html|title=Pandharpur Wari 2019: आषाढी वारी मध्ये माऊलींच्या पालखीचं आज प्रस्थान; कशी आणि कोणी सुरू केली प्रथा? {{!}} 🙏🏻 LatestLY मराठी|date=2019-06-25|website=LatestLY मराठी|language=mr-IN|access-date=2024-06-18}}&lt;/ref&gt; तिला आज आणखी वैभव प्राप्त झाले आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=7GTXAAAAMAAJ&amp;q=%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0+%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C+%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%96%E0%A5%80+%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%B9%E0%A4%B3%E0%A4%BE+%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8&amp;dq=%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0+%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C+%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%96%E0%A5%80+%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%B9%E0%A4%B3%E0%A4%BE+%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjHtcHckrv4AhUPvJQKHW69C0YQ6AF6BAgCEAI|title=श्रीविठ्ठलदर्शन|date=2005|publisher=सुदर्शन प्रकाशन|language=mr}}&lt;/ref&gt; श्री ज्ञानदेवांच्या पालखी सोहळ्यास पूर्वी हत्ती, घोडे वगैरे लवाजमा श्रीमंत राजेसाहेब ([[औंध संस्थान]]) यांच्याकडून येत असे.[ संदर्भ हवा ] या खर्चास साहाय्य त्या त्या वेळचे राजे व श्रीमंत [[पेशवे]] सरकार करीत असे.[ संदर्भ हवा ] पुढे कंपनी सरकारचा अंमल सुरू झाल्यावरही खर्चाची तरतूद सरकारकडून होत असे. सरकारने इ.स. १८५२ मध्ये पंचकमिटी स्थापन करून त्या कमिटीच्या नियंत्रणाखाली ज्ञानेश्वर महाराजांच्या पालखीची व्यवस्था केली.[ संदर्भ हवा ]

'''तुकोबांची पालखी''' :- तुकाराम महाराजांचे पूर्वज विश्वंभर बाबा हे ज्ञानदेव-नामदेवांच्या समकालीन होते. त्यांच्या घराण्यात पंढरीची वारी होती. स्वतः तुकोबा चौदाशे टाळकरी घेऊन प्रत्येक शुद्ध एकादशीस पंढरपुराला जात असत. तुकोबांच्या निधनानंतर त्यांचे कनिष्ठ पुत्र नारायण महाराज यांनी वारीचे रूपांतर पालखी सोहळ्यात केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lokmat.news18.com/religion/ashadhi-ekadashi-jagadguru-tukaram-maharaj-palkhi-history-and-information-in-marathi-mvdn-900771.html|title=तुकाराम महाराजांची पालखी कधी सुरू झाली? थेट वंशजांनीच सांगितला इतिहास|date=2023-06-09|website=News18 लोकमत|language=mr|access-date=2024-06-20}}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; वारीची परंपरा त्यांनी चालू ठेवलीच पण देहू देवस्थानची सर्वांगीण वाढही केली.

एकोणिसाव्या शतकाच्या अखेरीस  ज्ञानोबा-तुकाराम या दोघांच्या पालख्या निघत असत. [[निवृत्तीनाथ]],[[सोपानदेव]], [[मुक्ताबाई]], [[जनार्दन स्वामी]], [[एकनाथ]], [[सावता माळी]], [[रामदास स्वामी]] संत गजानन महाराज यांची पालखी शेगाव या साधूंच्या पालख्याही दर्शनासाठी पंढरीस येतात.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; महाराष्ट्राच्या विविध भागांतून पालख्या येतात व यात लाखो भाविक सहभागी होतात.ज्ञानोबा -तुकारामच्या जयघोषात, अभंग म्हणत, पारंपरिक खेळ खेळत या पालख्या पंढरपूरला जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=1DtuAAAAMAAJ&amp;q=ashadhi+vari&amp;dq=ashadhi+vari&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjWoLal1fDbAhUFTI8KHZEbD444ChDoAQhbMAk|title=101 pilgrimages|date=2006|publisher=Outlook India Pub.|language=en}}&lt;/ref&gt;

==दिंडी योजना==
[[File:आषाढी वारी दिंडी 2026पालखी सोहळा.jpg|thumb|आषाढी वारी दिंडी 2026पालखी सोहळा]]
वारीला जाण्यासाठी  संपूर्ण भारतातून वारकरी; पालखी सोहळ्यात सहभागी होतात हे याचे वैशिष्ट्य म्हणावे लागेल.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=6FpmDAAAQBAJ&amp;pg=PA87&amp;dq=%E0%A4%86%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%A2%E0%A5%80++%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjB3sCE6O_iAhXIV30KHSyXD7AQ6AEINTAC#v=onepage&amp;q=%E0%A4%86%E0%A4%B7%E0%A4%BE%E0%A4%A2%E0%A5%80%20%20%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80&amp;f=false|title=SOCIO ECONOMIC CONDITIONS OF WARKARIES IN MAHARASHATRA|last=BAAD|first=DHIRAJKUMAR R.|publisher=Lulu.com|isbn=9781329943100|language=en}}&lt;/ref&gt; वारीला जाणा-या वारकरी भक्तांच्या सोयीसाठी दिंडी संकल्पनेची योजना असते. प्रत्येक दिंडीचा एक प्रमुख असतो. प्रमुख व्यक्ती स्त्री किंवा पुरुष कुणीही असते. काही धार्मिक संस्थाने, मंदिरे यांच्या दिंड्याही वारीत सामील होतात. वारकरी मंडळींची निवास-भोजन तसेच अन्य  सुविधा यांची व्यवस्था प्रत्येक  दिंडीमार्फत केले जाते. मुक्कामाच्या ठिकाणी दिंडीचे संबंधित सदस्य पुढे जाऊन अशा सर्व व्यवस्था करीत असतात. या नोंदणीकृत दिंड्याना क्रमांक दिलेले असतात. वारीत रथाच्या पुढे व पाठी अशा क्रमांकानेच या दिंड्या मार्गस्थ होत राहतात. हा एक शिस्तीचा भाग आहे असे मानले जाते.

==पालखी रथ==
[[File:Tukaram Maharaj palkhi (palanquin) Rath.jpg|thumb|संत तुकाराम महाराज पालखी ]]
हा पालखी सोहळा पंढरपूरला घेऊन जाण्याचे काम हे महाराष्ट्राची शान खिल्लार बैलांकडे असते. ही खिल्लार बैल आपल्या खांद्यावर रथ ओढत नेऊन हा प्रवास करतात. खूप कष्टाचे काम असल्याने हे काम करण्यासाठी फक्त महाराष्ट्रातील सुंदर, धिप्पाड अशा खिल्लार या गोवंशाची निवड या पालखी सोहळ्यांसाठी केली जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://policenama.com/ashadhi-wari-2024-saint-tukaram-maharaj-has-the-honor-of-pulling-the-palanquin-chariot-of-hira-raja-malhar-gulab-marathi-news/|title=Ashadhi Wari 2024 {{!}} Saint Tukaram Maharaj Palkhi|last=namratasandbhor|date=2024-06-05|website=पोलीसनामा (Policenama)|language=en-US|access-date=2024-06-18}}&lt;/ref&gt; यामध्ये एक कमिटी देखील काम करते कि जी बैलजोडी निवडणे आणि सर्व गोष्टीकडे प्रामुख्याने लक्ष देते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.etvbharat.com/marathi/maharashtra/state/pune/bhosale-family-of-alandi-got-the-honor-of-maulis-palkhi-bailjodi-in-pune/mh20230509223552041041428|title=Mauli Palkhi यंदाही आळंदी माउलींच्या रथाची धुरा सर्जाराजाकडे भोसले कुटुंबाला मिळाला मान|website=ETV Bharat News|language=mr|access-date=2023-06-12}}&lt;/ref&gt; या संपूर्ण सोहळ्यात एक डॉक्टरांची टीम देखील असते कि जी वेळोवेळी प्रत्येक मुक्कामाच्या ठिकाणी या खिल्लार बैलांची आरोग्याची काळजी घेतात. तसेच जर बैलांच्या पायाची पत्री खराब झाली असेल तर बैलांच्या पायाला पत्री मारणे देखील वेळोवेळी केले जाते. एक विशेष बाब सांगायची झाली तर भारतीय गोवंश भरपूर आहेत, पण या पालखी सोहळ्यासाठी फक्त [[खिल्लार गाय]] या उपजातीच्या पोटी जन्माला येणारे खिल्लार बैलच वापरण्याची प्रथा आहे.

'''ज्ञानदेवांची पालखी''' :- माउलींच्या पालखी सोहळ्याला बैलजोडी देण्याचा मान हा आळंदी गावातील फक्त ६ कुटुंबालाच मिळतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.saamana.com/alandi-sant-dnyaneshwar-maharaj-palkhi-bail-jodi-2024-saamana-online-news/|title=माऊलींच्या पालखी रथास कुऱ्हाडे ग्रामस्थांची बैलजोडी, वस्ताद सहादु कुऱ्हाडे यांच्या बैलजोडीस संधी|last=ऑनलाईन|first=सामना|date=2024-05-02|language=en-US|access-date=2024-06-20|archive-date=2024-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240620064040/https://www.saamana.com/alandi-sant-dnyaneshwar-maharaj-palkhi-bail-jodi-2024-saamana-online-news/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;आळंदी सोडून बाहेरील ग्रामस्थांना हा मान आजवर दिला गेलेला नाही. कारण ही प्रथा खूप काळापासून अशी चालूं आहे. पालखी रथ आळंदीहून पंढरपूरला जाताना १८ दिवसाचा प्रवास असतो.रथापुढे दिंडी क्र १ व ७ हा वै  गुरुवर्य ब्रह्मचैतन्य तात्यासाहेब आबासाहेब महाराज वासकर यांचा मान आहे.रथामधे फक्त २ खिल्लार बैलच संपूर्ण प्रवास पूर्ण करतात आणि परतीच्या वारीला देखील तीच २ बैल पालखी रथ पंढरपूर ते आळंदी घेऊन येतात. जेव्हा माउलींचा पालखी सोहळा आळंदीहून पंढरपूरला जात असतो तेव्हा १८ दिवसात जातो, पण परतीच्या वारीला निम्म्या दिवसात पालखी रथ पंढरपूरहून आळंदी येथे येत असतो.

'''तुकोबांची पालखी''' :- तुकाराम महाराज यांच्या पालखी सोहळ्यामध्ये पुणे जिल्ह्यामधील कोणतेही कुटुंब पालखी रथाच्या बैलजोडीचा मानासाठी अर्ज भरू शकतात. यामध्ये रीतसर अर्ज भरून संस्था आणि डॉक्टरांची टीम योग्य अशा खिल्लार बैलांची निवड करतात. दरवर्षी २ वेगवगेळ्या कुटुंबाला हा मान दिला जातो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/sant-tukaram-maharaj-palkhi-rath-bail-jodi/videoshow/91991364.cms|title=संत तुकाराम महाराजांच्या पालखीसाठी 'हिरा-राजा' बैलजोडीला मान, मानाच्या बैलजोडीचा रुबाब भारी|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2023-06-12}}&lt;/ref&gt; दोन कुटुंबाला मान दिल्या मुळे याचा फायदा खिल्लार बैलांना असा होतो कि, पहिल्या दिवशी एका कुटुंबाची बैल पालखी रथ ओढतात आणि दुसऱ्या दिवशी दुसऱ्या कुटुंबाची बैल रथ ओढतात, त्यामुळे पहिल्या दिवशीच्या बैलजोडीला एक दिवसाचा पूर्ण आराम मिळतो. अशा प्रकारे खिल्लार बैलांच्या साहाय्याने हा पालखी सोहळा सुंदररीत्या पार पाडतो. जेव्हा तुकाराम महाराजांचा पालखी सोहळा देहू ते पंढरपूरला जात असतो तेव्हा १८ ते १९ दिवसात जातो, पण परतीच्या वारीला निम्म्या दिवसात पालखी रथ पंढरपूरहून देहू येथे येत असतो.

==वारीचे /पालखी सोहळ्याची वैशिष्ट्ये==
[[File:संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळा अश्व.jpg|thumb|संत तुकाराम महाराज पालखी सोहळा अश्व]]
*'''रिंगण-''' 
वारीच्या दरम्यान होणारे रिंगण हे वारीचे वैशिष्ट्य मानले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/photo-gallery/news/nasik-ashdhi-wari-2023-saint-nivrittinath-s-palkhi-gol-ringan-was-held-at-datli-village-near-sinnar-nashik-maharashtra-1182305|title=अश्‍व दौडले रिंगणी, टाळ-मृदंगाचा ध्वनी, सिन्नरच्या दातलीत नाथांच्या अश्वाचा गोल रिंगण सोहळा!|last=पवार|first=गोकुळ|date=2023-06-07|website=marathi.abplive.com|language=mr|access-date=2023-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/wari/dr-sadanand-more-said-history-of-pandharpur-wari-ringan-and-mauli-ashwa-in-sakal-wari-unplugged-nsa95|title=वारीसमोर चालणाऱ्या अश्वालाही आहे परंपरा, काय आहे वारीचा लष्कराशी संबंध..|website=eSakal - Marathi Newspaper|language=mr-IN|access-date=2023-06-12}}&lt;/ref&gt; कडूस फाटा,वेळापूर आणि वाखरी येथे रिंगण होते. रिंगण ही एक पवित्र आणि श्रद्ध्येय संकल्पना आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/nashik/devotees-flock-to-see-the-palkhi-arena-ceremony-a587/|title=पालखी रिंगण सोहळा पाहण्यासाठी भाविकांची मांदियाळी|date=2022-06-18|website=[[लोकमत]]|access-date=2022-06-20}}&lt;/ref&gt; मोकळ्या मैदानात वारकरी परस्परांचे हात धरून  गोलाकार उभे राहतात. यातील मोकळ्या जागेतून ज्ञानेश्वर महाराजांचा घोडा धावतो. याला आदराने &quot;माऊलीचा अश्व&quot; असे म्हणतात. या अश्वावर स्वतः ज्ञानेश्वर महाराज आरूढ होतात अशी वारकरी संप्रदायात धारणा आहे.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

*'''धावा'''-
धावा म्हणजे धावणे. असे मानले जाते की पंढरपूरला पायी जाता असताना संत तुकाराम महाराज यांना वेळापूर येथील छोटयाशा टेकडीवरून विठ्ठलाच्या देवळाच्या कळसाचे दर्शन झाले आणि विठ्ठलाच्या दर्शन ओढीने ते तिथून  पंढरपूरपर्यंत धावत गेले. याचे स्मरण म्हणून  वारकरी वेळापूरपासून पंढरपूरपर्यंत शेवटचा टप्पा धावत जातात.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

===[[आळंदी]]-[[पंढरपूर]] पालखीचे वेळापत्रक===
आळंदी-पुणे-सासवड- लोण्ंद- फलटण - नातेपुते-माळशिरस- वेळापुर- भंडिशेगा-वाखरि-पंढरपूर अशा मार्गाने ही पालखी जाते.[[वाखरी]] येथे शेवटचे सर्व पालख्यांचे  रिंगण होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/astro/festival/wari/dr-ramchandra-deskhane-talks-about-pandharpur-wari-ringan-celebration/articleshow/84468129.cms|title=रिंगण आणि जीवनवारी|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2023-06-12}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dainikprabhat.com/ashadhi-wari-2024-schedule-of-sant-dnyaneshwar-maharaj-ashadhi-wari-palkhi-ceremony-announced-know-important-dates/|title=Ashadhi Wari 2024 : संत ज्ञानेश्वर महाराज आषाढी वारी पालखी स|last=वृत्तसेवा|first=प्रभात|date=2024-05-02|website=Dainik Prabhat|language=en-US|access-date=2024-06-18}}&lt;/ref&gt;

{{collapse top|* आळंदी-पंढरपूर पालखीचे वेळापत्रक}}  
{| class =&quot;wikitable sortable collapsible&quot;
! style=&quot;width: 15%;&quot; | दिवस
! style=&quot;width: 15%;&quot; | तिथी
! style=&quot;width: 15%;&quot; | प्रारंभाचे ठिकाण
! style=&quot;width: 15%;&quot; | पहिली विश्रांती
! style=&quot;width: 15%;&quot; | दुपारचे जेवण
! style=&quot;width: 15%;&quot; | दुसरी विश्रांती
! style=&quot;width: 15%;&quot; | रात्रीचा मुक्काम
|-
| १||ज्येष्ठ वद्य ८||-- ||-- || -- || आळंदीहून प्रारंभ | गांधीवाडा,आळंदी ||
|-
| २||ज्येष्ठ वद्य ९||आळंदी || १ थोरल्या पादुका आरती, २ [[भोसरी]] फाटा || फुले नगर || संगमवाडी || पालखी विठोबा मंदिर, भवानी पेठ  [[पुणे]]
|-
| ३||ज्येष्ठ वद्य १०||पुणे ||पुणे || पुणे|| पुणे || पालखी विठोबा मंदिर, [[पुणे]]
|-
| ४||ज्येष्ठ वद्य ११||पुणे ||शिंदे छत्री आरती || [[हडपसर]]|| १. उरुळी देवाची २. वडकी नाला ३. झेंडेवाडी || [[सासवड]]
|-
| ५||ज्येष्ठ वद्य १२||सासवड  ||सासवड  || सासवड  || सासवड  || सासवड
|-
| ६||ज्येष्ठ वद्य १३||सासवड ||बोरावके मळा ||यमाई शिवारी || साकुर्डे || [[जेजुरी]]
|-
| ७||ज्येष्ठ वद्य १४||जेजुरी ||१. दौंडज शीव २. दौंडज || ,शुक्लवाडी, वाल्हे || वाल्हे||
|-
| ८||आषाढ शुद्ध १||वाल्हे ||पिंपरे खुर्द विहीर ||नीरा स्नान  || लोणंद ||
|-
| ९||आषाढ शुद्ध २||लोणंद || ||लोणंद ||चंदोबाचा लिंब-उभे रिंगण  ||तरडगाव
|-
| १०||आषाढ शुद्ध ३||तरडगाव || २. सुरवाडी ||निंभोरे ओढा ||वडजळ ||[[फलटण]]
|-
| ११||आषाढ शुद्ध ४||फलटण ||बिडणी ||पिंप्रद ||निंबळक फाटा ||बरड
|-
| १२||आषाढ शुद्ध ५||बरड ||साधूबुवाचा ओढा  ||धर्मापुरी पाटबंधारे बंगला कालवा ||शिंगणापूर फाटा – पानस्कर वाडी ||नातेपुते
|-
| १३||आषाढ शुद्ध ६||नातेपुते ||नातेपुते  ||पुरंदवडे  ||१. सदाशिव नगर(गोल रिंगण) २.येळीव ||[[माळशिरस]]
|-
| १४||आषाढ शुद्ध ७||माळशिरस ||खुडूस फाटा (गोल रिंगण)||विंजोरी ज्ञानेश्वर नगर ||धावाबावी टेकडी ||वेळापूर
|-
| १५||आषाढ शुद्ध ८||वेळापूर ||ठाकूर  बुवा समाधी (गोल रिंगण) ||टप्पा ||संत सोपान देव भेट ||भंडीशेगाव
|-
| १६||आषाढ शुद्ध ९||भंडीशेगाव ||  भंडीशेगाव ||बाजीरावाची विहीर ||वाखरी (गोल व उभे रिंगण )||
|-
| १७||आषाढ शुद्ध १०||वाखरी ||(उभे रिंगण)  ||पंढरपूर ||पंढरपूर  ||पंढरपूर
|-
|१८||आषाढ शुद्ध ११ ||पंढरपूर||नगर प्रदक्षिणा, चंद्रभागा स्नान || || ||
|}
{{Collapse bottom}}
&lt;ref&gt;दैनिक महाराष्ट्र टाइम्स,बुधवार ७ जून २०१७&lt;/ref&gt;

==परतवारी==
वारी सगळ्यांनाच माहित आहे. मात्र परतवारी माहित असणारे आणि ती करणारे लोक खूप कमी आहेत.अशी परतवारी नित्यनेमाने करणारे सुधीर महाबळ यांनी या विषयावर 'परतवारी' नावाचे पुस्तक लिहिले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/lokrang/lekha/marathi-book-review-marathi-book-paratwari-sudhir-mahabals-1430415/|title=Latest Marathi News- Breaking News Today {{!}} Read Marathi Batmya from Maharashtra, India ब्रेकींग मराठी न्यूज at https://loksatta.com/|date=2017-03-12|website=Loksatta|language=mr|access-date=2024-06-20}}&lt;/ref&gt;


==देहू-पंढरपूर पालखीचे वेळापत्रक==
देहू-पुणे-लोणीकाळभोर, यवत, वरवंड,  बारामती, इंदापूर, अकलूज, वाखरी, पंढरपूर अशा मार्गाने ही पालखी जाते. वाखरी येथे शेवटचे रिंगण होते.
{{collapse top|* देहू-पंढरपूर पालखीचे वेळापत्रक}}

{| class =&quot;wikitable sortable collapsible&quot;
! style=&quot;width: 15%;&quot; | दिवस
! style=&quot;width: 15%;&quot; | तिथी
! style=&quot;width: 15%;&quot; | प्रारंभाचे ठिकाण
! style=&quot;width: 15%;&quot; | पहिली विश्रांती
! style=&quot;width: 15%;&quot; | दुपारचे जेवण
! style=&quot;width: 15%;&quot; | दुसरी विश्रांती
! style=&quot;width: 15%;&quot; | रात्रीचा मुक्काम
|-
|१||ज्येष्ठ वद्य ७||-- ||-- || -- ||[[देहू]] पालखी प्रस्थान इनामदार साहेब वाडा, देहू येथून प्रारंभ || देहू
|-
|२||ज्येष्ठ वद्य ८ || देहू||१. अनगडशाहबाबा अभंग आरती २. चिंचोली पादुका अभंग आरती || निगडी ||  ||आकुर्डी विठ्ठल मंदिर 
|-
|३||ज्येष्ठ वद्य ९|| आकुर्डी विठ्ठल मंदिर||१.एच.ए. कॉलनी, श्री विठ्ठल नगर २. कासारवाडी|| दापोडी ||१.शिवाजीनगर २.संत तुकाराम महाराज पादुका मंदिर, फर्ग्युसन काॅलेज रोड, पुणे||श्री निवडुंग्या विठ्ठल मंदिर,नाना पेठ,[[पुणे]]
|-
|४||ज्येष्ठ वद्य १०||पुणे ||पुणे ||पुणे ||पुणे || श्री निवडुंग विठ्ठल मंदिर, नाना पेठ, [[पुणे]]
|-
|५||ज्येष्ठ वद्य ११ ||श्री निवडुंग विठ्ठल मंदिर, नाना पेठ, [[पुणे]] || भैरोबा नाला  || [[हडपसर]] ||१. मांजरी फार्म २. लोणी काळभोर रेल्वे स्थानक ||लोणी काळभोर विठ्ठल मंदिर
|-
|६||ज्येष्ठ वद्य १२||लोणी काळभोर विठ्ठल मंदिर ||कुंजीरवाडी फाटा ||[[उरुळी कांचन]]  ||जावजी बुवाची वाडी ||भैरवनाथ मंदिर, यवत
|-
|७||ज्येष्ठ वद्य १३||भैरवनाथ मंदिर, यवत ||-- || भंडगाव || केडगाव चौफुला||श्री विठ्ठल मंदिर, वरवंड
|-
|८||ज्येष्ठ वद्य १४||श्री विठ्ठल मंदिर, वरवंड ||भागवत वस्ती ||पाटस  || १. रोटी, अभंग आरती २. हिंगणी वाडा ३. वासुंदे ४. खराडवाडी||उंडवडी गवळ्याची
|-
|९||आषाढ शु.१ ||उंडवडी गवळ्याची ||उंडवडी पठार|| बऱ्हाणपूर ||१. मोरेवाडी २. सराफ पेट्रोल पंप, बारामती ||बारामती सांस्कृतिक भवन,बारामती
|-
|१०|| आषाढ शु.२ || बारामती सांस्कृतिक भवन,बारामती ||१. मोतीबाग २. पिंपळी ग्रेप लिमिटेड || काटेवाडी || भवानीनगर साखर कारखाना || सणसर मारुती मंदिर
|-
|११||आषाढ शुद्ध ३|| सणसर मारुती मंदिर || बेलवाडी (गोल रिंगण) || बेलवाडी ||१.लासुर्णे जंक्शन २.लासुर्णे || अंथुर्णे, निमगाव केतकी 
|-
|१२||आषाढ शुद्ध ४|| अंथुर्णे || 1. तरंगवाडी केनोल   || इंदापूर गोल रिंगण ||-- || [[इंदापूर]]
|-
|१३||आषाढ शुद्ध ५|| इंदापूर ||2. गोकुळीचा ओढा ||बावडा ||सराटी|| 
|-
|१४|| आषाढ शुद्ध ६ ||माने विद्यालय (गोल रिंगण) || || || अकलूज ||
|-
|१५||आषाढ शुद्ध ७|| १. माळीनगर (उभे रिंगण) वडापुरी ||पायरीचा पूल || २.कदम वस्ती ३.शिरपूर साखर कारखाना || बोरगाव ||
|-
|१६||आषाढ शुद्ध ८|| बोरगाव||-- || मलखांबी  ||१. तोंडले बोंडले धावा २. टप्पा || पिराची कुरोली गायरान
|-
|१७||आषाढ शुद्ध ९||  ३.बाजीराव विहीर (उभे रिंगण) || वाखरी तळ || || ||
|-
|१८||आषाढ शुद्ध १०|| पादुका अभंग आरती (उभे रिंगण)||[[पंढरपूर]] || || ||
|-
|१९ ||आषाढ शुद्ध ११||नगर प्रदक्षिणा ||चंद्रभागा स्नान  || पंढरपूर||  || 
|}
{{Collapse bottom}}
&lt;ref&gt;दैनिक महाराष्ट्र टाइम्स, बुधवार ७ जून&lt;/ref&gt;

==वारी/पालखी सोहळा दरम्यानचे विविध कार्यक्रम==
[[File:PHUGADI.jpg|thumb|फुगडी]]
वारीच्या वेळी निरनिराळ्या फडावर  [[कीर्तन]]-प्रवचन आदी कार्यकम होतात.फड म्हणजे वारीप्रमुख  व त्यांच्या शिष्य मंडळींचा सुसंघटीत समुदाय. वारकऱ्याने ज्याच्याकडून माळ घेऊन वारी पत्करली असेल, त्याचा तो शिष्य असून वारीस आल्यावर नियमाने त्या त्या फडावर जाऊन तो [[कीर्तन]] -भजनादी श्रवण करतो. फडाचे नियंत्रण प्रमुखाकडे असून त्याची स्वतःची व त्याच्या अनुज्ञेने त्याच्या शिष्य मंडळींची कीर्तने व प्रवचने होतात. श्री [[नामदेव|नामदेव महाराज]]चा, वासकरांचा व देहूकरांचा फड हे प्रमुख फड असून पुढे वेळोवेळी  त्यातून व काही स्वतंत्र फड निर्माण होऊन त्यांनी सांप्रदायिक वारी, भजनाच्या, कीर्तनाच्या परंपरा  चालू ठेवल्या आहेत.&lt;ref&gt;नेरकर अरविंद-होय होय वारकरी (१९९८) ग्रंथाली प्रकाशन&lt;/ref&gt;

==वारकरी भजन चल चित्र==
[[File:Trraditional Bhajan of the varkari sect.webm|thumb|Trraditional Bhajan of the varkari sect]]

==समाजाच्या विविध स्तरातून सेवा==
पंढरपूरला जात असलेल्या वारकरी समुदायाची सेवा करण्याची संधी समाजाच्या विविध स्तरातून घेतली जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/pune/todays-latest-marathi-news-pne23x57904-txt-pune-today-20230610035533|title=आषाढी वारीनिमित्त ‘वैद्यकीय सेवा शिबिर’ उपक्रम|website=eSakal - Marathi Newspaper|language=mr-IN|access-date=2023-06-12}}&lt;/ref&gt; काही  मंडळी वैयक्तिक किंवा कौटुंबिक स्तरावर अशी सेवा पुरवितात. ज्यामध्ये वारीच्या मार्गावर उभे राहून 
वारक-यांना  खाद्यपदार्थ पुरविणे, पाण्याची व्यवस्था, कपडे, वर्षावस्त्र देणे अशी सेवा केली जाते. 
सामाजिक संस्था, औद्योगिक संस्था या सुद्धा वारक-यांना  विविध सुविधा पुरवितात. यामध्ये त्यांची सेवा करणे असा भाव असतो. काही वैद्यकीय संस्था आणि रुग्णालये वारकरी भक्तांच्या शारीरिक चाचणी, उपचार यांची काळजी घेतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/lekh-news/ashadhi-ekadashi-2018-pandharpur-wari-2018-vitthal-rukmani-shayani-ekadashi-1717181/|title=माणुसकीची दीपमाळ|website=[[लोकसत्ता]]}}&lt;/ref&gt;

==शासकीय सुविधा==
वारीसाठी भक्तांना वाहनांची सुविधा देण्यात येते. यासाठी शासकीय स्तरावर योजना राबविल्या जातात. पालकी मार्गाची पाहणी करणे, रस्त्यांची स्वछता, वैद्यकीय सेवा, पिण्याचे पाणी यांची व्यवस्था महाराष्ट्र  शासनातर्फेकेली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.esakal.com/wari/wari-2019-msrtc-extra-st-dehu-and-alandi-ashadhi-wari-palkhi-sohala-194534|title=https://www.esakal.com/wari/wari-2019-msrtc-extra-st-dehu-and-alandi-ashadhi-wari-palkhi-sohala-194534|website=[[सकाळ (वृत्तपत्र)|सकाळ]]}}&lt;/ref&gt;

==शासकीय महापूजा==
आषाढी एकादशीच्या पहाटे [[महाराष्ट्र]] राज्याचे [[मुख्यमंत्री]] सपत्निक श्री [[विठ्ठल]] आणि [[रुक्मिणी]]ची महापूजा करतात. याला शासकीय पूजेचा दर्जा दिलेला आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/kolhapur-western-maharashtra-news/solapur/cm-devendra-fadnavis-perform-mahapuja-at-vithhal-rukmini-temple-pandharpur/articleshow/53220089.cms|title=बा विठ्ठला महाराष्ट्र सुजलाम सुफलाम होऊ दे (१५ जुलै २०१६)|website=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]|accessdate=2018-06-26|archive-date=2016-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20160718085710/http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/kolhapur-western-maharashtra-news/solapur/cm-devendra-fadnavis-perform-mahapuja-at-vithhal-rukmini-temple-pandharpur/articleshow/53220089.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=5MgHAQAAIAAJ&amp;q=ashadhi+vari&amp;dq=ashadhi+vari&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjWoLal1fDbAhUFTI8KHZEbD444ChDoAQhWMAg|title=Debates; Official Report|last=Assembly|first=Maharashtra (India) Legislature Legislative|date=1980|language=mr}}&lt;/ref&gt; त्यांच्या बरोबरच वारकरी समुदायातील एका दाम्पत्याला प्रतिवर्षी पूजेचा मान मिळतो. असा  मान मिळणे वारकरी संप्रदायात आदराचे समजले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/culture-and-religion/vitthal-pooja-by-chief-minister-eknath-shinde-aashadhi-ekadashi-2023-varkari-pandharpur-vitthal-temple-vsk98|title=Ashadhi Ekadashi 2023: विठ्ठलाच्या पूजेसाठी मानाचा पहिला वारकरी कसा निवडला जातो?|last=कारंजकर|first=वैष्णवी|date=2023-06-28|website=Marathi News Esakal|language=mr|access-date=2024-06-20}}&lt;/ref&gt;

== साहित्यातील चित्रण==
*पुस्तके 
[[देहू]] व [[आळंदी]]हून दरवर्षी लाखो वारकरी पायी वारीने [[पंढरपूर]]ला जातात. ही परंपरा शेकडो वर्षांची असून पत्रकार कवी [[दशरथ यादव]] यांनी वारीच्या वाटेवर महाकादंबरी लिहिली असून त्यावर ’दिंडी निघाली पंढरीला’ हा चित्रपट तयार झाला आहे. यादव यांनी ‘दैनिक सकाळ’साठी वारीचे वार्तांकन केले होते, .त्यावर अभ्यास करून त्यानी पुस्तक लिहिले आहे. वारीचे खंडकाव्य व अभंग रचनाही त्यांनी केली आहे.
वारीला जाणाऱ्या वारकऱ्याना जागोजागी दानशूर लोक सोयी सुविधा प्राप्‍त करून देतात. वारीहून परतताना मात्र वारकऱ्याना अतिशय कष्टप्रद प्रवास करावा लागतो. या परतीच्या प्रवासावर सुधीर महाबळ यांनी ‘परतवारी’ नावाचे पुस्तक लिहिले आहे. (प्रकाशन दिनांक ५-३-२०१७)
*[[चित्रपट]] 
याच वारी विषयावर चित्रपट दिग्दर्शक [[गजेंद्र अहिरे]] यांनी ‘विठ्ठल विठ्ठल’ नावाचा मराठी [[चित्रपट]] काढला. २००३ साली निघालेल्या या चित्रपटाला उत्तम चित्रपटाचा, गाण्यासाठीचा, संगीत दिग्‍दर्शनासाठीचा आणि चित्रपट दिग्‍दर्शनासाठीचा असे चार पुरस्कार मिळाले.

[[File:संत मुक्ताबाई पालखी.jpg|thumb|संत मुक्ताबाई पालखी]]
==संशोधन आणि अभ्यास==
वारी या विषयावर २०१८ साली आंतरराष्ट्रीय परिषदेत अभ्यासपूर्ण शोधनिबंध सादर केला गेला आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/samajwimukh-vari/articleshow/64982587.cms|title=समाजाभिमुख वारी|last=|first=|date=१५. ७. २०१८|work=|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617060851/https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/samajwimukh-vari/articleshow/64982587.cms|archive-date=2019-06-17|dead-url=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==वारकऱ्यांच्या संस्था आणि संघटना== 
* समस्त वारकरी फडकरी दिंडी समाज संघटना
* वारकरी पाईक संघ
* महाराष्ट्र वारकरी महामंडळ 
* वारकरी संप्रदाय युवा मंच, [[महाराष्ट्र]] राज्य
* आम्ही [[वारकरी]]
* वारकरी सेवा संघ 
* अखिल भारतीय वारकरी मंडळ
* [[कर्नाटक]] वारकरी संस्था
* [[कुंभमेळा]] वारकरी आखाडा परिषद
* जागतिक वारकरी शिखर परिषद
* तुकाराम महाराज पालखी सोहळा (संस्था)
* दिंडी, वारकरी, फडकरी संघटना
* [[देहू]] गाथा मंदिर (संस्था)
* फडकरी-दिंडीकरी संघ
* राष्ट्रीय वारकरी सेना
* वारकरी प्रबोधन महासमिती
* ज्ञानेश्‍वर महाराज पालखी सोहळा - दिंडी समाज
* ज्ञानेश्‍वर महाराज संस्थान
* सद्गुरू सेवा समिती, [[पंढरपूर]] 
* धर्मसंस्थापना ग्रुप, [[मुंबई]]
* सद्गुरू जोग महाराज वारकरी शिक्षण संस्था

==समाजाच्या विविध क्षेत्रात वारी==
[[File:पुणे येथे आषाढी वारीमधे सहभागी झालेली लहान मुलगी.jpg|thumb|पुणे येथे आषाढी वारीमधे सहभागी झालेली लहान मुलगी]]
* शाळा :- वारीच्या परंपरेची माहिती मुलांना विशेषतः पुढील पिढ्यांना होण्यासाठी बालगटाच्या शाळा ते माध्यमिक शाळा यांमध्ये आषाढी एकादशीच्या आधी वारीचे आयोजन केले जाते. विद्यार्थी-विद्यार्थिनी वारकरी पोशाख घालून येतात आणि पालखी सजवून त्यात विठ्ठल-रखुमाई यांची पूजा करून पालखी सोहळा साजरा करतात.  शहरातील  निवडक माध्यमिक शाळांतील मुले  प्रत्यक्ष वारीमध्ये सहभागी होतात आणि वारकरी भक्तांशी संवाद साधतात, ठराविक अंतर  पायी चालून वारीचा अनुभव घेतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/little-ones-celebrate-ashadhi-ekadashi-with-bal-dindi/articleshow/59447802.cms|title=Little Ones celebrate ashadi ekadashi with bal Dindi (इंग्रजी) (५..७. २०१७)|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en}}&lt;/ref&gt;
* सायकल वारी- वारीतील विविध सुविधांची पाहणी करण्यासाठी  २००० युवक सायकल वारी करतील अशी योजना  २०१७ साली करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/kolhapur-western-maharashtra-news/kolhapur/kolhapur-vishwas-nangare-patil-on-bicycle-rally-ashadhi-vari/articleshow/59024715.cms|title=दोन हजार तरुणांची यंदा आषाढी सायकल वारी (७.६.२०१७)|website=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]|accessdate=2018-06-02|archive-date=2017-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170709221134/http://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/kolhapur-western-maharashtra-news/kolhapur/kolhapur-vishwas-nangare-patil-on-bicycle-rally-ashadhi-vari/articleshow/59024715.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*स्वछता अभियान :- वारीतील गर्दीमुळे होणारी अस्वच्छता दूर करण्यासाठी वारीनंतर पंढरपुरात, तसेच वारीमार्गावर स्वच्छता अभियान केले जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.loksatta.com/maharashtra-news/garbage-issue-in-pandharpur-yatra-2017-sant-tukaram-and-sant-dnyaneshwar-wari-palkhi-yatra-2017-1509865/|title=पंढरपूरमध्ये महास्वच्छता अभियानात ६० टन कचरा गोळा (१२. ७. २०१७ )|website=[[लोकसत्ता]]}}&lt;/ref&gt;

==आधुनिक वारी==
२ ० २ ५  साली पारंपरिक  आषाढी वारीचे स्वरूप तंत्रज्ञानाशी जोडले गेले आहे . यालाच AI Dindi ( दिंडी ) असे म्हटले गेले आहे . केवळ वारकरी  संप्रदायातील नव्हे तर भाषा , वय ,  ठिकाण , कामाचे स्वरूप यापलीकडे जाऊन सर्वाना वारीमध्ये सहभागी करून घेता यावे हा या उपक्रमाचा हेतू आहे .&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmattimes.com/maharashtra/ai-dindi-in-pandharpur-wari-redefines-spiritual-palkhi-with-a-tech-twist-a525/|title=AI Dindi in Pandharpur Wari Redefines Spiritual Palkhi with a Tech Twist - www.lokmattimes.com|last=author/lokmat-english-desk|date=2025-06-19|website=Lokmat Times|language=en|access-date=2025-07-02}}&lt;/ref&gt;

==वारी या विषयावरील पुस्तके==
* पालखीसोहळा उगम आणी विकास (डॉ. सदानंद मोरे)
*तुकाराम दर्शन (डॉ. सदानंद मोरे)
*आषाढी (डॉ. रामचंद्र देखणे)
* एकदा तरी पायी अनुभवावी पंढरीची वारी (डॉ. सुरेश जोशी) 
* पंढरीची वारी (डॉ. वसुधा भिडे)  
* श्री पांडुरंग व पंढरी माहात्म्य (ज्ञानेश्वर म. इंगळे)  
* ||पंढरी माहात्म्य|| (विठ्ठल दाजी धारूरकर)  
* वारकरी पंथाचा इतिहास (शं. वा. दांडेकर)  
* वारी एक आनंदयात्रा (संदेश भंडारे)  
* वारी एक आनंद सोहळा (दीपक नीलकंठ बिचे)
* वारी : स्वरूप आणि परंपरा (डॉ. रामचंद्र देखणे)  
* विठाई (सकाळ प्रकाशन)
* वारीच्या वाटेवर (महाकादंबरी दशरथ यादव)
* पंढरपूरची वारी (दीपक फडणीस)

==वारकरी कीर्तन==
वारकरी कीर्तन हा कीर्तन परंपरेतील वैशिष्ट्यपूर्ण प्रकार आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=YslWAAAAMAAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%A8&amp;q=%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%A8&amp;hl=en|title=Nācū kīrtanāce raṅgī: Marāṭhī kīrtanasãsthecā cikitsaka abhyāsa|last=Pāṭhaka|first=Yaśavanta|date=1980|publisher=Kônṭinenṭala|language=mr}}&lt;/ref&gt;

==कीर्तनकारांची यादी==
{{मुख्यलेख|कीर्तनकार#वारकरी_कीर्तनकार|}}
बंडातात्या कराडकर

संदीपान महाराज शिंदे

पांडुरंग महाराज घुले

रामराव महाराज ढोक

प्रकाश महाराज जवंजाळ

किसन महाराज साखरे

मुकुंद काका जाटदेवळेकर

चंद्रशेखर महाराज देगलूरकर

चैतन्य महाराज देगलूरकर

डॉ. पंकज उर्फ चेतनानंद जी महाराज

अक्षय महाराज भोसले 

प्रमोद महाराज जगताप 

अमृत महाराज जोशी

यशोधन महाराज साखरे

चिदंबर महाराज साखरे

विनोद कृष्ण शास्त्री नायगव्हाणकर

गणपत तान्हाजी शेलार

मारुतीबाबा महाराज चव्हाण

नामदेव महाराज चव्हाण

पंढरीनाथ महाराज टेमकर

विवेक महाराज चव्हाण

==उल्लेखनीय वारकरी कीर्तनकार==
* गुरुवर्य कागदे महाराज उमरीकर नांदेड
* गुरुवर्य ब्रह्मचैतन्य विठ्ठल दादासाहेब वासकर
* गुरुवर्य ब्रह्मचैतन्य ऋषीकेश आबा वासकर
* बाबामहाराज सातारकर
* चैतन्य महाराज देगलूरकर
* प्रमोद महाराज जगताप 
* अक्षय महाराज भोसले 
* चंद्रकांत महाराज वांजळे 
* पांडुरंग महाराज घुले
* चंद्रशेखर महाराज देगलूरकर
* अभय महाराज टिळक
* बंडातात्या कऱ्हाडकर
* प्रकाश महाराज जवंजाळ
* योगिराज महाराज पैठणकर
* नामदेवशास्त्री सानप
* हरिहर महाराज दिवेगावक
* विनोद कृष्ण शास्त्री नायगव्हाणकर
* संभाजी महाराज मोरे, देहूकर

==हे ही पहा ==
[[ए आय दिंडी]]

==चित्रदालन==
&lt;gallery&gt;
File:Dnyaneshwar2.jpg|संत ज्ञानेश्वर महाराजांचे चित्र
File:Mauli.jpg|संत ज्ञानेश्वर महाराज समाधी, आळंदी 
File:Sant Tukaram.jpg|संत तुकाराम महाराजांचे चित्र
File:TukaramTempleDehu.jpg|संत तुकाराम महाराजांचे मंदिर, देहू
चित्र:A procession Palkhi festival Hindu culture religion rites rituals sights.jpg|वारी चालली...
चित्र:Palkhi 2008.jpg|हाती चिपळ्या आणि खांद्यावर वीणा व पताका घेतलेला [[वारकरी]].
चित्र:भजन गाणा-या वारकरी महिला.jpg|भजन गाणा-या वारकरी महिला
चित्र:Pilgrims 1 (2731600954).jpg|चंद्रभागा नदीच्या तीरावरील स्नान
चित्र:वारीचा आनंद घेणारी मुलगी तिच्या आईसह.jpg|वारीचा आनंद घेणारी मुलगी तिच्या आईसह
File:Aashaadhee Waari.jpg|पालखी सोहळ्यात सहभागी वारकरी भजन गाताना 
File:Pandharpur 2013 Aashad - panoramio (7).jpg|पंढरपूर येथील देवळाबाहेर असलेली दुकाने
File:Tukaram Maharaj palkhi (palanquin).jpg|संत तुकाराम महाराज पालखी 
File:Alandi Palki 08.jpg|संत ज्ञानेश्वर महाराज पालखी 
File:Pandharpur .jpg|वारी
File:दिंडी.jpg|दिंडी (पुणे शहरात येताना)
File:वारीतील सेवा.jpg|वारीतील सेवा
File:पालखीचे स्वागत.jpg|पालखीचे स्वागत
File:पुणे शहरात वारकरी.jpg|पुणे शहरात वारकरी येताना
File:पंढरपूर आषाढी वारी निमित्त रूग्णोपचार सेवा,पुणे.jpg|पंढरपूर आषाढी वारी निमित्त रूग्णोपचार सेवा,पुणे
File:आषाढी वारी पालखी सोहळा 2026.jpg|thumb|आषाढी वारी पालखी सोहळा 2026
&lt;/gallery&gt;

== वारीसदृश इतर परंपरा == 
* [[कावड|कावड यात्रा]]
* [[काठी पूजा|काठी यात्रा]]
* [[जत्रा]]

== हे सुद्धा पहा ==
* [[पंढरपूर]]
* [[कीर्तनकार]]
* [[प्रवचनकार]]
* [[आळंदी]]
* [[देहू]] 
* [[सासवड]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
*[http://tukaram.com/ संत तुकाराम]


[[वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती]]
[[वर्ग:हिंदू धर्माचे संप्रदाय]]
[[वर्ग:वारकरी संप्रदाय| ]]
[[वर्ग:भागवत धर्म]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]
[[वर्ग:आषाढी वारी]]</text>
      <sha1>j9d4lvz8ggsefkp4u73pmsntx5xvtpw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>करंजी (झाड)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59679</id>
    <revision>
      <id>2693985</id>
      <parentid>2502726</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:40:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39531-43</username>
        <id>185179</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="802" sha1="nqelb7m2lx7442bgbqx9sos29exu3xt" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
{{हा लेख|बायो डिझेलच्या निर्मितीसाठी वापरल्या जात असलेल्या झाडाबद्दल आहे|करंजी}}
'''करंजी''' तथा '''जत्रोफा''' या झाडाच्या अखाद्य तेलबियांपासून बायोडिझेल मिळवले जाते. 
==रचन==
==उत्पादन==
==शेतकरी अर्थ व्यवस्था==
==अधिक वाचन==
== हे सुद्धा पहा==
*[[बायो डीझेल|बायोडीझेल]]

==बाह्य दुवे==

[[वर्ग:जीवशास्त्र]]</text>
      <sha1>nqelb7m2lx7442bgbqx9sos29exu3xt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693996</id>
      <parentid>2693985</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:43:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39354-53</username>
        <id>185181</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="805" sha1="rqkbyaob3qenjkk0tfut4sbz5wmh984" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
{{हा लेख|बायो डिझेलच्या निर्मितीसाठी वापरल्या जात असलेल्या झाडाबद्दल आहे|करंजी}}
'''करंजी''' तथा '''जत्रोफा''' या झाडाच्या अखाद्य तेलबियांपासून बायोडिझेल मिळवले जाते. 
==रचन==
==उत्पादने==
==शेतकरी अर्थ व्यवस्था==
==अधिक वाचन==
== हे सुद्धा पहा==
*[[बायो डीझेल|बायोडीझेल]]

==बाह्य दुवे==

[[वर्ग:जीवशास्त्र]]</text>
      <sha1>rqkbyaob3qenjkk0tfut4sbz5wmh984</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694008</id>
      <parentid>2693996</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:47:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39531-43</username>
        <id>185179</id>
      </contributor>
      <comment>/* रचन */</comment>
      <origin>2694008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="809" sha1="ocd78yuz9z0o7hfun0lojcwh9y9pkpi" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
{{हा लेख|बायो डिझेलच्या निर्मितीसाठी वापरल्या जात असलेल्या झाडाबद्दल आहे|करंजी}}
'''करंजी''' तथा '''जत्रोफा''' या झाडाच्या अखाद्य तेलबियांपासून बायोडिझेल मिळवले जाते. 
==रचना ==
==उत्पादने==
==शेतकरी अर्थ व्यवस्था==
==अधिक वाचन==
== हे सुद्धा पहा==
*[[बायो डीझेल|बायोडीझेल]]

==बाह्य दुवे==

[[वर्ग:जीवशास्त्र]]</text>
      <sha1>ocd78yuz9z0o7hfun0lojcwh9y9pkpi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वैजापूर तालुका</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62449</id>
    <revision>
      <id>2693958</id>
      <parentid>2667118</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T20:10:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushant Pathare</username>
        <id>185135</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* तालुक्यातील गावे */ टंकनदोष सुधरविला</comment>
      <origin>2693958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5508" sha1="h7mzysnnp20rqqv13ykixctahxom7qk" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय तालुका
|तालुक्याचे_नाव         = वैजापूर तालुका
|स्थानिक_नाव           = वैजापूर तालुका 
|चित्र_नकाशा            = 
|अक्षांश-रेखांश         =  {{Coord|19.92|N|74.73|E|}}
|राज्याचे_नाव           = महाराष्ट्र
|जिल्ह्याचे_नाव         = [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा]]
|जिल्हा_उपविभागाचे_नाव  = [[वैजापूर उपविभाग]]
|मुख्यालयाचे_नाव                = [[वैजापूर]]
|क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी            = १५०१
|लोकसंख्या_एकूण         = २५९६०१
|जनगणना_वर्ष            = २००१
|लोकसंख्या_घनता         = 
|शहरी_लोकसंख्या         = ३७०६४
|साक्षरता_दर            = 
|लिंग_गुणोत्तर          = 
|प्रमुख_शहरे_खेडी               = 
|तहसीलदाराचे_नाव                =
|लोकसभा_मतदारसंघाचे_नाव = [[छत्रपती संभाजीनगर (लोकसभा मतदारसंघ)]]
|विधानसभा_मतदारसंघाचे_नाव       = [[वैजापूर विधानसभा मतदारसंघ]]
|आमदाराचे_नाव           = रमेश बोरनारे
|पर्जन्यमान_मिमी                = ५००.२
|संकेतस्थळ                      = 
}}

'''वैजापूर तालुका''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. [[वैजापूर]] हे या तालुक्याचे मुख्य ठिकाण आहे.

== तालुक्यातील शैक्षणिक संस्था==
* विनायकराव पाटील विज्ञान, कला, वाणिज्य महाविद्यालय
* संत बहिणाबाई विज्ञान, कला, वाणिज्य महाविद्यालय, शिवूर
* स्वामी विवेकानंद विद्यालय, गारज 

== नामांकित व्यक्ती ==
* '''मा.खा.कै.रामकृष्ण बाबा पाटील (माजी खासदार )'''
* लालाबिंदा प्रसाद (स्वातंत्र्य सैनिक)
* [[भाऊराव भिमाजी पाटील मतसागर|भाऊराव भिमाजी मतसागर]] (स्वातंत्र्य सैनिक, शेतीनिष्ट शेतकरी)
* चंद्रभान सखाराम पाटील जगताप (माजी अध्यक्ष वैजापूर देखरेख संघ)
* '''कै.आर.एम.वाणी साहेब (माजी आमदार)'''
* कै.कैलास (आबा) पाटील (माजी आमदार)
* परसराम माणिकराव सोनवणे(माजी चेरमन) भादली

== तालुक्यातील गावे ==
* अलापुरावाडी 
* वक्ती 
* आघूर 
* कोल्ही
* खंडाळा
* गारज
* चिंचडगांव
* जरूळ
* जांबरखेडा
* तलवाडा
* धोंदलगांव
* निमगांव
* परसोडा
* पाथ्री
* पोखरी करंजगाव सह,
* बल्लाळी सागज
* बिलोणी 
* बाभूळगांव
* बोरसर
* भटाणा
* भोकरगांव
* मनूर
* मनेगांव
* महालगाव
* रोटेगांव
* लाखणी
* लोणी
* शिवगांव
* शिवूर
* सवंदगांव
* साकेगांव
* भादली
* पाराळा
* लोणी खुर्द
* टूनकी 
* दसस्कूली
* चिकटगाव
* दहेगाव 
* खरज

==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

{{विस्तार}}
{{छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील तालुके}}

[[वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>h7mzysnnp20rqqv13ykixctahxom7qk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693959</id>
      <parentid>2693958</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T20:18:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushant Pathare</username>
        <id>185135</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* तालुक्यातील गावे */ दुवे जोडले</comment>
      <origin>2693959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5549" sha1="qsnkauru16iexxu7f7nnjbrtd40emv9" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय तालुका
|तालुक्याचे_नाव         = वैजापूर तालुका
|स्थानिक_नाव           = वैजापूर तालुका 
|चित्र_नकाशा            = 
|अक्षांश-रेखांश         =  {{Coord|19.92|N|74.73|E|}}
|राज्याचे_नाव           = महाराष्ट्र
|जिल्ह्याचे_नाव         = [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा]]
|जिल्हा_उपविभागाचे_नाव  = [[वैजापूर उपविभाग]]
|मुख्यालयाचे_नाव                = [[वैजापूर]]
|क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी            = १५०१
|लोकसंख्या_एकूण         = २५९६०१
|जनगणना_वर्ष            = २००१
|लोकसंख्या_घनता         = 
|शहरी_लोकसंख्या         = ३७०६४
|साक्षरता_दर            = 
|लिंग_गुणोत्तर          = 
|प्रमुख_शहरे_खेडी               = 
|तहसीलदाराचे_नाव                =
|लोकसभा_मतदारसंघाचे_नाव = [[छत्रपती संभाजीनगर (लोकसभा मतदारसंघ)]]
|विधानसभा_मतदारसंघाचे_नाव       = [[वैजापूर विधानसभा मतदारसंघ]]
|आमदाराचे_नाव           = रमेश बोरनारे
|पर्जन्यमान_मिमी                = ५००.२
|संकेतस्थळ                      = 
}}

'''वैजापूर तालुका''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. [[वैजापूर]] हे या तालुक्याचे मुख्य ठिकाण आहे.

== तालुक्यातील शैक्षणिक संस्था==
* विनायकराव पाटील विज्ञान, कला, वाणिज्य महाविद्यालय
* संत बहिणाबाई विज्ञान, कला, वाणिज्य महाविद्यालय, शिवूर
* स्वामी विवेकानंद विद्यालय, गारज 

== नामांकित व्यक्ती ==
* '''मा.खा.कै.रामकृष्ण बाबा पाटील (माजी खासदार )'''
* लालाबिंदा प्रसाद (स्वातंत्र्य सैनिक)
* [[भाऊराव भिमाजी पाटील मतसागर|भाऊराव भिमाजी मतसागर]] (स्वातंत्र्य सैनिक, शेतीनिष्ट शेतकरी)
* चंद्रभान सखाराम पाटील जगताप (माजी अध्यक्ष वैजापूर देखरेख संघ)
* '''कै.आर.एम.वाणी साहेब (माजी आमदार)'''
* कै.कैलास (आबा) पाटील (माजी आमदार)
* परसराम माणिकराव सोनवणे(माजी चेरमन) भादली

== तालुक्यातील गावे ==
* अलापुरावाडी 
* वक्ती 
* आघूर 
* कोल्ही
* खंडाळा
* गारज
* चिंचडगांव
* जरूळ
* जांबरखेडा
* तलवाडा
* धोंदलगांव
* निमगांव
* परसोडा
* पाथ्री
* पोखरी करंजगाव सह,
* बल्लाळी सागज
* बिलोणी 
* बाभूळगांव
* बोरसर
* भटाणा
* भोकरगांव
* मनूर
* मनेगांव
* महालगाव
* रोटेगांव
* लाखणी
* लोणी
* शिवगांव
* शिवूर
* सवंदगांव
* साकेगांव
* भिवगाव 
* भिंगी 
* भादली
* पाराळा
* लोणी खुर्द
* टूनकी 
* दसस्कूली
* चिकटगाव
* दहेगाव 
* खरज

==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

{{विस्तार}}
{{छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील तालुके}}

[[वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>qsnkauru16iexxu7f7nnjbrtd40emv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693960</id>
      <parentid>2693959</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T20:21:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushant Pathare</username>
        <id>185135</id>
      </contributor>
      <comment>/* तालुक्यातील शैक्षणिक संस्था */ दुवे जोडले</comment>
      <origin>2693960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5602" sha1="hdlugocphbca5c8x8jf45o6b2ec490e" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय तालुका
|तालुक्याचे_नाव         = वैजापूर तालुका
|स्थानिक_नाव           = वैजापूर तालुका 
|चित्र_नकाशा            = 
|अक्षांश-रेखांश         =  {{Coord|19.92|N|74.73|E|}}
|राज्याचे_नाव           = महाराष्ट्र
|जिल्ह्याचे_नाव         = [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा]]
|जिल्हा_उपविभागाचे_नाव  = [[वैजापूर उपविभाग]]
|मुख्यालयाचे_नाव                = [[वैजापूर]]
|क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी            = १५०१
|लोकसंख्या_एकूण         = २५९६०१
|जनगणना_वर्ष            = २००१
|लोकसंख्या_घनता         = 
|शहरी_लोकसंख्या         = ३७०६४
|साक्षरता_दर            = 
|लिंग_गुणोत्तर          = 
|प्रमुख_शहरे_खेडी               = 
|तहसीलदाराचे_नाव                =
|लोकसभा_मतदारसंघाचे_नाव = [[छत्रपती संभाजीनगर (लोकसभा मतदारसंघ)]]
|विधानसभा_मतदारसंघाचे_नाव       = [[वैजापूर विधानसभा मतदारसंघ]]
|आमदाराचे_नाव           = रमेश बोरनारे
|पर्जन्यमान_मिमी                = ५००.२
|संकेतस्थळ                      = 
}}

'''वैजापूर तालुका''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. [[वैजापूर]] हे या तालुक्याचे मुख्य ठिकाण आहे.

== तालुक्यातील शैक्षणिक संस्था==
* विनायकराव पाटील विज्ञान, कला, वाणिज्य महाविद्यालय
* संत बहिणाबाई विज्ञान, कला, वाणिज्य महाविद्यालय, शिवूर
* स्वामी विवेकानंद विद्यालय, गारज
* जि. प. प्रशाला. बोरसर

== नामांकित व्यक्ती ==
* '''मा.खा.कै.रामकृष्ण बाबा पाटील (माजी खासदार )'''
* लालाबिंदा प्रसाद (स्वातंत्र्य सैनिक)
* [[भाऊराव भिमाजी पाटील मतसागर|भाऊराव भिमाजी मतसागर]] (स्वातंत्र्य सैनिक, शेतीनिष्ट शेतकरी)
* चंद्रभान सखाराम पाटील जगताप (माजी अध्यक्ष वैजापूर देखरेख संघ)
* '''कै.आर.एम.वाणी साहेब (माजी आमदार)'''
* कै.कैलास (आबा) पाटील (माजी आमदार)
* परसराम माणिकराव सोनवणे(माजी चेरमन) भादली

== तालुक्यातील गावे ==
* अलापुरावाडी 
* वक्ती 
* आघूर 
* कोल्ही
* खंडाळा
* गारज
* चिंचडगांव
* जरूळ
* जांबरखेडा
* तलवाडा
* धोंदलगांव
* निमगांव
* परसोडा
* पाथ्री
* पोखरी करंजगाव सह,
* बल्लाळी सागज
* बिलोणी 
* बाभूळगांव
* बोरसर
* भटाणा
* भोकरगांव
* मनूर
* मनेगांव
* महालगाव
* रोटेगांव
* लाखणी
* लोणी
* शिवगांव
* शिवूर
* सवंदगांव
* साकेगांव
* भिवगाव 
* भिंगी 
* भादली
* पाराळा
* लोणी खुर्द
* टूनकी 
* दसस्कूली
* चिकटगाव
* दहेगाव 
* खरज

==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

{{विस्तार}}
{{छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील तालुके}}

[[वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>hdlugocphbca5c8x8jf45o6b2ec490e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मराठीचे झाड</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65547</id>
    <revision>
      <id>2693980</id>
      <parentid>2375534</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:39:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39660-57</username>
        <id>185173</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="250" sha1="mu4nsr4xkarfyn1yo29kouslgs7wo6w" xml:space="preserve">'''मराठीचे झाड,''' ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे.

{{विस्तार}}

[[वर्ग:औषधी वनस्पती]]</text>
      <sha1>mu4nsr4xkarfyn1yo29kouslgs7wo6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>तुकोजी होळकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66951</id>
    <revision>
      <id>2694068</id>
      <parentid>1886246</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:14:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3502" sha1="r68xqb93gi9r2qfephfquv1qnrvyvja" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''तुकोजी होळकर''' ([[इ.स. १७२३|१७२३]] - [[ऑगस्ट १५|१५ ऑगस्ट]], [[इ.स. १७९७|१७९७]]) हा [[होळकर घराणे|होळकर घराण्यातील]] [[मल्हारराव होळकर]] यांचा [[दत्तकपुत्र]] असून तो [[अहिल्याबाई होळकर]] यांच्या सैन्याचा सेनापती होता.

तुकोजी होळकर हे राजे मल्हारराव होळकर यांचे दत्तकपुत्र होत. पानिपतच्या पराभवानंतर होळकरांचे मराठा साम्राज्यातील स्थान कमजोर होऊ लागले. पेशव्यांच्या दरबारात देखील होळकरांना दुय्यम स्थान मिळू  लागले. अनेक मातब्बर घराणी पेशव्यांना होळकरांची जहागीर जप्त करावी अशा विनवण्या करू लागली. परंतु सातारा छत्रपतींचे विश्वासू असल्याने पेशवे होळकरांच्या जहागीर जप्त करू शकले नाहीत. सन १७६५मध्ये मल्हाररावांचे निधन झाल्यामुळे इंदूर संस्थान काही काळ अंधारात गेले. तुकोजी वगळता होळकर घराण्यातील मातब्बर माणसे युद्धात मारली गेली होती. त्यामुळे अहिल्याबाई होळकरांना पेशव्यांनी इंदूर संस्थान प्रमुख केले, तर तुकोजींना इंदूर लष्कर प्रमुख.

तुकोजींनी माधवराव पेशव्यांना साम्राज्य विस्तारात बरीच मदत केली. याशिवाय होळकर फौजेचा विस्तारदेखील केला. सन १७७०मध्ये माधवराव यांच्या नेतृत्वात मराठा सैन्य दिल्लीवर चाल करून गेले, तेव्हा या सैन्यात तुकोजींचासुद्ध सहभाग होता. तुकोजींनी 1१०,००० सैनिकांचे नेतृत्व केले होते.

{{विस्तार}}
== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{साचा:कैसर-ए-हिंद विजेते}}
{{DEFAULTSORT:होळकर, तुकोजी}}
[[वर्ग:होळकर घराणे]]
[[वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १७२३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १७९७ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]


.</text>
      <sha1>r68xqb93gi9r2qfephfquv1qnrvyvja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पान</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74367</id>
    <revision>
      <id>2693977</id>
      <parentid>2321044</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39565-99</username>
        <id>185172</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1132" sha1="m33wdftw1y8l92mwbh91pl2aschgwjp" xml:space="preserve">[[चित्र:वेलीचे पान.jpg|thumb|वेलीचे पान]]
{{हा लेख|वनस्पतीचा भाग पान|पान (निःसंदिग्धीकरण)}}
'पान' हा वनस्पतीचा एक भाग आहे. या भागातून [[प्रकाश संश्लेषण|प्रकाश संश्लेषणाद्वारे]] [[वनस्पती]] [[अन्न]] बनवतात. पान अनेक रंगाची असतात.पाने विविध आकारांची असतात. पाने विविध रंगांची असतात. औषधी पानांपासून विविध औषधे देखील तयार केली जातात.उदाहरणार्थ: पिंपळाचे पान, लाजाळूची पाने, बेल पत्र इत्यादी ही काही महत्वाची वनस्पती आहे.

{{विस्तार}}

[[वर्ग:वनस्पतीचे भाग]]</text>
      <sha1>m33wdftw1y8l92mwbh91pl2aschgwjp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693994</id>
      <parentid>2693977</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:42:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39565-99</username>
        <id>185172</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1065" sha1="k0h0n8gx3s4s9omzknc2yr1dg9l0hsb" xml:space="preserve">[[चित्र:वेलीचे पान.jpg|thumb|वेलीचे पान]]
{{हा लेख|वनस्पतीचा भाग पान|पान (निःसंदिग्धीकरण)}}
'पान' हा वनस्पतीचा एक भाग आहे. या भागातून [[प्रकाश संश्लेषण|प्रकाश संश्लेषणाद्वारे]] [[वनस्पती]] [[अन्न]] बनवतात. पान अनेक रंगाची असतात.पाने विविध आकारांची असतात.  औषधी पानांपासून विविध औषधे देखील तयार केली जातात.उदाहरणार्थ: पिंपळाचे पान, लाजाळूची पाने, बेल पत्र इत्यादी ही काही महत्वाची वनस्पती आहे.

{{विस्तार}}

[[वर्ग:वनस्पतीचे भाग]]</text>
      <sha1>k0h0n8gx3s4s9omzknc2yr1dg9l0hsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127841</id>
    <revision>
      <id>2694053</id>
      <parentid>2381302</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:38:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>हर्षल शिरीष देशमुख</username>
        <id>185202</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शिवचरित्रामधे छ. संभाजी महाराजांचा अपमान ह्यांनी गेला आहे</comment>
      <origin>2694053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6854" sha1="3tflxoonm2t0a7r1ab3kmbynbg0ir88" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट साहित्यिक
| नाव = कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर
| चित्र = 
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_शीर्षक = 
| पूर्ण_नाव = 
| टोपण_नाव = 
| जन्म_दिनांक = [[२० ऑगस्ट]], [[इ.स. १८६०]]
| जन्म_स्थान =  [[केळुस]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1934|10|14|1860|8|20}}
| मृत्यू_स्थान = [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| कार्यक्षेत्र = [[साहित्य]]
| राष्ट्रीयत्व = {{ध्वजचिन्ह|भारत}} [[भारत|भारतीय]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| कार्यकाळ = 
| साहित्य_प्रकार = [[कथा]], [[कादंबरी]]
| विषय = 
| चळवळ = 
| प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
| प्रभाव = 
| प्रभावित = 
| पुरस्कार = 
| वडील_नाव = 
| आई_नाव = 
| पती_नाव = 
| पत्नी_नाव = 
| अपत्ये = 
| स्वाक्षरी_चित्र = 
| संकेतस्थळ_दुवा = 
| तळटिपा = 
}}
'''कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर''' ([[२० ऑगस्ट]], [[इ.स. १८६०|१८६०]] - [[१४ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९३४|१९३४]]) हे [[मराठी भाषा|मराठी]] लेखक होते. [[केळुस]] या वेंगुर्ल्यातील गावी जन्मलेले कृष्णराव अर्जुन केळुसकर हे मराठीतील आद्य शिवचरित्रकार आहेत असे म्हणतात.{{संदर्भ}} त्यांनी बुद्धचरित्रही लिहिले आहे. केळुसकर हे जातीने मराठा (भंडारी ) होते. ह्यांनी '''शिवचरित्र्यामधे''' '''छ. संभाजी महाराजांबद्दल खूप वाईट शब्दात लिहिलेलं आहे.''' '''फक्त संभाजी महाराजांचा''' '''अपमान ह्यांनी ह्या पुस्तकात केलेला आहे'''

==कारकीर्द==
[[इ.स.१९०३]] साली केळुसकरांनी [[छत्रपती शिवाजी महाराज]] हे चरित्र लिहिण्यास सुरुवात केली. याची पहिली आवृत्ती [[इ.स. १९०७]] साली मराठा प्राविडंड फंडातर्फे प्रसिद्ध झाली. तत्कालीन उपलब्ध असलेली अनेक कागदपत्रे, बखरी, पत्रव्यवहार याचा अभ्यास करून त्यांनी ते ६०० पानी शिवचरित्र लिहिले. या आवृत्तीला [[शाहू महाराज]] यांनी मदत केली. कागल, बडोदा संस्थानांनी यासाठी त्यांना पारितोषिके दिली. हे चरित्र हिंदी व गुजराती भाषेत अनुवादित होवुन प्रसिद्ध झाले.{{संदर्भ}} शिवाजी महाराजांची नवी उपलब्ध माहिती घेवुन मूळ ग्रंथात सुधारणा करून नवी आवृत्तीही प्रसिद्ध करायला घेतली. मनोरंजनकार [[का.र. मित्र]] यांच्या छापखान्यात दोन्ही ग्रंथांची छपाईही झाली. पण यात त्यांना प्रचंड कर्ज झाले. इंदोर संस्थानचे अधिपती [[सवाई तुकोजीराव होळकर]] यांनी तत्कालीन रु. २४०००/- देऊन केळूसकरांना कर्जमुक्त तर केलेच पण इंग्रजी आव्रुत्तीच्या ४००० प्रती घेऊन जगभरच्या मुख्य इंग्रजी ग्रंथालयांना मोफत वाटल्या.{{संदर्भ}} या ग्रंथाच्या आजवर ७ आवृत्त्या प्रसिद्ध झाल्या असुन एक आवृत्ती बामसेफनेही संपादित प्रसिद्ध केली आहे. वरदा प्रकाशनाने [[इ.स. १९९१]] ते [[इ.स. २०१०]] या काळात ४ आवृत्त्या प्रसिद्ध केल्या असून मूळ स्वरूप जपले आहे. केळुस्करांनी स्वतः लिहिलेले बुद्धचरित्र [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांना मॅट्रीक परीक्षा उत्तीर्ण झाल्याच्या कौतुक संभारभात भेट म्हणून दिले.{{संदर्भ}}

== साहित्य {{संदर्भ}}==
# आध्यात्मिक ज्ञानरत्नावली (१८९४)
# गौतम बुद्ध यांचे चरित्र
# तुकाराम महाराजांचे चरित्र
# छत्रपती शिवाजी महाराज (१९०७)
# फ्रान्सचा जुना इतिहास
# सेनेका व एपिक्टेटस यांची बोधवचने

{{विस्तार}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भ यादी}}
{{DEFAULTSORT:केळुस्कर,कृष्णाजी अर्जुन}}
[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक]]
[[वर्ग:इ.स. १८६० मधील जन्म]]</text>
      <sha1>3tflxoonm2t0a7r1ab3kmbynbg0ir88</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694055</id>
      <parentid>2694053</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:42:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>हर्षल शिरीष देशमुख</username>
        <id>185202</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6860" sha1="qh6z4e1dgo5boeki76yg3mm0q180fzp" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट साहित्यिक
| नाव = कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर
| चित्र = 
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_शीर्षक = 
| पूर्ण_नाव = 
| टोपण_नाव = 
| जन्म_दिनांक = [[२० ऑगस्ट]], [[इ.स. १८६०]]
| जन्म_स्थान =  [[केळुस]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1934|10|14|1860|8|20}}
| मृत्यू_स्थान = [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| कार्यक्षेत्र = [[साहित्य]]
| राष्ट्रीयत्व = {{ध्वजचिन्ह|भारत}} [[भारत|भारतीय]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| कार्यकाळ = 
| साहित्य_प्रकार = [[कथा]], [[कादंबरी]]
| विषय = 
| चळवळ = 
| प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
| प्रभाव = 
| प्रभावित = 
| पुरस्कार = 
| वडील_नाव = 
| आई_नाव = 
| पती_नाव = 
| पत्नी_नाव = 
| अपत्ये = 
| स्वाक्षरी_चित्र = 
| संकेतस्थळ_दुवा = 
| तळटिपा = 
}}
'''कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर''' ([[२० ऑगस्ट]], [[इ.स. १८६०|१८६०]] - [[१४ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९३४|१९३४]]) हे [[मराठी भाषा|मराठी]] लेखक होते. [[केळुस]] या वेंगुर्ल्यातील गावी जन्मलेले कृष्णराव अर्जुन केळुसकर हे मराठीतील आद्य शिवचरित्रकार आहेत असे म्हणतात.{{संदर्भ}} त्यांनी बुद्धचरित्रही लिहिले आहे. केळुसकर हे जातीने मराठा (भंडारी ) होते. '''ह्यांनी''' '''शिवचरित्र्यामधे''' '''छ. संभाजी महाराजांबद्दल खूप वाईट शब्दात लिहिलेलं आहे.''' '''फक्त संभाजी महाराजांचा''' '''अपमान ह्यांनी ह्या पुस्तकात केलेला आहे'''

==कारकीर्द==
[[इ.स.१९०३]] साली केळुसकरांनी [[छत्रपती शिवाजी महाराज]] हे चरित्र लिहिण्यास सुरुवात केली. याची पहिली आवृत्ती [[इ.स. १९०७]] साली मराठा प्राविडंड फंडातर्फे प्रसिद्ध झाली. तत्कालीन उपलब्ध असलेली अनेक कागदपत्रे, बखरी, पत्रव्यवहार याचा अभ्यास करून त्यांनी ते ६०० पानी शिवचरित्र लिहिले. या आवृत्तीला [[शाहू महाराज]] यांनी मदत केली. कागल, बडोदा संस्थानांनी यासाठी त्यांना पारितोषिके दिली. हे चरित्र हिंदी व गुजराती भाषेत अनुवादित होवुन प्रसिद्ध झाले.{{संदर्भ}} शिवाजी महाराजांची नवी उपलब्ध माहिती घेवुन मूळ ग्रंथात सुधारणा करून नवी आवृत्तीही प्रसिद्ध करायला घेतली. मनोरंजनकार [[का.र. मित्र]] यांच्या छापखान्यात दोन्ही ग्रंथांची छपाईही झाली. पण यात त्यांना प्रचंड कर्ज झाले. इंदोर संस्थानचे अधिपती [[सवाई तुकोजीराव होळकर]] यांनी तत्कालीन रु. २४०००/- देऊन केळूसकरांना कर्जमुक्त तर केलेच पण इंग्रजी आव्रुत्तीच्या ४००० प्रती घेऊन जगभरच्या मुख्य इंग्रजी ग्रंथालयांना मोफत वाटल्या.{{संदर्भ}} या ग्रंथाच्या आजवर ७ आवृत्त्या प्रसिद्ध झाल्या असुन एक आवृत्ती बामसेफनेही संपादित प्रसिद्ध केली आहे. वरदा प्रकाशनाने [[इ.स. १९९१]] ते [[इ.स. २०१०]] या काळात ४ आवृत्त्या प्रसिद्ध केल्या असून मूळ स्वरूप जपले आहे. केळुस्करांनी स्वतः लिहिलेले बुद्धचरित्र [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांना मॅट्रीक परीक्षा उत्तीर्ण झाल्याच्या कौतुक संभारभात भेट म्हणून दिले.{{संदर्भ}}

== साहित्य {{संदर्भ}}==
# आध्यात्मिक ज्ञानरत्नावली (१८९४)
# गौतम बुद्ध यांचे चरित्र
# तुकाराम महाराजांचे चरित्र
# छत्रपती शिवाजी महाराज (१९०७)
# फ्रान्सचा जुना इतिहास
# सेनेका व एपिक्टेटस यांची बोधवचने

{{विस्तार}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भ यादी}}
{{DEFAULTSORT:केळुस्कर,कृष्णाजी अर्जुन}}
[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक]]
[[वर्ग:इ.स. १८६० मधील जन्म]]</text>
      <sha1>qh6z4e1dgo5boeki76yg3mm0q180fzp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694059</id>
      <parentid>2694055</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/हर्षल शिरीष देशमुख|हर्षल शिरीष देशमुख]] ([[User talk:हर्षल शिरीष देशमुख|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:103.80.117.108|103.80.117.108]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2381302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6474" sha1="61jvp98x3peoveys4x1au7unkh5hf00" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट साहित्यिक
| नाव = कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर
| चित्र = 
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_शीर्षक = 
| पूर्ण_नाव = 
| टोपण_नाव = 
| जन्म_दिनांक = [[२० ऑगस्ट]], [[इ.स. १८६०]]
| जन्म_स्थान =  [[केळुस]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1934|10|14|1860|8|20}}
| मृत्यू_स्थान = [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| कार्यक्षेत्र = [[साहित्य]]
| राष्ट्रीयत्व = {{ध्वजचिन्ह|भारत}} [[भारत|भारतीय]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| कार्यकाळ = 
| साहित्य_प्रकार = [[कथा]], [[कादंबरी]]
| विषय = 
| चळवळ = 
| प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
| प्रभाव = 
| प्रभावित = 
| पुरस्कार = 
| वडील_नाव = 
| आई_नाव = 
| पती_नाव = 
| पत्नी_नाव = 
| अपत्ये = 
| स्वाक्षरी_चित्र = 
| संकेतस्थळ_दुवा = 
| तळटिपा = 
}}
'''कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर''' ([[२० ऑगस्ट]], [[इ.स. १८६०|१८६०]] - [[१४ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९३४|१९३४]]) हे [[मराठी भाषा|मराठी]] लेखक होते. [[केळुस]] या वेंगुर्ल्यातील गावी जन्मलेले कृष्णराव अर्जुन केळुसकर हे मराठीतील आद्य शिवचरित्रकार आहेत असे म्हणतात.{{संदर्भ}} त्यांनी बुद्धचरित्रही लिहिले आहे. केळुसकर हे जातीने मराठा (भंडारी ) होते.{{संदर्भ}}

==कारकीर्द==
[[इ.स.१९०३]] साली केळुसकरांनी [[छत्रपती शिवाजी महाराज]] हे चरित्र लिहिण्यास सुरुवात केली. याची पहिली आवृत्ती [[इ.स. १९०७]] साली मराठा प्राविडंड फंडातर्फे प्रसिद्ध झाली. तत्कालीन उपलब्ध असलेली अनेक कागदपत्रे, बखरी, पत्रव्यवहार याचा अभ्यास करून त्यांनी ते ६०० पानी शिवचरित्र लिहिले. या आवृत्तीला [[शाहू महाराज]] यांनी मदत केली. कागल, बडोदा संस्थानांनी यासाठी त्यांना पारितोषिके दिली. हे चरित्र हिंदी व गुजराती भाषेत अनुवादित होवुन प्रसिद्ध झाले.{{संदर्भ}} शिवाजी महाराजांची नवी उपलब्ध माहिती घेवुन मूळ ग्रंथात सुधारणा करून नवी आवृत्तीही प्रसिद्ध करायला घेतली. मनोरंजनकार [[का.र. मित्र]] यांच्या छापखान्यात दोन्ही ग्रंथांची छपाईही झाली. पण यात त्यांना प्रचंड कर्ज झाले. इंदोर संस्थानचे अधिपती [[सवाई तुकोजीराव होळकर]] यांनी तत्कालीन रु. २४०००/- देऊन केळूसकरांना कर्जमुक्त तर केलेच पण इंग्रजी आव्रुत्तीच्या ४००० प्रती घेऊन जगभरच्या मुख्य इंग्रजी ग्रंथालयांना मोफत वाटल्या.{{संदर्भ}} या ग्रंथाच्या आजवर ७ आवृत्त्या प्रसिद्ध झाल्या असुन एक आवृत्ती बामसेफनेही संपादित प्रसिद्ध केली आहे. वरदा प्रकाशनाने [[इ.स. १९९१]] ते [[इ.स. २०१०]] या काळात ४ आवृत्त्या प्रसिद्ध केल्या असून मूळ स्वरूप जपले आहे. केळुस्करांनी स्वतः लिहिलेले बुद्धचरित्र [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांना मॅट्रीक परीक्षा उत्तीर्ण झाल्याच्या कौतुक संभारभात भेट म्हणून दिले.{{संदर्भ}}

== साहित्य {{संदर्भ}}==
# आध्यात्मिक ज्ञानरत्नावली (१८९४)
# गौतम बुद्ध यांचे चरित्र
# तुकाराम महाराजांचे चरित्र
# छत्रपती शिवाजी महाराज (१९०७)
# फ्रान्सचा जुना इतिहास
# सेनेका व एपिक्टेटस यांची बोधवचने

{{विस्तार}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भ यादी}}
{{DEFAULTSORT:केळुस्कर,कृष्णाजी अर्जुन}}
[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक]]
[[वर्ग:इ.स. १८६० मधील जन्म]]</text>
      <sha1>61jvp98x3peoveys4x1au7unkh5hf00</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694060</id>
      <parentid>2694059</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* केळूसकरांनी लिहिलेली चरित्रे [ संदर्भ हवा ] */ इतरत्र सापडलेला मजकूर</comment>
      <origin>2694060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10254" sha1="7mih0kdhd4bymh17fdo5vn8kvfmu5x2" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट साहित्यिक
| नाव = कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर
| चित्र = 
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_शीर्षक = 
| पूर्ण_नाव = 
| टोपण_नाव = 
| जन्म_दिनांक = [[२० ऑगस्ट]], [[इ.स. १८६०]]
| जन्म_स्थान =  [[केळुस]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1934|10|14|1860|8|20}}
| मृत्यू_स्थान = [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| कार्यक्षेत्र = [[साहित्य]]
| राष्ट्रीयत्व = {{ध्वजचिन्ह|भारत}} [[भारत|भारतीय]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| कार्यकाळ = 
| साहित्य_प्रकार = [[कथा]], [[कादंबरी]]
| विषय = 
| चळवळ = 
| प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
| प्रभाव = 
| प्रभावित = 
| पुरस्कार = 
| वडील_नाव = 
| आई_नाव = 
| पती_नाव = 
| पत्नी_नाव = 
| अपत्ये = 
| स्वाक्षरी_चित्र = 
| संकेतस्थळ_दुवा = 
| तळटिपा = 
}}
'''कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर''' ([[२० ऑगस्ट]], [[इ.स. १८६०|१८६०]] - [[१४ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९३४|१९३४]]) हे [[मराठी भाषा|मराठी]] लेखक होते. [[केळुस]] या वेंगुर्ल्यातील गावी जन्मलेले कृष्णराव अर्जुन केळुसकर हे मराठीतील आद्य शिवचरित्रकार आहेत असे म्हणतात.{{संदर्भ}} त्यांनी बुद्धचरित्रही लिहिले आहे. केळुसकर हे जातीने मराठा (भंडारी ) होते.{{संदर्भ}}

==कारकीर्द==
[[इ.स.१९०३]] साली केळुसकरांनी [[छत्रपती शिवाजी महाराज]] हे चरित्र लिहिण्यास सुरुवात केली. याची पहिली आवृत्ती [[इ.स. १९०७]] साली मराठा प्राविडंड फंडातर्फे प्रसिद्ध झाली. तत्कालीन उपलब्ध असलेली अनेक कागदपत्रे, बखरी, पत्रव्यवहार याचा अभ्यास करून त्यांनी ते ६०० पानी शिवचरित्र लिहिले. या आवृत्तीला [[शाहू महाराज]] यांनी मदत केली. कागल, बडोदा संस्थानांनी यासाठी त्यांना पारितोषिके दिली. हे चरित्र हिंदी व गुजराती भाषेत अनुवादित होवुन प्रसिद्ध झाले.{{संदर्भ}} शिवाजी महाराजांची नवी उपलब्ध माहिती घेवुन मूळ ग्रंथात सुधारणा करून नवी आवृत्तीही प्रसिद्ध करायला घेतली. मनोरंजनकार [[का.र. मित्र]] यांच्या छापखान्यात दोन्ही ग्रंथांची छपाईही झाली. पण यात त्यांना प्रचंड कर्ज झाले. इंदोर संस्थानचे अधिपती [[सवाई तुकोजीराव होळकर]] यांनी तत्कालीन रु. २४०००/- देऊन केळूसकरांना कर्जमुक्त तर केलेच पण इंग्रजी आव्रुत्तीच्या ४००० प्रती घेऊन जगभरच्या मुख्य इंग्रजी ग्रंथालयांना मोफत वाटल्या.{{संदर्भ}} या ग्रंथाच्या आजवर ७ आवृत्त्या प्रसिद्ध झाल्या असुन एक आवृत्ती बामसेफनेही संपादित प्रसिद्ध केली आहे. वरदा प्रकाशनाने [[इ.स. १९९१]] ते [[इ.स. २०१०]] या काळात ४ आवृत्त्या प्रसिद्ध केल्या असून मूळ स्वरूप जपले आहे. केळुस्करांनी स्वतः लिहिलेले बुद्धचरित्र [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांना मॅट्रीक परीक्षा उत्तीर्ण झाल्याच्या कौतुक संभारभात भेट म्हणून दिले.{{संदर्भ}}


== केळूसकरांनी लिहिलेली चरित्रे {{संदर्भ हवा}}==
* एल्लाप्पा बाळाराम (१९१४)
* गुणाजीराव घुले
* स्वामी गोविंद जनार्दन बोरकर
* [[गौतम बुद्ध]]
* जनाबाई रोकडे
* [[तुकाराम]]
* माधवराव रोकडे
* म्यूर मॅकेंझी
* रामचंद्र विठोबा धामणस्कर
* [[क्षत्रियकुलावतंस छत्रपति शिवाजी महाराज यांचें चरित्र]] (१९०७)

== केळूसकरांनी लिहिलेली अन्य पुस्तके ==
* मूळ संस्कृतमध्ये असलेल्या एकूण ७ उपनिषदांचे शांकरभाष्याला धरून केलेले मराठी भाषांतर ([[बडोदा|बडोद्याच्या]] [[सयाजीराव गायकवाड]] यांच्या विनंतीवरून केलेले काम)
* टोम पेनच्या ’राइट्स ऑफ मॅन’चे मराठी भाषांतर
* नीति बोध माला (४ भाग, मुलांसाठी कथारूपात नीतिशिक्षण देणारी पुस्तके) ही चारही पुस्तके केळूसकरांनी [[सयाजीराव गायकवाड|सयाजीरावांना]] अर्पण केली.
* फ्रान्सच्या जुन्या इतिहासाचे भाषांतर ([[बडोदा|बडोद्याच्या]] [[सयाजीराव गायकवाड]] यांच्या विनंतीवरून केलेले काम)
* श्रीमद्भगवद्गीता : सान्वयपदबोध सार्थ आणि सटीक (१९०२). या ग्रंथाची दुसरी आवृत्ती [[दामोदर सावळाराम यंदे]] यांनी काढली (१९३०)
* सेनेका व एपिक्टेटस यांची बोधवचने ([[बडोदा|बडोद्याच्या]] [[सयाजीराव गायकवाड]] यांच्या विनंतीवरून केलेले काम)

== केळूसकरांची वृत्तपत्रीय कारकीर्द ==
* ’आध्यात्मिक ज्ञानरत्‍नावली’ मासिकाचे संपादन
* ’इस्राएल’ मासिकाचे संपादन व मासिकात लेखन
* जगद्‌वृत्त या साप्ताहिकाचे संपादन (१९०७). या साप्ताहिकात केळूसकरांनी अर्थकारण, नीतिशास्त्र व समाजसुधारणा आदी विषयांवर लेखन केले.
* दीनबंधु, सुबोधपत्रिका व सुबोधप्रकाश या वृत्तपत्रांत लेखन
* नीतिप्रसारक सभेच्या ’नित्युपदेशक’ या मासिकात लेखन

== केळूसकरांना मिळालेले सन्मान ==
* ६ ऑक्टोबर, १९३४ रोजी मुंबईत भरलेल्या पहिल्या मुंबई [[मराठी साहित्य संमेलन]]ाचे अध्यक्षपद
* तुकारामाच्या चरित्राला [[महादेव गोविंद रानडे|न्यायमूर्ती रानड्यांच्या]] शिफारसीवरून मिळालेले दक्षिणा प्राइज कमिटीचे पारितोषिक
{{विस्तार}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भ यादी}}
{{DEFAULTSORT:केळुस्कर,कृष्णाजी अर्जुन}}
[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक]]
[[वर्ग:इ.स. १८६० मधील जन्म]]</text>
      <sha1>7mih0kdhd4bymh17fdo5vn8kvfmu5x2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694061</id>
      <parentid>2694060</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:59:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10519" sha1="la9pfrtth46rk7ck5wp5wbvzy7qvc8b" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट साहित्यिक
| नाव = कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर
| चित्र = 
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_शीर्षक = 
| पूर्ण_नाव = 
| टोपण_नाव = 
| जन्म_दिनांक = [[२० ऑगस्ट]], [[इ.स. १८६०]]
| जन्म_स्थान =  [[केळुस]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1934|10|14|1860|8|20}}
| मृत्यू_स्थान = [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| कार्यक्षेत्र = [[साहित्य]]
| राष्ट्रीयत्व = {{ध्वजचिन्ह|भारत}} [[भारत|भारतीय]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| कार्यकाळ = 
| साहित्य_प्रकार = [[कथा]], [[कादंबरी]]
| विषय = 
| चळवळ = 
| प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
| प्रभाव = 
| प्रभावित = 
| पुरस्कार = 
| वडील_नाव = 
| आई_नाव = 
| पती_नाव = 
| पत्नी_नाव = 
| अपत्ये = 
| स्वाक्षरी_चित्र = 
| संकेतस्थळ_दुवा = 
| तळटिपा = 
}}
'''कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर''' ([[२० ऑगस्ट]], [[इ.स. १८६०|१८६०]] - [[१४ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९३४|१९३४]]) हे [[मराठी भाषा|मराठी]] लेखक होते. [[केळुस]] या वेंगुर्ल्यातील गावी जन्मलेले कृष्णराव अर्जुन केळुसकर हे मराठीतील आद्य शिवचरित्रकार आहेत असे म्हणतात.{{संदर्भ}} त्यांनी बुद्धचरित्रही लिहिले आहे. केळुसकर हे जातीने मराठा (भंडारी ) होते.{{संदर्भ}}

==कारकीर्द==
[[इ.स.१९०३]] साली केळुसकरांनी [[छत्रपती शिवाजी महाराज]] हे चरित्र लिहिण्यास सुरुवात केली. याची पहिली आवृत्ती [[इ.स. १९०७]] साली मराठा प्राविडंड फंडातर्फे प्रसिद्ध झाली. तत्कालीन उपलब्ध असलेली अनेक कागदपत्रे, बखरी, पत्रव्यवहार याचा अभ्यास करून त्यांनी ते ६०० पानी शिवचरित्र लिहिले. या आवृत्तीला [[शाहू महाराज]] यांनी मदत केली. कागल, बडोदा संस्थानांनी यासाठी त्यांना पारितोषिके दिली. हे चरित्र हिंदी व गुजराती भाषेत अनुवादित होवुन प्रसिद्ध झाले.{{संदर्भ}} शिवाजी महाराजांची नवी उपलब्ध माहिती घेवुन मूळ ग्रंथात सुधारणा करून नवी आवृत्तीही प्रसिद्ध करायला घेतली. मनोरंजनकार [[का.र. मित्र]] यांच्या छापखान्यात दोन्ही ग्रंथांची छपाईही झाली. पण यात त्यांना प्रचंड कर्ज झाले. इंदोर संस्थानचे अधिपती [[सवाई तुकोजीराव होळकर]] यांनी तत्कालीन रु. २४०००/- देऊन केळूसकरांना कर्जमुक्त तर केलेच पण इंग्रजी आव्रुत्तीच्या ४००० प्रती घेऊन जगभरच्या मुख्य इंग्रजी ग्रंथालयांना मोफत वाटल्या.{{संदर्भ}} या ग्रंथाच्या आजवर ७ आवृत्त्या प्रसिद्ध झाल्या असुन एक आवृत्ती बामसेफनेही संपादित प्रसिद्ध केली आहे. वरदा प्रकाशनाने [[इ.स. १९९१]] ते [[इ.स. २०१०]] या काळात ४ आवृत्त्या प्रसिद्ध केल्या असून मूळ स्वरूप जपले आहे. केळुस्करांनी स्वतः लिहिलेले बुद्धचरित्र [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांना मॅट्रीक परीक्षा उत्तीर्ण झाल्याच्या कौतुक संभारभात भेट म्हणून दिले.{{संदर्भ}}


== केळूसकरांनी लिहिलेली चरित्रे {{संदर्भ हवा}}==
* एल्लाप्पा बाळाराम (१९१४)
* गुणाजीराव घुले
* स्वामी गोविंद जनार्दन बोरकर
* [[गौतम बुद्ध]]
* जनाबाई रोकडे
* [[तुकाराम]]
* माधवराव रोकडे
* म्यूर मॅकेंझी
* रामचंद्र विठोबा धामणस्कर
* [[क्षत्रियकुलावतंस छत्रपति शिवाजी महाराज यांचें चरित्र]] (१९०७)

== केळूसकरांनी लिहिलेली अन्य पुस्तके ==
* मूळ संस्कृतमध्ये असलेल्या एकूण ७ उपनिषदांचे शांकरभाष्याला धरून केलेले मराठी भाषांतर ([[बडोदा|बडोद्याच्या]] [[सयाजीराव गायकवाड]] यांच्या विनंतीवरून केलेले काम)
* टोम पेनच्या ’राइट्स ऑफ मॅन’चे मराठी भाषांतर
* नीति बोध माला (४ भाग, मुलांसाठी कथारूपात नीतिशिक्षण देणारी पुस्तके) ही चारही पुस्तके केळूसकरांनी [[सयाजीराव गायकवाड|सयाजीरावांना]] अर्पण केली.
* फ्रान्सच्या जुन्या इतिहासाचे भाषांतर ([[बडोदा|बडोद्याच्या]] [[सयाजीराव गायकवाड]] यांच्या विनंतीवरून केलेले काम)
* श्रीमद्भगवद्गीता : सान्वयपदबोध सार्थ आणि सटीक (१९०२). या ग्रंथाची दुसरी आवृत्ती [[दामोदर सावळाराम यंदे]] यांनी काढली (१९३०)
* सेनेका व एपिक्टेटस यांची बोधवचने ([[बडोदा|बडोद्याच्या]] [[सयाजीराव गायकवाड]] यांच्या विनंतीवरून केलेले काम)

== केळूसकरांची वृत्तपत्रीय कारकीर्द ==
* ’आध्यात्मिक ज्ञानरत्‍नावली’ मासिकाचे संपादन
* ’इस्राएल’ मासिकाचे संपादन व मासिकात लेखन
* जगद्‌वृत्त या साप्ताहिकाचे संपादन (१९०७). या साप्ताहिकात केळूसकरांनी अर्थकारण, नीतिशास्त्र व समाजसुधारणा आदी विषयांवर लेखन केले.
* दीनबंधु, सुबोधपत्रिका व सुबोधप्रकाश या वृत्तपत्रांत लेखन
* नीतिप्रसारक सभेच्या ’नित्युपदेशक’ या मासिकात लेखन

== केळूसकरांना मिळालेले सन्मान ==
* ६ ऑक्टोबर, १९३४ रोजी मुंबईत भरलेल्या पहिल्या मुंबई [[मराठी साहित्य संमेलन]]ाचे अध्यक्षपद
* तुकारामाच्या चरित्राला [[महादेव गोविंद रानडे|न्यायमूर्ती रानड्यांच्या]] शिफारसीवरून मिळालेले दक्षिणा प्राइज कमिटीचे पारितोषिक
{{विस्तार}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भ यादी}}

{{DEFAULTSORT:केळूसकर, कृष्णराव अर्जुन}}

{{DEFAULTSORT:केळुस्कर, कृष्णाजी अर्जुन}}
[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक]]
[[वर्ग:मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष]]
[[वर्ग:इ.स. १८६० मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९३४ मधील मृत्यू]]</text>
      <sha1>la9pfrtth46rk7ck5wp5wbvzy7qvc8b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गजानन कीर्तीकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158955</id>
    <revision>
      <id>2693925</id>
      <parentid>2197235</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T15:14:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39236-71</username>
        <id>185156</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4100" sha1="dnby9bg3hsmowubfs90jfx2lce2ntcd" xml:space="preserve">
'''गजानन कीर्तीकर''' ( ३ सप्टेंबर १९४३) हे एक [[भारत]]ीय राजकारणी व [[सोळावी लोकसभा|१६ व्या लोकसभेचे सदस्य]] आहेत. [[शिवसेना|शिवसेनेचे]] वरिष्ठ सदस्य असलेल्या कीर्तीकर ह्यांनी २०१४ सालच्या लोकसभा निवडणुकीमध्ये [[वायव्य मुंबई (लोकसभा मतदारसंघ)|वायव्य मुंबई]] मतदारसंघामधून [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेसचे]] तत्कालीन खासदार [[गुरुदास कामत]] ह्यांचा १.८३ लाख मताधिक्याने पराभव केला. किर्तीकर यांनी १२ नोव्हेंबर २०२२ साली [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] पक्षातून [[बाळासाहेबांची शिवसेना]] मध्ये प्रवेश केला. तर त्यांचा मुलगा अमोल किर्तीकर यांनी मात्र आपल्या जुन्या पक्षातच राहणे पसंत केले आहे.

गजानन कीर्तिकर हे शिवसेना स्थानिक लोकाधिकार सेना या संघटनेचे अध्यक्ष आहेत. या संघटनेची स्थापना ९ ऑक्टोबर २०२५ रोजी महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या हस्ते मुंबई येथे करण्यात आली. संघटनेच्या कार्याध्यक्षपदी खासदार डॉ. श्रीकांत शिंदे यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे.

शिवसेना स्थानिक लोकाधिकार सेना ही मराठी भाषिक, भूमिपुत्र आणि स्थानिक युवकांच्या रोजगार, उद्योग-व्यवसायातील संधी तसेच त्यांच्या न्याय्य हक्कांच्या संरक्षणासाठी कार्य करणारी शिवसेनेची संघटना आहे. औद्योगिक व व्यावसायिक क्षेत्रात स्थानिकांना रोजगारात प्राधान्य मिळावे, कौशल्य विकासाला चालना मिळावी तसेच शासन, प्रशासन आणि उद्योग क्षेत्राशी समन्वय साधून स्थानिकांच्या रोजगार व हक्कांशी संबंधित प्रश्नांवर पाठपुरावा करणे हे संघटनेचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.

==हे सुद्धा पहा==
*[[१६ व्या लोकसभेचे सदस्य]]

{{१६व्या लोकसभेतील महाराष्ट्राचे खासदार}}

{{१७व्या लोकसभेतील महाराष्ट्राचे खासदार}}

{{DEFAULTSORT:किर्तीकर, गजानन}}
[[वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी]]</text>
      <sha1>dnby9bg3hsmowubfs90jfx2lce2ntcd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>माळी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>160419</id>
    <revision>
      <id>2693923</id>
      <parentid>2693224</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T14:21:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39447-05</username>
        <id>185153</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41631" sha1="86i4xwgtq74kyb0y3cdp1m4e9u1skfb" xml:space="preserve">[[File:Mallees, or Gardeners (9805808934).jpg|thumb|पश्चिम भारतातील माळी (इ.स. १८५५ – १८६२]]

'''माळी''' ही भारतात आढळून येणारी एक व्यावसायिक जात आहे. हा समाज पारंपरिकपणे मळे लावणारा किंवा मळेवाला म्हणून काम करत होता आणि अजूनही करतो , मळे करणारा म्हणजे बागायती करणारा.बागायत शेती जिथे असते त्याला मळी म्हणतात म्हणजे शेतकरीच&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=}}&lt;/ref&gt;. माळी समाजात अनेक पोटजाती आहेत. माळी [[उत्तर भारत]]ात, [[पूर्व भारत]]ात तसेच [[नेपाळ]]मध्ये, [[महाराष्ट्र]]ात आणि तराई प्रदेशात आढळतात. महाराष्ट्रामध्ये माळी जात ही [[इतर मागास वर्ग]] ([[ओबीसी]]) प्रवर्गात येते. माळी समाज हा मुखत्वे शेती करणारा समाज आहे.जसे कुणबी शेतकरी आहे, फरक एवढाच की माळी हे बागायदर म्हणजे बारा महिने पाणी असलेले शेती करणारा समाज आहे. काही ठिकाणी हा समाज [[बलुतेदार]] आहे तर काही ठिकाणी [[अलुतेदार]] आहे. सर्व माळी उपजातींचा मूळ उगम, संस्कृती, इतिहास किंवा सामाजिक स्थितीत समानता नाहीये. हा समाज काही ठिकाणी क्षत्रिय म्हणून ओळखल्या जातो. जो परिकिय आक्रमणामुळे विस्थापित होऊन शेतीं करायला लागला. लढाऊ असल्यामुळे या समाजाणे हवे ते करायचे निवडले आणि पूर्वी शेती करणारा त्यातल्या त्यात बागायती शेती करणारा समाज हा सर्वात जास्त आत्मनिर्भर असल्यामुळे ह्या लढाऊ समाजाने बागायती शेती केली. आज ह्या समजाचे जे वंशज आहे त्या सर्वांच्या शेती ह्या नदी जवळ किव्वा गावा शेजारीच आहे. पण परकीय आक्रमणानंतर जी वर्ण व्यवस्था भारतीय समाजात लागू झाली त्या व्यवस्थेला हा समाज देखील बळी गेला आणि सध्या क्या परिस्थितीत एक मागासवर्गीय जात म्हणून राहिला,पण राजपूत यांच्यातील  एक गट मली आहे आणि १८९१ च्या मारवार राज्यातील जनगणना अहवालातील राजपूत उपवर्गाच्या अंतर्गत समाविष्ट होते.

==उगम==
क्षात्रधर्म या ग्रंथात क्षत्रिय माळी समाजाबद्दल सविस्तर माहिती देण्यात आली आहे. उत्तर भारतात मालव, मोहेल, यादव, सोळंकी, चव्हाण, पवार, कविटकर, वाघेला, ही मुळे मराठा व राजपूत यांच्या कुळगोत्रातील जमात असून परकीय आक्रमणामुळे देशोधडीला लागले. अन्य प्रांतात जाऊन त्यांनी मळा किंवा शेती काम करावयास सुरुवात केली म्हणून त्यांना माळी असे संबोधण्यात येऊ लागले. त्यातून'क्षत्रिय माळी' ही माळी समाजाची पोटजात मानली जाऊ लागली. याशिवाय त्यांच्यात राजपूत माळी, सैनी माळी, माशीमाळी, काशीमाळी, जिरेमाळी, हळदी माळी आदि पोटभेद पडले. सर्व माळी क्षत्रियांचे गोत्र आणि आडनावे आणि वंश हे राजपूतांचे आणि मराठय़ाचे एक असल्याने शहाण्णव कुळात त्यांची आडनावे आहेत. क्षत्रिय माळी समाजाचे पोटभेद असे. सैनी, श्रीमाळी, वीरमाळी, करमाळी, गंधमाळी, मालव, मालो, माला, काछी, दासी, दोसी, बागवान, राऊत, तडस, सागर, आहार, अहरी, अंध, अंदी , मैना कहार, खईरा, वाघीलवाल आदि. मुस्लिम समाजातील बागवान हे पूर्वीचे माळी असल्याचे सांगण्यात येते.

मराठा माळी-मराठा माळी हे कुणबी असावेत, पुढे धंद्यावरून वेगळी जात बनली. त्यांच्यात फुलमाळी, अद्यप्रभू, अद्यशेटी, बावणे, हळदे, जिरे, काच, कडू, क्षीरसागर, लिंगायत, पदे, उंडे आदि तेरा पोटभेद आहेत. मात्र यात प्रामुख्याने फुलमाळी, हळदे, जिरे, काच माळी यांची संख्या जास्त आहे.

फुलमाळी हे फुलांचा व्यवसाय करणारे असून, त्यांनाच सावतामाळी असेही म्हणतात. या समाजातील लोक आपल्या पागोट्याला फुलांचा गुच्छा लावत नाहीत. तसेच चप्पल बुटांवर फुलांची नक्षी काढत नाहीत. जिरे माळी हे जिरे पिकवीत तर हळदे माळी हे हळद पिकवीत. त्यांना त्यानुसार पोटजातीचे नाव मिळाले असावे, असे म्हणले जाते.

फुले, फळे, भाज्या, ऊस, हळद, जिरे आदि बागायती पिके काढणे हा माळ्यांचा मुख्य व्यवसाय आहे. क्षत्रिय माळी- क्षात्रधर्म या ग्रंथात क्षत्रिय माळी समाजाबद्दल सविस्तर माहिती देण्यात आली आहे. उत्तर भारतात मालव, मोहेल, यादव, सोळंकी, चव्हाण, पवार, वाघेला, ही मुळे मराठा व राजपूत यांच्या कुळगोत्रातील जमाती असून परकीय आक्रमणामुळे देशोधडीला लागले. अन्य प्रांतात जाऊन त्यांनी मळा किंवा शेती काम करावयास सुरुवात केली म्हणून त्यांना माळी असे संबोधण्यात येऊ लागले.

त्यातून 'क्षत्रिय माळी' ही माळी समाजाची पोटजात मानली जाऊ लागली. याशिवाय त्यांच्यात राजपूत माळी, सैनी माळी, माशीमाळी, काशीमाळी, जिरेमाळी, हळदी माळी आदि पोटभेद पडले. सर्व माळी क्षत्रियांचे गोत्र आणि आडनावे आणि वंश हे राजपूतांचे आणि मराठय़ाचे एक असल्याने शहाण्णव कुळात त्यांची आडनावे आहेत. क्षत्रिय माळी समाजाचे पोटभेद असे. सैनी, श्रीमाळी, वीरमाळी, करमाळी, गंधमाळी, मालव, मालो, माला, काछी, दासी, दोसी, बागवान, राऊत, तडस, सागर, आहार, अहरी, अंध, अंदी , मैना कहार, खईरा, वाघीलवाल आदि. मुस्लिम समाजातील बागवान हे पूर्वीचे माळी असल्याचे सांगण्यात येते.बहुतांश माळी समाज आज हा शेतीविषयक व्यवसाय करत आहे.

==पौराणिक आख्यायिका==
नवखंड पुष्कराज मध्ये भगवान ब्रम्हदेवाचे मंदिर आहे,त्या ठिकाणी महायज्ञाचे आयोजन केले होते, तेथे ३३ कोटी देव व शंकर आणि पार्वतीसुद्धा बसले होते. महादेवाने आपल्या अंगाचा मळ काढला व यज्ञात टाकला यज्ञातून तेजस्वी पुरुष निर्माण झाला. त्या पुरुषाचे तेज सूर्याप्रमाणे होते, व त्याच्या हातामध्ये पांढरे फूल होते. त्याचे तेज पाहून देवलोक घाबरले. नारद मुनींनी विचारले की हा तेजस्वी पुरुष कोण आहे ? तर भगवान ब्रह्मदेवांनी महादेवांना विचारले,की हा तेजस्वी पुरुष कोण ?
तेव्हा महादेवांनी सांगितले की, माझ्या मळापासून तयार झालेला हा पुरुष सदैव हातामध्ये पांढरे फूल घेऊन माळी समाजात जन्म घेईल. तेव्हापासून माळी समाजाची उत्पत्ती झाली.
माळी हा शब्द माला (संस्कृत)या शब्दापासून बनला आहे.

==माळी समाजातील पोट जाती व इतिहास==
महाराष्ट्रातील माळी समाज हा कोणत्याही एका शाखेच्या नसून अनेक पोटजाती आणि शाखा, पोटशाखा यांचा समावेश त्यात आहे. महाराष्ट्रात प्रामुख्याने फुलमाळी, क्षत्रिय माळी, वनमाळी, पानमाळी, डांगमाळी, हळदीमाळी, जिरेमाळी, गासेमाळी, काशी माळी, काचमाळी, कोसरे माळी, मरार माळी, पहाड माळी, लोणार माळी, पंचकळसी, चौकळशी, आगारी माळी, लिंगायत माळी आदि पोट जाती व शाखा आढळतात. 

कोसरे माळी आडनावे :- वाढई, चौधरी, मोहुर्ले, शेंडे, बोरुले, ठाकरे, गाऊञे, महाडोळे, आदे, भेंडारे, सोनुले , निकुरे, निकोडे, ईत्यादि.  

मराठा माळी-मराठा माळी हे कुणबी असावेत, पुढे धंद्यावरून वेगळी जात बनली. त्यांच्यात फुलमाळी, अद्यप्रभू, अद्यशेटी, बावणे, हळदे, जिरे, काच, कडू, क्षीरसागर, लिंगायत, पदे, उंडे आदि तेरा पोटभेद आहेत. मात्र यात प्रामुख्याने फुलमाळी, हळदे, जिरे, काच माळी यांची संख्या जास्त आहे. माळी समाज समानतेचा संदेश देतो आणि उच्च आणि नीच असा भेद करत नाही. 

फुलमाळी हे फुलांचा व्यवसाय करणारे असून, त्यांनाच सावतामाळी असेही म्हणतात. या समाजातील लोक आपल्या पागोट्याला फुलांचा गुच्छा लावत नाहीत. तसेच चप्पल बुटांवर फुलांची नक्षी काढत नाहीत. जिरे माळी हे जिरे पिकवीत तर हळदे माळी हे हळद पिकवीत. त्यांना त्यानुसार पोटजातीचे नाव मिळाले असावे, असे म्हणले जाते. फुले, फळे, भाज्या, ऊस, हळद, जिरे आदि बागायती पिके काढणे हा त्यांचा मुख्य व्यवसाय आहे. 

क्षत्रिय माळी- क्षात्रधर्म या ग्रंथात क्षत्रिय माळी समाजाबद्दल सविस्तर माहिती देण्यात आली आहे. उत्तर भारतात मालव, मोहेल, यादव, सोळंकी, चव्हाण, पवार, वाघेला, ही मुळे मराठा व राजपूत यांच्या कुळगोत्रातील जमात असून परकीय आक्रमणामुळे देशोधडीला लागले. अन्य प्रांतात जाऊन त्यांनी मळा किंवा शेती काम करावयास सुरुवात केली म्हणून त्यांना माळी असे संबोधण्यात येऊ लागले. त्यातून 'क्षत्रिय माळी' ही माळी समाजाची पोटजात मानली जाऊ लागली. याशिवाय त्यांच्यात राजपूत माळी, सैनी माळी, माशीमाळी, काशीमाळी, जिरेमाळी, हळदी माळी आदि पोटभेद पडले. सर्व माळी क्षत्रियांची गोत्रे आणि आडनावे आणि वंश हे राजपूतांचे आणि मराठय़ाचे एक असल्याने शहाण्णव कुळात त्यांची आडनावे आहेत. 

क्षत्रिय माळी समाजाचे पोटभेद असे. सैनी, श्रीमाळी, वीरमाळी, करमाळी, गंधमाळी, मालव, मालो, माला, काछी, दासी, दोसी, बागवान, राऊत, तडस, सागर, आहार, अहरी, अंध, अंदी , मैना कहार, खईरा, वाघीलवाल आदि.

==सैनी माळी समाज==
१९३० च्या दशकात जेव्हा भारत ब्रिटिश राजवटीखाली होता, तेव्हा राजस्थानच्या क्षत्रिय माळी समुदायाने आणि इतर उत्तर भारतीय माळी लोकांनी उपनाम सैनी स्वीकारले.

==माळी समाजातील प्रसिद्ध व्यक्ती==
#[[सावता माळी]]
#[[महात्मा फुले]]
#[[सावित्रीबाई फुले]]
#[[नारायण मेघाजी लोखंडे]]
#[[निळू फुले]]
#[[नारायणराव सोपानराव बोरावके]]
#[[छगन भुजबळ]]
#[[राजीव सातव]]
#[[अशोक गेहलोत]]
#[[गजमल माळी]]
#[[सिद्धराम म्हेत्रे]]
#[[जयकुमार गोरे]]
#[[रुपाली चाकणकर]]
#[[अमोल कोल्हे|डॉ. अमोल कोल्हे]]
#[[अतुल सावे]]
#[[प्रज्ञा राजीव सातव]]
#[[देवयानी फरांदे]]
#[[मनीषा चौधरी]]
#[[अजय चौधरी]]
#उमेश उर्फ ​​चंदू आत्मारामजी यावलकर

==माळी समाजातील काही जिल्हानिहाय आडनावे==
माळी समाजाची जिल्हा निहाय आडनाव यामध्ये प्रामुख्याने आढळली जाणारी नावे आहेत .
माळी समाजाची वंशावळ लिहणारे भाट काही वर्षांच्या अंतराने महाराष्ट्रात येतात. आणि वंशावळ लिहितात .खालील यादीत काही आडनावे नसतील.उपलब्ध स्रोतांवरून ही नावे घेतली आहेत.

१. ''नाशिक'' : 
माळी,खैरे, गीते, जाधव, भुजबळ, वाघ, महाजन, सुरसे, वझरे, कोठुळे, बोराडे, पाचोरे, थोरात, राउत, तडस,तिडके, वाघ, मंडलिक, गायकवाड,काठे, वनमाळी, गांगुर्डे, भडके, मोटकरी ,नाईक, नवगिरे, जगझाप, भांबरे, हिवाळे, उबाळे, रानमाळी, गवळी, वेरुळे, रहाणे, वायकांडे, पगार, निकम, मोहन, तांबे, ताजने, बनकर, सोनवणे, शिंदे, तुपे, कांबळे, मौले, ताठे, निकम, काश्मिरे, उगले, शेवकर, गायखे, खसाळे, जेजुरकर, विधाते, खोडे, भंदुरे, शेवाळे, लोणारे, साळवे, शेरताठे, बच्छाव, पुंड, नवले, रासकर, कमोद, खैरनार, पैठणकर, चौरे, शेलार, जगताप, फरांदे, जंजाळे, वेलजाळी, एनडाइत, आहेर, बागुल, थालकर, मोकल, म्हैसे, भालेराव, फुलारे, लोखंडे, साळुंके, बटवाल, मेहेत्रे, पाटील, मालकर, निफाडे, गाडेकर, अंतरे, कुलधार, कचरे, तिसगे, धनवटे, कुटे, पुणेकर, चाफेकर, सूर्यवंशी,वाघचौरे, कमोदकर, महाजन, महात्मे. 

२ . ''अहमद नगर'' : बोरावके, रांधवन, जमदाडे,नाईक,तुपे, क्षित्रे, नेवसे ,अस्वर,सातव,हजारे, खोडवे, सत्रे,पर्वत,शिरसाठ, काळोखे, जाधव,मालकर, बागडे, सजन, विधाते, मंडलिक, अभंग, शिंदे, नाईकवाडी, ताजने, अनप, मेहेत्रे, म्हस्के, पुंड, भरीतकर, डाके, गाडेकर, घोडेकर, बनकर, शेलार, पांढरे, गिरमे, ससाणे,  इनामके, रासकर, शिंदे, नागरे,गाडीलकर,देंडगे,शेलार, चेडे, बोरुडे, व्यवहारे, चौरे, राउत, रसाळ, गायकवाड, कानडे, बागडे, होले, नवले, झोके, काफरे, जगताप, दातरंगे, फुलमाळी ,फुलसुंदर, वाघ, बारावकर, सुडके, आगरकर, पानधडे, भुजबळ, खामकर, लोंढे, घोलप, साबळे, गोरे, मोरे, माळी, महाजन, ठाणगे, सुडके, बोरुडे, चिपाडे, लेंडकर, ताठे, धोंडे, गडालकर, गोंधळे, धाडगे, खराडे, तरटे, ताठे, उकंडे, कुलंगे, हुमे, साळुंके, जाधव, गरुडकर , खेतमाळीस, बेल्हेकर, क्षीरसागर, दळवी, ससाणे, पुंड, पडोळे, पडळकर, बोलगे, पांढरकर, खेतमाळीस, आळेकर, आनंदकर, बनसुडे, नन्नावरे, चाकणे, बढे, दरवडे, शेंडगे, लोखंडे, जांभूळकर, हिरवे, सुपेकर, कोथिम्बिरे, औटी, मोटे, जयकर, खेडकर, जाम्भे, इत्ते, मेमाणे, वऱ्हाडे, बोडखे, फरांदे, चौधरी, मुळे, कन्हेरकर, करंडे, झगडे, एटक, गरुडकर, आंबेकर, रायकर,सुरसे, गांजुरे, बहिर्याडे, पंधाडे, कांदे, खरपुडे, आखाडे, हिरे, जेजुरकर, गडगे, गुल्दगड, अनारसे, टेंभे, सूर्यवंशी, झोडगे , शेंडे, भागवत.

३. ''नागपूर'' :
नेरकर, कोठेकर, भेलकर, वऱ्हेकर, आंबेकर, निकाजु, खोडस्कर, पाचघरे, फसाते, गोबरे, तडस, देशमुख, गायधने, वानखडे, गोरडे, बिरे, कुटे, चाल्पे, श्रीखंडे, दहीकर, पवार, चांदुरकर, कुबाडे, केवते, हजारे, लाखे, नावडे, गन्जरे, चांदोरे, बोडके, मगरे, वैद्य, चिमोटे, महाजन, उमप, उमाक, सननसे, घोळशे, आगलावे, चौधरी, परोपते, माळी, कावलकर, वाघ, कोल्हे, लांडगे, येवले, बनकर, ठेम्भारे, शेवाळे, धाकुलकर, डोंगरे, मदनकर, वाळके, फुसे, चिमोटे, केने, बर्डे, धाडसे, वाकडे, मसुरकर, राउत, जम्बुलकर, चरपे, गिर्हे, सातपुते, नारेकर, बारमासे, अलोने, मानेकर,वानखडे, भांगे.

४. ''पुणे'' :
माळी, फुले, खोडवे, तळेकर, बोरावके, जाधव, टिळेकर, भागवत, फुलारी, धसाडे,शेंडे, भोंग, भोंगळे, जयकर, लोणकर, रायकर, लाहवे, गिरमे, अनारसे, राऊत, भुजबळ,  साचणे, शिंदे, झुरंग,गरुडे, बिर्दावडे, आल्हाट, चिचाटे, डोके, बिरदवडे, केळकर, लेंडघर, धाडगे, जांभुळकर , बाणेकर, गोरे, शेवकरी, आगरकर, धामधेरे, व्यवहारे, नावरे, जगताप, लडकत, पाबळ, भास्कर, हिंगणे, होले, वाये, बनकर, हजारे, लोंढे, बोराटे, बुरडे, कुडके, रासकर, खरात, बोरावके, कोद्रे, इनामके, जमदाडे, कुदाळे, पिसे, गदादे, भोगले, टिकोरे, लांडगे, भडके, यादव, नाळे, फडरे, अणेराव, लग्गड, दप्तरे, केदारी, वाडकर, दंगमाळी, गोंधळे, दळवी, आरु , ससाणे, काळे, साळुंखे, नंदे, जमदाडे, नेवासे, लोखंडे, बढे, झगडे, नवले, वाघोले, फरांदे, दुधाळ, कापरे, वडणे, वचकळ, भोंगले, पैठणकर, बोरकर, ताम्हाणे, पिंगळे, वाघ ,आदलिंग, गायकवाड, लावले, बटवाल, वाघमारे, फुलसुंदर, अभंग, वाव्हळ, कावळे, बिर्मल, करपे, बिडवाई, मंडलिक, परंडवाल, चिपाडे,गांजुरे, दुर्गाडे, 

५. ''जालना'' -
कदम( रेवगाव) जावळे,राजाळे,घनवट, विधाते, देवकर, शिंगणे,टीलेकर, जईद, मोठे, काळे, खरात, घायाळ, गाढवे, बोरकर, झरेकर, शिंदे, गालाबे, चिंचाने, वाघमारे, साबळे, मगर ,खान्देभारद ,खालसे ,पवार, आंबेकर, झोरे, तिडके, केरकळ, जाधव , शिंदे, जवंजाळ , खेत्रे,ठाकरे, पाटील , खैरे, वाघमारे, घोलप, गते, लांडगे, गोरे, शेरकर, वाघ, सपकाळ, मेहेत्रे, गिरम, राउत, पाचफुले, शेवाळे, बनकर, हरकल , गाढवे, धानुरे, वानखेडे, पौलबुद्धे,घायाळ , चौधरी, मोहिते, माळोदे,राऊत, बागवान(मुस्लिम). 


६. हिंगोली- धामणे, डुकरे, भडके, कदम, सारंग, पारीस्कर, पायघन, काळे, धामणकर, गोरे, गवळी,मत्ते,ढोले, आराडे वाशिमकर,घोडके,काळे,जावळे,डाके,भोने,लाड,नागुलकर,बोराडे,काठोळे,पांगसे,वाठ,पुंड. 

७.''सातारा'' : 
कर्णे,गवळी, गोरे, अभंग, राउत, काळोखे, जाधव, तांबे, डांगरे, घनवट, बोराटे, शिंदे, भुजबळ, बनसोडे, शेंडे, बंकर, क्षीरसागर, ताटे, कोरे, धोकटे, पाटील, माळी, तोडकर, दगडे, कुदळे, ननावरे , नवले, रासकर, होवाळ ,जमदाडे, फरांदे, टिळेकर.मुंढेकर माळी.

८ .''बुलढाणा'' :
खरात, बंडे, तायडे, भरड , जाधव, शिवाजी वेरुळकर, घोलप, वानेरे, इरातकर, महाजन, चोपडे , राऊत , फुलझाडे , खंडागळे, गडे, इंगळे, देशमाने, सोनुने, गिर्हे, वानखडे, चावरे, उमरकर, बगाडे, निमकर्डे, खंडारे , दांडगे, शिरसागर, वावगे,राखोंडे, बोंबटकार, वावटळीकर, पैघन , पार्कीस्कर, पुंड, चंदनशिव, नागुलकर, बोऱ्हाडे, ढोरे, ढोले, भोणे, तोंपे, वानखेडे, पोपळघात, चावळे, डांगे, गवांदे, कानडे, डोईफोडे, धामणकार, बाईसकार, जवळकार, मुंढेकर माळी.,वाघमारे, आगळे, मसने, चिंचोलकार, बोराडे, तडस, लाड, वाथ.

९. ''जळगाव'' : 
महाजन, जाधव, पाटील, निकम, सोनावणे, बिरारी, बागुल, खैरनार, वानखेडे, बच्छाव, रोकडे, देशमुख, सूर्यवंशी, झाल्टे, गावले, अहिरराव, बाविस्कर, मुंढेकर माळी.मोरे, महाले, राउत, घोंगडे, भडांगे, चौधरी, बनकर.

१०. ''बीड'' :
कोरडे, खोडवे, जवंजाळ, फुले, ढगे, म्हेत्रे,घोडके, यादव, नाईक, काळे, गोरे, लेंडाळ, भुंबे, गणगे, दिलवाले, साखरे, पांढरे, मस्के, वादे, बनसोडे, कातखडे, कटारे, गवळी, रासवे, काटुळे,कदम, आगरकर, अंतरकर, सत्वधर, लगड, बनकर, माळी, राउत, शिंदे, फुलझळके, जाधव, धोंडे, अरसुडे, डाके, मुंढेकर माळी,सिंगारे, काशीद, जिरे, शिंदे, काळे, गोरे, दुधाळ, तुपे, लोखंडे, गायकवाड, धोंडे, कडू, जाधव, गवळी, गणगे, जिरे, रावसे, यादव, कुदाळे, मणेरी, धवळे, जमदाडे, , शेलार, झीरमाळे.

११. ''धुळे'' : 
माळी, महाजन, सोनावणे, वाघ, बागुल, जाधव, सौंदाणे, खैरनार, महाले, देवरे, जगदाळे.

१२. ''अमरावती': :
भुस्कडे, वऱ्हेकर, मडघे, कोरडे ,बनसोड, तडस, हाडोळे , गोंगे, कुंभारखाने, घाटोळ, बोबडे, चांदोरे, गोरडे, गोल्हर, खसाळे, पेटकर, वडनेरकर,कांडलकर,पाचघरे,निकाजु कविटकर ,गणोरकर, अम्बाडकर,जावरकर, लोखंडे, काळे, चर्जन, निमकर, नानोटे, खेरडे, मेहरे, पवार, धनोकार, वांगे, भगत, कडू, भुयार, गाने, अकार्ते, बकाले, भोयर, राउत, रोठेकर, मेंधे, जेवाडे, टवलारे, जुनघरे, फुटाणे, झाडे, पोटदुखे, मुंढेकर माळी,नाथे, बेलोकार, आमले, पाटिल.खारकर.  मावदे.पवार

१३. ''यवतमाळ'': :
कुंभारखाने, धोबे, जावरकर, संदे, भंगे, घावडे, चिंचोरकर, चरडे, गोल्हर, नल्हे, सरडे, पोटदुखे, नाकतोडे, धनोकर.

१४. ''वर्धा'' : 
वाके, तीखे, काळे, गोरे, जांभळे, बोबडे, राउत, खेरडे, थेटे, मेहत्रे, खसाळे, गोंगे.खारकर


१५. ''सांगली'' :
माळी, तोडकर, कोरे, शिवणकर, अडसूळ,वाघमारे, सागर, बालटे, राउत, जाधव, फुले, बनसोडे, फडथरे , पिसे, बनकर, लिंगे, लोखंडे, लांडगे,मेंढे,बरगाले,दुर्गाडे, मुंढेकर माळी,मोतुगडे,इरळे,म्हेत्रे,येवारे,खोबरे,भडके, माईनकर,मंडले,मानकर,वांडरे,चौगुले.

१६. ''अकोला'' : 
ढोणे, बोचरे, शेवाळकर, भुस्कुटे, धानोकर, मसने, चिंचोलकर ,नावकार,आमले, चोपड, पैघन, पार्कीस्कर, पुंड, चंदनशिव, नागुलकर, बोऱ्हाडे, ढोरे, गोंगे, ढोले, भोणे, तोंपे, वानखेडे, पायघान, पोपळ्घात, चावळे, डांगे, गवांदे, कानडे, डोईफोडे.मुंढेकर माळी, ढोकणे, मारोटकार, डवंगे, लायबर, कोंडे, गुरेकार, ढोक, पांगशे, लाड, डाफे, बुंदे, कोळमकार, मंगळे, मते, घोडे, नागोलकार, मासोदकर, भुस्कडे 

१७. छत्रपती संभाजीनगर (''औरंगाबाद)'' : 
शेरकर, जाधव, शिँदे, भुजबळ, ढोके, वाघ, सोणवणे, कातबणे, दिलवाले, तिडके, पोयघन, साचणे, ढवळे, बनकर, भालेराव, गहाळ, हजारे, थोरात, भडके, नवले, गोरे, आंतरकर, भुमकर, काळे, ठाणगे, जेजुरकर, पवार, पुंड, पेरकर, देवकर, जावळे, धोंडे, मुंढेकर माळी,गायकवाड, वाघचौरे, गान्हार, हेकडे, तारव, कुदळे, मोकासे, डहाके, भाग्यवंत, रामकर, वानखेडे, शिनगारे, जैवाळ, राऊत, ताजने, बनसोड, शिरसाठ, मैंद, फुलसौंदर, 

१८. ''वाशीम'' : 
पायघन, उमाळे, मोरे, अढाउ,सोनूने,भडके,धाडसे, मानकर, वाकेकर, बुरनासे, बोबडे, आमले, आकोलकर,मानकर, नागापुरे, वैराळे, उमाळे, व्यवहारे, डोंगरे, कळसकर, गिर्हे, देशमुख, पाटील, टेम्भारे,इंगळे, राऊत,काटोलकर, झगडे, भूस्कडे, राखोंडे, तायडे, धाकुलकर, आंबेकर, बिर्हे, काळपांडे, जाधव, सातव, इंगोले, नवलकर, नार्सिंगकार, बगाडे, बोळाखे,ढोक, वाघमारे, धर्माळे, गवळी, घाटे, जामोदकर, कथिलकर, ठोंबरे, दाते, खोडस्कर, चरपे, खडसे, मांडवकर, गोरडे, लेकुरवाळे, गांजरे, धाडसे, बम्बळकर, भोपळे, खरासे, डेहनकर, अढाऊ,वानखडे, उडाखे, मांडवगणे, चौधरी, भभूतकर, भड, खलोकार,राजनकर, कुले, चतुरकर, ढोकणे,जसापुरे, लोखंडे, चर्जन, तडस, भगत, ढोले, वाशिम्कार, चिमोटे, सदाफळे,हाडोळे,दहीकर,बनकर. सुंदरकर, बोळे,पेठकर,श्यामसुंदर,वावगे,नवले, कणेर, पोहनकर,वालोकार,खटाळे,आघाडे,आखरे,पाचघरे,खरबडे,जठाळे,कांडलकर,मडघे,जुनघरे, मेहरे,कोरडे,झाडे,बनसोड,नाथे,टवलारे, मुंढेकर माळी,शाहाकार,कविटकर,गणोरकर,अम्बाडकर,नानोटे, निमकर,खेरडे,बेलसरे,भोगे,वाडोकर,मारोडकर, रडके,कडू,पवार,धनोकार,वांगे,सरडे,भोजने, भुयार,गणगणे,भोयर,होले,बानाईत,मेंढे. 

२०. ''लातूर'' :
माळी, गोरे, कटारे, खडबडे, शिन्दे, फुलसुंदर, वाघमारे, चाम्भार्गे, म्हेत्रे, फूटाने, जगताप.

२१ . ''कोल्हापूर'' :
धोंडे,बत्तीसे, पवार, सूर्यवंशी, हिवरे, कर्णकर, बाचकर,मानकर, नागापुरे, वैराळे, उमाळे, व्यवहारे, डोंगरे, कळसकर, गिर्हे, देशमुख, पाटील,चौगुले, माळी, म्हेत्रे.

२२. ''नंदुरबार'' :
महाजन, देवरे, माळी, मगरे, सागर, राणे, शेंडे, पिंपरे, लोखंडे, बत्तीसे, पवार, सूर्यवंशी, हिवरे, सोनुने,कर्णकर.मुंढेकर माळी,

23. सोलापूर :- भोंग,  राऊत, पिसे, भुजबळ, गिरमे, एकतपूरे

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:ओबीसी जाती]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]]http://www.maliworld.in/Origin_of_society.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180809082024/http://www.maliworld.in/Origin_of_society.aspx |date=2018-08-09 }}</text>
      <sha1>86i4xwgtq74kyb0y3cdp1m4e9u1skfb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आल्केन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>161261</id>
    <revision>
      <id>2694012</id>
      <parentid>1490760</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:48:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39353-40</username>
        <id>185192</id>
      </contributor>
      <origin>2694012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3922" sha1="5co8xofej8zx0a6lbg88u0kps9nopza" xml:space="preserve">अल्केन्स निसर्गात विविध स्वरूपात मोठ्या प्रमाणात आढळतात. हे सर्वात सोपे हायड्रोकार्बन्स आहेत. खालच्या श्रेणीतील अल्केन्स (C₁ ते C₄) हे नैसर्गिक वायूचे (Natural Gas) प्रमुख घटक आहेत. हा वायू स्वयंपाकासाठी, वाहनांमध्ये इंधन म्हणून तसेच वीज निर्मिती केंद्रांमध्ये वापरला जातो.

उच्च श्रेणीतील काही हायड्रोकार्बन्स (C₆ ते C₈) हे गॅसोलीन किंवा पेट्रोलचे घटक असतात. डिझेलमध्ये प्रामुख्याने C₁₅ ते C₁₈ या श्रेणीतील अल्केन्स असतात. हिरव्या पानांवर नैसर्गिकरित्या असणाऱ्या मेणाच्या (Wax) थरामध्ये C₂₉ ते C₃₁ या श्रेणीतील अल्केन्स आढळतात.

काही अल्केन्समध्ये विशेष जैविक (Biological) क्रियाशीलता आढळते. झुरळ (Cockroach) स्रवणारा अंडेकेन (Undecane, C₁₁) हा अल्केन त्याच प्रजातीतील विरुद्ध लिंगाच्या झुरळांना आकर्षित करण्यास मदत करतो. सायक्लोहेक्सेन (Cyclohexane) हा एक चक्रीय (Cyclic) अल्केन असून तो आंब्यामध्ये आढळणाऱ्या सामान्य घटकांपैकी एक आहे.

या प्रकरणात आपण अल्केन्सच्या रसायनशास्त्रातील काही महत्त्वाच्या आणि मनोरंजक पैलूंचा अभ्यास करणार आहोत.

अल्केन्स (Alkanes)

संतृप्त (Saturated) ॲलिफॅटिक (Aliphatic) हायड्रोकार्बन्सना अल्केन्स असे म्हणतात. अल्केन्स हे खुले साखळी (Open Chain) हायड्रोकार्बन्स असून त्यामध्ये कार्बनच्या चारही संयुजा (Valencies) चार अणूंनी किंवा अणूंच्या समूहांनी पूर्ण झालेल्या असतात. हे अणू कार्बनशी एकेरी सहसंयुजी (Single Covalent) बंधांनी जोडलेले असतात.

अल्केन्सना पॅराफिन्स (Paraffins) असेही म्हणतात, कारण त्यांची रासायनिक अभिक्रियाशीलता (Reactivity) खूप कमी असते. Paraffin हा शब्द लॅटिन भाषेतील Parum (म्हणजे “फार कमी”) आणि Affinis (म्हणजे “आकर्षण किंवा अभिक्रियाशीलता”) या शब्दांपासून तयार झाला आहे.

खाली काही सामान्य अल्केन्स आणि त्यांची आण्विक सूत्रे (Molecular Formulae) दिलेली आहेत.</text>
      <sha1>5co8xofej8zx0a6lbg88u0kps9nopza</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आगरी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166773</id>
    <revision>
      <id>2694082</id>
      <parentid>2692730</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T08:59:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39559-11</username>
        <id>185204</id>
      </contributor>
      <comment>naav</comment>
      <origin>2694082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42430" sha1="qnk3ec0gonbwwvzxqgtx3zp0g4m2ss2" xml:space="preserve">[[चित्र:Agrees, or Salt Cultivators of Salsette (9842277595).jpg|इवलेसे|आगरी व्यक्ती]]

'''आगरी समाज''' प्रामुख्याने उत्तर कोकणात राहणारा समाज आहे. [[पनवेल]], [[उरण]] आणि ठाणे तालुक्यातील ९५% पेक्षा जास्त गावं आगरी लोकवस्तीची आहेत. या ३ तालुक्यात सर्वात जास्त आगरी लोकसंख्या आहे. तर [[कल्याण]], [[भिवंडी]], शहापूर, अंबरनाथ, उल्हासनगर, रायगड, ठाणे, पेण, अलिबाग तालुक्यातील ८०% पेक्षा गाव आगरी लोकवस्तीची आहेत. तसेच कर्जत, वाडा, वसई, सुधागड, अंबरनाथ, कर्जत, मुरबाड, मुरुड, तळा, रोहा, म्हसळा, श्रीवर्धन, मंडणगड, दापोली, माणगाव तालुक्यात पण आगरी लोकवस्ती मोठया प्रमाणात आढळते.

[[मुंबई]], [[ठाणे]], [[रायगड]], रत्‍नागिरी, [[पालघर|पालघर]], नाशिक जिल्ह्यात आगरी समाजाची लोकसंख्या मोठी आहे.
* आगरी जात [[क्षत्रिय]] आहे. मुळात समुद्राच्या जवळ राहत असल्याने आगरी माणसांना [[मासे|मासळी]] अधिक प्रिय म्हणून ते [[खाडी]]मध्ये अथवा [[समुद्रात]] जाऊन [[मासे]] पकडतात.
मुळ सोमवंशाचे क्षत्रिय असलेला हा समाजाच्या मालकीचे भाताचे आगार, मिठाचे आगर असल्याने हा समाज आगरी म्हणून ओळखला जाऊ लागला. भातशेतीसोबतच [[गोड्या]] पाण्यात मत्स्यशेतीचाही व्यवसाय सुरू केला. [[बंगाली]] लोकांप्रमाणेच आपल्या घराजवळ आपल्याच शेतामध्ये तलाव खोदून त्या तलावात [[मत्स्यबीज]] सोडून मासळीची पैदास अनेक वर्षे आगरी माणूस करीत आहे. [[अलिबाग]] तालुक्यातील शहापूर-धेरंड या गावातील आगरी माणसे व त्यांनी निर्माण केलेले छोटे-मोठे तलाव आहेत.

वैकुंठातील शेषशायी भगवान श्रीविष्णुंपासून उत्पत्ती होऊन क्षत्रियांचा सोमवंश म्हणजे चंद्रवंश उत्पन्न झाला. ह्या चंद्र वंशात नहूष नावाचा महापराक्रमी राजा होता त्यांचा विवाह शिवशंकर आणि पार्वती माता यांची पुत्री अशोकसूंदरी यांच्याशी झाला होता.  पुण्याच्या बळावर नहुष राजानेइंद्रासन मिळवून स्वर्गाचे राज्य मिळाले होते. यांचा ययाति नावाचा पुत्र होता त्याचा विवाह शुक्राचार्य यांची कन्या देवयानी यांच्याबरोबर झाला होता पुढे शर्मिष्ठा नावाच्या राजकन्येशी देखील झाला. त्यांच्या वंशात काही पिढ्यांनंतर क्रमाने बळिंद्र नावाचा राजा होऊन गेला. राजा बळिंद्र यांचा विवाह राजपुत्री आगलिका यांच्याशी झाला व त्या राणी झाल्या मात्र बळिंद्र राजाच्या कैलासवासानंतर साम्राज्याच्या राजकीय किंवा वैयक्तिक कारणांमुळे राजपुत्र आगला यांचे कुटुंबीय  हे दक्षिण देशात मुंगी पैठण म्हणजे आजच्या महाराष्ट्रातील अहमदनगर आणि औरंगाबाद जिल्ह्यात आले, या राजपुत्र आगला यांच्या नावावरून आगरी समाजाला आगले हे नाव पडलं, हे आगले वंशज म्हणजे आताचा पालघर, नाशिक, ठाणे, रायगड, मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, रत्‍नागिरी मध्ये राहणारे सध्याचा आगरी समाज. राजपुताना मधील जे आगरी आहेत ते आणि महाराष्ट्रातील आगरी हे भिन्न वंशिय आहेत, राजपुताना मधील आगरी हे करण ज्ञातीतील पुरुष व राजपूत स्रि पासून उत्पन्न झाले आहेत ते करणराजपुत म्हणून ओळखले जातात.           

{{बदल}}
हे क्षत्रिय राजपुत्र आगलाचे वंशज आगले क्रमाक्रमाने कोकणात आले. हा काळ रामायण आणि महाभारतापुर्विचा असावा. कोकणात आल्यावर ते यज्ञोपवित संस्कार धारण करित असत मात्र कालांतराने आधुनिक काळात त्यांनी         
यज्ञोपवित संस्कार सोडून दिले मात्र सारलांबे येथिल काही आगरी यज्ञोपवित संस्कार करतात. आगरी समाजाचे गोत्र हे कश्यप नसुन अत्री आहे. मात्र ज्यांना गोत्र माहिती नाही ते कश्यप गोत्र सांगतात.   

१३व्या शतकात सोमवंशी बिंबराजा कोकणात येण्यापुर्वी आगरी समाज मिठागरांचा व्यवसाय करत असत अगदी मौर्य आंध्रभृत्य साम्राज्याचा पुर्वीपासून आगरी समाज येथे स्थायिक आहे. तर आगरी समाजाची ६ ते ७ कुळ हे सोमवंशी बिंबराजा च्या सोबत कोकणात आले. त्यापुर्वी आगरी सैन्यात तैनात होऊन १३ शतकात कोकणात आले. आगरी समाजाचा वसाहती आवरे , पिरकोन, घारापुरी,उरण येथे होत्या. पुरी म्हणजे घारापुरी येथे त्यांची प्राचिन राजधानी होती. आजही घारापुरी येथे आगरी समाजाची वसाहत आहे तसेच उरण तालुक्यातील सारडे गावात आजही आगरी समाजातील भोईर, माळी कुटुंबिय राहतात. यांना माहिकावतीच्या बखरीत सोमवंशी क्षत्रिय तसेच महाराष्ट्रिक म्हटलं गेलं आहेत.

[[चित्र:Mumbadevi (f).jpg|इवलेसे|180x180अंश|मुंबादेवीचे देऊळ]]

महिकावतीच्या (माहिमच्या) बखरीत भोईर कुळाचा उल्लेख आला आहे, त्यांना बिंबराजांप्रमाणे महाराष्ट्रिक म्हंटले गेले आहे, तो ह्या प्रमाणे आहे, &quot;विक्रम सवंत् ११३५ बिंबदेवा सवें कुळे सोमवंस २७||&quot; त्यामध्ये मुखें इतर जात म्हणजेच सोमवंशी क्षत्रियांची मुख्य शाखा व इतर शाखा त्यामधील इतर शाखा म्हणजेच १२ खुमें ज्ञात, त्यांत कवळी , दरणे, भोईर, पड्या, माळी, घरठी, भटयारी, सांखळे, उभार, नाईते, गाण, विर ही कुळे असुन यांस गोत्रे देवनाम. तसेच ह्या कुळांपैकी कवळी, भोईर आणि माळी ह्या कुळांतील सोमवंशी क्षत्रियांचे राज्य यवनी आक्रमकांनी बुडविल्यामुळे ह्या क्षत्रियांनी  
शस्त्र सोडुन वाडीमे केचा उदिम धरिला. पुढे हेच बारा खुमें ज्ञातीतील सोमवंशी क्षत्रिय त्यांच्या मिठ, शेती, वाडी मळे पिकवण्याच्या धंद्यामुळे आगरी, कुणबी म्हणुन ओळखले जाऊ लागले व पुढे कोळी ज्ञातीशी बंधुभावाचे सबंध येऊन खाडीमध्ये मासेमारी करु लागले, हे शिलाहार साम्राज्याच्या काळाच्या पुर्वीपासून उत्तर कोकणात कुलाबा जिल्ह्यातील अंबा नदीच्या उत्तरेला आणि पाताळगंगा नदीच्या दक्षिणेस राहत अशी नोंद आहे. ज्यांच्या साम्राज्यावरचा सुर्य कधीच मावळत नाही असा ज्यांचा समज होता, अर्ध्या जगावर राज्य करणारे हे साम्राज्यवादी ब्रिटिश राजवटीत ते उरण तालुक्यातील वस्तीला आले ते सधन श्रीमंत असल्याने त्यांनी ते जमिनी क्रय केल्या, कुळ कायद्यात यांना जमिनी मिळाल्या नाहीत त्यापुर्वी ૧૭૩૦च्या सुमारास जेव्हा उरण करंजा बेटावर वर फिरंग्याचे म्हणजे पोर्तुगीजांचे राज्य होते. 

[[चित्र:Manaji_Angre_II_01.jpg|इवलेसे]]

तेव्हा मानाजी आंगरे यांनी ते अवघ्या ૨૦૦૦ सैन्य घेऊन जिंकले. तेव्हा कुणीतरी मुंबईत असलेल्या पंधरा हजार उभे सैन्य असणारे टोपीकरांना म्हणजे ब्रिटिशांना उरण करंजा मोरा जिंकण्यासाठी सांगितले. तेव्हा सातशे ते आठशे आगरी लोक आंगर्याना मिळालेली आहेत, असे एक कारण देऊन मुंबईवरून उरण जिंकायला नकार दिला, ईथे मानाजी आंग्रे आणि तत्कालीन उरणच्या आगरी लोकांचे सामर्थ्य कळतं.

(संदर्भ:- The Rise of Bombay a retrospect)

{{Map|author={{User:Multichill/Geographicus/cartographers|1=admiralty.txt|subst=}}|title=Bombay Harbour|description={{en|A rare and extraordinary 1879 nautical chart or map of Bombay (Mumbai) Harbor, India prepared by the British Admiralty.  Offers extraordinary detail of Bombay harbor from Salsette in the north to Warsole Creek and Veshvee in the south.  The city and peninsula of Bombay are beautifully rendered to the level of individual buildings.  Notes piers, dock, lighthouses, the observatory, life boat locations, the Lunatic Asylum, the mint, and various workshops and palaces.  Miniature palm trees and fields dot the coastline. Also notes topographical features, under sea shoals, swamps, ancient ruins, and forts.  The harbor and rivers are dotted with near countless depth soundings in feet.  An inset in the lower left hand quadrant details the Fort of Bombay from Old Woman’s Island to Carnac Basin.  Shows Cornwallis’ Statues, the Arsenal, the Coal Depot, the Sepoy Lines, the Marine Battalion Lines, and the Castle.   This chart was originally published by the Admiralty in 1864 under the direction of Captain G. H. Richards, Hydrographer.  It was updated periodically until 1879 to reflect the work of R. W. Wish, R. Williams, A. L. Brown, A.W. Campbell, Colonel Laughton, and F. W. Jarad.  Represents Admiralty Chart no. 2621.}}|date=1879 (dated)|medium=|dimensions={{Size|unit=in|width=25|height=39}}|institution=|location=|references=|object history=|credit line=|inscriptions=|notes=|accession number={{Geographicus-link|BombayHarbor-admiralty-1879}}|source={{Geographicus-source}}|permission={{PD-UKGov}}|other_versions=|warp_status=warped|latitude=18.6469582/19.1014655|longitude=72.741079/73.0649242}}[[चित्र:Shree Siddhivinayak Temple Mumbai.jpg|200px|right|thumb|सिद्धिविनायक मंदिर, मुंबई]]

'''श्री सिद्धिविनायक मंदिर''' हे भगवान [[गणपती|श्री गणेशाला]] समर्पित [[हिंदू]] [[मंदिर]] आहे. हे [[प्रभादेवी]], [[मुंबई]] येथे आहे. हे मूळतः मुंबई शहरातील सोमवंशी क्षत्रिय ययाती राजाच्या क्षत्रियकुळातील म्हणजेच सध्याच्या आगरी समाजातील लक्ष्मण विठू आणि देउबाई पाटील यांनी 19 नोव्हेंबर 1801 रोजी बांधले होते. हे भारतातील सर्वात श्रीमंत मंदिरांपैकी एक आहे.
मुंबई येथील परळ रेल्वे स्थानकाच्या वायव्य दिशेला
आगरी समाजाच्या नारळी पोफळीच्या बागा होत्या, 
त्याकाळी दादरच्या गोखले रोड पर्यंत समुद्र होता.

आगरी  असुन श्रीरामाचे वंशज आहेत त्यांना सुर्यवंशी मराठा असं संबोधतात.
(https://archive.org/stream/in.ernet.dli.2015.101309/2015.101309.Agris-A-Socio-economic-Survey_djvu.txt)

[[File:Sagargad3.jpg|thumb|Top of fort in Monsoon|centre]]

दिल्लीच्या अहिंदू बादशहाच्या राजवटीत कोकणातील सागरगडावरील एक अहिंदु सरदार बादशहाला डोईजड झाला. सागरगडाशेजारील हिंदू राजवटीवर ताबा मिळवून स्वतंत्र राज्यकारभार करू लागला. बादशहाने पाठवलेल्या सर्व सरदारांचा पराभव झाल्याने, त्याने बलाढय़ बिंबराजाला मदतीची विनंती केली. आगले लोकांची ताकद बिंबराजाकडे होती. तो मुंगीपैठणहून कोकणात निघाला. त्याचे सैन्य वाटेत नाशिक, घोटी, इगतपुरी, शहापूर, कल्याण,मुरबाड येथे राहिले. कलांमध्ये निपुण असल्यामुळे त्यांनी दगडांमध्ये शिल्पे कोरली. तेच पुढे आगरी पाथरवट म्हणून ओळखले जाऊ लागले. नंतर बिंबराजाने सैन्यानिशी कोकणात येऊन अलिबाग, आवास, सासवणे आणि सागरगडावर सरदाराचा पाडाव केला. त्याला बादशहाच्या ताब्यात दिले आणि स्वतः राज्यकारभार पाहू लागला. ह्या सोमवंशी क्षत्रिय समाजाला मुंगी पैठणहुन कोकणात आणणारा बिंबराजा म्हणजे महिबिंब ह्या महिबिंबाने शके १०६९ पासून शके ११३४ पर्यंत ६५ वर्ष राज्य केले .येथील निसर्गाने बिंबराजाला भुरळ घातली आणि त्याने मुंगीपैठणला न जाता कोकणातच राहण्याचा निर्णय घेतला. प्रजेला गावठाणे वसवून दिली आणि मिठागरे बांधून दिली. तर वाडी मळा करणाऱ्या समाजाला वाडवळ म्हणतात, त्यांचं पाचकळशी आणि चौकळशी असे भेद आहेत हा सोमवंशी क्षत्रिय समाज आगरी ज्ञाती पासून भिन्न आहे. परंतु त्यांचे मुळ एक आहे, ते सोमवंशी क्षत्रियांच्या सहस्त्रार्जुन शाखेतील आहेत.
मिठागरांत काम करणारे मीठ-आगरी म्हणून ओळखले जाऊ लागले. शेती-मळे पिकवू लागले, तर काही मत्स्य व्यवसाय करू लागले.तेथिल मुळ रहीवासी आदिवासी व कोळी लोक आगरी ह्या नव्या नावाने संबोधु लागले. अलिबाग, पेण, पनवेल, उरण, कर्जत, रोहे, जंजिरा, श्रीवर्धन, सुधागड, ठाणे इत्यादी ठिकाणी आगरी समाज पसरला आणि स्थिरावला. भौगोलिक रचनेनुसार समाजाचा व्यवसायही विभागला गेला. मात्र ह्या क्षत्रिय समाजाला महाराष्ट्रात आगरी तर महाराष्ट्राबाहेर  गुजरातमधिल अहमदाबाद ,बडोदा,जंबुसर,भडोज, सुरत,करंजगाव, गायस, वरई,संजाण, वाघळीपा, बलसाड येथे सुर्यवंशी मराठा, रजपुत, मराठा खानदेशी, आगळे, आगरी या नावाने संबोधिले जाते.
== आगऱ्यांचे प्रकार ==

बारा पाटील, चौदा पाटील, बावन्न पाटील 
एकेकाळी आगरी समाजाची वस्ती मुंबईत चार भागात विखुरली होती. मूळ आगरी लोक १४ गावांमध्ये राहत होते म्हणून त्यांना चौदा पाटील म्हणले जात असे. या चौदा गावांमध्ये मोठी [[शिवडी]], धाकटी शिवडी, [[भोईवाडा]],[[ठाकूरवाडी]], [[बामनोली]], [[नायगाव]],[[वडाळा]],[[माटुंगा]], खडा माटुंगा, [[गोवारी]] (वडाळा स्टेशन), [[शीव]] (SION), माहीम, माखाडी आणि परळ यांचा समावेश होता.
* काही आगरी स्वतःला बावन्न पाटील म्हणत असत. हे आगरी नागोठण्याहून येऊन [[डोंगरी]],[[चिंचबंदर]], [[भायखळा]], [[उमरखाडी]] भागात स्थायिक झाले.
* [[गोवंडी]], [[मानखुर्द]],[[तुर्भे]],[[गवाण]],[[माहूल]], [[चेंबूर]] भागात जे आगरी लोक राहत, तेथे त्यांची १२ गावे होती. म्हणून हे आगरी बारा पाटील नावाने ओळखले जात होते. 
आगरी माणसे प्रामुख्याने अलिबागच्या पोयनाड,चरी, पेझारी, सांबरी, फणसापूर गावातून मुंबईत आली. त्यांच्या पाठोपाठ वडखळ, [[रोहा]], कोलाड, माणगाव, आणि त्यानंतर हाशिवरे, माणकुळे – रेवस भागातून आगरी मुंबईत आले. अखेरीस [[रेवदंडा]], [[सुडकोली]], [[श्रीवर्धन]], म्हसळा भागातून आलेले आगरी बांधव मुंबई सेंट्रल परिसरात स्थायिक झाले. चेंबूरच्या आरसीएफ (राष्ट्रीय केमिकल्स अँड फर्टिलायझर्स) आणि बीएआरसी (भाभा ॲटॉमिक रिसर्च सेन्टर) प्रकल्पांमुळे आगरी समाजाची जवळपास १२ गावे उठवली गेली, त्याने समाजाचे मोठे नुकसान झाले.

आगरी बांधवांच्या गावात मधोमध [[गावदेवी|गांवदेवी /गावदेवी]] किंवा [[जरीमरी]]चे [[देऊळ]] असते. सोबत [[हनुमान]], [[राधाकृष्ण]], [[विठ्ठलरूक्मिणी|विठ्ठल - रूक्मिणी]], [[महादेव]], [[गणपती]], [[शंकर]] , दत्तगुरू यांचीही देवळे असतात. [[वाघेश्वरी]], [[बापदेव]], [[खंडोबा]], [[भैरी]], [[भवानी]], [[जोगेश्वरी]], [[सालबाई]], [[मोठयाबाया]], म्हसोबा, साती- आसरा ही समाजाची मुख्य दैवते आहेत.

== आडनावे ==

आगरी समाजामध्ये [[म्हात्रे]], भोईर, नाईक, [[अधिकारी]], तरे, केणे, [[भगत]], गावंड, [[ठाकूर]], मधवी/मढवी, मोकल, कडवे, दळवी, मोरे, कांबळे, कासार, थळे, खुणे, कडव, शिंगटे, शेंडे, मढवी, साळवी, [[घरत]], माळी, शेळके, शिंगोळे, [[पाटील]], लांगी, म्हस्कर, कडू, भोपी, भालेकर, वाजे, वारघडे, [[डिंगोरे]], [[डोंगरे]], अंदाडे, बसवंत, खारीक, कोरडे, भांडे, गोणे, कराळे, पिंगळे, संते, कडु, जोशी आडनावाची लोक जास्त आहेत.

== चरी-कोपरचा शेतकरी संप ==

विशेषतः रायगड जिल्ह्यात कृषीवलनेते म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या कै. नारायण नागू पाटील यांनी शेतकरी लढा उभारला. अलिबाग तालुक्यात चरी गावामध्ये दि.२७-१०-१९३३ रोजी परिसरातील पंचवीस गावामधील शेतकऱ्यांची सभा बोलावून नारायण नागू पाटील यांनी शेतकऱ्यांना संपाचे आव्हान केले. शेतकऱ्यांनाही वाटायचे- ‘आमचा तारणहार फक्त नारायण नागू पाटीलच!’ शेतकऱ्यांचा संप सुरू झाला. हा संप १९३९ साली मिटला.

जगाच्या पाठीवर सात वर्षे टिकलेला शेतकऱ्यांचा एकमेव यशस्वी संप म्हणजे चरी-कोपरचा शेतकरी संप होय. या संपाचे नेतृत्व नारायण नागू पाटील यांनी केले. संपाला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर व अनंत चित्रे यांनी पाठिंबा दिला होता.

बिहारच्या नीळ पिकविणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या चळवळीपेक्षा हा लढा मोठा आहे. बार्डोलीच्या शेतकऱ्यांच्या सत्याग्रहापेक्षाही ‘चरी-कोपर’च्या शेतकऱ्यांचा लढा मोठा होता, पण शालेय इतिहासामध्ये याची नोंद दिसत नाही, चरी-कोपरच्या आगरी शेतकऱ्यांच्या संपामुळे खोती पद्धती उद्ध्वस्त झाली. कुळकायदा अस्तित्वात आला. नारायण नागू पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली चिरनेर परिसरात अक्कादेवीच्या जंगलात ‘जंगल सत्याग्रह’ झाला. या सत्याग्रहामध्ये आगरी माणसासोबत आदिवासी बांधवसुद्धा खांद्याला खांदा भिडवून लढले. जंगल सत्याग्रहींना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी मदत केलीच, पण सुभाषबाबूंनीसुद्धा सहकार्य दिले होते. स्वतः सुभाषबाबू जंगल सत्याग्रहींना भेटण्यासाठी पनवेलमध्ये आले होते.

(पालघर,वसई,ठाणे,रायगड,नाशिक,पुणे,मुंबईतील आगरी क्रांतिकारकांवर संशोधन होणे आवश्यक आहे.)

उदा. (ठाणे)मुरबाड तालुक्यातील हुतात्मे हिराजी गोमाजी,गोमाजी रामा पाटील व इतर ह्यांचे भाई कोतवाल ह्यांच्या आझाद दस्ता क्रांतिकारी चळवळीतील योगदान.

असे अनेक क्रांतिकारी पालघर ते रत्‍नागिरी पर्यंत होते त्यांचा आजही उल्लेख नाही. हे ह्या समाजाचे दुर्दैव

== समाजकारण आणि राजकारणातील सहभाग ==

प्रकल्पग्रस्ताचे कैवारी लोकनेते माजी खासदार दि.बा. पाटील साहेब, माजी आमदार दत्ता पाटील यांनी विरोधी पक्षनेते म्हणून विधानसभा अनेक वेळा गाजवून समाजाचे विविध प्रश्न सरकार दरबारी सोडविले आहेत. रायगडमध्ये सहकार रुजत नाही असे म्हणणाऱ्यांना भाई ॲड. दत्ता पाटील यांनी रायगड बाजार यशस्वी चालवून उत्तर दिले.
* मीनाक्षी पाटील यांनी विधानसभेत मंत्री म्हणून काम पाहिले. 
तत्कालीन शिवसेना, भाजपा युतीच्या मंत्रिमंडळात गणेश नाईक, ॲड. लीलाधर डाके, जगन्नाथ पाटील यांना मंत्रिपद लाभले होते.
* पहिले जिल्हा परिषद अध्यक्ष म्हणून वाजेकर, प्रभाकर पाटील, आगरी सेना संस्थापक राजाराम साळवी यांचे कार्य उल्लेखनीय आहे. 
नारायण नागू पाटील हे आगरी समाजाचे पहिले आमदार तर सोनुभाऊ दगडू बसवंत हे पहिले खासदार, तुकाराम हिरुजी म्हात्रे पहिले एलएलबी, कपिल मोरेश्वर पाटील हे पाहिले केंद्रीय मंत्री, जनार्दन हीराजी दमामे हे पहिले जेपी तर डोंबिवलीत आपल्या अनेक आगरी सहकाऱ्यांच्या जोडीने प्रिमियर कंपनी व त्या माध्यमातून स्वतःच्या घरात चालू केलेल्या शाळेला कंपनीकडून जागा मिळवून दहावी पर्यंत यशवंत विद्यालय स्थापन करून त्यात जास्तीत जास्त स्थानिक आगरी युवकांना नोकरी व शिक्षण देणाऱ्या स्व.सखारामशेठ पाटील यांचे शिष्य नकुल पाटील हे पहिले मंत्री असे सांगण्यात येत आहे.
* पुढे स्व.सखाराम शेठ पाटील यांचा वारसा त्यांचे कनिष्ठ बंधू  कै.रतनबुवा पाटील यांनी चालवला. आगरी ज्ञाती परिषद (१९१७), आगरी शिक्षण संस्था (१९३४), आगरी सेवा संघ, वरळी (१९३५) यांच्यासह अनेक लहान-मोठ्या संस्था मुंबईत कार्यरत आहेत. 
आगरी बांधवांच्या बोलीचा यादवकालीन प्राकृत भाषेशी संबंध जोडला जात आहे. शाहीर राघोबा कोपरकर कलगीवाले ऊर्फ कवी राघवदास हे समाजातील पहिले कवी-कीर्तनकार होते. आगरी बोलीचा लेखनात कलात्मक वापर करून मराठी साहित्यात ती सर्वपरिचित करण्याचा बहुमान प्रा. शंकर सखाराम (कोपर,चरी-अलिबाग) यांना जातो.
* १९९० मध्ये अस्सल आगरी बोलीतील पहिले काव्यसंग्रह &quot;निंगोलीच पानी&quot; हे प्रबोधनात्मक काव्यसंग्रह रामनाथ म्हात्रे तुर्भे नवीमुंबई याना प्रकाशित करण्याचा मन मिळाला. 
सन २०१८ पासून मुंबई विद्यापीठाने पहिल्यांदाच अग्रिबोलीतील कविता, कथांचा समावेश असणारे   &quot;आगारातील वाटा&quot; हे पुस्तक एसवाय बीए च्या विद्याथ्यांसाठी अभ्यासक्रमासाठी उपलब्ध केले आहे.  आगरी समाजाचा इतिहास प्रेरणादायी आहे; परंतु त्यांच्याच शेतीवर आणि मिठागरांवर पुढे चौफेर आक्रमण सुरू झाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=नवशक्ती|दुवा=http://navshakti.co.in/closed/election/matpanchayat/32119/|संकेतस्थळ=नवशक्ती.कॉम|प्रकाशक=नवशक्ती}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== लोकसभा (खासदार) ==

# सोनूभाऊ बसवंत हे आगरी समाजाचे पहिले खासदार होते. 
# लोकनेते [[दिनकर पाटील|दि.बा.पाटील]] साहेब, (कुलाबा/रायगड) 
# [[कपिल मोरेश्वर पाटील]], (भिवंडी लोकसभा) 
# [[संजय दिना पाटील]] (मुंबई ईशान्य) २००९, २०२४
५) (बाळ्या मामा) सुरेश गोपीनाथ म्हात्रे, [[भिवंडी लोकसभा मतदारसंघ]]-२०२४

६) सुरेश टावरे, [[भिवंडी]] (२००९) 

८) बॅरिस्टर ए.टी. पाटील, कुलाबा (1980) 

९) डॉ. संजीव गणेश नाईक, ठाणे लोकसभा (२०१९)

* रामशेठ ठाकूर, पनवेल

== विधानसभा/ विधानपरिषद सदस्य ==

'''&lt;big&gt;विद्यमान आणि भूतपूर्व सदस्य&lt;/big&gt;'''  

१) [[गणेश नाईक]], मा. मंत्री- [[महाराष्ट्र शासन]]

२) जगन्नाथ पाटील ( अंबरनाथ )

३) रवीशेठ पाटील  ( पेण )

४) प्रशांत ठाकुर ([[पनवेल]]) 

५) [[मंदा म्हात्रे]] ( बेलापूर )

६) प्रमोद रतन पाटील उर्फ [[राजु पाटील]] (कल्याण ग्रामीण)

७) गणपत गायकवाड  ( कल्याण पूर्व )

८) विश्वनाथ भोईर  ( कल्याण पश्चिम  )

९) संदीप नाईक ( ऐरोली )

१०) [[बाळाराम पाटील]] (कोकण शिक्षक मतदार)

११) [[जयंत पाटील]] (विधान परिषद)

१२) ज्ञानेश्वर म्हात्रे (कोकण शिक्षक पदवीधर मतदारसंघ)

१३) अशोक पाटील ( भांडुप )

१४) सुभाष भोईर ( कल्याण ग्रामीण )

१५) महेंद्र दळवी ( अलिबाग  )

१६) [[रमेश रतन पाटील]] (कल्याण ग्रामीण)

१७) रुपेश म्हात्रे ( भिवंडी पूर्व )

१८) प्रकाश सुखदेव भोईर ( कल्याण पश्चिम )

१९) राजेश मोरे ( कल्याण ग्रामीण )

२०) नकुल पुंडलिक पाटील ( अंबरनाथ )

२१) योगेश रमेश पाटील ( भिवंडी )

२३) सुलभा गणपत गायकवाड ( कल्याण पूर्व )

२४) संजीव गणेश नाईक ( ऐरोली )

२५) विवेकानंद शंकर पाटील ( पनवेल )

== आगरी समाजातील नेते == 

१) दिना बामा पाटील,(मुंबई) माजी आमदार

२) कै. दि.बा.पाटील- लोकनेते,पनवेल. 

३) सोनूभाऊ बसवंत - शहापूर, ठाणे    

४) विवेकानंद शंकर पाटील (उरण)

५) राजाराम साळवी - ठाणे 

६) गणपत कडु (घोटी, नाशिक)

== कीर्तनकार ==

वै. ह. भ. प. सावळाराम महाराज म्हात्रे 

वै. ह. भ. प. वासुदेव महाराज म्हात्रे

ह. भ. प. जगन्नाथ महाराज पाटील  

ह. भ. प. चेतन महाराज म्हात्रे  

ह. भ. प. जयेश महाराज भाग्यवंत

ह. भ. प. विनीत महाराज म्हात्रे

ह. भ. प. बाळासाहेब महाराज गतीर 

वै.  ह. भ. प. काशिनाथ महाराज डिंगोरे

ह. भ. प. गोविंद महाराज तरणे


== चित्रदालन ==
किल्ले सागरगड 
&lt;gallery mode=packed heights=140px&gt;
File:Sagargad fort 1.jpg|South Bastion of the Fort दक्षिणेकडील बालेकिल्ला 
File:Sagargad4.jpg|Water cistern
File:Sagargad5.jpg|Dodhane water fall 
File:Sagargad2.jpg|Monkey point
&lt;/gallery&gt;

== हे सुद्धा पहा ==
*[[आगरी बोलीभाषा]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

* [http://www.ketkardnyankosh.com/index.php/2012-09-06-10-40-02/391-2012-10-07-08-46-36]
*[www.krishikosh.egranth.ac.in › bitstream]
[[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]]
[[वर्ग:चित्र हवे]]
{{DEFAULTSORT:आगरी समाज-आगरी जात}}
आगरी समाजाचा इतिहास</text>
      <sha1>qnk3ec0gonbwwvzxqgtx3zp0g4m2ss2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694083</id>
      <parentid>2694082</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T09:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39559-11</username>
        <id>185204</id>
      </contributor>
      <comment>cast</comment>
      <origin>2694083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42128" sha1="epm1ebf1t4wte1jr3xarfq0y4551gzg" xml:space="preserve">[[चित्र:Agrees, or Salt Cultivators of Salsette (9842277595).jpg|इवलेसे|आगरी व्यक्ती]]

'''आगरी समाज''' प्रामुख्याने उत्तर कोकणात राहणारा समाज आहे. [[पनवेल]], [[उरण]] आणि ठाणे तालुक्यातील ९५% पेक्षा जास्त गावं आगरी लोकवस्तीची आहेत. या ३ तालुक्यात सर्वात जास्त आगरी लोकसंख्या आहे. तर [[कल्याण]], [[भिवंडी]], शहापूर, अंबरनाथ, उल्हासनगर, रायगड, ठाणे, पेण, अलिबाग तालुक्यातील ८०% पेक्षा गाव आगरी लोकवस्तीची आहेत. तसेच कर्जत, वाडा, वसई, सुधागड, अंबरनाथ, कर्जत, मुरबाड, मुरुड, तळा, रोहा, म्हसळा, श्रीवर्धन, मंडणगड, दापोली, माणगाव तालुक्यात पण आगरी लोकवस्ती मोठया प्रमाणात आढळते.

[[मुंबई]], [[ठाणे]], [[रायगड]], रत्‍नागिरी, [[पालघर|पालघर]], नाशिक जिल्ह्यात आगरी समाजाची लोकसंख्या मोठी आहे.
* आगरी जात [[क्षत्रिय]] आहे. मुळात समुद्राच्या जवळ राहत असल्याने आगरी माणसांना [[मासे|मासळी]] अधिक प्रिय म्हणून ते [[खाडी]]मध्ये अथवा [[समुद्रात]] जाऊन [[मासे]] पकडतात.
मुळ सोमवंशाचे क्षत्रिय असलेला हा समाजाच्या मालकीचे भाताचे आगार, मिठाचे आगर असल्याने हा समाज आगरी म्हणून ओळखला जाऊ लागला. भातशेतीसोबतच [[गोड्या]] पाण्यात मत्स्यशेतीचाही व्यवसाय सुरू केला. [[बंगाली]] लोकांप्रमाणेच आपल्या घराजवळ आपल्याच शेतामध्ये तलाव खोदून त्या तलावात [[मत्स्यबीज]] सोडून मासळीची पैदास अनेक वर्षे आगरी माणूस करीत आहे. [[अलिबाग]] तालुक्यातील शहापूर-धेरंड या गावातील आगरी माणसे व त्यांनी निर्माण केलेले छोटे-मोठे तलाव आहेत.

वैकुंठातील शेषशायी भगवान श्रीविष्णुंपासून उत्पत्ती होऊन क्षत्रियांचा सोमवंश म्हणजे चंद्रवंश उत्पन्न झाला. ह्या चंद्र वंशात नहूष नावाचा महापराक्रमी राजा होता त्यांचा विवाह शिवशंकर आणि पार्वती माता यांची पुत्री अशोकसूंदरी यांच्याशी झाला होता.  पुण्याच्या बळावर नहुष राजानेइंद्रासन मिळवून स्वर्गाचे राज्य मिळाले होते. यांचा ययाति नावाचा पुत्र होता त्याचा विवाह शुक्राचार्य यांची कन्या देवयानी यांच्याबरोबर झाला होता पुढे शर्मिष्ठा नावाच्या राजकन्येशी देखील झाला. त्यांच्या वंशात काही पिढ्यांनंतर क्रमाने बळिंद्र नावाचा राजा होऊन गेला. राजा बळिंद्र यांचा विवाह राजपुत्री आगलिका यांच्याशी झाला व त्या राणी झाल्या मात्र बळिंद्र राजाच्या कैलासवासानंतर साम्राज्याच्या राजकीय किंवा वैयक्तिक कारणांमुळे राजपुत्र आगला यांचे कुटुंबीय  हे दक्षिण देशात मुंगी पैठण म्हणजे आजच्या महाराष्ट्रातील अहमदनगर आणि औरंगाबाद जिल्ह्यात आले, या राजपुत्र आगला यांच्या नावावरून आगरी समाजाला आगले हे नाव पडलं, हे आगले वंशज म्हणजे आताचा पालघर, नाशिक, ठाणे, रायगड, मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, रत्‍नागिरी मध्ये राहणारे सध्याचा आगरी समाज. राजपुताना मधील जे आगरी आहेत ते आणि महाराष्ट्रातील आगरी हे भिन्न वंशिय आहेत,           

{{बदल}}
हे क्षत्रिय राजपुत्र आगलाचे वंशज आगले क्रमाक्रमाने कोकणात आले. हा काळ रामायण आणि महाभारतापुर्विचा असावा. कोकणात आल्यावर ते यज्ञोपवित संस्कार धारण करित असत मात्र कालांतराने आधुनिक काळात त्यांनी         
यज्ञोपवित संस्कार सोडून दिले मात्र सारलांबे येथिल काही आगरी यज्ञोपवित संस्कार करतात. आगरी समाजाचे गोत्र हे कश्यप नसुन अत्री आहे. मात्र ज्यांना गोत्र माहिती नाही ते कश्यप गोत्र सांगतात.   

१३व्या शतकात सोमवंशी बिंबराजा कोकणात येण्यापुर्वी आगरी समाज मिठागरांचा व्यवसाय करत असत अगदी मौर्य आंध्रभृत्य साम्राज्याचा पुर्वीपासून आगरी समाज येथे स्थायिक आहे. तर आगरी समाजाची ६ ते ७ कुळ हे सोमवंशी बिंबराजा च्या सोबत कोकणात आले. त्यापुर्वी आगरी सैन्यात तैनात होऊन १३ शतकात कोकणात आले. आगरी समाजाचा वसाहती आवरे , पिरकोन, घारापुरी,उरण येथे होत्या. पुरी म्हणजे घारापुरी येथे त्यांची प्राचिन राजधानी होती. आजही घारापुरी येथे आगरी समाजाची वसाहत आहे तसेच उरण तालुक्यातील सारडे गावात आजही आगरी समाजातील भोईर, माळी कुटुंबिय राहतात. यांना माहिकावतीच्या बखरीत सोमवंशी क्षत्रिय तसेच महाराष्ट्रिक म्हटलं गेलं आहेत.

[[चित्र:Mumbadevi (f).jpg|इवलेसे|180x180अंश|मुंबादेवीचे देऊळ]]

महिकावतीच्या (माहिमच्या) बखरीत भोईर कुळाचा उल्लेख आला आहे, त्यांना बिंबराजांप्रमाणे महाराष्ट्रिक म्हंटले गेले आहे, तो ह्या प्रमाणे आहे, &quot;विक्रम सवंत् ११३५ बिंबदेवा सवें कुळे सोमवंस २७||&quot; त्यामध्ये मुखें इतर जात म्हणजेच सोमवंशी क्षत्रियांची मुख्य शाखा व इतर शाखा त्यामधील इतर शाखा म्हणजेच १२ खुमें ज्ञात, त्यांत कवळी , दरणे, भोईर, पड्या, माळी, घरठी, भटयारी, सांखळे, उभार, नाईते, गाण, विर ही कुळे असुन यांस गोत्रे देवनाम. तसेच ह्या कुळांपैकी कवळी, भोईर आणि माळी ह्या कुळांतील सोमवंशी क्षत्रियांचे राज्य यवनी आक्रमकांनी बुडविल्यामुळे ह्या क्षत्रियांनी  
शस्त्र सोडुन वाडीमे केचा उदिम धरिला. पुढे हेच बारा खुमें ज्ञातीतील सोमवंशी क्षत्रिय त्यांच्या मिठ, शेती, वाडी मळे पिकवण्याच्या धंद्यामुळे आगरी, कुणबी म्हणुन ओळखले जाऊ लागले व पुढे कोळी ज्ञातीशी बंधुभावाचे सबंध येऊन खाडीमध्ये मासेमारी करु लागले, हे शिलाहार साम्राज्याच्या काळाच्या पुर्वीपासून उत्तर कोकणात कुलाबा जिल्ह्यातील अंबा नदीच्या उत्तरेला आणि पाताळगंगा नदीच्या दक्षिणेस राहत अशी नोंद आहे. ज्यांच्या साम्राज्यावरचा सुर्य कधीच मावळत नाही असा ज्यांचा समज होता, अर्ध्या जगावर राज्य करणारे हे साम्राज्यवादी ब्रिटिश राजवटीत ते उरण तालुक्यातील वस्तीला आले ते सधन श्रीमंत असल्याने त्यांनी ते जमिनी क्रय केल्या, कुळ कायद्यात यांना जमिनी मिळाल्या नाहीत त्यापुर्वी ૧૭૩૦च्या सुमारास जेव्हा उरण करंजा बेटावर वर फिरंग्याचे म्हणजे पोर्तुगीजांचे राज्य होते. 

[[चित्र:Manaji_Angre_II_01.jpg|इवलेसे]]

तेव्हा मानाजी आंगरे यांनी ते अवघ्या ૨૦૦૦ सैन्य घेऊन जिंकले. तेव्हा कुणीतरी मुंबईत असलेल्या पंधरा हजार उभे सैन्य असणारे टोपीकरांना म्हणजे ब्रिटिशांना उरण करंजा मोरा जिंकण्यासाठी सांगितले. तेव्हा सातशे ते आठशे आगरी लोक आंगर्याना मिळालेली आहेत, असे एक कारण देऊन मुंबईवरून उरण जिंकायला नकार दिला, ईथे मानाजी आंग्रे आणि तत्कालीन उरणच्या आगरी लोकांचे सामर्थ्य कळतं.

(संदर्भ:- The Rise of Bombay a retrospect)

{{Map|author={{User:Multichill/Geographicus/cartographers|1=admiralty.txt|subst=}}|title=Bombay Harbour|description={{en|A rare and extraordinary 1879 nautical chart or map of Bombay (Mumbai) Harbor, India prepared by the British Admiralty.  Offers extraordinary detail of Bombay harbor from Salsette in the north to Warsole Creek and Veshvee in the south.  The city and peninsula of Bombay are beautifully rendered to the level of individual buildings.  Notes piers, dock, lighthouses, the observatory, life boat locations, the Lunatic Asylum, the mint, and various workshops and palaces.  Miniature palm trees and fields dot the coastline. Also notes topographical features, under sea shoals, swamps, ancient ruins, and forts.  The harbor and rivers are dotted with near countless depth soundings in feet.  An inset in the lower left hand quadrant details the Fort of Bombay from Old Woman’s Island to Carnac Basin.  Shows Cornwallis’ Statues, the Arsenal, the Coal Depot, the Sepoy Lines, the Marine Battalion Lines, and the Castle.   This chart was originally published by the Admiralty in 1864 under the direction of Captain G. H. Richards, Hydrographer.  It was updated periodically until 1879 to reflect the work of R. W. Wish, R. Williams, A. L. Brown, A.W. Campbell, Colonel Laughton, and F. W. Jarad.  Represents Admiralty Chart no. 2621.}}|date=1879 (dated)|medium=|dimensions={{Size|unit=in|width=25|height=39}}|institution=|location=|references=|object history=|credit line=|inscriptions=|notes=|accession number={{Geographicus-link|BombayHarbor-admiralty-1879}}|source={{Geographicus-source}}|permission={{PD-UKGov}}|other_versions=|warp_status=warped|latitude=18.6469582/19.1014655|longitude=72.741079/73.0649242}}[[चित्र:Shree Siddhivinayak Temple Mumbai.jpg|200px|right|thumb|सिद्धिविनायक मंदिर, मुंबई]]

'''श्री सिद्धिविनायक मंदिर''' हे भगवान [[गणपती|श्री गणेशाला]] समर्पित [[हिंदू]] [[मंदिर]] आहे. हे [[प्रभादेवी]], [[मुंबई]] येथे आहे. हे मूळतः मुंबई शहरातील सोमवंशी क्षत्रिय ययाती राजाच्या क्षत्रियकुळातील म्हणजेच सध्याच्या आगरी समाजातील लक्ष्मण विठू आणि देउबाई पाटील यांनी 19 नोव्हेंबर 1801 रोजी बांधले होते. हे भारतातील सर्वात श्रीमंत मंदिरांपैकी एक आहे.
मुंबई येथील परळ रेल्वे स्थानकाच्या वायव्य दिशेला
आगरी समाजाच्या नारळी पोफळीच्या बागा होत्या, 
त्याकाळी दादरच्या गोखले रोड पर्यंत समुद्र होता.

आगरी  असुन श्रीरामाचे वंशज आहेत त्यांना सुर्यवंशी मराठा असं संबोधतात.
(https://archive.org/stream/in.ernet.dli.2015.101309/2015.101309.Agris-A-Socio-economic-Survey_djvu.txt)

[[File:Sagargad3.jpg|thumb|Top of fort in Monsoon|centre]]

दिल्लीच्या अहिंदू बादशहाच्या राजवटीत कोकणातील सागरगडावरील एक अहिंदु सरदार बादशहाला डोईजड झाला. सागरगडाशेजारील हिंदू राजवटीवर ताबा मिळवून स्वतंत्र राज्यकारभार करू लागला. बादशहाने पाठवलेल्या सर्व सरदारांचा पराभव झाल्याने, त्याने बलाढय़ बिंबराजाला मदतीची विनंती केली. आगले लोकांची ताकद बिंबराजाकडे होती. तो मुंगीपैठणहून कोकणात निघाला. त्याचे सैन्य वाटेत नाशिक, घोटी, इगतपुरी, शहापूर, कल्याण,मुरबाड येथे राहिले. कलांमध्ये निपुण असल्यामुळे त्यांनी दगडांमध्ये शिल्पे कोरली. तेच पुढे आगरी पाथरवट म्हणून ओळखले जाऊ लागले. नंतर बिंबराजाने सैन्यानिशी कोकणात येऊन अलिबाग, आवास, सासवणे आणि सागरगडावर सरदाराचा पाडाव केला. त्याला बादशहाच्या ताब्यात दिले आणि स्वतः राज्यकारभार पाहू लागला. ह्या सोमवंशी क्षत्रिय समाजाला मुंगी पैठणहुन कोकणात आणणारा बिंबराजा म्हणजे महिबिंब ह्या महिबिंबाने शके १०६९ पासून शके ११३४ पर्यंत ६५ वर्ष राज्य केले .येथील निसर्गाने बिंबराजाला भुरळ घातली आणि त्याने मुंगीपैठणला न जाता कोकणातच राहण्याचा निर्णय घेतला. प्रजेला गावठाणे वसवून दिली आणि मिठागरे बांधून दिली. तर वाडी मळा करणाऱ्या समाजाला वाडवळ म्हणतात, त्यांचं पाचकळशी आणि चौकळशी असे भेद आहेत हा सोमवंशी क्षत्रिय समाज आगरी ज्ञाती पासून भिन्न आहे. परंतु त्यांचे मुळ एक आहे, ते सोमवंशी क्षत्रियांच्या सहस्त्रार्जुन शाखेतील आहेत.
मिठागरांत काम करणारे मीठ-आगरी म्हणून ओळखले जाऊ लागले. शेती-मळे पिकवू लागले, तर काही मत्स्य व्यवसाय करू लागले.तेथिल मुळ रहीवासी आदिवासी व कोळी लोक आगरी ह्या नव्या नावाने संबोधु लागले. अलिबाग, पेण, पनवेल, उरण, कर्जत, रोहे, जंजिरा, श्रीवर्धन, सुधागड, ठाणे इत्यादी ठिकाणी आगरी समाज पसरला आणि स्थिरावला. भौगोलिक रचनेनुसार समाजाचा व्यवसायही विभागला गेला. मात्र ह्या क्षत्रिय समाजाला महाराष्ट्रात आगरी तर महाराष्ट्राबाहेर  गुजरातमधिल अहमदाबाद ,बडोदा,जंबुसर,भडोज, सुरत,करंजगाव, गायस, वरई,संजाण, वाघळीपा, बलसाड येथे सुर्यवंशी मराठा, रजपुत, मराठा खानदेशी, आगळे, आगरी या नावाने संबोधिले जाते.
== आगऱ्यांचे प्रकार ==

बारा पाटील, चौदा पाटील, बावन्न पाटील 
एकेकाळी आगरी समाजाची वस्ती मुंबईत चार भागात विखुरली होती. मूळ आगरी लोक १४ गावांमध्ये राहत होते म्हणून त्यांना चौदा पाटील म्हणले जात असे. या चौदा गावांमध्ये मोठी [[शिवडी]], धाकटी शिवडी, [[भोईवाडा]],[[ठाकूरवाडी]], [[बामनोली]], [[नायगाव]],[[वडाळा]],[[माटुंगा]], खडा माटुंगा, [[गोवारी]] (वडाळा स्टेशन), [[शीव]] (SION), माहीम, माखाडी आणि परळ यांचा समावेश होता.
* काही आगरी स्वतःला बावन्न पाटील म्हणत असत. हे आगरी नागोठण्याहून येऊन [[डोंगरी]],[[चिंचबंदर]], [[भायखळा]], [[उमरखाडी]] भागात स्थायिक झाले.
* [[गोवंडी]], [[मानखुर्द]],[[तुर्भे]],[[गवाण]],[[माहूल]], [[चेंबूर]] भागात जे आगरी लोक राहत, तेथे त्यांची १२ गावे होती. म्हणून हे आगरी बारा पाटील नावाने ओळखले जात होते. 
आगरी माणसे प्रामुख्याने अलिबागच्या पोयनाड,चरी, पेझारी, सांबरी, फणसापूर गावातून मुंबईत आली. त्यांच्या पाठोपाठ वडखळ, [[रोहा]], कोलाड, माणगाव, आणि त्यानंतर हाशिवरे, माणकुळे – रेवस भागातून आगरी मुंबईत आले. अखेरीस [[रेवदंडा]], [[सुडकोली]], [[श्रीवर्धन]], म्हसळा भागातून आलेले आगरी बांधव मुंबई सेंट्रल परिसरात स्थायिक झाले. चेंबूरच्या आरसीएफ (राष्ट्रीय केमिकल्स अँड फर्टिलायझर्स) आणि बीएआरसी (भाभा ॲटॉमिक रिसर्च सेन्टर) प्रकल्पांमुळे आगरी समाजाची जवळपास १२ गावे उठवली गेली, त्याने समाजाचे मोठे नुकसान झाले.

आगरी बांधवांच्या गावात मधोमध [[गावदेवी|गांवदेवी /गावदेवी]] किंवा [[जरीमरी]]चे [[देऊळ]] असते. सोबत [[हनुमान]], [[राधाकृष्ण]], [[विठ्ठलरूक्मिणी|विठ्ठल - रूक्मिणी]], [[महादेव]], [[गणपती]], [[शंकर]] , दत्तगुरू यांचीही देवळे असतात. [[वाघेश्वरी]], [[बापदेव]], [[खंडोबा]], [[भैरी]], [[भवानी]], [[जोगेश्वरी]], [[सालबाई]], [[मोठयाबाया]], म्हसोबा, साती- आसरा ही समाजाची मुख्य दैवते आहेत.

== आडनावे ==

आगरी समाजामध्ये [[म्हात्रे]], भोईर, नाईक, [[अधिकारी]], तरे, केणे, [[भगत]], गावंड, [[ठाकूर]], मधवी/मढवी, मोकल, कडवे, दळवी, मोरे, कांबळे, कासार, थळे, खुणे, कडव, शिंगटे, शेंडे, मढवी, साळवी, [[घरत]], माळी, शेळके, शिंगोळे, [[पाटील]], लांगी, म्हस्कर, कडू, भोपी, भालेकर, वाजे, वारघडे, [[डिंगोरे]], [[डोंगरे]], अंदाडे, बसवंत, खारीक, कोरडे, भांडे, गोणे, कराळे, पिंगळे, संते, कडु, जोशी आडनावाची लोक जास्त आहेत.

== चरी-कोपरचा शेतकरी संप ==

विशेषतः रायगड जिल्ह्यात कृषीवलनेते म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या कै. नारायण नागू पाटील यांनी शेतकरी लढा उभारला. अलिबाग तालुक्यात चरी गावामध्ये दि.२७-१०-१९३३ रोजी परिसरातील पंचवीस गावामधील शेतकऱ्यांची सभा बोलावून नारायण नागू पाटील यांनी शेतकऱ्यांना संपाचे आव्हान केले. शेतकऱ्यांनाही वाटायचे- ‘आमचा तारणहार फक्त नारायण नागू पाटीलच!’ शेतकऱ्यांचा संप सुरू झाला. हा संप १९३९ साली मिटला.

जगाच्या पाठीवर सात वर्षे टिकलेला शेतकऱ्यांचा एकमेव यशस्वी संप म्हणजे चरी-कोपरचा शेतकरी संप होय. या संपाचे नेतृत्व नारायण नागू पाटील यांनी केले. संपाला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर व अनंत चित्रे यांनी पाठिंबा दिला होता.

बिहारच्या नीळ पिकविणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या चळवळीपेक्षा हा लढा मोठा आहे. बार्डोलीच्या शेतकऱ्यांच्या सत्याग्रहापेक्षाही ‘चरी-कोपर’च्या शेतकऱ्यांचा लढा मोठा होता, पण शालेय इतिहासामध्ये याची नोंद दिसत नाही, चरी-कोपरच्या आगरी शेतकऱ्यांच्या संपामुळे खोती पद्धती उद्ध्वस्त झाली. कुळकायदा अस्तित्वात आला. नारायण नागू पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली चिरनेर परिसरात अक्कादेवीच्या जंगलात ‘जंगल सत्याग्रह’ झाला. या सत्याग्रहामध्ये आगरी माणसासोबत आदिवासी बांधवसुद्धा खांद्याला खांदा भिडवून लढले. जंगल सत्याग्रहींना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी मदत केलीच, पण सुभाषबाबूंनीसुद्धा सहकार्य दिले होते. स्वतः सुभाषबाबू जंगल सत्याग्रहींना भेटण्यासाठी पनवेलमध्ये आले होते.

(पालघर,वसई,ठाणे,रायगड,नाशिक,पुणे,मुंबईतील आगरी क्रांतिकारकांवर संशोधन होणे आवश्यक आहे.)

उदा. (ठाणे)मुरबाड तालुक्यातील हुतात्मे हिराजी गोमाजी,गोमाजी रामा पाटील व इतर ह्यांचे भाई कोतवाल ह्यांच्या आझाद दस्ता क्रांतिकारी चळवळीतील योगदान.

असे अनेक क्रांतिकारी पालघर ते रत्‍नागिरी पर्यंत होते त्यांचा आजही उल्लेख नाही. हे ह्या समाजाचे दुर्दैव

== समाजकारण आणि राजकारणातील सहभाग ==

प्रकल्पग्रस्ताचे कैवारी लोकनेते माजी खासदार दि.बा. पाटील साहेब, माजी आमदार दत्ता पाटील यांनी विरोधी पक्षनेते म्हणून विधानसभा अनेक वेळा गाजवून समाजाचे विविध प्रश्न सरकार दरबारी सोडविले आहेत. रायगडमध्ये सहकार रुजत नाही असे म्हणणाऱ्यांना भाई ॲड. दत्ता पाटील यांनी रायगड बाजार यशस्वी चालवून उत्तर दिले.
* मीनाक्षी पाटील यांनी विधानसभेत मंत्री म्हणून काम पाहिले. 
तत्कालीन शिवसेना, भाजपा युतीच्या मंत्रिमंडळात गणेश नाईक, ॲड. लीलाधर डाके, जगन्नाथ पाटील यांना मंत्रिपद लाभले होते.
* पहिले जिल्हा परिषद अध्यक्ष म्हणून वाजेकर, प्रभाकर पाटील, आगरी सेना संस्थापक राजाराम साळवी यांचे कार्य उल्लेखनीय आहे. 
नारायण नागू पाटील हे आगरी समाजाचे पहिले आमदार तर सोनुभाऊ दगडू बसवंत हे पहिले खासदार, तुकाराम हिरुजी म्हात्रे पहिले एलएलबी, कपिल मोरेश्वर पाटील हे पाहिले केंद्रीय मंत्री, जनार्दन हीराजी दमामे हे पहिले जेपी तर डोंबिवलीत आपल्या अनेक आगरी सहकाऱ्यांच्या जोडीने प्रिमियर कंपनी व त्या माध्यमातून स्वतःच्या घरात चालू केलेल्या शाळेला कंपनीकडून जागा मिळवून दहावी पर्यंत यशवंत विद्यालय स्थापन करून त्यात जास्तीत जास्त स्थानिक आगरी युवकांना नोकरी व शिक्षण देणाऱ्या स्व.सखारामशेठ पाटील यांचे शिष्य नकुल पाटील हे पहिले मंत्री असे सांगण्यात येत आहे.
* पुढे स्व.सखाराम शेठ पाटील यांचा वारसा त्यांचे कनिष्ठ बंधू  कै.रतनबुवा पाटील यांनी चालवला. आगरी ज्ञाती परिषद (१९१७), आगरी शिक्षण संस्था (१९३४), आगरी सेवा संघ, वरळी (१९३५) यांच्यासह अनेक लहान-मोठ्या संस्था मुंबईत कार्यरत आहेत. 
आगरी बांधवांच्या बोलीचा यादवकालीन प्राकृत भाषेशी संबंध जोडला जात आहे. शाहीर राघोबा कोपरकर कलगीवाले ऊर्फ कवी राघवदास हे समाजातील पहिले कवी-कीर्तनकार होते. आगरी बोलीचा लेखनात कलात्मक वापर करून मराठी साहित्यात ती सर्वपरिचित करण्याचा बहुमान प्रा. शंकर सखाराम (कोपर,चरी-अलिबाग) यांना जातो.
* १९९० मध्ये अस्सल आगरी बोलीतील पहिले काव्यसंग्रह &quot;निंगोलीच पानी&quot; हे प्रबोधनात्मक काव्यसंग्रह रामनाथ म्हात्रे तुर्भे नवीमुंबई याना प्रकाशित करण्याचा मन मिळाला. 
सन २०१८ पासून मुंबई विद्यापीठाने पहिल्यांदाच अग्रिबोलीतील कविता, कथांचा समावेश असणारे   &quot;आगारातील वाटा&quot; हे पुस्तक एसवाय बीए च्या विद्याथ्यांसाठी अभ्यासक्रमासाठी उपलब्ध केले आहे.  आगरी समाजाचा इतिहास प्रेरणादायी आहे; परंतु त्यांच्याच शेतीवर आणि मिठागरांवर पुढे चौफेर आक्रमण सुरू झाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=नवशक्ती|दुवा=http://navshakti.co.in/closed/election/matpanchayat/32119/|संकेतस्थळ=नवशक्ती.कॉम|प्रकाशक=नवशक्ती}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== लोकसभा (खासदार) ==

# सोनूभाऊ बसवंत हे आगरी समाजाचे पहिले खासदार होते. 
# लोकनेते [[दिनकर पाटील|दि.बा.पाटील]] साहेब, (कुलाबा/रायगड) 
# [[कपिल मोरेश्वर पाटील]], (भिवंडी लोकसभा) 
# [[संजय दिना पाटील]] (मुंबई ईशान्य) २००९, २०२४
५) (बाळ्या मामा) सुरेश गोपीनाथ म्हात्रे, [[भिवंडी लोकसभा मतदारसंघ]]-२०२४

६) सुरेश टावरे, [[भिवंडी]] (२००९) 

८) बॅरिस्टर ए.टी. पाटील, कुलाबा (1980) 

९) डॉ. संजीव गणेश नाईक, ठाणे लोकसभा (२०१९)

* रामशेठ ठाकूर, पनवेल

== विधानसभा/ विधानपरिषद सदस्य ==

'''&lt;big&gt;विद्यमान आणि भूतपूर्व सदस्य&lt;/big&gt;'''  

१) [[गणेश नाईक]], मा. मंत्री- [[महाराष्ट्र शासन]]

२) जगन्नाथ पाटील ( अंबरनाथ )

३) रवीशेठ पाटील  ( पेण )

४) प्रशांत ठाकुर ([[पनवेल]]) 

५) [[मंदा म्हात्रे]] ( बेलापूर )

६) प्रमोद रतन पाटील उर्फ [[राजु पाटील]] (कल्याण ग्रामीण)

७) गणपत गायकवाड  ( कल्याण पूर्व )

८) विश्वनाथ भोईर  ( कल्याण पश्चिम  )

९) संदीप नाईक ( ऐरोली )

१०) [[बाळाराम पाटील]] (कोकण शिक्षक मतदार)

११) [[जयंत पाटील]] (विधान परिषद)

१२) ज्ञानेश्वर म्हात्रे (कोकण शिक्षक पदवीधर मतदारसंघ)

१३) अशोक पाटील ( भांडुप )

१४) सुभाष भोईर ( कल्याण ग्रामीण )

१५) महेंद्र दळवी ( अलिबाग  )

१६) [[रमेश रतन पाटील]] (कल्याण ग्रामीण)

१७) रुपेश म्हात्रे ( भिवंडी पूर्व )

१८) प्रकाश सुखदेव भोईर ( कल्याण पश्चिम )

१९) राजेश मोरे ( कल्याण ग्रामीण )

२०) नकुल पुंडलिक पाटील ( अंबरनाथ )

२१) योगेश रमेश पाटील ( भिवंडी )

२३) सुलभा गणपत गायकवाड ( कल्याण पूर्व )

२४) संजीव गणेश नाईक ( ऐरोली )

२५) विवेकानंद शंकर पाटील ( पनवेल )

== आगरी समाजातील नेते == 

१) दिना बामा पाटील,(मुंबई) माजी आमदार

२) कै. दि.बा.पाटील- लोकनेते,पनवेल. 

३) सोनूभाऊ बसवंत - शहापूर, ठाणे    

४) विवेकानंद शंकर पाटील (उरण)

५) राजाराम साळवी - ठाणे 

६) गणपत कडु (घोटी, नाशिक)

== कीर्तनकार ==

वै. ह. भ. प. सावळाराम महाराज म्हात्रे 

वै. ह. भ. प. वासुदेव महाराज म्हात्रे

ह. भ. प. जगन्नाथ महाराज पाटील  

ह. भ. प. चेतन महाराज म्हात्रे  

ह. भ. प. जयेश महाराज भाग्यवंत

ह. भ. प. विनीत महाराज म्हात्रे

ह. भ. प. बाळासाहेब महाराज गतीर 

वै.  ह. भ. प. काशिनाथ महाराज डिंगोरे

ह. भ. प. गोविंद महाराज तरणे


== चित्रदालन ==
किल्ले सागरगड 
&lt;gallery mode=packed heights=140px&gt;
File:Sagargad fort 1.jpg|South Bastion of the Fort दक्षिणेकडील बालेकिल्ला 
File:Sagargad4.jpg|Water cistern
File:Sagargad5.jpg|Dodhane water fall 
File:Sagargad2.jpg|Monkey point
&lt;/gallery&gt;

== हे सुद्धा पहा ==
*[[आगरी बोलीभाषा]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

* [http://www.ketkardnyankosh.com/index.php/2012-09-06-10-40-02/391-2012-10-07-08-46-36]
*[www.krishikosh.egranth.ac.in › bitstream]
[[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]]
[[वर्ग:चित्र हवे]]
{{DEFAULTSORT:आगरी समाज-आगरी जात}}
आगरी समाजाचा इतिहास</text>
      <sha1>epm1ebf1t4wte1jr3xarfq0y4551gzg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कृष्णराव अर्जुन केळूसकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178950</id>
    <redirect title="कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर" />
    <revision>
      <id>2694062</id>
      <parentid>2585553</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>[[कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर]] कडे पुनर्निर्देशित</comment>
      <origin>2694062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111" sha1="gjdwxqwqo7tgluli35cg1h5u2jtb991" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर ]]</text>
      <sha1>gjdwxqwqo7tgluli35cg1h5u2jtb991</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लल्लू सिंह</title>
    <ns>0</ns>
    <id>244649</id>
    <revision>
      <id>2694039</id>
      <parentid>2033598</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Abhijitsathe ने लेख [[लल्लू सिंग]] वरुन [[लल्लू सिंह]] ला हलविला</comment>
      <origin>2033598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1352" sha1="gipby3kfzk9arjqojkw2it44j3c5bv7" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट संसद सदस्य 
| नाव = लल्लू सिंग
| लघुचित्र= 
| पद = [[संसद सदस्य]]
| कार्यकाळ_आरंभ = [[२३ मे]], [[इ.स. २०१९]]
| कार्यकाळ_समाप्ती = 
| राष्ट्रपती = [[राम नाथ कोविंद]]
| मागील = 
| पुढील = 
| जन्मदिनांक      = &lt;!-- {{जन्म दिनांक आणि वय|}} --&gt;
| जन्मस्थान      = 
| मृत्युदिनांक      = 
| मृत्युस्थान      = 
| पक्ष         = 
| नाते = 
| पती            =
| पत्नी = 
| अपत्ये          = 
| निवास   = 
| मतदारसंघ = 
| व्यवसाय         = 
| धर्म             = 
| सही   = 
| संकेतस्थळ  = 
| तळटीपा = 
}}

'''लल्लू सिंग''' हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे [[१७वी लोकसभा|१७व्या लोकसभेचे]] सदस्य आहेत.

{{DEFAULTSORT:*}}
[[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:भारतीय राजकारणी]]</text>
      <sha1>gipby3kfzk9arjqojkw2it44j3c5bv7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694043</id>
      <parentid>2694039</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <origin>2694043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2381" sha1="fxv5mx9baegxs4ovw69i3l0s7pms4ir" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| नाव = लल्लू सिंह
| चित्र = 
| चित्र आकारमान= 250 px
| क्रम = 
| पद2 = [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य
| कार्यकाळ_आरंभ2 = १९९१
| कार्यकाळ_समाप्ती2 = २०१२
| मतदारसंघ2 = अयोध्या
| मागील2 = 
| पुढील2 = 
| पद1 = [[लोकसभा]] सदस्य
| मतदारसंघ1 = [[फैजाबाद लोकसभा मतदारसंघ|अयोध्या]]
| कार्यकाळ_आरंभ1 = मे २०१४
| कार्यकाळ_समाप्ती1 = जून २०२४
| मागील1 = [[निर्मल खत्री]]
| पुढील1 = [[अवधेश प्रसाद]]
| जन्मदिनांक           = {{जन्म दिनांक आणि वय|1954|11|1}}
| जन्मस्थान            = [[अयोध्या]], [[उत्तर प्रदेश]]
| मृत्युदिनांक           = 
| मृत्युस्थान            = 
| राष्ट्रीयत्व               =
| पक्ष                  = [[भारतीय जनता पक्ष]]
| इतरपक्ष               = 
| धर्म                  = 
| सही                  =
| संकेतस्थळ             = 
| तळटीपा               =
}}
'''लल्लू सिंह''' हे भारतीय राजकारणी, माजी [[लोकसभा]] सदस्य व माजी [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य आहेत. ते [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] व [[२०१९ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[फैजाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फैजाबाद मतदारसंघामधून]] लोकसभेवर निवडून गेले होते. 

[[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]]</text>
      <sha1>fxv5mx9baegxs4ovw69i3l0s7pms4ir</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>केशरी देवी पटेल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246124</id>
    <revision>
      <id>2694033</id>
      <parentid>2032199</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:48:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <origin>2694033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1970" sha1="h3hng530dprdcslywxrn13vjeiz80de" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| नाव = केशरी देवी पटेल
| चित्र = 
| चित्र आकारमान= 250 px
| क्रम = 
| पद1 = [[लोकसभा]] सदस्य
| मतदारसंघ1 = [[फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ|फूलपूर]]
| कार्यकाळ_आरंभ1 = मे २०१९
| कार्यकाळ_समाप्ती1 = जून २०२४
| मागील1 = नागेंद्र प्रताप सिंह पटेल
| पुढील1 = [[प्रवीण पटेल]]
| जन्मदिनांक           = {{जन्म दिनांक आणि वय|1957|1|1}}
| जन्मस्थान            = [[चित्रकूट जिल्हा]]
| मृत्युदिनांक           = 
| मृत्युस्थान            = 
| राष्ट्रीयत्व               =
| पक्ष                  = [[भारतीय जनता पक्ष]]
| इतरपक्ष               = [[बहुजन समाज पक्ष]]
| धर्म                  = 
| सही                  =
| संकेतस्थळ             = 
| तळटीपा               =
}}
'''चंद्रसेन जाडोन''' ह्या भारतीय राजकारणी व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. त्या [[२०१९ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[भारतीय जनता पक्ष]]ाकडून [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ|फूलपूर मतदारसंघामधून]] लोकसभेवर निवडून गेल्या. 

[[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]]</text>
      <sha1>h3hng530dprdcslywxrn13vjeiz80de</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चंद्रसेन जाडोन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246304</id>
    <revision>
      <id>2693928</id>
      <parentid>2032345</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T15:36:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <origin>2693928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1791" sha1="1mxgxqrstrm9f385rhcysf4o3d5t2p4" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| नाव = चंद्रसेन जाडोन
| चित्र = 
| चित्र आकारमान= 250 px
| क्रम = 
| पद1 = [[लोकसभा]] सदस्य
| मतदारसंघ1 = [[फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझाबाद]]
| कार्यकाळ_आरंभ1 = मे २०१९
| कार्यकाळ_समाप्ती1 = जून २०२४
| मागील1 = [[अक्षय यादव]]
| पुढील1 = [[अक्षय यादव]]
| जन्मदिनांक           = {{जन्म दिनांक आणि वय|1950|7|6}}
| जन्मस्थान            = 
| मृत्युदिनांक           = 
| मृत्युस्थान            = 
| राष्ट्रीयत्व               =
| पक्ष                  = [[भारतीय जनता पक्ष]]
| इतरपक्ष               = 
| धर्म                  = 
| सही                  =
| संकेतस्थळ             = 
| तळटीपा               =
}}
'''चंद्रसेन जाडोन''' हे भारतीय राजकारणी व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते [[२०१९ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझाबाद मतदारसंघामधून]] लोकसभेवर निवडून गेले. 

[[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]]</text>
      <sha1>1mxgxqrstrm9f385rhcysf4o3d5t2p4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जैतून</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247113</id>
    <revision>
      <id>2693998</id>
      <parentid>1705953</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:43:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39498-97</username>
        <id>185186</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2693998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4720" sha1="ss2g8rk8fnmubkkdzhxqpjyu14hg85h" xml:space="preserve">[[चित्र:Olivesfromjordan.jpg|इवलेसे|253x253अंश|[[जॉर्डन|जॉर्डनच्या]] [[मृत समुद्र|मृत समुद्राजवळील]] ऑलिव्हचे झाड]]
'''1)जैतून''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: Olive) ही ऑलिएसी ह्या कुळामधील लहान [[झाड|झाडाची]] एक जात आहे.

2)ही झाडे [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्राच्या]] भोवतालच्या भागात, उत्तर [[इराक]], [[इराण]] तसेच [[कॅस्पियन समुद्र|कॅस्पियन समुद्राच्या]] दक्षिणेकडील भागात आढळतात. हे झाड सगळ्या ऋतुंमध्ये फुलते. या फुलांचा रंग पांढरा आणि आकार लहान असतो.

3)ऑलिव्हचा वापर प्रामुख्याने [[ऑलिव्ह तेल]] बनवण्याकरिता केला जातो. ऑलिव्हची लागवड ऑलिव्ह लाकूड, ऑलिव्हचे पान आणि ऑलिव्हचे फळ यासाठी केली जाते. ऑलिव्ह तेलाची निर्मिती हा भूमध्य समुद्र भागामधील एक मोठा उद्योग आहे.


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ऑलिव्हची लागवड करणारे प्रमुख देश (२०१० साली)
!क्रम
![[देश]]
!उत्पादन 
([[टन|टनांमध्ये]] लागवड)
!क्षेत्रफळ 
([[हेक्टर]])
!उत्पन्न 
([[क्विंटल]]/हेक्टर)
|-
|—
|जग
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20,578,186
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9,398,623
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.985
|-
|01
|{{देशध्वज|Spain}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8,014,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |2,092,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |38.293
|-
|02
|{{देशध्वज|Italy}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |3,170,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,190,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |26.627
|-
|03
|{{देशध्वज|Greece}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,809,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |834,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.695
|-
|04
|{{देशध्वज|Morocco}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,483,510
| style=&quot;text-align:right;&quot; |735,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20.173
|-
|05
|{{देशध्वज|Turkey}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,415,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |826,199
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.127
|-
|06
|{{देशध्वज|Syria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |960,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |647,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |14.832
|-
|07
|{{देशध्वज|Tunisia}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |876,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,645,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |5.327
|-
|08
|{{देशध्वज|Egypt}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |611,900
| style=&quot;text-align:right;&quot; |128,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |47.545
|-
|09
|{{देशध्वज|Algeria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |555,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |316,300
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.553
|-
|10
|{{देशध्वज|Portugal}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |239,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |250,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.576
|-
|11
|{{देशध्वज|Libya}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |180,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |205,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8.780
|-
|12
|{{देशध्वज|United States}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |172,370
| style=&quot;text-align:right;&quot; |13,354
| style=&quot;text-align:right;&quot; |129.077
|-
|13
|{{देशध्वज|Jordan}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |171,672
| style=&quot;text-align:right;&quot; |60,879
| style=&quot;text-align:right;&quot; |28.199
|-
|14
|{{देशध्वज|Argentina}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |165,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |55,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |29.623
|-
|15
|{{देशध्वज|Palestine}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |99,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |108,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.158
|-
|16
|{{देशध्वज|Lebanon}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |97,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |62,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |15.616
|}

== बाह्य दुवे ==
[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:भूमध्य समुद्र]]</text>
      <sha1>ss2g8rk8fnmubkkdzhxqpjyu14hg85h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694017</id>
      <parentid>2693998</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T04:49:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4756" sha1="21sttge8xtf7ljxa7izhf6zt3bl1oh2" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[चित्र:Olivesfromjordan.jpg|इवलेसे|253x253अंश|[[जॉर्डन|जॉर्डनच्या]] [[मृत समुद्र|मृत समुद्राजवळील]] ऑलिव्हचे झाड]]
'''जैतून''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: Olive) ही ऑलिएसी ह्या कुळामधील लहान [[झाड|झाडाची]] एक जात आहे.

ही झाडे [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्राच्या]] भोवतालच्या भागात, उत्तर [[इराक]], [[इराण]] तसेच [[कॅस्पियन समुद्र|कॅस्पियन समुद्राच्या]] दक्षिणेकडील भागात आढळतात. हे झाड सगळ्या ऋतुंमध्ये फुलते. या फुलांचा रंग पांढरा आणि आकार लहान असतो.

ऑलिव्हचा वापर प्रामुख्याने [[ऑलिव्ह तेल]] बनवण्याकरिता केला जातो. ऑलिव्हची लागवड ऑलिव्ह लाकूड, ऑलिव्हचे पान आणि ऑलिव्हचे फळ यासाठी केली जाते. ऑलिव्ह तेलाची निर्मिती हा भूमध्य समुद्र भागामधील एक मोठा उद्योग आहे.


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ऑलिव्हची लागवड करणारे प्रमुख देश (२०१० साली)
!क्रम
![[देश]]
!उत्पादन 
([[टन|टनांमध्ये]] लागवड)
!क्षेत्रफळ 
([[हेक्टर]])
!उत्पन्न 
([[क्विंटल]]/हेक्टर)
|-
|—
|जग
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20,578,186
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9,398,623
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.985
|-
|01
|{{देशध्वज|Spain}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8,014,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |2,092,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |38.293
|-
|02
|{{देशध्वज|Italy}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |3,170,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,190,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |26.627
|-
|03
|{{देशध्वज|Greece}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,809,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |834,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.695
|-
|04
|{{देशध्वज|Morocco}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,483,510
| style=&quot;text-align:right;&quot; |735,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20.173
|-
|05
|{{देशध्वज|Turkey}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,415,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |826,199
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.127
|-
|06
|{{देशध्वज|Syria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |960,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |647,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |14.832
|-
|07
|{{देशध्वज|Tunisia}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |876,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,645,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |5.327
|-
|08
|{{देशध्वज|Egypt}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |611,900
| style=&quot;text-align:right;&quot; |128,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |47.545
|-
|09
|{{देशध्वज|Algeria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |555,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |316,300
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.553
|-
|10
|{{देशध्वज|Portugal}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |239,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |250,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.576
|-
|11
|{{देशध्वज|Libya}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |180,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |205,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8.780
|-
|12
|{{देशध्वज|United States}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |172,370
| style=&quot;text-align:right;&quot; |13,354
| style=&quot;text-align:right;&quot; |129.077
|-
|13
|{{देशध्वज|Jordan}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |171,672
| style=&quot;text-align:right;&quot; |60,879
| style=&quot;text-align:right;&quot; |28.199
|-
|14
|{{देशध्वज|Argentina}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |165,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |55,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |29.623
|-
|15
|{{देशध्वज|Palestine}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |99,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |108,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.158
|-
|16
|{{देशध्वज|Lebanon}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |97,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |62,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |15.616
|}

== बाह्य दुवे ==
[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:भूमध्य समुद्र]]</text>
      <sha1>21sttge8xtf7ljxa7izhf6zt3bl1oh2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694018</id>
      <parentid>2694017</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T04:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* बाह्य दुवे */</comment>
      <origin>2694018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4857" sha1="f6w1dr60qxx85tn4hlp4v78q2ze3omk" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[चित्र:Olivesfromjordan.jpg|इवलेसे|253x253अंश|[[जॉर्डन|जॉर्डनच्या]] [[मृत समुद्र|मृत समुद्राजवळील]] ऑलिव्हचे झाड]]
'''जैतून''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: Olive) ही ऑलिएसी ह्या कुळामधील लहान [[झाड|झाडाची]] एक जात आहे.

ही झाडे [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्राच्या]] भोवतालच्या भागात, उत्तर [[इराक]], [[इराण]] तसेच [[कॅस्पियन समुद्र|कॅस्पियन समुद्राच्या]] दक्षिणेकडील भागात आढळतात. हे झाड सगळ्या ऋतुंमध्ये फुलते. या फुलांचा रंग पांढरा आणि आकार लहान असतो.

ऑलिव्हचा वापर प्रामुख्याने [[ऑलिव्ह तेल]] बनवण्याकरिता केला जातो. ऑलिव्हची लागवड ऑलिव्ह लाकूड, ऑलिव्हचे पान आणि ऑलिव्हचे फळ यासाठी केली जाते. ऑलिव्ह तेलाची निर्मिती हा भूमध्य समुद्र भागामधील एक मोठा उद्योग आहे.


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ऑलिव्हची लागवड करणारे प्रमुख देश (२०१० साली)
!क्रम
![[देश]]
!उत्पादन 
([[टन|टनांमध्ये]] लागवड)
!क्षेत्रफळ 
([[हेक्टर]])
!उत्पन्न 
([[क्विंटल]]/हेक्टर)
|-
|—
|जग
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20,578,186
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9,398,623
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.985
|-
|01
|{{देशध्वज|Spain}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8,014,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |2,092,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |38.293
|-
|02
|{{देशध्वज|Italy}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |3,170,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,190,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |26.627
|-
|03
|{{देशध्वज|Greece}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,809,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |834,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.695
|-
|04
|{{देशध्वज|Morocco}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,483,510
| style=&quot;text-align:right;&quot; |735,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20.173
|-
|05
|{{देशध्वज|Turkey}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,415,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |826,199
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.127
|-
|06
|{{देशध्वज|Syria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |960,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |647,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |14.832
|-
|07
|{{देशध्वज|Tunisia}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |876,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,645,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |5.327
|-
|08
|{{देशध्वज|Egypt}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |611,900
| style=&quot;text-align:right;&quot; |128,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |47.545
|-
|09
|{{देशध्वज|Algeria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |555,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |316,300
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.553
|-
|10
|{{देशध्वज|Portugal}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |239,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |250,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.576
|-
|11
|{{देशध्वज|Libya}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |180,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |205,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8.780
|-
|12
|{{देशध्वज|United States}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |172,370
| style=&quot;text-align:right;&quot; |13,354
| style=&quot;text-align:right;&quot; |129.077
|-
|13
|{{देशध्वज|Jordan}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |171,672
| style=&quot;text-align:right;&quot; |60,879
| style=&quot;text-align:right;&quot; |28.199
|-
|14
|{{देशध्वज|Argentina}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |165,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |55,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |29.623
|-
|15
|{{देशध्वज|Palestine}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |99,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |108,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.158
|-
|16
|{{देशध्वज|Lebanon}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |97,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |62,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |15.616
|}

== बाह्य दुवे ==
* [https://marathivishwakosh.org/22368/ ऑलिव्ह (मारा विश्वकोश)]

[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:भूमध्य समुद्र]]</text>
      <sha1>f6w1dr60qxx85tn4hlp4v78q2ze3omk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694019</id>
      <parentid>2694018</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T04:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4860" sha1="kbg2v9aexkj92xc4pdtp0sh57jpc4c3" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[चित्र:Olivesfromjordan.jpg|इवलेसे|253x253अंश|[[जॉर्डन|जॉर्डनच्या]] [[मृत समुद्र|मृत समुद्राजवळील]] ऑलिव्हचे झाड]]
'''जैतून''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: Olive) ही ऑलिएसी ह्या कुळामधील लहान [[झाड|झाडाची]] एक जात आहे.

ही झाडे [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्राच्या]] भोवतालच्या भागात, उत्तर [[इराक]], [[इराण]] तसेच [[कॅस्पियन समुद्र|कॅस्पियन समुद्राच्या]] दक्षिणेकडील भागात आढळतात. हे झाड सगळ्या ऋतुंमध्ये फुलते. या फुलांचा रंग पांढरा आणि आकार लहान असतो.

ऑलिव्हचा वापर प्रामुख्याने [[ऑलिव्ह तेल]] बनवण्याकरिता केला जातो. ऑलिव्हची लागवड ऑलिव्ह लाकूड, ऑलिव्हचे पान आणि ऑलिव्हचे फळ यासाठी केली जाते. ऑलिव्ह तेलाची निर्मिती हा भूमध्य समुद्र भागामधील एक मोठा उद्योग आहे.


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ऑलिव्हची लागवड करणारे प्रमुख देश (२०१० साली)
!क्रम
![[देश]]
!उत्पादन 
([[टन|टनांमध्ये]] लागवड)
!क्षेत्रफळ 
([[हेक्टर]])
!उत्पन्न 
([[क्विंटल]]/हेक्टर)
|-
|—
|जग
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20,578,186
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9,398,623
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.985
|-
|01
|{{देशध्वज|Spain}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8,014,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |2,092,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |38.293
|-
|02
|{{देशध्वज|Italy}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |3,170,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,190,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |26.627
|-
|03
|{{देशध्वज|Greece}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,809,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |834,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.695
|-
|04
|{{देशध्वज|Morocco}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,483,510
| style=&quot;text-align:right;&quot; |735,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20.173
|-
|05
|{{देशध्वज|Turkey}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,415,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |826,199
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.127
|-
|06
|{{देशध्वज|Syria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |960,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |647,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |14.832
|-
|07
|{{देशध्वज|Tunisia}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |876,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,645,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |5.327
|-
|08
|{{देशध्वज|Egypt}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |611,900
| style=&quot;text-align:right;&quot; |128,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |47.545
|-
|09
|{{देशध्वज|Algeria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |555,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |316,300
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.553
|-
|10
|{{देशध्वज|Portugal}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |239,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |250,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.576
|-
|11
|{{देशध्वज|Libya}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |180,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |205,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8.780
|-
|12
|{{देशध्वज|United States}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |172,370
| style=&quot;text-align:right;&quot; |13,354
| style=&quot;text-align:right;&quot; |129.077
|-
|13
|{{देशध्वज|Jordan}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |171,672
| style=&quot;text-align:right;&quot; |60,879
| style=&quot;text-align:right;&quot; |28.199
|-
|14
|{{देशध्वज|Argentina}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |165,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |55,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |29.623
|-
|15
|{{देशध्वज|Palestine}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |99,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |108,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.158
|-
|16
|{{देशध्वज|Lebanon}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |97,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |62,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |15.616
|}

== बाह्य दुवे ==
* [https://marathivishwakosh.org/22368/ ऑलिव्ह (मराठी विश्वकोश)]

[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:भूमध्य समुद्र]]</text>
      <sha1>kbg2v9aexkj92xc4pdtp0sh57jpc4c3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694021</id>
      <parentid>2694019</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:14:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6507" sha1="fbdd21gfpwr4yde7xzvqjp5b0pkr0r2" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[चित्र:Olivesfromjordan.jpg|इवलेसे|253x253अंश|[[जॉर्डन|जॉर्डनच्या]] [[मृत समुद्र|मृत समुद्राजवळील]] ऑलिव्हचे झाड]]
'''जैतून''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: Olive) ही ऑलिएसी ह्या कुळामधील लहान झाडाची एक जात आहे. हे झाड सगळ्या ऋतुंमध्ये फुलते. या फुलांचा रंग पांढरा आणि आकार लहान असतो.. इंडियन ऑलिव्ह (ओलिया फेरूजिनिया) आणि यूरोपीय ऑलिव्ह (ओलिया यूरोपिया) या ऑलिव्हच्या दोन जाती प्रसिद्ध आहेत. इंडियन ऑलिव्ह भारतात काश्मीर ते कुमाऊँ या हिमालयीन प्रदेशात समुद्रसपाटीपासून २,४०० मी. उंचीपर्यंत आढळतो. उत्तर भारतात त्याची लागवडही केली जाते आणि त्याला 'कहू' किंवा 'बैरबंज' या नावाने ओळखतात. यूरोपीय ऑलिव्ह हा मूळचा पश्चिम आशियातील असून मोठ्या प्रमाणात स्पेन, इटली, ग्रीस, पोर्तुगाल इ. [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्राच्या]] भोवतालच्या भागात, उत्तर [[इराक]], [[इराण]] तसेच [[कॅस्पियन समुद्र|कॅस्पियन समुद्राच्या]] दक्षिणेकडील भागात तसेच उत्तर अमेरिकेतील काही भागांत याची लागवड केली जाते. इ.स.पू. ३००० सालापासून पूर्व भूमध्यसामुद्रिक प्रदेशात हा लागवडीत आहे. इतर फळझाडांच्या तुलनेत ऑलिव्ह वृक्ष दीर्घकाळ जगतात. पॅलेस्टाइनमध्ये २००० वर्षांहून अधिक वर्षे जगलेले वृक्ष आढळले आहेत.

ऑलिव्हचा वापर प्रामुख्याने [[ऑलिव्ह तेल]] बनवण्याकरिता केला जातो. ऑलिव्हची लागवड ऑलिव्ह लाकूड, ऑलिव्हचे पान आणि ऑलिव्हचे फळ यासाठी केली जाते. ऑलिव्ह तेलाची निर्मिती हा भूमध्य समुद्र भागामधील एक मोठा उद्योग आहे.

== आढळ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ऑलिव्हची लागवड करणारे प्रमुख देश (२०१० साली)
!क्रम
![[देश]]
!उत्पादन 
([[टन|टनांमध्ये]] लागवड)
!क्षेत्रफळ 
([[हेक्टर]])
!उत्पन्न 
([[क्विंटल]]/हेक्टर)
|-
|—
|जग
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20,578,186
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9,398,623
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.985
|-
|01
|{{देशध्वज|Spain}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8,014,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |2,092,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |38.293
|-
|02
|{{देशध्वज|Italy}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |3,170,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,190,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |26.627
|-
|03
|{{देशध्वज|Greece}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,809,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |834,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.695
|-
|04
|{{देशध्वज|Morocco}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,483,510
| style=&quot;text-align:right;&quot; |735,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20.173
|-
|05
|{{देशध्वज|Turkey}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,415,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |826,199
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.127
|-
|06
|{{देशध्वज|Syria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |960,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |647,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |14.832
|-
|07
|{{देशध्वज|Tunisia}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |876,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,645,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |5.327
|-
|08
|{{देशध्वज|Egypt}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |611,900
| style=&quot;text-align:right;&quot; |128,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |47.545
|-
|09
|{{देशध्वज|Algeria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |555,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |316,300
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.553
|-
|10
|{{देशध्वज|Portugal}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |239,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |250,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.576
|-
|11
|{{देशध्वज|Libya}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |180,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |205,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8.780
|-
|12
|{{देशध्वज|United States}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |172,370
| style=&quot;text-align:right;&quot; |13,354
| style=&quot;text-align:right;&quot; |129.077
|-
|13
|{{देशध्वज|Jordan}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |171,672
| style=&quot;text-align:right;&quot; |60,879
| style=&quot;text-align:right;&quot; |28.199
|-
|14
|{{देशध्वज|Argentina}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |165,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |55,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |29.623
|-
|15
|{{देशध्वज|Palestine}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |99,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |108,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.158
|-
|16
|{{देशध्वज|Lebanon}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |97,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |62,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |15.616
|}

== बाह्य दुवे ==
* [https://marathivishwakosh.org/22368/ ऑलिव्ह (मराठी विश्वकोश)]

[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:भूमध्य समुद्र]]</text>
      <sha1>fbdd21gfpwr4yde7xzvqjp5b0pkr0r2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694022</id>
      <parentid>2694021</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6561" sha1="f9f3l4ahua30zzr6w61lstwvxzvziwq" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[चित्र:Olivesfromjordan.jpg|इवलेसे|253x253अंश|[[जॉर्डन|जॉर्डनच्या]] [[मृत समुद्र|मृत समुद्राजवळील]] ऑलिव्हचे झाड]]
'''जैतून''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: Olive) ही ऑलिएसी ह्या कुळामधील लहान झाडाची एक जात आहे. हे झाड सगळ्या ऋतुंमध्ये फुलते. या फुलांचा रंग पांढरा आणि आकार लहान असतो.. इंडियन ऑलिव्ह (ओलिया फेरूजिनिया) आणि यूरोपीय ऑलिव्ह (ओलिया यूरोपिया) या ऑलिव्हच्या दोन जाती प्रसिद्ध आहेत. इंडियन ऑलिव्ह भारतात काश्मीर ते कुमाऊँ या हिमालयीन प्रदेशात समुद्रसपाटीपासून २,४०० मी. उंचीपर्यंत आढळतो. उत्तर भारतात त्याची लागवडही केली जाते आणि त्याला 'कहू' किंवा 'बैरबंज' या नावाने ओळखतात. यूरोपीय ऑलिव्ह हा मूळचा पश्चिम आशियातील असून मोठ्या प्रमाणात स्पेन, इटली, ग्रीस, पोर्तुगाल इ. [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्राच्या]] भोवतालच्या भागात, उत्तर [[इराक]], [[इराण]] तसेच [[कॅस्पियन समुद्र|कॅस्पियन समुद्राच्या]] दक्षिणेकडील भागात तसेच उत्तर अमेरिकेतील काही भागांत याची लागवड केली जाते. इ.स.पू. ३००० सालापासून पूर्व भूमध्यसामुद्रिक प्रदेशात हा लागवडीत आहे. इतर फळझाडांच्या तुलनेत ऑलिव्ह वृक्ष दीर्घकाळ जगतात. पॅलेस्टाइनमध्ये २००० वर्षांहून अधिक वर्षे जगलेले वृक्ष आढळले आहेत.

ऑलिव्हचा वापर प्रामुख्याने [[ऑलिव्ह तेल]] बनवण्याकरिता केला जातो. ऑलिव्हची लागवड ऑलिव्ह लाकूड, ऑलिव्हचे पान आणि ऑलिव्हचे फळ यासाठी केली जाते. ऑलिव्ह तेलाची निर्मिती हा भूमध्य समुद्र भागामधील एक मोठा उद्योग आहे.

== लागवड करणारे प्रमुख देश ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ऑलिव्हची लागवड करणारे प्रमुख देश (२०१० साली)
!क्रम
![[देश]]
!उत्पादन 
([[टन|टनांमध्ये]] लागवड)
!क्षेत्रफळ 
([[हेक्टर]])
!उत्पन्न 
([[क्विंटल]]/हेक्टर)
|-
|—
|जग
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20,578,186
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9,398,623
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.985
|-
|01
|{{देशध्वज|Spain}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8,014,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |2,092,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |38.293
|-
|02
|{{देशध्वज|Italy}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |3,170,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,190,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |26.627
|-
|03
|{{देशध्वज|Greece}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,809,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |834,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.695
|-
|04
|{{देशध्वज|Morocco}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,483,510
| style=&quot;text-align:right;&quot; |735,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20.173
|-
|05
|{{देशध्वज|Turkey}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,415,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |826,199
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.127
|-
|06
|{{देशध्वज|Syria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |960,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |647,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |14.832
|-
|07
|{{देशध्वज|Tunisia}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |876,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,645,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |5.327
|-
|08
|{{देशध्वज|Egypt}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |611,900
| style=&quot;text-align:right;&quot; |128,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |47.545
|-
|09
|{{देशध्वज|Algeria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |555,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |316,300
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.553
|-
|10
|{{देशध्वज|Portugal}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |239,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |250,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.576
|-
|11
|{{देशध्वज|Libya}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |180,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |205,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8.780
|-
|12
|{{देशध्वज|United States}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |172,370
| style=&quot;text-align:right;&quot; |13,354
| style=&quot;text-align:right;&quot; |129.077
|-
|13
|{{देशध्वज|Jordan}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |171,672
| style=&quot;text-align:right;&quot; |60,879
| style=&quot;text-align:right;&quot; |28.199
|-
|14
|{{देशध्वज|Argentina}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |165,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |55,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |29.623
|-
|15
|{{देशध्वज|Palestine}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |99,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |108,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.158
|-
|16
|{{देशध्वज|Lebanon}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |97,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |62,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |15.616
|}

== बाह्य दुवे ==
* [https://marathivishwakosh.org/22368/ ऑलिव्ह (मराठी विश्वकोश)]

[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:भूमध्य समुद्र]]</text>
      <sha1>f9f3l4ahua30zzr6w61lstwvxzvziwq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694023</id>
      <parentid>2694022</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:15:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6675" sha1="kzhfvcpna2nj2fca44nbi3wpg3qfckw" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[चित्र:Olivesfromjordan.jpg|इवलेसे|253x253अंश|[[जॉर्डन|जॉर्डनच्या]] [[मृत समुद्र|मृत समुद्राजवळील]] ऑलिव्हचे झाड]]
'''जैतून''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: Olive) ही ऑलिएसी ह्या कुळामधील लहान झाडाची एक जात आहे. हे झाड सगळ्या ऋतुंमध्ये फुलते. या फुलांचा रंग पांढरा आणि आकार लहान असतो.. इंडियन ऑलिव्ह (ओलिया फेरूजिनिया) आणि यूरोपीय ऑलिव्ह (ओलिया यूरोपिया) या ऑलिव्हच्या दोन जाती प्रसिद्ध आहेत. इंडियन ऑलिव्ह भारतात काश्मीर ते कुमाऊँ या हिमालयीन प्रदेशात समुद्रसपाटीपासून २,४०० मी. उंचीपर्यंत आढळतो. उत्तर भारतात त्याची लागवडही केली जाते आणि त्याला 'कहू' किंवा 'बैरबंज' या नावाने ओळखतात. यूरोपीय ऑलिव्ह हा मूळचा पश्चिम आशियातील असून मोठ्या प्रमाणात स्पेन, इटली, ग्रीस, पोर्तुगाल इ. [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्राच्या]] भोवतालच्या भागात, उत्तर [[इराक]], [[इराण]] तसेच [[कॅस्पियन समुद्र|कॅस्पियन समुद्राच्या]] दक्षिणेकडील भागात तसेच उत्तर अमेरिकेतील काही भागांत याची लागवड केली जाते. इ.स.पू. ३००० सालापासून पूर्व भूमध्यसामुद्रिक प्रदेशात हा लागवडीत आहे. इतर फळझाडांच्या तुलनेत ऑलिव्ह वृक्ष दीर्घकाळ जगतात. पॅलेस्टाइनमध्ये २००० वर्षांहून अधिक वर्षे जगलेले वृक्ष आढळले आहेत.

ऑलिव्हचा वापर प्रामुख्याने [[ऑलिव्ह तेल]] बनवण्याकरिता केला जातो. ऑलिव्हची लागवड ऑलिव्ह लाकूड, ऑलिव्हचे पान आणि ऑलिव्हचे फळ यासाठी केली जाते. ऑलिव्ह तेलाची निर्मिती हा भूमध्य समुद्र भागामधील एक मोठा उद्योग आहे.

== लागवड करणारे प्रमुख देश ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ऑलिव्हची लागवड करणारे प्रमुख देश (२०१० साली)
!क्रम
![[देश]]
!उत्पादन 
([[टन|टनांमध्ये]] लागवड)
!क्षेत्रफळ 
([[हेक्टर]])
!उत्पन्न 
([[क्विंटल]]/हेक्टर)
|-
|—
|जग
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20,578,186
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9,398,623
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.985
|-
|01
|{{देशध्वज|Spain}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8,014,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |2,092,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |38.293
|-
|02
|{{देशध्वज|Italy}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |3,170,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,190,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |26.627
|-
|03
|{{देशध्वज|Greece}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,809,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |834,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.695
|-
|04
|{{देशध्वज|Morocco}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,483,510
| style=&quot;text-align:right;&quot; |735,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20.173
|-
|05
|{{देशध्वज|Turkey}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,415,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |826,199
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.127
|-
|06
|{{देशध्वज|Syria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |960,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |647,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |14.832
|-
|07
|{{देशध्वज|Tunisia}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |876,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,645,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |5.327
|-
|08
|{{देशध्वज|Egypt}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |611,900
| style=&quot;text-align:right;&quot; |128,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |47.545
|-
|09
|{{देशध्वज|Algeria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |555,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |316,300
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.553
|-
|10
|{{देशध्वज|Portugal}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |239,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |250,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.576
|-
|11
|{{देशध्वज|Libya}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |180,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |205,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8.780
|-
|12
|{{देशध्वज|United States}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |172,370
| style=&quot;text-align:right;&quot; |13,354
| style=&quot;text-align:right;&quot; |129.077
|-
|13
|{{देशध्वज|Jordan}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |171,672
| style=&quot;text-align:right;&quot; |60,879
| style=&quot;text-align:right;&quot; |28.199
|-
|14
|{{देशध्वज|Argentina}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |165,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |55,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |29.623
|-
|15
|{{देशध्वज|Palestine}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |99,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |108,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.158
|-
|16
|{{देशध्वज|Lebanon}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |97,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |62,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |15.616
|}

== बाह्य दुवे ==
* [https://marathivishwakosh.org/22368/ ऑलिव्ह (मराठी विश्वकोश)]

[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:भूमध्य समुद्र]]
[[वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर]]</text>
      <sha1>kzhfvcpna2nj2fca44nbi3wpg3qfckw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694024</id>
      <parentid>2694023</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:16:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6646" sha1="56uyus6o0stp5o2yqkoci6uu2791d2v" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[चित्र:Olivesfromjordan.jpg|इवलेसे|253x253अंश|[[जॉर्डन|जॉर्डनच्या]] [[मृत समुद्र|मृत समुद्राजवळील]] ऑलिव्हचे झाड]]
'''जैतून''' किंवा '''ऑलिव्ह''' ही ऑलिएसी ह्या कुळामधील लहान झाडाची एक जात आहे. हे झाड सगळ्या ऋतुंमध्ये फुलते. या फुलांचा रंग पांढरा आणि आकार लहान असतो.

इंडियन ऑलिव्ह (ओलिया फेरूजिनिया) आणि यूरोपीय ऑलिव्ह (ओलिया यूरोपिया) या ऑलिव्हच्या दोन जाती प्रसिद्ध आहेत. इंडियन ऑलिव्ह भारतात काश्मीर ते कुमाऊँ या हिमालयीन प्रदेशात समुद्रसपाटीपासून २,४०० मी. उंचीपर्यंत आढळतो. उत्तर भारतात त्याची लागवडही केली जाते आणि त्याला 'कहू' किंवा 'बैरबंज' या नावाने ओळखतात. यूरोपीय ऑलिव्ह हा मूळचा पश्चिम आशियातील असून मोठ्या प्रमाणात स्पेन, इटली, ग्रीस, पोर्तुगाल इ. [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्राच्या]] भोवतालच्या भागात, उत्तर [[इराक]], [[इराण]] तसेच [[कॅस्पियन समुद्र|कॅस्पियन समुद्राच्या]] दक्षिणेकडील भागात तसेच उत्तर अमेरिकेतील काही भागांत याची लागवड केली जाते. इ.स.पू. ३००० सालापासून पूर्व भूमध्यसामुद्रिक प्रदेशात हा लागवडीत आहे. इतर फळझाडांच्या तुलनेत ऑलिव्ह वृक्ष दीर्घकाळ जगतात. पॅलेस्टाइनमध्ये २००० वर्षांहून अधिक वर्षे जगलेले वृक्ष आढळले आहेत.

ऑलिव्हचा वापर प्रामुख्याने [[ऑलिव्ह तेल]] बनवण्याकरिता केला जातो. ऑलिव्हची लागवड ऑलिव्ह लाकूड, ऑलिव्हचे पान आणि ऑलिव्हचे फळ यासाठी केली जाते. ऑलिव्ह तेलाची निर्मिती हा भूमध्य समुद्र भागामधील एक मोठा उद्योग आहे.

== लागवड करणारे प्रमुख देश ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ऑलिव्हची लागवड करणारे प्रमुख देश (२०१० साली)
!क्रम
![[देश]]
!उत्पादन 
([[टन|टनांमध्ये]] लागवड)
!क्षेत्रफळ 
([[हेक्टर]])
!उत्पन्न 
([[क्विंटल]]/हेक्टर)
|-
|—
|जग
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20,578,186
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9,398,623
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.985
|-
|01
|{{देशध्वज|Spain}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8,014,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |2,092,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |38.293
|-
|02
|{{देशध्वज|Italy}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |3,170,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,190,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |26.627
|-
|03
|{{देशध्वज|Greece}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,809,800
| style=&quot;text-align:right;&quot; |834,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |21.695
|-
|04
|{{देशध्वज|Morocco}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,483,510
| style=&quot;text-align:right;&quot; |735,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |20.173
|-
|05
|{{देशध्वज|Turkey}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,415,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |826,199
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.127
|-
|06
|{{देशध्वज|Syria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |960,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |647,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |14.832
|-
|07
|{{देशध्वज|Tunisia}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |876,400
| style=&quot;text-align:right;&quot; |1,645,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |5.327
|-
|08
|{{देशध्वज|Egypt}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |611,900
| style=&quot;text-align:right;&quot; |128,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |47.545
|-
|09
|{{देशध्वज|Algeria}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |555,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |316,300
| style=&quot;text-align:right;&quot; |17.553
|-
|10
|{{देशध्वज|Portugal}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |239,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |250,200
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.576
|-
|11
|{{देशध्वज|Libya}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |180,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |205,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |8.780
|-
|12
|{{देशध्वज|United States}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |172,370
| style=&quot;text-align:right;&quot; |13,354
| style=&quot;text-align:right;&quot; |129.077
|-
|13
|{{देशध्वज|Jordan}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |171,672
| style=&quot;text-align:right;&quot; |60,879
| style=&quot;text-align:right;&quot; |28.199
|-
|14
|{{देशध्वज|Argentina}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |165,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |55,700
| style=&quot;text-align:right;&quot; |29.623
|-
|15
|{{देशध्वज|Palestine}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |99,000
| style=&quot;text-align:right;&quot; |108,100
| style=&quot;text-align:right;&quot; |9.158
|-
|16
|{{देशध्वज|Lebanon}}
| style=&quot;text-align:right;&quot; |97,600
| style=&quot;text-align:right;&quot; |62,500
| style=&quot;text-align:right;&quot; |15.616
|}

== बाह्य दुवे ==
* [https://marathivishwakosh.org/22368/ ऑलिव्ह (मराठी विश्वकोश)]

[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:भूमध्य समुद्र]]
[[वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर]]</text>
      <sha1>56uyus6o0stp5o2yqkoci6uu2791d2v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अक्षय यादव</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247442</id>
    <revision>
      <id>2693930</id>
      <parentid>2684037</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T15:43:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <origin>2693930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2937" sha1="8chh84fgp6yteboqh2cyvrm7pmcwq6e" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| नाव = अक्षय यादव
| चित्र= Akshay_Yadav.jpg
| चित्र आकारमान= 250 px
| क्रम = 
| पद1 = [[लोकसभा]] सदस्य
| मतदारसंघ1 = [[फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझाबाद]]
| कार्यकाळ_आरंभ1 = ४ जून २०२४
| कार्यकाळ_समाप्ती1 = 
| मागील1 = [[चंद्रसेन जाडोन]]
| पुढील1 = 
| मतदारसंघ2 = [[फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझाबाद ]]
| कार्यकाळ_आरंभ2 = मे २०१४
| कार्यकाळ_समाप्ती2 = मे २०१९
| मागील2 = [[राज बब्बर]]
| पुढील2 = [[चंद्रसेन जाडोन]]
| जन्मदिनांक           = {{जन्म दिनांक आणि वय|1986|10|25}}
| जन्मस्थान            = [[इटावा]]
| मृत्युदिनांक           = 
| मृत्युस्थान            =
| राष्ट्रीयत्व               =
| पक्ष                  =[[समाजवादी पक्ष]]
| इतरपक्ष               =
| पती                  = 
| पत्नी                  = 
| नाते                  = 
| नाते                = [[मुलायमसिंह यादव]]&lt;br&gt;[[अखिलेश यादव]]
| निवास                =
| शाळा_महाविद्यालय      = 
| व्यवसाय              = 
| धंदा                  =
| धर्म                  = 
| सही                  =
| संकेतस्थळ             = 
| तळटीपा               =
}}
'''अक्षय यादव''' हा एक भारतीय राजकारणी व विद्यमान [[लोकसभा]] सदस्य आहे. तो [[समाजवादी पक्ष]]ातर्फे [[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] लोकसभा निवडणुकांमध्ये [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझाबाद]] मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून आला. 

अक्षय यादव [[समाजवादी पक्ष]]ाचे संस्थापक [[मुलायमसिंह यादव]] ह्यांचा पुतण्या आहे.

[[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]]</text>
      <sha1>8chh84fgp6yteboqh2cyvrm7pmcwq6e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सचिन लोकापुरे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248525</id>
    <revision>
      <id>2694032</id>
      <parentid>2686639</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:46:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meta2026</username>
        <id>185199</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ref added</comment>
      <origin>2694032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37700" sha1="ina2gqgo7xakmel2ndde1tb67qgxjgq" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट शास्त्रज्ञ 
| नाव = सचिन लोकापुरे
| चित्र =Sachin_Lokapure.jpg
| जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1986|10|11}}
| जन्म_स्थान =[[सोलापूर]]
| निवास_स्थान =[[सांगली]], [[महाराष्ट्र राज्य]]
| नागरिकत्व =[[भारत]] 
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]]
| कार्यक्षेत्र =सूक्ष्मदर्शक उपकरण शास्त्र, औषधनिर्माण शास्त्र
| कार्यसंस्था =श्री अप्पासाहेब बिरनाळे फार्मसी महाविद्यालय, सांगली, संस्थापक,सॅगलो रीसर्च इंडस्ट्री, सांगली.
| ख्याती =बॅक्टेरिया मूव्हमेंट डिटेक्शन डिव्हाइस, डिजिटल मिक्रोस्कोपी अँड अडॅप्टर, लोकापुरे समीकरण (Lokapure Equation) 
| वडील_नाव = गंगाधर 
| आई_नाव = राजेश्री
| स्वाक्षरी = Sign of sachin lokapure.jpg
}}

'''सचिन गंगाधर लोकापुरे ''' ([[११ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९८६|१९८६]]:[[सोलापूर]], [[महाराष्ट्र]] - ) हे एक भारतीय सूक्ष्मदर्शक उपकरण शास्त्रज्ञ व औषधनिर्माण शास्त्रज्ञ आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.esakal.com/sci-tech/sachin-lokapure-gains-75-patents-194214|title=sachin-lokapure-gains-75-patents|last=|first=|date=|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;https://www.etvbharat.com/marathi/maharashtra/videos/state/sachin-lokapure-have-a-75-petant-and-his-name-is-in-limka-and-india-book-of-record-special-report-1/mh20190601133210874&lt;/ref&gt; त्यांनी [[शिवाजी विद्यापीठ|शिवाजी विद्यापीठातून]] बीफार्म व [[राजीव गांधी आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ]], [[बंगळुरु]] मधून एम.फार्मा पदवी घेतली. त्यानंतर लोकापुरे यांनी श्री अप्पासाहेब बिरनाळे फार्मसी महाविद्यालयात अध्यापन आणि संशोधनाचे पायाभूत काम केले. तसेच त्यांनी सॅगलो रीसर्च इंडस्ट्रीची स्थापना  सूक्ष्मदर्शक उपकरण तंत्रज्ञान विकास या साठी केली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Saglo Research Equipment's – Innovation For Humanity|दुवा=https://www.sagloresearch.com/|संकेतस्थळ=www.sagloresearch.com|ॲक्सेसदिनांक=17 ऑगस्ट 2024}}&lt;/ref&gt;

==संशोधन==
बॅक्टेरियाच्या हालचाली शोधण्याचे साधन, मायक्रोबियल इलेक्ट्रोलायझिस बॅटरी आणि डिजिटल मिक्रोस्कोपी अँड अडॅप्टर&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Raju|first=Vernekar|title=Monitoring Movement- Sachin Lokapure|publisher=The Afternoon Despatch &amp; Courier News paper|year=2014|location=Mumbai|pages=12}}&lt;/ref&gt; शोधणारा भारतीय शोधकर्ता आहे. २०१३ मध्ये त्यांच्या शोधासाठी त्यांना पेटंट मिळाला होता.त्यानंतर त्यांनी बॅक्टेरिया मूव्हमेंट डिटेक्शन डिव्हाइस&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Sachin|first=Lokapure|date=June 2020|title=Motiloscope- A Novel Method and Device to Detect Bacterial Motility using Disk Type Sample Holder|url=https://www.irjet.net/archives/V7/i6/IRJET-V7I6424.pdf|journal=International Research Journal of Engineering and Technology|volume=07|pages=2265}}&lt;/ref&gt;, लवचिक मायक्रोबायल इंधन सेल आणि डिजिटल होलोग्राफिक मायक्रो-इमेजिंग डिव्हाइसचे १००हून अधिक भारतीय युटिलिटी आणि डिझाईन पेटंट्स प्राप्त केले. त्याच्या शोधाव्यतिरिक्त, ते  संश्लेषण आणि फार्मास्युटिकल ड्रग्सच्या पॉलिमॉर्फिक फॉर्मसाठी नवीन शैली विकसित केले आहे.त्यांनी एकूण ४० शोधनिबंध लिहिले.&lt;ref&gt;Sachin Gangadhar Lokapure. A New Sun Protection Factor Equation-Integrating Erythemal and Photoaging Risks across Biological and Space UV Exposure. Research Journal of Topical and Cosmetic Sciences. 2026; 17(1):11-4. doi: 10.52711/2321-5844.2026.00003   Available on: https://rjtcsonline.com/AbstractView.aspx?PID=2026-17-1-3&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://scholar.google.co.in/citations?user=jVLCcagAAAAJ&amp;hl=en|title=Research Paper Publication|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=}}&lt;/ref&gt;असून वेगवेगळली  १०० पेक्षा अधिक व्याख्याने दिली आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.esakal.com/sci-tech/sachin-lokapure-gains-75-patents-194214|title=sachin-lokapure-gains-75-patents|last=|first=|date=|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.etvbharat.com/marathi/maharashtra/state/sangli/sachin-lokapure-have-a-75-petant-and-his-name-is-in-limka-and-india-book-of-record-1/mh20190601142150560|title=sachin-lokapure-have-a-75-petant-and-his-name-is-in-limka-and-india-book-of-record|last=|first=|date=|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}&lt;/ref&gt;

==वाटचाल==
भारतात असणारे मायक्रोस्कॉपी उपकरणे ही काही प्रमाणात परदेशातून म्हणजेच जपान आणि चीनमधून मागवली जातात. आयात केलेले हे उपकरणे महागडीसुद्धा आहेत. तर याद्वारे अहवाल बनवण्याच्या काही तांत्रिक त्रुटी देखील आहेत. यामुळे लोकापुरे यांनी संशोधन करत स्वतः भारतीय बनावटीचे मायक्रोस्कॉपीची डिजिटल उपकरणे तयार केली. वयाच्या अवघ्या २२ व्या वर्षी लोकापुरे यांनी संशोधनाला सुरुवात केली आणि पहिले पेटंट दखल केले होते.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://patents.google.com/patent/IN2009MU00289A/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2019-10-25 |archive-date=2019-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191025070305/https://patents.google.com/patent/IN2009MU00289A/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; लोकापुरे यांनी वैद्यकीय क्षेत्रातील सूक्ष्म रोगनिदानात उपयोगात येणारी डिजिटल यंत्रे विकसित केली आहेत. इतकेच नव्हे तर सचिन यांनी याची नोंद सुद्धा भारतीय पेटंट कार्यालयाकडे केली आहेत. त्यामुळे त्यांच्या नावे तब्बल ७५ पेटंटची नोंद झाली आहे. सचिन लोकापुरे यांनी आतापर्यंत तब्बल १७ उत्पादनांची निर्मिती करून या सर्वांची नोंद भारतीय पेटंट कार्यालयाकडे केली आहे.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://patents.google.com/patent/IN2009MU00289A/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2019-10-25 |archive-date=2019-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191025070305/https://patents.google.com/patent/IN2009MU00289A/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==इंडिया आणि लिमका बुक ऑफ रेकॉड मधील नोंद ==
सचिन लोकापुरे यांना त्यांच्या कामाबद्दल आणि त्यांचा पेटंट्सची इंडिया बुक ऑफ रेकॉड आणि लिमका बुक ऑफ रेकॉर्ड यांनी नोंद घेतली आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.etvbharat.com/marathi/maharashtra/state/sangli/sachin-lokapure-have-a-75-petant-and-his-name-is-in-limka-and-india-book-of-record-1/mh20190601142150560|title=sachin-lokapure-have-a-75-petant-and-his-name-is-in-limka-and-india-book-of-record|last=|first=|date=|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}&lt;/ref&gt;

== पुस्तके ==
भारतीय बौद्धिक संपदा हक्कांचे तत्व - कायदा आणि सराव या विषयावर पुस्तक प्रकाशित केले आहे.&lt;ref name=&quot;PRINCIPLE OF INDIAN INTELLECTUAL PROPERTY RIGHTS - LAW AND PRACTICE&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|last1=Sachin|first1=Lokapure|title=PRINCIPLE OF INDIAN INTELLECTUAL PROPERTY RIGHTS - LAW AND PRACTICE|दुवा=https://notionpress.com/read/principle-of-indian-intellectual-property-rights-law-and-practice|प्रकाशक=Notion Press|ॲक्सेसदिनांक=2 नोव्हेंबर 2024|ref=PRINCIPLE OF INDIAN INTELLECTUAL PROPERTY RIGHTS - LAW AND PRACTICE}}&lt;/ref&gt;
== एकाधिकार (पेटंट्स) ==
* बॅक्टेरियाच्या हालचाली शोधण्याचे मशीनसाठी भारतीय एकाधिकार (पेटंट) २९४२७४ ( ११ फेब्रुवारी, इ.स. २००९ला मागणी केली व १४ मार्च, इ.स. २०१८ रोजी भारतीय एकाधिकार (पेटंट) मिळाला). यामध्ये विशेष रचनेच्या डिस्क-प्रकारच्या नमुना धारकाचा वापर करून जीवाणूंची हालचाल (bacterial motility) ओळखण्यासाठी एक किफायतशीर पद्धत आणि उपकरण विकसित करण्यात आले आहे. या पद्धतीत पातळ गोलाकार डिस्क ही नमुना आधार तसेच हालचाल संवेदन करणारा घटक म्हणून कार्य करते. जेव्हा जीवाणूंचे द्रावण या डिस्कवर किंवा तिच्या आत टाकले जाते, तेव्हा हालचाल करणारे जीवाणू सूक्ष्मदर्शक किंवा कमी आवर्धनाच्या प्रकाशीय निरीक्षणाखाली ठराविक कालानुसार बदलणारे प्रकाशीय नमुने निर्माण करतात. हे नमुने सामूहिक जीवाणू हालचाल, सूक्ष्म पातळीवरील द्रव प्रवाह आणि डिस्कच्या पृष्ठभागावरील जीवाणू घनतेच्या पुनर्वितरणामुळे तयार होतात. या तंत्रामुळे रंगकरण, लेबलिंग किंवा महागड्या उच्च-स्तरीय प्रतिमांकन प्रणालींची गरज न पडता जीवाणूंची हालचाल ओळखणे शक्य होते. उपकरणाची रचना साधी, पुनरुत्पादक आणि सहज तयार करता येण्यासारखी असल्याने ती नियमित प्रयोगशाळा वापरासाठी तसेच संसाधन-मर्यादित ठिकाणी उपयुक्त ठरते. अभ्यासातून हे स्पष्ट झाले आहे की डिस्क-प्रकारचा नमुना धारक हालचाल करणारे आणि न करणारे जीवाणू जलदपणे वेगळे ओळखण्यास सक्षम आहे, कारण त्यांच्या हालचालींशी संबंधित स्पष्ट दृश्य किंवा प्रतिमाधारित संकेत मिळतात. “मोटिलोस्कोप” (Motiloscope) या संकल्पनेअंतर्गत विकसित केलेली ही पद्धत पारंपरिक जीवाणू हालचाल चाचण्यांना एक प्रभावी पर्याय ठरते आणि स्वयंचलित विश्लेषण, पॉइंट-ऑफ-केअर निदान तसेच संक्षिप्त प्रकाशीय प्रणालींमध्ये एकत्रीकरणासाठी नवीन संधी निर्माण करते.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; [[File:Indian Patent 294274.jpg|thumb|Indian Patent 294274: Bacterial movement detection device: Apparatus for detection of bacterial movement and method of sample preparation. Issued March 14, 2018.]]
* कॉम्पॅक्ट एल-आकाराचे डिजिटल मायक्रोस्कोपसाठी भारतीय एकाधिकार (पेटंट) २८९२९४ (२८ जानेवारी, इ.स. २००८ला मागणी केली व ०७ नोव्हेंबर, इ.स. २०१७ रोजी भारतीय एकाधिकार (पेटंट) मिळाला). कॉम्पॅक्ट एल-आकाराचे डिजिटल मायक्रोस्कोप हे लहान आकाराचे, हलके आणि पोर्टेबल सूक्ष्मदर्शक उपकरण आहे, ज्याची रचना ‘एल’ (L-shaped) स्वरूपाची असते. या रचनेमुळे प्रकाश स्रोत, नमुना धारक आणि प्रतिमांकन सेन्सर यांचे कार्यक्षम मांडणी साध्य होते तसेच उपकरणाचा एकूण आकार कमी ठेवता येतो. डिजिटल कॅमेऱ्याच्या साहाय्याने नमुन्याची प्रतिमा थेट संगणक, लॅपटॉप किंवा मोबाईल उपकरणावर पाहता, साठवता व विश्लेषित करता येते. पारंपरिक मोठ्या मायक्रोस्कोपच्या तुलनेत हे मायक्रोस्कोप कमी खर्चिक, वापरण्यास सोपे आणि क्षेत्रीय (field) तसेच प्रयोगशाळा वापरासाठी उपयुक्त ठरते. शैक्षणिक, जैववैद्यकीय, फार्मास्युटिकल आणि पॉइंट-ऑफ-केअर अनुप्रयोगांमध्ये सूक्ष्म निरीक्षणासाठी कॉम्पॅक्ट एल-आकाराचे डिजिटल मायक्रोस्कोप विशेष लाभदायक मानले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://patents.google.com/patent/IN2008MU00190A/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2019-10-25 |archive-date=2019-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191025071438/https://patents.google.com/patent/IN2008MU00190A/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
[[File:Microscope1.jpg|thumb|Indian Patent 289294: Compact L-Shaped Digital Microscope. Issued November 07, 2017.]]

== ऑरगॅनिक रेअकॅशन साठी डिफरेंशियल कंडेन्सर ==

*सचिन लोकापुरे यांनी फार्मास्युटिकल ऑरगॅनिक रेअकॅशन साठी डिफरेंशियल कंडेन्सर विकसित केले. या कंडेनसर साठी भारत सरकारने डिझाईन पेटंट दिले आहे.   फार्मास्युटिकल ऑरगॅनिक रेअकॅशन डिफरेंशियल कंडेन्सरचे  फायदे  1. एका वेळी तुम्ही एका या काँडेन्सॉर मधुन वेगवेगळे ऑरगॅनिक रेअकॅशन करू शकता.  2. तुम्ही तुमच्या रेअकॅशनची उत्पन्न वाढवू शकता.  3. कमी वेळेत तुम्ही ऑरगॅनिक रेअकॅशन करू शकता.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=79KbNbOr8BA|title=सांगलीतील प्राध्यापकाने मिळवले 240 पेटंट, आता बनवला मल्टीपल कंडेनसर|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=uk7hlyCYnDo|title=सचिन लोकापुरे प्राध्यापकाची पेटंट मॅन' म्हणून ओळख|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== मल्टी-फोटॉन कॉन्ट्रास्ट इल्युमिनेशन डिव्हाइस ==

*&quot;मायक्रो फाइन स्ट्रक्चर व्हिज्युअलाइज करण्यासाठी डिजिटल ऑप्टिकल मायक्रोस्कोपसाठी मल्टी-फोटॉन कॉन्ट्रास्ट इल्युमिनेशन डिव्हाइस&quot; शोधून काढले आहे जे सूक्ष्म संरचना सैद्धांतिक पद्धती आणि व्यावहारिक अंमलबजावणीवर आधारित आहे. आम्ही या ऑप्टिकल उपकरणासाठी युटिलिटी आणि डिझाइन पेटंट दाखल केले आणि सैद्धांतिक कामासाठी भारतात कॉपीराइट दाखल केले. हे तंत्रज्ञान डार्क फील्ड मायक्रोस्कोपीवर आधारित आहे ट्रांसमिशन वेव्हलेंथ T=530nm@3.9v, O=650nm, T=550nm@7.5v, O=650nm, E=25s+1comp, A =70/30.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Saglo Research Equipment's – Innovation For Humanity|दुवा=https://www.sagloresearch.com/|संकेतस्थळ=www.sagloresearch.com|ॲक्सेसदिनांक=17 ऑगस्ट 2024}}&lt;/ref&gt;

== क्रोमॅटिक कॉन्ट्रास्ट एन्हांसमेंटद्वारे उच्च-रिझोल्यूशन डार्क-फील्ड नॅनोस्कोपी ==

*660nm वर क्रोमॅटिक कॉन्ट्रास्ट एन्हांसमेंटद्वारे उच्च-रिझोल्यूशन डार्क-फील्ड नॅनोस्कोपीद्वारे विश्लेषण केलेले नॅनोपार्टिकल&quot; साठी नवीन पद्धत विकसित केले आहे. हे तंत्रज्ञान उच्च-रिझोल्यूशन डार्क-फील्ड नॅनो मायक्रोस्कोपीमध्ये सादर करता येते - 100nm (0.1मायक्रोमीटर) पर्यंतचे रिझोल्यूशन म्हणजे सेल नमुन्यातील प्रोटीनचे  डॉट स्पॉट आपण पाहू शकतो.या पद्धतीसाठी नोंदणीकृत भारतीय कॉपीराइट –L-121528/2023 आणि भारतीय डिझाइन पेटंट आणि युटिलिटी पेटंट प्राप्त झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Saglo Research Equipment's – Innovation For Humanity|दुवा=https://www.sagloresearch.com/|संकेतस्थळ=www.sagloresearch.com|ॲक्सेसदिनांक=17 ऑगस्ट 2024}}&lt;/ref&gt;
[[File:क्रोमॅटिक कॉन्ट्रास्ट एन्हांसमेंटद्वारे उच्च-रिझोल्यूशन डार्क-फील्ड नॅनोस्कोपी.jpg|thumb|क्रोमॅटिक कॉन्ट्रास्ट एन्हांसमेंटद्वारे उच्च-रिझोल्यूशन डार्क-फील्ड नॅनोस्कोपी]]

== लोकापुरे समीकरण ==

लोकापुरे यांनी 'लोकापुरे समीकरण' (लोकापुरे इक्वेशन) विकसित केले आहे. हे समीकरण सन प्रोटेक्शन फॅक्टर (SPF) म्हणजेच सूर्याच्या अतिनील (UV) किरणांपासून त्वचेचे संरक्षण करणाऱ्या क्षमतेची गणना करणारे एक गणितीय मॉडेल आहे.  हे मॉडेल त्वचेचे जैविक नुकसान आणि दीर्घकालीन वृद्धत्वाचा धोका या दोन्ही घटकांचा एकत्रित विचार करते. हे समीकरण पृथ्वीवरील जैविक परिस्थितीसोबतच अंतराळातील अतिनील किरणांच्या संपर्कात सनस्क्रीन किती प्रभावीपणे काम करते, याचे मूल्यमापन करण्यासाठी वापरले जाते. हे संशोधन ''&quot;रिसर्च जर्नल ऑफ टॉपिकल अँड कॉस्मेटिक सायन्सेस&quot;'' मध्ये प्रकाशित झाले आहे.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Lokapure |first=Sachin Gangadhar |date=2026 |title=A New Sun Protection Factor Equation-Integrating Erythemal and Photoaging Risks across Biological and Space UV Exposure |journal=Research Journal of Topical and Cosmetic Sciences |volume=17 |issue=1 |pages=11-14 |url=https://rjtcsonline.com/AbstractView.aspx?PID=2026-17-1-3}}&lt;/ref&gt;
== पार्श्वभूमी ==

तथापि, UVA किरणे (320–400 nm) त्वचेचे वृद्धत्व आणि कर्करोगजननामध्ये लक्षणीय योगदान देतात. मन्सूर समीकरणासारख्या पारंपरिक पद्धती संपूर्ण UV स्पेक्ट्रमचा विचार करत नाहीत, ज्यामुळे UVA संरक्षणाची गरज कमी लेखली जाण्याची शक्यता असते.&lt;ref name=&quot;Mansur1986&quot;&gt;Mansur JS, Breder MNR, Mansur MCA, Azulay RD. ''Determinação do fator de proteção solar por espectrofotometria.'' An Bras Dermatol. 1986;61:121–124.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MansurCorrelation1986&quot;&gt;Mansur JS, Breder MNR, Mansur MCA, Azulay RD. ''Correlação entre a determinação do fator de proteção solar em seres humanos e por espectrofotometria.'' An Bras Dermatol. 1986;61:167–172.&lt;/ref&gt;

1986 मध्ये विकसित करण्यात आलेली मन्सूर स्पेक्ट्रोफोटोमेट्रिक पद्धत UVB शोषणाचे मापन करून आणि एरिथेमल प्रभावीपणा भारण कार्य (erythemal effectiveness weighting function) लागू करून सन प्रोटेक्शन फॅक्टर (SPF) ची गणना करते. जरी ही पद्धत इन विट्रो SPF निर्धारणासाठी मोठ्या प्रमाणावर स्वीकारली गेली असली तरी, ती केवळ UVB किरणांवर लक्ष केंद्रित करते आणि त्वचेत खोलवर प्रवेश करणाऱ्या तसेच फोटोएजिंग (photoaging) आणि कर्करोगजननामध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या UVA किरणांकडे दुर्लक्ष करते.&lt;ref name=&quot;Lokapure2026&quot;&gt;Lokapure SG. ''A New Sun Protection Factor Equation-Integrating Erythemal and Photoaging Risks across Biological and Space UV Exposure.'' Research Journal of Topical and Cosmetic Sciences. 2026;17(1):11–14. doi:10.52711/2321-5844.2026.00003.&lt;/ref&gt;

याव्यतिरिक्त, या पद्धतीमध्ये वापरले जाणारे एकसमान भारण कार्य (uniform weighting functions), जसे की Sayre इत्यादींनी विकसित केलेले मॉडेल, UV किरणोत्सर्गातील प्रादेशिक बदल, त्वचेचे विविध फोटोटाइप, उंची, भौगोलिक स्थान आणि ऋतुमानातील बदल यांसारख्या पर्यावरणीय घटकांचा विचार करत नाहीत.&lt;ref name=&quot;Sayre1979&quot;&gt;Sayre RM, Agin PP, LeVee GJ, Marlowe E. ''A comparison of in vivo and in vitro testing of sunscreening formulas.'' Photochem Photobiol. 1979;29(3):559–566.&lt;/ref&gt;

परिणामी, विविध परिस्थितींमध्ये सनस्क्रीनच्या परिणामकारकतेचे अचूक मूल्यांकन होणे कठीण ठरते. त्यामुळेच यांनी या मर्यादा दूर करण्यासाठी एक अद्वितीय आणि विस्तारित SPF समीकरण विकसित केले. या समीकरणामध्ये संपूर्ण UV स्पेक्ट्रम, UVA आणि UVB किरणांमुळे होणारे जैविक परिणाम, त्वचेचे वृद्धत्व, कर्करोगजन्य धोके तसेच विविध पर्यावरणीय परिस्थितींचा समावेश करण्यात आला असून, पारंपरिक SPF मॉडेलपेक्षा अधिक वास्तववादी, जैविकदृष्ट्या अचूक आणि व्यापक संरक्षण मूल्यांकन प्रदान केले जाते.
=== समीकरण ===
:&lt;math&gt;SPF = K \int_{290}^{400} E_{\text{eff}}(\lambda) \times [1 - T(\lambda)] \, d\lambda&lt;/math&gt;

*(टीप: अंतराळातील परिस्थितीचा अभ्यास करताना, अतिनील किरणांची तरंगलांबी (Spectral range) २०० ते ४०० नॅनोमीटर (nm) पर्यंत धरली जाते).* &lt;ref&gt;https://www.researchgate.net/publication/405053180_A_New_Sun_Protection_Factor_Equation-Integrating_Erythemal_and_Photoaging_Risks_across_Biological_and_Space_UV_Exposure&lt;/ref&gt;

[[File:Sun protection factor- Lokapure Equation.jpg|thumb|Sun protection factor- Lokapure Equation]]

=== समीकरणातील चले ===
* '''&lt;math&gt;K&lt;/math&gt; — कॅलिब्रेशन स्थिरांक
* '''&lt;math&gt;E_{\text{eff}}(\lambda)&lt;/math&gt;''': दिलेल्या तरंगलांबीवर (&lt;math&gt;\lambda&lt;/math&gt;) अतिनील किरणांची जैविक परिणामकारकता दर्शवणारे 'स्पेक्ट्रल वेटिंग फंक्शन'.
* '''&lt;math&gt;T(\lambda)&lt;/math&gt;''': संबंधित तरंगलांबीवर सनस्क्रीनची असणारी पारदर्शकता (Transmittance).
* '''&lt;math&gt;\lambda&lt;/math&gt; (लॅम्बडा)''': अतिनील किरणांची तरंगलांबी (Wavelength). 

=== कार्यपद्धती ===
हे समीकरण संपूर्ण अतिनील (UV) स्पेक्ट्रममधील 'एरिथेमोजेनिक वेटिंग फंक्शन' आणि सनस्क्रीनच्या 'पारदर्शकतेचा' (Transmittance) गुणाकार करून त्याचे एकत्रीकरण (Integrate) करते. यातून मिळणारे अंतिम मूल्य सनस्क्रीनच्या एकूण संरक्षण क्षमतेचे प्रतिनिधित्व करते. अचूकतेसाठी या मूल्याची पडताळणी प्रस्थापित ''in vivo'' (जैविक चाचण्यांच्या) मानकांशी केली जाते.&lt;ref&gt;Pratik Prakash Maske, Shobhraj Bharat Malavi, Umesh Bhupal Kolap and Suraj Mahadev Ambale. Comprehensive in vitro evaluation of the UV-protective efficacy of Syzygium cumini extract using the lokapure SPF equation. J Pharmacogn Phytochem 2026;15(4):139-142. DOI: 10.22271/phyto.2026.v15.i4b.16002&lt;/ref&gt;

== संयुक्त जैविक वजनन फलन ==

लोकापुरे समीकरणातील एक महत्त्वपूर्ण नवकल्पना म्हणजे जैविक परिणामांचे संयुक्त वजनन फलन (Combined Biological Weighting Function) होय. पारंपरिक SPF मॉडेलमध्ये प्रामुख्याने UVB किरणांमुळे होणाऱ्या एरिथेमा (Sunburn) प्रभावाचा विचार केला जातो; परंतु लोकापुरे समीकरणात UVA किरणांमुळे होणारे त्वचेचे वृद्धत्व (Photoaging) आणि दीर्घकालीन जैविक नुकसान यांचाही समावेश करण्यात आला आहे.

हे संयुक्त वजनन पुढीलप्रमाणे व्यक्त केले जाते:

:&lt;math&gt;E_{\text{eff}}(\lambda)=w_1E_{\text{ery}}(\lambda)+w_2E_{\text{age}}(\lambda)&lt;/math&gt;

येथे:

* '''&lt;math&gt;E_{\text{ery}}(\lambda)&lt;/math&gt; — एरिथेमल (Sunburn) प्रभाव
* '''&lt;math&gt;E_{\text{age}}(\lambda)&lt;/math&gt; — फोटोएजिंग (Skin Aging) प्रभाव
* '''&lt;math&gt;w_1,w_2&lt;/math&gt; — जैविक परिणामांचे समायोज्य वजन गुणांक

या पद्धतीमुळे SPF मूल्यांकन अधिक वास्तववादी आणि जैविकदृष्ट्या अचूक मानले जाते.

== कार्यपद्धती ==

लोकापुरे समीकरण संपूर्ण अतिनील (UV) स्पेक्ट्रममधील जैविक प्रभाव आणि सनस्क्रीनच्या पारदर्शकतेचा (Transmittance) गुणाकार करून त्याचे समाकलन (Integration) करते. प्राप्त मूल्य सनस्क्रीनच्या एकूण संरक्षण क्षमतेचे प्रतिनिधित्व करते.

हे समीकरण पुढीलप्रमाणे आहे:

:&lt;math&gt;SPF = K \int_{290}^{400} E_{\text{eff}}(\lambda)\times[1 - T(\lambda)]\times d\lambda&lt;/math&gt;

या समीकरणात:

* '''&lt;math&gt;K&lt;/math&gt; — कॅलिब्रेशन स्थिरांक
* '''&lt;math&gt;E_{\text{eff}}(\lambda)&lt;/math&gt; — संयुक्त जैविक वजनन फलन
* '''&lt;math&gt;T(\lambda)&lt;/math&gt; — सनस्क्रीनची पारदर्शकता
* '''&lt;math&gt;\lambda&lt;/math&gt; — UV किरणांची तरंगलांबी

या पद्धतीत पारंपरिक SPF मॉडेलच्या तुलनेत UVA किरणांमुळे होणारे दीर्घकालीन त्वचा नुकसान अधिक अचूकपणे विचारात घेतले जाते.

== अंतराळीय विस्तार ==
अंतराळात पृथ्वीच्या वातावरणामुळे फिल्टर न होणारी UVC किरणे उपस्थित असल्यामुळे लोकापुरे समीकरणाची विस्तारित आवृत्ती प्रस्तावित करण्यात आली आहे. या मॉडेलमध्ये UVC किरणे, DNA नुकसान आणि अतिरिक्त अंतराळीय UV फ्लक्स यांचा विचार केला जातो.

:&lt;math&gt;SPF_{\text{space}} = K_s \int_{200}^{400} E_{\text{space}}(\lambda)\times [1-T(\lambda)]\times d\lambda&lt;/math&gt;

येथे:

* '''&lt;math&gt;E_{\text{space}}(\lambda)&lt;/math&gt; — अंतराळीय UV जैविक परिणाम फलन
* '''&lt;math&gt;K_s&lt;/math&gt; — अंतराळीय कॅलिब्रेशन स्थिरांक
* '''&lt;math&gt;200\text{–}400 \text{nm}&lt;/math&gt; — विस्तारित UV स्पेक्ट्रम श्रेणी* 

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:लोकापुरे, सचिन }}
[[वर्ग:भारतीय औषधनिर्माण शास्त्रज्ञ]]
[[वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>ina2gqgo7xakmel2ndde1tb67qgxjgq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694037</id>
      <parentid>2694032</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:55:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meta2026</username>
        <id>185199</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ref added</comment>
      <origin>2694037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37919" sha1="2jrsiq3us2y939y30rho0oisdahf3rt" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट शास्त्रज्ञ 
| नाव = सचिन लोकापुरे
| चित्र =Sachin_Lokapure.jpg
| जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1986|10|11}}
| जन्म_स्थान =[[सोलापूर]]
| निवास_स्थान =[[सांगली]], [[महाराष्ट्र राज्य]]
| नागरिकत्व =[[भारत]] 
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]]
| कार्यक्षेत्र =सूक्ष्मदर्शक उपकरण शास्त्र, औषधनिर्माण शास्त्र
| कार्यसंस्था =श्री अप्पासाहेब बिरनाळे फार्मसी महाविद्यालय, सांगली, संस्थापक,सॅगलो रीसर्च इंडस्ट्री, सांगली.
| ख्याती =बॅक्टेरिया मूव्हमेंट डिटेक्शन डिव्हाइस, डिजिटल मिक्रोस्कोपी अँड अडॅप्टर, लोकापुरे समीकरण (Lokapure Equation) 
| वडील_नाव = गंगाधर 
| आई_नाव = राजेश्री
| स्वाक्षरी = Sign of sachin lokapure.jpg
}}

'''सचिन गंगाधर लोकापुरे ''' ([[११ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९८६|१९८६]]:[[सोलापूर]], [[महाराष्ट्र]] - ) हे एक भारतीय सूक्ष्मदर्शक उपकरण शास्त्रज्ञ व औषधनिर्माण शास्त्रज्ञ आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.esakal.com/sci-tech/sachin-lokapure-gains-75-patents-194214|title=sachin-lokapure-gains-75-patents|last=|first=|date=|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;https://www.etvbharat.com/marathi/maharashtra/videos/state/sachin-lokapure-have-a-75-petant-and-his-name-is-in-limka-and-india-book-of-record-special-report-1/mh20190601133210874&lt;/ref&gt; त्यांनी [[शिवाजी विद्यापीठ|शिवाजी विद्यापीठातून]] बीफार्म व [[राजीव गांधी आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ]], [[बंगळुरु]] मधून एम.फार्मा पदवी घेतली. त्यानंतर लोकापुरे यांनी श्री अप्पासाहेब बिरनाळे फार्मसी महाविद्यालयात अध्यापन आणि संशोधनाचे पायाभूत काम केले. तसेच त्यांनी सॅगलो रीसर्च इंडस्ट्रीची स्थापना  सूक्ष्मदर्शक उपकरण तंत्रज्ञान विकास या साठी केली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Saglo Research Equipment's – Innovation For Humanity|दुवा=https://www.sagloresearch.com/|संकेतस्थळ=www.sagloresearch.com|ॲक्सेसदिनांक=17 ऑगस्ट 2024}}&lt;/ref&gt;

==संशोधन==
बॅक्टेरियाच्या हालचाली शोधण्याचे साधन, मायक्रोबियल इलेक्ट्रोलायझिस बॅटरी आणि डिजिटल मिक्रोस्कोपी अँड अडॅप्टर&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Raju|first=Vernekar|title=Monitoring Movement- Sachin Lokapure|publisher=The Afternoon Despatch &amp; Courier News paper|year=2014|location=Mumbai|pages=12}}&lt;/ref&gt; शोधणारा भारतीय शोधकर्ता आहे. २०१३ मध्ये त्यांच्या शोधासाठी त्यांना पेटंट मिळाला होता.त्यानंतर त्यांनी बॅक्टेरिया मूव्हमेंट डिटेक्शन डिव्हाइस&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Sachin|first=Lokapure|date=June 2020|title=Motiloscope- A Novel Method and Device to Detect Bacterial Motility using Disk Type Sample Holder|url=https://www.irjet.net/archives/V7/i6/IRJET-V7I6424.pdf|journal=International Research Journal of Engineering and Technology|volume=07|pages=2265}}&lt;/ref&gt;, लवचिक मायक्रोबायल इंधन सेल आणि डिजिटल होलोग्राफिक मायक्रो-इमेजिंग डिव्हाइसचे १००हून अधिक भारतीय युटिलिटी आणि डिझाईन पेटंट्स प्राप्त केले. त्याच्या शोधाव्यतिरिक्त, ते  संश्लेषण आणि फार्मास्युटिकल ड्रग्सच्या पॉलिमॉर्फिक फॉर्मसाठी नवीन शैली विकसित केले आहे.त्यांनी एकूण ४० शोधनिबंध लिहिले.&lt;ref&gt;Sachin Gangadhar Lokapure. A New Sun Protection Factor Equation-Integrating Erythemal and Photoaging Risks across Biological and Space UV Exposure. Research Journal of Topical and Cosmetic Sciences. 2026; 17(1):11-4. doi: 10.52711/2321-5844.2026.00003   Available on: https://rjtcsonline.com/AbstractView.aspx?PID=2026-17-1-3&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://scholar.google.co.in/citations?user=jVLCcagAAAAJ&amp;hl=en|title=Research Paper Publication|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=}}&lt;/ref&gt;असून वेगवेगळली  १०० पेक्षा अधिक व्याख्याने दिली आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.esakal.com/sci-tech/sachin-lokapure-gains-75-patents-194214|title=sachin-lokapure-gains-75-patents|last=|first=|date=|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.etvbharat.com/marathi/maharashtra/state/sangli/sachin-lokapure-have-a-75-petant-and-his-name-is-in-limka-and-india-book-of-record-1/mh20190601142150560|title=sachin-lokapure-have-a-75-petant-and-his-name-is-in-limka-and-india-book-of-record|last=|first=|date=|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}&lt;/ref&gt;

==वाटचाल==
भारतात असणारे मायक्रोस्कॉपी उपकरणे ही काही प्रमाणात परदेशातून म्हणजेच जपान आणि चीनमधून मागवली जातात. आयात केलेले हे उपकरणे महागडीसुद्धा आहेत. तर याद्वारे अहवाल बनवण्याच्या काही तांत्रिक त्रुटी देखील आहेत. यामुळे लोकापुरे यांनी संशोधन करत स्वतः भारतीय बनावटीचे मायक्रोस्कॉपीची डिजिटल उपकरणे तयार केली. वयाच्या अवघ्या २२ व्या वर्षी लोकापुरे यांनी संशोधनाला सुरुवात केली आणि पहिले पेटंट दखल केले होते.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://patents.google.com/patent/IN2009MU00289A/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2019-10-25 |archive-date=2019-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191025070305/https://patents.google.com/patent/IN2009MU00289A/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; लोकापुरे यांनी वैद्यकीय क्षेत्रातील सूक्ष्म रोगनिदानात उपयोगात येणारी डिजिटल यंत्रे विकसित केली आहेत. इतकेच नव्हे तर सचिन यांनी याची नोंद सुद्धा भारतीय पेटंट कार्यालयाकडे केली आहेत. त्यामुळे त्यांच्या नावे तब्बल ७५ पेटंटची नोंद झाली आहे. सचिन लोकापुरे यांनी आतापर्यंत तब्बल १७ उत्पादनांची निर्मिती करून या सर्वांची नोंद भारतीय पेटंट कार्यालयाकडे केली आहे.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://patents.google.com/patent/IN2009MU00289A/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2019-10-25 |archive-date=2019-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191025070305/https://patents.google.com/patent/IN2009MU00289A/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==इंडिया आणि लिमका बुक ऑफ रेकॉड मधील नोंद ==
सचिन लोकापुरे यांना त्यांच्या कामाबद्दल आणि त्यांचा पेटंट्सची इंडिया बुक ऑफ रेकॉड आणि लिमका बुक ऑफ रेकॉर्ड यांनी नोंद घेतली आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.etvbharat.com/marathi/maharashtra/state/sangli/sachin-lokapure-have-a-75-petant-and-his-name-is-in-limka-and-india-book-of-record-1/mh20190601142150560|title=sachin-lokapure-have-a-75-petant-and-his-name-is-in-limka-and-india-book-of-record|last=|first=|date=|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}&lt;/ref&gt;

== पुस्तके ==
भारतीय बौद्धिक संपदा हक्कांचे तत्व - कायदा आणि सराव या विषयावर पुस्तक प्रकाशित केले आहे.&lt;ref name=&quot;PRINCIPLE OF INDIAN INTELLECTUAL PROPERTY RIGHTS - LAW AND PRACTICE&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|last1=Sachin|first1=Lokapure|title=PRINCIPLE OF INDIAN INTELLECTUAL PROPERTY RIGHTS - LAW AND PRACTICE|दुवा=https://notionpress.com/read/principle-of-indian-intellectual-property-rights-law-and-practice|प्रकाशक=Notion Press|ॲक्सेसदिनांक=2 नोव्हेंबर 2024|ref=PRINCIPLE OF INDIAN INTELLECTUAL PROPERTY RIGHTS - LAW AND PRACTICE}}&lt;/ref&gt;
== एकाधिकार (पेटंट्स) ==
* बॅक्टेरियाच्या हालचाली शोधण्याचे मशीनसाठी भारतीय एकाधिकार (पेटंट) २९४२७४ ( ११ फेब्रुवारी, इ.स. २००९ला मागणी केली व १४ मार्च, इ.स. २०१८ रोजी भारतीय एकाधिकार (पेटंट) मिळाला). यामध्ये विशेष रचनेच्या डिस्क-प्रकारच्या नमुना धारकाचा वापर करून जीवाणूंची हालचाल (bacterial motility) ओळखण्यासाठी एक किफायतशीर पद्धत आणि उपकरण विकसित करण्यात आले आहे. या पद्धतीत पातळ गोलाकार डिस्क ही नमुना आधार तसेच हालचाल संवेदन करणारा घटक म्हणून कार्य करते. जेव्हा जीवाणूंचे द्रावण या डिस्कवर किंवा तिच्या आत टाकले जाते, तेव्हा हालचाल करणारे जीवाणू सूक्ष्मदर्शक किंवा कमी आवर्धनाच्या प्रकाशीय निरीक्षणाखाली ठराविक कालानुसार बदलणारे प्रकाशीय नमुने निर्माण करतात. हे नमुने सामूहिक जीवाणू हालचाल, सूक्ष्म पातळीवरील द्रव प्रवाह आणि डिस्कच्या पृष्ठभागावरील जीवाणू घनतेच्या पुनर्वितरणामुळे तयार होतात. या तंत्रामुळे रंगकरण, लेबलिंग किंवा महागड्या उच्च-स्तरीय प्रतिमांकन प्रणालींची गरज न पडता जीवाणूंची हालचाल ओळखणे शक्य होते. उपकरणाची रचना साधी, पुनरुत्पादक आणि सहज तयार करता येण्यासारखी असल्याने ती नियमित प्रयोगशाळा वापरासाठी तसेच संसाधन-मर्यादित ठिकाणी उपयुक्त ठरते. अभ्यासातून हे स्पष्ट झाले आहे की डिस्क-प्रकारचा नमुना धारक हालचाल करणारे आणि न करणारे जीवाणू जलदपणे वेगळे ओळखण्यास सक्षम आहे, कारण त्यांच्या हालचालींशी संबंधित स्पष्ट दृश्य किंवा प्रतिमाधारित संकेत मिळतात. “मोटिलोस्कोप” (Motiloscope) या संकल्पनेअंतर्गत विकसित केलेली ही पद्धत पारंपरिक जीवाणू हालचाल चाचण्यांना एक प्रभावी पर्याय ठरते आणि स्वयंचलित विश्लेषण, पॉइंट-ऑफ-केअर निदान तसेच संक्षिप्त प्रकाशीय प्रणालींमध्ये एकत्रीकरणासाठी नवीन संधी निर्माण करते.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; [[File:Indian Patent 294274.jpg|thumb|Indian Patent 294274: Bacterial movement detection device: Apparatus for detection of bacterial movement and method of sample preparation. Issued March 14, 2018.]]
* कॉम्पॅक्ट एल-आकाराचे डिजिटल मायक्रोस्कोपसाठी भारतीय एकाधिकार (पेटंट) २८९२९४ (२८ जानेवारी, इ.स. २००८ला मागणी केली व ०७ नोव्हेंबर, इ.स. २०१७ रोजी भारतीय एकाधिकार (पेटंट) मिळाला). कॉम्पॅक्ट एल-आकाराचे डिजिटल मायक्रोस्कोप हे लहान आकाराचे, हलके आणि पोर्टेबल सूक्ष्मदर्शक उपकरण आहे, ज्याची रचना ‘एल’ (L-shaped) स्वरूपाची असते. या रचनेमुळे प्रकाश स्रोत, नमुना धारक आणि प्रतिमांकन सेन्सर यांचे कार्यक्षम मांडणी साध्य होते तसेच उपकरणाचा एकूण आकार कमी ठेवता येतो. डिजिटल कॅमेऱ्याच्या साहाय्याने नमुन्याची प्रतिमा थेट संगणक, लॅपटॉप किंवा मोबाईल उपकरणावर पाहता, साठवता व विश्लेषित करता येते. पारंपरिक मोठ्या मायक्रोस्कोपच्या तुलनेत हे मायक्रोस्कोप कमी खर्चिक, वापरण्यास सोपे आणि क्षेत्रीय (field) तसेच प्रयोगशाळा वापरासाठी उपयुक्त ठरते. शैक्षणिक, जैववैद्यकीय, फार्मास्युटिकल आणि पॉइंट-ऑफ-केअर अनुप्रयोगांमध्ये सूक्ष्म निरीक्षणासाठी कॉम्पॅक्ट एल-आकाराचे डिजिटल मायक्रोस्कोप विशेष लाभदायक मानले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://patents.google.com/patent/IN2008MU00190A/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2019-10-25 |archive-date=2019-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191025071438/https://patents.google.com/patent/IN2008MU00190A/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
[[File:Microscope1.jpg|thumb|Indian Patent 289294: Compact L-Shaped Digital Microscope. Issued November 07, 2017.]]

== ऑरगॅनिक रेअकॅशन साठी डिफरेंशियल कंडेन्सर ==

*सचिन लोकापुरे यांनी फार्मास्युटिकल ऑरगॅनिक रेअकॅशन साठी डिफरेंशियल कंडेन्सर विकसित केले. या कंडेनसर साठी भारत सरकारने डिझाईन पेटंट दिले आहे.   फार्मास्युटिकल ऑरगॅनिक रेअकॅशन डिफरेंशियल कंडेन्सरचे  फायदे  1. एका वेळी तुम्ही एका या काँडेन्सॉर मधुन वेगवेगळे ऑरगॅनिक रेअकॅशन करू शकता.  2. तुम्ही तुमच्या रेअकॅशनची उत्पन्न वाढवू शकता.  3. कमी वेळेत तुम्ही ऑरगॅनिक रेअकॅशन करू शकता.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=79KbNbOr8BA|title=सांगलीतील प्राध्यापकाने मिळवले 240 पेटंट, आता बनवला मल्टीपल कंडेनसर|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=uk7hlyCYnDo|title=सचिन लोकापुरे प्राध्यापकाची पेटंट मॅन' म्हणून ओळख|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== मल्टी-फोटॉन कॉन्ट्रास्ट इल्युमिनेशन डिव्हाइस ==

*&quot;मायक्रो फाइन स्ट्रक्चर व्हिज्युअलाइज करण्यासाठी डिजिटल ऑप्टिकल मायक्रोस्कोपसाठी मल्टी-फोटॉन कॉन्ट्रास्ट इल्युमिनेशन डिव्हाइस&quot; शोधून काढले आहे जे सूक्ष्म संरचना सैद्धांतिक पद्धती आणि व्यावहारिक अंमलबजावणीवर आधारित आहे. आम्ही या ऑप्टिकल उपकरणासाठी युटिलिटी आणि डिझाइन पेटंट दाखल केले आणि सैद्धांतिक कामासाठी भारतात कॉपीराइट दाखल केले. हे तंत्रज्ञान डार्क फील्ड मायक्रोस्कोपीवर आधारित आहे ट्रांसमिशन वेव्हलेंथ T=530nm@3.9v, O=650nm, T=550nm@7.5v, O=650nm, E=25s+1comp, A =70/30.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Saglo Research Equipment's – Innovation For Humanity|दुवा=https://www.sagloresearch.com/|संकेतस्थळ=www.sagloresearch.com|ॲक्सेसदिनांक=17 ऑगस्ट 2024}}&lt;/ref&gt;

== क्रोमॅटिक कॉन्ट्रास्ट एन्हांसमेंटद्वारे उच्च-रिझोल्यूशन डार्क-फील्ड नॅनोस्कोपी ==

*660nm वर क्रोमॅटिक कॉन्ट्रास्ट एन्हांसमेंटद्वारे उच्च-रिझोल्यूशन डार्क-फील्ड नॅनोस्कोपीद्वारे विश्लेषण केलेले नॅनोपार्टिकल&quot; साठी नवीन पद्धत विकसित केले आहे. हे तंत्रज्ञान उच्च-रिझोल्यूशन डार्क-फील्ड नॅनो मायक्रोस्कोपीमध्ये सादर करता येते - 100nm (0.1मायक्रोमीटर) पर्यंतचे रिझोल्यूशन म्हणजे सेल नमुन्यातील प्रोटीनचे  डॉट स्पॉट आपण पाहू शकतो.या पद्धतीसाठी नोंदणीकृत भारतीय कॉपीराइट –L-121528/2023 आणि भारतीय डिझाइन पेटंट आणि युटिलिटी पेटंट प्राप्त झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Saglo Research Equipment's – Innovation For Humanity|दुवा=https://www.sagloresearch.com/|संकेतस्थळ=www.sagloresearch.com|ॲक्सेसदिनांक=17 ऑगस्ट 2024}}&lt;/ref&gt;
[[File:क्रोमॅटिक कॉन्ट्रास्ट एन्हांसमेंटद्वारे उच्च-रिझोल्यूशन डार्क-फील्ड नॅनोस्कोपी.jpg|thumb|क्रोमॅटिक कॉन्ट्रास्ट एन्हांसमेंटद्वारे उच्च-रिझोल्यूशन डार्क-फील्ड नॅनोस्कोपी]]

== लोकापुरे समीकरण ==

लोकापुरे यांनी 'लोकापुरे समीकरण' (लोकापुरे इक्वेशन) विकसित केले आहे. हे समीकरण सन प्रोटेक्शन फॅक्टर (SPF) म्हणजेच सूर्याच्या अतिनील (UV) किरणांपासून त्वचेचे संरक्षण करणाऱ्या क्षमतेची गणना करणारे एक गणितीय मॉडेल आहे.  हे मॉडेल त्वचेचे जैविक नुकसान आणि दीर्घकालीन वृद्धत्वाचा धोका या दोन्ही घटकांचा एकत्रित विचार करते. हे समीकरण पृथ्वीवरील जैविक परिस्थितीसोबतच अंतराळातील अतिनील किरणांच्या संपर्कात सनस्क्रीन किती प्रभावीपणे काम करते, याचे मूल्यमापन करण्यासाठी वापरले जाते. हे संशोधन ''&quot;रिसर्च जर्नल ऑफ टॉपिकल अँड कॉस्मेटिक सायन्सेस&quot;'' मध्ये प्रकाशित झाले आहे.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Lokapure |first=Sachin Gangadhar |date=2026 |title=A New Sun Protection Factor Equation-Integrating Erythemal and Photoaging Risks across Biological and Space UV Exposure |journal=Research Journal of Topical and Cosmetic Sciences |volume=17 |issue=1 |pages=11-14 |url=https://rjtcsonline.com/AbstractView.aspx?PID=2026-17-1-3}}&lt;/ref&gt;
== पार्श्वभूमी ==

तथापि, UVA किरणे (320–400 nm) त्वचेचे वृद्धत्व आणि कर्करोगजननामध्ये लक्षणीय योगदान देतात. मन्सूर समीकरणासारख्या पारंपरिक पद्धती संपूर्ण UV स्पेक्ट्रमचा विचार करत नाहीत, ज्यामुळे UVA संरक्षणाची गरज कमी लेखली जाण्याची शक्यता असते.&lt;ref name=&quot;Mansur1986&quot;&gt;Mansur JS, Breder MNR, Mansur MCA, Azulay RD. ''Determinação do fator de proteção solar por espectrofotometria.'' An Bras Dermatol. 1986;61:121–124.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MansurCorrelation1986&quot;&gt;Mansur JS, Breder MNR, Mansur MCA, Azulay RD. ''Correlação entre a determinação do fator de proteção solar em seres humanos e por espectrofotometria.'' An Bras Dermatol. 1986;61:167–172.&lt;/ref&gt;

1986 मध्ये विकसित करण्यात आलेली मन्सूर स्पेक्ट्रोफोटोमेट्रिक पद्धत UVB शोषणाचे मापन करून आणि एरिथेमल प्रभावीपणा भारण कार्य (erythemal effectiveness weighting function) लागू करून सन प्रोटेक्शन फॅक्टर (SPF) ची गणना करते. जरी ही पद्धत इन विट्रो SPF निर्धारणासाठी मोठ्या प्रमाणावर स्वीकारली गेली असली तरी, ती केवळ UVB किरणांवर लक्ष केंद्रित करते आणि त्वचेत खोलवर प्रवेश करणाऱ्या तसेच फोटोएजिंग (photoaging) आणि कर्करोगजननामध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या UVA किरणांकडे दुर्लक्ष करते.&lt;ref name=&quot;Lokapure2026&quot;&gt;Lokapure SG. ''A New Sun Protection Factor Equation-Integrating Erythemal and Photoaging Risks across Biological and Space UV Exposure.'' Research Journal of Topical and Cosmetic Sciences. 2026;17(1):11–14. doi:10.52711/2321-5844.2026.00003.&lt;/ref&gt;

याव्यतिरिक्त, या पद्धतीमध्ये वापरले जाणारे एकसमान भारण कार्य (uniform weighting functions), जसे की Sayre इत्यादींनी विकसित केलेले मॉडेल, UV किरणोत्सर्गातील प्रादेशिक बदल, त्वचेचे विविध फोटोटाइप, उंची, भौगोलिक स्थान आणि ऋतुमानातील बदल यांसारख्या पर्यावरणीय घटकांचा विचार करत नाहीत.&lt;ref name=&quot;Sayre1979&quot;&gt;Sayre RM, Agin PP, LeVee GJ, Marlowe E. ''A comparison of in vivo and in vitro testing of sunscreening formulas.'' Photochem Photobiol. 1979;29(3):559–566.&lt;/ref&gt;

परिणामी, विविध परिस्थितींमध्ये सनस्क्रीनच्या परिणामकारकतेचे अचूक मूल्यांकन होणे कठीण ठरते. त्यामुळेच यांनी या मर्यादा दूर करण्यासाठी एक अद्वितीय आणि विस्तारित SPF समीकरण विकसित केले. या समीकरणामध्ये संपूर्ण UV स्पेक्ट्रम, UVA आणि UVB किरणांमुळे होणारे जैविक परिणाम, त्वचेचे वृद्धत्व, कर्करोगजन्य धोके तसेच विविध पर्यावरणीय परिस्थितींचा समावेश करण्यात आला असून, पारंपरिक SPF मॉडेलपेक्षा अधिक वास्तववादी, जैविकदृष्ट्या अचूक आणि व्यापक संरक्षण मूल्यांकन प्रदान केले जाते.
=== समीकरण ===
:&lt;math&gt;SPF = K \int_{290}^{400} E_{\text{eff}}(\lambda) \times [1 - T(\lambda)] \, d\lambda&lt;/math&gt;

*(टीप: अंतराळातील परिस्थितीचा अभ्यास करताना, अतिनील किरणांची तरंगलांबी (Spectral range) २०० ते ४०० नॅनोमीटर (nm) पर्यंत धरली जाते).* &lt;ref&gt;https://www.researchgate.net/publication/405053180_A_New_Sun_Protection_Factor_Equation-Integrating_Erythemal_and_Photoaging_Risks_across_Biological_and_Space_UV_Exposure&lt;/ref&gt;

[[File:Sun protection factor- Lokapure Equation.jpg|thumb|Sun protection factor- Lokapure Equation]]

=== समीकरणातील चले ===
* '''&lt;math&gt;K&lt;/math&gt; — कॅलिब्रेशन स्थिरांक
* '''&lt;math&gt;E_{\text{eff}}(\lambda)&lt;/math&gt;''': दिलेल्या तरंगलांबीवर (&lt;math&gt;\lambda&lt;/math&gt;) अतिनील किरणांची जैविक परिणामकारकता दर्शवणारे 'स्पेक्ट्रल वेटिंग फंक्शन'.
* '''&lt;math&gt;T(\lambda)&lt;/math&gt;''': संबंधित तरंगलांबीवर सनस्क्रीनची असणारी पारदर्शकता (Transmittance).
* '''&lt;math&gt;\lambda&lt;/math&gt; (लॅम्बडा)''': अतिनील किरणांची तरंगलांबी (Wavelength). 

=== कार्यपद्धती ===
हे समीकरण संपूर्ण अतिनील (UV) स्पेक्ट्रममधील 'एरिथेमोजेनिक वेटिंग फंक्शन' आणि सनस्क्रीनच्या 'पारदर्शकतेचा' (Transmittance) गुणाकार करून त्याचे एकत्रीकरण (Integrate) करते. यातून मिळणारे अंतिम मूल्य सनस्क्रीनच्या एकूण संरक्षण क्षमतेचे प्रतिनिधित्व करते. अचूकतेसाठी या मूल्याची पडताळणी प्रस्थापित ''in vivo'' (जैविक चाचण्यांच्या) मानकांशी केली जाते.&lt;ref&gt;Maske, Pratik Prakash; Malavi, Shobhraj Bharat; Kolap, Umesh Bhupal; Ambale, Suraj Mahadev. Comprehensive in vitro evaluation of the UV-protective efficacy of Syzygium cumini extract using the Lokapure SPF equation. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry. 2026; 15(4):139-142. doi:10.22271/phyto.2026.v15.i4b.16002. Available on: https://www.phytojournal.com/archives/2026.v15.i4.B.16002/comprehensive-in-vitro-evaluation-of-the-uv-protective-efficacy-of-syzygium-cumini-extract-using-the-lokapure-spf-equation&lt;/ref&gt;

== संयुक्त जैविक वजनन फलन ==

लोकापुरे समीकरणातील एक महत्त्वपूर्ण नवकल्पना म्हणजे जैविक परिणामांचे संयुक्त वजनन फलन (Combined Biological Weighting Function) होय. पारंपरिक SPF मॉडेलमध्ये प्रामुख्याने UVB किरणांमुळे होणाऱ्या एरिथेमा (Sunburn) प्रभावाचा विचार केला जातो; परंतु लोकापुरे समीकरणात UVA किरणांमुळे होणारे त्वचेचे वृद्धत्व (Photoaging) आणि दीर्घकालीन जैविक नुकसान यांचाही समावेश करण्यात आला आहे.

हे संयुक्त वजनन पुढीलप्रमाणे व्यक्त केले जाते:

:&lt;math&gt;E_{\text{eff}}(\lambda)=w_1E_{\text{ery}}(\lambda)+w_2E_{\text{age}}(\lambda)&lt;/math&gt;

येथे:

* '''&lt;math&gt;E_{\text{ery}}(\lambda)&lt;/math&gt; — एरिथेमल (Sunburn) प्रभाव
* '''&lt;math&gt;E_{\text{age}}(\lambda)&lt;/math&gt; — फोटोएजिंग (Skin Aging) प्रभाव
* '''&lt;math&gt;w_1,w_2&lt;/math&gt; — जैविक परिणामांचे समायोज्य वजन गुणांक

या पद्धतीमुळे SPF मूल्यांकन अधिक वास्तववादी आणि जैविकदृष्ट्या अचूक मानले जाते.

== कार्यपद्धती ==

लोकापुरे समीकरण संपूर्ण अतिनील (UV) स्पेक्ट्रममधील जैविक प्रभाव आणि सनस्क्रीनच्या पारदर्शकतेचा (Transmittance) गुणाकार करून त्याचे समाकलन (Integration) करते. प्राप्त मूल्य सनस्क्रीनच्या एकूण संरक्षण क्षमतेचे प्रतिनिधित्व करते.

हे समीकरण पुढीलप्रमाणे आहे:

:&lt;math&gt;SPF = K \int_{290}^{400} E_{\text{eff}}(\lambda)\times[1 - T(\lambda)]\times d\lambda&lt;/math&gt;

या समीकरणात:

* '''&lt;math&gt;K&lt;/math&gt; — कॅलिब्रेशन स्थिरांक
* '''&lt;math&gt;E_{\text{eff}}(\lambda)&lt;/math&gt; — संयुक्त जैविक वजनन फलन
* '''&lt;math&gt;T(\lambda)&lt;/math&gt; — सनस्क्रीनची पारदर्शकता
* '''&lt;math&gt;\lambda&lt;/math&gt; — UV किरणांची तरंगलांबी

या पद्धतीत पारंपरिक SPF मॉडेलच्या तुलनेत UVA किरणांमुळे होणारे दीर्घकालीन त्वचा नुकसान अधिक अचूकपणे विचारात घेतले जाते.

== अंतराळीय विस्तार ==
अंतराळात पृथ्वीच्या वातावरणामुळे फिल्टर न होणारी UVC किरणे उपस्थित असल्यामुळे लोकापुरे समीकरणाची विस्तारित आवृत्ती प्रस्तावित करण्यात आली आहे. या मॉडेलमध्ये UVC किरणे, DNA नुकसान आणि अतिरिक्त अंतराळीय UV फ्लक्स यांचा विचार केला जातो.

:&lt;math&gt;SPF_{\text{space}} = K_s \int_{200}^{400} E_{\text{space}}(\lambda)\times [1-T(\lambda)]\times d\lambda&lt;/math&gt;

येथे:

* '''&lt;math&gt;E_{\text{space}}(\lambda)&lt;/math&gt; — अंतराळीय UV जैविक परिणाम फलन
* '''&lt;math&gt;K_s&lt;/math&gt; — अंतराळीय कॅलिब्रेशन स्थिरांक
* '''&lt;math&gt;200\text{–}400 \text{nm}&lt;/math&gt; — विस्तारित UV स्पेक्ट्रम श्रेणी* 

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:लोकापुरे, सचिन }}
[[वर्ग:भारतीय औषधनिर्माण शास्त्रज्ञ]]
[[वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>2jrsiq3us2y939y30rho0oisdahf3rt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>रागिणी शंकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>253905</id>
    <revision>
      <id>2693974</id>
      <parentid>2511158</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:08:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:व्हायोलिन वादक]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2693974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12589" sha1="geq424efn9xa34p957id6bi9atignxc" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = रागिणी शंकर 
| चित्र = Ragini Shankar.jpg 
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = रागिणी शंकर 
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = [[इ.स. १९८९|१९८९]]
| जन्म_स्थान = [[बनारस]], [[उत्तर प्रदेश]]
| मृत्यू_दिनांक = 
| मृत्यू_स्थान =
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = मुंबई
| राष्ट्रीयत्व = भारतीय
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = भारतीय
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = व्हायोलिनवादक
| कारकीर्द_काळ = 
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = मुंबई 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = मेकॅनिकल इंजिनियर      
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू]]
| जोडीदार = 
| अपत्ये = 
| वडील = 
| आई = डॉ. [[संगीता शंकर]] 
| नातेवाईक = डॉ. एन.राजम, [[नंदिनी शंकर]]  
| पुरस्कार = 
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = www.raginishankar.com
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''रागिणी शंकर''' ([[इ.स. १९८९|१९८९]]:[[बनारस]], [[उत्तर प्रदेश]] - ) या एक भारतीय [[व्हायोलिन]] वादक आहेत. त्या [[हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत]] आणि फ्युजन संगीत वाजवतात. त्या व्हायोलिन वादक [[संगीता शंकर|डॉ. संगीता शंकर]] ह्यांच्या कन्या तर सुप्रसिद्ध व्हायोलिन वादक [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] डॉ.एन.राजम ह्यांची नात आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2020-02-20|title=N. Rajam|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=N._Rajam&amp;oldid=941733336|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt;

==सुरुवातीचे आयुष्य==
रागिणी शंकर ह्यांनी वयाच्या चौथ्या वर्षापासून आपली आई डॉ. संगीता शंकर ह्यांच्याकडे व्हायोलिन शिकायला सुरुवात केली आणि पहिली सार्वजनिक मैफिल वयाच्या अकराव्या वर्षी सादर केली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.raginishankar.com/|title=:: R A G I N I   S H A N K A R - O F F I C I A L   W E B S I T E ::|संकेतस्थळ=www.raginishankar.com|अॅक्सेसदिनांक=2020-03-28}}&lt;/ref&gt; त्या गायकी अंगाचे व्हायोलिन वाजवतात. ह्या गायकी अंगाची पद्धत त्यांच्या आजी पद्मभूषण डॉ.एन.राजम ह्यांची आहे. त्यांची चित्रकलेची आवड त्यांचे आजोबा टी.एस.सुब्रमण्यन ह्यांच्याकडून आल्याचे दिसते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.raginishankar.com/art.html|title=:: R A G I N I   S H A N K A R - O F F I C I A L   W E B S I T E ::|संकेतस्थळ=www.raginishankar.com|ॲक्सेसदिनांक=2020-03-28|archive-date=2015-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150215152447/http://raginishankar.com/art.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==शिक्षण==
रागिणी शंकर ह्या मेकॅनिकल इंजिनियर आहेत. त्यांनी संगीत विषयामध्ये पदव्युत्तर पदवी प्राप्त केली आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/music/meet-dr-sangeeta-shankar-and-her-daughters-ragini-and-nandini-shankar-who-weave-magic-with-their-violins/articleshow/63848448.cms|title=Meet Dr Sangeeta Shankar and her daughters Ragini and Nandini Shankar, who weave magic with their violins|last=Kapoor|पहिले नाव=Srishti KapoorSrishti|last2=Apr 21|first2=Mirror Online {{!}} Updated:|संकेतस्थळ=Mumbai Mirror|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2020-03-28|last3=2018|last4=Ist|first4=13:47}}&lt;/ref&gt; त्या त्यांची आजी पद्मभूषण डॉ.एन.राजम ह्यांच्याकडेसुद्धा व्हायोलीन शिक्षणाचे धडे घेत आहेत.

==कारकीर्द==
रागिणी ह्यांनी २०१६ साली [[न्यू यॉर्क]]च्या कार्नेजी हॉल येथे आपली व्हायोकिन कला सादर केली.त्यांनी [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]], [[इंग्लंड]], [[इंडोनेशिया]], [[कॅनडा]], [[नेदरलँड्स]], [[न्यू झीलंड|न्यू झीलंड]], [[फ्रान्स]], [[जर्मनी]], [[बांगलादेश]], [[बेल्जियम]], मलेशिया, [[श्रीलंका]], [[संयुक्त अरब अमिराती]], [[सिंगापूर]] आणि [[हंगेरी]]सारख्या देशांमध्ये कार्यक्रम केले आहेत. त्यांनी युरोपीया, [[सवाई गंधर्व भीमसेन महोत्सव]], यक्ष(महोत्सव), सप्तक फेस्टिव्हल ऑफ म्युझिक, आरोही फॉर पंचम निषाद, कलकत्त्याच्या इंडियन टोबॅको कंपनीचे आयटीसी एसआरए संगीत संमेलन, नेदरलँड्सचा मेरू महोत्सव, [[हेमा मालिनी]] ह्यांनी आयोजित केलेला जया स्मृती कार्यक्रम, टेम्पल ऑफ फाईन आर्ट्‌स, भिलवाडा सुरसंगम, टी. एन. कृष्णन महोत्सव, दिल्ली आंतरराष्ट्रीय कला महोत्सव, बंगाल संगीत महोत्सव, डोव्हर लेन म्युझिक कॉन्फरन्स ह्या नामवंत महोत्सवांमध्ये आपल्या कलेचे सादरीकरण केले आहे.&lt;ref name=&quot;raginishankar.com&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.raginishankar.com/aboutMe.html|title=:: R A G I N I   S H A N K A R - O F F I C I A L   W E B S I T E ::|संकेतस्थळ=www.raginishankar.com|ॲक्सेसदिनांक=2020-03-28|archive-date=2015-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150215155901/http://raginishankar.com/aboutMe.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; त्यांनी आपली बहीण नंदिनी शंकर ह्यांच्याबरोबर एक व्हीडीओही तयार केला आहे. त्या, त्यांची बहीण [[नंदिनी शंकर]], आई डॉ.संगीता शंकर आणि आजी एन. राजम ह्यांच्याबरोबर परंपरा नावाचा व्हायोलीन वादनाचा कार्यक्रम सादर करतात. त्यांनी एकत्र हा कार्यक्रम नेदरलँड्स येथे आणि अशा अनेक ठिकाणी सादर केला आहे. प्रसिद्ध [[बॉलीवूड|बॉलिवूड]] गीत लेखक इर्शाद कामील ह्यांच्या द इंक बँड नावाच्या कविता आणि संगीत एकत्र असलेल्या प्रकल्पाच्या त्या भाग आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.business-standard.com/article/news-ians/rahman-launches-irshad-kamil-s-ink-band-music-series-118032100608_1.html|title=Rahman launches Irshad Kamil's INK Band music series|last=IANS|date=2018-03-21|work=Business Standard India|access-date=2020-03-28}}&lt;/ref&gt; प्रसिद्ध फ्रेंच [[संगीत दिग्दर्शक]] थेरी पेकू ह्यांच्या एका इंडो-फ्रेंच सांगीतिक प्रकल्प सांगता ह्यामध्ये त्या सहभागी आहेत.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.raginishankar.com/aboutMe.html|title=:: R A G I N I   S H A N K A R - O F F I C I A L   W E B S I T E ::|संकेतस्थळ=www.raginishankar.com|अॅक्सेसदिनांक=2020-03-28|archive-date=2015-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150215155901/http://raginishankar.com/aboutMe.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

त्यांना  [[भारत सरकार]]च्या सांकृतिक [[मंत्रालय|मंत्रालयाची]] सांकृतिक शिष्यवृत्ती मिळाली आहे.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;  त्या सध्या मुंबईत राहतात व त्या व्हिसलिंग वूड्स इंटरनॅशनल ह्या संगीताचे शिक्षण देणाऱ्या शाळेत एक शिक्षिका म्हणून काम करतात.&lt;ref name=&quot;raginishankar.com&quot;/&gt;.

==पुरस्कार== 
* संगीतेंदू पंडित लालमणी मिश्रा किशोर अध्येत पुरस्कार,२००७ 
* जया स्मृती पुरस्कार,२०१२&lt;ref name=&quot;raginishankar.com&quot;/&gt;
* भारताच्या उपराष्ट्रपतींच्या- [[वेंकय्या नायडू]] यांच्या- हस्ते त्यांना जश्न-ए-यंगिस्तान हा किताब मिळाला आहे. (२०१८)&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:शंकर, रागिणी}}
[[वर्ग:भारतीय व्हायोलिन वादक]]
[[वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>geq424efn9xa34p957id6bi9atignxc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>254743</id>
    <revision>
      <id>2693932</id>
      <parentid>2693548</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T15:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <origin>2693932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108464" sha1="9d9visicfpkhn7ej6s3xnugd464d7rq" xml:space="preserve">खालील यादी भारतीय क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. भारताने १ डिसेंबर २००६ रोजी दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. भारताने [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] आणि [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] साली ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक जिंकले तर [[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] साली उपविजेता ठरले. तसेच [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळांमध्ये]] भारताने सुवर्णपदक पटकावले. 


== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| भारताने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==भारताने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 400px;&quot;
|-
! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना
|-
|align=left|{{cr|RSA}} || १ डिसेंबर २००६
|-
|align=left|{{cr|SCO}} || १३ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|PAK}} || १४ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|NZ}} || १६ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|ENG}} || १९ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|AUS}} || २२ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|SL}} || १० फेब्रुवारी २००९
|-
|align=left|{{cr|BAN}} || ६ जून २००९
|-
|align=left|{{cr|IRE}} || १० जून २००९
|-
|align=left|{{cr|WIN}} || १२ जून २००९
|-
|align=left|{{cr|AFG|२०१३}} || १ मे २०१०
|-
|align=left|{{cr|ZIM}} || १२ जून २०१०
|-
|align=left|{{cr|UAE}} || ३ मार्च २०१६
|-
|align=left|{{cr|NAM}} || ८ नोव्हेंबर २०२१
|-
|align=left|{{cr|HK}} || ३१ सप्टेंबर २०२२
|-
|align=left|{{cr|NED}} || २७ ऑक्टोबर २०२२
|-
|align=left|{{cr|NEP}} || ३ ऑक्टोबर २०२३
|-
|align=left|{{cr|USA}} || १२ जून २०२४
|-
|align=left|{{cr|OMA}} || १९ सप्टेंबर २०२५
|}
==विरुद्ध संघांविरुद्धची कामगिरी==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!scope=&quot;col&quot; |विरुद्ध देश
!scope=&quot;col&quot; |[[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|सामने]]
!scope=&quot;col&quot; |विजय
!scope=&quot;col&quot; |पराभव
!scope=&quot;col&quot; |टाय
!scope=&quot;col&quot; |टाय+विजय
!scope=&quot;col&quot; |टाय+पराभव
!scope=&quot;col&quot; |अनिर्णित
!scope=&quot;col&quot; |विजय %
!scope=&quot;col&quot; |प्रथम
!scope=&quot;col&quot; |अलीकडील
|- 
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. संपूर्ण सदस्य देश]]'''
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|AFG|२०१३}}  
| ९ || ७ || ० || ० || १ || ० || १ || ७७.७८ || २०१० || २०२४
|- 
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|AUS}}  
| ३७ || २२ || १२ || ० || ० || ० || ३ || ५९.४५ || २००७ || २०२५
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|BAN}} 
| १८ || १७ || १ || ० || ० || ० || ० || ९४.४४ || २००९ || २०२५
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left; background:#cfc;&quot;|{{cr|ENG}}  
| ३५ || १८ || १६ || ० || ० || ० || १ || ५१.४२ || २००७ || २०२६
|-  
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|IRE}}  
| १० || ८ || २ || ० || ० || ० || ० || ८०.०० || २००९ || २०२६
|-  
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NZL}}     
| ३१ || १७ || ११ || १ || २ || ० || ० || ५४.८३ || २००७ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|PAK}}  
| १७ || १३ || ३ || ० || १ || ० || ० || ७६.४७ || २००७ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|RSA}}  
| ३६ || २१ || १४ || ० || ० || ० || १ || ५८.३३ || २००६ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|SL}}  
| ३३ || २१ || ९ || ० || २ || ० || १ || ६५.६२ || २००९ || २०२५
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|WIN}}  
| ३१ || २०  || १० || ० || ० || ० || १ || ६४.५१ || २००९ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|ZIM}}  
| १४ || ११ || ३ || ० || ० || ० || ० || ७८.५७ || २०१० || २०२६
|-
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. असोसिएट सदस्य देश]]'''
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|HKG}}  
| १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२२
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NAM}}  
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२१ || २०२६
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NEP}}  
| १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२३ || २०२३
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NED}} 
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|OMA}}  
| १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२५ || २०२५
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|SCO}}  
| २ || १ || ० || ० || ० || ० || १ || ५०.०० || २००७ || २०२१
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|UAE}}  
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०१६ || २०२५
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]]
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२४ || २०२६
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |'''एकूण'''
|'''२८४'''||'''१८७'''||'''८१'''||'''१'''||'''६'''||'''०'''||'''९'''||'''६५.८४'''||'''२००६'''||'''२०२६'''
|-
|colspan=11|&lt;small&gt;''सदर आकडेवारी ११ जुलै २०२६ रोजी [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] येथे झालेल्या {{cr-rt|IND}} वि. {{cr|ENG}} सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे.''&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title= Records / India / Twenty20 Internationals / Result summary|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=6;type=team|publisher=ESPNcricinfo|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title= Records / Twenty20 Internationals / Team records / Results summary
|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283307.html|publisher=ESPNcricinfo|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt; {{navbar|India T20I cricket records by opponent|mini=1|nodiv=1}} 
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} || 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287859.html २६] || १३ सप्टेंबर २००७ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || अनिर्णित || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287862.html २९] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || बरोबरीत
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287865.html ३२] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287873.html ४०] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287878.html ४५] || २२ सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287879.html ४६] || २४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297800.html ४७] || २० ऑक्टोबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | 
|- 
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291356.html ५२] || १ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386494.html ८४] || २५ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/366622.html ८५] || २७ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355994.html ९३] || ६ जून २००९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356001.html १०१] || १० जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356006.html १०५] || १२ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356010.html १०९] || १४ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}} || rowspan=2 | 
|- 
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412679.html १५३] || १ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412691.html १६५] || ७ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412695.html १६९] || ९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|SL}}
|- 
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452153.html १८२] || १२ जून २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} || rowspan=11 |
|- 
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452154.html १८३] || १३ जून २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} 
|- 
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- 
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/489200.html २००] || ४ जून २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474476.html २०४] || ३१ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}}
|- 
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/521217.html २१४] || २९ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|ENG}} 
|- 
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518954.html २१७] || १ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} 
|- 
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518955.html २१८] || ३ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} 
|-
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|-
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565820.html २६१] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533274.html २६५] || १९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533281.html २७२] || २३ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533287.html २७८] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533291.html २८२] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565810.html २९२] || २० डिसेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | 
|- 
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565811.html २९४] || २२ डिसेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}}
|- 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/589306.html २९६] || २५ डिसेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|PAK}}
|- 
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/589307.html २९८] || २८ डिसेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647247.html ३३१] || १० ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682921.html ३७८] || २१ मार्च २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682929.html ३८२] || २३ मार्च २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682943.html ३८९] || २८ मार्च २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682951.html ३९३] || ३० मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667731.html ४०५] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || rowspan=11 | 
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/885969.html ४४०] || १७ जुलै २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/885971.html ४४२] || १९ जुलै २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895817.html ४८५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}}
|-
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895819.html ४८६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}}
|- 
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895821.html ४८९] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- 
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966745.html ५०९] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966751.html ५१२] || २७ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966761.html ५१७] || ३ मार्च २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966765.html ५२१] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951329.html ५३५] || १५ मार्च २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951341.html ५४१] || १९ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951353.html ५४७] || २३ मार्च २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951363.html ५५३] || २७ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951371.html ५५६] || ३१ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007655.html ५५८] || १८ जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=21 | 
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007657.html ५५९] || २० जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007659.html ५६०] || २२ जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1041615.html ५६२] || २७ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1041617.html ५६३] || २८ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || अनिर्णित 
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034825.html ५९२] || २६ जानेवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|ENG}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034827.html ५९३] || २९ जानेवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034829.html ५९४] || १ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1098211.html ६१७] || ९ जुलै २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119501.html ६२३] || ७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119502.html ६२४] || १० ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120093.html ६३०] || १ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120094.html ६३१] || ४ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]]  || {{cr|NZ}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120095.html ६३२] || ७ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ निदाहास चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५७] || ८ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६६०] || १४ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६६२] || १८ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140992.html ६७८] || २७ जून २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} ||
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140993.html ६८०] || २९ जून २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} || rowspan=45 | 
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119543.html ६८४] || ३ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119544.html ६८८] || ६ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119545.html ६९०] || ८ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157759.html ७०७] || ४ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157760.html ७०९] || ६ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157761.html ७१०] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144990.html ७१२] || २१ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144991.html ७१३] || २३ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144992.html ७१४] || २५ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153696.html ७३५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153697.html ७३७] || ८ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153698.html ७३८] || १० फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168247.html ७४८] || २४ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168248.html ७४९] || २७ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188621.html ८४२] || ३ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188622.html ८४३] || ४ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188623.html ८४६] || ६ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187013.html १०००] || ३ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|BAN}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187014.html १००७] || ७ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187015.html १०१४] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187018.html १०२०] || ६ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187019.html १०२२] || ८ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187020.html १०२४] || ११ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187677.html १०३१] || २४ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187678.html १०३४] || २६ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187679.html १०३५] || २९ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || बरोबरीत
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187680.html १०३६] || ३१ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || बरोबरीत
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187681.html १०३७] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223952.html १११४] || ४ डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223953.html १११५] || ६ डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223954.html १११६] || ८ डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243388.html ११३१] || १२ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243389.html ११३२] || १४ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243390.html ११३३] || १६ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243391.html ११३५] || १८ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243392.html ११३८] || २० मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273727.html १३६१] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273739.html १३८१] || ३१ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NZL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273744.html १३९०] || ३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273748.html १३९६] || ५ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273753.html १४१०] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278671.html १४३४] || १७ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंग मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=24 | 
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278672.html १४४०] || १९ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278673.html १४४६] || २१ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278679.html १४६७] || १६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278680.html १४७३] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278681.html १४७९] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}}
|-  
| १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|- 
| १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303307.html १५८०] || २६ जून २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303307.html १५८६] || २८ जून २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276904.html १६१६] || ७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276905.html १६२८] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276906.html १६३१] || १० जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317903.html १७०२] || २९ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317904.html १७१८] || १ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317905.html १७२०] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|IND}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317906.html १७२५] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317907.html १७२६] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327270.html १७५०] || २८ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०२२ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327272.html १७५४] || ३१ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327276.html १़७५८] || ४ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327279.html १७६१] || ८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327503.html १७८८] || २० सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} || rowspan=6 |
|-  
| १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327504.html १७९४] || २३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327505.html १७९६] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298150.html १८४२] || २३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298157.html १८४८] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298169.html १८६०] || २ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298176.html १८७३] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298178.html १८७८] || १० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322276.html १८९८] || २० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|IND}} || rowspan=9 |
|-  
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322277.html १९११] || २२ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || बरोबरीत
|-  
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348640.html १९८४] || ३ जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348641.html १९८५] || ५ जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348642.html १९८६] || ७ जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348649.html १९९०] || २७ जानेवारी २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[जे.एस्.सी.ए आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रांची]] || {{cr|NZL}}
|-  
| १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348650.html १९९१] || २९ जानेवारी २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, लखनौ|अटल बिहारी वाजपेयी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348651.html १९९२] || १ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381217.html २१८८] || ३ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद]] || {{cr|WIN}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381218.html २१९१] || ६ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|WIN}} || rowspan=6 | 
|- 
| २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381219.html २१९२] || ८ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|IND}}
|-  
| २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381220.html २१९३] || १२ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}  
|-  
| २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381221.html २१९४] || १३ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|WIN}} 
|-  
| २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384634.html २२००] || १८ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान|द व्हिलेज]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384637.html २२०८] || २० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान|द व्हिलेज]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399113.html २२७८] || ३ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NEP}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399117.html २२९६] || ६ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399120.html २३०१] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || अनिर्णित
|-  
| २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389391.html २३६१] || २३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} || rowspan=10 |
|-  
| २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389392.html २३६८] || २६ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389392.html २३७३] || २८ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389393.html २३८०] || १ डिसेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389394.html २३८१] || ३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २१५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| २१६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २१७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389396.html २४२८] || ११ जानेवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|इंदरजितसिंग बिंद्रा स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389397.html २४३१] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389398.html २४३५] || १७ जानेवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || बरोबरीत 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415708.html २६३९] || ५ जून २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|IND}} || rowspan=8 | [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415719.html २६५८] || ९ जून २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415725.html २६७१] || १२ जून २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415743.html २७१०] || २० जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415747.html २७१६] || २२ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415751.html २७२१] || २४ जून २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415754.html २७२४] || २७ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html २७२९] || २९ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|-  
| २२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420223.html २७३७] || ६ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=20 |
|-  
| २२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420224.html २७३९] || ७ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420225.html २७४९] || १० जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420226.html २७५८] || १३ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420227.html २७६२] || १४ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442987.html २७६७] || २७ जुलै २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|IND}}
|- 
| २३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442988.html २७६८] || २८ जुलै २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442989.html २७६९] || ३० जुलै २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || टाय
|-  
| २३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439893.html २८९७] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान|श्रीमंत माधवराव सिंधिया क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439894.html २८९९] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली मैदान|अरुण जेटली क्रिकेट स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439895.html २९०४] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| २३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449301.html २९३८] || ८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|- 
| २४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449302.html २९४२] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|- 
| २४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449303.html २९४७] || १३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}}
|- 
| २४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449304.html २९५२] || १५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439899.html ३०८२] || २२ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439900.html ३०८३] || २५ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439901.html ३०८४] || २८ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम|निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439902.html ३०८५] || ३१ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439903.html ३०८६] || २ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[चर्चगेट]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496921.html ३४४४] || १० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=7 | [[२०२५ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496925.html ३४५५] || १४ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496931.html ३४६५] || १९ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496933.html ३४६८] || २१ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496935.html ३४७०] || २४ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496937.html ३४७६] || २६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496938.html ३४८२] || २८ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| २५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478907.html ३५३६] || २९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || अनिर्णित || rowspan=14 |
|-  
| २५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478908.html ३५४१] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478909.html ३५५१] || २ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|IND}}
|-  
| २५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478910.html ३५६१] || ६ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट (क्वीन्सलंड)|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|IND}}
|-  
| २५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478911.html ३५६५] || ८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित 
|- 
| २६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479576.html ३६२३] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}}
|- 
| २६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479577.html ३६३१] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास]] || {{cr|RSA}} 
|- 
| २६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479578.html ३६४४] || १४ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| २६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479580.html ३६४५] || १९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490234.html ३६६३] || २१ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| २६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490235.html ३६६७] || २३ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| २६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490236.html ३६६९] || २५ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| २६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490237.html ३६७२] || २८ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490238.html ३६८०] || ३१ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512721.html २६८६] || ७ फेब्रुवारी २०२६ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=9 | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512736.html ३७०३] || १२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512745.html ३७१५] || १५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512754.html ३७२३] || १८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512761.html ३७३०] || २२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512766.html ३७४१] || २६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512770.html ३७५०] || १ मार्च २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512772.html ३७५२] || ५ मार्च २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[चर्चगेट]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512773.html ३७५५] || ८ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html ३९९३] || २६ जून २०२६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} || rowspan=13 |
|-  
| २७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html ४००४] || २८ जून २०२६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}}
|-  
| २८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html ४००७] || १ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || अनिर्णित
|-  
| २८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html ४०१२] || ४ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ४०१३] || ७ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४०२०] || ९ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ४०२५] || ११ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html] || २३ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || TBD
|-  
| २८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html] || २५ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || TBD
|-  
| २८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html] || २६ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || TBD
|- 
| २८८ ||[ ] || १३ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || TBD
|- 
| २८९ ||[ ] || १५ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || TBD
|- 
| २९० ||[ ] || २६ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || TBD  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९१ ||[ ] || २८ सप्टेंबर २०२६ || TBD || {{flagicon|JPN}} [[ऐची प्रांत|कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[ऐची प्रांत|निश्शीन]] || TBD || [[२०२६ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२६ आशियाई खेळ]]
|-  
| २९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html] || ६ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || TBD || rowspan=9 |
|-  
| २९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html] || ९ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || TBD
|-  
| २९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html] || ११ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || TBD
|-  
| २९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html] || १४ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || TBD
|-  
| २९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html] || १७ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम (बंगळूर)|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || TBD
|-  
| २९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539432.html] || २२ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || TBD
|-  
| २९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539433.html] || २४ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || TBD
|-  
| २९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539434.html] || २७ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || TBD
|-  
| ३०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539435.html] || ३० ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || TBD
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| ३०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539436.html] || १ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन (न्यू झीलंड)|हॅमिल्टन]] || TBD || rowspan=4 |
|-  
| ३०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529238.html] || २२ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || TBD
|-  
| ३०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529239.html] || २४ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || TBD
|-  
| ३०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529240.html] || २७ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || TBD
|}

==हे ही पहा==
* [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या कसोटी सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला कसोटी सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय १९ वर्षाखालील क्रिकेट संघाने खेळलेल्या युवा कसोटी सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय १९ वर्षाखालील क्रिकेट संघाने खेळलेल्या युवा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]]

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]]</text>
      <sha1>9d9visicfpkhn7ej6s3xnugd464d7rq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693937</id>
      <parentid>2693932</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T16:00:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108590" sha1="fm8m04ru0ju1a0p0y9sugotv72hbuke" xml:space="preserve">खालील यादी भारतीय क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. भारताने १ डिसेंबर २००६ रोजी दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. भारताने [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] आणि [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] साली ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक जिंकले तर [[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] साली उपविजेता ठरले. तसेच [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळांमध्ये]] भारताने सुवर्णपदक पटकावले. 


== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| भारताने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==भारताने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 400px;&quot;
|-
! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना
|-
|align=left|{{cr|RSA}} || १ डिसेंबर २००६
|-
|align=left|{{cr|SCO}} || १३ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|PAK}} || १४ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|NZ}} || १६ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|ENG}} || १९ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|AUS}} || २२ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|SL}} || १० फेब्रुवारी २००९
|-
|align=left|{{cr|BAN}} || ६ जून २००९
|-
|align=left|{{cr|IRE}} || १० जून २००९
|-
|align=left|{{cr|WIN}} || १२ जून २००९
|-
|align=left|{{cr|AFG|२०१३}} || १ मे २०१०
|-
|align=left|{{cr|ZIM}} || १२ जून २०१०
|-
|align=left|{{cr|UAE}} || ३ मार्च २०१६
|-
|align=left|{{cr|NAM}} || ८ नोव्हेंबर २०२१
|-
|align=left|{{cr|HK}} || ३१ सप्टेंबर २०२२
|-
|align=left|{{cr|NED}} || २७ ऑक्टोबर २०२२
|-
|align=left|{{cr|NEP}} || ३ ऑक्टोबर २०२३
|-
|align=left|{{cr|USA}} || १२ जून २०२४
|-
|align=left|{{cr|OMA}} || १९ सप्टेंबर २०२५
|}
==विरुद्ध संघांविरुद्धची कामगिरी==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!scope=&quot;col&quot; |विरुद्ध देश
!scope=&quot;col&quot; |[[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|सामने]]
!scope=&quot;col&quot; |विजय
!scope=&quot;col&quot; |पराभव
!scope=&quot;col&quot; |टाय
!scope=&quot;col&quot; |टाय+विजय
!scope=&quot;col&quot; |टाय+पराभव
!scope=&quot;col&quot; |अनिर्णित
!scope=&quot;col&quot; |विजय %
!scope=&quot;col&quot; |प्रथम
!scope=&quot;col&quot; |अलीकडील
|- 
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. संपूर्ण सदस्य देश]]'''
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|AFG|२०१३}}  
| ९ || ७ || ० || ० || १ || ० || १ || ७७.७८ || २०१० || २०२४
|- 
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|AUS}}  
| ३७ || २२ || १२ || ० || ० || ० || ३ || ५९.४५ || २००७ || २०२५
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|BAN}} 
| १८ || १७ || १ || ० || ० || ० || ० || ९४.४४ || २००९ || २०२५
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left; background:#cfc;&quot;|{{cr|ENG}}  
| ३५ || १८ || १६ || ० || ० || ० || १ || ५१.४२ || २००७ || २०२६
|-  
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|IRE}}  
| १० || ८ || २ || ० || ० || ० || ० || ८०.०० || २००९ || २०२६
|-  
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NZL}}     
| ३१ || १७ || ११ || १ || २ || ० || ० || ५४.८३ || २००७ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|PAK}}  
| १७ || १३ || ३ || ० || १ || ० || ० || ७६.४७ || २००७ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|RSA}}  
| ३६ || २१ || १४ || ० || ० || ० || १ || ५८.३३ || २००६ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|SL}}  
| ३३ || २१ || ९ || ० || २ || ० || १ || ६५.६२ || २००९ || २०२५
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|WIN}}  
| ३१ || २०  || १० || ० || ० || ० || १ || ६४.५१ || २००९ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|ZIM}}  
| १४ || ११ || ३ || ० || ० || ० || ० || ७८.५७ || २०१० || २०२६
|-
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. असोसिएट सदस्य देश]]'''
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|HKG}}  
| १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२२
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NAM}}  
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२१ || २०२६
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NEP}}  
| १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२३ || २०२३
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NED}} 
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|OMA}}  
| १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२५ || २०२५
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|SCO}}  
| २ || १ || ० || ० || ० || ० || १ || ५०.०० || २००७ || २०२१
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|UAE}}  
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०१६ || २०२५
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]]
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२४ || २०२६
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |'''एकूण'''
|'''२८४'''||'''१८७'''||'''८१'''||'''१'''||'''६'''||'''०'''||'''९'''||'''६५.८४'''||'''२००६'''||'''२०२६'''
|-
|colspan=11|&lt;small&gt;''सदर आकडेवारी ११ जुलै २०२६ रोजी [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] येथे झालेल्या {{cr-rt|IND}} वि. {{cr|ENG}} सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे.''&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title= Records / India / Twenty20 Internationals / Result summary|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=6;type=team|publisher=ESPNcricinfo|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title= Records / Twenty20 Internationals / Team records / Results summary
|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283307.html|publisher=ESPNcricinfo|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt; {{navbar|India T20I cricket records by opponent|mini=1|nodiv=1}} 
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} || 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287859.html २६] || १३ सप्टेंबर २००७ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || अनिर्णित || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287862.html २९] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || बरोबरीत
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287865.html ३२] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287873.html ४०] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287878.html ४५] || २२ सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287879.html ४६] || २४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297800.html ४७] || २० ऑक्टोबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | 
|- 
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291356.html ५२] || १ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386494.html ८४] || २५ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/366622.html ८५] || २७ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355994.html ९३] || ६ जून २००९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356001.html १०१] || १० जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356006.html १०५] || १२ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356010.html १०९] || १४ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}} || rowspan=2 | 
|- 
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412679.html १५३] || १ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412691.html १६५] || ७ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412695.html १६९] || ९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|SL}}
|- 
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452153.html १८२] || १२ जून २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} || rowspan=11 |
|- 
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452154.html १८३] || १३ जून २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} 
|- 
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- 
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/489200.html २००] || ४ जून २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474476.html २०४] || ३१ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}}
|- 
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/521217.html २१४] || २९ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|ENG}} 
|- 
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518954.html २१७] || १ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} 
|- 
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518955.html २१८] || ३ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} 
|-
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|-
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565820.html २६१] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533274.html २६५] || १९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533281.html २७२] || २३ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533287.html २७८] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533291.html २८२] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565810.html २९२] || २० डिसेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | 
|- 
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565811.html २९४] || २२ डिसेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}}
|- 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/589306.html २९६] || २५ डिसेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|PAK}}
|- 
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/589307.html २९८] || २८ डिसेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647247.html ३३१] || १० ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682921.html ३७८] || २१ मार्च २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682929.html ३८२] || २३ मार्च २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682943.html ३८९] || २८ मार्च २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682951.html ३९३] || ३० मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667731.html ४०५] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || rowspan=11 | 
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/885969.html ४४०] || १७ जुलै २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/885971.html ४४२] || १९ जुलै २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895817.html ४८५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}}
|-
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895819.html ४८६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}}
|- 
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895821.html ४८९] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- 
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966745.html ५०९] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966751.html ५१२] || २७ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966761.html ५१७] || ३ मार्च २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966765.html ५२१] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951329.html ५३५] || १५ मार्च २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951341.html ५४१] || १९ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951353.html ५४७] || २३ मार्च २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951363.html ५५३] || २७ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951371.html ५५६] || ३१ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007655.html ५५८] || १८ जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=21 | 
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007657.html ५५९] || २० जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007659.html ५६०] || २२ जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1041615.html ५६२] || २७ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1041617.html ५६३] || २८ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || अनिर्णित 
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034825.html ५९२] || २६ जानेवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|ENG}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034827.html ५९३] || २९ जानेवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034829.html ५९४] || १ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1098211.html ६१७] || ९ जुलै २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119501.html ६२३] || ७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119502.html ६२४] || १० ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120093.html ६३०] || १ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120094.html ६३१] || ४ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]]  || {{cr|NZ}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120095.html ६३२] || ७ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ निदाहास चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५७] || ८ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६६०] || १४ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६६२] || १८ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140992.html ६७८] || २७ जून २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} ||
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140993.html ६८०] || २९ जून २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} || rowspan=45 | 
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119543.html ६८४] || ३ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119544.html ६८८] || ६ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119545.html ६९०] || ८ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157759.html ७०७] || ४ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157760.html ७०९] || ६ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157761.html ७१०] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144990.html ७१२] || २१ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144991.html ७१३] || २३ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144992.html ७१४] || २५ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153696.html ७३५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153697.html ७३७] || ८ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153698.html ७३८] || १० फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168247.html ७४८] || २४ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168248.html ७४९] || २७ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188621.html ८४२] || ३ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188622.html ८४३] || ४ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188623.html ८४६] || ६ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187013.html १०००] || ३ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|BAN}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187014.html १००७] || ७ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187015.html १०१४] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187018.html १०२०] || ६ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187019.html १०२२] || ८ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187020.html १०२४] || ११ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187677.html १०३१] || २४ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187678.html १०३४] || २६ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187679.html १०३५] || २९ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || बरोबरीत
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187680.html १०३६] || ३१ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || बरोबरीत
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187681.html १०३७] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223952.html १११४] || ४ डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223953.html १११५] || ६ डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223954.html १११६] || ८ डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243388.html ११३१] || १२ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243389.html ११३२] || १४ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243390.html ११३३] || १६ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243391.html ११३५] || १८ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243392.html ११३८] || २० मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273727.html १३६१] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273739.html १३८१] || ३१ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NZL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273744.html १३९०] || ३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273748.html १३९६] || ५ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273753.html १४१०] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278671.html १४३४] || १७ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंग मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=24 | 
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278672.html १४४०] || १९ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278673.html १४४६] || २१ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278679.html १४६७] || १६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278680.html १४७३] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278681.html १४७९] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}}
|-  
| १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|- 
| १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303307.html १५८०] || २६ जून २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303307.html १५८६] || २८ जून २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276904.html १६१६] || ७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276905.html १६२८] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276906.html १६३१] || १० जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317903.html १७०२] || २९ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317904.html १७१८] || १ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317905.html १७२०] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|IND}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317906.html १७२५] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317907.html १७२६] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327270.html १७५०] || २८ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०२२ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327272.html १७५४] || ३१ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327276.html १़७५८] || ४ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327279.html १७६१] || ८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327503.html १७८८] || २० सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} || rowspan=6 |
|-  
| १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327504.html १७९४] || २३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327505.html १७९६] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298150.html १८४२] || २३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298157.html १८४८] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298169.html १८६०] || २ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298176.html १८७३] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298178.html १८७८] || १० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322276.html १८९८] || २० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|IND}} || rowspan=9 |
|-  
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322277.html १९११] || २२ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || बरोबरीत
|-  
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348640.html १९८४] || ३ जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348641.html १९८५] || ५ जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348642.html १९८६] || ७ जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348649.html १९९०] || २७ जानेवारी २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[जे.एस्.सी.ए आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रांची]] || {{cr|NZL}}
|-  
| १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348650.html १९९१] || २९ जानेवारी २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, लखनौ|अटल बिहारी वाजपेयी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348651.html १९९२] || १ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381217.html २१८८] || ३ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद]] || {{cr|WIN}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381218.html २१९१] || ६ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|WIN}} || rowspan=6 | 
|- 
| २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381219.html २१९२] || ८ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|IND}}
|-  
| २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381220.html २१९३] || १२ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}  
|-  
| २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381221.html २१९४] || १३ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|WIN}} 
|-  
| २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384634.html २२००] || १८ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान|द व्हिलेज]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384637.html २२०८] || २० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान|द व्हिलेज]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399113.html २२७८] || ३ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NEP}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399117.html २२९६] || ६ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399120.html २३०१] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || अनिर्णित
|-  
| २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389391.html २३६१] || २३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} || rowspan=10 |
|-  
| २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389392.html २३६८] || २६ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389392.html २३७३] || २८ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389393.html २३८०] || १ डिसेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389394.html २३८१] || ३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २१५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| २१६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २१७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389396.html २४२८] || ११ जानेवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|इंदरजितसिंग बिंद्रा स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389397.html २४३१] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389398.html २४३५] || १७ जानेवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || बरोबरीत 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415708.html २६३९] || ५ जून २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|IND}} || rowspan=8 | [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415719.html २६५८] || ९ जून २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415725.html २६७१] || १२ जून २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415743.html २७१०] || २० जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415747.html २७१६] || २२ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415751.html २७२१] || २४ जून २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415754.html २७२४] || २७ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html २७२९] || २९ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|-  
| २२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420223.html २७३७] || ६ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=20 |
|-  
| २२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420224.html २७३९] || ७ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420225.html २७४९] || १० जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420226.html २७५८] || १३ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420227.html २७६२] || १४ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442987.html २७६७] || २७ जुलै २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|IND}}
|- 
| २३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442988.html २७६८] || २८ जुलै २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442989.html २७६९] || ३० जुलै २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || टाय
|-  
| २३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439893.html २८९७] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान|श्रीमंत माधवराव सिंधिया क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439894.html २८९९] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली मैदान|अरुण जेटली क्रिकेट स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439895.html २९०४] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| २३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449301.html २९३८] || ८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|- 
| २४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449302.html २९४२] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|- 
| २४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449303.html २९४७] || १३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}}
|- 
| २४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449304.html २९५२] || १५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439899.html ३०८२] || २२ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439900.html ३०८३] || २५ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439901.html ३०८४] || २८ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम|निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439902.html ३०८५] || ३१ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439903.html ३०८६] || २ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[चर्चगेट]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496921.html ३४४४] || १० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=7 | [[२०२५ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496925.html ३४५५] || १४ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496931.html ३४६५] || १९ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496933.html ३४६८] || २१ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496935.html ३४७०] || २४ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496937.html ३४७६] || २६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496938.html ३४८२] || २८ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| २५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478907.html ३५३६] || २९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || अनिर्णित || rowspan=14 |
|-  
| २५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478908.html ३५४१] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478909.html ३५५१] || २ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|IND}}
|-  
| २५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478910.html ३५६१] || ६ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट (क्वीन्सलंड)|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|IND}}
|-  
| २५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478911.html ३५६५] || ८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित 
|- 
| २६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479576.html ३६२३] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}}
|- 
| २६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479577.html ३६३१] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास]] || {{cr|RSA}} 
|- 
| २६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479578.html ३६४४] || १४ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| २६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479580.html ३६४५] || १९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490234.html ३६६३] || २१ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| २६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490235.html ३६६७] || २३ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| २६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490236.html ३६६९] || २५ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| २६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490237.html ३६७२] || २८ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490238.html ३६८०] || ३१ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512721.html २६८६] || ७ फेब्रुवारी २०२६ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=9 | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512736.html ३७०३] || १२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512745.html ३७१५] || १५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512754.html ३७२३] || १८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512761.html ३७३०] || २२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512766.html ३७४१] || २६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512770.html ३७५०] || १ मार्च २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512772.html ३७५२] || ५ मार्च २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[चर्चगेट]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512773.html ३७५५] || ८ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html ३९९३] || २६ जून २०२६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} || rowspan=13 |
|-  
| २७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html ४००४] || २८ जून २०२६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}}
|-  
| २८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html ४००७] || १ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || अनिर्णित
|-  
| २८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html ४०१२] || ४ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ४०१३] || ७ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४०२०] || ९ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ४०२५] || ११ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html] || २३ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || TBD
|-  
| २८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html] || २५ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || TBD
|-  
| २८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html] || २६ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || TBD
|- 
| २८८ ||[ ] || १३ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || TBD
|- 
| २८९ ||[ ] || १५ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || TBD
|- 
| २९० ||[ ] || २६ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || TBD  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९१ ||[ ] || २८ सप्टेंबर २०२६ || TBD || {{flagicon|JPN}} [[ऐची प्रांत|कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[ऐची प्रांत|निश्शीन]] || TBD || [[२०२६ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२६ आशियाई खेळ]]
|-  
| २९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html] || ६ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || TBD || rowspan=9 |
|-  
| २९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html] || ९ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || TBD
|-  
| २९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html] || ११ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || TBD
|-  
| २९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html] || १४ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || TBD
|-  
| २९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html] || १७ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम (बंगळूर)|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || TBD
|-  
| २९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539432.html] || २२ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || TBD
|-  
| २९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539433.html] || २४ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || TBD
|-  
| २९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539434.html] || २७ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || TBD
|-  
| ३०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539435.html] || ३० ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || TBD
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| ३०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539436.html] || १ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन (न्यू झीलंड)|हॅमिल्टन]] || TBD || rowspan=4 |
|-  
| ३०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529238.html] || २२ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || TBD
|-  
| ३०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529239.html] || २४ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || TBD
|-  
| ३०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529240.html] || २७ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || TBD
|}

==हे ही पहा==
* [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या कसोटी सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला कसोटी सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय १९ वर्षाखालील क्रिकेट संघाने खेळलेल्या युवा कसोटी सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय १९ वर्षाखालील क्रिकेट संघाने खेळलेल्या युवा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]]

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]]</text>
      <sha1>fm8m04ru0ju1a0p0y9sugotv72hbuke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>त्वचेची काळजी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>255155</id>
    <revision>
      <id>2694041</id>
      <parentid>2687962</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meta2026</username>
        <id>185199</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ref added</comment>
      <origin>2694041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41166" sha1="gg6fjpzgqwthmsf4lcg4wdeuule2vr7" xml:space="preserve">{{मट्रा}}
'''त्वचेची काळजी''' ही अशा पद्धतींची श्रेणी आहे जी त्वचेच्या अखंडतेचे समर्थन करते, त्याचे स्वरूप वाढवते आणि त्वचेची काळजी घेते . त्यामध्ये पौष्टिकता, जास्त सूर्यप्रकाशापासून बचाव करणे यांचा समावेश असू शकतो. चेहऱ्याच्या देखावा वाढविण्याच्या पद्धतींमध्ये सौंदर्यप्रसाधने, बोटुलिनम, एक्सफोलिएशन, फिलर्स, लेसर रीसर्फेकिंग, मायक्रोडर्माब्रॅशन, साले, रेटिनॉल थेरपी  आणि अल्ट्रासोनिक त्वचा उपचार यांचा समावेश आहे {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200408135858/https://silkytreat.com/ |date=2020-04-08 }} . &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.elle.com/beauty/makeup-skin-care/a19686286/ultrasonic-face-spatula-how-to/|title=Ultrasonic Face De-Gunking Spatulas Are a Thing and You're Going to Want One|last=Rodulfo|first=Kristina|date=2018-04-06|website=ELLE|language=en-US|access-date=2020-03-08}}&lt;/ref&gt; त्वचेची काळजी ही बऱ्याच लोकांमध्ये नेहमीची एक प्रक्रिया असते, जसे की ज्यांची त्वचा एकतर कोरडी किंवा खूप ओलसर असते आणि त्वचारोगाचा प्रतिबंध करते आणि त्वचेच्या जखमांना प्रतिबंध करते.  

== पार्श्वभूमी ==
त्वचा देखभाल सौंदर्यप्रसाधनांच्या इंटरफेसवर आहे, &lt;ref name=&quot;Kessler2015&quot;&gt;Kessler R. More than Cosmetic Changes: Taking Stock of Personal Care Product Safety. Environ Health Perspect; DOI:10.1289/ehp.123-A120 &lt;/ref&gt; आणि त्वचाविज्ञान, पारंपारिक वैद्यकीय शाखा; &lt;ref name=&quot;randomHouse&quot;&gt;''Random House Webster's Unabridged Dictionary.'' Random House, Inc. 2001. Page 537. {{ISBN|0-375-72026-X}}.&lt;/ref&gt; या प्रत्येक विषयासह काही प्रमाणात आच्छादित आहे.     

फेडरल फूड, ड्रग आणि कॉस्मेटिक ऍक्ट प्रमाणे सौंदर्यप्रसाधन म्हणजे शुद्धीकरण किंवा सुशोभित करणे होय. (उदाहरणार्थ, शॅम्पू आणि लिपस्टिक). औषधासाठी स्वतंत्र श्रेणी अस्तित्वात आहे, ज्याचा हेतू रोगाचे निदान, बरे करणे, कमी करणे, उपचार करणे किंवा रोगाचा प्रतिबंध करणे किंवा शरीराच्या संरचनेवर किंवा कार्यावर परिणाम करण्यासाठी आहे (उदाहरणार्थ सनस्क्रीन आणि मुरुमांच्या क्रीम), मॉइश्चरायझिंगसारखी काही उत्पादने सनस्क्रीन आणि अँटी-डँड्रफ शैम्पू, दोन्ही प्रकारात नियमित केले जातात. &lt;ref name=&quot;Kessler2015&quot;&gt;Kessler R. More than Cosmetic Changes: Taking Stock of Personal Care Product Safety. Environ Health Perspect; DOI:10.1289/ehp.123-A120 &lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;FDA. ''Cosmetics: Guidance &amp; Regulation; Laws &amp; Regulations. Prohibited &amp; Restricted Ingredients''. [website]. U.S. Food and Drug Administration, Silver Spring, MD. Updated 26 January 2015. &lt;/ref&gt;   

== सन प्रोटेक्शन फॅक्टर ==
{{बदल}}
सन प्रोटेक्शन फॅक्टर (SPF) गणितीय मॉडेलिंगचा इतिहास हा प्रयोगशाळेतील मोजमाप आणि मानवी त्वचेला होणारे प्रत्यक्ष जैविक नुकसान यांच्यात सुसंगतता आणण्यासाठी त्वचाविज्ञान (dermatology) आणि प्रसाधनशास्त्र (cosmetic science) क्षेत्रात झालेल्या निरंतर प्रयत्नांचा इतिहास आहे. गेल्या जवळपास पाच दशकांत, वैज्ञानिक समुदायाने साध्या प्रयोगशाळेतील सिद्धांतांपासून पुढे जात संपूर्ण अतिनील स्पेक्ट्रम (UV spectrum), पर्यावरणीय घटक आणि अंतरिक्षीय परिस्थितीचा विचार करणाऱ्या गुंतागुंतीच्या गणितीय एकात्मतेकडे (mathematical integrations) वाटचाल केली आहे.&lt;ref name=&quot;Lokapure2026&quot;/&gt; &lt;ref&gt;Maske, Pratik Prakash; Malavi, Shobhraj Bharat; Kolap, Umesh Bhupal; Ambale, Suraj Mahadev. Comprehensive in vitro evaluation of the UV-protective efficacy of Syzygium cumini extract using the Lokapure SPF equation. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry. 2026; 15(4):139-142. doi:10.22271/phyto.2026.v15.i4b.16002. Available on: https://www.phytojournal.com/archives/2026.v15.i4.B.16002/comprehensive-in-vitro-evaluation-of-the-uv-protective-efficacy-of-syzygium-cumini-extract-using-the-lokapure-spf-equation&lt;/ref&gt;

== सुरुवातीचा पाया आणि इन व्हिव्हो विरुद्ध इन विट्रो चाचण्या (१९७० चे दशक) ==
[[सन प्रोटेक्शन फॅक्टर]] (SPF) ची मूळ संकल्पना '[[इन व्हिव्हो]]' (in vivo - थेट मानवी स्वयंसेवकांवर) चाचण्यांद्वारे परिभाषित केली गेली होती. यामध्ये सनस्क्रीन लावलेल्या आणि न लावलेल्या मानवी त्वचेवर अतिनील किरणांमुळे (UV radiation) त्वचेचा लालसरपणा (erythema/sunburn) येण्यासाठी लागणाऱ्या वेळेची तुलना केली जात असे. तथापि, मानवी त्वचेच्या वेगवेगळ्या प्रकारांमुळे (skin phototypes) या चाचण्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर त्रुटी येत असत, तसेच या पद्धती अत्यंत खर्चिक आणि नैतिकदृष्ट्या आव्हानात्मक होत्या.

१९७९ मध्ये, सायरे आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी (Sayre et al.) 'फोटोकॅमिस्ट्री अँड फोटॉबायोलॉजी' या नियतकालिकात *''&quot;A comparison of in vivo and in vitro testing of sunscreening formulas&quot;''* नावाचा एक महत्त्वपूर्ण तुलनात्मक अभ्यास प्रकाशित केला.&lt;ref name=&quot;Sayre1979&quot;&gt;{{cite journal |last1=Sayre |first1=R.M. |last2=Agin |first2=P.P. |last3=LeVee |first3=G.J. |last4=Marlowe |first4=E. |date=1979 |title=A comparison of in vivo and in vitro testing of sunscreening formulas |journal=Photochemistry and Photobiology |volume=29 |issue=3 |pages=559–566 |doi=10.1111/j.1751-1097.1979.tb07736.x}}&lt;/ref&gt;

=== मुख्य योगदान आणि मर्यादा ===
* '''पद्धतीमधील बदल:''' या अभ्यासामुळे मानवी क्लिनिकल चाचण्यांना एक विश्वासार्ह आणि अत्यंत अचूक पर्याय म्हणून '[[इन विट्रो]]' (in vitro - स्पेक्ट्रोफोटोमेट्रिक उपकरणांद्वारे) चाचण्यांचा पाया रचला गेला.&lt;ref name=&quot;Sayre1979&quot;/&gt;
* '''पर्यावरणीय घटकांचा अभाव:''' सायरे आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांच्या लक्षात आले की, सुरुवातीची समान वजनन फलन (uniform weighting functions)—जी सर्व अतिनील लहरींना समान जैविक महत्त्व देत असत—मानवी क्लिनिकल डेटाशी तंतोतंत जुळत नव्हती.
* '''भौगोलिक मर्यादा:''' या सुरुवातीच्या मॉडेल्समध्ये भौगोलिक स्थान, समुद्रसपाटीपासूनची उंची, ऋतू बदल किंवा पृथ्वीवरील वेगवेगळ्या भागांतील सौर स्पेक्ट्रममधील बदल यांसारख्या पर्यावरणीय घटकांचा विचार केला गेला नव्हता.

== मन्सूर स्पेक्ट्रोफोटोमेट्रिक पद्धत (१९८६) ==
प्रयोगशाळेत सुलभ आणि प्रमाणित पद्धतीची गरज ओळखून, जे. एस. मन्सूर (J.S. Mansur) आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी १९८६ मध्ये एक सुलभ गणितीय पद्धत विकसित केली. 'अनाइस ब्राझिलेरोस डी डर्मेटॉलॉझिया' (Anais Brasileiros de Dermatologia) या जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या त्यांच्या शोधनिबंधांद्वारे त्यांनी हे मॉडेल मांडले, जे जागतिक स्तरावर '''मन्सूर समीकरण (Mansur Equation)''' म्हणून ओळखले गेले.&lt;ref name=&quot;Mansur1986&quot;&gt;{{cite journal |last1=Mansur |first1=J.S. |last2=Breder |first2=M.N. |last3=Mansur |first3=M.C. |last4=Azulay |first4=R.D. |date=1986 |title=Determinação do fator de proteção solar por espectrofotometria |journal=An Bras Dermatol |volume=61 |pages=121–124}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MansurCorrelation1986&quot;&gt;{{cite journal |last1=Mansur |first1=J.S. |last2=Breder |first2=M.N. |last3=Mansur |first3=M.C. |last4=Azulay |first4=R.D. |date=1986 |title=Correlação entre a determinação do fator de proteção solar em seres humanos e por espectrofotometria |journal=An Bras Dermatol |volume=61 |pages=167–172}}&lt;/ref&gt;

=== मन्सूर समीकरण ===
मन्सूर पद्धतीमुळे संशोधकांना केवळ [[UVB]] श्रेणीवर (२९०-३२० nm) लक्ष केंद्रित करून प्रमाणित अतिनील स्पेक्ट्रोफोटोमीटरचा वापर करून SPF ची गणना करणे शक्य झाले:

:&lt;math&gt;SPF_{\text{spectrophotometric}} = CF \times \sum_{290}^{320} EE(\lambda) \times I(\lambda) \times Abs(\lambda)&lt;/math&gt;

येथे:
* &lt;math&gt;CF&lt;/math&gt; हा कॅलिब्रेशन गुणांक आहे (सहसा याची किंमत १० असते).
* &lt;math&gt;EE(\lambda)&lt;/math&gt; हे एरिथेमल कार्यक्षमता स्पेक्ट्रम (erythema efficiency spectrum) आहे.
* &lt;math&gt;I(\lambda)&lt;/math&gt; हे सौर तीव्रता स्पेक्ट्रम (solar intensity spectrum) आहे.
* &lt;math&gt;Abs(\lambda)&lt;/math&gt; हे सनस्क्रीन उत्पादनाचे स्पेक्ट्रोफोटोमेट्रिक शोषण (absorbance) आहे.

=== प्रभाव आणि मर्यादा ===
अनेक दशकांपर्यंत मन्सूर पद्धत सनस्क्रीनच्या प्राथमिक चाचण्यांसाठी जागतिक प्रयोगशाळा मानक बनली, कारण ती सनबर्न रोखण्याच्या मानवी क्लिनिकल डेटाशी सुसंगत होती.&lt;ref name=&quot;MansurCorrelation1986&quot;/&gt;

तथापि, या पद्धतीची मुख्य मर्यादा अशी होती की ती केवळ UVB किरणांपुरती (२९०-३२० nm) मर्यादित होती. यात [[UVA]] किरणांचा (३२०-४०० nm) समावेश नसल्यामुळे व्यापक-स्पेक्ट्रम (broad-spectrum) संरक्षणाच्या आवश्यकतेकडे दुर्लक्ष झाले. UVB किरण त्वचेवर तात्काळ सनबर्न निर्माण करतात, तर UVA किरण त्वचेच्या आत खोलवर प्रवेश करून अकाली वृद्धत्व (photoaging), पेशींचे नुकसान आणि त्वचेच्या कर्करोगास ([[carcinogenesis]]) कारणीभूत ठरतात.&lt;ref name=&quot;Lokapure2026&quot;/&gt;

== आधुनिक बदल: लोकापुरे समीकरण (२०२६) ==
UVA किरणांमुळे त्वचेच्या खोल पेशींना होणाऱ्या नुकसानाचा वैज्ञानिक अभ्यास जसजसा पुढे गेला, तसतसे सनस्क्रीनचे मूल्यमापन करणाऱ्या गणितीय मॉडेल्समध्ये सुधारणा करणे आवश्यक बनले. २०२६ मध्ये, संशोधक सचिन लोकापुरे (Sachin Gangadhar Lokapure) यांनी सायरे आणि मन्सूर या दोन्ही मॉडेल्सच्या मर्यादा दूर करणारे एक व्यापक गणितीय मॉडेल सादर केले.&lt;ref name=&quot;Lokapure2026&quot;&gt;{{cite journal |last=Lokapure |first=Sachin Gangadhar |date=2026 |title=A New Sun Protection Factor Equation-Integrating Erythemal and Photoaging Risks across Biological and Space UV Exposure |journal=Research Journal of Topical and Cosmetic Sciences |volume=17 |issue=1 |pages=11-14 |doi=10.52711/2321-5844.2026.00003 |url=https://rjtcsonline.com/AbstractView.aspx?PID=2026-17-1-3}}&lt;/ref&gt;

=== १. संपूर्ण स्पेक्ट्रम एकात्मता (Full Spectrum Integration) ===
केवळ ३२० nm (UVB) पर्यंत मर्यादित न राहता, लोकापुरे समीकरण संपूर्ण पार्थिव अतिनील स्पेक्ट्रमचा (२९०-४०० nm) विचार करते, ज्यामुळे मॉडेलमध्ये UVA मुळे होणाऱ्या जोखमींचीही अचूक गणना होते:

:&lt;math&gt;SPF = K \int_{290}^{400} E_{\text{eff}}(\lambda) \times [1 - T(\lambda)] \, d\lambda&lt;/math&gt;

येथे:
* &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; हा कॅलिब्रेशन स्थिरांक आहे.
* &lt;math&gt;E_{\text{eff}}(\lambda)&lt;/math&gt; हे स्पेक्ट्रल वजनन फलन (spectral weighting function) आहे, जे ठराविक तरंगलांबीवर अतिनील किरणांची जैविक प्रभावीता दर्शवते.
* &lt;math&gt;T(\lambda)&lt;/math&gt; ही सनस्क्रीनची पारदर्शकता (transmittance) आहे.

=== २. एकत्रित जैविक वजनन फलन (Combined Biological Weighting Function) ===
आधुनिक सूर्य संरक्षणाचा उद्देश केवळ त्वचेचा लालसरपणा रोखणे हा नसून वृद्धत्व रोखणे देखील आहे, हे लक्षात घेऊन लोकापुरे यांनी एक संयुक्त वजनन गुणांक (&lt;math&gt;E_{\text{eff}}&lt;/math&gt;) लागू केला, जो सनबर्न आणि अकाली वृद्धत्व (photoaging) या दोन्ही घटकांचा गणितीय समतोल साधतो:

:&lt;math&gt;E_{\text{eff}}(\lambda) = w_1 E_{\text{ery}}(\lambda) + w_2 E_{\text{age}}(\lambda)&lt;/math&gt;

यात बदलता येणारे वजनन सहगुणक (&lt;math&gt;w_1, w_2&lt;/math&gt;) वापरून, हे समीकरण सनस्क्रीन तात्काळ लालसरपणा (&lt;math&gt;E_{\text{ery}}&lt;/math&gt;) आणि दीर्घकालीन सुरकुत्या किंवा वृद्धत्व (&lt;math&gt;E_{\text{age}}&lt;/math&gt;) या दोन्हीपासून त्वचेचे किती रक्षण करते याचे अचूक मॉडेलिंग करते.&lt;ref name=&quot;Lokapure2026&quot;/&gt;

=== ३. अंतरिक्षीय विस्तार (SPF space) ===
पृथ्वीच्या सीमांच्या पलीकडे जात, लोकापुरे यांनी [[अंतराळ संशोधन]] क्षेत्रातील आव्हानात्मक वातावरणासाठी या समीकरणाचे रूपांतर केले. अंतराळात ओझोनचे कवच नसल्यामुळे अत्यंत घातक असे [[UVC]] किरण (२००-२८० nm) DNA चे गंभीर नुकसान करू शकतात. अंतराळासाठी डिझाइन केलेल्या या विशेष समीकरणात मोजमापाची मर्यादा २०० nm पर्यंत वाढवण्यात आली आहे:

:&lt;math&gt;SPF_{\text{space}} = K_s \int_{200}^{400} E_{\text{space}}(\lambda) \times [1 - T(\lambda)] \, d\lambda&lt;/math&gt;

== ऐतिहासिक विकासाचा सारांश ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! काळ / मॉडेल !! मुख्य स्पेक्ट्रल श्रेणी !! मुख्य नाविन्य !! प्रमुख मर्यादा / त्रुटी
|-
| '''सायरे आणि सहकारी (१९७९)''' || बदलती श्रेणी || सुरुवातीचा 'इन विट्रो' आणि 'इन व्हिव्हो' संबंधांचा अभ्यास. || एकसमान वजनन पद्धत; भौगोलिक आणि त्वचेच्या प्रकारांमधील बदलांकडे दुर्लक्ष.
|-
| '''मन्सूर पद्धत (१९८६)''' || २९०–३२० nm (UVB) || सामान्य प्रयोगशाळा उपकरणांसाठी अत्यंत सुलभ गणितीय पद्धत. || संपूर्ण UVA स्पेक्ट्रमचा अभाव; फोटोएजिंग आणि त्वचेच्या खोल नुकसानाच्या जोखमींकडे दुर्लक्ष.
|-
| '''लोकापुरे समीकरण (२०२६)''' || २९०–४०० nm (पृथ्वी)&lt;br&gt;२००–४०० nm (अंतराळ) || संपूर्ण स्पेक्ट्रम अतिनील किरणांचा समावेश; सनबर्न आणि वृद्धत्वासाठी दुहेरी सहगुणक; UVC अंतराळ वातावरणासाठी विस्तार. || यासाठी अधिक संगणकीय गणना आणि विशेष विस्तृत-स्पेक्ट्रम डेटाची आवश्यकता असते.
|}

== नवजात ==
नवजात त्वचेची काळजी घेण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे विकसित केली गेली आहेत. तथापि, बालरोगविषयक आणि त्वचाविज्ञानविषयक समुदाय सर्वोत्तम शुद्धीकरणाच्या पद्धतींवर एकमत झाले नाहीत, कारण दर्जेदार शास्त्रीय पुरावा फारच कमी आहे.  पाण्यात विसर्जन करून वापरणे हे जसेच्या तसे धुण्यापेक्षा चांगले दिसते आणि सिंथेटिक डिटर्जंट्स किंवा सौम्य लिक्विड बेबी क्लीन्सरचा वापर एकट्या पाण्यापेक्षा तुलनात्मक किंवा त्यापेक्षा श्रेष्ठ वाटतो.  &lt;ref name=&quot;Lund&quot;&gt;{{जर्नल स्रोत|vauthors=Lund C, Kuller J, Lane A, Lott JW, Raines DA|year=1999|title=Neonatal skin care: the scientific basis for practice|url=|journal=Neonatal Netw|volume=18|issue=4|pages=15–27|doi=10.1891/0730-0832.18.4.15|pmid=10633681}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;PMID 22988452&quot;&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Telofski LS, Morello AP 3rd, Mack Correa MC, Stamatas GN|year=2012|title=The infant skin barrier: can we preserve, protect, and enhance the barrier?|journal=Dermatol Res Pract|volume=2012|pages=1–18|doi=10.1155/2012/198789|pmc=3439947|pmid=22988452}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Lund&quot;/&gt; वरून जोडा 
[[चित्र:Woman_applying_sunscreen.jpg|इवलेसे| सनस्क्रीन लावताना एक महिला ]]
सूर्य संरक्षण ही त्वचेच्या काळजीची एक महत्त्वाची बाब आहे. मानवी शरीराला व्हिटॅमिन डीचा दररोज डोस मिळविण्यासाठी सूर्य फायद्याचा असला तरीही असुरक्षित सूर्यप्रकाशामुळे त्वचेला अत्यंत नुकसान होऊ शकते. सूर्याच्या किरणांमधील [[अतिनील किरण|अल्ट्राव्हायोलेट]] (यूव्हीए आणि यूव्हीबी) किरणोत्सर्गामुळे वेगवेगळ्या प्रमाणात सनबर्न ‍(त्वचा भाजणे / जळणे) होऊ शकतो, त्वचा लवकर वृद्ध होणे /सैल पडणे आणि त्वचेच्या कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो. &lt;ref name=&quot;PMID 2620876&quot;&gt;{{जर्नल स्रोत|vauthors=Clark A, Hessler JL|date=Aug 2015|title=Skin Care.|journal=Facial Plast Surg Clin North Am|volume=23|issue=3|pages=285–95|doi=10.1016/j.fsc.2015.04.002|pmid=26208767}}&lt;/ref&gt; अतिनील एक्सपोजरमुळे ‍(त्वचा उन्हात उघडी राहणे) त्वचेच्या असमान टोनचे ठिपके होऊ शकतात आणि त्वचा कोरडी होऊ शकते. 

हे त्वचेची लवचिकता कमी करू शकते आणि सॅगिंग (कोमेजने)आणि सुरकुत्या तयार करण्यास प्रोत्साहित करू शकते. सनस्क्रीन सूर्याच्या नुकसानीपासून त्वचेचे रक्षण करू शकते; एक्सपोजरच्या किमान 20 मिनिटांपूर्वी सनस्क्रीन लागू केली जावी आणि दर चार तासांनी पुन्हा लागू करावी. सनस्क्रीन त्वचेच्या सर्व भागात लागू पाहिजे जे सूर्यप्रकाशास सामोरे जातील आणि किमान एक चमचे (25) &amp;nbsp; मि.ली.) संपूर्ण कव्हरेज सुनिश्चित करण्यासाठी प्रत्येक अंग, चेहरा, छाती आणि मागे लागू केले पाहिजे. अनेक टिन्टेड मॉइश्चरायझर्स, फाउंडेशन आणि प्राइमरमध्ये (निरनिराळे सौंदर्य प्रसाधनाची साधने) आता एसपीएफचे काही प्रकार आहेत. 

सनस्क्रीन क्रीम, जेल किंवा लोशनच्या(पातळ, घट्ट) स्वरूपात येऊ शकतात; त्यांचा एसपीएफ क्रमांक सूर्याच्या किरणोत्सर्गापासून त्वचेचे संरक्षण करण्यासाठी त्यांची प्रभावीता दर्शवितो. प्रत्येक त्वचेच्या प्रकारासाठी सनस्क्रीन उपलब्ध आहेत; विशेषतः तेलकट त्वचेला असणा-या नॉन-कॉमेडोजेनिक सनस्क्रीनची निवड करावी; कोरडे कातडे असलेल्यांनी त्वचेला हायड्रेट (ओलसर आणि निरोगी)ठेवण्यास मदत करण्यासाठी मॉइश्चरायझर्ससह सनस्क्रीन निवडले पाहिजेत आणि संवेदनशील त्वचेवर असुरक्षित, हायपोअलर्जेनिक सनस्क्रीन आणि स्पॉट-टेस्ट एखाद्या विसंगत ठिकाणी (जसे की कोपरच्या आतल्या किंवा कानाच्या मागे लावून पारखून घ्यावे) निवडले पाहिजे. त्यामुळे त्वचेला त्रास होत नाही. 

== वृद्ध ==
त्वचेची वृद्धत्व हे त्वचेच्या वाढत्या असुरक्षतेशी संबंधित आहे .  प्रुरिटससह ‍(त्वचेवरची खाज) त्वचेची समस्या वयोवृद्धांमध्ये सामान्य आहे परंतु बऱ्याचदा अपुरीपणे लक्ष दिले जाते.  वृद्धांमधील त्वचेच्या अखंडतेची देखभाल केल्या जाणाऱ्या अभ्यासाचे साहित्य पुनरावलोकन हे सर्वात कमी प्रमाण असल्याचे आढळले  परंतु आढावा निष्कर्ष काढला की कृत्रिम डिटर्जंट्स किंवा अँफोटेरिक सर्फॅक्टंट्ससह त्वचा-स्वच्छता साबण आणि पाणी वापरण्यापेक्षा त्वचा कोरडेपणा कमी करते.  हुमेक्टंट्ससह मॉइश्चरायझर्समुळे त्वचा कोरडे होण्यास मदत होते आणि त्वचेच्या अडथळ्यामुळे त्वचेच्या जखम कमी होतात.  

== पुरळ ==
अमेरिकन अकॅडमी ऑफ डर्मॅटोलॉजीच्या मते, दर वर्षी 40 ते 50 दशलक्ष अमेरिकन लोकांना मुरुमांचा त्रास होतो. &lt;ref name=&quot;aad.org&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.aad.org/practicecenter/quality/clinical-guidelines/acne|title=Acne clinical guideline|date=2018|publisher=American Academy of Dermatology}}&lt;/ref&gt; शक्यतो मुरुमे पौगंडावस्थेत येत असले तरी , मुरुम कोणत्याही वयात उद्भवू शकते, यामागे आनुवंशिकता, हार्मोन्स, मासिक पाळी, अन्न आणि भावनिक ताण यासह कारणे आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dermatologydiaries.com/acne-treatment/|title=Acne treatment|website=Dr Niketa Sonavane|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  

प्रक्षोभक मुरुम (सूज ,लालसरपणा)असलेल्यांनी सावधगिरीने मुरुमांचा उपचार केला पाहिजे कारण प्रक्रियेमुळे परिस्थिती आणखी बिघडू शकते आणि उपचार करण्यापूर्वी त्वचारोग तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा. &lt;ref name=&quot;aad.org&quot;/&gt; काही अँटी ऍक्ने क्रिममध्ये बेंझॉयल पेरोक्साइड (2.5 - 10%च्या सांद्रता मध्ये) कोरडे एजंट असतात. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?fr=333.310|title=Topical Acne Drug Products|date=1 April 2018|publisher=CFR - Code of Federal Regulations, Title 21, U.S. Food and Drug Administration}}&lt;/ref&gt; 

== त्वचेचा अल्सर - व्रण पडणे ==
त्वचेवर दीर्घकाळापर्यंत दबाव म्हणून त्वचेवर आणि अंतर्निहित ऊतींना दुखापत होतात. त्वचेचा अल्सर - व्रण पडणे एक ज्ञात उदाहरण म्हणजे बेडसोर म्हणजे प्रेशर अल्सर. 

== स्टोमा (जखम - छिद्र) ==
स्टोमा (जखम - छिद्र) क्षेत्राची साफसफाई करताना, स्टोमाभोवती हळूवारपणे स्वच्छ करण्यासाठी साधे गरम पाणी वापरावे आणि कोरडे पुसले पाहिजे. हळूवारपणे पुसा आणि क्षेत्राला घासणार नाही याची खात्री करा. डिस्पोजेबल बॅगमध्ये सर्व वापरलेले वाइप (पुसलेले कापड) घाला आणि नंतर आपले हात धुवा. 

== जखम भरणे ==
जखमेच्या उपचार हा एक जटिल आणि नाजूक प्रक्रिया आहे ज्यात त्वचा दुखापतीनंतर स्वतःच दुरुस्त होते.    

* 

== विकिरण ==
रेडिएशनमुळे त्वचेवर उपचार केलेल्या भागात विपरीत परिणाम होऊ शकतात , विशेषतः काख , डोके आणि मान, पेरिनियम (अवघड जागा) आणि त्वचेच्या पट क्षेत्रांमध्ये.  मॉइस्चरायझिंग, एंटी-इंफ्लेमेटरी, अँटी-मायक्रोबियल आणि जखमेच्या उपचार हा गुणधर्म असलेले फॉर्म्युलेशन बहुतेक वेळा वापरले जातात, परंतु कोणताही प्राधान्यक्रम किंवा वैयक्तिक उत्पादन सर्वोत्तम सराव म्हणून ओळखले जाऊ शकत नाही.   मऊ सिलिकॉन ड्रेसिंग्ज जे घर्षणात अडथळे म्हणून काम करतात ते उपयुक्त ठरू शकतात.  स्तनांच्या कर्करोगात, कॅलेंडुला क्रीम डार्क स्पॉट सुधारकर्तावरील किरणे प्रभावांच्या तीव्रतेस कमी करू शकते.   विकिरण उपचार पूर्ण केल्यानंतर दुर्गंधीनाशक वापर विवादित आहे परंतु आता सराव करण्याची शिफारस केली जाते.  &lt;ref name=&quot;Aistars2006&quot;&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Aistars J|date=Aug 2006|title=The validity of skin care protocols followed by women with breast cancer receiving external radiation.|journal=Clin J Oncol Nurs|volume=10|issue=4|pages=487–92|doi=10.1188/06.CJON.487-492|pmid=16927902}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;PMID 20598015&quot;&gt;{{जर्नल स्रोत|vauthors=Kumar S, Juresic E, Barton M, Shafiq J|date=Jun 2010|title=Management of skin toxicity during radiation therapy: a review of the evidence.|journal=J Med Imaging Radiat Oncol|volume=54|issue=3|pages=264–79|doi=10.1111/j.1754-9485.2010.02170.x|pmid=20598015}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Trueman2015&quot;&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Trueman E|year=2015|title=Management of radiotherapy-induced skin reactions|url=|journal=Int J Palliat Nurs|volume=21|issue=4|pages=187–92|doi=10.12968/ijpn.2015.21.4.187|pmid=25901591}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;Aistars2006&quot;/&gt; वरून जोडा 

== ईजीएफआर ==
एपिडर्मल ग्रोथ फॅक्टर रिसेप्टर (ईजीएफआर) इनहिबिटर (कर्करोगाला प्रतिबंध करणारे) कर्करोगाच्या उपचारात वापरल्या जाणाऱ्या औषधे आहेत. ही औषधे सामान्यत: पुरळ, कोरडी त्वचा आणि पॅरोनीचियासह त्वचा आणि नखे समस्या निर्माण करतात.  अनेकदा Emollient मलहमांसह प्रतिबंधात्मक गहन मॉइश्चरायझिंग, पाण्यावर आधारित क्रीम आणि पाण्याचे भिजणे टाळणे (जरी काही विशिष्ट परिस्थितीत पांढरे व्हिनेगर किंवा पोटॅशियम परमॅंगनेट भिजके मदत करू शकतात), त्वचेला जास्त प्रमाणात सूर्यप्रकाशापासून बचाव करतात आणि साबण पर्याय ज्यासाठी कमी डिहायड्रेटिंग आहे. सामान्य साबणापेक्षा त्वचेची तसेच टाळू फोलिकुलायटिसचा धोका कमी करणाऱ्या शाम्पूची शिफारस केली जाते. सामयिक प्रतिजैविक औषधोपचारांसह उपचार उपाय उपयुक्त ठरू शकतात.    

== संबंधित उत्पादने ==
कॉस्मेटिक्युटिकल्स टॉपिकली -लागू केलेली, एकत्रित उत्पादने आहेत जी सौंदर्यप्रसाधने आणि &quot;जैविक दृष्ट्या सक्रिय घटक&quot; एकत्र आणतात. या उत्पादनांचे फायदे समान असतात परंतु तोंडी इंजेस्ट केली जातात त्यांना न्यूट्रीकोस्मेटिक्स म्हणून ओळखले जाते. युनायटेड स्टेट्स फूड अँड ड्रग .डमिनिस्ट्रेशन ( एफडीए )च्या मते, अन्न, औषध आणि कॉस्मेटिक कायदा &quot;अशा कोणत्याही श्रेणीला&quot; कॉस्मेट्युटिकल्स &quot;म्हणून मान्यता देत नाही. उत्पादन औषध, कॉस्मेटिक किंवा दोघांचे मिश्रण असू शकते परंतु कायद्यानुसार &quot;कॉस्मेटिक&quot; या शब्दाला काही अर्थ नाही. औषधे एफडीएच्या सघन पुनरावलोकन आणि मंजूरी प्रक्रियेच्या अधीन आहेत. सौंदर्यप्रसाधने आणि याशी संबंधित उत्पादने जरी नियमित असली तरी विक्रीपूर्वी एफडीएकडून मंजूर नसतात. 

== प्रक्रिया ==
त्वचा देखभाल प्रक्रियेत बोटुलिनमचा वापर समाविष्ट असतो; &lt;ref&gt;http://www.allergan.com/assets/pdf/botox_cosmetic_pi.pdf&lt;/ref&gt; एक्सफोलिएशन; फिलर कॉस्मेटिक रीसर्फेसिंग, केस काढून टाकणे, त्वचारोग, पोर्ट-वाइन डाग आणि टॅटू काढून टाकण्यासाठी लेसर औषध ; फोटोडायनामिक थेरपी ; microdermabrasion; त्वचा सोलणे (पीलिंग ट्रीटमेंट ); रेटिनॉल थेरपी

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:सौंदर्यशास्त्र]]</text>
      <sha1>gg6fjpzgqwthmsf4lcg4wdeuule2vr7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>झी स्टुडिओज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302251</id>
    <revision>
      <id>2693963</id>
      <parentid>2642519</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T02:25:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* चित्रपट निर्मिती आणि वितरण */</comment>
      <origin>2693963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60879" sha1="eht0da5fxbt3r4nib90fx9jklbvxxcz" xml:space="preserve">{{गल्लत|झी स्टुडियो}}
'''झी स्टुडिओ''' हा [[झी न्यूज|झी एंटरटेनमेंट एंटरप्रायझेस लिमिटेडची]] उपकंपनी म्हणून २०१२ मध्ये स्थापन झालेला चित्रपट निर्मिती आणि वितरण स्टुडिओ आहे. '''झी मोशन पिक्चर्स''' आणि '''झी लाइमलाइट''' या बॅनर्सच्या पूर्ववर्ती बॅनर अंतर्गत निर्मितीची लायब्ररी समाविष्ट करण्यासाठी ओळखले जाणारे, ते वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपट निर्मिती, वितरण, आंतरराष्ट्रीय वितरण, जाहिरात, जाहिरात आणि कमाई निर्माण करणाऱ्या प्रवाहांमध्ये उपस्थितीसह सिनेमॅटिक सामग्री इंजिन म्हणून कार्य करते.

स्टुडिओचा पहिला मोठा चित्रपट २०१५चा अॅक्शन थ्रिलर ड्रामा ''जज्बा'' होता, ज्यामध्ये [[ऐश्वर्या राय|ऐश्वर्या राय बच्चन]] तिच्या पुनरागमनात आणि [[इरफान खान]] मुख्य भूमिकेत होता. २०१७ पासून, हे असंख्य मुख्य प्रवाहातील प्रकल्पांच्या निर्मिती आणि/किंवा वितरणाशी मोठ्या प्रमाणावर संबद्ध आहे, ज्यांचे जवळजवळ सर्व उपग्रह अधिकार केवळ [[झी टीव्ही|Zee Cinema]]च्या मालकीचे आहेत.

== चित्रपट निर्मिती आणि वितरण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|+ चित्रपट निर्मिती आणि वितरण सूची
! style=&quot;background: #FFC000; text-align: center;&quot; | वर्ष
! style=&quot;background: #FFC000; text-align: center;&quot; | चित्रपट
! style=&quot;background: #FFC000; text-align: center;&quot; | दिग्दर्शक
! style=&quot;background: #FFC000; text-align: center;&quot; | निर्माता
! style=&quot;background: #FFC000; text-align: center;&quot; | भाषा
! style=&quot;background: #FFC000; text-align: center;&quot; | नोंदी / विशेष
! style=&quot;background: #FFC000; text-align: center;&quot; | मुख्य भूमिका
! style=&quot;background: #FFC000; text-align: center;&quot; | संदर्भ
|-
| १९९३ || ''फिर तेरी कहानी याद आयी'' || [[महेश भट्ट]] || जॉनी बक्षी || rowspan=&quot;8&quot; | हिंदी || झी टीव्ही अंतर्गत निर्मिती || राहुल रॉय, [[पूजा भट्ट]] || 
|-
| १९९६ || ''फरेब'' || [[विक्रम भट्ट]] || मुकेश भट्ट || झी सिनेमा अंतर्गत निर्मिती || फराज खान, सुमन रंगनाथन, [[मिलिंद गुणाजी]] || 
|-
| २००१ || ''गदर: एक प्रेम कथा'' || अनिल शर्मा || रवी कुमार सीतामढी || झी टेलेफिल्म अंतर्गत निर्मिती || [[सनी देओल]], [[अमिशा पटेल]], [[अमरीश पुरी]], [[लिलेट दुबे]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/gadar-ek-prem-katha/articles/|title=Gadar – Ek Prem Katha|date=15 June 2001|website=bollywoodhungama}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००५ || ''भागमती'' || अशोक कौल || || झी टेलेफिल्म अंतर्गत निर्मिती || [[तब्बू]], [[मिलिंद सोमण]], जे. व्ही. सोमयाजुलू || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.telugu360.com/tabu-anushkas-mother-bhagmati-movie/|title=Tabu’s Grand Re-Entry in Tollywood|date=25 July 2016|website=telugu360}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | २००९ || ''गुलाल'' || अनुराग कश्यप || || झी लाइमलाइट अंतर्गत निर्मिती || राज सिंग चौधरी, [[के.के. मेनन]], दीपक डोबरियाल, [[माही गिल]], आयेशा मोहन, जेसी रंधावा, आदित्य श्रीवास्तव, पियुष मिश्रा, अभिमन्यू सिंग || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/gulaal/articles/|title=Gulaal|date=13 March 2009|website=Bollywoodhungama}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''फॉक्स'' || दीपक तिजोरी || रोहित कुमार प्रोडक्शन्स || झी मोशन पिक्चर्स अंतर्गत निर्मिती || [[सनी देओल]], [[अर्जुन रामपाल]], [[उदिता गोस्वामी]], [[सागरिका घाटगे]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/entertainment/bollywood/review-arjun-rampal-overshadows-sunny-deol-in-gripping-fox_40065.html|title=Review: Arjun Rampal overshadows Sunny Deol in gripping ‘Fox’|date=7 September 2009|website=zeenews.india}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१० || ''आक्रोश'' || प्रियदर्शन || कुमार मंगत, मॅट झेमलिन || झी मोशन पिक्चर्स अंतर्गत निर्मिती || [[अजय देवगण]], [[अक्षय खन्ना]], [[बिपाशा बासू]], [[परेश रावळ]], रीमा सेन || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hindi.filmibeat.com/movies/aakrosh/story.html|title=आक्रोश|date=15 October 2010|website=hindi.filmibeat}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१५ || ''जज्बा'' || संजय गुप्ता || संजय गुप्ता || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[ऐश्वर्या राय]], [[इरफान खान]], [[शबाना आझमी]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theguardian.com/film/2015/oct/10/jazbaa-review-aishwarya-rai-bachchan-bollywood-film-irrfan-khan|title=Jazbaa review - Aishwarya Rai Bachchan is back with a slo-mo Bollywood charge through murky legal soup|date=10 October 2015|website=Indian Television}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | २०१६ || ''[[सैराट]]'' || [[नागराज मंजुळे]] || नितीन केणी, निखिल साने, [[नागराज मंजुळे]] || मराठी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[रिंकू राजगुरू]], [[आकाश ठोसर]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://scroll.in/article/807345/film-review-in-nagraj-manjules-spellbinding-sairat-hearts-race-but-caste-divides|title=Film review: In Nagraj Manjule’s spellbinding ‘Sairat', hearts race but caste divides|date=29 April 2016|website=Indian Television}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''रुस्तुम'' || टिनू सुरेश देसाई || अरुणा भाटिया, नितीन केणी, आकाश चावला || हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[अक्षय कुमार]], [[इलिआना डिक्रुझ]], एशा गुप्ता, [[अर्जान बाजवा]], [[पवन मल्होत्रा]], कुमुद मिश्रा, [[उषा नाडकर्णी]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.indiantelevision.com/movies/hindi/zee-studios-to-co-produce-akshay-kumar-s-rustom-with-neeraj-pandey-150911|title=Zee Studios to co-produce Akshay Kumar's 'Rustom' with Neeraj Pandey|date=11 September 2015|website=Indian Television}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | २०१७ || ''[[ती सध्या काय करते]]'' || [[सतीश राजवाडे]] || निखिल साने, अरविंद जोग, पल्लवी राजवाडे || मराठी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[अंकुश चौधरी]], [[तेजश्री प्रधान|तेजश्री प्रधान केतकर]], अभिनय बेर्डे, [[आर्या आंबेकर]], हृदित्या राजवाडे, निर्मोही अग्निहोत्री || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathimovieworld.com/moviedetail/ti-saddhya-kay-karte.php|title=Ti Saddhya Kay Karte ( ती सध्या काय करते .. )|date=13 December 2016|website=marathimovieworld}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''मनसू मल्लिगे'' || एस. नारायण || रॉकलाईन व्यंकटेश, झी स्टुडिओ || कन्नड || रॉकलाईन प्रोडक्शन्स आणि झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[रिंकू राजगुरू]], निशांत || 
|-
| ''ची व ची सौ कां'' || [[परेश मोकाशी]] || निखिल साने || मराठी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[ललित प्रभाकर]], मृण्मयी गोडबोले || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathistars.com/movies/chi-va-chi-sau-ka-2017-marathi-movie/|title=Chi Va Chi Sau Ka (2017) – Marathi Movie|date=3 May 2017|website=marathistars}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''फास्टर फेणे'' || आदित्य सरपोतदार || [[रितेश देशमुख]], [[जेनेलिया डिसूझा]], मंगेश कुलकर्णी || मराठी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[अमेय वाघ]], पर्ण पेठे, [[गिरीश कुलकर्णी]], [[सिद्धार्थ जाधव]], [[दिलीप प्रभावळकर]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/faster-fene-review-from-word-to-screen/article19931594.ece|title=Faster Fene review: From word to screen|date=27 October 2017|website=thehindu}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[मॉम]]'' || रवी उद्यावर || सुनील मंचांदा, नरेश अग्रवाल, मुकेश तलरेजा, गौतम जैन, बोनी कपूर || हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[श्रीदेवी]], [[नवाजुद्दीन सिद्दिकी]], [[अक्षय खन्ना]], सजल अली, अदनान सिद्दिकी || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ndtv.com/india-news/mom-movie-review-sridevi-magnificently-expressive-is-a-treat-to-watch-1721668|title=MOM Movie Review: Sridevi, Magnificently Expressive, Is A Treat To Watch|date=19 March 2019|website=ndtv}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''सिक्रेट सुपरस्टार'' || अद्वैत चंदन || [[आमिर खान]], [[किरण राव]] || हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || झायरा वसीम, मेहेर विज, राज अर्जुन, [[आमिर खान]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theguardian.com/film/2017/oct/20/secret-superstar-review-bollywood-youtube-aamir-khan-zaira-wasim|title=Secret Superstar review – first-class Aamir Khan about Indian teenager's pop star ambitions|date=20 October 2017|website=ndtv}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''करीब करीब सिंगल'' || तनुजा चंद्रा || झी स्टुडिओ, सुतपा सिकदार, शैलजा केजरीवाल, अजय जी. राय || हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[इरफान खान]], पार्वती थिरुवोथु || &lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/qarib-qarib-singlle-movie-review-irrfan-khan-parvathy-film-star-rating-4929736/|title=Qarib Qarib Singlle movie review: This Irrfan Khan starrer is a well-crafted, winsome rom-com|date=11 November 2017|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[रईस (चित्रपट)|रईस]]'' || राहुल ढोलकिया || रितेश सिधवानी, [[फरहान अख्तर]], [[गौरी खान]] || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[शाहरुख खान]], [[नवाजुद्दीन सिद्दिकी]], माहिरा खान || &lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;
|-
| ''हाफ गर्लफ्रेंड'' || मोहित सुरी || शोभा कपूर, [[एकता कपूर]], मोहित सुरी, [[चेतन भगत]] || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[अर्जुन कपूर]], [[श्रद्धा कपूर]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/half-girlfriend/articles/|title=Movie Review : Bareilly Ki Barfi|date=18 August 2017|website=bollywoodhungama}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''बरेली की बर्फी'' || अश्विनी अय्यर तिवारी || विनीत जैन, रेणू रवी चोप्रा || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[आयुष्मान खुराणा]], [[राजकुमार राव]], [[कृती सेनॉन]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiaforums.com/article/movie-review-bareilly-ki-barfi-rating-12_115510|title=Half Girlfriend|date=19 May 2017|website=indiaforums}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''फुकरे रिटर्न्स'' || मृगदीप सिंग लांबा || [[फरहान अख्तर]], रितेश सिधवानी || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || पुलकित सम्राट, मनजोत सिंग, अली फझल, वरुण शर्मा, [[प्रिया आनंद]], विशाखा सिंग, पंकज त्रिपाठी, [[रिचा चड्ढा]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.reuters.com/article/bollywood-review-fukrey/movie-review-fukrey-returns-idINKBN1E21D2|title=Movie Review: Fukrey Returns|date=8 December 2017|website=in.reuters|access-date=2022-03-19|archive-date=2018-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20180527013920/https://in.reuters.com/article/bollywood-review-fukrey/movie-review-fukrey-returns-idINKBN1E21D2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''हिंदी मिडियम'' || साकेत चौधरी || दिनेश विजान, भूषण कुमार || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[इरफान खान]], सबा कमर || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/hindi-medium-movie-review-irrfan-khan-film-saba-qamar-star-rating-4661833/|title=Hindi Medium movie review: Watch it for the glorious Irrfan Khan|date=19 May 2017|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | २०१८ || ''गुलाबजाम'' || [[सचिन कुंडलकर]] || विनोद मालगवेवार, विशाल चोरडिया || मराठी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[सिद्धार्थ चांदेकर]], [[सोनाली कुलकर्णी]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://punemirror.indiatimes.com/entertainment/marathi-reviews/film-gulabjaam/articleshow/62937529.cms|title=FILM: GULABJAAM|date=16 February 2018|website=punemirror.indiatime|access-date=2022-03-19|archive-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128083228/https://punemirror.indiatimes.com/entertainment/marathi-reviews/film-gulabjaam/articleshow/62937529.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''बियॉन्ड द क्लाउड्स'' || [[माजिद माजिदी]] || शरीन मंत्री केडिया, किशोर अरोरा || हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[ईशान खट्टर]], मालविका मोहनन || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/beyond-the-clouds/articles/|title=Beyond The Clouds|date=20 April 2018|website=bollywoodhungama}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[परमाणु: द स्टोरी ऑफ पोखरण]]'' || अभिषेक शर्मा || [[जॉन अब्राहम|जेए एंटरटेनमेंट]], झी स्टुडिओ, कायटा प्रोडक्शन || हिंदी || झी५ अंतर्गत निर्मिती || [[जॉन अब्राहम]], डायना पेंटी, [[बोमन इराणी]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/parmanu-story-pokhran/articles/|title=Parmanu – The Story Of Pokhran|date=25 May 2018|website=bollywoodhungama}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[धडक]]'' || शशांक खैतान || [[करण जोहर]], हिरू यश जोहर, अपूर्व मेहता || हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[ईशान खट्टर]], [[जान्हवी कपूर]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhadak-review-all-that-glitters-isnt-gold/article24473143.ece|title=‘Dhadak’ review: Heart of the original lost in the remake|date=20 July 2018|website=bollywoodhungama}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''पलटन'' || जे. पी. दत्ता || झी स्टुडिओ, जे. पी. फिल्म्स || हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[जॅकी श्रॉफ]], [[अर्जुन RAMपाल]], [[सोनु सूद]], गुरमीत चौधरी, हर्षवर्धन राणे, सिद्धांत कपूर, लव सिन्हा, एशा गुप्ता, [[सोनल चौहान]], मोनिका गिल, दिपिका कक्कर || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/paltan-movie-review-and-release-live-updates-5344214/|title=Paltan movie review and release highlights|date=7 September 2018|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''लव्ह सोनिया'' || तबरेज नूरानी || डेव्हिड वोमार्क, तबरेज नूरानी || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[मृणाल ठाकूर]], फ्रीडा पिंटो, डेमी मूर, मार्क डुपलास, [[मनोज बाजपाई]], [[राजकुमार राव]], [[रिचा चड्ढा]], रिया सिसोदिया, [[अनुपम खेर]], [[आदिल हुसेन]], [[सई ताम्हणकर]], [[लायन (२०१७ चित्रपट)|सनी पवार]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/love-sonia-review-objectification-of-human-suffering/article24943034.ece|title='Love Sonia' review: Objectification of human suffering|date=14 September 2018|website=thehindu}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''राझी'' || मेघना गुलजार || विनीत जैन, [[करण जोहर]], हिरू यश जोहर, अपूर्व मेहता || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[आलिया भट्ट]], [[विक्की कौशल]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/raazi-review-love-in-the-time-of-nationalism/article23848320.ece|title=‘Raazi’ review: Love in the time of nationalism|date=11 May 2018|website=thehindu}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''वीरे दी वेडिंग'' || शशांका घोष || [[अनिल कपूर]], रिया कपूर, निखिल द्विवेदी, [[एकता कपूर]], शोभा कपूर || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[करीना कपूर]], सोनम कपूर अहुजा, [[स्वरा भास्कर]], शिखा तलसानिया || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/veere-di-wedding-review-the-four-friends-dealing-with-life-will-make-you-a-part-of-their-journey/articleshow/64410031.cms?from=mdr|title=‘Veere Di Wedding’ review: The four friends dealing with life will make you a part of their journey|date=1 June 2018|website=economictimes.indiatimes}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''मुल्क'' || अनुभव सिन्हा || दीपक मुकुट, अनुभव सिन्हा || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[ऋषी कपूर]], [[तापसी पन्नू]], मनोज पाहवा, प्रतीक बब्बर, [[रजत कपूर]], [[आशुतोष राणा]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/mulk-movie-review-rating-rishi-kapoor-taapsee-pannu-5290355/|title=Mulk movie review: The Rishi Kapoor starrer is an important film|date=4 August 2018|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''गोल्ड'' || रीमा कागती || रितेश सिधवानी, [[फरहान अख्तर]] || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[अक्षय कुमार]], मौनी रॉय, [[कुणाल कपूर]], अमित साध, विनीत कुमार सिंग, सनी कौशल || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.reuters.com/article/review-gold-bollywood/movie-review-gold-idINKBN1L00WO|title=Movie Review: Gold|date=15 August 2018|website=in.reuters|access-date=2022-03-19|archive-date=2018-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20181021063451/https://in.reuters.com/article/review-gold-bollywood/movie-review-gold-idINKBN1L00WO|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''झिरो'' || आनंद एल. राय || आनंद एल. राय, [[गौरी खान]] || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[शाहरुख खान]], [[अनुष्का शर्मा]], [[कतरिना कैफ]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/zero-movie-review-rating-shah-rukh-khan-5503184/|title=Zero movie review: Preposterous drivel|date=21 December 2018|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;25&quot; | २०१९ || ''मणिकर्णिका: द क्वीन ऑफ झाशी'' || [[कंगना राणावत]], राधा कृष्ण जगर्लामुडी || झी स्टुडिओ, कमल जैन, निशांत पित्ती || हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[कंगना राणावत]], [[अतुल कुलकर्णी]], [[जीशू सेनगुप्ता]], [[वैभव तत्त्ववादी]], मोहम्मद झीशान अयुब, [[अंकिता लोखंडे]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/manikarnika-controversy-shocked-not-shot-actress-mishti-aka-kashi-bai-speaks-kangana-ranaut/|title=Manikarnika controversy: &quot;I was SHOCKED, this was NOT what we shot for&quot; – Actress Mishti aka Kashi Bai speaks up against Kangana Ranaut|date=30 January 2019|website=bollywoodhungama}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''काला शाह काला'' || अमरजित सिंग || हरसिमरन ढिल्लो, गुरसिमरन ढिल्लो, अचल कौशल, नवनीत सिंग, बिन्नू ढिल्लो, करण सोनी || पंजाबी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || बिन्नू ढिल्लो, सरगुन मेहता, जॉर्डन संधू, करमजित अनमोल, शेहनाज कौर गिल || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/kala-shah-kala-teaser-watch-binnu-dhillon-in-the-never-before-seen-avatar/articleshow/67557390.cms|title=‘Kala Shah Kala’ teaser: Watch Binnu Dhillon in the never before seen avatar|date=16 January 2019|website=timesofindia.indiatimes}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''मिलन टॉकीज'' || तिग्मांशु धुलिया || पी. एस. छतवाल || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || अली फझल, श्रद्धा श्रीनाथ, [[आशुतोष राणा]], रिचा सिन्हा, संजय मिश्रा, सिकंदर खेर || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ndtv.com/entertainment/milan-talkies-movie-review-tigmanshu-dhulias-lively-love-letter-to-bollywood-and-allahabad-3-stars-o-2008078|title=Milan Talkies Movie Review: Tigmanshu Dhulia's Lively Love Letter To Bollywood And Allahabad|date=15 March 2019|website=ndtv}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[केसरी (हिंदी चित्रपट)|केसरी]]'' || अनुराग सिंग || [[करण जोहेर]], अरुणा भाटिया, हिरू यश जोहर, अपूर्व मेहता, सुधीर केतारपाल || हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[अक्षय कुमार]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/kesari-movie-review-akshay-kumar-parineeti-chopra-5636992/|title=Kesari movie review: Akshay Kumar delivers the goods|date=30 April 2020|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''मर्द को दर्द नही होता'' || वसंत बाला || रॉनी स्क्रूवाला || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || अभिमन्यू दासानी, राधिका मदान, गुलशन देवैया, [[महेश मांजरेकर]], जिमित त्रिवेदी || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.reuters.com/article/mard-ko-dard-film-review-idUSKCN1R11ME|title=Movie Review: Mard Ko Dard Nahi Hota|date=20 March 2019|website=reuters}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''द ताश्कंद फाइल्स'' || [[विवेक अग्निहोत्री]] || प्रणय चोक्सी, अनुया चौहान कुडेचा, [[विवेक अग्निहोत्री]], रितेश कुडेचा, शरद पटेल || हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[नसीरुद्दीन शाह]], [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[श्वेता बासु प्रसाद]], पंकज त्रिपाठी, [[मंदिरा बेदी]], [[पल्लवी जोशी]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-tashkent-files-movie-review/article26818036.ece|title=‘The Tashkent Files’ movie review: History in the time of conspiracies|date=12 April 2019|website=thehindu}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[रंपाट]]'' || [[रवी जाधव]] || मेघना जाधव, झी स्टुडिओ || मराठी || झी स्टुडिओ आणि अथांश कम्युनिकेशन्स अंतर्गत निर्मिती || अभिनय बेर्डे, काश्मिरा परदेशी || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/rampaat-poster-of-abhinay-berde-and-kashmira-pardeshi-starrer-captures-the-dreams-of-a-budding-rockstar/articleshow/69021196.cms|title='Rampaat': Poster of Abhinay Berde and Kashmira Pardeshi starrer captures the dreams of a budding rockstar - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''आर्टिकल १५'' || अनुभव सिन्हा || अनुभव सिन्हा, झी स्टुडिओ || हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[आयुष्मान खुराणा]], [[नास्सर]], मनोज पाहवा, कुमुद मिश्रा, ईशा तलवार, सयानी गुप्ता, मोहम्मद झीशान अयुब || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/movies/article-15-movie-review-ayushmann-khurranas-film-is-important-powerful-and-superbly-made-2209041.html|title=Article 15 Movie Review: Ayushmann Khurrana's Film is Important, Powerful and Superbly Made|date=29 June 2019|website=news18}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''पैलवान'' (हिंदी डब) || एस. कृष्णा || स्वप्ना कृष्णा || कन्नड || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[सुदीप (अभिनेता)|सुदीप]], [[सुनील शेट्टी]], आकांक्षा सिंग, कबीर दुहान सिंग, सुशांत सिंग || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/pehlwaan/articles/|title=Pehlwaan|date=12 September 2019|website=bollywoodhungama}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''गुड न्यूज'' || राज मेहता || हिरू यश जोहर, अरुणा भाटिया, [[करण जोहेर]], अपूर्व मेहता, शशांक खैतान || rowspan=&quot;3&quot; | हिंदी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[अक्षय कुमार]], [[करीना कपूर]], दिलजीत दोसांझ, [[कियारा अडवानी]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.filmcompanion.in/good-newwz-movie-review-akshay-kareena-diljit-and-kiara-star-in-a-riotous-comedy-of-cross-pollination/|title=Good Newwz Movie Review: Akshay, Kareena, Diljit and Kiara Star In A Riotous Comedy Of Cross-Pollination|date=30 December 2019|website=filmcompanion}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''उरी: द सर्जिकल स्ट्राईक'' || आदित्य धर || रॉनी स्क्रूवाला || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[विक्की कौशल]], [[परेश रावळ]], [[यामी गौतम]], मोहित रैना, कीर्ती कुल्हारी || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/uri-the-surgical-strike-review-triumph-of-the-will/article25961987.ece|title=‘Uri: The Surgical Strike’ review: Triumph of the will|date=9 August 2019|website=thehindu}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''बॉम्बैरिया'' || पिया सुकन्या || मायकेल ई. वॉर्ड || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[राधिका आपटे]], सिद्धांत कपूर, अक्षय ओबेरॉय, [[आदिल हुसेन]], [[रविकिशन]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/bombairiya-movie-review-rating-radhika-apte-5544155/|title=Bombairiya movie review: A tiresome watch|date=18 January 2019|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''कुंबलंगी नाईट्स'' || मधू सी. नारायणन || [[फहाद फासिल]], [[नझरिया नझिम]], दिलीश पोथन, श्याम पुष्करन || मल्याळम || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || सौबिन शाहिर, शेन निगम, [[फहाद फासिल]], श्रीनाथ भासी, मॅथ्यू थॉमस, अण्णा बेन || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kumbalangi-nights-review-life-and-love-in-a-beautiful-borderless-isle/article26218170.ece|title=‘Kumbalangi Nights’ review: Life and love in a beautiful, borderless isle|date=9 February 2019|website=thehindu}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[गल्ली बॉय]]'' || [[झोया अख्तर]] || [[फरहान अख्तर]], [[झोया अख्तर]], रितेश सिधवानी || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[रणवीर सिंग]], [[आलिया भट्ट]], [[सिद्धांत चतुर्वेदी]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/best-hindi-films-of-2019-gully-boy-to-article-15-films-that-made-us-pause-for-thought/story-hLOW5Yh2yK6NddlR2ieJQN.html|title=Best Hindi films of 2019: Gully Boy to Article 15, films that made us pause for thought|date=28 December 2019|website=hindustantimes}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ओरू अदार लव्ह'' || ओमर लुलु || औसेपाचन वलाकुझी || मल्याळम || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || मोहम्मद रोशन, नूरिन शरीफ, [[प्रिया प्रकाश वारीयर]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/oru-adaar-love-review-an-experiment-in-mediocrity/article26283386.ece|title=‘Oru Adaar Love’ review: An experiment in mediocrity|date=16 February 2019|website=thehindu}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''बदला'' || सुजॉय घोष || [[गौरी खान]], सुधीर केतारपाल, अक्षय पुरी || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[अमिताभ बच्चन]], [[तापसी पन्नू]], [[अमृता सिंग]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/badla-movie-review-rating-5617063/|title=Badla movie review: A well-crafted suspense thriller|date=9 March 2019|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''लुसिफर'' || पृथ्वीराज सुकुमारन || अँटनी पेरुमबावूर || rowspan=&quot;2&quot; | मल्याळम || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[मोहनलाल]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/lucifer-movie-review-a-fanboy-tribute-to-mohanlal-5649252/|title=Lucifer movie review: A fanboy tribute to Mohanlal|date=29 March 2019|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''मधुरा राजा'' || वैशाख || नेल्सन आयपे || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[मामूट्टी]], अनुश्री, जय, जगपती बाबू || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/madhura-raja-trailer-mammootty-movie-5661201/|title=Madhura Raja trailer: Mammootty-starrer looks like an ode to Rajinikanth-ism|date=5 April 2019|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ब्लँक'' || बेहझाद खंबाटा || श्रीकांत भासी, निशांत पित्ती, अँड पिक्चर्स, टोनी डिसूझा, विशाल राणा || rowspan=&quot;2&quot; | हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[सनी देओल]], करण कपाडिया, करणवीर शर्मा, इशिता दत्ता || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/blank-movie-review-rating-5708249/|title=Blank movie review: Far too generic|date=3 May 2019|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''जजमेंटल है क्या'' || प्रकाश कोवेलामुडी || [[एकता कपूर]], शोभा कपूर, शैलेश आर. सिंग || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[राजकुमार राव]], [[कंगना राणावत]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kanganas-judgementall-hai-kya-in-poster-plagiarism-storm/article28758392.ece|title=Kangana’s ‘Judgementall Hai Kya’ in poster plagiarism storm|date=30 July 2019|website=thehindu}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''नेरकोंडा पारवाई'' || एच. विनोद || बोनी कपूर || तमिळ || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[अजितकुमार (अभिनेता)|अजित कुमार]], श्रद्धा श्रीनाथ, अभिरामी व्यंकटाचलम, अँड्रिया तारियांग || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/nerkonda-paarvai-movie-review-rating-5888274/|title=Nerkonda Paarvai review: This is Ajith’s most significant social film|date=8 August 2019|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''जबरिया जोडी'' || प्रशांत सिंग || [[एकता कपूर]], शोभा कपूर, शैलेश आर. सिंग || rowspan=&quot;9&quot; | हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[सिद्धार्थ मल्होत्रा]], [[परिणीती चोप्रा]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/jabariya-jodi/articles/|title=Jabariya Jodi|date=9 August 2019|website=bollywoodhungama}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ड्रीम गर्ल'' || राज शांडिल्य || [[एकता कपूर]], शोभा कपूर || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[आयुष्मान खुराणा]], नुसरत भरुचा, [[अन्नू कपूर]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/box-office-collection/dream-girl-prediction-ayushmann-khurrana-5986342/|title=Dream Girl box office prediction: Ayushmann Khurrana to hit it out of the park with the rom-com|date=12 September 2019|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''प्रस्थानम'' || देवा कट्टा || मान्यता दत्त || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[संजय दत्त]], [[जॅकी श्रॉफ]], [[मनीषा कोइराला]], [[चंकी पांडे]], अली फझल, सत्यजीत दुबे || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/prasthanam/articles/|title=Prassthanam|date=20 September 2019|website=bollywoodhungama}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[पानिपत (चित्रपट)|पानिपत]]'' || [[आशुतोष अशोक गोवारीकर]] || सुनिता गोवारीकर, रोहित शेलटकर || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[अर्जुन कपूर]], [[संजय दत्त]], [[कृती सेनॉन]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/panipat-movie-review-rating-arjun-kapoor-6153247/|title=Panipat movie review: No great shakes|date=7 December 2019|website=bollywoodhungama}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | २०२० || ''हॅक्ड'' || [[विक्रम भट्ट]] || कृष्णा भट्ट, अमर ठक्कर, जतीन सेठी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || हिना खान, रोहन शाह, मोहित मल्होत्रा || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://punemirror.indiatimes.com/entertainment/movie-review/hacked-movie-review-1-5-stars-hina-khan-rohan-shahs-mystery-drama-promises-belly-laughs/articleshow/74010631.cms|title=Hacked movie review: Hina Khan, Rohan Shah’s mystery drama promises belly laughs|date=7 February 2020|website=punemirror.indiatimes|access-date=2022-03-19|archive-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128201932/https://punemirror.indiatimes.com/entertainment/movie-review/hacked-movie-review-1-5-stars-hina-khan-rohan-shahs-mystery-drama-promises-belly-laughs/articleshow/74010631.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''भूत – पार्ट वन: द हॉन्टेड शिप'' || भानू प्रताप सिंग || हिरू यश जोहर, [[करण जोहेर]], अपूर्व मेहता, शशांक खैतान || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[विक्की कौशल]], [[भूमी पेडणेकर]], [[आशुतोष राणा]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/bhoot-the-haunted-ship-movie-review-rating-vicky-kaushal-6278438/|title=Bhoot review: Vicky Kaushal is the saving grace of this horror film|date=22 February 2020|website=indianexpress}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''डॉली किटी और वो चमकते सितारे'' || अलंकृता श्रीवास्तव || शोभा कपूर || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[कोंकणा सेन शर्मा]], [[भूमी पेडणेकर]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehansindia.com/cinema/dolly-kitty-aur-woh-chamakte-sitare-to-have-world-premiere-at-biff-confirms-ekta-kapoor-561187|title=Dolly Kitty Aur Woh Chamakte Sitare To Have World Premiere At BIFF Confirms Ekta Kapoor|date=5 September 2019|website=thehansindia}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''सूरज पे मंगल भारी'' || अभिषेक शर्मा || झी स्टुडिओ || झी स्टुडिओद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[मनोज बाजपाई]], फातिमा सना शेख, दिलजीत दोसांझ || 
|-
| ''खाली पीली'' || मकबूल खान || अली अब्बास जाफर, हिमांशू मेहरा || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[ईशान खट्टर]], [[अनन्या पांडे]] || 
|-
| ''सोलो ब्रथुके सो बेटर'' || सुब्बू || बी. व्ही. एस. एन. प्रसाद || तेलुगु || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || साई धरम तेज, नभा नटेश || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/zee-studios-to-release-sai-dharam-tejs-solo-brathuke-so-better-in-theatres/articleshow/79279468.cms|title=Zee Studios to release Sai Dharam Tej’s ‘Solo Brathuke So Better’ in theatres - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2020-11-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | २०२१ || ''वकील साब'' || वेणू श्रीराम || दिल राजू, शिरीष || rowspan=&quot;3&quot; | तेलुगु || झी स्टुडिओद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[पवन कल्याण]], [[अंजली (अभिनेत्री)|अंजली]], निवेथा थॉमस, अनन्य नागाल्ला || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/pawan-kalyans-pink-remake-titled-as-vakeel-saab-deets-inside/articleshow/73981852.cms|title=Pawan Kalyan’s Pink remake titled as ‘Vakeel Saab’? Deets Inside! - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2021-04-15}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''श्रीमती सोडा सेंटर'' || करुणा कुमार || विजय चिला, शशी देव्हीरेड्डी || झी स्टुडिओद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || सुधीर बाबू, आनंदी || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.telugubulletin.com/zee-pays-a-whopping-amount-for-sudheer-babus-sridevi-soda-center-135454|title=ZEE pays a whopping amount for Sudheer Babu’s Sridevi Soda Center|last=Cinema|first=T. B.|website=TeluguBulletin.com|language=en-US|access-date=2022-01-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''रिपब्लिक'' || देवा कट्टा || जे. भगवान, जे. पुल्लाराव || झी स्टुडिओद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || साई धरम तेज, ऐश्वर्या राजेश, [[रम्या कृष्णन]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://telugu.asianetnews.com/entertainment/sai-dharam-tej-republic-movie-release-date-confirmed-jsp-qnut6e|title=సాయి తేజ్ ‘రిప‌బ్లిక్‌’ రిలీజ్ డేట్ ఖరారు|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=te|access-date=2021-02-02}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''किस्मत २'' || जगदीप सिद्धू || अंकित विजान, नवनीत नरुला || पंजाबी || झी स्टुडिओची संयुक्त निर्मिती || एमी विर्क, सरगुन मेहता, तानिया || &lt;ref name=&quot;toi:filming&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/ammy-virk-and-sargun-mehta-starrer-qismat-2-goes-on-the-floor/articleshow/78715121.cms|title=Ammy Virk and Sargun Mehta starrer ‘Qismat 2’ goes on the floor - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[राधे (हिंदी चित्रपट)|राधे]]'' || [[प्रभुदेवा]] || [[सलमान खान]], अतुल अग्निहोत्री, [[सोहेल खान]] || हिंदी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे निर्मिती आणि वितरण || [[सलमान खान]], [[दिशा पटानी]], [[रणदीप हूडा]], [[जॅकी श्रॉफ]] || 
|-
| ''पुआडा'' || रुपिंदर चहल || ए अँड ए पिक्चर्स, ब्रॅट फिल्म्स || पंजाबी || झी स्टुडिओची संयुक्त निर्मिती || एमी विर्क, सोनम बजवा || 
|-
| ''थलायवी'' || ए. एल. विजय || झी स्टुडिओ, विब्री मोशन पिक्चर्स || rowspan=&quot;3&quot; | हिंदी || झी स्टुडिओची संयुक्त निर्मिती आणि वितरण || [[कंगना राणावत]], अरविंद स्वामी || 
|-
| ''सनक'' || कनिष्क वर्मा || विपुल अमृतलाल शाह, आशिन ए. शाह || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[विद्युत जामवाल]], रुक्मिणी मैत्रा, [[नेहा धुपिया]], चंदन रॉय सन्याल || 
|-
| ''अंतिम: द फायनल ट्रुथ'' || [[महेश मांजरेकर]] || झी स्टुडिओ, सलमान खान फिल्म्स || झी स्टुडिओची संयुक्त निर्मिती आणि वितरण || [[सलमान खान]], आयुष शर्मा || 
|-
| ''आराट्टू'' || बी. उन्नीकृष्णन || सजीश मंजेरी || मल्याळम || झी स्टुडिओ अंतर्गत वितरण || [[मोहनलाल]] || 
|-
| ''फुफ्फड जी'' || पंकज बात्रा || झी स्टुडिओ, के. कुमार स्टुडिओ || पंजाबी || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || बिन्नू ढिल्लो, गुरनाम भुल्लर || 
|-
| ''दृश्यम २'' || पी. वासू || झी स्टुडिओ, ई४ एंटरटेनमेंट || कन्नड || संयुक्त निर्मिती आणि झी स्टुडिओ अंतर्गत वितरण || रविचंद्रन, [[नाव्या नायर]] || 
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | २०२२ || ''बंगारराजू'' || कल्याण कृष्ण || झी स्टुडिओ, अन्नपूर्णा स्टुडिओ || तेलुगु || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती आणि वितरण || [[अक्किनेनी नागार्जुन]], [[नागा चैतन्य]], कृती शेट्टी, [[रम्या कृष्णन]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.telugu360.com/finally-nags-multi-starrer-launched/|title=Finally, Nag's multi-starrer launched|website=Telugu360.com|language=en-US|access-date=2022-01-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''वलिमाइ'' || एच. विनोद || बोनी कपूर || तमिळ || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[अजितकुमार (अभिनेता)|अजित कुमार]] || 
|-
| ''ओम: द बॅटल विदिन'' || कपिल वर्मा || झी स्टुडिओ, अहमद खान || rowspan=&quot;7&quot; | हिंदी || झी Stुडिओ अंतर्गत निर्मिती आणि वितरण || [[आदित्य रॉय कपूर]], संजना सांघी || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.instagram.com/p/CIXJynQH5LJ/|title=Om: The Battle Within|language=en|url-access=limited|archive-url=https://web.archive.org/web/20221224081417/https://www.instagram.com/p/CIXJynQH5LJ/|archive-date=2022-12-24|access-date=2022-03-19|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''रॉकेट गँग'' || बॉस्को मार्टिस || झी स्टुडिओ || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || आदित्य सील, निकिता दत्ता || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.youtube.com/watch?v=XO78CYYdsNE|title=Rocket Gang Announcement|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''मैदान'' || अमित रवींद्रनाथ शर्मा || बोनी कपूर, आकाश चावला || झी स्टुडिओ अंतर्गत निर्मिती || [[अजय देवगण]] || 
|-
| ''रक्षाबंधन'' || आनंद एल. राय || आनंद एल. राय, अलका हिरानंदानी || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे निर्मिती आणि वितरण || [[अक्षय कुमार]], [[भूमी पेडणेकर]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/zee-studios-comes-board-akshay-kumar-starrer-raksha-bandhan-directed-aanand-l-rai/|title=Zee Studios comes on board for Akshay Kumar starrer Raksha Bandhan directed by Aanand L Rai|date=21 June 2021|website=Bollywood Hungama|language=en|access-date=13 April 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ब्लर'' || अजय बहल || झी स्टुडिओ, आउटसायडर्स फिल्म्स || झी स्टुडिओद्वारे निर्मिती || [[तापसी पन्नू]], गुलशन देवैया || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.instagram.com/p/CRWDLeytPXs/|title=Zee Studios to produce One more film titled &quot;Blurr&quot;|url-access=limited|archive-url=https://web.archive.org/web/20221224081439/https://www.instagram.com/p/CRWDLeytPXs/|archive-date=2022-12-24|access-date=2022-03-19|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''गदर २'' || अनिल शर्मा || झी स्टुडिओ || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे निर्मिती आणि वितरण || [[सनी देओल]], [[अमिशा पटेल]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.instagram.com/p/CVCbutCK1vv/|title=And the Katha Continues….. After two decades the biggest blockbuster ever in the Indian Cinema is all set to unfold a new chapter. #Gadar2.|url-status=live|archive-url=}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''लॉस्ट'' || अनिरुद्ध रॉय चौधरी || झी स्टुडिओ || झी स्टुडिओ इंटरनॅशनलद्वारे निर्मिती || [[यामी गौतम]], [[पंकज कपूर]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://twitter.com/ZeeStudios_/status/1414830718480310274?s=20|title=Zee Studios to produce One more film titled &quot;LOST&quot;}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०२३ || ''आरसी१५'' || [[एस. शंकर (अभिनेता)|एस. शंकर]] || दिल राजू, शिरीष || तेलुगु || झी स्टुडिओद्वारे प्रदर्शित आणि वितरित || [[राम चरण]], [[कियारा अडवानी]] || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.tollywood.net/rc15-theatrical-satellite-digital-rights-sold-to-zee-studios-rs-350-cr/|title=RC15 Theatrical, Satellite &amp; Digital rights sold to Zee Studios @ Rs 350 cr|date=2021-11-22|website=Tollywood|language=en-US|access-date=2022-01-19|archive-date=2022-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119031146/https://www.tollywood.net/rc15-theatrical-satellite-digital-rights-sold-to-zee-studios-rs-350-cr/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:चित्रपट निर्मिती कंपन्या]]</text>
      <sha1>eht0da5fxbt3r4nib90fx9jklbvxxcz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९९६</title>
    <ns>0</ns>
    <id>312694</id>
    <revision>
      <id>2693969</id>
      <parentid>2374415</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:06:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* कसोटी मालिकेचा सारांश */</comment>
      <origin>2693969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12535" sha1="9suqx11irmai3vwepvqba6hz7a3ej4u" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name   = पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९९६
| team1_image   = Flag of Pakistan.svg
| team1_name    = पाकिस्तान
| team2_image   = Flag of England.svg
| team2_name    = इंग्लंड
| from_date     = २७ जून
| to_date       = १ सप्टेंबर १९९६
| team1_captain = वसीम अक्रम
| team2_captain = माइक अथर्टन

| no_of_tests              = 3
| team1_tests_won          = 2
| team2_tests_won          = 0
| team1_tests_most_runs    = [[सईद अन्वर]] (३६२)
| team2_tests_most_runs    = अॅलेक स्ट्युअर्ट (३९६)
| team1_tests_most_wickets = [[मुश्ताक अहमद]] (१७)
| team2_tests_most_wickets = डोमिनिक कॉर्क (१२)
| player_of_test_series    = मुश्ताक अहमद (पाकिस्तान), अॅलेक स्ट्युअर्ट (इंग्लंड)

| no_of_ODIs              = 3
| team1_ODIs_won          = 1
| team2_ODIs_won          = 2
| team1_ODIs_most_runs    = [[इजाज अहमद]] (१८६)
| team2_ODIs_most_runs    = [[निक नाइट]] (२६४)
| team1_ODIs_most_wickets = [[वसीम अक्रम]] (६)
| team2_ODIs_most_wickets = अॅडम हॉलिओके (८)
| player_of_ODI_series    = इजाज अहमद (पाकिस्तान), निक नाइट (इंग्लंड)
}}

इंग्लंडविरुद्ध तीन सामन्यांची कसोटी मालिका खेळण्यासाठी पाकिस्तानी क्रिकेट संघाने १९९६ इंग्लिश क्रिकेट हंगामात इंग्लंडचा दौरा केला.

१ सामना अनिर्णित राहिल्याने पाकिस्तानने मालिका २-० ने जिंकली.

==कसोटी मालिकेचा सारांश==

===पहिली कसोटी===

{{Two-innings cricket match

| date = २५–२९ जुलै १९९६&lt;br /&gt;(५ दिवसांचा सामना)

| team1 = {{cr-rt|PAK}}

| team2 = {{cr|ENG}}

| score-team1-inns1 = ३४० (१०८.२ षटके)

| runs-team1-inns1 = [[इंझमाम-उल-हक]] १४८ (२१८)

| wickets-team1-inns1 = [[अॅलन मुल्लाली]] ३/४४ (२४ षटके)

| score-team2-inns1 = २८५ (१०२.४ षटके)

| runs-team2-inns1 = [[ग्रॅहम थॉर्प]] ७७ (१६७)

| wickets-team2-inns1 = [[वकार युनूस]] ४/६९ (२४ षटके)

| score-team1-inns2 = ३५२/५[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (११३.२ षटके)

| runs-team1-inns2 = [[सईद अन्वर]] ८८ (१४४)

| wickets-team1-inns2 = [[डोमिनिक कॉर्क]] ३/८६ (२४ षटके)

| score-team2-inns2 = २४३ (९७.१ षटके)

| runs-team2-inns2 = [[ॲलेक स्टुअर्ट]] ८९ (१८९)

| wickets-team2-inns2 = [[मुश्ताक अहमद]] ५/५७ (३८ षटके)

| result = पाकिस्तानचा १६४ धावांनी विजय झाला

| report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/62/62575.html धावफलक]

| venue = [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]

| umpires = [[स्टीव्ह बकनर]] (वेस्ट इंडीज) आणि [[पीटर विली]] (इंग्लंड)

| motm = [[वकार युनूस]] (पाकिस्तान)

| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.

| rain =

| notes = शादाब कबीर (पाकिस्तान) आणि सायमन ब्राउन (इंग्लंड) यांनी कसोटी पदार्पण केले.

}}

===दुसरी कसोटी===

{{Two-innings cricket match

| date = ८–१२ ऑगस्ट १९९६&lt;br /&gt;(५ दिवसांचा सामना)

| team1 = {{cr-rt|PAK}}

| team2 = {{cr|ENG}}

| score-team1-inns1 = ४४८ (१५३.२ षटके)

| runs-team1-inns1 = [[इजाज अहमद]] १४१ (२०१)

| wickets-team1-inns1 = [[डोमिनिक कॉर्क]] ५/११३ (३७ षटके)

| score-team2-inns1 = ५०१ (१५६.५ षटके)

| runs-team2-inns1 = [[ॲलेक स्टुअर्ट]] १७० (३१५)

| wickets-team2-inns1 = [[वसीम अक्रम]] ३/१०६ (३९.५ षटके)

| score-team1-inns2 = २४२/७[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (८१ षटके)

| runs-team1-inns2 = [[इंझमाम-उल-हक]] ६५ (८३)

| wickets-team1-inns2 = अँड्र्यू कॅडिक ३/५२ (१७ षटके)

| score-team2-inns2 =

| runs-team2-inns2 =

| wickets-team2-inns2 =

| result = सामना अनिर्णित

| report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/62/62639.html धावफलक]

| venue = हेडिंग्ले क्रिकेट ग्राउंड, [[लीड्स]]

| umpires = [[स्टीव्ह बकनर]] (वेस्ट इंडीज) आणि [[डेव्हिड शेफर्ड]] (इंग्लंड)

| motm = [[ॲलेक स्टुअर्ट]] (इंग्लंड)

| toss = {{cr|ENG}}ने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.

| rain =

| notes =

}}

===तिसरी कसोटी===

{{Two-innings cricket match

| date = २२–२६ ऑगस्ट १९९६&lt;br /&gt;(५ दिवसांचा सामना)

| team1 = {{cr-rt|ENG}}

| team2 = {{cr|PAK}}

| score-team1-inns1 = ३२६ (९९.२ षटके)

| runs-team1-inns1 = [[जॉन क्रॉली]] १०६ (२१७)

| wickets-team1-inns1 = [[वकार युनूस]] ४/९५ (२५ षटके)

| score-team2-inns1 = ५२१/८[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (१५९.१ षटके)

| runs-team2-inns1 = [[सईद अन्वर]] १७६ (२६४)

| wickets-team2-inns1 = [[अॅलन मुल्लाली]] ३/९७ (३७.१ षटके)

| score-team1-inns2 = २४२ (८२.४ षटके)

| runs-team1-inns2 = [[ॲलेक स्टुअर्ट]] ५४ (१००)

| wickets-team1-inns2 = [[मुश्ताक अहमद]] ६/७८ (३७ षटके)

| score-team2-inns2 = ४८/१ (६.४ षटके)

| runs-team2-inns2 = [[आमिर सोहेल]] २९[[नाबाद|*]] (१७)

| wickets-team2-inns2 = [[अॅलन मुल्लाली]] १/२४ (३ षटके)

| result = पाकिस्तानने ९ गडी राखून विजय मिळवला

| report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/62/62694.html धावफलक]

| venue = [[ओव्हल]], [[लंडन]]

| umpires = बी. सी. कुरे (श्रीलंका) आणि मेर्विन किचन (इंग्लंड)

| motm = [[मुश्ताक अहमद]] (पाकिस्तान)

| toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.

| rain =

| notes = रॉबर्ट क्रॉफ्ट (इंग्लंड) यांनी कसोटी पदार्पण केले.

}}

==एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे)==

इंग्लंडने टेक्साको ट्रॉफी २-१ ने जिंकली.

===पहिला सामना===
{{Limited overs matches
| date = २९ ऑगस्ट १९९६
| time =
| daynight =
| team1 = {{cr-rt|PAK}}
| team2 = {{cr|ENG}}

| score1 = २२५/५ (५० षटके)
| runs1 = [[सईद अन्वर]] ५७ (७५)
| wickets1 = रॉबर्ट क्रॉफ्ट २/३६ (१० षटके)

| score2 = २२६/५ (४६.४ षटके)
| runs2 = मायकेल अथर्टन ६५ (९३)
| wickets2 = [[वसीम अक्रम]] ३/४५ (९.४ षटके)

| result = इंग्लंड ५ गडी राखून विजयी 
| report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/62/62731.html धावफलक]
| venue = [[ओल्ड ट्रॅफर्ड |ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]]
| umpires = निजेल प्लीज आणि जॉर्ज शार्प
| motm = मायकेल अथर्टन (इंग्लंड)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = रॉबर्ट क्रॉफ्ट, डीन हेडली, निक नाइट, ग्रॅहम लॉयड आणि अॅलन मुल्लाली (सर्व इंग्लंड) यांनी वनडे पदार्पण केले.
}}

===दुसरा सामना===
{{Limited overs matches
| date = ३१ ऑगस्ट १९९६
| time =
| daynight =
| team1 = {{cr-rt|ENG}}
| team2 = {{cr|PAK}}

| score1 = २९२/८ (५० षटके)
| runs1 = [[निक नाइट]] ११३ (१३२)
| wickets1 = [[मुश्ताक अहमद]] २/३३ (१० षटके)

| score2 = १८५ (३७.५ षटके)
| runs2 = [[इजाज अहमद]] ७९ (८०)
| wickets2 = अॅडम हॉलिओके ४/२३ (६.५ षटके)

| result = इंग्लंडने १०७ धावांनी विजय मिळवला
| report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/62/62733.html धावफलक]
| venue = [[एजबॅस्टन |एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]]
| umpires = मेर्विन किचन आणि [[पीटर विली]]
| motm = [[निक नाइट]] (इंग्लंड)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = अॅडम हॉलिओके (इंग्लंड) यांनी वनडे पदार्पण केले.
}}

===तिसरा सामना===
{{Limited overs matches
| date = १ सप्टेंबर १९९६
| time =
| daynight =
| team1 = {{cr-rt|ENG}}
| team2 = {{cr|PAK}}

| score1 = २४६ (५० षटके)
| runs1 = [[निक नाइट]] १२५[[नाबाद|*]] (१४५)
| wickets1 = [[वसीम अक्रम]] ३/४५ (१० षटके)

| score2 = २४७/८ (४९.४ षटके)
| runs2 = [[सईद अन्वर]] ६१ (५९)
| wickets2 = अॅडम हॉलिओके ४/४५ (८.४ षटके)

| result = पाकिस्तान २ गडी राखून विजयी 
| report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/62/62737.html धावफलक]
| venue = [[ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]]
| umpires = जॉन होल्डर आणि [[डेव्हिड शेफर्ड]]
| motm = पाकिस्तान संघ
| toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = शादाब कबीर, शाहिद अन्वर आणि शाहिद नझीर (सर्व पाकिस्तान) यांनी वनडे पदार्पण केले.
}}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}} 

[[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे]]
[[वर्ग:इ.स. १९९६ मधील क्रिकेट]]</text>
      <sha1>9suqx11irmai3vwepvqba6hz7a3ej4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ठरलं तर मग!</title>
    <ns>0</ns>
    <id>321635</id>
    <revision>
      <id>2693919</id>
      <parentid>2676433</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T13:27:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39495-11</username>
        <id>185148</id>
      </contributor>
      <comment>/* कलाकार */</comment>
      <origin>2693919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6628" sha1="p01ilus9v2ri9y100ue236sogga44al" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = ठरलं तर मग!
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = [[आदेश बांदेकर]], [[सुचित्रा बांदेकर]]
| निर्मिती संस्था = सोहम प्रोडक्शन
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार =
| विजेते = 
| पंच = 
| आवाज = हृषिकेश रानडे, [[प्रियंका बर्वे]]
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = रोहिणी निनावे 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = [[निलेश मोहरीर]]
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या =
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = दररोज रात्री ८.३० वाजता
| वाहिनी = [[स्टार प्रवाह]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = ५ डिसेंबर २०२२
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = आनंदी
| नंतर = बाई तुझा आशीर्वाद
| सारखे = 
}}

'''ठरलं तर मग!''' ही [[स्टार प्रवाह]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे.

== कलाकार ==
* [[जुई गडकरी]] - तन्वी रविराज किल्लेदार / सायली मधुकर पाटील / सायली अर्जुन सुभेदार
* अमित भानुशाली - अर्जुन प्रताप सुभेदार
* [[मीरा जगन्नाथ]] / केतकी पालव - साक्षी महिपत शिखरे
* [[माधव अभ्यंकर]] / मयूर खांडगे - महिपत शिखरे
* [[ज्योती चांदेकर]] / [[रोहिणी हट्टंगडी]] - अन्नपूर्णा सुभेदार
* [[क्षिती जोग]] - दामिनी देशमुख
* सागर तळाशीकर - रविराज किल्लेदार
* शिल्पा नवलकर - प्रतिमा रविराज किल्लेदार
* नारायण जाधव - मधुकर पाटील
* प्रियंका तेंडोलकर - प्रिया सदाशिव लोखंडे / प्रिया मधुकर पाटील 
* अतुल महाजन - प्रताप सुभेदार
* मोनिका दाबाडे - अस्मिता प्रताप सुभेदार / अस्मिता सचिन दीक्षित 
* प्राजक्ता दिघे-कुलकर्णी - कल्पना प्रताप सुभेदार
* प्रतीक सुरेश - अश्विन प्रताप सुभेदार
* ज्ञानेश वाडेकर - नागराज किल्लेदार
* श्रद्धा केतकर-वर्तक - सुमन नागराज किल्लेदार
* अपूर्व रांजनकर / सुप्रित कदम - राकेश नागराज किल्लेदार
* चैतन्य सरदेशपांडे - चैतन्य गडकरी
* दिशा दानडे - कुसुम मधुकर पाटील
* श्रेयश माने - श्रेयश मधुकर पाटील
* सप्तश्री उगळे - रश्मी मधुकर पाटील
* शौर्य यादव - सोमू मधुकर पाटील
* दिया राणे - मानसी मधुकर पाटील
* मयुरी मोहिते - विमल
* किर्ती पेंढारकर - मैनावती लोखंडे
* राजन जोशी - सदाशिव लोखंडे 
* नकुल घाणेकर - सचिन दिक्षित

== पुनर्निर्मिती ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! भाषा
! नाव
! वाहिनी
! प्रकाशित
|-
| [[तामिळ]]
| रोजा
| सन टीव्ही
| ९ एप्रिल २०१८ - ३ डिसेंबर २०२२
|-
| [[कन्नड]]
| शेवंती
| उदया टीव्ही
| २५ फेब्रुवारी २०१९ - चालू
|-
| [[तेलुगू]]
| रोजा
| जेमिनी टीव्ही
| ११ मार्च २०१९ - २७ मार्च २०२०
|-
| [[हिंदी]]
| सिंदूर की कीमत
| दंगल टीव्ही
| १८ ऑक्टोबर २०२१ - २९ एप्रिल २०२३
|-
| [[मल्याळम]]
| कलिवीडू
| सूर्या टीव्ही
| १५ नोव्हेंबर २०२१ - २२ सप्टेंबर २०२४
|-
| [[बंगाली]]
| साथी
| सन बांग्ला
| ७ फेब्रुवारी २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४
|}

[[वर्ग:स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:दीर्घकालीन मराठी मालिका]]</text>
      <sha1>p01ilus9v2ri9y100ue236sogga44al</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फुलांचे आध्यात्मिक अर्थ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324508</id>
    <revision>
      <id>2694084</id>
      <parentid>2693898</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T11:08:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ketaki Modak</username>
        <id>21590</id>
      </contributor>
      <origin>2694084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118389" sha1="pq6l8taiav8dnk44m44y5sahstb0p2o" xml:space="preserve">== इतिहास ==
श्रीमाताजी ऊर्फ [[मीरा अल्फासा]], या श्रीअरविंद आश्रमात त्यांना भेटायला येणाऱ्या साधकांशी संवाद साधण्याचे एक माध्यम म्हणून फुलांचा उपयोग करत असत. अगदी सुरुवातीच्या काळापासूनच त्यांनी फुलांचे आध्यात्मिक अर्थ सांगायला सुरुवात केली होती. अशा रीतीने फुलांची जणू काही एक भाषाच तयार झाली आणि या भाषेच्या माध्यमातून श्रीमाताजी साधकांशी संवाद साधत असत. त्यांनी फुलांना आध्यात्मिक भावसूचक, गुणसूचक नावे दिली होती. 

== ग्रंथसंपदा ==

* १९७३ मध्ये प्रकाशित झालेल्या  Flowers and Their Messages या पुस्तकामध्ये एकंदर ८७९ फुलांचे आध्यात्मिक अर्थ देण्यात आले आहेत. 

* इ. स. २००० मध्ये The Spiritual Significance of Flowers या नावाने आणखी एक पुस्तक प्रकाशित केले गेले, त्यामध्ये फुलांच्या शास्त्रीय नावांची भर घालण्यात आली आहे तसेच आणखी १९ फुलांचे अर्थ नव्याने देण्यात आले आहेत.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!क्र.
!शास्त्रीय नाव
!आध्यात्मिक अर्थ
!आध्यात्मिक अर्थ (इंग्रजी)
!प्रचलित नाव
!छायाचित्र
|-
|०३७
|[[:en:Abutilon_indicum|Abutilon indicum]] ''(L) Sweet., Malvaceae.'' 
Chinese lantern, Flowering maple, Parlor maple, Indian mallow
|मानसिक अभिवचन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mental-promise/ Mental Promise]
|[[पेटारी]]
|[[चित्र:Indian abutilon Abutilon indicum 3268.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|४१०
|''Arrhostoxylum costatum, Acanthaceae''
|वीराला उचित कृती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/heroic-action/ Heroic Action]
|रुएलिया किंवा जंगली पेटुनिया
|[[चित्र:Ruellia elegans - Red Ruellia at Peravoor 2018 (7).jpg|इवलेसे]]
|-
|६७४
|[[:en:Artabotrys_hexapetalus|Artabotrys hexapetalus]] ''(L. f.) Bhand'' (Climbing Lang-lang)
|निर्मळ मन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/clear-mind/ Clear Mind]
|हिरवा चाफा, हरि चंपा
|[[चित्र:Artabotrys hexapetalus02.JPG|इवलेसे]]
|-
|४०७
|''[[:en:Amaranthus_caudatus|Amaranthus caudatus L]]., Amaranthaceae.''
Love-lies-bleeding, Velvet flower, Tassel flower
|कृतीमधील निर्भयता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/fearlessness-in-action/ Fearlessness in Action]
|राजगिरा, उनाडभाजी
|[[चित्र:Love-Lies-Bleeding, Tassel Flower (Amaranthus caudatus).jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|८०७
|''Foeniculum vulgare Mill, Umbelliferae.''[[:en:Fennel|Fennel]]
|रक्तामध्ये प्रकाश
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/light-in-the-blood/ Light in the blood]
|बडीशेप
|[[चित्र:Fennel flower heads.jpg|इवलेसे]]
|-
|६४१
|''[[:en:Neolamarckia_cadamba|Anthocephalus cadamba]] (Roxb.) Miq., Rubiaceae''
Kadam tree
|अतिमानसिक सूर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/supramental-sun/ Supramental Sun]
|कदंब, निपा (संस्कृत) &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=The spirit of Auroville|last=Huta Hindocha|publisher=Havyavahana Trust|year=2002|isbn=|pages=}}&lt;/ref&gt;
|[[चित्र:Cadamba tree Neolamarckia cadamba fruit by Raju Kasambe DSCN5650.JPG 09.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|६८८
|''[[:en:Asclepias_curassavica|Asclepias curassavica]] L., Asclepiadaceae''
Blood flower, Swallow wort, Matal, Indian root
|भौतिक मनाने अतिमानसिक प्रकाशाला 
दिलेला प्रतिसाद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/response-of-the-physical-mind-to-the-supramental-light/ Response of the Physical Mind to the Supramental Light]
|पिवळा चित्रक / हळदीकुंकू
|[[चित्र:31 Halad-Kumku.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|५११
|''Asparagus L. sp., Liliaceae.''
|आत्मसमर्पणातून उदयाला येणारे सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/beauty-arising-from-consecration/ Beauty Arising from Consecration]
|[[शतावरी]]
|[[चित्र:Asparagus racemosus - Satawari flowers - at Peravoor 2018 (13).jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|२०१
|''Atalantia monophylla Correa., Rutaceae''
Country gooseberry
|इच्छाविरहितता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/absence-of-desire/ Absence of Desire]
|माकडलिंबू
|[[चित्र:Atalantia monophylla 02.JPG|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|६३४
|[[:en:Barringtonia_asiatica|Barringtonia asiatica]] ''(L.) Kurz., Lecythidaceae''
|अतिमानसिक कृती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/supramental-action/ Supramental Action]
|समुद्रफूल
|[[चित्र:Barringtonia asiatica - twin flower.JPG|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|३४१
|''Begonia L. Spp., Begoniaceae.''
[[:en:Begonia|Begonia]]
|संतुलन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/balance/balance/ Balance]
|काप्रू
|[[चित्र:Petals 0016.jpg|इवलेसे]]
|-
|०४७
|''[[:en:Bixa_orellana|Bixa orellana]] L., Bixaceae.''
Annatto, Lipstick tree, Achiote
|एक नवीन जगत्
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/new-world/ New World]
|शेंदरी, लटकान, सिंधुरी 
|[[चित्र:Bixa.jpg|इवलेसे]]
|-
|०२४
|[[:en:Bougainvillea|Bougainvillea]] ''Comm. Ex Juss., Nyctaginaceae.''
Bougainvillea
|संरक्षण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/protection/ Protection]
|बोगनवेल
|[[चित्र:Bougainvillea, Behbahan.jpg|इवलेसे]]
|-
|०११
|''[[:en:Brownea_coccinea|Brownea coccinea]] Jacq. Corr. Murr., Leguminosae.'' Scarlet flame bean
|विश्वावर अधिराज्य गाजविणारे ईश्वरी प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-love-governing-the-world/ Divine Love Governing the World]
|लाल झुंबर
|[[चित्र:Brownea coccinea (2206468097).jpg|इवलेसे]]
|-
|०५७
|''[[:en:Iris_domestica|Belamcanda chinensis]] (L.) DC., Iridaceae''
Blackberry lily, Leopard lily
|ईश्वराविषयी आत्मीयता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/attachment-to-the-divine/ Attachment to the Divine]
|लेपर्ड लिली
|[[चित्र:Iris domestica 2007-08-11 02.jpg|इवलेसे]]
|-
|६३६
|''Butea monosperma (Lam.) Taub [ B. Frondosa Roxb. Ex willd.], Leguminosae, Papilionoideae,'' Flame of the forest, Dhak, Palas
|अतिमानसिक साक्षात्काराचा आरंभ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/beginning-of-the-supramental-realisation/ Beginning of the Supramental Realisation]
|पळस
|[[चित्र:STS 001 Butea monosperma.jpg|इवलेसे|पळस]]
|-
|७८
|''Canna indica L., Cannacceae.'' Indian-shot, Queensland, Arrowroot, Achira
|ईश्वराशी सख्यत्व
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/friendship-with-the-divine/ Friendship with the Divine]
|सर्वजया
|[[चित्र:Cinnamon-bellied flowerpiercer (Diglossa baritula) male on Indian shot (Canna indica) Finca El Pilar.jpg|इवलेसे]]
|-
|२७६
|''Dianthus caryophyllus L., Caryophyllaceae.''
Carnation, Clove pink
|सहयोग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/collaboration/ Collaboration]
|कार्नेशन, देवाचे फूल
|[[चित्र:Dianthus caryophyllus CFPC Malea 1zz.jpg|इवलेसे]]
|-
|६९०
|''Castanospermum australe A. Cunn. &amp; C. Fraser., Leguminosae, Papilionoideae''
Moreton Bay chestnut, Australian chestnut, Black bean
|जडभौतिकामध्ये कार्यकारी असलेले 'ज्योतिर्मय मन'
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/mind-of-light-acting-in-matter/ Mind of Light Acting in Matter]
|[[ब्लॅक बीनस् (वनस्पती)|ब्लॅक बीनस्]]
|[[चित्र:Castanospermum australe 7th Brigade Park Chermside P1070738.jpg|इवलेसे]]
|-
|०६०
|''Cattleya spp., Orchidaceae,'' Orchid
|जीवनाची साध्यपूर्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/the-aim-of-existence-is-realised/ The Aim of Existence is Realised]
|[[ऑर्किड]] (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Many white orchids.jpg|इवलेसे]]
|-
|४३४
|''Celosia argentea L. Plumosa Group., Amaranthaceae.''
Feathered amaranth
|अभिव्यक्तीचा सुकाळ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/abundant-expression/ Abundant Expression]
|मयूरशिखा, [[मोरशिखा]], [[मयूरशिख]]
(सोनेरी पिवळा रंग)
|[[चित्र:Celosia argentea var. plumosa Fresh Look Yellow 1zz.jpg|इवलेसे|मयूरशिखा]]
|-
|७७६
|[[:en:Combretum_fruticosum|Combretum fruticosum]] ''(Loefl.)'' ''Stuwz., Combretaceae''
Burning bush
|जीवनामध्ये कृतीचे संघटन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/organisation-of-action-in-life/ Organisation of Action in Life]
|पिळुकी किंवा उक्षी (संभाव्य नावे)
|[[चित्र:Combretum fruticosum 246446513.jpg|इवलेसे]]
|-
|५५८
|[[:en:Couroupita_guianensis|Couroupita guianensis]] ''Aubl., Lecythidaceae''
Cannonball tree
|समृद्धी
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/prosperity/ Prosperity] &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|[[कैलाशपती|कैलासपती]]
|[[चित्र:Kailasapati (Marathi- कैलासपती) (753214931).jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|८५४
|''[[:en:Cucurbita_maxima|Cucurbita maxima]] Duchesne ex Lam., Cucurbitaceae.''Autumn squash, Winter squash, Pumpkin
|विपुलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/collaboration-of-nature/abundance/ Abundance]
|लाल भोपळ्याचे फूल
|[[चित्र:Pumpkin flowers - geograph.org.uk - 7559488.jpg|इवलेसे]]
|-
|०५३
|''Dahlia Cav., Compositae,'' [[:en:Dahlia|Dahlia]]
|अतिमानवता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/superhumanity/ Superhumanity]
|[[डेलिया]] (पांढरा)
|[[चित्र:55 Delia White.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|४९४
|''[[:en:Delonix_regia|Delonix regia]] (Bojer) ref., Leguminosae, Caesalpinioideae''
Flamboyant, Peacock flower, Flame tree, Royal poinciana
|साक्षात्कार
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/realisation/ Realisation]
|[[गुलमोहर]]
|[[चित्र:Delonix regia 4226.jpg|इवलेसे|गुलमोहर]]
|-
|६२
|''[[:en:Dendrobium_moschatum|Dendrobium moschatum]] Swartz., Orchidaceae''
Orchid
|परमेश्वराबद्दलची मानसिक आसक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/mental-attachment-to-the-divine/ Mental Attachment to the Divine]
|[[ऑर्किड]] (सोनेरी केशरी)
|[[चित्र:Dendrobium moschatum (Ecological Botanical Gardens 2015 - 05).jpg|इवलेसे|ऑर्किड (सोनेरी केशरी)]]
|-
|२०३
|''[[:en:Eucalyptus|Eucalyptus]] L'Herit. Spp., Myrtaceae'' Eucalptus, Australlian gum, Gum tree, Ironbark, Stringybark
|अहंकाराचे निर्मूलन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/abolition-of-the-ego/ Abolition of the Ego]
|[[निलगिरी (वनस्पती)|निलगिरी]]
|[[चित्र:Eucalyptus tereticornis flowers, capsules, buds and foliage.jpeg|इवलेसे|निलगिरी]]
|-
|०४४
|''[[:en:Galanthus_nivalis|Galanthus nivalis]] L. 'Viridapicis'., Amaryllidaceae.''Snowdrop, European snowdrop
|पुनरुज्जीवनाचे अभिवचन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/promise-of-renewal/ Promise of Renewal]
|गॅलॅन्थस
|[[चित्र:Galanthus nivalis close-up aka.jpg|इवलेसे]]
|-
|७१९
|''[[:en:Gazania|Gazania]] Gaertn. spp., Compositae,'' Treasure flower 
|स्पष्टतेच्या शोधात
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/seeking-for-clarity/ Seeking for clarity]
|[https://marathivishwakosh.org/41399/ गेझनिया]
|[[चित्र:Gazania rigens cultivar in Conques.jpg|इवलेसे|गेझनिया]]
|-
|५७२
|''[[:en:Hibiscus_×_rosa-sinensis|Hibiscus rosa-sinensis]] L., Malvaceae.'' Chinese hibiscus, Hawaiian hibiscus, Rose-of-China
|भौतिकामधील अतिमानसिक सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/supramental-beauty-in-the-physical/ Supramental Beauty in the physical]
|केशरी जास्वंद
|[[चित्र:Cayena (Hibiscus rosa-sinensis), Icod de los Vinos, Tenerife, España, 2012-12-13, DD 01.jpg|इवलेसे|केशरी जास्वंद]]
|-
|५०५
|''[[:en:Gomphrena_globosa|Gomphrena globosa]] L., Amaranthaceae.'' Globe amaranth, Bachelor's button
|अमर्त्यत्व
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/immortality/ Immortality]
|गुल-ए-मखमल (पांढरा रंग)
|[[चित्र:White Globe Amaranth Flower Gomphrena Globosa 千日紅 センニチコウ (223201665).jpeg|इवलेसे|गुलमखमल]]
|-
|८७६
|''[[:en:Gossypium|Gossypium]] L. Spp, Malvaceae.,'' Cotton
|भौतिक समृद्धी
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/awakening-in-matter/material-abundance/ Material Abundance]
|कार्पास, [[कापूस|कपाशी]]
|[[चित्र:Cotton flower.jpg|इवलेसे|कपाशी]]
|-
|००३
|''[[:en:Hedychium_coronarium|Hedychium J.G. Koening]]., Zingiberaceae.'' Ginger lily, Garland lily
|सत्-चित्-आनंद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/sachchidananda/ Sachchidananda]
|[[सोनटक्का]]
|[[चित्र:White garland-lily 04.jpg|इवलेसे|सोनटक्का]]
|-
|६३८
|''Helichrysum bracteatum (Vent.) Andrews., Compositae''
Strawflower, Golden everlasting, Yellow paper daisy
|पृथ्वीवर अतिमानसिक अमरत्व
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/supramental-immortality-upon-earth/ Supramental Immortality upon Earth] &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|पेपर डेझी
|[[चित्र:Xerochrysum bracteatum, golden everlasting flower or strawflower at Mannavan Shola, Anamudi Shola National Park, Kerala (27).jpg|इवलेसे]]
|-
|५६६
|''[[:en:Hibiscus_mutabilis|Hibiscus mutabilis]] L., Malvaceae.'' Cotton rose, Confederate rose mallow
|ईश्वरी कृपा 
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/divine-grace/ The Divine Grace]
|पुष्करिणी, स्थलकमल
|[[चित्र:Hibiscus mutabilis (2).JPG|इवलेसे|पुष्करिणी, स्थलकमल]]
|-
|५७४
|''Hibiscus rosa-sinensis L., Malvaceae.'' Chinese hibiscus, Hawaiian hibiscus, Rose-of-China
|अतिमानसिक प्रेमाचे सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/beauty-of-supramental-love/ Beauty of Supramental love]
|जास्वंद (गुलाबी)
|[[चित्र:Juba kusum athonba (326908991).jpg|इवलेसे|जास्वंद (गुलाबी)]]
|-
|०३६
|''Hibiscus rosa-sinensis L. 'Deddie Ann', Malvaceae.'' Chinese hibiscus, Hawaiian hibiscus, Rose-of-China
|नव-निर्मितीचे सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/beauty-of-the-new-creation/ Beauty of the New Creation]
|[[जास्वंद]]
|[[चित्र:Sleepy Hibiscus (Hibiscus furcellatus) (8058834522).jpg|इवलेसे|जास्वंद]]
|-
|१२५
|[[:en:Hoya_carnosa|Hoya Carnosa]]  ''(L. f.) R. Br., Asclepiadaceae.Wax plant, Honey plant''
|सामूहिक अभीप्सेची शक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/power-of-collective-aspiration/ Power of Collective Aspiration]
|अंबरी (होया कार्नोसा)
|[[चित्र:NKN-2007-06-13 114250 Hoya Carnosa (Yvan Leduc author for Wikipedia).jpg|इवलेसे]]
|-
|७७३
|''[[:en:Acanthus_montanus|Acanthus montanns]] (Nees) Anderson., Acanthaceae''
Mountain thistle, Acanthe rose
|ईश्वराच्या पहिल्या संपर्काने जागृत होणाऱ्या भावना
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/the-emotions-awake-to-the-first-contact-with-the-divine/ The Emotions Awake To The First Contact With The Divine]
|तालीमखाना
|[[चित्र:112 Kolshinda, Talimkhana.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|३१३
|''[[:en:Vittadinia_cuneata|Vittadinia cuneata]] (V. australis hort.), Compositae'' Creeping daisy
|समग्र साधेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/integral-simplicity/ Integral Simplicity]
|डेझी (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Bellis perennis-fully bloomed flower.jpg|इवलेसे|डेझी ]]
|-
|६०९
|''[[:en:Hibiscus_×_rosa-sinensis|Hibiscus rosa-sinensis]] L., Malvaceae.'' Chinese hibiscus, Hawaiian hibiscus, Rose-of-China
|सौंदर्यपूर्ण शक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/aesthetic-power/ Aesthetic Power]
|[[जास्वंद]] (लाल)
|[[चित्र:Hibiscus or China rose.jpg|इवलेसे|लाल जास्वंद]]
|-
|४२२
|''[[:en:Ixora_pavetta|Ixora pavetta]] Andrews. [I.arborea Sm.], Rubiaceae'' Torch tree
|सरळपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/straightforwardness/ Straightforward­ness]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Torchwood%20Tree.html गोरवीकटगी]
नेमाली, नेवली (संस्कृत)
|[[चित्र:Ixora pavetta, AJT Johnsingh. 0200921 120457.jpg|इवलेसे|गोरवीकटगी]]
|-
|३०२
|''[[:en:Jasmine|Jasminum]] L. Spp., Oleaceae.''Jasmine, Jessamine
|शुद्धता, निर्मळता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/purity/purity/ Purity]
|[https://marathivishwakosh.org/16485/ जास्मिन], [[मोगरा]]
|[[चित्र:Earleaf jasmine (Jasminum elongatum) flowers.jpg|इवलेसे|मोगरा]]
|-
|८३५
|''[[:en:Jatropha_podagrica|Jatropha podagarica]] Hook., Euphorbiaceae.'' Gout plant, Tartogo, [https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Australian%20Bottle%20Plant.html Australian bottle plant]
|अतिमानसिक कृतीला अवचेतनेकडून मिळालेला पहिला प्रतिसाद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/subconscient/first-response-of-the-subconscient-to-the-supramental-action/ First Response of the Subconscient to the Supramental Action]
|
|[[चित्र:Jatropha podagrica flower in Ishigaki, Okinawa.jpg|इवलेसे]]
|-
|७७२
|''Lagenaria siceraria (Molina) Standl., Cucurbitaceae.'' White-flowered gourd, Bottle gourd, [[:en:Calabash|Calabash]] gourd, Hercules' club
|भावनिक समृद्धी
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/emotional-abundance/ Emotional Abundance]
|[https://mr.wikipedia.org/s/bao दुधी भोपळ्याचे फूल]
|[[चित्र:Lagenaria siceraria kz03.jpg|इवलेसे]]
|-
|८१५
|''[[:en:Lantana|Lantana]] L. Spp, Verbenaceae'' Shrub verbena
|पेशींमधील भावनिक सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/emotional-beauty-in-the-cells/ Emotional Beauty in the Cells]
|टणटणी, घाणेरी
|[[चित्र:Lantana montevidensis.JPG|इवलेसे|घाणेरी]]
|-
|११६
|''[[:en:Leonotis_nepetifolia|Leonotis nepetifolia]] (L.) R. Br., Labiatae.''
|आरोहण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/ascension/ Ascension]
|दीपमाळ
|[[चित्र:24 Dipmal.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|३३१
|''[[:en:Erysimum_cheiri|Erysimum cheiri]] (L.) [Cheiranthus Cheiri L.], Cruciferae Wallflower, English wallflower''
|आशावाद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/optimism/ Optimism]
|[[अबोली]]
|[[चित्र:Crossandra infundibuliformis at Periya 2019 (5).jpg|इवलेसे|अबोली]]
|-
|०१६
|''[[:en:Malvaviscus_arboreus|Malvaviscus arboreus]] Cav. var. mexicana Schildl., Malvaceae.'' Turk's cap
|ईश्वरी सांभाळ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-solicitude/ Divine Solicitude]
|मिरची जास्वंद
|[[चित्र:Malvaviscus arboreus 2.jpg|इवलेसे|मिरची जास्वंद]]
|-
|०५५
|''Memecylon tinctorium L., Melastomaceae.'' Ironwood
|चमत्कार
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/miracle/ Miracle]
|अंजनी (निळा व गुलाबी रंग)
|[[चित्र:Memecylon umbellatum (95009).jpg|इवलेसे|अंजनी]]
|-
|०१३
|''Michelia alba DeCondolle., Magnoliaceae.'' [[:en:Magnolia_champaca|Champaca]], Fragrant champaca
|ईश्वरी हास्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-smile/ Divine Smile]
|चंपा, [[चाफा]] (सोनचाफा)
|[[चित्र:Michelia champaca2.JPG|इवलेसे|चाफा]]
|-
|५००
|''[[:en:Millingtonia|Millingtonia hortensis]] L., Bignoniaceae'' Indian cork tree, Tree jasmine
|रूपांतरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/transformation/ Transformation]
|बुचाची फुले
|[[चित्र:Drooping flowers of Indian cork tree.jpg|इवलेसे|बुचाची फुले]]
|-
|२४५
|''[[:en:Mimusops_elengi|Mimusops elengi]] L., Sapotaceae.'' Spanish cherry Medlar, Tanjong tree
|परिपूर्ती, सिद्धी
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/accomplishment/ Accomplishment]
|[[बकुळ|बकुळीची फुले]]
|[[चित्र:Maulsari (Mimusops elengi) in Hyderabad W IMG 7161.jpg|इवलेसे|बकुळीची फुले]]
|-
|०१८
|''[[:en:Mirabilis_jalapa|Mirabilis jalapa]] L., Nyctaginaceae.'' Marvel of Peru, Four-o'clock, False jalap, Beauty of the night
|दिलासा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/solace/ Solace]
|[[गुलबक्षी]]
|[[चित्र:Jalapa - Nyctaginaceae.jpg|इवलेसे|गुलबक्षी ]]
|-
|०१९
|''Mirabilis jalapa L., Nyctaginaceae.'' Marvel of Peru, Four-o'clock, False jalap, Beauty of the night
|मनातील दिलासा 
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/solace-in-the-mind/ Solace in the Mind]
|गुलबक्षी (पिवळा रंग)
|[[चित्र:Four o'clock (Mirabilis jalapa) yellow-flowered.jpg|इवलेसे|पिवळी गुलबक्षी]]
|-
|०२०
|''Mirabilis jalapa L., Nyctaginaceae.'' Marvel of Peru, Four-o'clock, False jalap, Beauty of the night
|प्राणातील दिलासा  
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/solace-in-the-vital/ Solace in the Vital]
|गुलबक्षी 
|[[चित्र:Mirabilis jalapa 2019-09-01 4253.jpg|इवलेसे]]
|-
|०२१
|''Mirabilis jalapa L., Nyctaginaceae.'' Marvel of Peru, Four-o'clock, False jalap, Beauty of the night
|पूर्ण दिलासा 
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/integral-solace/ Integral Solace]
|गुलबक्षी (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Mirabilis jalapa, Burdwan, West Bengal, India 02 01 2013 (3).jpg|इवलेसे]]
|-
|०५६
|''[[:en:Myrtus_communis|Myrtus communis]] L., Myrtaceae.'' Myrtle, Greek myrtle, Swedish myrtle
|केवळ ईश्वरासाठीच जगणे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/to-live-only-for-the-divine/ To Live Only For the Divine]
|विलायती मेंदी, फिरंगी मेथी, गंधमालती
|[[चित्र:Arrayan - Myrtus communis (9611744016).jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|००१
|''[[:en:Nelumbo_nucifera|Nelumbo nucifera]]. 'Alba'., Nymphaeaceae Sacred lotus, East Indian lotus''
|अदिती - दिव्य चेतना
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/aditi-the-divine-consciousness/ Aditi - the Divine Consciousness]
|[[कमळ]] (श्वेत कमळ)
|[[चित्र:Nelumbo nucifera (white flower) Md Sharif Hossain Sourav.jpg|इवलेसे|कमळ]]
|-
|००२
|''[[:en:Nelumbo_nucifera|Nelumbo nucifera Gaertn]]., Nymphaeaceae'' Sacred lotus, East Indian lotus
|अवतार
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/avatar-the-supreme-manifest-on-earth-in-a-body/ Avatar- the Supreme Manifested in a Body upon Earth]
|अरविंद 
|[[चित्र:अरविंद.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|७३०
|''[[:en:Nerium|Nerium]] oleander L., Apocynaceae.'' Oleander, Rosebay
|मिथ्यत्वाचे समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/surrender-of-all-falsehood/ Surrender of All Falsehood]
|[[कण्हेर]]
|[[चित्र:Nerium oleander pink.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|११८
|''[[:en:Nyctanthes_arbor-tristis|Nyctanthes arbor-tristis]] L., Verbenaceae.'' Night jasmine, Tree of sadness
|[[अभीप्सा]]
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration/ Aspiration]
|प्राजक्त, [[पारिजातक]], शेफाली
|[[चित्र:(Nyctanthes arbor-tristis) flower at Madhurawada 01.JPG|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|१४०
|''[[:en:Ocimum_tenuiflorum|Ocimum tenuiflorum]] L. [O. Sanctum L.]., Labiatae.''
Holy basil, Krishna tulsi, Ram tulsi, Tulsi
|भक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/devotion/ Devotion]
|[[तुळस]]
|[[चित्र:കൃഷ്ണതുളസി.JPG|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|०१२
|''[[:en:Operculina_turpethum|Operculina turpethum]] (L.) Silver Manso., Convolvulaceae.''
Wooden rose
|ईश्वरी कृपेची हाक
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/call-of-the-divine-grace/ Call of the Divine Grace]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Transparent%20Wood%20Rose.html नासोत्तर] (Nasottar)
|[[चित्र:Fruits of Operculina turpethum in Shiraho, Ishigaki Island.jpg|इवलेसे]]
|-
|६५७
|''[[:en:Pandanus_tectorius|Pandanus tectorius]] Parkins., [https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Himalayan%20Screw%20Pine.html Pandanaceae]'' Pandanus palm, Thatch screw pine 
|आध्यात्मिक गंध
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/spiritual-perfume/ Spiritual perfume]
|[[केवडा]], केतकी
|[[चित्र:Pandanus tectorius (5187733419) (2).jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|३७५
|''Petunia Xhybrida hort. Vilm.-Andr., Solanaceae.''
Petunia
|कृतीमधील उत्साह
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/enthusiasm/enthusiasm-in-action/ Enthusiasm in Action]
|पेटुनिया
|
|-
|२५२
|''[[:en:Passiflora_vitifolia|Passiflora vitifolia]] HBK., Passifloraceae.'' [https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Perfumed%20Passion%20Flower.html Passion flower]
|ईश्वरी कार्याचे साधन बनण्याची इच्छा बाळगणारी शक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/power-aspiring-to-become-an-instrument-for-the-divine-work/ Power aspiring to become an instrument for the divine work]
|रक्तवर्णी कृष्णकमळ
|[[चित्र:Passiflora vitifolia 3zz.jpg|इवलेसे|रक्त कृष्णकमळ]]
|-
|००५
|''[[:en:Plumbago_auriculata|Plumbago auriculata 'Alba]]'., Plumbaginaceae.''
Cape leadwort
|ईश्वरी सान्निध्याच्या शोधात असणारी चेतना 
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/presence/ Consciousness seeking for the presence]
|[[चित्रक]]
|[[चित्र:Flor - Quintana Roo - México-4.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|६६८
|''[[:en:Plumeria_obtusa|Plumeria obtusa]] L., Apocynaceae.'' Frangipani, Temple tree, Nosegay, West Indian jasmine, Pagoda tree
|व्यक्तीच्या प्रत्येक घटकामध्ये मानसिक परिपूर्णत्व
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/perfect-psychological-perfection/ Psychological Perfection in all parts of the being].
|चंपा,  पांढरा [[चाफा]]
|[[चित्र:Plumeria obtusa or the Singapore graveyard flower (Image 1 of 2) in Jamshedpur, India.jpg|इवलेसे|पांढरा चाफा]]
|-
|६६४
|''[[:en:Plumeria_rubra|Plumeria rubra]] L., Apocynaceae.'' Frangipani, Temple tree, Nosegay, West Indian jasmine, Pagoda tree
|मानसिक परिपूर्णत्व
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/psychological-perfection/ Psychological Perfection]
|[[चाफा]]
|[[चित्र:Plumeria-0006-Zachi-Evenor.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|०४८
|''[[:en:Polianthes_tuberosa|Polianthes tuberosa]] L., Agavaceae.''
Tuberose
|नव-निर्मिती 
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/new-creation/ New Creation]
|[[निशिगंध]], गुलछडी
|[[चित्र:Polianthes tuberosa flower.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|०१४
|''[[:en:Portulaca_grandiflora|Portulaca grandiflora]] Hook., Portulacaceae.'' Rose moss, Sun plant, Eleven-o'clock
|श्रीअरविंदांची करुणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/sri-aurobindo-compassion/ Sri Aurobindo's Compassion]
|नोनिया
|[[चित्र:Portulaca grandiflora cultivar 5Dsr 4082.jpg|इवलेसे|नोनिया]]
|-
|००७
|''[[:en:Pomegranate|Punica granatum]] L., Punicaceae.'' Pomegranate
|[[खाल्डियन लोककथा|दिव्य प्रेम]]
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-love/ Divine Love]
|[[डाळिंब|डाळिंबा]]&lt;nowiki/&gt;चे फूल
|[[चित्र:Punica granatum flower.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|५१३
|''[[:en:Rhododendron|Rhododendron]] L. Spp., Ericaceae'' Azalea, Rhododendron
|सौंदर्याची रेलचेल
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/abundance-of-beauty/ Abundance of Beauty]
|ऱ्‍होडोडेंड्रॉन 
|[[चित्र:Half geopende bloem van Rhododendron ponticum.jpg|इवलेसे]]
|-
|१०३
|''[[:en:Rosa|Rosa]] L., Rosaceae.'' Rose
|मानवी वासनाविकारांचे ईश्वरविषयक प्रेमामध्ये रूपांतर
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/human-passions-changed-into-love-for-the-divine/ Human passions changed into love for the Divine]
|लाल [[गुलाब]]
|[[चित्र:Rosa Red Chateau on black background.jpg|इवलेसे|लाल गुलाब]]
|-
|०२२
|''[[:en:Scabiosa_atropurpurea|Scabiosa atropurpurea]] L., Dipsacaceae.'' Mournful widow, Sweet scabius, Pincushion flower, Egyptian rose
|आशीर्वाद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/blessings/ Blessings]
|पिनकुशन फ्लॉवर, इजिप्शियन गुलाब
|[[चित्र:Scabiosa atropurpurea maritima (pincushion flowers).jpg|इवलेसे]]
|-
|४९३
|''[[:en:Sesbania_grandiflora|Sesbania grandiflora]] (L.) Poir., Leguminosae, Papilionoideae'' Scarlet wistaria tree, Vegetable humming-bird
|साक्षात्काराचा आरंभ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/beginning-of-realisation/ Beginning of Realisation]
|हादगा / [[अगस्ता]]
|[[चित्र:Hoa so đũa trắng.jpg|इवलेसे|अगस्ता]]
|-
|०५४
|''Strophanthus DC. Spp., Apocynaceae.Mimosa''
|आविष्करणाचे किरणोत्सर्जन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/radiation-of-the-manifestation/ Radiation of the Manifestation]
|अगस्त्यमाला
|[[चित्र:Strophanthus gratus 5.jpg|इवलेसे]]
|-
|३१०
|''[[:en:Tabernaemontana|Stemmadenia litoralis]] (HBK) Allorge. [S. Galleottiana (rich.) Miers], Apocynaceae.''
|कृतीमधील शुद्धता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/purity/purity-in-action/ Purity in Action]
|
|[[चित्र:Jazmín - Huevos de perro (Stemmadenia litoralis) (15185545961).jpg|इवलेसे]]
|-
|६९८
|''[[:en:Tabernaemontana_divaricata|Tabernaemontana divaricata]] (L.) R. Br. Ex Roem. &amp; Schult., Apocynaceae.'' Crape jasmine, Crape gardenia, Pinwheel flower, East Indian rosebay
|मानसिक शुद्धता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/mental-purity/ Mental Purity]
|[[तगर (फूल)|तगर]]
|[[चित्र:Tabernaemontana divaricata 3280.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|६७१
|''[[:en:Cascabela_thevetia|Thevetia peruviana]] (Pers.) Schum., Apocynaceae.'' Yellow oleander, Be-still tree
|मन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/mind/ Mind]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Mexican%20Oleander.html बिट्टीची फुले] (पिवळा रंग)
|[[चित्र:Cascabela thevetia kz01.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|००४
|[[:en:Tradescantia_spathacea|Tradescantia spathacea]]. White
|ईश्वरी उपस्थिती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-presence/ Divine Presence]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Moses%20in%20the%20Cradle.html ट्रेडस्कॅन्टिया स्पाथेसिया]
|[[चित्र:Starr 080607-7174 Tradescantia spathacea.jpg|इवलेसे]]
|-
|०३५
|''[[:en:Viscum_album|Viscum album]] L., Loranthaceae.'' Mistletoe
|चैतन्याची खूण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/sign-of-the-spirit/ Sign of the Spirit]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Common%20Mistletoe.html विस्कम अल्बम]
|[[चित्र:Viscum album kz20.jpg|इवलेसे]]
|-
|०४५
|''[[:en:Leucanthemum_×_superbum|Leucanthemum Xsuperbum]] (J. Ingram) Bergmans [Chrysanthemum Xsuperbum Bergmans ex J. Ingram.]., Compositae.'' Shasta daisy
|सर्जक शब्द
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/creative-word/ Creative Word]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Shasta%20Daisy.html डेझी]
|[[चित्र:Leucanthemum × superbum.001 - Burela.jpg|इवलेसे|डेझी]]
|-
|१३०
|''[[:en:Zephyranthes|Zephyranthes Herb]]., Amaryllidaceae.'' Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|प्रार्थना
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/prayer/ Prayer] &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|[[लिली]]
|[[चित्र:Zephyranthes candida.jpg|इवलेसे|लिलीची फुले]]
|-
|२२६
|''[[:en:Zinnia_elegans|Zinnia elegans]] Jacq., Compositae.'' Common zinnia, Youth-and-old-age
|सहनशक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/endurance/endurance/ Endurance]
|झिनिया
|[[चित्र:Elegant zinnia 2.jpeg|इवलेसे|झिनिया]]
|-
|३२१
|''[[:en:Passiflora_incarnata|Passiflora L. Incarnata]] Xcincinnata 'Incense', Passifloraceae.''
Passion flower
|निश्चल-नीरवता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/silence/ Silence]
|[[कृष्णकमळ]]
|[[चित्र:Purple Passionflower - Flickr - rittyrats.jpg|इवलेसे|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Soi%20Fah%20Passion%20Flower.html कृष्णकमळ]]]
|-
|७४५
|''[[:en:Achimenes_grandiflora|Achimenes grandiflora]] Schiede., Gesneriaceae.'' Monkey-faced pansy, Orchid pansy, Japanese pansy, Cupid's bower
|प्राणामधील निश्चल-नीरवता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/vital/silence-in-the-vital/ Silence in the Vital]
|
|[[चित्र:Achimenes grandiflora1scott.zona.jpg|इवलेसे]]
|-
|३२२
|''[[:en:Passiflora_foetida|Passiflora foetida]], Passifloraceae.'' Running pop, Love-in-a-mist, Wild water lemon
|समग्र निश्चल-नीरवता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/integral-silence/ Integral Silence]
|वेल-घाणी?
|[[चित्र:Passiflora feotida.jpg|इवलेसे]]
|-
|३२३
|[[:en:Linaria_maroccana|Linaria Maroccana]] ''Hook. f., Scrophulariacea.'' Toadflax, Spurred snapdragon
|बोलकी नीरवता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/expressive-silence/ Expressive Silence]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Toadflax.html अधिक माहिती] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Linaria maroccana (cultivars) 1DS-II 2-0146.jpg|इवलेसे]]
|-
|६७८
|''[[:en:Eranthemum_pulchellum|Eranthemum pulchellum]] Andr., Acanthaceae'' Blue sage
|मनामध्ये निश्चल-निरवतेविषयी असलेली अभीप्सा / आस
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/aspiration-for-silence-in-the-mind/ Aspiration for Silence in the mind]
|(हिंदी) [https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Blue%20Sage.html गुलशाम]
दशमूळी किंवा जंगली अबोली, रान अबोली
|[[चित्र:Eranthemum Nervosum.jpg|इवलेसे]]
|-
|८७७
|[[:en:Proiphys_amboinensis|Proiphys amboinesis]] ''(L.) Herb. [Eurycles Sylvestris Salisb. Ex Schult. &amp; schult. f.], Amaryllidaceae'' Brisbane lily
|आध्यात्मिकतेबद्दलची आस
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/awakening-in-matter/silver/ Silver]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Cardwell%20Lily.html कार्डवेल लिली आणि नॉर्दर्न ख्रिसमस लिली]
|[[चित्र:Cardwell lily.jpg|इवलेसे]]
|-
|३१३
|''[[:en:Vittadinia_cuneata|Vittadinia cuneata]] (V. australis hort.), Compositae'' Creeping daisy
|समग्र साधेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/integral-simplicity/ Integral simplicity]
|डेझी (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Vittadinia cuneata var cuneata head6 QNR - Flickr - Macleay Grass Man.jpg|इवलेसे]]
|-
|२८४
|''[[:en:Catharanthus_roseus|Catharanthus roseus]] (L.) G. Don. [Vinca rosea l.]., Apocynaceae., Apocynaceae.'' Madagascar periwinkle, Old maid, Cayenne jasmine, Rose periwinkle
|अखंडितपणे चाललेली प्रग्रती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/uninterrupted-but-spasmodic-progress/ Uninterrupted spamodic progress]
|[[सदाफुली]]
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Periwinkle.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Catharanthus roseus (Pink Madagascar Periwinkle).jpg|इवलेसे|सदाफुली]]
|-
|७९०
|''[[:en:Mimosa_pudica|Mimosa pudica]] L., Leguminosae, Mimosoideae''
Sensitive plant, Touch-me-not, Shame plant, Live-and-die, Humble plant
|प्राणिक संवेदनशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/vital-sensitivity/ Vital sensitivity]
|[[लाजाळू]], लाजवंती
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Touch%20Me%20Not.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Mimosa pudica in September month 3.jpg|इवलेसे|लाजाळू]]
|-
|६९७
|''[[:en:Butter_daisy|Melampodium paludosum]] HBK, Compositae''
|खऱ्या मानसिक प्रामाणिकपणाचा उदय
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/birth-of-true-mental-sincerity/ Birth of true mental sincerity]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Butter%20Daisy.html बटर डेझी]
|[[चित्र:Melampodium paludosum 'Million Gold' 2.jpg|इवलेसे]]
|-
|०१६
|''[[:en:Malvaviscus_arboreus|Malvaviscus arboreus]] Cav. var. mexicana Schildl., Malvaceae.''
Turk's cap
|ईश्वरी अनुध्यान
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-solicitude/ Divine Solicitude] 
|[[जास्वंद]] (लाल रंग)
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Sleeping%20Hibiscus.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Malvaviscus6.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|०१७
|''[[:en:Malvaviscus_arboreus|Malvaviscus arboreus]] Cav. var. mexicana Schildl., Malvaceae.'' Turk's cap
|योग्य रितीने आकलन झालेले ईश्वरी अनुध्यान
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-solicitude-rightly-understood/ Divine Solicitude rightly understood]
|[[जास्वंद]] (गुलाबी रंग)
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Sleeping%20Hibiscus.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Flower Hibiscus rosa-sinensis 1.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|६९२
|''[[:en:Thymophylla_tenuiloba|Thymophylla tenuiloba]] (Dc.) Small. [Dysodia tenuiloba(DC.) B.L. Robinson]., Compositae'' Golden fleece, Dahlberg daisy
|मानसिक साधेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/mental-simplicity/ Mental Simplicity]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Dahlberg%20Daisy.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Thymophylla tenuiloba.JPG|इवलेसे]]
|-
|७४९
|''[[:en:Oxalis|Oxalis]] L. Spp., Oxalidaceae.'' Sorrel, Shamrock
|प्राणामधील विनम्र साधेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/vital/candid-simplicity-in-the-vital/ Candid simplicity in the vital]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Large-Flowered%20Pink%20Sorrel.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Large-flowered Pink Sorrel (Oxalis debilis) (15488025556).jpg|इवलेसे]]
|-
|२९०
|''[[:en:Aster_amellus|Aster amellus]] L., Compositae.'' Italian aster
|साधा प्रामाणिकपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/simple-sincerity/ Simple sincerity]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Italian%20Aster.html इटालियन ॲस्टर] (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Aster amellus flower (38).jpg|इवलेसे]]
|-
|६९६
|''[[:en:Goldenrod|Solidago L]]. Spp., Goldenrod''
|मानसिक प्रामाणिकपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/mental-sincerity/ Mental Sincerity]
|गोल्डन रॉड, [https://marathivishwakosh.org/12705/ पिवळी डेझी]
|[[चित्र:Solidago virgaurea, Golden Rod - geograph.org.uk - 4233648.jpg|इवलेसे]]
|-
|२९१
|''[[:en:Aster_amellus|Aster amellus]] L., Compositae.'' Italian aster
|भावनिक प्रामाणिकपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/emotional-sincerity/ Emotional Sincerity]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Italian%20Aster.html इटालियन ॲस्टर] (फिकट जांभळा रंग)
|[[चित्र:Asteraceae - Aster amellus.JPG|इवलेसे]]
|-
|२९२
|''[[:en:Aster_amellus|Aster amellus]] L., Compositae.'' Italian aster
|प्राणामधील प्रामाणिकपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/sincerity-in-the-vital/ Sincerity in the Vital]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Italian%20Aster.html इटालियन ॲस्टर] (निळा रंग)
|[[चित्र:Aster amellus flower (11).jpg|इवलेसे]]
|-
|२५४
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox
|कार्यातील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-work/ Skill in work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox at lalbagh7382.JPG|इवलेसे]]
|-
|२५५
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox
|अंतरात्मिक कार्यातील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-psychic-work/ Skill in psychic work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox drummondii - Archer FL 02.jpg|इवलेसे]]
|-
|२५६
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox (Yellow)
|मानसिक कार्यातील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-mental-work/ Skill in mental work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Flox - Phlox drummondii (1).jpg|इवलेसे]]
|-
|२५७
|[[:en:Phlox_drummondii|''Phlox drummondii'']] ''Hook., Polemoniaceae.'' 
Annual phlox, Drummond phlox 
|कार्यामधील भावनिक कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/emotional-skill-in-work/ Emotional skill in work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
(पांढरा रंग)
|[[चित्र:Phlox drummondii-anna park-yercaud-salem-India.JPG|इवलेसे]]
|-
|२५८
|[[:en:Phlox_drummondii|''Phlox drummondii'']] ''Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox
|प्राणिक कार्यामधील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-vital-work/ Skill in vital work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:福祿考(金山海棠) Phlox drummondii -香港北區公園 North District Park, Hong Kong- (9207627744).jpg|इवलेसे]]
|-
|२५९
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox (Carmine red flowers).
|कार्यामधील शारीरिक कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/physical-skill-in-work/ Physical skill in work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox drummondii - 25984291501.jpg|इवलेसे]]
|-
|२६०
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox (Bright red)
|भौतिक कार्यातील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-material-work/ Skill in Material work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|
|-
|२६१
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox 
(Small White)
|समग्र कार्यातील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-integral-work/ Skill in integral work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox drummondii-2.JPG|इवलेसे]]
|-
|२६२
|[[:en:Phlox_drummondii|''Phlox drummondii'']] ''i Hook., Polemoniaceae.''
Annual phlox, Drummond phlox (Pink colour)
|कलात्मक कार्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/artistic-work/ Artistic work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox drummondii-14.JPG|इवलेसे]]
|-
|२६३
|[[:en:Phlox_drummondii|''Phlox drummondii'']] ''Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox, Star phlox 
|कार्यातील तेजस्वी कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/radiating-skill-in-work/ Radiating skill in work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox drummondii-tnau-yercaud-salem-India.JPG|इवलेसे]]
|-
|५२०
|''[[:en:Prunus_serrulata|Prunus serrulata]] Lindl., Rosaceae.'' Oriental cherry, Japanese flowering cherry
|सौंदर्याचे हास्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/smile-of-beauty/ Smile of beauty]
|जपानी चेरी
[https://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=a915#:~:text=Prunus%20serrulata%2C%20commonly%20called%20Japanese,tall%20in%20its%20native%20habitat. अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Cerisier du Japon (Prunus serrulata) (3).jpg|इवलेसे]]
|-
|५८१
|''[[:en:Hibiscus_micranthus|Hibiscus micranthus]] L., Malvaceae.'' Hibiscus
|चिरंतन हास्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/eternal-smile/ Eternal smile]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Tiny%20Flower%20Hibiscus.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Hibiscus micranthus - Tiny Flower Hibiscus at Theni (4).jpg|इवलेसे]]
|-
|०१३
|''Michelia alba DeCondolle., Magnoliaceae.'' [[:en:Magnolia_champaca|Champaca]], Fragrant champaca
|ईश्वरी हास्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-smile/ Divine smile]
|[https://marathivishwakosh.org/15483/ पांढरा चाफा (मराठी)]
[[चाफा]] (विकिपीडिया)

[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/White%20Champa.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:White Champaca April 2009.JPG|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|११७
|''[[:en:Delphinium|Delphinium]] L. Spp., Ranunclaceae.'' Larkspur
|आकाशरोहण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/soaring/ Soaring]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Kashmir%20Larkspur.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Delphinium 'Summer Skies' Ostróżka 2022-06-12 03.jpg|इवलेसे]]
|-
|१०६
|''[[:en:Rosa_canina|Rosa canina]] L., Rosaceae.'' Dog rose, Common brier, Dog brier, Eglantine
|प्रकृतीचे अंतरात्मिक आकाशरोहण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/psychic-soaring-of-nature/ Psychic soaring of Nature]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Dog%20Rose.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Divlja ruza cvijet 270508.jpg|इवलेसे]]
|-
|०१८
|''[[:en:Mirabilis_jalapa|Mirabilis jalapa]] L., Nyctaginaceae.'' Marvel of Peru, Four-o'clock, False jalap, Beauty of the night
|सांत्वन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/solace/ Solace]
|[[गुलबक्षी]] (मराठी) 
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Four%20O'clock.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Mirabilis jalapa 'bicolor'-IMG 9208.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|७५२
|''[[:en:Amaranthus_caudatus|Amaranthus caudatus]] L., Amaranthaceae.'' Love-lies-bleeding, Velvet flower, Tassel flower
|प्राणामधील प्रदीप्त सामर्थ्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/vital/illumined-strength-in-the-vital/ Illumined strength in the vital]
|[[राजगिरा]] (मराठी)
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Love%20Lies%20Bleeding.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:3836 - Amaranthus caudatus (Zieramaranth).JPG|इवलेसे]]
|-
|११९
|Alcea rosea (Hollyhock)
|प्राणाचे समग्र अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/integral-offering-of-the-vital/ Integral offering of the vital]
|होली हॉक (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Alcea rosea sl24.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे|204x204अंश]]
|-
|१५१
|''[[:en:Alcea_rosea|Alcea rosea]] L., Malvaceae.'' Hollyhock
|जडभौतिक प्राणाचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-the-material-vital/ Offering of the material vital]
|होली हॉक (लालसर जांभळा रंग)
|[[चित्र:Alcea rosea purple.jpg|इवलेसे]]
|-
|७५०
|''[[:en:Coleus_scutellarioides|Solenostemon scutellarioides]] (L.) Codd. [Coleus Xhybridus Voss.], Labiatae.'' Coleus, Painted nettle
|प्राणामधील सामर्थ्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/vital/strength-in-the-vital/ Strength in the vital]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Coleus.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Coleus Oxford Botanic Garden.jpg|इवलेसे]]
|-
|३९४
|''Chrysanthemum L. Spp., Compositae.'' [[:en:Chrysanthemum|Chrysanthemum]]
|विशेष तपशीलवर ऊर्जा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/energy/specialised-detailed-energy/ Specialised detailed energy]
|
|[[चित्र:Chrysanthemum japonense var ashizuriense1.jpg|इवलेसे]]
|-
|४२५
|''[[:en:Asparagus_densiflorus|Asparagus densiflorus]] (Kunth.) Jessop. 'Sprengeri', Liliaceae.'' Sprenger asparagus, Sprengeri, Emerald fern, Emerald feather 
|आध्यात्मिक वाणी
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/spiritual-speech/ Spiritual Speech]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Asparagus%20Fern.html अधिक माहितीसाठी (इंग्रजी)]
|[[चित्र:Asparagus Fern -- asparagus densiflorus 'sprengeri'.jpg|इवलेसे]]
|-
|६४४
|''[[:en:Terminalia_catappa|Terminalia catappa]] L., Combretaceae'' Tropical almond, Indian almond, Kamani, Myrobalan
|आध्यात्मिक अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/spiritual-aspiration/ Spiritual Aspiration]
|जंगली बदाम [https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Indian%20Almond.html (अधिक माहितीसाठी - इंग्रजी)]
|[[चित्र:A Hoverfly on a Desi Badam (Terminalia catappa) in Hyderabad, AP W IMG 0494.jpg|इवलेसे|जंगली बदाम]]
|-
|६५३
|''Leontopodium alpinum Cass., Compositae'' [[:en:Edelweiss|Edelweiss]]
|आध्यात्मिक सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/spiritual-beauty/ Spiritual Beauty]
|
|[[चित्र:Leontopodium nivale alpinum (53256243490).jpg|इवलेसे]]
|-
|६५४
|''Pelargonium L'Herit. Spp., Geraniaceae'' Geranium, Storksbill
|आध्यात्मिक आनंद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/spiritual-happiness/ Spiritual Happiness]
|जिरेनियम
|[[चित्र:Fair Ellen.jpg|इवलेसे|जिरेनियम]]
|-
|६४५
|''Salvia L. Spp., Labiatae.'' Sagw, Ramona
|आध्यात्मिकतेविषयी अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/aspiration-for-spirituality/ Aspiration for spirituality]
|
|
|-
|६४६
|''[[:en:Salvia_leucantha|Salvia leucantha]] Cav., Labiatae.'' Mexican bush sage
|स्वतःचे आध्यात्मिकीकरण होऊ देण्यासाठी प्राणाची संमती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/the-vital-consenting-to-be-spiritualised/ The vital consenting to be spiritualised].
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Scarlet%20Sage.html अधिक माहितीसाठी] 
|[[चित्र:Bird On Garden.jpg|इवलेसे]]
|-
|६४७
|''[[:en:Salvia_splendens|Salvia splendens]] F. Sell. Ex Roem. &amp; Schult., Labiatae.''
Scarlet sage
|स्वतःचे आध्यात्मिकीकरण होऊ देण्यासाठी जडद्रव्याची संमती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/matter-consenting-to-be-spiritualised/ Matter consenting to be spiritualised]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Scarlet%20Sage.html अधिक माहितीसाठी] 
|[[चित्र:Salvia vanhouttei 001.JPG|इवलेसे]]
|-
|७०६
|''[[:en:Dendrophthoe_falcata|Dendropthoe falcata]] (L.f.) Etting., Loranthaceae.''
|अनुकरणाची मानसिक वृत्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/mental-spirit-of-imitation/ Mental Spirit of imitation]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Honey%20Suckle%20Mistletoe.html वंदा]
|[[चित्र:Dendrophthoe falcata var. falcata - Honey Suckle Mistletoe at Blathur 2017 (3).jpg|इवलेसे]]
|-
|६५२
|''[[:en:Hiptage_benghalensis|Hiptage benghalensis]] L. Kurz., Malpighiaceae.''
|आध्यात्मिक यश
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/spiritual-suc Spiritual success]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Madhavi%20Lata.html माधवीलता] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Hiptage benghalensis 011.JPG|इवलेसे]]
|-
|६५७
|[[:en:Pandanus_tectorius|Pandanus tectorius (Pandanus Palm)]]
|आध्यात्मिक सुगंध
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/spiritual-perfume/ Spiritual perfume]
|[[केवडा]]
|[[चित्र:Hīnano - panoramio (1).jpg|इवलेसे|केवडा]]
|-
|८००
|''[[:en:Russelia|Russelia sarmentosa]] Jacq., Scrophulariacea.''
|भौतिकामध्ये आध्यात्मिक अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/spiritual-aspiration-in-the-physical/ Spiritual aspiration in the physical]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Broadleaf%20Firecracker%20Plant.html अधिक माहिती] (इंग्रजी)
|
|-
|८२९
|''[[:en:Petrea_volubilis|Petrea volubilis]] L., Verbenaceae'' Purple wreath, Sandpaper, Queens-wreath, Bluebird vine
|उपचाराची आध्यात्मिक  शक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/spiritual-power-of-healing/ Spiritual power of healing]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Purple%20Wreath.html नीलमणी लता]
|[[चित्र:Petrea volubilis 001.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|६४८
|''[[:en:Citharexylum|Citharexylum]] L. Spp., Verbenaceae.''
Fiddle-wood, Zitherwood
|आध्यात्मिक आरोहण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/spiritual-ascension/ Spiritual Assension]
|
|[[चित्र:Jamaican Fiddlewood (Citharexylum spinosum) 4.jpg|इवलेसे]]
|-
|७९९
|''[[:en:Tithonia_rotundifolia|Tithonia rotundifolia]] (Mill.) S. F. Blake., Compositae''
Mexican sunflower
|पूर्णपणे ईश्वराभिमुख झालेली शारीर-चेतना
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/physical-consciousness-turned-entirely-towards-the-divine/ Physical consciousness turned entirely towards the Divine]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Mexican%20Sunflower.html मेक्सिकन सूर्यफूल]
|[[चित्र:Mexican Sunflower Tithonia rotundifolia 'Torch' Top.jpg|इवलेसे]]
|-
|२११
|''[[:en:Psidium_guajava|Psidium guajava]] L., Myrtaceae.''
Common guava, Yellow guava, Apple guava
|स्थैर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/steadfastness/ Steadfastness]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Guava.html पेरूचे फूल]
|[[चित्र:Honey bee on a Guava flower 3.jpg|इवलेसे]]
|-
|७८५
|''[[:en:Areca_catechu|Areca catechu]] L., Palmae''
Betel palm, Betel-nut-palm, Areca nut palm, Catechu
|स्थिर प्राणिकता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/steadfast-vitality/ Steadfast Vitality]
|[[सुपारी]]
|[[चित्र:Buds of Areca catechu.jpg|इवलेसे]]
|-
|४६८
|''[[:en:Bombax_ceiba|Bombax ceiba]] L., Bombacaceae''
Red silk-cotton tree, Simul
|जडभौतिक चेतनेमध्ये असलेले
सघन स्थैर्य 
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/solid-steadfastness-in-the-material-consciousness/ Solid steadfastness in the material consciousness]
|[[सांवर|काटेसावर]]
|[[चित्र:Bombax ceiba flower 74 Sunbury St Geebung IMGP8725.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|४२२
|''[[:en:Ixora_pavetta|Ixora pavetta]] Andrews. [I.arborea Sm.], Rubiaceae''
Torch tree
|स्पष्टवक्तेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/straightforwardness/ Straightforwardness]
|रायकुरा, गोरवीकटगी किंवा माकडी
|[[चित्र:Ixora pavetta flower.jpg|इवलेसे]]
|-
|०२३
|''[[:en:Scabiosa_atropurpurea|Scabiosa atropurpurea]] L., Dipsacaceae.''
Mournful widow, Sweet scabius, Pincushion flower, Egyptian rose
|जडभौतिक जगाला दिलेले आशीर्वाद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/blessings-on-the-material-world/ Blessings on the material world]
|पिनकुशन फ्लॉवर किंवा स्वीट स्कॅबिओसा
|[[चित्र:Scabiosa atropurpurea maritima (pincushion flowers).jpg|इवलेसे]]
|-
|८०९
|''[[:en:Pimpinella_major|Pimpinella major]] (L.) Huds., Umbelliferae.''
|रक्तामधील विशुद्धता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/purity-in-the-blood/ Purity in the blood]
|रानजिरे किंवा गाज्री
|[[चित्र:Pimpinella major ssp rubra eF.jpg|इवलेसे]]
|-
|०६५
|''[[:en:Vanda_tessellata|Vanda tessellata]] (Roxb.) D. Don., Orchidaceae''
Orchid
|ईश्वराबद्दल तपशिलवार ओढ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/detailed-attachment-to-the-divine/ Detailed Attachment for the Divine]
|रास्ना (Rasna) किंवा [https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Checkered%20Vanda.html आसना] 
बांदा, पर्सरा
|[[चित्र:Vanda tessellata in Bangladesh.jpg|इवलेसे]]
|-
|७०४
|''[[:en:Cananga_odorata|Cananga odorata]] (Lam.) Hook. f. &amp; T. Thoms. [Canangium odorata (Lam.) King.], Annonaceae'' Ilang-ilang
|योग्य बोध किंवा धारणा (सत्याचा अपलाप न करणारा बोध)
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/correct-perception/ Correct Perception]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Ylang%20Ylang.html हिरवा चाफा]
|[[चित्र:Cananga odorata 4.jpg|इवलेसे]]
|-
|३१७
|''[[:en:Chrysojasminum_humile|Jasminum humile]] L., Oleaceae.''
Italian yellow jasmine
|योग्य स्वयं-मूल्यमापन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/correct-self-estimation/ Correct Self-evaluation]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Yellow%20Jasmine.html पिवळी चमेली] किंवा इटालियन चमेली
|[[चित्र:Jasminum humile glabrum1SHSU.jpg|इवलेसे]]
|-
|१४८
|African Violet (Saintpaulia ionantha)
|सुयोग्य गतीविधी
|Correct Movements
|आफ्रिकन व्हायोलेट
|
|-
|१४९
|Helianthus
|अतिमानसिक प्रकाशाकडे वळलेली चेतना
|Consciousness turned towards the supramental Light
|[https://mr.wikipedia.org/s/5mj सूर्यफूल]
|[[चित्र:Sunflower sky backdrop.jpg|इवलेसे|सूर्यफूल]]
|-
|१५०
|[[:en:Rosa_chinensis|Rosa chinensis]] (Viridiflora)
|ईश्वराबद्दलच्या प्रेमातील लाजाळूपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/timidity-in-attachment-to-the-divine/ Timidity in Attachment to the Divine]
|दुहेरी गुलाब
|[[चित्र:Rosa chinensis.jpg|इवलेसे|रोजा चिनेन्सिस]]
|-
|१५१
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराबद्दलच्या प्रेमातील विनम्रता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/humility-in-the-love-for-the-divine/ Humility in the love for the Divine]
|जांभळा किंवा अंजिरी गुलाब 
|
|-
|१५२
|''Rosa chinensis Jacq., Rosaceae.''China rose, Bengal rose
|ईश्वराप्रति कोमल प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/tenderness-for-the-divine/ Tenderness for the Divine]
|फिकट गुलाबी गुलाब
|
|-
|१५३
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराबद्दलचा स्नेह
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/affection-for-the-divine/ Affection for the Divine]
|शुभ्र छटा असलेला गुलाब
|
|-
|१५४
|[[:en:Holly|Holly (Ilex)]] (''Aquifoliaceae)''
|धैर्ययुक्त सदिच्छा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/courageous-goodwill/ Courageous Goodwill]
|मारंडी, वागाटी
|[[चित्र:Ilex-aquifolium (Europaeische Stechpalme-1).jpg|इवलेसे|मारंडी, वागाटी]]
|-
|१५५
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराप्रति प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/love-for-the-divine/ Love for the Divine]
|विविध रंगी गुलाब
|
|-
|१५६
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराबद्दल सर्वांगीण प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/integral-love-for-the-divine/ Integral love for the Divine]
|शुभ्र गुलाब
|
|-
|१५७
|''Rosa L., Rosaceae.''
|आंतरात्मिक प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/psychic-love/ Psychic Love] 
|लालसर गुलाबी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१५८
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराविषयी प्रज्वलित प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/flaming-love-for-the-divine/ Flaming love for the Divine]
|नारिंगी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१५९
|''Rosa L. 'Edward'., Rosaceae.''
|समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/surrender/ Surrender]
|दुहेरी गुलाबी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१६०
|''Rosa L., Rosaceae.''
|प्रेमपूर्ण समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/loving-surrender/ Loving Surrender]
|दुहेरी गुलाबी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१६१
|''[[:en:Rosa_chinensis|Rosa chinensis Jacq]]. 'Minima'., Rosaceae.'' Fairy rose, Pygmy rose
|तपशिलासह समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/detailed-surrender/ Detailed surrender]
|
|[[चित्र:Rosa chinensis.jpg|इवलेसे|रोसा चिनेन्सिस जॅक]]
|-
|१६२
|''Rosa L. 'Prosperity'., Rosaceae.''
|शुद्ध आध्यात्मिक समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/pure-spiritual-surrender/ Pure spiritual surrender]
|
|
|-
|१६३
|''Rosa L. 'Paul Neyron'., Rosaceae.''
|परिपूर्ण समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/perfect-surrender/ Perfect surrender]
|
|[[चित्र:Rose, Paul Nryron, バラ, ポール ネイロン, (12249233866).jpg|इवलेसे|रोझ, पॉल न्रिरॉन]]
|-
|१६४
|''Rosa L., Rosaceae.''
|मानसिक समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/mental-surrender/ Mental surrender]
|पिवळसर नारिंगी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१६५
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराप्रति मानसिक प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/mental-love-for-the-divine/ Mental love for the Divine]
|पिवळ्या रंगाचा गुलाब
|
|-
|१६६
|''Rosa L., Rosaceae.''
|आंतरात्मिक प्रभावाखालील मानसिक प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/mental-love-under-the-psychic-influence/ Mental love under the psychic influence]
|गुलाब
|
|-
|१६७
|''Rosa L., Rosaceae.''
|मानवी उत्कट भावनांचे ईश्वराबद्दलच्या प्रेमात परिवर्तन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/human-passions-changed-into-love-for-the-divine/ Human Passions Changed into Love for the Divine]
|लाल गुलाब
|
|-
|१६८
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराप्रति असलेल्या प्रेमाने प्रकृतीमध्ये साधलेला समतोल
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/balance-of-the-nature-in-the-love-for-the-divine/ Balance of the nature in the love for the Divine]
|दुहेरी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१६९
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराच्या सेवेत समर्पित सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/beauty-offers-itself-in-service-to-the-divine/ Beauty offers itself in service to the Divine]
|गुलाब
|
|-
|१७०
|''[[:en:Rosa_canina|Rosa canina L., Rosaceae.]]''Dog rose, Common brier, Dog brier, Eglantine
|प्रकृतीची आंतरात्मिक भरारी
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/psychic-soaring-of-nature/ Psychic soaring of Nature]
|फिकट गुलाबी रंगाचा गुलाब
|[[चित्र:Divlja ruza cvijet 270508.jpg|इवलेसे|डॉग रोझ]]
|-
|१७१
|''Rosa L. 'Father's Day'., Rosaceae.''
|ईश्वराबद्दल अतिमानसिक ओढ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/supramental-attachment-to-the-divine/ Supramental attachment to the Divine]
|
|
|-
|१७२
|''Rosa Xrehderana Blackb., Rosaceae.''
Polyantha rose
|ईश्वराशी सायुज्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/communion-with-the-divine/ Communion with the Divine]
|गुलाब
|
|-
|१७३
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराकडून मिळणारे प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/love-from-the-divine/ Love from the Divine]
|गुलाबी व पिवळे गुलाबाचे फूल
|
|-
|१७४
|''Drimiopsis kirkii Bak., Liliaceae.''
|ईश्वराप्रत जाणारा मार्ग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/road-to-the-divine/ Road to the Divine]
|लिलियासी.
|
|-
|१७५
|''[[:en:Coffea|Coffea L., Rubiaceae.]]''
|परिपूर्ण मार्ग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/perfect-path/ Perfect path]
|कॉफीची फुले
|[[चित्र:Coffee Flowers.JPG|इवलेसे|कॉफीची फुले]]
|-
|१७६
|''[[:en:Jacquemontia_pentanthos|Jacquemontia pentantha]](Jacq.) G. Don., Convolvulaceae.''
|आशा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/hope/ Hope] 
|
|[[चित्र:Jacquemontia pentanthos from Trivandrum, Kerala.jpg|इवलेसे]]
|-
|१७७
|''[[:en:Chloris_barbata|Chloris barbata Sw., Gramineae]].''
Finger-grass
|पश्चात्ताप
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/repentance/ Repentance]
|गोंडवेल, गोश्या,मेसी
|[[चित्र:Swollen fingergrass.jpg|इवलेसे|गोंडवेल]]
|-
|१७८
|''Cordyline terminalis (L). Kunth., Agavaceae.''
Ti, Good-luck plant, Hawaiian good-luck plant
|मार्गच्युत झालेली व्यक्ती 
पुन्हा परतून मार्गावर येणे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/return/ Return]
|विलेती चमेली
|[[चित्र:Carey (Cordyline fruticosa) - Flickr - Alejandro Bayer.jpg|इवलेसे|विलेती चमेली]]
|-
|१७९
|''Lupinus L.spp., Leguminosae, Papilionoideae''
|परमेश्वराकडे जाण्याच्या मार्गावरील टप्पे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/stages-to-the-supreme/ Stages to the Supreme]
|
|
|-
|१८०
|''Cleome hasslerana Chodat., Capparaceae.''
Spider flower, Spider plant
|अभीप्सेचा उत्साह, जोम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/elan-of-aspiration/ Elan of aspiration]
|
|
|-
|१८१
|''Acer L.spp., Aceraceae.''
Maple
|अभीप्सेची ज्वाला
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/flame-of-aspiration/ Flame of Aspiration]
|मॅपल
|
|-
|१८२
|''Spathiphyllum Schoot., Araceae.''
Peace lily, Spathe Flower
|विशुद्धतेची आस
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration-for-purity/ Aspiration for purity]
|[https://marathivishwakosh.org/43837/ नागफणा]
|[[चित्र:Spathiphyllum cochlearispathum RTBG.jpg|इवलेसे|नागफणा]]
|-
|१८३
|''Aerva tomentosa Forsk., Amaranthaceae.''
|परिपूर्ण अमर्त्यतेची आस
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration-for-integral-immortality/ Aspiration for integral immortality]
|
|
|-
|१८४
|''Vernonia. Eleagnaefolia DC., Compositae.''
Curtain creeper
|दिव्य चेतनेविषयीची अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration-for-the-divine-consciousness/ Aspiration for the Divine Consciousness] 
|पडदा वेल, वरनोनिया वेल
|[[चित्र:Vernonia elaeagnifolia flowers Kewarra 4799.jpg|इवलेसे|पडदा वेल]]
|-
|१८५
|''Capparis brevispina'' ''DC., Capparidaceae.''
''Thorn Straggler''
|तिहेरी अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/triple-aspiration/ Triple aspiration]
|अर्दांडा, झिरिस, इंडियन केपर
|
|-
|१८६
|''[[:en:Ixora_chinensis|Ixora chinensis Lam]].'' ''Rubiaceae. Ixora''
|आंतरात्मिक अभीप्सा, ओढ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/psychic-aspiration/ Psychic aspiration]
|चायनीज इक्सोरा,चायनीज रंगेली,बकाणे, बकावळी
|[[चित्र:1. Chinese ixora.jpg|इवलेसे]]
|-
|१८७
|''[[:en:Ixora_coccinea|Ixora coccinea L]]., Rubiaceae.'' Jungle geranium, Flame of the woods, Jungle flame, Burning love
|मानसिक अभीप्सा, ओढ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/mental-aspiration/ Mental aspiration]
|जंगल जीरॅनियम , जंगलाची ज्योत किंवा जंगलाची ज्वाला किंवा पेंडकुली
|[[चित्र:West Indian Jasmine -- Ixora (yellow).jpg|इवलेसे]]
|-
|१८८
|''Ixora coccinea L., Rubiaceae.''
Jungle geranium, Flame of the woods, Jungle flame, Burning love
|जडभौतिकातील अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration-in-the-physical/ Aspiration In The Physical]
|इक्सोरा
|[[चित्र:Ixora Coccinea.jpg|इवलेसे]]
|-
|१८९
|''Ixora javanica (Blume) DC. [I. Singaporensis hort.]., Rubiaceae.''
|अतिमानासिक प्रकाशासाठी जडभौतिकामध्ये असणारी
अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration-in-the-physical-for-the-supramental-light/ Aspiration in the Physical for The Supramental Light]
|इक्सोरा (केशरी रंग)
|
|-
|१९०
|''[[:en:Zephyranthes|Zephyranthes Herb]]., Amaryllidaceae.'' Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|प्रार्थना
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/prayer/ Prayer]
|कळवंटी, लिली
|[[चित्र:Zephyranthes candida in Bangladesh.jpg|इवलेसे|कळवंटी]]
|-
|१९१
|''Zephyranthes Herb., Amaryllidaceae.'' Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|आंतरात्मिक अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/psychic-prayer/ Psychic prayer]
|गुलाबी रंगाची लिली
|[[चित्र:Zephyranthes sps.jpg|इवलेसे]]
|-
|१९२
|''Zephyranthes Herb., Amaryllidaceae.'' Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|मानसिक अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/mental-prayer/ Mental prayer]
|पिवळ्या रंगाची लिली
|[[चित्र:Starr 021019-0003 Zephyranthes citrina.jpg|इवलेसे]]
|-
|१९३
|''Zephyranthes Herb., Amaryllidaceae.''
Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|प्राणिक अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/vital-prayer/ Vital prayer]
|
|
|-
|१९४
|''Zephyranthes Herb., Amaryllidaceae.''Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|परिपूर्ण अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/integral-prayer/ Integral Prayer] 
|
|
|-
|१९५
|''Sternbergia lutea (L.) Roem. &amp; Schult., Amaryllidaceae.''
Winter daffodil, Lily of the field
|अतिमानसिक आवाहन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/supramental-invocation/ Supramental invocation]
|
|[[चित्र:Sternbergia lutea MILAN.jpg|इवलेसे]]
|-
|१९६
|''[[:en:Wrightia_tinctoria|Wrightia tinctoria]] R. Br., Apocynaceae.''
Pala indigo plant
|धार्मिक विचार
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/religious-thought/ Religious thought]
|इंद्रजौ, कपूर, दुधी
|[[चित्र:Wrightia tinctoria in Hyderabad W IMG 7505.jpg|इवलेसे|दुधी]]
|-
|१९७
|''Leucas aspera Spreng, Labiatae.''
|खरी उपासना
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/true-worship/ True worship]
|द्रोणपुष्पी
|[[चित्र:Leucas aspera 01.jpg|इवलेसे]]
|-
|१९८
|''[[:en:Cordia_sebestena|Cordia sebestena]] L., Boraginaceae.'' Geiger tree
|पूजन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/adoration/ Adoration]
|शेंदरी भोकर
|[[चित्र:2013.06-406-015ap Geiger tree=scarlet cordia(Cordia sebestena(Boraginaceae) Dakar,SN sat01jun2013-1052h.jpg|इवलेसे|शेंदरी भोकर]]
|-
|१९९
|''[[:en:Aegle_marmelos|Aegle marmelos]] (L.) Correa., Rutaceae.'' Bael tree, Bengal quince
|भक्तिमय दृष्टिकोन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/devotional-attitude/ Devotional attitude]
|[https://mr.wikipedia.org/s/47t बेल]
|[[चित्र:Bael (Aegle marmelos) tree at Narendrapur W IMG 4116.jpg|इवलेसे]]
|-
|२००
|''[[:en:Ocimum_americanum|Ocimum americanum]] L. [O. Canum sims.]., Labiatae.''
Hoary basil
|विजयाचा उत्साह
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/conquering-fervour/ Conquering fervour] 
|काळी तुळस
|
|-
|२०१
|''Ocimum basilicum L., Labiate.''
Common basil, Sweet basil
|ईश्वरी ऐक्याचा आनंद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/joy-of-union-with-the-divine/ Joy of Union with the Divine]
|राम तुळस
|[[चित्र:Sweet Basil (Ocimum basilicum) 3.jpg|इवलेसे|राम तुळस]]
|-
|२०२
|''[[:en:Saponaria_officinalis|Saponaria officinalis]] L., Caryophyllaceae.''
Soap-Wort, Bouncing bet
|कृपेचा सुयोग्य उपयोग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/right-use-of-the-granted-grace/ Right use of the granted Grace]
|कावळा साबण
|[[चित्र:Saponaria-officinalis-flower.jpg|इवलेसे|कावळा साबण, साबणवीड]]
|-
|२०३
|''[[:en:Solanum_seaforthianum|Solanum seaforthianum]] Andr., Solanaceae.'' St. Vincent lilac, Glycine, Italian jasmine
|केवळ ईश्वरामध्येच आधार शोधणे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/seeking-for-support-only-in-the-divine/ Seeking for support only in the Divine]
|ब्रॅझिलियन नाइट्सहेड किंवा कंद्याची वेल
|[[चित्र:Solanum seaforthianum 1DS-II 1-7326.jpg|इवलेसे]]
|-
|२०४
|''[[:en:Alcea_rosea|Alcea rosea L]]., Malvaceae.''
Hollyhock (Dark purple, almost black)
|तमोमयतेचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-all-obscurities/ Offering of all Obscurities]
|हॉलीहॉक (गडद जांभळा)
|[[चित्र:Alcea rosea nigra.JPG|इवलेसे]]
|-
|२०५
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock (Light pink)
|अंतरात्मिक अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/psychic-offering/ Psychic offering]
|हॉलीहॉक (गुलाबी रंग)
|[[चित्र:Alcea rosea01.jpg|इवलेसे]]
|-
|२०६
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock (Lavender pink)
|भावनांचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-the-emotions/ Offering of the emotions]
|हॉलीहॉक (गुलाबीसर- जांभळा  रंग)
|[[चित्र:Alcea rosea 150881125.jpg|इवलेसे]]
|-
|२०७
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|प्राणिक अस्तित्वाचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-the-vital/ Offering of the vital]
|हॉलीहॉक (गडद लाल
रंग)
|[[चित्र:ALTCEA ROSEA - TORÀ - IB-737 (Malva reial).jpg|इवलेसे]]
|-
|२०८
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|प्राणिक अस्तित्वाचे समग्र अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/integral-offering-of-the-vital/ Integral offering of the vital]
|हॉलीहॉक (शुभ्र पांढरा
रंग व मध्यभागी जांभळा)
|[[चित्र:Alcea July 2011-1.jpg|इवलेसे]]
|-
|२०९
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|भौतिक प्राणाचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-the-material-vital/ Offering of the material vital]
|हॉलीहॉक (लालसर जांभळा रंग)
|[[चित्र:Alcea July 2011-2.jpg|इवलेसे]]
|-
|२१०
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|अत्यंत भौतिक प्राणाचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-the-most-material-vital/ Offering of the most material vital]
|हॉलीहॉक (काळसर लाल रंग)
|[[चित्र:Alcea rosea 142067539.jpg|इवलेसे]]
|-
|२११
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|शारीर-अस्तित्वाचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-the-physical/ Offering of the Physical]
|हॉलीहॉक (लाल रंग)
|[[चित्र:Кобона, мальва (штокроза) в саду 04.jpg|इवलेसे]]
|-
|२१२
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|अस्तित्वाच्या दोन घटकांचे एकत्रितपणे केलेले अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/combined-offering-of-two-parts-of-the-being/ Combined offering of two parts of the being]
|हॉलीहॉक (दुरंगी)
|[[चित्र:Hollyhock and bee 2022.jpg|इवलेसे]]
|-
|२१३
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|समग्रतया केलेले अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/integral-offering/ Integral offering]
|हॉलीहॉक (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Alcea rosea (372251886).jpg|इवलेसे]]
|-
|२१४
|''Ipomoea tricolor 'Pearly Gates'., Convolvulaceae.''
[[:en:Morning_glory|Morning glory]]
|विनाअट समग्रतया केलेले अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/unconditional-integral-offering/ Unconditional integral offering]
|निलपुष्पी किंवा कलादाना, वरधारा
|[[चित्र:MorningGlory5.jpg|इवलेसे]]
|-
|२१५
|''[[:en:Ipomoea_alba|Ipomoea alba L., Convolvulaceae]].''
Moonflower, Belle de nuit
|संपूर्ण आत्मदान
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/entire-self-giving/ Entire self-giving]
|गुलचांदी किंवा सकनकळी
|[[चित्र:Moonflower (Ipomoea alba) (6616135915).jpg|इवलेसे|गुलचांदी]]
|-
|२१६
|''Lycianthes rantonnei Carr. [Solanum rantonnetii Carr. Ex Lescuy.]., Solanaceae.'' Blue potato bush
|स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/remembrance/ Remembrance]
|निळा बटाटा किंवा निळी बटाटी
|[[चित्र:Lycianthes rantonnetii 20140806.jpg|इवलेसे|निळा बटाटा किंवा निळी बटाटी]]
|-
|२१७
|''Lonicera japonica Thunb., Caprifoliaceae.''
Japanese honeysuckle
|ईश्वराचे नित्य स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/constant-remembrance-of-the-divine/ Constant remembrance of the Divine]
|कापूर भेंडी
|[[चित्र:Lonicera japonica, 2021-10-02, South Side.jpg|इवलेसे|कापूरभेंडी]]
|-
|२१८
|''[[:en:Lobelia_erinus|Lobelia erinns L]]. 'Cambridge Blue'., Campanulaceae.''
Edging lobelia
|(योगी) श्रीअरविंद यांचे स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/remembrance-of-sri-aurobindo/ Remembrance of Sri Aurobindo]
|
|[[चित्र:Lobelia close-up (aka).jpg|इवलेसे|केंब्रिज ब्लू]]
|-
|२१९
|''[[:en:Clarkia_unguiculata|Clarkia unguiculata Lindl]]. 'Rosea plena'., Onagraceae.''
Farewell to spring, Godetia
|आनंददायी स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/glad-remembrance/ Glad remembrance]
|
|[[चित्र:Clarkia unguiculata 2022-07-14 7294.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२०
|''[[:en:Myosotis_sylvatica|Myosotis sylvatica]] Ehrh. Ex Hoffm., Boraginaceae.''
Garden forget-me-not
|चिरस्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/lasting-remembrance/ Lasting remembrance]
|
|[[चित्र:Wood Forget-Me-Not (Myosotis sylvatica) - Guelph, Ontario 2017-06-03.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२१
|''[[:en:Lamprocapnos|Dicentra spectabilis]] (L.) Lem., Papaveraceae.''
Bleeding heart
|भावनिक स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/emotional-remembrance/ Emotional remembrance]
|
|[[चित्र:Dicentra-spectabilis.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२२
|''[[:en:Cynoglossum_amabile|Cynoglossum amabile Stapf]]. &amp; J.R. Drumm., Boraginaceae.''
Chinese forget-me-not
|अवचेतनातून सुरू असलेले स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/subconscient-remembrance/ Subconscient remembrance]
|
|[[चित्र:Starr 070320-5753 Cynoglossum amabile.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२३
|''[[:en:Barleria|Barleria L., Acanthaceae]]''
|खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening/ Opening]
|कोरांटी
|[[चित्र:60 Koranti.jpg|इवलेसे|कोरांटी]]
|-
|२२४
|''Barleria prionitis L., Acanthaceae''
|मानसिक खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/mental-opening/ Mental opening]
|वज्रादांति, पिवळी कोरांटी
|[[चित्र:61 Koranti Yellow.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२५
|''Barleria cristata L., Acanthaceae''
|भावनिक खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/emotional-opening/ Emotional opening]
|
|[[चित्र:Striped Philippine Violet.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२६
|''Barleria cristata L., Acanthaceae''
|भावनिक प्राणाचा खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening-of-the-emotional-vital/ Opening of the emotional Vital]
|जांभळसर रंगाची कोरांटी
|[[चित्र:Barleria cristata flower in Tropical and Subtropical Arboretum, Ocean Expo Park, Motobu, Okinawa.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२७
|''Barleria L. sp., Acanthaceae''
|अतिमानसिक प्रकाशाप्रत प्राणाचा खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/vital-opening-to-the-supramental-light/ Vital opening to the Supramental Light]
|
|[[चित्र:Kurantakah (Sanskrit- कुरण्टकः) (15321114842).jpg|इवलेसे]]
|-
|२२८
|''Barleria cristata L., Acanthaceae''
|ईश्वराप्रत समग्र अस्तित्वाचा खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/integral-opening-of-the-being-to-the-divine/ Integral opening of the being to the Divine] 
|जांभळट
पांढरी कोरांटी
|[[चित्र:Pandhari Koranti (Marathi- पांढरी कोरांटी) (2066451692).jpg|इवलेसे|'''पांढरी कोरांटी''']]
|-
|२२९
|''Thunbergia kirkii Hook. f., Acanthaceae''
|श्रीअरविंदांच्या शक्तीप्रत खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening-to-sri-aurobindo-force/ Opening to Sri Aurobindo's Force]
|
|[[चित्र:Thunbergia 2.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३०
|''[[:en:Thunbergia_erecta|Thunbergia erecta]] (Benth.) Anderson., Acanthaceae''
King's mantle, Bush clock vine
|दिव्य प्रकाशाप्रत खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening-to-the-light/ Opening to the Light]
|नीळघंटी, नीलकंठी
|[[चित्र:Thunbergia erecta Prague 2011 1.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३१
|''Thunbergia erecta (Benth.) Anderson., Acanthaceae''
King's mantle, Bush clock vine
|दिव्य प्रकाशाप्रत उच्च प्राणाचा खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening-of-the-higher-vital-to-the-light/ Opening of the higher vital to the Light]
|
|[[चित्र:Thunbergia erecta-bunga-Raflinoer32.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३२
|''Thunbergia erecta (Benth.) Anderson., Acanthaceae''
King's mantle, Bush clock vine
|दिव्य प्रकाशाप्रत भौतिक प्राणाचा खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening-of-the-material-vital-to-the-light/ Opening of the material vital to the Light]
|
|
|-
|२३३
|''Thunbergia erecta (Benth.) Anderson. 'Alba'., Acanthaceae''
King's mantle, Bush clock vine, December flower
|दिव्य प्रकाशाप्रत समग्र खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/integral-opening-to-the-light/ Integral opening to the Light]
|
|[[चित्र:Thunbergia erecta.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३४
|''[[:en:Gladiolus|Gladiolus Xhortulanus]] L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/receptivity/ Receptivity]
|''ग्लॅडिओलस'' 
|[[चित्र:Asparagales - Gladiolus sp. 2 - 2011.08.07.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३५
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|अंतरात्मिक ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/psychic-receptivity/ Psychic Receptivity]
|लालसर गुलाबी ग्लॅडिओलस 
|[[चित्र:Starr-110307-2493-Gladiolus dalenii-flowers-Kula Botanical Garden-Maui (24451316043).jpg|इवलेसे]]
|-
|२३६
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|अतिमानसिकीकारण झालेल्या अंतरात्म्याची ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/receptivity-of-the-supramentalised-psychic/ Receptivity of the supramentalised psychic]
|दुरंगी ग्लॅडिओलस
|[[चित्र:Gladiolus ' Georgiy Pobedonosets'.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३७
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|मानसिक ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/mental-receptivity/ Mental receptivity]
|ग्लॅडिओलस (पिवळा रंग)
|[[चित्र:A bunch of gladiolus flowers growing on a stalk.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३८
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|भावनिक ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/emotional-receptivity/ Emotional receptivity]
|ग्लॅडिओलस (फिकट गुलाबी रंग)
|[[चित्र:Gladiolus 'Alfred Nobel'.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३९
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|प्राणिक ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/vital-receptivity/ Vital receptivity]
|ग्लॅडिओलस (गडद लाल रंग)
|[[चित्र:Starr-110307-2262-Gladiolus sp-flowers-Kula Botanical Garden-Maui (24710234989).jpg|इवलेसे]]
|-
|२४०
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|शारीरिक ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/physical-receptivity/ Physical receptivity]
|ग्लॅडिओलस (लाल रंग)
|[[चित्र:Red garden gladiolus.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४१
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|समग्र ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/integral-receptivity/ Integral receptivity]
|ग्लॅडिओलस (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Gladiolus elliotii 1DS-II 6782.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४२
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|बहुविध ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/manifold-receptivity/ Manifold receptivity]
|ग्लॅडिओलस (अनेकरंगी)
|[[चित्र:Gladiolus dalenii flowers bud black Ooty Jul25 A7CR 06143.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४३
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|अतिमानसिकीकरण झालेली ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/supramentalised-receptivity/ Supramentalised Receptivity]
|ग्लॅडिओलस (केशरी रंग)
|[[चित्र:Closeup of Gladiolus blossoms.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४४
|''[[:en:Sinningia_speciosa|Sinningia speciosa (Lodd.)]] Hiern., Gesneriaceae.''
Florists' gloxinia, Gloxinia, Brazilian gloxinia, Violet slipper gloxinia
|अस्तित्व विशाल होणे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/broadening-of-the-being/ Broadening of the being]
|[https://www.loksatta.com/lokprabha/gloxinia-1080522/ अधिक माहिती]
|[[चित्र:Florada da Gloxínia.jpg|इवलेसे|ग्लॉक्सिनिया]]
|-
|२४५
|''Sinningia speciosa (Lodd.) Hiern., Gesneriaceae.''
Florists' gloxinia, Gloxinia, Brazilian gloxinia, Violet slipper gloxinia
|सुसंघटीत भावनिक विशालता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/organised-emotional-broadening/ Organised emotional Broadening]
|
|
|-
|२४६
|''Sinningia speciosa (Lodd.) Hiern., Gesneriaceae.''
Florists' gloxinia, Gloxinia, Brazilian gloxinia, Violet slipper gloxinia
|सर्वाधिक भौतिक प्राणाचे विशाल होणे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/broadening-of-the-most-material-vital/ Broadening of the most Material Vital]
|
|
|-
|२४७
|''Tulipa L., Liliaceae.''
Tulip
|बहर
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/blossoming/ Blossoming]
|
|[[चित्र:Münster, Wolbeck, Johannes Blumenfelder, Tulpen -- 2021 -- 7839.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४८
|''[[:en:Euphorbia_milii|Euphorbia milii]] Desmoul., Euphorbiaceae.''
Crown of thorns, Christ thorn
|एकाग्रता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/concentration/ Concentration]
|
|[[चित्र:Euphorbia milii Grenada.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४९
|''Datura L., Solanaceae.''
Thorn apple
|तपस्या
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/tapasya/ Tapasya]
|धोतरा
|[[चित्र:Datura innoxia sl26.jpg|इवलेसे|धोतरा]]
|-
|२५०
|''Datura L., Solanaceae.''
Thorn apple
|मानसिक तपस्या
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/mental-tapasya/ Mental tapasya]
|
|[[चित्र:Nabalu Sabah Brugmansia-01.jpg|इवलेसे]]
|-
|२५१
|''Datura L., Solanaceae.''
Thorn apple
|प्राणिक तपस्या
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/vital-tapasya/ Vital tapasya]
|
|[[चित्र:Solanales - Brugmansia × candida - 19.jpg|इवलेसे]]
|-
|२५२
|''Datura L., Solanaceae.''
Thorn apple
|समग्र तपस्या
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/integral-tapasya/ Integral tapasya]
|दुहेरी धोतरा
|
|-
|२५३
|''Brugmansia suaveolens (Humb. &amp; Bonpl. Ex Wild ) Berchit. &amp; Presl., Solanaceae.''
Angel's trumpet
|परिपूर्ण तपस्या
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/perfect-tapasya/ Perfect tapasya]
|
|[[चित्र:Brugmansia 24.jpg|इवलेसे]]
|-
|२५४
|''Ipomoea cairica (L.) Sweet., Convolvulaceae.''
Railway creeper
|अदिव्य असणाऱ्या सर्व गोष्टींपासून निर्लिप्तता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/detachment-from-all-that-is-not-the-divine/ Detachment from all that is not the Divine]
|
|[[चित्र:Ipomoea cairica - John Barkla - 1216205.jpeg|इवलेसे]]
|-
|२५५
|''Tectona grandis L. f., Verbenaceae.''
Teak, Indian oak, Saga, Saigun
|इच्छावासनांचा परित्याग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/renunciation-of-desires/ Renunciation of desires]
|साग
|[[चित्र:Tectona grandis L.f. (51345406545).jpg|इवलेसे]]
|-
|२५६
|''Angelonia salicariifolia Humb. &amp; Bonpl., Scrophulariaceae.''
|भावनिक इच्छांचा
परित्याग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/renunciation-of-emotional-desires/ Renunciation of emotional desires]
|(पांढरा रंग)
|
|-
|२५७
|''[[:en:Angelonia_salicariifolia|Angelonia salicariifolia Humb. &amp; Bonpl]]., Scrophulariaceae.''
|प्राणिक इच्छांचा
परित्याग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/renunciation-of-vital-desires/ Renunciation of vital desires]
|(जांभळा रंग)
|[[चित्र:Angelonia salicariifolia Humb. &amp; Bonpl. (8290282345).jpg|इवलेसे]]
|-
|२५८
|''Angelonia salicariifolia Humb. &amp; Bonpl., Scrophulariaceae.''
|प्राणिक इच्छांचा संपूर्णतया केलेला परित्याग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/integral-renunciation-of-vital-desires/ Integral renunciation of vital desires]
|
|
|-
|२५९
|''Atalantia monophylla Correa., Rutaceae''
Country gooseberry
|इच्छावासनांचा अभाव
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/absence-of-desire/ Absence of desire]
|
|[[चित्र:Conchocarpus sp., Rutaceae, Atlantic forest, northeastern Bahia, Brazil (9150787008).jpg|इवलेसे]]
|-
|२६०
|''Beaumontia jerdoniana Wight., Apocynaceae.''
Nepal trumpet flower, Herald's trumpet, Easter lily vine
|निस्वार्थीपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/unselfishness/ Unselfishness]
|टेंटू 
|[[चित्र:หิรัญญิการ์ Beaumontia grandiflora Wall. FAMILY APOCYNACEAE (9).jpg|इवलेसे]]
|-
|२६१
|''Eucalyptus L'Herit. Spp., Myrtaceae''
Eucalptus, Australlian gum, Gum tree, Ironbark, Stringybark
|अहंकाराचे निर्मूलन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/abolition-of-the-ego/ Abolition of the ego]
|निलगिरी
|[[चित्र:Zizigium sp.jpg|इवलेसे]]
|-
|२६२
|''Citrus limon (L.) Burm. f., Rutaceae.''
Lemon
|शुद्धता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/chastity/ Chastity]
|लिंबू
|[[चित्र:Lemon blossoms in Israel.jpg|इवलेसे|लिंबू]]
|}

== बाह्य दुवे ==
http://www.blossomlikeaflower.com/

https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/

== संदर्भ ==
Flowers and their spiritual significance, ISBN - 9788170600282

[[वर्ग:निसर्ग]]
[[वर्ग:फुले]]
[[वर्ग:सह्याद्रीतील फुले]]</text>
      <sha1>pq6l8taiav8dnk44m44y5sahstb0p2o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २००१-०२</title>
    <ns>0</ns>
    <id>325315</id>
    <revision>
      <id>2693968</id>
      <parentid>2693486</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T02:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय मालिका */</comment>
      <origin>2693968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12566" sha1="l02m3ayunvedc3snb8rdj3e2i4p8u39" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name              = भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २००१-०२
| team1_image              = Flag of South Africa.svg
| team1_name               = दक्षिण आफ्रिका
| team2_image              = Flag of India.svg
| team2_name               = भारत
| from_date                = ७ मार्च २००२
| to_date                  = २२ मार्च २००२
| team1_captain            = सिंडी एकस्टीन
| team2_captain            = [[अंजुम चोप्रा]]
| no_of_tests              = 1
| team1_tests_won          = 0
| team2_tests_won          = 1
| team1_tests_most_runs    = सननेट विल्जोएन (८८)
| team2_tests_most_runs    = [[अंजुम चोप्रा]] (८२)
| team1_tests_most_wickets = क्रि-जल्डा ब्रिट्स (२)&lt;br&gt;सिंडी एकस्टीन (२)
| team2_tests_most_wickets = नीतू डेव्हिड (४)&lt;br&gt;[[झुलन गोस्वामी]] (४)
| no_of_ODIs               = 4
| team1_ODIs_won           = 2
| team2_ODIs_won           = 1
| team1_ODIs_most_runs     = केरी लँग (१३३)
| team2_ODIs_most_runs     = [[मिताली राज]] (१०३)
| team1_ODIs_most_wickets  = क्रि-जल्डा ब्रिट्स (५)&lt;br&gt;सुने व्हॅन झील (५)
| team2_ODIs_most_wickets  = दीपा मराठे (५)
}}
भारताच्या महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने २००१-०२ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा केला, एक कसोटी सामना आणि चार महिला एकदिवसीय सामने खेळले.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Seasons/RSA/2001-02_RSA_India_Women_in_South_Africa_2001-02.html |title=India Women in South Africa 2001/02 |publisher=CricketArchive |access-date=2010-03-08 |archive-date=2009-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091006010515/http://www.cricketarchive.com/Archive/Seasons/RSA/2001-02_RSA_India_Women_in_South_Africa_2001-02.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
दक्षिण आफ्रिकेने एकदिवसीय मालिका २-१ ने जिंकली आणि दोन्ही बाजूंमधील एकमेव कसोटी सामना भारताने जिंकला.

==एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय मालिका==

===पहिला सामना===
{{Limited overs matches
 | date = ७ मार्च २००२
 | team1 = {{crw-rt|RSA}}
 | score1 = १७६/३ (४६ षटके)
 | score2 = ९/० (४ षटके)
 | team2 = {{crw|IND}}
 | runs1 = केरी लँग ९१* (१४५)
 | wickets1 = [[अंजुम चोप्रा]] २/३२ (१० षटके)
 | runs2 = [[अंजू जैन]] ५* (१६)
 | wickets2 = 
 | result = अनिर्णित
 | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/74/74236.html धावफलक]
 | venue = लेनासिया स्टेडियम, [[जोहान्सबर्ग]]
 | umpires = लौरेन्स एंगेलब्रेक्ट आणि जे हॅम्प्टन
 | motm = 
 | toss = भारतीय महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
 | rain = पावसामुळे सामना सुरू होण्यास उशीर झाला आणि प्रत्येक बाजूने ४६ षटके कमी झाली.
* ''पावसामुळे दुसऱ्या डावातील ४ षटकांनंतर सामना रद्द करण्यात आला.''
 | notes = बिंदेश्वरी गोयल (भारत);  जोसेफिन बर्नार्ड आणि क्रि-झेल्डा ब्रिट्स (दक्षिण आफ्रिका) यांनी वनडे पदार्पण केले.
}}

===दुसरा सामना===
{{Limited overs matches
 | date = १० मार्च २००२
 | team1 = {{crw-rt|IND}}
 | score1 = १५८/९ (५० षटके)
 | score2 = १२३/४ (३२.५ षटके)
 | team2 = {{crw|RSA}}
 | runs1 = [[मिताली राज]] ६१ (१०१)
 | wickets1 = सुने व्हॅन झील ४/२३ (१० षटके)
 | runs2 = डॅलेन टेरब्लँचे २६ (४१)
 | wickets2 = सुनीता सिंग १/२१ (८ षटके)
 | result = दक्षिण आफ्रिकेने २९ धावांनी विजय मिळवला ([[डकवर्थ-लुईस पद्धत]])
 | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/74/74277.html धावफलक]
 | venue = नॉर्थ वेस्ट क्रिकेट स्टेडियम, [[पोचेफस्ट्रूम]]
 | umpires = रॉडरिक एलिस आणि जोहान्स हॉर्न
 | motm = 
 | toss = भारतीय महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
 | rain = पावसाने दक्षिण आफ्रिकेचा डाव ४८ षटकांपर्यंत कमी केला.
* ''दक्षिण आफ्रिकेच्या डावाच्या ३२.५ षटकांत पावसाने खेळ थांबवला, डकवर्थ-लुईस पद्धतीनुसार दक्षिण आफ्रिकेची ३३ षटकांत ९४ धावा.''
}}

===तिसरा सामना===
{{Limited overs matches
 | date = १३ मार्च २००२
 | team1 = {{crw-rt|IND}}
 | score1 = १११/३ (३० षटके)
 | score2 = १३७/७ (२९.५ षटके)
 | team2 = {{crw|RSA}}
 | runs1 = [[अंजुम चोप्रा]] ४१* (८२)
 | wickets1 = सुने व्हॅन झील १/१४ (६ षटके)
 | runs2 = सिंडी एकस्टीन ३६ (४०)
 | wickets2 = नीतू डेव्हिड २/१७ (६ षटके)
 | result = दक्षिण आफ्रिकेने ३ गडी राखून विजय मिळवला ([[डकवर्थ-लुईस पद्धत]])
 | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/74/74301.html धावफलक]
 | venue = [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन|सेंच्युरियन]]
 | umpires = बी गोल्डविन आणि एल व्हॅन झील
 | motm = 
 | toss = दक्षिण आफ्रिका महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
 | rain = पावसामुळे सामना सुरू होण्यास उशीर झाला आणि अनेक खेळात व्यत्यय आला:&lt;br&gt;पहिल्या डावाच्या १२.५ षटकांवर (भारत ४१/२), सामना ४२ षटके प्रति बाजूने कमी करण्यात आला.&lt;br&gt;पहिल्या डावाच्या २० षटकांवर (भारत ६६/२), सामना प्रति बाजूने ३२ षटके कमी करण्यात आला.&lt;br&gt;पहिल्या डावाच्या २३.३ षटकांवर (भारत ८७/२), सामना प्रति बाजू ३० षटके कमी करण्यात आला.
* ''दक्षिण आफ्रिकेला ३० षटकांत १३७ धावांचे लक्ष्य देण्यात आले होते.''
}}

===चौथा सामना===
{{Limited overs matches
 | date = १६ मार्च २००२
 | team1 = {{crw-rt|IND}}
 | score1 = १६०/६ (५० षटके)
 | score2 = १२३ (४६.५ षटके)
 | team2 = {{crw|RSA}}
 | runs1 = [[अंजुम चोप्रा]] ३६ (८७)
 | wickets1 = क्रि-जल्डा ब्रिट्स २/३० (१० षटके)
 | runs2 = जोसेफिन बर्नार्ड ३२ (८९)
 | wickets2 = [[दीपा मराठे]] ४/२८ (१० षटके)
 | result = भारताने ३७ धावांनी विजय मिळवला
 | report = [https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/74/74345.html धावफलक]
 | venue = ग्रीन पॉइंट स्टेडियम, [[केप टाऊन]]
 | umpires = एल फोर्ब्स आणि रसेल मॅकिंटॉश
 | motm = 
 | toss = दक्षिण आफ्रिका महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
 | rain = 
 | notes = मॅडेलिन लॉटर आणि तमारा रीव्ह्स (दक्षिण आफ्रिका) यांनी वनडे पदार्पण केले.
}}

==कसोटी मालिका==

===एकमेव महिला कसोटी===
{{Test match
| date = १९&amp;ndash;२२ मार्च २००२
| team1 = {{crw-rt|India}}
| team2 = {{crw|South Africa}}
| score-team1-inns1 = ४०४/९[[घोषणा आणि जप्ती|घोषित]] (१६८ षटके)
| runs-team1-inns1 = [[अंजुम चोप्रा]] ८० (२५४)
| wickets-team1-inns1 = सिंडी एकस्टीन २/६४ (३८ षटके)
| score-team2-inns1 = १५० (८३.३ षटके)
| runs-team2-inns1 = जोसेफिन बर्नार्ड ३१ (१७९)
| wickets-team2-inns1 = दीपा मराठे ३/१४ (१२.३ षटके)
| score-team1-inns2 = १३/० (१.३ षटके)
| runs-team1-inns2 = [[मिताली राज]] ९[[नाबाद|*]] (४)
| wickets-team1-inns2 = [[क्रि-झेल्डा ब्रिट्स]] ०/० (०.३ षटके)
| score-team2-inns2 = २६६ ([[फॉलो-ऑन]]) (१४२.२ षटके)
| runs-team2-inns2 = अॅलिसन हॉजकिन्सन ७७ (२२७)
| wickets-team2-inns2 = हेमलता काला ३/१८ (८.२ षटके)
| result = भारताने १० गडी राखून विजय मिळवला
| venue = [[बोलंड बँक पार्क]], [[पर्ल]]
| umpires = मार्क जेमीसन आणि जेकबस व्हॅन टोंडर
| report = [http://espncricinfo.com/ci/engine/current/match/67514.html धावफलक]
| motm = 
| toss =  भारतीय महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = जया शर्मा आणि सुनीता सिंग (भारत); जोसेफिन बर्नार्ड, क्रि-झेल्डा ब्रिट्स, सिंडी एकस्टीन, एलिसन हॉजकिन्सन, केरी लैंग, मॅडेलिन लॉटर, डेनिस रीड, डॅलीन टेरब्लान्चे, युलांडी व्हॅन डर मर्वे, सुने व्हॅन झील आणि सुनेट विल्जोएन (दक्षिण आफ्रिका) यांनी कसोटी पदार्पण केले.
}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:इ.स. २००२ मधील क्रिकेट]]
[[वर्ग:भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे दक्षिण आफ्रिका दौरे]]</text>
      <sha1>l02m3ayunvedc3snb8rdj3e2i4p8u39</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>झाडापापडा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333008</id>
    <revision>
      <id>2694007</id>
      <parentid>2566547</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:47:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39498-97</username>
        <id>185186</id>
      </contributor>
      <origin>2694007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14336" sha1="kahylgqy1xb9r24f2m9xebxmqw5j5tv" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|जनगणना_स्थलनिर्देशांक= ५३९०६१
|स्थानिक_नाव=झाडापापडा
|तालुका_नाव=धानोरा
|जिल्हा_नाव=गडचिरोली
|राज्य_नाव =महाराष्ट्र
|विभाग=
|जिल्हा=[[गडचिरोली]]
|तालुका_नावे =[[धानोरा]]
|अक्षांश=
|रेखांश=
|शोधक_स्थान =right
|क्षेत्रफळ_एकूण=३८.४८
|उंची=
|लोकसंख्या_एकूण=६७८
|लोकसंख्या_वर्ष=२०११
|लोकसंख्या_घनता=१७.६२
|लोकसंख्या_पुरुष=३४७
|लोकसंख्या_स्त्री=३३१
|लिंग_गुणोत्तर=९५४
|अधिकृत_भाषा=[[मराठी]]
}}
° जनगणना स्थल निर्देशांक ५३९०६१ असलेले '''झाडापापडा''' हे गडचिरोली जिल्ह्यातील ३८४७.७९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार &lt;ref&gt;https://censusindia.gov.in/census.website/data/census-tables#&lt;/ref&gt; ह्या गावात १५७ कुटुंबे आहेत  व एकूण लोकसंख्या ६७८ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे ८६ किलोमीटर अंतरावर आहे.~
== शैक्षणिक सुविधा ==
गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-२.  प्राथमिक शाळा-१.  &lt;br&gt;स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे  - 
&lt;br&gt;५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर : काही नाही&lt;br&gt;५ ते १० किमी अंतरावर : कनिष्ठ माध्यमिक शाळा पयडी येथे आहे.  &lt;br&gt;१० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर : माध्यमिक शाळा पेंढरी येथे आहे.  उच्च माध्यमिक शाळा  पेंढरी येथे आहे.  पदवी महाविद्यालय  पेंढरी  येथे आहे.  अभियांत्रिकी महाविद्यालय  गडचिरोली येथे आहे.  वैद्यकीय महाविद्यालय  गडचिरोली येथे आहे.  व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा  गडचिरोली येथे आहे.  अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र  गडचिरोली येथे आहे.  अपंगांसाठी खास शाळा  गडचिरोली येथे आहे.  
== वैद्यकीय सुविधा ==
=== सरकारी ===
असलेल्या सुविधा- काही नाही
&lt;br&gt;नसलेल्या सुविधा - 
कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, क्षयरोग रुग्णालय, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, दवाखाने, गुरांचे दवाखाने, फिरते दवाखाने, कुटुंब कल्याण केन्द्र, 
=== बिगर-सरकारी === 
असलेल्या सुविधा- काही नाही
&lt;br&gt;नसलेल्या सुविधा - 
बाह्य रुग्ण विभाग, बाह्य व भरती असलेल्या रुग्णांचा विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एमबीबीएस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा, 
== पिण्याचे पाणी ==
असलेल्या सुविधा- 
झाकण नसलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, 
&lt;br&gt;नसलेल्या सुविधा - 
शुद्ध केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, शुद्ध न केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील  पाण्याचा पुरवठा, तलाव/तळी यातील  पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा, 
== स्वच्छता == 
असलेल्या  सुविधा- 
सांडपाणी शुद्धीकरणाच्या सयंत्रात सोडले जाते.उघडी गटारे, 
&lt;br&gt;नसलेल्या सुविधा - 
न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघर नसलेले सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था, 
== संचार == 
गावात असणाऱ्या सुविधा - 
मोबाइल फोन सुविधा, सार्वजनिक  बस सेवा, ऑटो व टमटम, जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, &lt;br&gt;स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे  - 
पोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  उपपोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  इंटरनेट कॅफे/सर्व्हिस सेंटर - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  खाजगी कूरियर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  खाजगी बस सेवा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  रेल्वे स्थानक, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  टॅक्सी, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर.  ट्रॅक्टर - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  पदचलित सायकल रिक्षा - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  &lt;br&gt;'''तळटीप'''- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही  - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग, 
== बाजार व पतव्यवस्था == 
गावात असणाऱ्या सुविधा - रेशनचे दुकान, शेतमाल विक्री संस्था, 
&lt;br&gt;स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - 
एटीएम, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  व्यापारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  सहकारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  शेतकी कर्ज संस्था, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  स्वसहाय्य गट (SHG), - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर.  मंडई/कायम बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर.  आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर.  शेतमाल विक्री संस्था, 
== आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा ==
गावात असणाऱ्या सुविधा - 
शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र,  इतर  पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, 
&lt;br&gt;स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - 
समुदाय भवन (दूरचित्रवाणी सह अथवा विरहित), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  क्रीडांगण, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  खेळ / करमणूक क्लब, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  सार्वजनिक वाचनालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  वृत्तपत्र पुरवठा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० किमी अंतरावर.  
== वीज पुरवठा ==
घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा -  आहे. 
&lt;br&gt;शेतीसाठी वीजपुरवठा -  आहे. 
&lt;br&gt;व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा -  आहे. 
&lt;br&gt;सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा -  आहे. 

== जमिनीचा वापर (हेक्टर) == 
 
*जंगल क्षेत्र : ३५१२.२९
* बिगरशेतकी वापरातली जमीन: ९६.५२
* ओसाड व शेतीला अयोग्य जमीन: ०.०
* कुरणे व इतर चराऊ जमीन: ०.५६
* फुटकळ झाडीखालची जमीन: ०.०
* शेतीयोग्य पडीक जमीन: १२.२
* कायमस्वरूपी पडीक जमीन: ०.०
* तात्पुरती पडीक जमीन: ३.२५
* पिकांखालची जमीन: २२२.९७
* एकूण कोरडवाहू शेतजमीन: २२.२७
* एकूण बागायती जमीन: २००.७
== सिंचन सुविधा (क्षेत्रफळ हेक्टर मध्ये) == 
 
* कालवे : ०.०
* विहिरी / कूप नलिका: ०.०
* तलाव / तळी: २१.०३
* ओढे: ०.०
* इतर : १.२४
==संदर्भ==
{{संदर्भ यादी}}
 [[वर्ग:गडचिरोली जिल्ह्यातील गावे]]
 [[वर्ग:धानोरा तालुक्यातील गावे]]</text>
      <sha1>kahylgqy1xb9r24f2m9xebxmqw5j5tv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>प्रवीण पटेल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>352975</id>
    <revision>
      <id>2694035</id>
      <parentid>2501725</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3485" sha1="pmlpjm8f5gl8xq6ex5ruk96gd0oeiql" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| नाव = प्रवीण पटेल
| चित्र = 
| चित्र आकारमान= 250 px
| क्रम = 
| पद1 = [[लोकसभा]] सदस्य
| मतदारसंघ1 = [[फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ|फूलपूर]]
| कार्यकाळ_आरंभ1 = जून २०२४
| कार्यकाळ_समाप्ती1 = 
| मागील1 = [[केशरी देवी पटेल]]
| पुढील1 = 
| जन्मदिनांक           = {{जन्म दिनांक आणि वय|1979|1|25}}
| जन्मस्थान            = [[चित्रकूट जिल्हा]]
| मृत्युदिनांक           = 
| मृत्युस्थान            = 
| राष्ट्रीयत्व               =
| पक्ष                  = [[भारतीय जनता पक्ष]]
| इतरपक्ष               = 
| धर्म                  = 
| सही                  =
| संकेतस्थळ             = 
| तळटीपा               =
}}
'''प्रवीण पटेल''' हे भारतीय राजकारणी आहेत आणि २०२४ मध्ये [[फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ|फूलपूर लोकसभा मतदारसंघातून]] लोकसभेसाठी निवडून आलेले उमेदवार आहेत.&lt;ref name=&quot;eci&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://results.eci.gov.in/PcResultGenJune2024/candidateswise-S2451.htm|title=Election Commission of India|website=results.eci.gov.in|publisher=[[भारतीय निवडणूक आयोग]]|access-date=5 June 2024}}&lt;/ref&gt; ते [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] सदस्य आहेत. &lt;ref name=&quot;eci&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/elections/lok-sabha/story/phulpur-uttar-pradesh-lok-sabha-election-results-2024-live-updates-clse-2548029-2024-06-04|title=Phulpur, Uttar Pradesh Lok Sabha Election Results 2024 Highlights: Praveen Patel Claims Victory by 4332 Votes|date=2024-06-04|website=India Today|language=en|access-date=2024-06-05}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thequint.com/news/phulpur-election-result-2024-live-updates-counting-of-votes-uttar-pradesh-lok-sabha-seat-latest-news|title=Phulpur Election Result 2024 Live Updates: BJP's Praveen Patel Has Won This Lok Sabha Seat He is a man of high character|last=Quint|first=The|date=2024-06-04|website=TheQuint|language=en|access-date=2024-06-05}}&lt;/ref&gt;

ते २००७ ते २०१२ दरम्यान [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य होते.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:उत्तर प्रदेशचे खासदार]]
[[वर्ग:फूलपूरचे खासदार]]
[[वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:फूलपूरचे आमदार]]</text>
      <sha1>pmlpjm8f5gl8xq6ex5ruk96gd0oeiql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कर्नाटकच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>357776</id>
    <revision>
      <id>2693965</id>
      <parentid>2684691</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T02:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13495" sha1="p6lj84t61dxa6ryj6wufekgs3ly8t72" xml:space="preserve">'''कर्नाटकचे उपमुख्यमंत्री''' हे कर्नाटक सरकारमधील मंत्रिमंडळाचे सदस्य आहेत. तांत्रिकदृष्ट्या हे एक [[भारताचे संविधान|संवैधानिक]] कार्यालय नाही, &lt;ref name=&quot;dcmconsti&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://www.thehindu.com/news/national/of-deputy-chief-ministers-and-the-constitution/article3632410.ece|title=Of Deputy Chief Ministers and the Constitution|date=12 July 2012|work=[[द हिंदू]]|access-date=7 November 2017}}&lt;/ref&gt; व त्यात क्वचितच कोणतेही विशिष्ट अधिकार असतात. उपमुख्यमंत्र्यांकडे सामान्यत: [[भारताचे गृहमंत्री|गृहमंत्री]] किंवा [[भारताचे अर्थमंत्री|अर्थमंत्री]] यासारखे महत्त्वाचे मंत्रालय असतात. [[संसदीय राज्यपद्धती|संसदीय शासन प्रणालीमध्ये]], भारतीय राज्यघटनेनुसार, [[कर्नाटकचे राज्यपाल|राज्यपाल]] हे कर्नाटकचे ''न्यायमूर्ती'' आहेत, परंतु ''वास्तविक'' कार्यकारी अधिकार [[कर्नाटकच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|मुख्यमंत्र्यांकडे]] असतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/Karunanidhi-makes-Stalin-Deputy-Chief-Minister/article16605744.ece|title=Karunanidhi makes Stalin Deputy Chief Minister|date=30 May 2009|work=द हिंदू|access-date=11 January 2020}}&lt;/ref&gt; उपमुख्यमंत्री पदाचा उपयोग [[युती सरकार|युती सरकारमध्ये]] राजकीय स्थैर्य आणि ताकद आणण्यासाठी किंवा त्रिशंकू विधानसभेच्या काळात, जेव्हा योग्य आदेशाची साखळी आवश्यक असते तेव्हा केला जातो.&lt;ref name=&quot;worldstatesmen&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=States of India since 1947|access-date=6 November 2017}}&lt;/ref&gt;

१९९२ मध्ये [[एम. वीरप्पा मोईली]] यांच्या मंत्रिमंडळात कर्नाटकचे पहिले उपमुख्यमंत्री [[एस.एम. कृष्णा]] हे होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://archive.india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=1190|title=Detailed Profile: Shri S.M. Krishna|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180927002109/https://archive.india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=1190|archive-date=27 September 2018|access-date=6 November 2017}}&lt;/ref&gt; तेव्हापासून हे कार्यालय केवळ अधूनमधून व्यापलेले आहे. माजी [[कर्नाटकच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|मुख्यमंत्री]] [[सिद्धरामय्या]] हे कर्नाटकचे सर्वाधिक काळ काम करणारे उपमुख्यमंत्री आहेत, ज्यांनी दोन वेळा हे पद भूषवले आहे.  [[बी.एस. येडियुरप्पा]] यांनी २०१९ मध्ये सरकार स्थापन केले तेव्हा तीन उपमुख्यमंत्र्यांनी शपथ घेतली, सी.एन. अश्वथ नारायण, [[गोविंद करजोळ]] आणि लक्ष्मण सावदी.व पहिल्यांदाच कर्नाटकात एकाच वेळी तीन उपमुख्यमंत्री पदावर होते.

== यादी ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!क्र. !!चित्र !!नाव !!मतदारसंघ !! colspan=&quot;3&quot; |कार्यकाळ !![[कर्नाटक विधानसभा|विधानसभा]]&lt;br /&gt;{{Small|(निवडणूक)}} !![[कर्नाटकच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|मुख्यमंत्री]] !! colspan=&quot;2&quot; |पक्ष
|-
| १
| [[चित्र:India-eam-krishna_(cropped).jpg|100x100अंश]]
! [[एस.एम. कृष्णा]]
| [[मद्दुर विधानसभा मतदारसंघ|मद्दुर]]
| २१ जानेवारी १९९३
| ९ डिसेंबर १९९४
| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1993|1|21|1994|12|09}}
| ९ वी&lt;br&gt;{{Small|(१९८९)}}
| [[एम. वीरप्पा मोईली]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background:{{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}};&quot; width=4px |
|-
|२
|[[चित्र:No_image_available.svg|100x100अंश]]
![[जे.एच. पटेल]]
|[[चन्नागिरी विधानसभा मतदारसंघ|चन्नागिरी]]
|११ डिसेंबर १९९४
|३१ मे १९९६
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1994|12|11|1996|5|31}}
| rowspan=&quot;2&quot; |१० वी&lt;br /&gt;{{Small|(१९९४)}}
|[[एच.डी. देवे गौडा]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[जनता दल]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{जनता दल/meta/color}};&quot; |
|-
|३
|[[चित्र:Siddaramaiah1.jpg|100x100अंश]]
![[सिद्धरामय्या]]
|[[चामुंडेश्वरी विधानसभा मतदारसंघ|चामुंडेश्वरी]]
|३१ मे १९९६
|२२ जुलै १९९९&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.रीडिफ.कॉम/news/1999/jul/22dal.htm|title=Rediff On The NeT: Karnataka CM sacks 8 ministers|website=www.रीडिफ.कॉम|access-date=2021-12-09}}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1996|5|31|1999|7|22}}
|[[जे.एच. पटेल]]
|-
! colspan=&quot;11&quot; |''पद रिकामे'' (२२ जुलै १९९९ – २८ मे २००४)
|-
|(३)
|[[चित्र:Siddaramaiah1.jpg|100x100अंश]]
![[सिद्धरामय्या]]
|[[चामुंडेश्वरी विधानसभा मतदारसंघ|चामुंडेश्वरी]]
|२८ मे २००४
|५ ऑगस्ट २००५
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2004|5|28|2005|8|5}}
| rowspan=&quot;3&quot; |१२ वी&lt;br /&gt;{{Small|(२००४)}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[एन. धरम सिंह]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)/meta/color}};&quot; |
|-
|४
|[[चित्र:No_image_available.svg|100x100अंश]]
![[एम.पी. प्रकाश]]
|[[हूविना हदगळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ|हूविना हदगळ्ळी]]
|८ ऑगस्ट २००५
|२८ जानेवारी २००६
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2005|8|8|2006|1|28}}
|-
|५
|[[चित्र:The_Chief_Minister_of_Karnataka,_Shri_B.S._Yediyurappa.jpg|100x100अंश]]
![[बी.एस. येडियुरप्पा]]
|[[शिकारीपूर विधानसभा मतदारसंघ|शिकारीपूर]]
|३ फेब्रुवारी २००६
|८ ऑक्टोबर २००७
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2006|1|28|2007|10|8}}
|[[एच.डी. कुमारस्वामी]]
|[[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}};&quot; |
|-
! colspan=&quot;11&quot; |''पद रिकामे'' (९ ऑक्टोबर २००७ – १२ जुलै २०१२)
|-
|६
|[[चित्र:R._Ashoka.jpg|100x100अंश]]
![[आर. अशोक]]
|[[पद्मनाभ नगर विधानसभा मतदारसंघ|पद्मनाभ नगर]]
| rowspan=&quot;2&quot; |१२ जुलै २०१२
| rowspan=&quot;2&quot; |१२ मे २०१३
| rowspan=&quot;2&quot; |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2012|7|12|2013|5|12}}
| rowspan=&quot;2&quot; |१३ वी&lt;br /&gt;{{Small|(२००८)}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[जगदीश शेट्टर]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[भारतीय जनता पक्ष]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}};&quot; |
|-
|६
|[[चित्र:Mode-of-karnataka-assembly-elections-2013_136144047626.jpg|100x100अंश]]
![[के.एस. ईश्वरप्पा]]
|[[शिमोगा विधानसभा मतदारसंघ|शिमोगा]]
|-
! colspan=&quot;11&quot; |''पद रिकामे'' (१२ मे २०१३ – २३ मे २०१८)
|-
|७
|[[चित्र:Dr_G_Parameshwara.JPG|100x100अंश]]
![[जी. परमेश्वर]]
|[[कोरटगेरे विधानसभा मतदारसंघ|कोरटगेरे]]
|२३ मे २०१८
|२३ जुलै २०१९
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2018|5|23|2019|7|23}}
| rowspan=&quot;4&quot; |१५ वी &lt;br /&gt;{{Small|(२०१८)}}
| [[एच.डी. कुमारस्वामी]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background:{{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}};&quot; |
|-
|८
|[[चित्र:AshwathNarayan.jpg|100x100अंश]]
![[सी.एन. अश्वथ नारायण]]
|[[मल्लेश्वरम विधानसभा मतदारसंघ|मल्लेश्वरम]]
| rowspan=&quot;3&quot; |२६ ऑगस्ट २०१९
| rowspan=&quot;3&quot; |२६ जुलै २०२१
| rowspan=&quot;3&quot; |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2019|8|20|2021|7|26}}
| rowspan=&quot;3&quot; |[[बी.एस. येडियुरप्पा]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[भारतीय जनता पक्ष]]
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}};&quot; |
|-
|८
|[[चित्र:No_image_available.svg|100x100अंश]]
![[गोविंद करजोळ]]
|[[मुधोळ विधानसभा मतदारसंघ|मुधोळ]]
|-
|८
|[[चित्र:Laxman_Savadi.jpg|100x100अंश]]
![[लक्ष्मण सावदी]]
|[[कर्नाटक विधान परिषद|विधान परिषद सदस्य]]
|-
! colspan=&quot;11&quot; | ''पद रिकामे'' (२६ जुलै २०२१ – २० मे २०२३)
|-
|९
|[[चित्र:DK Shivakumar.jpg|विनाचौकट|100x100अंश]]
![[डी.के. शिवकुमार]]
|[[कनकपुरा विधानसभा मतदारसंघ|कनकपुरा]]
|२० मे २०२३
|
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2023|05|20}}
| १६ वी&lt;br /&gt;{{Small|(२०२३)}}
| [[सिद्धरामय्या]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background:{{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}};&quot; |
|-
|-
! colspan=&quot;11&quot; | Vacant (29 May 2026 – 3 June 2026)
|-
|(7)
|[[File:Dr G Parameshwara.JPG|99x99px]]
|[[जी. परमेश्वर]]
|[[कोराटागेरे विधानसभा मतदारसंघ|कोराटागेरे]]
| ३ जून, २०२६
| पदस्थ
|{{age in years and days|2026|06|03}}
|१६h&lt;br/&gt;{{small|([[२०२३ कर्नाटक विधानसभा निवडणूक|२०२३]])}}
| [[डी.के. शिवकुमार]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|style=&quot;background:{{party color|Indian National Congress}};&quot;|
|-
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
{{विद्यमान भारतीय उपमुख्यमंत्री}}
[[वर्ग:कर्नाटकचे उपमुख्यमंत्री]]
[[वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री]]</text>
      <sha1>p6lj84t61dxa6ryj6wufekgs3ly8t72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693966</id>
      <parentid>2693965</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T02:54:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13567" sha1="2ypp56f1fsm83p16v4cbkmxqbwybm1y" xml:space="preserve">'''कर्नाटकचे उपमुख्यमंत्री''' हे कर्नाटक सरकारमधील मंत्रिमंडळाचे सदस्य आहेत. तांत्रिकदृष्ट्या हे एक [[भारताचे संविधान|संवैधानिक]] कार्यालय नाही, &lt;ref name=&quot;dcmconsti&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://www.thehindu.com/news/national/of-deputy-chief-ministers-and-the-constitution/article3632410.ece|title=Of Deputy Chief Ministers and the Constitution|date=12 July 2012|work=[[द हिंदू]]|access-date=7 November 2017}}&lt;/ref&gt; व त्यात क्वचितच कोणतेही विशिष्ट अधिकार असतात. उपमुख्यमंत्र्यांकडे सामान्यत: [[भारताचे गृहमंत्री|गृहमंत्री]] किंवा [[भारताचे अर्थमंत्री|अर्थमंत्री]] यासारखे महत्त्वाचे मंत्रालय असतात. [[संसदीय राज्यपद्धती|संसदीय शासन प्रणालीमध्ये]], भारतीय राज्यघटनेनुसार, [[कर्नाटकचे राज्यपाल|राज्यपाल]] हे कर्नाटकचे ''न्यायमूर्ती'' आहेत, परंतु ''वास्तविक'' कार्यकारी अधिकार [[कर्नाटकच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|मुख्यमंत्र्यांकडे]] असतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/Karunanidhi-makes-Stalin-Deputy-Chief-Minister/article16605744.ece|title=Karunanidhi makes Stalin Deputy Chief Minister|date=30 May 2009|work=द हिंदू|access-date=11 January 2020}}&lt;/ref&gt; उपमुख्यमंत्री पदाचा उपयोग [[युती सरकार|युती सरकारमध्ये]] राजकीय स्थैर्य आणि ताकद आणण्यासाठी किंवा त्रिशंकू विधानसभेच्या काळात, जेव्हा योग्य आदेशाची साखळी आवश्यक असते तेव्हा केला जातो.&lt;ref name=&quot;worldstatesmen&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=States of India since 1947|access-date=6 November 2017}}&lt;/ref&gt;

१९९२ मध्ये [[एम. वीरप्पा मोईली]] यांच्या मंत्रिमंडळात कर्नाटकचे पहिले उपमुख्यमंत्री [[एस.एम. कृष्णा]] हे होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://archive.india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=1190|title=Detailed Profile: Shri S.M. Krishna|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180927002109/https://archive.india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=1190|archive-date=27 September 2018|access-date=6 November 2017}}&lt;/ref&gt; तेव्हापासून हे कार्यालय केवळ अधूनमधून व्यापलेले आहे. माजी [[कर्नाटकच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|मुख्यमंत्री]] [[सिद्धरामय्या]] हे कर्नाटकचे सर्वाधिक काळ काम करणारे उपमुख्यमंत्री आहेत, ज्यांनी दोन वेळा हे पद भूषवले आहे.  [[बी.एस. येडियुरप्पा]] यांनी २०१९ मध्ये सरकार स्थापन केले तेव्हा तीन उपमुख्यमंत्र्यांनी शपथ घेतली, सी.एन. अश्वथ नारायण, [[गोविंद करजोळ]] आणि लक्ष्मण सावदी.व पहिल्यांदाच कर्नाटकात एकाच वेळी तीन उपमुख्यमंत्री पदावर होते.

== यादी ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!क्र. !!चित्र !!नाव !!मतदारसंघ !! colspan=&quot;3&quot; |कार्यकाळ !![[कर्नाटक विधानसभा|विधानसभा]]&lt;br /&gt;{{Small|(निवडणूक)}} !![[कर्नाटकच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|मुख्यमंत्री]] !! colspan=&quot;2&quot; |पक्ष
|-
| १
| [[चित्र:India-eam-krishna_(cropped).jpg|100x100अंश]]
! [[एस.एम. कृष्णा]]
| [[मद्दुर विधानसभा मतदारसंघ|मद्दुर]]
| २१ जानेवारी १९९३
| ९ डिसेंबर १९९४
| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1993|1|21|1994|12|09}}
| ९ वी&lt;br&gt;{{Small|(१९८९)}}
| [[एम. वीरप्पा मोईली]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background:{{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}};&quot; width=4px |
|-
|२
|[[चित्र:No_image_available.svg|100x100अंश]]
![[जे.एच. पटेल]]
|[[चन्नागिरी विधानसभा मतदारसंघ|चन्नागिरी]]
|११ डिसेंबर १९९४
|३१ मे १९९६
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1994|12|11|1996|5|31}}
| rowspan=&quot;2&quot; |१० वी&lt;br /&gt;{{Small|(१९९४)}}
|[[एच.डी. देवे गौडा]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[जनता दल]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{जनता दल/meta/color}};&quot; |
|-
|३
|[[चित्र:Siddaramaiah1.jpg|100x100अंश]]
![[सिद्धरामय्या]]
|[[चामुंडेश्वरी विधानसभा मतदारसंघ|चामुंडेश्वरी]]
|३१ मे १९९६
|२२ जुलै १९९९&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.रीडिफ.कॉम/news/1999/jul/22dal.htm|title=Rediff On The NeT: Karnataka CM sacks 8 ministers|website=www.रीडिफ.कॉम|access-date=2021-12-09}}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1996|5|31|1999|7|22}}
|[[जे.एच. पटेल]]
|-
! colspan=&quot;11&quot; |''पद रिकामे'' (२२ जुलै १९९९ – २८ मे २००४)
|-
|(३)
|[[चित्र:Siddaramaiah1.jpg|100x100अंश]]
![[सिद्धरामय्या]]
|[[चामुंडेश्वरी विधानसभा मतदारसंघ|चामुंडेश्वरी]]
|२८ मे २००४
|५ ऑगस्ट २००५
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2004|5|28|2005|8|5}}
| rowspan=&quot;3&quot; |१२ वी&lt;br /&gt;{{Small|(२००४)}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[एन. धरम सिंह]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)/meta/color}};&quot; |
|-
|४
|[[चित्र:No_image_available.svg|100x100अंश]]
![[एम.पी. प्रकाश]]
|[[हूविना हदगळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ|हूविना हदगळ्ळी]]
|८ ऑगस्ट २००५
|२८ जानेवारी २००६
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2005|8|8|2006|1|28}}
|-
|५
|[[चित्र:The_Chief_Minister_of_Karnataka,_Shri_B.S._Yediyurappa.jpg|100x100अंश]]
![[बी.एस. येडियुरप्पा]]
|[[शिकारीपूर विधानसभा मतदारसंघ|शिकारीपूर]]
|३ फेब्रुवारी २००६
|८ ऑक्टोबर २००७
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2006|1|28|2007|10|8}}
|[[एच.डी. कुमारस्वामी]]
|[[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}};&quot; |
|-
! colspan=&quot;11&quot; |''पद रिकामे'' (९ ऑक्टोबर २००७ – १२ जुलै २०१२)
|-
|६
|[[चित्र:R._Ashoka.jpg|100x100अंश]]
![[आर. अशोक]]
|[[पद्मनाभ नगर विधानसभा मतदारसंघ|पद्मनाभ नगर]]
| rowspan=&quot;2&quot; |१२ जुलै २०१२
| rowspan=&quot;2&quot; |१२ मे २०१३
| rowspan=&quot;2&quot; |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2012|7|12|2013|5|12}}
| rowspan=&quot;2&quot; |१३ वी&lt;br /&gt;{{Small|(२००८)}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[जगदीश शेट्टर]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[भारतीय जनता पक्ष]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}};&quot; |
|-
|६
|[[चित्र:Mode-of-karnataka-assembly-elections-2013_136144047626.jpg|100x100अंश]]
![[के.एस. ईश्वरप्पा]]
|[[शिमोगा विधानसभा मतदारसंघ|शिमोगा]]
|-
! colspan=&quot;11&quot; |''पद रिकामे'' (१२ मे २०१३ – २३ मे २०१८)
|-
|७
|[[चित्र:Dr_G_Parameshwara.JPG|100x100अंश]]
![[जी. परमेश्वर]]
|[[कोरटगेरे विधानसभा मतदारसंघ|कोरटगेरे]]
|२३ मे २०१८
|२३ जुलै २०१९
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2018|5|23|2019|7|23}}
| rowspan=&quot;4&quot; |१५ वी &lt;br /&gt;{{Small|(२०१८)}}
| [[एच.डी. कुमारस्वामी]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background:{{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}};&quot; |
|-
|८
|[[चित्र:AshwathNarayan.jpg|100x100अंश]]
![[सी.एन. अश्वथ नारायण]]
|[[मल्लेश्वरम विधानसभा मतदारसंघ|मल्लेश्वरम]]
| rowspan=&quot;3&quot; |२६ ऑगस्ट २०१९
| rowspan=&quot;3&quot; |२६ जुलै २०२१
| rowspan=&quot;3&quot; |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2019|8|20|2021|7|26}}
| rowspan=&quot;3&quot; |[[बी.एस. येडियुरप्पा]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[भारतीय जनता पक्ष]]
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}};&quot; |
|-
|८
|[[चित्र:No_image_available.svg|100x100अंश]]
![[गोविंद करजोळ]]
|[[मुधोळ विधानसभा मतदारसंघ|मुधोळ]]
|-
|८
|[[चित्र:Laxman_Savadi.jpg|100x100अंश]]
![[लक्ष्मण सावदी]]
|[[कर्नाटक विधान परिषद|विधान परिषद सदस्य]]
|-
! colspan=&quot;11&quot; | ''पद रिकामे'' (२६ जुलै २०२१ – २० मे २०२३)
|-
|९
|[[चित्र:DK Shivakumar.jpg|विनाचौकट|100x100अंश]]
![[डी.के. शिवकुमार]]
|[[कनकपुरा विधानसभा मतदारसंघ|कनकपुरा]]
|२० मे २०२३
| २९ मे, २०२६
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2023|05|20}}
| १६ वी&lt;br /&gt;{{Small|(२०२३)}}
| [[सिद्धरामय्या]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background:{{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}};&quot; |
|-
|-
! colspan=&quot;11&quot; | रिकामे (२९ मे, २०२६ – ३ जून, २०२६)
|-
|(7)
|[[File:Dr G Parameshwara.JPG|99x99px]]
|[[जी. परमेश्वर]]
|[[कोराटागेरे विधानसभा मतदारसंघ|कोराटागेरे]]
| ३ जून, २०२६
| पदस्थ
|{{age in years and days|2026|06|03}}
|१६h&lt;br/&gt;{{small|([[२०२३ कर्नाटक विधानसभा निवडणूक|२०२३]])}}
| [[डी.के. शिवकुमार]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|style=&quot;background:{{party color|Indian National Congress}};&quot;|
|-
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
{{विद्यमान भारतीय उपमुख्यमंत्री}}
[[वर्ग:कर्नाटकचे उपमुख्यमंत्री]]
[[वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री]]</text>
      <sha1>2ypp56f1fsm83p16v4cbkmxqbwybm1y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693967</id>
      <parentid>2693966</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T02:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13615" sha1="00glmtogth8mfpmc8jw31gojurz7vk5" xml:space="preserve">'''कर्नाटकचे उपमुख्यमंत्री''' हे कर्नाटक सरकारमधील मंत्रिमंडळाचे सदस्य आहेत. तांत्रिकदृष्ट्या हे एक [[भारताचे संविधान|संवैधानिक]] कार्यालय नाही, &lt;ref name=&quot;dcmconsti&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://www.thehindu.com/news/national/of-deputy-chief-ministers-and-the-constitution/article3632410.ece|title=Of Deputy Chief Ministers and the Constitution|date=12 July 2012|work=[[द हिंदू]]|access-date=7 November 2017}}&lt;/ref&gt; व त्यात क्वचितच कोणतेही विशिष्ट अधिकार असतात. उपमुख्यमंत्र्यांकडे सामान्यत: [[भारताचे गृहमंत्री|गृहमंत्री]] किंवा [[भारताचे अर्थमंत्री|अर्थमंत्री]] यासारखे महत्त्वाचे मंत्रालय असतात. [[संसदीय राज्यपद्धती|संसदीय शासन प्रणालीमध्ये]], भारतीय राज्यघटनेनुसार, [[कर्नाटकचे राज्यपाल|राज्यपाल]] हे कर्नाटकचे ''न्यायमूर्ती'' आहेत, परंतु ''वास्तविक'' कार्यकारी अधिकार [[कर्नाटकच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|मुख्यमंत्र्यांकडे]] असतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/Karunanidhi-makes-Stalin-Deputy-Chief-Minister/article16605744.ece|title=Karunanidhi makes Stalin Deputy Chief Minister|date=30 May 2009|work=द हिंदू|access-date=11 January 2020}}&lt;/ref&gt; उपमुख्यमंत्री पदाचा उपयोग [[युती सरकार|युती सरकारमध्ये]] राजकीय स्थैर्य आणि ताकद आणण्यासाठी किंवा त्रिशंकू विधानसभेच्या काळात, जेव्हा योग्य आदेशाची साखळी आवश्यक असते तेव्हा केला जातो.&lt;ref name=&quot;worldstatesmen&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.worldstatesmen.org/India_states.html|title=States of India since 1947|access-date=6 November 2017}}&lt;/ref&gt;

१९९२ मध्ये [[एम. वीरप्पा मोईली]] यांच्या मंत्रिमंडळात कर्नाटकचे पहिले उपमुख्यमंत्री [[एस.एम. कृष्णा]] हे होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://archive.india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=1190|title=Detailed Profile: Shri S.M. Krishna|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180927002109/https://archive.india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=1190|archive-date=27 September 2018|access-date=6 November 2017}}&lt;/ref&gt; तेव्हापासून हे कार्यालय केवळ अधूनमधून व्यापलेले आहे. माजी [[कर्नाटकच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|मुख्यमंत्री]] [[सिद्धरामय्या]] हे कर्नाटकचे सर्वाधिक काळ काम करणारे उपमुख्यमंत्री आहेत, ज्यांनी दोन वेळा हे पद भूषवले आहे.  [[बी.एस. येडियुरप्पा]] यांनी २०१९ मध्ये सरकार स्थापन केले तेव्हा तीन उपमुख्यमंत्र्यांनी शपथ घेतली, सी.एन. अश्वथ नारायण, [[गोविंद करजोळ]] आणि लक्ष्मण सावदी.व पहिल्यांदाच कर्नाटकात एकाच वेळी तीन उपमुख्यमंत्री पदावर होते.

== यादी ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!क्र. !!चित्र !!नाव !!मतदारसंघ !! colspan=&quot;3&quot; |कार्यकाळ !![[कर्नाटक विधानसभा|विधानसभा]]&lt;br /&gt;{{Small|(निवडणूक)}} !![[कर्नाटकच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|मुख्यमंत्री]] !! colspan=&quot;2&quot; |पक्ष
|-
| १
| [[चित्र:India-eam-krishna_(cropped).jpg|100x100अंश]]
! [[एस.एम. कृष्णा]]
| [[मद्दुर विधानसभा मतदारसंघ|मद्दुर]]
| २१ जानेवारी १९९३
| ९ डिसेंबर १९९४
| {{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1993|1|21|1994|12|09}}
| ९ वी&lt;br&gt;{{Small|(१९८९)}}
| [[एम. वीरप्पा मोईली]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background:{{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}};&quot; width=4px |
|-
|२
|[[चित्र:No_image_available.svg|100x100अंश]]
![[जे.एच. पटेल]]
|[[चन्नागिरी विधानसभा मतदारसंघ|चन्नागिरी]]
|११ डिसेंबर १९९४
|३१ मे १९९६
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1994|12|11|1996|5|31}}
| rowspan=&quot;2&quot; |१० वी&lt;br /&gt;{{Small|(१९९४)}}
|[[एच.डी. देवे गौडा]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[जनता दल]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{जनता दल/meta/color}};&quot; |
|-
|३
|[[चित्र:Siddaramaiah1.jpg|100x100अंश]]
![[सिद्धरामय्या]]
|[[चामुंडेश्वरी विधानसभा मतदारसंघ|चामुंडेश्वरी]]
|३१ मे १९९६
|२२ जुलै १९९९&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.रीडिफ.कॉम/news/1999/jul/22dal.htm|title=Rediff On The NeT: Karnataka CM sacks 8 ministers|website=www.रीडिफ.कॉम|access-date=2021-12-09}}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1996|5|31|1999|7|22}}
|[[जे.एच. पटेल]]
|-
! colspan=&quot;11&quot; |''पद रिकामे'' (२२ जुलै १९९९ – २८ मे २००४)
|-
|(३)
|[[चित्र:Siddaramaiah1.jpg|100x100अंश]]
![[सिद्धरामय्या]]
|[[चामुंडेश्वरी विधानसभा मतदारसंघ|चामुंडेश्वरी]]
|२८ मे २००४
|५ ऑगस्ट २००५
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2004|5|28|2005|8|5}}
| rowspan=&quot;3&quot; |१२ वी&lt;br /&gt;{{Small|(२००४)}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[एन. धरम सिंह]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)/meta/color}};&quot; |
|-
|४
|[[चित्र:No_image_available.svg|100x100अंश]]
![[एम.पी. प्रकाश]]
|[[हूविना हदगळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ|हूविना हदगळ्ळी]]
|८ ऑगस्ट २००५
|२८ जानेवारी २००६
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2005|8|8|2006|1|28}}
|-
|५
|[[चित्र:The_Chief_Minister_of_Karnataka,_Shri_B.S._Yediyurappa.jpg|100x100अंश]]
![[बी.एस. येडियुरप्पा]]
|[[शिकारीपूर विधानसभा मतदारसंघ|शिकारीपूर]]
|३ फेब्रुवारी २००६
|८ ऑक्टोबर २००७
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2006|1|28|2007|10|8}}
|[[एच.डी. कुमारस्वामी]]
|[[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}};&quot; |
|-
! colspan=&quot;11&quot; |''पद रिकामे'' (९ ऑक्टोबर २००७ – १२ जुलै २०१२)
|-
|६
|[[चित्र:R._Ashoka.jpg|100x100अंश]]
![[आर. अशोक]]
|[[पद्मनाभ नगर विधानसभा मतदारसंघ|पद्मनाभ नगर]]
| rowspan=&quot;2&quot; |१२ जुलै २०१२
| rowspan=&quot;2&quot; |१२ मे २०१३
| rowspan=&quot;2&quot; |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2012|7|12|2013|5|12}}
| rowspan=&quot;2&quot; |१३ वी&lt;br /&gt;{{Small|(२००८)}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[जगदीश शेट्टर]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[भारतीय जनता पक्ष]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}};&quot; |
|-
|६
|[[चित्र:Mode-of-karnataka-assembly-elections-2013_136144047626.jpg|100x100अंश]]
![[के.एस. ईश्वरप्पा]]
|[[शिमोगा विधानसभा मतदारसंघ|शिमोगा]]
|-
! colspan=&quot;11&quot; |''पद रिकामे'' (१२ मे २०१३ – २३ मे २०१८)
|-
|७
|[[चित्र:Dr_G_Parameshwara.JPG|100x100अंश]]
![[जी. परमेश्वर]]
|[[कोरटगेरे विधानसभा मतदारसंघ|कोरटगेरे]]
|२३ मे २०१८
|२३ जुलै २०१९
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2018|5|23|2019|7|23}}
| rowspan=&quot;4&quot; |१५ वी &lt;br /&gt;{{Small|(२०१८)}}
| [[एच.डी. कुमारस्वामी]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background:{{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}};&quot; |
|-
|८
|[[चित्र:AshwathNarayan.jpg|100x100अंश]]
![[सी.एन. अश्वथ नारायण]]
|[[मल्लेश्वरम विधानसभा मतदारसंघ|मल्लेश्वरम]]
| rowspan=&quot;3&quot; |२६ ऑगस्ट २०१९
| rowspan=&quot;3&quot; |२६ जुलै २०२१
| rowspan=&quot;3&quot; |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2019|8|20|2021|7|26}}
| rowspan=&quot;3&quot; |[[बी.एस. येडियुरप्पा]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[भारतीय जनता पक्ष]]
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}};&quot; |
|-
|८
|[[चित्र:No_image_available.svg|100x100अंश]]
![[गोविंद करजोळ]]
|[[मुधोळ विधानसभा मतदारसंघ|मुधोळ]]
|-
|८
|[[चित्र:Laxman_Savadi.jpg|100x100अंश]]
![[लक्ष्मण सावदी]]
|[[कर्नाटक विधान परिषद|विधान परिषद सदस्य]]
|-
! colspan=&quot;11&quot; | ''पद रिकामे'' (२६ जुलै २०२१ – २० मे २०२३)
|-
|९
|[[चित्र:DK Shivakumar.jpg|विनाचौकट|100x100अंश]]
![[डी.के. शिवकुमार]]
|[[कनकपुरा विधानसभा मतदारसंघ|कनकपुरा]]
|२० मे २०२३
| २९ मे, २०२६
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2023|05|20}}
| १६ वी&lt;br /&gt;{{Small|(२०२३)}}
| [[सिद्धरामय्या]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background:{{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}};&quot; |
|-
|-
! colspan=&quot;11&quot; | रिकामे (२९ मे, २०२६ – ३ जून, २०२६)
|-
|(7)
|[[File:Dr G Parameshwara.JPG|99x99px]]
|[[जी. परमेश्वर]]
|[[कोराटागेरे विधानसभा मतदारसंघ|कोराटागेरे]]
| ३ जून, २०२६
| पदस्थ
|{{age in years and days|2026|06|03}}
|१६h&lt;br/&gt;{{small|([[२०२३ कर्नाटक विधानसभा निवडणूक|२०२३]])}}
| [[डी.के. शिवकुमार]]
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background:{{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}};&quot; |
|-
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
{{विद्यमान भारतीय उपमुख्यमंत्री}}
[[वर्ग:कर्नाटकचे उपमुख्यमंत्री]]
[[वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री]]</text>
      <sha1>00glmtogth8mfpmc8jw31gojurz7vk5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६</title>
    <ns>0</ns>
    <id>377123</id>
    <revision>
      <id>2694080</id>
      <parentid>2672748</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T08:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>संघ</comment>
      <origin>2694080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20398" sha1="me31e0dub95cjd9fnf5ssxher6y5b9n" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name                  = पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६
| team1_image                  = Flag of Bangladesh.svg
| team1_name                   = बांगलादेश 
| team2_image                  = Flag of Pakistan.svg
| team2_name                   = पाकिस्तान 
| from_date                    = ११ मार्च
| to_date                      = २० मे २०२६
| team1_captain                = [[मेहेदी हसन मिराझ]]
| team2_captain                = [[शाहीन आफ्रिदी]]
| no_of_tests                  = 2
| team1_tests_won              = 2
| team2_tests_won              = 0
| team1_tests_most_runs        = [[मुशफिकुर रहिम]] (२५३)
| team2_tests_most_runs        = [[मोहम्मद रिझवान]] (१८१)
| team1_tests_most_wickets     = [[तैजुल इस्लाम]] (१३)
| team2_tests_most_wickets     = [[तैजुल इस्लाम]] (१०)
| player_of_test_series        = [[मुशफिकुर रहिम]] (बां)
| no_of_ODIs                   = 3
| team1_ODIs_won               = 2
| team2_ODIs_won               = 1
| team1_ODIs_most_runs         = [[तांझिद हसन]] (१७५)
| team2_ODIs_most_runs         = [[सलमान अली आगा]] (१७४)
| team1_ODIs_most_wickets      = [[नाहिद राणा]] (८)
| team2_ODIs_most_wickets      = [[हॅरीस रौफ]] (६)
| player_of_ODI_series         = [[तांझिद हसन]] व [[नाहिद राणा]] (बां)
}}

[[पाकिस्तान क्रिकेट संघ]] मार्च २०२६ मध्ये [[बांगलादेश क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध तीन [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] सामने खेळण्यासाठी [[बांगलादेश]]चा दौरा करणार आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-to-host-australia-and-india-during-packed-2026-home-calendar-1517786 |trans-title=घरच्या हंगामात बांगलादेश ऑस्ट्रेलिया आणि भारताचे यजमानपद भूषवणार|title=Bangladesh to host Australia, India during packed home season |access-date=२५ फेब्रुवारी २०२६ |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=रिपोर्टर |first1=स्पोर्ट्स |trans-title=ऑस्ट्रेलिया, भारत, पाकिस्तान - बांगलादेश २०२६ मध्ये घरच्या मैदानावर खेळणार असलेल्या सर्व मालिका|title=অস্ট্রেলিয়া, ভারত, পাকিস্তান—২০২৬ সালে ঘরের মাঠে বাংলাদেশের যত সিরিজ |url=https://www.prothomalo.com/sports/cricket/pgektggddq |access-date=२५ फेब्रुवारी २०२६|work=प्रोथोमालो|date=२ जानेवारी २०२६ |language=bn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cricbuzz.com/cricket-news/137107/indias-white-ball-tour-of-bangladesh-rescheduled-to-september-2026 |trans-title=भारताचा बांगलादेश दौरा सप्टेंबर २०२६ पर्यंत पुन्हा नियोजित|title=India's white-ball tour of Bangladesh rescheduled to September 2026 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=२५ फेब्रुवारी २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[ढाका]] येथील [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]]वर खेळले जातील.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/pakistan-set-for-bangladesh-odi-tour-in-march-2026 |trans-title=मार्च २०२६ मध्ये पाकिस्तान बांगलादेश एकदिवसीय दौऱ्यासाठी सज्ज|title=Pakistan set for Bangladesh ODI tour in March 2026 |access-date=२५ फेब्रुवारी २०२६ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}&lt;/ref&gt; मे २०२६ मध्ये दोन [[कसोटी सामने]] खेळण्यासाठी पाकिस्तानी संघ परतेल. ही कसोटी मालिका [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग असेल.&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title=पुरुषांचा भविष्यातील दौरा कार्यक्रम|title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=२५ फेब्रुवारी २०२६ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-date=२५ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

बांगलादेशने एकदिवसीय मालिका २-१ अशा फरकाने जिंकली. त्यांनी कसोटी मालिकाही २-० अशी जिंकली आणि मायदेशात तसेच परदेशात पाकिस्तानचा 'व्हाईटवॉश' (पूर्णपणे पराभव) करणारा पहिला संघ ठरला.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=डेस्क |first1=खेळ|trans-title=केवळ बांगलादेशच पाकिस्तानवर ही ‘नामुष्की’ ओढवून आणू शकला आहे.|title=এই ‘লজ্জা’ পাকিস্তানকে দিতে পেরেছে শুধুই বাংলাদেশ |url=https://www.prothomalo.com/sports/cricket/ftpjdq4fvw |access-date=१३ जुलै २०२६|work=प्रोथोमालो |date=२० मे २०२६|language=bn}}&lt;/ref&gt;

==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;margin:auto&quot;
|- 
!colspan=&quot;2&quot; |{{cr|BAN}}
!colspan=&quot;2&quot; |{{cr|PAK}}
|-
!कसोटी
!ए.दि.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/litton-das-back-in-bangladesh-squad-for-pakistan-odis-1526980 |trans-title=पाकिस्तानविरुद्धच्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी लिटन दास बांगलादेश संघात परतला.|title=Litton Das back in Bangladesh squad for Pakistan ODIs |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१६ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;
!कसोटी
!ए.दि.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/15-member-squad-announced-for-bangladesh-series.html |trans-title=बांगलादेश मालिकेसाठी १५ सदस्यीय संघाची घोषणा|title=15-member squad announced for Bangladesh series |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१६ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;
|-
|

|
* [[मेहेदी हसन मिराझ]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अफीफ हुसैन]]
* [[तांझिद हसन]]
* [[तन्वीर इस्लाम]]
* [[तास्किन अहमद]]
* [[तौहीद ह्रिदोय]]
* [[नजमुल हुसैन शान्तो]]
* [[नाहिद राणा]]
* [[महिदुल इस्लाम अंकोन|महिदुल इस्लाम]]
* [[मुस्तफिझुर रहमान]]
* [[रिशाद हुसेन]]
* [[लिटन दास]] ([[यष्टिरक्षक|य]])
* [[शोरिफुल इस्लाम]]
* [[सैफ हसन]]
* [[सौम्य सरकार]]

|

|
* [[शाहीन आफ्रिदी]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अबरार अहमद]]
* [[अब्दुल समद]]
* [[गाझी घोरी]] ([[यष्टिरक्षक|य]])
* [[फहीम अश्रफ]]
* [[फैसल अक्रम]]
* [[माझ सदाकत]]
* [[मोहम्मद रिझवान]] ([[यष्टिरक्षक|य]])
* [[मोहम्मद वासिम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद वासिम धाकटा]]
* [[शामील हुसेन]]
* [[सलमान अली आगा]]
* [[साद मसूद]]
* [[साहिबजादा फरहान]]
* [[हॅरीस रौफ]]
* [[हुसेन तलत]]
|}
दुसऱ्या कसोटी सामन्यापूर्वी, दुखापतीमुळे [[शदमन इस्लाम]]च्या जागी [[झाकिर हसन]]चा समावेश करण्यात आला.&lt;ref&gt;{{cite web| url=https://www.espncricinfo.com/story/ban-vs-pak-zakir-hasan-replaces-shadman-islam-for-sylhet-test-1536774 |trans-title=पाकिस्तानविरुद्धच्या सिलहट कसोटीसाठी शादमान इस्लामच्या जागी झाकीर हसन.|title=Zakir Hasan replaces Shadman Islam for Sylhet Test against Pakistan |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date= १३ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका==
===१ ला आं.ए.दि.सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = ११ मार्च २०२६
| time = १४:१५
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|PAK}}
| score1 = ११४ (३०.४ षटके)
| runs1 = [[फहीम अश्रफ]] ३७ (४७)
| wickets1 = [[नाहिद राणा]] ५/२४ (७ षटके)
| score2 = ११५/२ (१५.१ षटके)
| runs2 = [[तांझिद हसन]] ६७* (४२)
| wickets2 = [[मोहम्मद वासिम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद वसीम (धाकटा)]] १/२४ (३.१ षटके)
| result = बांगलादेश ८ गडी राखून विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525652.html धावफलक]
| venue = [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]
| umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्रीलंका) आणि [[गाझी सोहेल]] (बांगलादेश)
| motm = [[नाहिद राणा]] (बांगलादेश)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = [[साहिबजादा फरहान]], शामिल हुसेन, माझ सदाकत आणि [[अब्दुल समद (पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू)|अब्दुल समद]] या सर्वांनी एकदिवसीय पदार्पण केले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ban-vs-pak-1st-odi-bangladesh-opt-to-field-pakistan-hand-four-debuts-1527634 |title=Bangladesh opt to field, Pakistan hand four debuts |trans-title=बांगलादेशने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला, पाकिस्तानकडून चार खेळाडूंचे पदार्पण|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१२ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;
* [[नाहिद राणा]]ने (बांगलादेश) एकदिवसीय सामन्यात पहिल्यांदाच [[पंचबळी|बळींचे पंचक]] घेतले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-in-bangladesh-2025-26-1525632/bangladesh-vs-pakistan-1st-odi-1525652/match-report  |title=Nahid Rana and Tanzid Hasan complete Pakistan's demolition in opening ODI |trans-title=नाहिद राणा आणि तन्झिद हसन यांनी पहिल्या एकदिवसीय सामन्यात पाकिस्तानचा पराभव केला |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१२ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/138032/impressive-rana-prioritizes-skill-over-pace |trans-title=प्रभावी राणा वेगापेक्षा कौशल्याला प्राधान्य देतो|title=Impressive Rana prioritizes skill over pace |work=क्रिकबझ्झ |access-date=१२ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;
* ही पाकिस्तानची बांगलादेशविरुद्ध एकदिवसीय सामन्यात सर्वात कमी धावसंख्या होती.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tbsnews.net/sports/nahid-rana-takes-five-pakistan-record-lowest-odi-total-against-bangladesh-1384051 |trans-title=नाहिद राणाने बांगलादेशविरुद्ध पाकिस्तानच्या सर्वात कमी एकदिवसीय धावसंख्येत पाच बळी घेतले|title=Nahid Rana takes five as Pakistan record lowest ODI total against Bangladesh |work=द बिझनेस स्टँडर्ड |access-date=१२ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;
}}

===२रा आं.ए.दि.सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १३ मार्च २०२६
| time = १४:१५
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|PAK}}
| team2 = {{cr|BAN}}
| score1 = २७४ (४७.३ षटके)
| runs1 = [[माझ सदाकत]] ७५ (४६)
| wickets1 = [[रिशाद हुसेन]] ३/५६ (९.३ षटके)
| score2 = ११४ (२३.३ षटके)
| runs2 = [[लिटन दास]] ४१ (३३)
| wickets2 = [[माझ सदाकत]] ३/२३ (५ षटके)
| result = पाकिस्तान १२८ धावांनी विजयी ([[डीएलएस पद्धत]])
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525653.html धावफलक]
| venue = [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]
| umpires = [[तन्वीर अहमद]] (बांगलादेश) आणि [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] (दक्षिण आफ्रिका)
| motm = [[माझ सदाकत]] (पा)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला.
| rain = पावसामुळे बांगलादेशसमोर ३२ षटकांत २४३ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले.
| notes = [[हॅरीस रौफ]]ने (पाक) एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आपली १००वी विकेट घेतली.
}}

===३रा आं.ए.दि.सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १५ मार्च २०२६
| time = १४:१५
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|PAK}}
| score1 = २९०/५ (५० षटके)
| runs1 = [[तांझिद हसन]] १०७ (१०७)
| wickets1 = [[हॅरीस रौफ]] ३/५२ (१० षटके)
| score2 = २७९ (५० षटके)
| runs2 = [[सलमान अली आगा]] १०६ (९८)
| wickets2 = [[तास्किन अहमद]] ४/४९ (१० षटके)
| result = बांगलादेश ११ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525654.html धावफलक]
| venue = [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]
| umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[मसुदुर रहमान]] (बां)
| motm = [[तांझिद हसन]] (बां)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = गाझी घोरी आणि साद मसूद (पाक) या दोघांनीही आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
* [[तांझिद हसन]]ने (बां) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकिर्दीतील आपले पहिले शतक झळकावले.
}}

==कसोटी मालिका==
===१ली कसोटी===
{{Two-innings cricket match
| date = ८–१२ मे २०२६
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|PAK}}

| score-team1-inns1 = 
| runs-team1-inns1 = 
| wickets-team1-inns1 =

| score-team2-inns1 = 
| runs-team2-inns1 = 
| wickets-team2-inns1 =

| score-team1-inns2 = 
| runs-team1-inns2 = 
| wickets-team1-inns2 =

| score-team2-inns2 = 
| runs-team2-inns2 = 
| wickets-team2-inns2 =

| result = 
| report = &lt;!--[ धावफलक]--&gt;
| venue = 
| umpires = 
| motm = 
| toss = 
| rain =
| notes = 
}}

===२री कसोटी===
{{Two-innings cricket match
| date = १६–२० मे २०२६
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|PAK}}

| score-team1-inns1 = 
| runs-team1-inns1 = 
| wickets-team1-inns1 =

| score-team2-inns1 = 
| runs-team2-inns1 = 
| wickets-team2-inns1 =

| score-team1-inns2 = 
| runs-team1-inns2 = 
| wickets-team1-inns2 =

| score-team2-inns2 = 
| runs-team2-inns2 = 
| wickets-team2-inns2 =

| result = 
| report = &lt;!--[ धावफलक]--&gt;
| venue = 
| umpires = 
| motm = 
| toss = 
| rain =
| notes = 
}}

==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्यदुवे==
* [https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-in-bangladesh-2025-26-1525632 एकदिवसीय मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]
{{बांगलादेशचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}}
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]]
[[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे|२०२६]]
[[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|बांगलादेश]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे]]</text>
      <sha1>me31e0dub95cjd9fnf5ssxher6y5b9n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694081</id>
      <parentid>2694080</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T08:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* संघ */</comment>
      <origin>2694081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23254" sha1="jq8e69rl675hkgsv3na3h61cmgv2jib" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name                  = पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६
| team1_image                  = Flag of Bangladesh.svg
| team1_name                   = बांगलादेश 
| team2_image                  = Flag of Pakistan.svg
| team2_name                   = पाकिस्तान 
| from_date                    = ११ मार्च
| to_date                      = २० मे २०२६
| team1_captain                = [[मेहेदी हसन मिराझ]]
| team2_captain                = [[शाहीन आफ्रिदी]]
| no_of_tests                  = 2
| team1_tests_won              = 2
| team2_tests_won              = 0
| team1_tests_most_runs        = [[मुशफिकुर रहिम]] (२५३)
| team2_tests_most_runs        = [[मोहम्मद रिझवान]] (१८१)
| team1_tests_most_wickets     = [[तैजुल इस्लाम]] (१३)
| team2_tests_most_wickets     = [[तैजुल इस्लाम]] (१०)
| player_of_test_series        = [[मुशफिकुर रहिम]] (बां)
| no_of_ODIs                   = 3
| team1_ODIs_won               = 2
| team2_ODIs_won               = 1
| team1_ODIs_most_runs         = [[तांझिद हसन]] (१७५)
| team2_ODIs_most_runs         = [[सलमान अली आगा]] (१७४)
| team1_ODIs_most_wickets      = [[नाहिद राणा]] (८)
| team2_ODIs_most_wickets      = [[हॅरीस रौफ]] (६)
| player_of_ODI_series         = [[तांझिद हसन]] व [[नाहिद राणा]] (बां)
}}

[[पाकिस्तान क्रिकेट संघ]] मार्च २०२६ मध्ये [[बांगलादेश क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध तीन [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] सामने खेळण्यासाठी [[बांगलादेश]]चा दौरा करणार आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-to-host-australia-and-india-during-packed-2026-home-calendar-1517786 |trans-title=घरच्या हंगामात बांगलादेश ऑस्ट्रेलिया आणि भारताचे यजमानपद भूषवणार|title=Bangladesh to host Australia, India during packed home season |access-date=२५ फेब्रुवारी २०२६ |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=रिपोर्टर |first1=स्पोर्ट्स |trans-title=ऑस्ट्रेलिया, भारत, पाकिस्तान - बांगलादेश २०२६ मध्ये घरच्या मैदानावर खेळणार असलेल्या सर्व मालिका|title=অস্ট্রেলিয়া, ভারত, পাকিস্তান—২০২৬ সালে ঘরের মাঠে বাংলাদেশের যত সিরিজ |url=https://www.prothomalo.com/sports/cricket/pgektggddq |access-date=२५ फेब्रुवारी २०२६|work=प्रोथोमालो|date=२ जानेवारी २०२६ |language=bn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cricbuzz.com/cricket-news/137107/indias-white-ball-tour-of-bangladesh-rescheduled-to-september-2026 |trans-title=भारताचा बांगलादेश दौरा सप्टेंबर २०२६ पर्यंत पुन्हा नियोजित|title=India's white-ball tour of Bangladesh rescheduled to September 2026 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=२५ फेब्रुवारी २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[ढाका]] येथील [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]]वर खेळले जातील.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/pakistan-set-for-bangladesh-odi-tour-in-march-2026 |trans-title=मार्च २०२६ मध्ये पाकिस्तान बांगलादेश एकदिवसीय दौऱ्यासाठी सज्ज|title=Pakistan set for Bangladesh ODI tour in March 2026 |access-date=२५ फेब्रुवारी २०२६ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}&lt;/ref&gt; मे २०२६ मध्ये दोन [[कसोटी सामने]] खेळण्यासाठी पाकिस्तानी संघ परतेल. ही कसोटी मालिका [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग असेल.&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title=पुरुषांचा भविष्यातील दौरा कार्यक्रम|title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=२५ फेब्रुवारी २०२६ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-date=२५ फेब्रुवारी २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

बांगलादेशने एकदिवसीय मालिका २-१ अशा फरकाने जिंकली. त्यांनी कसोटी मालिकाही २-० अशी जिंकली आणि मायदेशात तसेच परदेशात पाकिस्तानचा 'व्हाईटवॉश' (पूर्णपणे पराभव) करणारा पहिला संघ ठरला.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=डेस्क |first1=खेळ|trans-title=केवळ बांगलादेशच पाकिस्तानवर ही ‘नामुष्की’ ओढवून आणू शकला आहे.|title=এই ‘লজ্জা’ পাকিস্তানকে দিতে পেরেছে শুধুই বাংলাদেশ |url=https://www.prothomalo.com/sports/cricket/ftpjdq4fvw |access-date=१३ जुलै २०२६|work=प्रोथोमालो |date=२० मे २०२६|language=bn}}&lt;/ref&gt;

==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;margin:auto&quot;
|- 
!colspan=&quot;2&quot; |{{cr|BAN}}
!colspan=&quot;2&quot; |{{cr|PAK}}
|-
!कसोटी&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ban-vs-pak-1st-test-tanzid-hasan-amite-hasan-earn-maiden-call-ups-for-first-pakistan-test-1533947 |trans-title=तांझिद हसन आणि अमित हसन यांना बांगलादेशच्या कसोटी संघात पहिल्यांदाच बोलावणे.|title=Tanzid Hasan, Amite Hasan earn maiden call-ups to Bangladesh Test squad |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१३ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!ए.दि.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/litton-das-back-in-bangladesh-squad-for-pakistan-odis-1526980 |trans-title=पाकिस्तानविरुद्धच्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी लिटन दास बांगलादेश संघात परतला.|title=Litton Das back in Bangladesh squad for Pakistan ODIs |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१६ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;
!कसोटी&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ban-vs-pak-sarfaraz-ahmed-is-the-pakistan-head-coach-with-asad-shafiq-and-umar-gul-also-among-support-staff-1532463 |trans-title=बांगलादेशविरुद्धच्या कसोटी मालिकेसाठी पाकिस्तानकडून चार नवोदित खेळाडूंची निवड; सरफराज यांची मुख्य प्रशिक्षकपदी नियुक्ती.|title=Sarfaraz appointed head coach as Pakistan name four newbies for Bangladesh Tests |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१३ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!ए.दि.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/15-member-squad-announced-for-bangladesh-series.html |trans-title=बांगलादेश मालिकेसाठी १५ सदस्यीय संघाची घोषणा|title=15-member squad announced for Bangladesh series |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१६ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;
|-
|
* [[नजमुल हुसैन शान्तो]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[मेहेदी हसन मिराझ]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उ क]])
* [[अमित हसन]]
* [[एबादोत होसेन]]
* [[झाकिर हसन]]
* [[तांझिद हसन]]
* [[तास्किन अहमद]]
* [[तैजुल इस्लाम]]
* [[नयीम हसन]]
* [[नाहिद राणा]]
* [[महमुदुल हसन जॉय]]
* [[मुशफिकुर रहिम]]
* [[मोमिनुल हक]]
* [[लिटन दास]] ([[यष्टिरक्षक|य]])
* [[शदमन इस्लाम]]
* [[शोरिफुल इस्लाम]]
|
* [[मेहेदी हसन मिराझ]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अफीफ हुसैन]]
* [[तांझिद हसन]]
* [[तन्वीर इस्लाम]]
* [[तास्किन अहमद]]
* [[तौहीद ह्रिदोय]]
* [[नजमुल हुसैन शान्तो]]
* [[नाहिद राणा]]
* [[महिदुल इस्लाम अंकोन|महिदुल इस्लाम]]
* [[मुस्तफिझुर रहमान]]
* [[रिशाद हुसेन]]
* [[लिटन दास]] ([[यष्टिरक्षक|य]])
* [[शोरिफुल इस्लाम]]
* [[सैफ हसन]]
* [[सौम्य सरकार]]
|
* शान मसूद ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* अझान ओवैस
* अब्दुल्ला फझल
* अमाद बट
* [[इमाम उल हक]]
* [[खुर्रम शहजाद (क्रिकेट खेळाडू)|खुर्रम शहजाद]]
* गाझी घोरी ([[यष्टिरक्षक|य]])
* [[नौमन अली]]
* [[बाबर आझम]]
* [[मोहम्मद अब्बास]]
* [[मोहम्मद रिझवान]] ([[यष्टिरक्षक|य]])
* [[शाहीन आफ्रिदी]]
* [[सलमान अली आगा]]
* साजिद खान
* [[सौद शकील]]
* [[हसन अली]]
|
* [[शाहीन आफ्रिदी]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अबरार अहमद]]
* [[अब्दुल समद]]
* [[गाझी घोरी]] ([[यष्टिरक्षक|य]])
* [[फहीम अश्रफ]]
* [[फैसल अक्रम]]
* [[माझ सदाकत]]
* [[मोहम्मद रिझवान]] ([[यष्टिरक्षक|य]])
* [[मोहम्मद वासिम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद वासिम धाकटा]]
* [[शामील हुसेन]]
* [[सलमान अली आगा]]
* [[साद मसूद]]
* [[साहिबजादा फरहान]]
* [[हॅरीस रौफ]]
* [[हुसेन तलत]]
|}
दुसऱ्या कसोटी सामन्यापूर्वी, दुखापतीमुळे [[शदमन इस्लाम]]च्या जागी [[झाकिर हसन]]चा समावेश करण्यात आला.&lt;ref&gt;{{cite web| url=https://www.espncricinfo.com/story/ban-vs-pak-zakir-hasan-replaces-shadman-islam-for-sylhet-test-1536774 |trans-title=पाकिस्तानविरुद्धच्या सिलहट कसोटीसाठी शादमान इस्लामच्या जागी झाकीर हसन.|title=Zakir Hasan replaces Shadman Islam for Sylhet Test against Pakistan |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date= १३ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;

==आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका==
===१ ला आं.ए.दि.सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = ११ मार्च २०२६
| time = १४:१५
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|PAK}}
| score1 = ११४ (३०.४ षटके)
| runs1 = [[फहीम अश्रफ]] ३७ (४७)
| wickets1 = [[नाहिद राणा]] ५/२४ (७ षटके)
| score2 = ११५/२ (१५.१ षटके)
| runs2 = [[तांझिद हसन]] ६७* (४२)
| wickets2 = [[मोहम्मद वासिम (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद वसीम (धाकटा)]] १/२४ (३.१ षटके)
| result = बांगलादेश ८ गडी राखून विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525652.html धावफलक]
| venue = [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]
| umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्रीलंका) आणि [[गाझी सोहेल]] (बांगलादेश)
| motm = [[नाहिद राणा]] (बांगलादेश)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = [[साहिबजादा फरहान]], शामिल हुसेन, माझ सदाकत आणि [[अब्दुल समद (पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू)|अब्दुल समद]] या सर्वांनी एकदिवसीय पदार्पण केले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ban-vs-pak-1st-odi-bangladesh-opt-to-field-pakistan-hand-four-debuts-1527634 |title=Bangladesh opt to field, Pakistan hand four debuts |trans-title=बांगलादेशने क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला, पाकिस्तानकडून चार खेळाडूंचे पदार्पण|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१२ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;
* [[नाहिद राणा]]ने (बांगलादेश) एकदिवसीय सामन्यात पहिल्यांदाच [[पंचबळी|बळींचे पंचक]] घेतले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-in-bangladesh-2025-26-1525632/bangladesh-vs-pakistan-1st-odi-1525652/match-report  |title=Nahid Rana and Tanzid Hasan complete Pakistan's demolition in opening ODI |trans-title=नाहिद राणा आणि तन्झिद हसन यांनी पहिल्या एकदिवसीय सामन्यात पाकिस्तानचा पराभव केला |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१२ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/138032/impressive-rana-prioritizes-skill-over-pace |trans-title=प्रभावी राणा वेगापेक्षा कौशल्याला प्राधान्य देतो|title=Impressive Rana prioritizes skill over pace |work=क्रिकबझ्झ |access-date=१२ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;
* ही पाकिस्तानची बांगलादेशविरुद्ध एकदिवसीय सामन्यात सर्वात कमी धावसंख्या होती.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tbsnews.net/sports/nahid-rana-takes-five-pakistan-record-lowest-odi-total-against-bangladesh-1384051 |trans-title=नाहिद राणाने बांगलादेशविरुद्ध पाकिस्तानच्या सर्वात कमी एकदिवसीय धावसंख्येत पाच बळी घेतले|title=Nahid Rana takes five as Pakistan record lowest ODI total against Bangladesh |work=द बिझनेस स्टँडर्ड |access-date=१२ मार्च २०२६}}&lt;/ref&gt;
}}

===२रा आं.ए.दि.सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १३ मार्च २०२६
| time = १४:१५
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|PAK}}
| team2 = {{cr|BAN}}
| score1 = २७४ (४७.३ षटके)
| runs1 = [[माझ सदाकत]] ७५ (४६)
| wickets1 = [[रिशाद हुसेन]] ३/५६ (९.३ षटके)
| score2 = ११४ (२३.३ षटके)
| runs2 = [[लिटन दास]] ४१ (३३)
| wickets2 = [[माझ सदाकत]] ३/२३ (५ षटके)
| result = पाकिस्तान १२८ धावांनी विजयी ([[डीएलएस पद्धत]])
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525653.html धावफलक]
| venue = [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]
| umpires = [[तन्वीर अहमद]] (बांगलादेश) आणि [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] (दक्षिण आफ्रिका)
| motm = [[माझ सदाकत]] (पा)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला.
| rain = पावसामुळे बांगलादेशसमोर ३२ षटकांत २४३ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले.
| notes = [[हॅरीस रौफ]]ने (पाक) एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आपली १००वी विकेट घेतली.
}}

===३रा आं.ए.दि.सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १५ मार्च २०२६
| time = १४:१५
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|PAK}}
| score1 = २९०/५ (५० षटके)
| runs1 = [[तांझिद हसन]] १०७ (१०७)
| wickets1 = [[हॅरीस रौफ]] ३/५२ (१० षटके)
| score2 = २७९ (५० षटके)
| runs2 = [[सलमान अली आगा]] १०६ (९८)
| wickets2 = [[तास्किन अहमद]] ४/४९ (१० षटके)
| result = बांगलादेश ११ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525654.html धावफलक]
| venue = [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]
| umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[मसुदुर रहमान]] (बां)
| motm = [[तांझिद हसन]] (बां)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = गाझी घोरी आणि साद मसूद (पाक) या दोघांनीही आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
* [[तांझिद हसन]]ने (बां) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकिर्दीतील आपले पहिले शतक झळकावले.
}}

==कसोटी मालिका==
===१ली कसोटी===
{{Two-innings cricket match
| date = ८–१२ मे २०२६
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|PAK}}

| score-team1-inns1 = 
| runs-team1-inns1 = 
| wickets-team1-inns1 =

| score-team2-inns1 = 
| runs-team2-inns1 = 
| wickets-team2-inns1 =

| score-team1-inns2 = 
| runs-team1-inns2 = 
| wickets-team1-inns2 =

| score-team2-inns2 = 
| runs-team2-inns2 = 
| wickets-team2-inns2 =

| result = 
| report = &lt;!--[ धावफलक]--&gt;
| venue = 
| umpires = 
| motm = 
| toss = 
| rain =
| notes = 
}}

===२री कसोटी===
{{Two-innings cricket match
| date = १६–२० मे २०२६
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|PAK}}

| score-team1-inns1 = 
| runs-team1-inns1 = 
| wickets-team1-inns1 =

| score-team2-inns1 = 
| runs-team2-inns1 = 
| wickets-team2-inns1 =

| score-team1-inns2 = 
| runs-team1-inns2 = 
| wickets-team1-inns2 =

| score-team2-inns2 = 
| runs-team2-inns2 = 
| wickets-team2-inns2 =

| result = 
| report = &lt;!--[ धावफलक]--&gt;
| venue = 
| umpires = 
| motm = 
| toss = 
| rain =
| notes = 
}}

==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्यदुवे==
* [https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-in-bangladesh-2025-26-1525632 एकदिवसीय मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]
{{बांगलादेशचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}}
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]]
[[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे|२०२६]]
[[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|बांगलादेश]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे]]</text>
      <sha1>jq8e69rl675hkgsv3na3h61cmgv2jib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फ्रीड्रिख फ्रबेल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>377636</id>
    <revision>
      <id>2693970</id>
      <parentid>2669496</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:06:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2693970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12638" sha1="taqi3gzd05vakc4pvi5vbgmo4kqcust" xml:space="preserve">{{बदल}}
फ्रीड्रिख फ्रबेल ह्यांचा जन्म २१ एप्रिल १७८२ रोजी ओबरव्हाइसबाख (थुरिंजिया) येथे झाला. ते जर्मन [[शिक्षणतज्ज्ञ]] व बालोद्यान शिक्षणपद्धतीचा प्रवर्तक होत. त्यांचे पूर्ण नाव फ्रीड्रिख विल्हेल्म ऑगस्ट फ्रबेल होय. त्यांना प्रतिकूल परिस्थितीमुळे रीतसर प्राथमिक शिक्षण घेता आले नाही. पंधराव्या वर्षी त्यांना एका वनव्यावसायिकाकडे उमेदवार म्हणून दोन वर्षांसाठी ठेवण्यात आले. या दोन वर्षांच्या काळात प्राणी व वनस्पती यांचे निरीक्षण करण्याची संधी त्यांना लाभली.

फ्रबेल हे सतरा वर्षांचे असताना येना विद्यापीठात शिकत असलेल्या आपल्या वडीलभावाला भेटण्यास गेले आणि शिकण्याच्या तीव्र इच्छेने ते [[विद्यापीठ|विद्यापीठा]]&lt;nowiki/&gt;त दाखल झाले. आर्थिक अडचणींमुळे वर्षभरातच त्यांना शिक्षण सोडावे लागले; त्याचबरोबर शिक्षणासाठी कर्ज घेतले असता ती कर्जफेड न झाल्याने त्यांना थोडे दिवस तुरुंगातही जावे लागले. नंतरच्या चार वर्षांत त्यांनी अनेक प्रकारची कामे केली; पण कशातही त्यांचे मन रमले नाही. १८०५ साली फ्रँकफुर्ट येथे वास्तुकलेचा अभ्यास करीत असताना फ्रबेल यांची योहान हाइन्‍रिक पेस्टालॉत्सी (Johann Heinrich Pestalozzi) या स्विस शिक्षणतज्ज्ञांच्या ग्रुनेर नावाच्या शिष्याशी ओळख झाली. ग्रुनेर यांच्या आग्रहाखातर त्यांच्याच शाळेत फ्रबेल शिक्षक म्हणून काम करू लागले. हा व्यवसाय त्यांच्या आवडीचा होता. १८०८ साली ते स्वित्झर्लंडमधील इव्हरडन येथे पेस्टालोत्सी यांच्या शाळेत दाखल झाले. तेथे दोन वर्षे राहून त्यांनी पेस्टालोत्सी यांच्या अध्यापनपद्धतीचा सूक्ष्म अभ्यास केला.

फ्रबेल यांनी स्वतंत्रपणे शिक्षकाचा व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी स्वतःचे शिक्षण पूर्ण करण्याचा निश्चय केला आणि गटिंगेन व नंतर १८११ साली [[बर्लिन]] विद्यापीठात अध्ययन केले. विद्यापीठात शिकत असतानाच १८१३ मध्ये ते सैन्यात दाखल झाले. सैन्यात त्यांची लँगेथल व मिडेनडॉर्फ या दोघांशी मैत्री झाली. हे दोघे त्यांचे अखेरपर्यंत सहकारी होते. सैनिकी दलातून परतल्यावर बर्लिन विद्यापीठात त्यांना नोकरी मिळाली. तेथेच त्यांनी भौतिकी, रसायनशास्‍त्र, भाषाशास्‍त्र इत्यादी विषयांचा अभ्यास केला.

फ्रबेल यांनी १८१६ साली ग्रीशायम ([[जर्मनी]]) येथे शाळा काढली व ती १८१७ साली कीलां (जर्मनी) येथे हलविली. ही शाळा पेस्टालोत्सी यांच्याच शैक्षणिक तत्त्वावर सुरू केली होती; परंतु पेस्टालोत्सी यांच्या पद्धतीतील काही उणिवा त्याना जाणवू लागल्या. त्यांचे शिक्षणविषयक विचार परिणत होत गेले. १८२६ साली द एज्युकेशन ऑफ मॅन (इं. भा. १८८५) हा त्यांचा ग्रंथ प्रसिद्ध झाला. फ्रबेल यांच्या एका मित्राने स्वित्झर्लंडमधील लूझर्न प्रांतातील आपला एक किल्ला (दुर्ग) फ्रबेल यांना शाळा काढण्यासाठी दिला. त्यामुळे १८३१ साली त्यांनी त्या दुर्गात शाळा काढली व लवकरच ती त्याच प्रांतातील व्हिलिझाऊया या गावी हलविली. दोन्ही ठिकाणी कॅथलिक धर्मगुरूंचा विरोध झाल्यामुळे शाळा यशस्वी झाली नाही; पण स्विस सरकारने त्यांना शिक्षकांच्या प्रशिक्षणाचे काम दिले. ते १८३७ पर्यंत [[स्वित्झर्लंड]]&lt;nowiki/&gt;मध्ये राहिले. त्याच वर्षी त्यांनी ब्‍लांकेनबुर्ग येथे पहिली बालवाडी काढली. ही शाळा १८४४ साली आर्थिक अडचणींमुळे बंद करावी लागली; तथापि या वेळेपर्यंत त्यांच्या शाळेला पुष्कळ प्रसिद्धी मिळाली होती आणि तिच्या धर्तीवर अनेक शाळा जर्मनीत निघाल्या होत्या. १८४४ ते १८४९ या काळात त्यांनी जर्मनीभर व्याख्यानांद्वारा आपल्या शिक्षणविषयक विचारांचा प्रसार केला. १८४९ साली मारिएंथल (थुरिंजिया) येथे त्यांनी प्रशिक्षण शाळा काढली. दुर्दैवाने १८४८ साली यूरोपात झालेल्या क्रांतीच्या पार्श्वभूमीवर त्यांची विचारसरणी स्फोटक समजली जाऊ लागली व १८५१ साली बालोद्यान पद्धतीवर प्रशियन सरकारने बंदी घातली.

फ्रबेल यांच्या शैक्षणिक तत्त्वज्ञानावर त्यांच्या वैयक्तिक जीवनातील, विशेषतः त्यांच्या बालपणातील, प्रतिकूल परिस्थितीचा परिणाम झालेला आहे. रोपट्याच्या संगोपन-संवर्धनासाठी माळी हा जसा प्रयत्‍न करतो, तसाच प्रयत्‍न आईवडिलांनी मुलांच्या विकासासाठी केला पाहिजे, असे त्यांचे मत होते. त्यांच्या शैक्षणिक तत्त्वज्ञानाला नैतिक व [[सामाजिक कार्य|सामाजिक]] अशा दोन बाजू आहेत. बालकांच्या निकोप व प्रबळ इच्छाशक्तीचा संपूर्ण विकास हे त्यांचे शिक्षणविषयक ध्येय होय. ऐच्छिक कृती व स्वयंप्रेरित कृती हा शिक्षणाचा पाया असल्याने कृतियुक्त शिक्षणपद्धती हीच शिक्षणाची खरी पद्धती होय, अशी त्यांची भूमिका होती. त्यांची शिक्षणपद्धती क्रीडन पद्धतीवर आधारलेली आहे. खेळ ही एक बालस्वभावविशिष्ट क्रिया असून तीमुळे बालकाच्या वृत्ती व जीवन यांचा विकास होतो. खेळांतून मुलांचा निसर्गाशी व जगाशी संबंध येतो. खेळाद्वारे विश्रांती, सहेतुकता, शिस्त आणि स्वातंत्र्य यांसारख्या गोष्टी साध्य करता येतात. नैसर्गि‌क खेळांमुळे मुलांना पूर्णत्व प्राप्त होते. म्हणूनच रूसोप्रमाणे फ्रबेल यांनी निसर्गशिक्षणाला चालना दिली. भिन्न कार्यांतून आणि व्यवसायांतून शिक्षण द्यावे, असाही विचार त्यांनी मांडला. फ्रबेल यांनी पुरस्कारलेली बालोद्यान पद्धती (Kindergarten) आधुनिक शिक्षणशास्‍त्रात महत्त्वाची समजली जाते. जगभर माँटेसरी शिक्षण पद्धती इतकीच ती प्रचलित आहे.

'''फ्रबेल यांचे [[ग्रंथ]] पुढील :''' 

* दि एजियुकेशन ऑफ मॅन (१८२६)
* इन्वेटींग किंडरगार्टन (१८२७)
* मदर्स साँग्ज, गेम ॲण्ड स्टोरीज (१८४५)
* दि पेडॉगॉजिक्स ऑफ दि किंडरगार्टन (१८६१)
* दि साँग्स ॲण्ड म्युझिक ऑफ फ्रीड्रिख फ्रबेल्स मदर प्ले (१८९५)
* रिव्हायवल : ऑटोबायग्राफी ऑफ फ्रीड्रिख फ्रबेल (१९९५), इत्यादी.

फ्रबेल यांचे मारिएंथल येथे २१ जून १८५२ रोजी निधन झाले.

[[वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२६]]
[[वर्ग:जर्मन शिक्षणतज्ज्ञ]]</text>
      <sha1>taqi3gzd05vakc4pvi5vbgmo4kqcust</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693971</id>
      <parentid>2693970</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2693971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12703" sha1="1s4peb2weoev8am0pwh4o6ah5juc6x4" xml:space="preserve">{{बदल}}
फ्रीड्रिख फ्रबेल ह्यांचा जन्म २१ एप्रिल १७८२ रोजी ओबरव्हाइसबाख (थुरिंजिया) येथे झाला. ते जर्मन [[शिक्षणतज्ज्ञ]] व बालोद्यान शिक्षणपद्धतीचा प्रवर्तक होत. त्यांचे पूर्ण नाव फ्रीड्रिख विल्हेल्म ऑगस्ट फ्रबेल होय. त्यांना प्रतिकूल परिस्थितीमुळे रीतसर प्राथमिक शिक्षण घेता आले नाही. पंधराव्या वर्षी त्यांना एका वनव्यावसायिकाकडे उमेदवार म्हणून दोन वर्षांसाठी ठेवण्यात आले. या दोन वर्षांच्या काळात प्राणी व वनस्पती यांचे निरीक्षण करण्याची संधी त्यांना लाभली.

फ्रबेल हे सतरा वर्षांचे असताना येना विद्यापीठात शिकत असलेल्या आपल्या वडीलभावाला भेटण्यास गेले आणि शिकण्याच्या तीव्र इच्छेने ते [[विद्यापीठ|विद्यापीठा]]&lt;nowiki/&gt;त दाखल झाले. आर्थिक अडचणींमुळे वर्षभरातच त्यांना शिक्षण सोडावे लागले; त्याचबरोबर शिक्षणासाठी कर्ज घेतले असता ती कर्जफेड न झाल्याने त्यांना थोडे दिवस तुरुंगातही जावे लागले. नंतरच्या चार वर्षांत त्यांनी अनेक प्रकारची कामे केली; पण कशातही त्यांचे मन रमले नाही. १८०५ साली फ्रँकफुर्ट येथे वास्तुकलेचा अभ्यास करीत असताना फ्रबेल यांची योहान हाइन्‍रिक पेस्टालॉत्सी (Johann Heinrich Pestalozzi) या स्विस शिक्षणतज्ज्ञांच्या ग्रुनेर नावाच्या शिष्याशी ओळख झाली. ग्रुनेर यांच्या आग्रहाखातर त्यांच्याच शाळेत फ्रबेल शिक्षक म्हणून काम करू लागले. हा व्यवसाय त्यांच्या आवडीचा होता. १८०८ साली ते स्वित्झर्लंडमधील इव्हरडन येथे पेस्टालोत्सी यांच्या शाळेत दाखल झाले. तेथे दोन वर्षे राहून त्यांनी पेस्टालोत्सी यांच्या अध्यापनपद्धतीचा सूक्ष्म अभ्यास केला.

फ्रबेल यांनी स्वतंत्रपणे शिक्षकाचा व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी स्वतःचे शिक्षण पूर्ण करण्याचा निश्चय केला आणि गटिंगेन व नंतर १८११ साली [[बर्लिन]] विद्यापीठात अध्ययन केले. विद्यापीठात शिकत असतानाच १८१३ मध्ये ते सैन्यात दाखल झाले. सैन्यात त्यांची लँगेथल व मिडेनडॉर्फ या दोघांशी मैत्री झाली. हे दोघे त्यांचे अखेरपर्यंत सहकारी होते. सैनिकी दलातून परतल्यावर बर्लिन विद्यापीठात त्यांना नोकरी मिळाली. तेथेच त्यांनी भौतिकी, रसायनशास्‍त्र, भाषाशास्‍त्र इत्यादी विषयांचा अभ्यास केला.

फ्रबेल यांनी १८१६ साली ग्रीशायम ([[जर्मनी]]) येथे शाळा काढली व ती १८१७ साली कीलां (जर्मनी) येथे हलविली. ही शाळा पेस्टालोत्सी यांच्याच शैक्षणिक तत्त्वावर सुरू केली होती; परंतु पेस्टालोत्सी यांच्या पद्धतीतील काही उणिवा त्याना जाणवू लागल्या. त्यांचे शिक्षणविषयक विचार परिणत होत गेले. १८२६ साली द एज्युकेशन ऑफ मॅन (इं. भा. १८८५) हा त्यांचा ग्रंथ प्रसिद्ध झाला. फ्रबेल यांच्या एका मित्राने स्वित्झर्लंडमधील लूझर्न प्रांतातील आपला एक किल्ला (दुर्ग) फ्रबेल यांना शाळा काढण्यासाठी दिला. त्यामुळे १८३१ साली त्यांनी त्या दुर्गात शाळा काढली व लवकरच ती त्याच प्रांतातील व्हिलिझाऊया या गावी हलविली. दोन्ही ठिकाणी कॅथलिक धर्मगुरूंचा विरोध झाल्यामुळे शाळा यशस्वी झाली नाही; पण स्विस सरकारने त्यांना शिक्षकांच्या प्रशिक्षणाचे काम दिले. ते १८३७ पर्यंत [[स्वित्झर्लंड]]&lt;nowiki/&gt;मध्ये राहिले. त्याच वर्षी त्यांनी ब्‍लांकेनबुर्ग येथे पहिली बालवाडी काढली. ही शाळा १८४४ साली आर्थिक अडचणींमुळे बंद करावी लागली; तथापि या वेळेपर्यंत त्यांच्या शाळेला पुष्कळ प्रसिद्धी मिळाली होती आणि तिच्या धर्तीवर अनेक शाळा जर्मनीत निघाल्या होत्या. १८४४ ते १८४९ या काळात त्यांनी जर्मनीभर व्याख्यानांद्वारा आपल्या शिक्षणविषयक विचारांचा प्रसार केला. १८४९ साली मारिएंथल (थुरिंजिया) येथे त्यांनी प्रशिक्षण शाळा काढली. दुर्दैवाने १८४८ साली यूरोपात झालेल्या क्रांतीच्या पार्श्वभूमीवर त्यांची विचारसरणी स्फोटक समजली जाऊ लागली व १८५१ साली बालोद्यान पद्धतीवर प्रशियन सरकारने बंदी घातली.

फ्रबेल यांच्या शैक्षणिक तत्त्वज्ञानावर त्यांच्या वैयक्तिक जीवनातील, विशेषतः त्यांच्या बालपणातील, प्रतिकूल परिस्थितीचा परिणाम झालेला आहे. रोपट्याच्या संगोपन-संवर्धनासाठी माळी हा जसा प्रयत्‍न करतो, तसाच प्रयत्‍न आईवडिलांनी मुलांच्या विकासासाठी केला पाहिजे, असे त्यांचे मत होते. त्यांच्या शैक्षणिक तत्त्वज्ञानाला नैतिक व [[सामाजिक कार्य|सामाजिक]] अशा दोन बाजू आहेत. बालकांच्या निकोप व प्रबळ इच्छाशक्तीचा संपूर्ण विकास हे त्यांचे शिक्षणविषयक ध्येय होय. ऐच्छिक कृती व स्वयंप्रेरित कृती हा शिक्षणाचा पाया असल्याने कृतियुक्त शिक्षणपद्धती हीच शिक्षणाची खरी पद्धती होय, अशी त्यांची भूमिका होती. त्यांची शिक्षणपद्धती क्रीडन पद्धतीवर आधारलेली आहे. खेळ ही एक बालस्वभावविशिष्ट क्रिया असून तीमुळे बालकाच्या वृत्ती व जीवन यांचा विकास होतो. खेळांतून मुलांचा निसर्गाशी व जगाशी संबंध येतो. खेळाद्वारे विश्रांती, सहेतुकता, शिस्त आणि स्वातंत्र्य यांसारख्या गोष्टी साध्य करता येतात. नैसर्गि‌क खेळांमुळे मुलांना पूर्णत्व प्राप्त होते. म्हणूनच रूसोप्रमाणे फ्रबेल यांनी निसर्गशिक्षणाला चालना दिली. भिन्न कार्यांतून आणि व्यवसायांतून शिक्षण द्यावे, असाही विचार त्यांनी मांडला. फ्रबेल यांनी पुरस्कारलेली बालोद्यान पद्धती (Kindergarten) आधुनिक शिक्षणशास्‍त्रात महत्त्वाची समजली जाते. जगभर माँटेसरी शिक्षण पद्धती इतकीच ती प्रचलित आहे.

'''फ्रबेल यांचे [[ग्रंथ]] पुढील :''' 

* दि एजियुकेशन ऑफ मॅन (१८२६)
* इन्वेटींग किंडरगार्टन (१८२७)
* मदर्स साँग्ज, गेम ॲण्ड स्टोरीज (१८४५)
* दि पेडॉगॉजिक्स ऑफ दि किंडरगार्टन (१८६१)
* दि साँग्स ॲण्ड म्युझिक ऑफ फ्रीड्रिख फ्रबेल्स मदर प्ले (१८९५)
* रिव्हायवल : ऑटोबायग्राफी ऑफ फ्रीड्रिख फ्रबेल (१९९५), इत्यादी.

फ्रबेल यांचे मारिएंथल येथे २१ जून १८५२ रोजी निधन झाले.

[[वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२६]]
[[वर्ग:जर्मन शिक्षणतज्ज्ञ]]
[[वर्ग:इ.स. १७८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>1s4peb2weoev8am0pwh4o6ah5juc6x4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693972</id>
      <parentid>2693971</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:07:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2693972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12774" sha1="7tuiyjl5z2ypijn6cmom6ioota9eo5m" xml:space="preserve">{{बदल}}
फ्रीड्रिख फ्रबेल ह्यांचा जन्म २१ एप्रिल १७८२ रोजी ओबरव्हाइसबाख (थुरिंजिया) येथे झाला. ते जर्मन [[शिक्षणतज्ज्ञ]] व बालोद्यान शिक्षणपद्धतीचा प्रवर्तक होत. त्यांचे पूर्ण नाव फ्रीड्रिख विल्हेल्म ऑगस्ट फ्रबेल होय. त्यांना प्रतिकूल परिस्थितीमुळे रीतसर प्राथमिक शिक्षण घेता आले नाही. पंधराव्या वर्षी त्यांना एका वनव्यावसायिकाकडे उमेदवार म्हणून दोन वर्षांसाठी ठेवण्यात आले. या दोन वर्षांच्या काळात प्राणी व वनस्पती यांचे निरीक्षण करण्याची संधी त्यांना लाभली.

फ्रबेल हे सतरा वर्षांचे असताना येना विद्यापीठात शिकत असलेल्या आपल्या वडीलभावाला भेटण्यास गेले आणि शिकण्याच्या तीव्र इच्छेने ते [[विद्यापीठ|विद्यापीठा]]&lt;nowiki/&gt;त दाखल झाले. आर्थिक अडचणींमुळे वर्षभरातच त्यांना शिक्षण सोडावे लागले; त्याचबरोबर शिक्षणासाठी कर्ज घेतले असता ती कर्जफेड न झाल्याने त्यांना थोडे दिवस तुरुंगातही जावे लागले. नंतरच्या चार वर्षांत त्यांनी अनेक प्रकारची कामे केली; पण कशातही त्यांचे मन रमले नाही. १८०५ साली फ्रँकफुर्ट येथे वास्तुकलेचा अभ्यास करीत असताना फ्रबेल यांची योहान हाइन्‍रिक पेस्टालॉत्सी (Johann Heinrich Pestalozzi) या स्विस शिक्षणतज्ज्ञांच्या ग्रुनेर नावाच्या शिष्याशी ओळख झाली. ग्रुनेर यांच्या आग्रहाखातर त्यांच्याच शाळेत फ्रबेल शिक्षक म्हणून काम करू लागले. हा व्यवसाय त्यांच्या आवडीचा होता. १८०८ साली ते स्वित्झर्लंडमधील इव्हरडन येथे पेस्टालोत्सी यांच्या शाळेत दाखल झाले. तेथे दोन वर्षे राहून त्यांनी पेस्टालोत्सी यांच्या अध्यापनपद्धतीचा सूक्ष्म अभ्यास केला.

फ्रबेल यांनी स्वतंत्रपणे शिक्षकाचा व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी स्वतःचे शिक्षण पूर्ण करण्याचा निश्चय केला आणि गटिंगेन व नंतर १८११ साली [[बर्लिन]] विद्यापीठात अध्ययन केले. विद्यापीठात शिकत असतानाच १८१३ मध्ये ते सैन्यात दाखल झाले. सैन्यात त्यांची लँगेथल व मिडेनडॉर्फ या दोघांशी मैत्री झाली. हे दोघे त्यांचे अखेरपर्यंत सहकारी होते. सैनिकी दलातून परतल्यावर बर्लिन विद्यापीठात त्यांना नोकरी मिळाली. तेथेच त्यांनी भौतिकी, रसायनशास्‍त्र, भाषाशास्‍त्र इत्यादी विषयांचा अभ्यास केला.

फ्रबेल यांनी १८१६ साली ग्रीशायम ([[जर्मनी]]) येथे शाळा काढली व ती १८१७ साली कीलां (जर्मनी) येथे हलविली. ही शाळा पेस्टालोत्सी यांच्याच शैक्षणिक तत्त्वावर सुरू केली होती; परंतु पेस्टालोत्सी यांच्या पद्धतीतील काही उणिवा त्याना जाणवू लागल्या. त्यांचे शिक्षणविषयक विचार परिणत होत गेले. १८२६ साली द एज्युकेशन ऑफ मॅन (इं. भा. १८८५) हा त्यांचा ग्रंथ प्रसिद्ध झाला. फ्रबेल यांच्या एका मित्राने स्वित्झर्लंडमधील लूझर्न प्रांतातील आपला एक किल्ला (दुर्ग) फ्रबेल यांना शाळा काढण्यासाठी दिला. त्यामुळे १८३१ साली त्यांनी त्या दुर्गात शाळा काढली व लवकरच ती त्याच प्रांतातील व्हिलिझाऊया या गावी हलविली. दोन्ही ठिकाणी कॅथलिक धर्मगुरूंचा विरोध झाल्यामुळे शाळा यशस्वी झाली नाही; पण स्विस सरकारने त्यांना शिक्षकांच्या प्रशिक्षणाचे काम दिले. ते १८३७ पर्यंत [[स्वित्झर्लंड]]&lt;nowiki/&gt;मध्ये राहिले. त्याच वर्षी त्यांनी ब्‍लांकेनबुर्ग येथे पहिली बालवाडी काढली. ही शाळा १८४४ साली आर्थिक अडचणींमुळे बंद करावी लागली; तथापि या वेळेपर्यंत त्यांच्या शाळेला पुष्कळ प्रसिद्धी मिळाली होती आणि तिच्या धर्तीवर अनेक शाळा जर्मनीत निघाल्या होत्या. १८४४ ते १८४९ या काळात त्यांनी जर्मनीभर व्याख्यानांद्वारा आपल्या शिक्षणविषयक विचारांचा प्रसार केला. १८४९ साली मारिएंथल (थुरिंजिया) येथे त्यांनी प्रशिक्षण शाळा काढली. दुर्दैवाने १८४८ साली यूरोपात झालेल्या क्रांतीच्या पार्श्वभूमीवर त्यांची विचारसरणी स्फोटक समजली जाऊ लागली व १८५१ साली बालोद्यान पद्धतीवर प्रशियन सरकारने बंदी घातली.

फ्रबेल यांच्या शैक्षणिक तत्त्वज्ञानावर त्यांच्या वैयक्तिक जीवनातील, विशेषतः त्यांच्या बालपणातील, प्रतिकूल परिस्थितीचा परिणाम झालेला आहे. रोपट्याच्या संगोपन-संवर्धनासाठी माळी हा जसा प्रयत्‍न करतो, तसाच प्रयत्‍न आईवडिलांनी मुलांच्या विकासासाठी केला पाहिजे, असे त्यांचे मत होते. त्यांच्या शैक्षणिक तत्त्वज्ञानाला नैतिक व [[सामाजिक कार्य|सामाजिक]] अशा दोन बाजू आहेत. बालकांच्या निकोप व प्रबळ इच्छाशक्तीचा संपूर्ण विकास हे त्यांचे शिक्षणविषयक ध्येय होय. ऐच्छिक कृती व स्वयंप्रेरित कृती हा शिक्षणाचा पाया असल्याने कृतियुक्त शिक्षणपद्धती हीच शिक्षणाची खरी पद्धती होय, अशी त्यांची भूमिका होती. त्यांची शिक्षणपद्धती क्रीडन पद्धतीवर आधारलेली आहे. खेळ ही एक बालस्वभावविशिष्ट क्रिया असून तीमुळे बालकाच्या वृत्ती व जीवन यांचा विकास होतो. खेळांतून मुलांचा निसर्गाशी व जगाशी संबंध येतो. खेळाद्वारे विश्रांती, सहेतुकता, शिस्त आणि स्वातंत्र्य यांसारख्या गोष्टी साध्य करता येतात. नैसर्गि‌क खेळांमुळे मुलांना पूर्णत्व प्राप्त होते. म्हणूनच रूसोप्रमाणे फ्रबेल यांनी निसर्गशिक्षणाला चालना दिली. भिन्न कार्यांतून आणि व्यवसायांतून शिक्षण द्यावे, असाही विचार त्यांनी मांडला. फ्रबेल यांनी पुरस्कारलेली बालोद्यान पद्धती (Kindergarten) आधुनिक शिक्षणशास्‍त्रात महत्त्वाची समजली जाते. जगभर माँटेसरी शिक्षण पद्धती इतकीच ती प्रचलित आहे.

'''फ्रबेल यांचे [[ग्रंथ]] पुढील :''' 

* दि एजियुकेशन ऑफ मॅन (१८२६)
* इन्वेटींग किंडरगार्टन (१८२७)
* मदर्स साँग्ज, गेम ॲण्ड स्टोरीज (१८४५)
* दि पेडॉगॉजिक्स ऑफ दि किंडरगार्टन (१८६१)
* दि साँग्स ॲण्ड म्युझिक ऑफ फ्रीड्रिख फ्रबेल्स मदर प्ले (१८९५)
* रिव्हायवल : ऑटोबायग्राफी ऑफ फ्रीड्रिख फ्रबेल (१९९५), इत्यादी.

फ्रबेल यांचे मारिएंथल येथे २१ जून १८५२ रोजी निधन झाले.

[[वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२६]]
[[वर्ग:जर्मन शिक्षणतज्ज्ञ]]
[[वर्ग:इ.स. १७८२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १८५२ मधील मृत्यू]]</text>
      <sha1>7tuiyjl5z2ypijn6cmom6ioota9eo5m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693973</id>
      <parentid>2693972</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T03:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2693973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12835" sha1="58vczzixwo3v569sphi9o4ej435ya87" xml:space="preserve">{{बदल}}
फ्रीड्रिख फ्रबेल ह्यांचा जन्म २१ एप्रिल १७८२ रोजी ओबरव्हाइसबाख (थुरिंजिया) येथे झाला. ते जर्मन [[शिक्षणतज्ज्ञ]] व बालोद्यान शिक्षणपद्धतीचा प्रवर्तक होत. त्यांचे पूर्ण नाव फ्रीड्रिख विल्हेल्म ऑगस्ट फ्रबेल होय. त्यांना प्रतिकूल परिस्थितीमुळे रीतसर प्राथमिक शिक्षण घेता आले नाही. पंधराव्या वर्षी त्यांना एका वनव्यावसायिकाकडे उमेदवार म्हणून दोन वर्षांसाठी ठेवण्यात आले. या दोन वर्षांच्या काळात प्राणी व वनस्पती यांचे निरीक्षण करण्याची संधी त्यांना लाभली.

फ्रबेल हे सतरा वर्षांचे असताना येना विद्यापीठात शिकत असलेल्या आपल्या वडीलभावाला भेटण्यास गेले आणि शिकण्याच्या तीव्र इच्छेने ते [[विद्यापीठ|विद्यापीठा]]&lt;nowiki/&gt;त दाखल झाले. आर्थिक अडचणींमुळे वर्षभरातच त्यांना शिक्षण सोडावे लागले; त्याचबरोबर शिक्षणासाठी कर्ज घेतले असता ती कर्जफेड न झाल्याने त्यांना थोडे दिवस तुरुंगातही जावे लागले. नंतरच्या चार वर्षांत त्यांनी अनेक प्रकारची कामे केली; पण कशातही त्यांचे मन रमले नाही. १८०५ साली फ्रँकफुर्ट येथे वास्तुकलेचा अभ्यास करीत असताना फ्रबेल यांची योहान हाइन्‍रिक पेस्टालॉत्सी (Johann Heinrich Pestalozzi) या स्विस शिक्षणतज्ज्ञांच्या ग्रुनेर नावाच्या शिष्याशी ओळख झाली. ग्रुनेर यांच्या आग्रहाखातर त्यांच्याच शाळेत फ्रबेल शिक्षक म्हणून काम करू लागले. हा व्यवसाय त्यांच्या आवडीचा होता. १८०८ साली ते स्वित्झर्लंडमधील इव्हरडन येथे पेस्टालोत्सी यांच्या शाळेत दाखल झाले. तेथे दोन वर्षे राहून त्यांनी पेस्टालोत्सी यांच्या अध्यापनपद्धतीचा सूक्ष्म अभ्यास केला.

फ्रबेल यांनी स्वतंत्रपणे शिक्षकाचा व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी स्वतःचे शिक्षण पूर्ण करण्याचा निश्चय केला आणि गटिंगेन व नंतर १८११ साली [[बर्लिन]] विद्यापीठात अध्ययन केले. विद्यापीठात शिकत असतानाच १८१३ मध्ये ते सैन्यात दाखल झाले. सैन्यात त्यांची लँगेथल व मिडेनडॉर्फ या दोघांशी मैत्री झाली. हे दोघे त्यांचे अखेरपर्यंत सहकारी होते. सैनिकी दलातून परतल्यावर बर्लिन विद्यापीठात त्यांना नोकरी मिळाली. तेथेच त्यांनी भौतिकी, रसायनशास्‍त्र, भाषाशास्‍त्र इत्यादी विषयांचा अभ्यास केला.

फ्रबेल यांनी १८१६ साली ग्रीशायम ([[जर्मनी]]) येथे शाळा काढली व ती १८१७ साली कीलां (जर्मनी) येथे हलविली. ही शाळा पेस्टालोत्सी यांच्याच शैक्षणिक तत्त्वावर सुरू केली होती; परंतु पेस्टालोत्सी यांच्या पद्धतीतील काही उणिवा त्याना जाणवू लागल्या. त्यांचे शिक्षणविषयक विचार परिणत होत गेले. १८२६ साली द एज्युकेशन ऑफ मॅन (इं. भा. १८८५) हा त्यांचा ग्रंथ प्रसिद्ध झाला. फ्रबेल यांच्या एका मित्राने स्वित्झर्लंडमधील लूझर्न प्रांतातील आपला एक किल्ला (दुर्ग) फ्रबेल यांना शाळा काढण्यासाठी दिला. त्यामुळे १८३१ साली त्यांनी त्या दुर्गात शाळा काढली व लवकरच ती त्याच प्रांतातील व्हिलिझाऊया या गावी हलविली. दोन्ही ठिकाणी कॅथलिक धर्मगुरूंचा विरोध झाल्यामुळे शाळा यशस्वी झाली नाही; पण स्विस सरकारने त्यांना शिक्षकांच्या प्रशिक्षणाचे काम दिले. ते १८३७ पर्यंत [[स्वित्झर्लंड]]&lt;nowiki/&gt;मध्ये राहिले. त्याच वर्षी त्यांनी ब्‍लांकेनबुर्ग येथे पहिली बालवाडी काढली. ही शाळा १८४४ साली आर्थिक अडचणींमुळे बंद करावी लागली; तथापि या वेळेपर्यंत त्यांच्या शाळेला पुष्कळ प्रसिद्धी मिळाली होती आणि तिच्या धर्तीवर अनेक शाळा जर्मनीत निघाल्या होत्या. १८४४ ते १८४९ या काळात त्यांनी जर्मनीभर व्याख्यानांद्वारा आपल्या शिक्षणविषयक विचारांचा प्रसार केला. १८४९ साली मारिएंथल (थुरिंजिया) येथे त्यांनी प्रशिक्षण शाळा काढली. दुर्दैवाने १८४८ साली यूरोपात झालेल्या क्रांतीच्या पार्श्वभूमीवर त्यांची विचारसरणी स्फोटक समजली जाऊ लागली व १८५१ साली बालोद्यान पद्धतीवर प्रशियन सरकारने बंदी घातली.

फ्रबेल यांच्या शैक्षणिक तत्त्वज्ञानावर त्यांच्या वैयक्तिक जीवनातील, विशेषतः त्यांच्या बालपणातील, प्रतिकूल परिस्थितीचा परिणाम झालेला आहे. रोपट्याच्या संगोपन-संवर्धनासाठी माळी हा जसा प्रयत्‍न करतो, तसाच प्रयत्‍न आईवडिलांनी मुलांच्या विकासासाठी केला पाहिजे, असे त्यांचे मत होते. त्यांच्या शैक्षणिक तत्त्वज्ञानाला नैतिक व [[सामाजिक कार्य|सामाजिक]] अशा दोन बाजू आहेत. बालकांच्या निकोप व प्रबळ इच्छाशक्तीचा संपूर्ण विकास हे त्यांचे शिक्षणविषयक ध्येय होय. ऐच्छिक कृती व स्वयंप्रेरित कृती हा शिक्षणाचा पाया असल्याने कृतियुक्त शिक्षणपद्धती हीच शिक्षणाची खरी पद्धती होय, अशी त्यांची भूमिका होती. त्यांची शिक्षणपद्धती क्रीडन पद्धतीवर आधारलेली आहे. खेळ ही एक बालस्वभावविशिष्ट क्रिया असून तीमुळे बालकाच्या वृत्ती व जीवन यांचा विकास होतो. खेळांतून मुलांचा निसर्गाशी व जगाशी संबंध येतो. खेळाद्वारे विश्रांती, सहेतुकता, शिस्त आणि स्वातंत्र्य यांसारख्या गोष्टी साध्य करता येतात. नैसर्गि‌क खेळांमुळे मुलांना पूर्णत्व प्राप्त होते. म्हणूनच रूसोप्रमाणे फ्रबेल यांनी निसर्गशिक्षणाला चालना दिली. भिन्न कार्यांतून आणि व्यवसायांतून शिक्षण द्यावे, असाही विचार त्यांनी मांडला. फ्रबेल यांनी पुरस्कारलेली बालोद्यान पद्धती (Kindergarten) आधुनिक शिक्षणशास्‍त्रात महत्त्वाची समजली जाते. जगभर माँटेसरी शिक्षण पद्धती इतकीच ती प्रचलित आहे.

'''फ्रबेल यांचे [[ग्रंथ]] पुढील :''' 

* दि एजियुकेशन ऑफ मॅन (१८२६)
* इन्वेटींग किंडरगार्टन (१८२७)
* मदर्स साँग्ज, गेम ॲण्ड स्टोरीज (१८४५)
* दि पेडॉगॉजिक्स ऑफ दि किंडरगार्टन (१८६१)
* दि साँग्स ॲण्ड म्युझिक ऑफ फ्रीड्रिख फ्रबेल्स मदर प्ले (१८९५)
* रिव्हायवल : ऑटोबायग्राफी ऑफ फ्रीड्रिख फ्रबेल (१९९५), इत्यादी.

फ्रबेल यांचे मारिएंथल येथे २१ जून १८५२ रोजी निधन झाले.

[[वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२६]]
[[वर्ग:जर्मन शिक्षणतज्ज्ञ]]
[[वर्ग:इ.स. १७८२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १८५२ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>58vczzixwo3v569sphi9o4ej435ya87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सनस्क्रीन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380342</id>
    <revision>
      <id>2694038</id>
      <parentid>2690630</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meta2026</username>
        <id>185199</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ref added</comment>
      <origin>2694038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12306" sha1="4ygt506qnvomvb8k0o132u10abe6m3y" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''सनस्क्रीन''' (मराठीत:सौर संरक्षी किंवा रोधक उपलेप) हे त्वचेवर लावले जाणारे एक रासायनिक किंवा भौतिक उत्पादन आहे, जे सूर्याच्या [[अतिनील किरण|अतिनील किरणांना]] (Ultraviolet radiation / UV rays) शोषून किंवा परावर्तित करून त्वचेचे रक्षण करते. याला इंग्लिश मध्ये 'सन ब्लॉक' आणि 'सनस्क्रीन लोशन' असेही संबोधले जाते. यामुळे त्वचेचा लालसरपणा ([[सनबर्न]]), अकाली वृद्धत्व (photoaging) आणि त्वचेच्या कर्करोगाचा (skin cancer) धोका लक्षणीयरीत्या कमी होतो.&lt;ref name=&quot;FDA2024&quot;&gt;{{cite web |title=Sunscreen: How to Help Protect Your Skin from the Sun |url=https://www.fda.gov/drugs/understanding-over-the-counter-medicines/sunscreen-how-help-protect-your-skin-sun |website=U.S. Food and Drug Administration |access-date=June 2026}}&lt;/ref&gt;

वैद्यकीय संस्थांद्वारे त्वचेचे सूर्याच्या हानिकारक किरणांपासून रक्षण करण्यासाठी सनस्क्रीनचा नियमित वापर करण्याचा सल्ला दिला जातो.

== कार्यपद्धती आणि प्रकार ==
सनस्क्रीन प्रामुख्याने त्यांच्या घटकांनुसार दोन प्रकारांत विभागले जातात:

=== १. रासायनिक सनस्क्रीन (Chemical Sunscreens) ===
हे सनस्क्रीन सेंद्रिय (organic) संयुगांचा वापर करतात (उदा. ॲव्होबेंझोन, ऑक्सिबेंझोन आणि ऑक्टिसॉलेट). हे घटक त्वचेवर येणाऱ्या अतिनील किरणांना स्वतःमध्ये शोषून घेतात आणि त्यांचे रूपांतर सुरक्षित उष्णतेमध्ये (heat) करून ती उष्णता त्वचेबाहेर सोडतात.

=== २. भौतिक किंवा खनिज सनस्क्रीन (Physical / Mineral Sunscreens) ===
या प्रकारच्या सनस्क्रीनमध्ये [[झिंक ऑक्साईड]] (Zinc oxide) किंवा [[टायटॅनियम डायऑक्साइड]] (Titanium dioxide) सारख्या खनिजांचे सूक्ष्म कण असतात. हे कवक त्वचेवर एक भौतिक थर तयार करतात, जो अतिनील किरणांना आरशाप्रमाणे परावर्तित (reflect) आणि विखुरतो (scatter). संवेदनशील त्वचा असलेल्या व्यक्तींसाठी हे अधिक सुरक्षित मानले जाते.

== सन प्रोटेक्शन फॅक्टर (SPF) ==
[[सन प्रोटेक्शन फॅक्टर]] (SPF) हे सनस्क्रीन प्रामुख्याने सूर्याच्या **UVB** किरणांपासून (ज्यामुळे सनबर्न होतो) किती रक्षण करते याचे मोजमाप आहे. 
* **SPF १५:** सुमारे ९३% UVB किरण रोखते.
* **SPF ३०:** सुमारे ९७% UVB किरण रोखते.
* **SPF ५०:** सुमारे ९८% UVB किरण रोखते.

जागतिक आरोग्य मानकांनुसार, सनस्क्रीन केवळ &quot;High SPF&quot; असून चालत नाही, तर ते **Broad-Spectrum** (व्यापक-स्पेक्ट्रम) असणे आवश्यक आहे, म्हणजेच ते UVB सोबतच त्वचेचे वृद्धत्व वाढवणाऱ्या **UVA** किरणांपासूनही रक्षण करणारे असावे.

== गणितीय मॉडेलिंगचा इतिहास ==
सनस्क्रीनची प्रयोगशाळेतील प्रभावीता मोजण्यासाठी गेल्या ५० वर्षांत विविध गणितीय मॉडेल्सचा विकास झाला आहे:

=== सायरे मॉडेल (१९७९) ===
१९७९ मध्ये सायरे आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी (Sayre et al.) मानवी क्लिनिकल चाचण्यांना पर्याय म्हणून 'इन विट्रो' (in vitro - स्पेक्ट्रोफोटोमेट्रिक उपकरणांद्वारे) चाचण्यांचा गणितीय पाया रचला. मात्र, या सुरुवातीच्या मॉडेलमध्ये भौगोलिक स्थान, अक्षांश किंवा ऋतू बदल यांसारख्या पर्यावरणीय घटकांचा विचार केला गेला नव्हता.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Sayre |first1=R.M. |last2=Agin |first2=P.P. |last3=LeVee |first3=G.J. |last4=Marlowe |first4=E. |date=1979 |title=A comparison of in vivo and in vitro testing of sunscreening formulas |journal=Photochemistry and Photobiology |volume=29 |issue=3 |pages=559–566 |doi=10.1111/j.1751-1097.1979.tb07736.x}}&lt;/ref&gt;

=== मन्सूर समीकरण (१९८६) ===
१९८६ मध्ये जे. एस. मन्सूर (J.S. Mansur) यांनी प्रयोगशाळेत सुलभतेने SPF मोजण्यासाठी एक समीकरण मांडले जे केवळ **UVB** श्रेणीवर (२९०-३२० nm) केंद्रित होते:&lt;ref name=&quot;Mansur1986&quot;&gt;{{cite journal |last1=Mansur |first1=J.S. |last2=Breder |first2=M.N. |last3=Mansur |first3=M.C. |last4=Azulay |first4=R.D. |date=1986 |title=Determinação do fator de proteção solar por espectrofotometria |journal=An Bras Dermatol |volume=61 |pages=121–124}}&lt;/ref&gt;

:&lt;math&gt;SPF_{\text{spectrophotometric}} = CF \times \sum_{290}^{320} EE(\lambda) \times I(\lambda) \times Abs(\lambda)&lt;/math&gt;

यात केवळ UVB चा विचार असल्याने, खोलवर नुकसान करणाऱ्या UVA किरणांच्या (३२०-४०० nm) जोखीम मूल्यांकनात मर्यादा येत असत.

=== लोकापुरे समीकरण (२०२६) ===
UVA मुळे होणारे पेशींचे नुकसान आणि फोटोएजिंग लक्षात घेऊन, २०२६ मध्ये संशोधक सचिन लोकापुरे यांनी संपूर्ण पार्थिव अतिनील स्पेक्ट्रमचा (२९०-४०० nm) विचार करणारे 'लोकापुरे समीकरण' मांडले, जे सनबर्न (&lt;math&gt;E_{\text{ery}}&lt;/math&gt;) आणि त्वचेचे वृद्धत्व (&lt;math&gt;E_{\text{age}}&lt;/math&gt;) या दोन्ही घटकांचा एकत्रित समतोल साधते:&lt;ref name=&quot;Lokapure2026&quot;&gt;{{cite journal |last=Lokapure |first=Sachin Gangadhar |date=2026 |title=A New Sun Protection Factor Equation-Integrating Erythemal and Photoaging Risks across Biological and Space UV Exposure |journal=Research Journal of Topical and Cosmetic Sciences |volume=17 |issue=1 |pages=11-14 |doi=10.52711/2321-5844.2026.00003}}&lt;/ref&gt;

:&lt;math&gt;SPF = K \int_{290}^{400} E_{\text{eff}}(\lambda) \times [1 - T(\lambda)] \, d\lambda&lt;/math&gt;

या मॉडेलचा विस्तार ओझोन विरहित अंतरिक्षीय वातावरणातील घातक UVC किरणांच्या (२००-२८० nm) मोजमापासाठीही करण्यात आला आहे.

== आरोग्यासाठी फायदे ==
* **सनबर्नपासून बचाव:** अतिनील किरणांमुळे त्वचा लाल होणे, जळजळ होणे आणि पापुद्रे निघणे यांपासून संरक्षण होते.
* **अकाली वृद्धत्व रोखणे:** सूर्याच्या किरणांमुळे त्वचेवर पडणाऱ्या सुरकुत्या, काळे डाग आणि सैलपणा रोखण्यास मदत होते.
* **कर्करोगाचा धोका कमी करणे:** नियमित सनस्क्रीनचा वापर केल्यास 'मेलानोमा' (Melanoma) सारख्या घातक त्वचेच्या कर्करोगाचा धोका ५०% पर्यंत कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;Maske, Pratik Prakash; Malavi, Shobhraj Bharat; Kolap, Umesh Bhupal; Ambale, Suraj Mahadev. Comprehensive in vitro evaluation of the UV-protective efficacy of Syzygium cumini extract using the Lokapure SPF equation. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry. 2026; 15(4):139-142. doi:10.22271/phyto.2026.v15.i4b.16002. Available on: https://www.phytojournal.com/archives/2026.v15.i4.B.16002/comprehensive-in-vitro-evaluation-of-the-uv-protective-efficacy-of-syzygium-cumini-extract-using-the-lokapure-spf-equation&lt;/ref&gt;

== वापरण्याची योग्य पद्धत ==
जागतिक त्वचाविज्ञान संस्थांनुसार सनस्क्रीन वापरताना खालील गोष्टींचे पालन करावे:&lt;ref name=&quot;AAD2025&quot;&gt;{{cite web |title=How to apply sunscreen |url=https://www.aad.org/public/everyday-care/sun-screen-protection/shade-clothing-sunscreen/how-to-apply-sunscreen |website=American Academy of Dermatology |access-date=June 2026 }}{{मृत दुवा|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
# उन्हात बाहेर पडण्याच्या किमान **१५ ते ३० मिनिटे आधी** सनस्क्रीन लावावे.
# घराबाहेर असताना दर **दोन तासांनी**, किंवा पोहल्यानंतर आणि जास्त घाम आल्यास पुन्हा सनस्क्रीन लावावे.
# ढगाळ वातावरण असतानाही सूर्याचे ८०% अतिनील किरण पृथ्वीवर पोहोचत असल्यामुळे पावसाळ्यात किंवा हिवाळ्यातही याचा वापर आवश्यक आहे.

== हे देखील पहा ==
* [[त्वचेची काळजी]]
* [[अतिनील निर्देशांक]] (UV Index)
* [[झिंक ऑक्साईड]]

== संदर्भ ==
{{Reflist}}

[[वर्ग:त्वचाविज्ञान]]
[[वर्ग:प्रसाधने]]
[[वर्ग:आरोग्य]]</text>
      <sha1>4ygt506qnvomvb8k0o132u10abe6m3y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६</title>
    <ns>10</ns>
    <id>381078</id>
    <revision>
      <id>2694079</id>
      <parentid>2693251</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:52:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <origin>2694079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5917" sha1="b4r46fyv6plqpir0zpyjat5tf3xntbx" xml:space="preserve">{{Navbox
|name   = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६
|title  = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६]]
|listclass = hlist
|state = collapsed
|above  = आधीचा मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]]

|group1 = एप्रिल २०२६
|list1 = 
* [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|नामिबिया तिरंगी मालिका]]
* [[न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा बांगलादेश दौरा]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६|भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा]]
* [[श्रीलंका महिला संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६|श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा]]
* [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)]]

|group2 = मे २०२६
|list2 = 
* [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६|झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा]]
* [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६|पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा]]
* [[न्यूझीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा इंग्लंड दौरा]]
* [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)]]
* [[न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा आयर्लंड दौरा]]
* [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]]
* [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा,२०२६|भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा]]
* [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा,२०२६|ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा]]
|group3 = जून २०२६
|list3 = 
* [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा]]
* [[न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड, २०२६|न्यूझीलंडचा इंग्लंड दौरा]] 
* [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६|अफगाणिस्तानचा भारत दौरा]]
* [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]]
* [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा,२०२६|ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा]]
* [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]]
* [[भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|भारताचा आयर्लंड दौरा]]
* [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६|बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा]]
|group4 = जुलै २०२६
|list4 = 
* [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|भारताचा इंग्लंड दौरा]]
* [[न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा]]
* [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|नेदरलँड्स तिरंगी मालिका]]
* [[२०२६ महिला आशिया चषक|महिला आशिया चषक]]
* [[भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६|भारताचा झिम्बाब्वे दौरा]]
* [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा]]
|below  = नंतरचा मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b4r46fyv6plqpir0zpyjat5tf3xntbx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381312</id>
    <revision>
      <id>2694077</id>
      <parentid>2693408</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका */</comment>
      <origin>2694077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17856" sha1="pq74wh3hsjy4tx3qy7bh207psx4578r" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name                  = झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६
| team1_image                  = Flag of Pakistan.svg
| team1_name                   = पाकिस्तान
| team2_image                  = Flag of Zimbabwe.svg
| team2_name                   = झिम्बाब्वे
| from_date                    = ४
| to_date                      = १५ मे २०२६
| team1_captain                = [[फातिमा सना]]
| team2_captain                = [[नॉमवेलो सिबंदा]]
| no_of_ODIs                   = 3
| team1_ODIs_won                = 3
| team2_ODIs_won                = 0
| team1_ODIs_most_runs          = [[सदफ शमास]] (२८९)
| team2_ODIs_most_runs          = बीलव्ह्ड बिझा (१५५)
| team1_ODIs_most_wickets       = [[सईदा अरूब शाह]] (६)
| team2_ODIs_most_wickets       = [[प्रेशियस मरान्गे]] (३)
| player_of_ODI_series         = [[गुल फरोझा]] (पा)
| no_of_twenty20s              = 3
| team1_twenty20s_won          = 3
| team2_twenty20s_won          = 0
| team1_twenty20s_most_runs    = [[आयेशा झफर]] (१५१)
| team2_twenty20s_most_runs    = अदेल झिमुनू (४८)
| team1_twenty20s_most_wickets = [[सादिया इक्बाल]] (६)
| team2_twenty20s_most_wickets = लिंडोकुहले माभेरो (३)&lt;br&gt;मिशेल मावुंगा (३)
| player_of_twenty20_series    = [[आयेशा झफर]] (पा)
}}

[[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ]]ाने मे २०२६ मध्ये तीन [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि तीन [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी [[पाकिस्तान]]चा दौरा केला.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-women-set-for-first-ever-tour-to-pakistan-1531234 |trans-title= झिम्बाब्वे महिला संघ पहिल्यावहिल्या पाकिस्तान दौऱ्यासाठी सज्ज |title=Zimbabwe women set for first-ever tour to Pakistan |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=९ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; एकदिवसीय मालिका ही २०२५-२०२९ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिपचा भाग होती. &lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= महिलांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Women's Future Tours Programme |url=https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/momiku5h9eyqzp5tohdb.pdf |access-date=९ जुलै २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=४ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt; झिम्बाब्वेच्या महिला संघाचा पाकिस्तानचा हा पहिलाच दौरा होता. &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/138317/zimbabwe-women-set-for-maiden-tour-of-pakistan |trans-title= झिम्बाब्वे महिला संघ पाकिस्तानच्या पहिल्या दौऱ्यासाठी सज्ज |title=Zimbabwe Women set for maiden tour of Pakistan |work=क्रिकबझ्झ |access-date=९ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सदर आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका ही [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी पाकिस्तानसाठी तयारीची संधी ठरली. &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/pakistan-to-host-zimbabwe-ahead-of-t20-world-cup |trans-title= टी२० विश्वचषकापूर्वी पाकिस्तान झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Pakistan to host Zimbabwe ahead of T20 World Cup |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=९ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;margin:auto&quot;
|- 
!colspan=2|{{crw|PAK}}
!{{crw|ZIM}}
|-
!आं.ए.दि.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/fatima-sana-to-lead-pakistan-in-odi-series-against-zimbabwe.html |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=९ जुलै २०२६|trans-title= झिम्बाब्वेविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिकेत फातिमा सना पाकिस्तानचे नेतृत्व करणार |title= Fatima Sana to lead Pakistan in ODI series against Zimbabwe}}&lt;/ref&gt;
!आं.टी२०&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/15-member-pakistan-women-s-t20i-squad-announced-for-zimbabwe-series.html |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=९ जुलै २०२६|trans-title=झिम्बाब्वे मालिकेसाठी १५ सदस्यांचा पाकिस्तान महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ जाहीर |title=15-member Pakistan women's T20I squad announced for Zimbabwe series}}&lt;/ref&gt;
!आं.ए.दि. व आं.टी२०&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.zimcricket.org/news/4745/ZC-names-new-look-Zimbabwe-Women-squad-for-Pakistan-tour |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |access-date=९ जुलै २०२६|trans-title= पाकिस्तान दौऱ्यासाठी झिम्बाब्वे क्रिकेटने जाहीर केला महिलांचा नवीन स्वरूपातील संघ. |title=ZC names new-look Zimbabwe Women squad for Pakistan tour}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[फातिमा सना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयेशा झफर]]
* [[आलिया रियाझ]] 
* [[गुल फरोझा]] 
* [[डायना बेग]] 
* तस्मिया रुबाब
* [[नजीहा अल्वी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) 
* [[नतालिया परवेझ]]
* [[नश्रा संधू]]
* [[मुनीबा अली]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* मोमिना रियासत
* [[रमीन शमीम]]
* [[सईदा अरूब शाह]]
* [[सदफ शमास]] 
* [[सिद्रा अमीन]] 
|
* [[फातिमा सना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयेशा झफर]]
* [[आलिया रियाझ]] 
* अंबर कायनात
* [[इराम जावेद]]
* एमान फातिमा
* [[गुल फरोझा]]
* तस्मिया रुबाब
* [[तुबा हसन]]
* [[नतालिया परवेझ]]
* [[नश्रा संधू]]
* [[मुनीबा अली]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[रमीन शमीम]]
* [[सादिया इक्बाल]]
* सायरा जबीन
|
* [[नॉमवेलो सिबंदा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* अदेल झिमुनु
* ऑलिंडर चारे
* [[केलीस एनधलोवू]]
* कुडझाई चिगोरा
* केली एनदिराया
* क्रिस्टीन मुतासा
* नताशा म्टोंबा
* [[प्रेशियस मरान्गे]] 
* बिलव्ह्ड बिझा  
* मिशेल मावुंगा
* मेलिंडा कचिंग्वे
* रन्यारारो पासिपानोद्या
* लिंडोकुहले माभेरो
* विंबाई मुटुंगविंदू
|}
==महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका==
=== १ला आं.ए.दि. सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = ४ मे २०२६
| time = ०९:०० 
| daynight = 
| team1 = {{crw-rt|PAK}}
| team2 = {{crw|ZIM}}
| score1 = ३३०/५ (५० षटके)
| runs1 = [[सदफ शमास]] ९८ (१३०)
| wickets1 = [[प्रेशियस मरान्गे]] ३/३९ (१० षटके)
| score2 = १६२ (३६.४ षटके)
| runs2 = बीलव्ह्ड बिझा ५३ (५३)
| wickets2 = तस्मिया रुबाब २/२१ (७.४ षटके)
| result = पाकिस्तान १६८ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html धावफलक]
| venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = झुल्फिकार जान (पा) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री)
| motm = [[सदफ शमास]] (पा)
| toss = झिम्बाब्वेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = मोमिना रियासत (पा), मेलिंडा कचिंग्वे, क्रिस्टीन मुतासा आणि केली एनदिराया (झि) ह्या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
* महिला अजिंक्यपद गुण: पाकिस्तान २, झिम्बाब्वे ०.
}}

===२रा आं.ए.दि. सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = ६ मे २०२६
| time = ०९:००
| daynight = 
| team1 = {{crw-rt|PAK}}
| team2 = {{crw|ZIM}}
| score1 = ३४३/४ (५० षटके)
| runs1 = [[सदफ शमास]] १०१ (११२)
| wickets1 = क्रिस्टीन मुतासा १/१९ (२ षटके)
| score2 = १३७ (३९ षटके)
| runs2 = रन्यारारो पासिपानोद्या ३३[[नाबाद|*]] (६२)
| wickets2 = [[फातिमा सना]] ३/१५ (६ षटके)
| result = पाकिस्तान २०६ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html धावफलक]
| venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = [[निमाली परेरा]] (श्री) आणि [[तारिक रशीद]] (पा)
| motm = [[गुल फरोझा]] (पा)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = विंबाई मुटुंगविंदू (झि) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
* [[सदफ शमास]] आणि [[गुल फरोझा]] (पा) ह्या दोघींनी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकिर्दीतील पहिले शतक केले.&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= सदाफ आणि गुल यांच्या शतकांच्या जोरावर पाकिस्तानचा झिम्बाब्वेवर २०६ धावांनी विक्रमी विजय |title=Sadaf, Gull centuries power Pakistan to record 206-run win against Zimbabwe |url=https://www.pcb.com.pk/news-detail/sadaf-gull-centuries-power-pakistan-to-record-206-run-win-against-zimbabwe.html |website=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=९ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
* महिला अजिंक्यपद गुण: पाकिस्तान २, झिम्बाब्वे ०.
}}

===३रा आं.ए.दि. सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = ९ मे २०२६
| time = ०९:००
| daynight = 
| team1 = {{crw-rt|ZIM}}
| team2 = {{crw|PAK}}
| score1 = २२९/९ (५० षटके)
| runs1 = बीलव्ह्ड बिझा ७३ (८८)
| wickets1 = तस्मिया रुबाब ३/४९ (१० षटके)
| score2 = २२५/१ (३१.५ षटके)
| runs2 = [[गुल फरोझा]] १०६[[नाबाद|*]] (९२)
| wickets2 = कुडझाई चिगोरा १/३९ (४.५ षटके)
| result = पाकिस्तान ९ गडी राखून विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html धावफलक]
| venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = [[सलीमा इम्तियाझ]] (पा) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री)
| motm = [[गुल फरोझा]] (पा)
| toss = झिम्बाब्वेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = महिला अजिंक्यपद गुण: पाकिस्तान २, झिम्बाब्वे ०.
}}
==आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका==
===१ला आं.टी२० सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १२ मे २०२६
| time = १९:३०
| night = 
| team1 = {{crw-rt|PAK}}
| team2 = {{crw|ZIM}}
| score1 = २३७/५ (२० षटके)
| runs1 = [[आयेशा झफर]] १०२[[नाबाद|*]] (४७)
| wickets1 = [[नॉमवेलो सिबंदा]] २/५९ (४ षटके)
| score2 = ८४ (१८.२ षटके)
| runs2 = नताशा म्टोंबा २४ (२०)
| wickets2 = [[फातिमा सना]] ३/७ (३ षटके)
| result = पाकिस्तान १५३ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html धावफलक]
| venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = अब्दुल मुकीत (पा) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री)
| motm = [[आयेशा झफर]] (पा)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = अंबर कायनात, सायरा जबीन (पा), विंबाई मुटुंगविंदू आणि केली एनदिराया (झि) ह्या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. .
* [[आयेशा झफर]] (पा) हिने आंतरराष्ट्रीय टी२० कारकिर्दीतील तिचे पहिले शतक झळकावले.&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= झिम्बाब्वेविरुद्धच्या पहिल्या टी२० सामन्यात शतक झळकावत आयेशा झफरने अनेक विक्रम आपल्या नावे केले. |title=Ayesha Zafar bags multiple records with century against Zimbabwe in first T20I |url=https://www.geosuper.tv/latest/55944-ayesha-zafar-bags-multiple-records-with-century-against-zimbabwe-in-first-t20i |website=जिओ सुपर |access-date=१३ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
}}
== नोंदी ==
{{notelist}}

== संदर्भयादी ==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
*[https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-women-in-pakistan-odis-2026-1534023 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{पाकिस्तानचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे|२०२६]]
[[वर्ग:झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|पाकिस्तान]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे पाकिस्तान दौरे]]</text>
      <sha1>pq74wh3hsjy4tx3qy7bh207psx4578r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694078</id>
      <parentid>2694077</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:47:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका */</comment>
      <origin>2694078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20648" sha1="ayv0djz8br6aks08l81xfjsuhcbpdah" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name                  = झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६
| team1_image                  = Flag of Pakistan.svg
| team1_name                   = पाकिस्तान
| team2_image                  = Flag of Zimbabwe.svg
| team2_name                   = झिम्बाब्वे
| from_date                    = ४
| to_date                      = १५ मे २०२६
| team1_captain                = [[फातिमा सना]]
| team2_captain                = [[नॉमवेलो सिबंदा]]
| no_of_ODIs                   = 3
| team1_ODIs_won                = 3
| team2_ODIs_won                = 0
| team1_ODIs_most_runs          = [[सदफ शमास]] (२८९)
| team2_ODIs_most_runs          = बीलव्ह्ड बिझा (१५५)
| team1_ODIs_most_wickets       = [[सईदा अरूब शाह]] (६)
| team2_ODIs_most_wickets       = [[प्रेशियस मरान्गे]] (३)
| player_of_ODI_series         = [[गुल फरोझा]] (पा)
| no_of_twenty20s              = 3
| team1_twenty20s_won          = 3
| team2_twenty20s_won          = 0
| team1_twenty20s_most_runs    = [[आयेशा झफर]] (१५१)
| team2_twenty20s_most_runs    = अदेल झिमुनू (४८)
| team1_twenty20s_most_wickets = [[सादिया इक्बाल]] (६)
| team2_twenty20s_most_wickets = लिंडोकुहले माभेरो (३)&lt;br&gt;मिशेल मावुंगा (३)
| player_of_twenty20_series    = [[आयेशा झफर]] (पा)
}}

[[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ]]ाने मे २०२६ मध्ये तीन [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि तीन [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी [[पाकिस्तान]]चा दौरा केला.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-women-set-for-first-ever-tour-to-pakistan-1531234 |trans-title= झिम्बाब्वे महिला संघ पहिल्यावहिल्या पाकिस्तान दौऱ्यासाठी सज्ज |title=Zimbabwe women set for first-ever tour to Pakistan |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=९ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; एकदिवसीय मालिका ही २०२५-२०२९ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिपचा भाग होती. &lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= महिलांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Women's Future Tours Programme |url=https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/momiku5h9eyqzp5tohdb.pdf |access-date=९ जुलै २०२६|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=४ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt; झिम्बाब्वेच्या महिला संघाचा पाकिस्तानचा हा पहिलाच दौरा होता. &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/138317/zimbabwe-women-set-for-maiden-tour-of-pakistan |trans-title= झिम्बाब्वे महिला संघ पाकिस्तानच्या पहिल्या दौऱ्यासाठी सज्ज |title=Zimbabwe Women set for maiden tour of Pakistan |work=क्रिकबझ्झ |access-date=९ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सदर आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका ही [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी पाकिस्तानसाठी तयारीची संधी ठरली. &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/pakistan-to-host-zimbabwe-ahead-of-t20-world-cup |trans-title= टी२० विश्वचषकापूर्वी पाकिस्तान झिम्बाब्वेचे यजमानपद भूषवणार |title=Pakistan to host Zimbabwe ahead of T20 World Cup |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=९ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;margin:auto&quot;
|- 
!colspan=2|{{crw|PAK}}
!{{crw|ZIM}}
|-
!आं.ए.दि.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/fatima-sana-to-lead-pakistan-in-odi-series-against-zimbabwe.html |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=९ जुलै २०२६|trans-title= झिम्बाब्वेविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिकेत फातिमा सना पाकिस्तानचे नेतृत्व करणार |title= Fatima Sana to lead Pakistan in ODI series against Zimbabwe}}&lt;/ref&gt;
!आं.टी२०&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/15-member-pakistan-women-s-t20i-squad-announced-for-zimbabwe-series.html |work=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=९ जुलै २०२६|trans-title=झिम्बाब्वे मालिकेसाठी १५ सदस्यांचा पाकिस्तान महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ जाहीर |title=15-member Pakistan women's T20I squad announced for Zimbabwe series}}&lt;/ref&gt;
!आं.ए.दि. व आं.टी२०&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.zimcricket.org/news/4745/ZC-names-new-look-Zimbabwe-Women-squad-for-Pakistan-tour |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |access-date=९ जुलै २०२६|trans-title= पाकिस्तान दौऱ्यासाठी झिम्बाब्वे क्रिकेटने जाहीर केला महिलांचा नवीन स्वरूपातील संघ. |title=ZC names new-look Zimbabwe Women squad for Pakistan tour}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[फातिमा सना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयेशा झफर]]
* [[आलिया रियाझ]] 
* [[गुल फरोझा]] 
* [[डायना बेग]] 
* तस्मिया रुबाब
* [[नजीहा अल्वी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) 
* [[नतालिया परवेझ]]
* [[नश्रा संधू]]
* [[मुनीबा अली]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* मोमिना रियासत
* [[रमीन शमीम]]
* [[सईदा अरूब शाह]]
* [[सदफ शमास]] 
* [[सिद्रा अमीन]] 
|
* [[फातिमा सना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयेशा झफर]]
* [[आलिया रियाझ]] 
* अंबर कायनात
* [[इराम जावेद]]
* एमान फातिमा
* [[गुल फरोझा]]
* तस्मिया रुबाब
* [[तुबा हसन]]
* [[नतालिया परवेझ]]
* [[नश्रा संधू]]
* [[मुनीबा अली]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[रमीन शमीम]]
* [[सादिया इक्बाल]]
* सायरा जबीन
|
* [[नॉमवेलो सिबंदा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* अदेल झिमुनु
* ऑलिंडर चारे
* [[केलीस एनधलोवू]]
* कुडझाई चिगोरा
* केली एनदिराया
* क्रिस्टीन मुतासा
* नताशा म्टोंबा
* [[प्रेशियस मरान्गे]] 
* बिलव्ह्ड बिझा  
* मिशेल मावुंगा
* मेलिंडा कचिंग्वे
* रन्यारारो पासिपानोद्या
* लिंडोकुहले माभेरो
* विंबाई मुटुंगविंदू
|}
==महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका==
=== १ला आं.ए.दि. सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = ४ मे २०२६
| time = ०९:०० 
| daynight = 
| team1 = {{crw-rt|PAK}}
| team2 = {{crw|ZIM}}
| score1 = ३३०/५ (५० षटके)
| runs1 = [[सदफ शमास]] ९८ (१३०)
| wickets1 = [[प्रेशियस मरान्गे]] ३/३९ (१० षटके)
| score2 = १६२ (३६.४ षटके)
| runs2 = बीलव्ह्ड बिझा ५३ (५३)
| wickets2 = तस्मिया रुबाब २/२१ (७.४ षटके)
| result = पाकिस्तान १६८ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html धावफलक]
| venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = झुल्फिकार जान (पा) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री)
| motm = [[सदफ शमास]] (पा)
| toss = झिम्बाब्वेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = मोमिना रियासत (पा), मेलिंडा कचिंग्वे, क्रिस्टीन मुतासा आणि केली एनदिराया (झि) ह्या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
* महिला अजिंक्यपद गुण: पाकिस्तान २, झिम्बाब्वे ०.
}}

===२रा आं.ए.दि. सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = ६ मे २०२६
| time = ०९:००
| daynight = 
| team1 = {{crw-rt|PAK}}
| team2 = {{crw|ZIM}}
| score1 = ३४३/४ (५० षटके)
| runs1 = [[सदफ शमास]] १०१ (११२)
| wickets1 = क्रिस्टीन मुतासा १/१९ (२ षटके)
| score2 = १३७ (३९ षटके)
| runs2 = रन्यारारो पासिपानोद्या ३३[[नाबाद|*]] (६२)
| wickets2 = [[फातिमा सना]] ३/१५ (६ षटके)
| result = पाकिस्तान २०६ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html धावफलक]
| venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = [[निमाली परेरा]] (श्री) आणि [[तारिक रशीद]] (पा)
| motm = [[गुल फरोझा]] (पा)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = विंबाई मुटुंगविंदू (झि) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
* [[सदफ शमास]] आणि [[गुल फरोझा]] (पा) ह्या दोघींनी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकिर्दीतील पहिले शतक केले.&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= सदाफ आणि गुल यांच्या शतकांच्या जोरावर पाकिस्तानचा झिम्बाब्वेवर २०६ धावांनी विक्रमी विजय |title=Sadaf, Gull centuries power Pakistan to record 206-run win against Zimbabwe |url=https://www.pcb.com.pk/news-detail/sadaf-gull-centuries-power-pakistan-to-record-206-run-win-against-zimbabwe.html |website=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=९ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
* महिला अजिंक्यपद गुण: पाकिस्तान २, झिम्बाब्वे ०.
}}

===३रा आं.ए.दि. सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = ९ मे २०२६
| time = ०९:००
| daynight = 
| team1 = {{crw-rt|ZIM}}
| team2 = {{crw|PAK}}
| score1 = २२९/९ (५० षटके)
| runs1 = बीलव्ह्ड बिझा ७३ (८८)
| wickets1 = तस्मिया रुबाब ३/४९ (१० षटके)
| score2 = २२५/१ (३१.५ षटके)
| runs2 = [[गुल फरोझा]] १०६[[नाबाद|*]] (९२)
| wickets2 = कुडझाई चिगोरा १/३९ (४.५ षटके)
| result = पाकिस्तान ९ गडी राखून विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html धावफलक]
| venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = [[सलीमा इम्तियाझ]] (पा) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री)
| motm = [[गुल फरोझा]] (पा)
| toss = झिम्बाब्वेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = महिला अजिंक्यपद गुण: पाकिस्तान २, झिम्बाब्वे ०.
}}
==आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका==
===१ला आं.टी२० सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १२ मे २०२६
| time = १९:३०
| night = 
| team1 = {{crw-rt|PAK}}
| team2 = {{crw|ZIM}}
| score1 = २३७/५ (२० षटके)
| runs1 = [[आयेशा झफर]] १०२[[नाबाद|*]] (४७)
| wickets1 = [[नॉमवेलो सिबंदा]] २/५९ (४ षटके)
| score2 = ८४ (१८.२ षटके)
| runs2 = नताशा म्टोंबा २४ (२०)
| wickets2 = [[फातिमा सना]] ३/७ (३ षटके)
| result = पाकिस्तान १५३ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html धावफलक]
| venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = अब्दुल मुकीत (पा) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री)
| motm = [[आयेशा झफर]] (पा)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = अंबर कायनात, सायरा जबीन (पा), विंबाई मुटुंगविंदू आणि केली एनदिराया (झि) ह्या सर्वांनी आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. .
* [[आयेशा झफर]] (पा) हिने आंतरराष्ट्रीय टी२० कारकिर्दीतील तिचे पहिले शतक झळकावले.&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= झिम्बाब्वेविरुद्धच्या पहिल्या टी२० सामन्यात शतक झळकावत आयेशा झफरने अनेक विक्रम आपल्या नावे केले. |title=Ayesha Zafar bags multiple records with century against Zimbabwe in first T20I |url=https://www.geosuper.tv/latest/55944-ayesha-zafar-bags-multiple-records-with-century-against-zimbabwe-in-first-t20i |website=जिओ सुपर |access-date=१३ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
}}
===२रा आं.टी२० सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १४ मे २०२६
| time = १९:३०
| night = 
| team1 = {{crw-rt|PAK}}
| team2 = {{crw|ZIM}}
| score1 = १७०/४ (२० षटके)
| runs1 = एमान फातिमा ७९[[नाबाद|*]] (४३)
| wickets1 = लिंडोकुहले माभेरो १/२० (३ षटके)
| score2 = १०३/८ (२० षटके)
| runs2 = [[नॉमवेलो सिबंदा]] १८[[नाबाद|*]] (३७)
| wickets2 = [[नश्रा संधू]] २/१८ (३ षटके)
| result = पाकिस्तान ६७ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html धावफलक]
| venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = नासिर हुसेन (पा) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री)
| motm = एमान फातिमा (पा)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = 
}}

===३रा आं.टी२० सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १५ मे २०२६
| time = १९:३०
| night =
| team1 = {{crw-rt|PAK}}
| team2 = {{crw|ZIM}}
| score1 = २२३/४ (२० षटके)
| runs1 = [[फातिमा सना]] ६२[[नाबाद|*]] (१९)
| wickets1 = लिंडोकुहले माभेरो २/३६ (४ षटके)
| score2 = ९० (१७.१ षटके)
| runs2 = [[केलीस एनधलोवू]] ३२ (१३)
| wickets2 = [[सादिया इक्बाल]] ३/२० (३ षटके)
| result = पाकिस्तान १३३ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html धावफलक]
| venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = [[सलीमा इम्तियाझ]] (पा) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री)
| motm = [[फातिमा सना]] (पा)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = ऑलिंडर चारे (झि) हिने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
}}

== नोंदी ==
{{notelist}}

== संदर्भयादी ==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
*[https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-women-in-pakistan-odis-2026-1534023 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{पाकिस्तानचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे|२०२६]]
[[वर्ग:झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|पाकिस्तान]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे पाकिस्तान दौरे]]</text>
      <sha1>ayv0djz8br6aks08l81xfjsuhcbpdah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381347</id>
    <revision>
      <id>2693933</id>
      <parentid>2693839</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T15:55:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52381" sha1="rx2kliclvio25bykhx5dgxtjptiudoo" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>rx2kliclvio25bykhx5dgxtjptiudoo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693934</id>
      <parentid>2693933</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T15:56:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52609" sha1="3vh44izc6a4efp3alnvco0z5mrwsbam" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>3vh44izc6a4efp3alnvco0z5mrwsbam</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693935</id>
      <parentid>2693934</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T15:58:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54064" sha1="su2g3jmkrg637gae8yivelhmkeshmnx" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>su2g3jmkrg637gae8yivelhmkeshmnx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693936</id>
      <parentid>2693935</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T16:00:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55114" sha1="a0vxg65jd7p5a4nhxlvl1fqw6x41f1v" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>a0vxg65jd7p5a4nhxlvl1fqw6x41f1v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693939</id>
      <parentid>2693936</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T16:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56667" sha1="j4nvmqium5701a3rhhi6o1zo6otasyw" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>j4nvmqium5701a3rhhi6o1zo6otasyw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693940</id>
      <parentid>2693939</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T16:27:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59255" sha1="h0vkmd0vf4lcq9bnc4nulljdmhwyslu" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339604.html २०३१] || २५ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=8 |
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339605.html २०३२] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339606.html २०३६] || २८ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}  
|- 
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>h0vkmd0vf4lcq9bnc4nulljdmhwyslu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693941</id>
      <parentid>2693940</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T16:36:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60105" sha1="oqbwcnd22d1p211jks6fnef4t3ssfae" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339604.html २०३१] || २५ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339605.html २०३२] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339606.html २०३६] || २८ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}  
|- 
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433362.html २६१७] || २३ मे २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433363.html २६२६] || २५ मे २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433364.html २६३०] || २६ मे २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>oqbwcnd22d1p211jks6fnef4t3ssfae</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693942</id>
      <parentid>2693941</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T16:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61278" sha1="15prw1sq3rujrh1a7iok0u1yzjmkloo" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339604.html २०३१] || २५ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339605.html २०३२] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339606.html २०३६] || २८ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}  
|- 
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433362.html २६१७] || २३ मे २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433363.html २६२६] || २५ मे २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433364.html २६३०] || २६ मे २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=9 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html २६४९] || ८ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>15prw1sq3rujrh1a7iok0u1yzjmkloo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693943</id>
      <parentid>2693942</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T16:45:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64049" sha1="2df7q3s6njjjhtop4mleek04fcps29t" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339604.html २०३१] || २५ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339605.html २०३२] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339606.html २०३६] || २८ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}  
|- 
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433362.html २६१७] || २३ मे २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433363.html २६२६] || २५ मे २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433364.html २६३०] || २६ मे २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=9 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html २६४९] || ८ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html २६६४] || १० जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी]], [[न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415731.html २६८१] || १४ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|SVG}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415741.html २७०८] || १९ जून २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415745.html २७१२] || २१ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415750.html २७२०] || २३ जून २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html २७२३] || २६ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html २७२९] || २९ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>2df7q3s6njjjhtop4mleek04fcps29t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693944</id>
      <parentid>2693943</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T16:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65276" sha1="2l002f1xt9taulygi76q1k62h2wfqk6" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339604.html २०३१] || २५ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339605.html २०३२] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339606.html २०३६] || २८ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}  
|- 
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433362.html २६१७] || २३ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433363.html २६२६] || २५ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433364.html २६३०] || २६ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=9 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html २६४९] || ८ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html २६६४] || १० जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी]], [[न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415731.html २६८१] || १४ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|SVG}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415741.html २७०८] || १९ जून २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415745.html २७१२] || २१ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415750.html २७२०] || २३ जून २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html २७२३] || २६ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html २७२९] || २९ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433367.html २७९७] || २३ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}} || rowspan=3 |
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433368.html २८११] || २५ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433369.html २८२०] || २७ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>2l002f1xt9taulygi76q1k62h2wfqk6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693946</id>
      <parentid>2693944</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T17:29:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67848" sha1="8t0rruy1ewpytd2py9p5oflcgvje4vp" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339604.html २०३१] || २५ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339605.html २०३२] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339606.html २०३६] || २८ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}  
|- 
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433362.html २६१७] || २३ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433363.html २६२६] || २५ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433364.html २६३०] || २६ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=9 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html २६४९] || ८ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html २६६४] || १० जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी]], [[न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415731.html २६८१] || १४ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|SVG}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415741.html २७०८] || १९ जून २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415745.html २७१२] || २१ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415750.html २७२०] || २३ जून २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html २७२३] || २६ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html २७२९] || २९ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433367.html २७९७] || २३ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433368.html २८११] || २५ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433369.html २८२०] || २७ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431086.html २८६९] || २७ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}  
|-  
| १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431087.html २८७६] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IRE}}
|- 
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449301.html २९३८] || ८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449302.html २९४२] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449303.html २९४७] || १३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449304.html २९५२] || १५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432211.html ३०२६] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432212.html ३०४७] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>8t0rruy1ewpytd2py9p5oflcgvje4vp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693947</id>
      <parentid>2693946</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T17:34:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2693947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69690" sha1="6hdjav4ovpg12phxi5nqp6yux3j2g2v" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339604.html २०३१] || २५ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339605.html २०३२] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339606.html २०३६] || २८ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}  
|- 
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433362.html २६१७] || २३ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433363.html २६२६] || २५ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433364.html २६३०] || २६ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=9 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html २६४९] || ८ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html २६६४] || १० जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी]], [[न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415731.html २६८१] || १४ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|SVG}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415741.html २७०८] || १९ जून २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415745.html २७१२] || २१ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415750.html २७२०] || २३ जून २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html २७२३] || २६ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html २७२९] || २९ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433367.html २७९७] || २३ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433368.html २८११] || २५ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433369.html २८२०] || २७ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431086.html २८६९] || २७ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}  
|-  
| १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431087.html २८७६] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IRE}}
|- 
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449301.html २९३८] || ८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449302.html २९४२] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449303.html २९४७] || १३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449304.html २९५२] || १५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432211.html ३०२६] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432212.html ३०४७] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478865.html ३३१६] || १४ जुलै २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SA}} || rowspan=4 | [[२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478866.html ३३१७] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478868.html ३३३६] || २० जुलै २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478869.html ३३४७] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478871.html ३३७४] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}} || [[२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]]
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>6hdjav4ovpg12phxi5nqp6yux3j2g2v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694025</id>
      <parentid>2693947</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:17:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73782" sha1="j3asbl8ivvu1om9poo0j9s349qp8vdp" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339604.html २०३१] || २५ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339605.html २०३२] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339606.html २०३६] || २८ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}  
|- 
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433362.html २६१७] || २३ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433363.html २६२६] || २५ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433364.html २६३०] || २६ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=9 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html २६४९] || ८ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html २६६४] || १० जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी]], [[न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415731.html २६८१] || १४ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|SVG}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415741.html २७०८] || १९ जून २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415745.html २७१२] || २१ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415750.html २७२०] || २३ जून २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html २७२३] || २६ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html २७२९] || २९ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433367.html २७९७] || २३ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433368.html २८११] || २५ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433369.html २८२०] || २७ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431086.html २८६९] || २७ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}  
|-  
| १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431087.html २८७६] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IRE}}
|- 
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449301.html २९३८] || ८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449302.html २९४२] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449303.html २९४७] || १३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449304.html २९५२] || १५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432211.html ३०२६] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432212.html ३०४७] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478865.html ३३१६] || १४ जुलै २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SA}} || rowspan=4 | [[२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478866.html ३३१७] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478868.html ३३३६] || २० जुलै २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478869.html ३३४७] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478871.html ३३७४] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}} || [[२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]]
|-  
| २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478898.html ३४०३] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=13 |
|-  
| २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478899.html ३४०५] || १२ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|SA}}
|-  
| २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478900.html ३४०७] || १६ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448357.html ३४४५] || १० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448358.html ३४५०] || १२ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487824.html ३५१४] || ११ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट मैदान|नामिबिया क्रिकेट स्टेडियम]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}}
|-  
| २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501895.html ३५३५] || २८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|RSA}}  
|-  
| २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501896.html ३५४६] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501897.html ३५४९] || १ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|- 
| २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479576.html ३६२३] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}}
|- 
| २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479577.html ३६३१] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास]] || {{cr|RSA}} 
|- 
| २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479578.html ३६४४] || १४ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479580.html ३६४५] || १९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>j3asbl8ivvu1om9poo0j9s349qp8vdp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694026</id>
      <parentid>2694025</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74601" sha1="de6yjkaz8pstcqd41q3075fcemqfee0" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339604.html २०३१] || २५ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339605.html २०३२] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339606.html २०३६] || २८ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}  
|- 
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433362.html २६१७] || २३ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433363.html २६२६] || २५ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433364.html २६३०] || २६ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=9 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html २६४९] || ८ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html २६६४] || १० जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी]], [[न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415731.html २६८१] || १४ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|SVG}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415741.html २७०८] || १९ जून २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415745.html २७१२] || २१ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415750.html २७२०] || २३ जून २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html २७२३] || २६ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html २७२९] || २९ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433367.html २७९७] || २३ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433368.html २८११] || २५ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433369.html २८२०] || २७ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431086.html २८६९] || २७ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}  
|-  
| १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431087.html २८७६] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IRE}}
|- 
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449301.html २९३८] || ८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449302.html २९४२] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449303.html २९४७] || १३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449304.html २९५२] || १५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432211.html ३०२६] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432212.html ३०४७] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478865.html ३३१६] || १४ जुलै २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SA}} || rowspan=4 | [[२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478866.html ३३१७] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478868.html ३३३६] || २० जुलै २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478869.html ३३४७] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478871.html ३३७४] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}} || [[२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]]
|-  
| २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478898.html ३४०३] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=16 |
|-  
| २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478899.html ३४०५] || १२ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|SA}}
|-  
| २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478900.html ३४०७] || १६ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448357.html ३४४५] || १० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448358.html ३४५०] || १२ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487824.html ३५१४] || ११ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट मैदान|नामिबिया क्रिकेट स्टेडियम]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}}
|-  
| २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501895.html ३५३५] || २८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|RSA}}  
|-  
| २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501896.html ३५४६] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501897.html ३५४९] || १ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|- 
| २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479576.html ३६२३] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}}
|- 
| २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479577.html ३६३१] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास]] || {{cr|RSA}} 
|- 
| २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479578.html ३६४४] || १४ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479580.html ३६४५] || १९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477609.html ३६७१] || २७ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|RSA}}  
|-  
| २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477610.html ३६७५] || २९ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|-  
| २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477611.html ३६८०] || ३१ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}  
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>de6yjkaz8pstcqd41q3075fcemqfee0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694027</id>
      <parentid>2694026</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:29:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78541" sha1="ahb29wkz1izl1qqp11iwvtkyastx3gt" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339604.html २०३१] || २५ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339605.html २०३२] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339606.html २०३६] || २८ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}  
|- 
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433362.html २६१७] || २३ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433363.html २६२६] || २५ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433364.html २६३०] || २६ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=9 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html २६४९] || ८ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html २६६४] || १० जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी]], [[न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415731.html २६८१] || १४ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|SVG}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415741.html २७०८] || १९ जून २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415745.html २७१२] || २१ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415750.html २७२०] || २३ जून २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html २७२३] || २६ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html २७२९] || २९ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433367.html २७९७] || २३ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433368.html २८११] || २५ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433369.html २८२०] || २७ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431086.html २८६९] || २७ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}  
|-  
| १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431087.html २८७६] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IRE}}
|- 
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449301.html २९३८] || ८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449302.html २९४२] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449303.html २९४७] || १३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449304.html २९५२] || १५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432211.html ३०२६] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432212.html ३०४७] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478865.html ३३१६] || १४ जुलै २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SA}} || rowspan=4 | [[२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478866.html ३३१७] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478868.html ३३३६] || २० जुलै २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478869.html ३३४७] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478871.html ३३७४] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}} || [[२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]]
|-  
| २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478898.html ३४०३] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=16 |
|-  
| २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478899.html ३४०५] || १२ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|SA}}
|-  
| २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478900.html ३४०७] || १६ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448357.html ३४४५] || १० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448358.html ३४५०] || १२ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487824.html ३५१४] || ११ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट मैदान|नामिबिया क्रिकेट स्टेडियम]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}}
|-  
| २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501895.html ३५३५] || २८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|RSA}}  
|-  
| २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501896.html ३५४६] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501897.html ३५४९] || १ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|- 
| २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479576.html ३६२३] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}}
|- 
| २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479577.html ३६३१] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास]] || {{cr|RSA}} 
|- 
| २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479578.html ३६४४] || १४ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479580.html ३६४५] || १९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477609.html ३६७१] || २७ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|RSA}}  
|-  
| २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477610.html ३६७५] || २९ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|-  
| २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477611.html ३६८०] || ३१ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512727.html ३६९२] || ९ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|SA}} || rowspan=8 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512731.html ३६९७] || ११ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512742.html ३७११] || १४ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512752.html ३७२१] || १८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512761.html ३७३०] || २२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512765.html ३७४०] || २६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512769.html ३७४९] || १ मार्च २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512771.html ३७५१] || ४ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491735.html ३७७२] || १५ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|SA}} || rowspan=5 |
|-  
| २२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491736.html ३७७७] || १७ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491737.html ३७७८] || २० मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491738.html ३७७९] || २२ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491739.html ३७८३] || २५ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|SA}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>ahb29wkz1izl1qqp11iwvtkyastx3gt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694028</id>
      <parentid>2694027</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T05:31:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79349" sha1="7h08jco3vmf5wdona5knj3sxdwnihus" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने २१ ऑक्टोबर २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/222678.html ३] || २१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255957.html १४] || २ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287853.html २०] || ११ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287867.html ३४] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287872.html ३९] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298795.html ४८] || २३ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 |
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319112.html ५०] || १६ डिसेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/298804.html ५१] || १८ जानेवारी २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355995.html ९४] || ७ जून २००९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356000.html ९९] || ९ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356004.html १०३] || ११ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356007.html १०६] || १३ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356015.html ११४] || १८ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान (नॉटिंगहॅम)|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२४] || १३ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 |
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/387563.html १२५] || १५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412690.html १६४] || ६ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412694.html १६८] || ८ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412697.html १७१] || १० मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439146.html १७८] || १९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}} || rowspan=16 |
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/447539.html १७९] || २० मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463141.html १८८] || ८ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463142.html १८९] || १० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/478279.html १९०] || २६ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/461565.html १९१] || २७ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520597.html २२१] || १७ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520598.html २२२] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/520599.html २२३] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|RSA}}
|-
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534233.html २५८] || ८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534234.html २६०] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित
|- 
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/534235.html २६२] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533275.html २६६] || २० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533286.html २७७] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567353.html २९३] || २१ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=13 |
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567354.html २९५] || २३ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567355.html २९७] || २६ डिसेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567367.html ३०६] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649101.html ३३४] || १३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/649103.html ३३६] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685727.html ३४०] || २० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/685729.html ३४३] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682931.html ३८३] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682947.html ३९१] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} || rowspan=17 |
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722335.html ४१३] || ९ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/722337.html ४१४] || ११ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/736063.html ४१५] || १४ जानेवारी २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848839.html ४५१] || १४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/848841.html ४५२] || १६ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800479.html ५०३] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/800481.html ५०६] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} 
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951339.html ५४०] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951357.html ५४९] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=9 |
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1020029.html ५९५] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031431.html ६१४] || २१ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031433.html ६१५] || २३ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1031435.html ६१६] || २५ जून २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[मँगाँग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}} || rowspan=42 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144149.html ६९८] || ९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144150.html ६९९] || १२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144161.html ७३२] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144162.html ७३४] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144163.html ७३६] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185313.html १०३९] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[इस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185314.html १०४१] || १४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185315.html १०४३] || १६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} 
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237122.html ११०९] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237123.html ११११] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1237124.html १११३] || १ डिसेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243019.html ११२०] || ११ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243020.html ११२१] || १३ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243021.html ११२२] || १४ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251575.html ११४५] || १० एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251576.html ११४६] || १२ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251577.html ११४७] || १४ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251578.html ११४८] || १६ एप्रिल २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263151.html ११७६] || २६ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263152.html ११७८] || २७ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263153.html ११७९] || २९ जून २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263154.html ११८०] || १ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263155.html ११८१] || ३ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251953.html ११९४] || १९ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251954.html ११९७] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1251955.html १२०१] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273729.html १३६६] || २६ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273750.html १४००] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SA}}
|-  
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}} || rowspan=13 |
|-  
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|-  
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276913.html १६९३] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276914.html १६९८] || २८ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276915.html १७१७] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303315.html १७२१] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303316.html १७२४] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SA}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298152.html १८४४] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || अनिर्णित || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298170.html १८६१] || ३ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339604.html २०३१] || २५ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339605.html २०३२] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339606.html २०३६] || २८ मार्च २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}  
|- 
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433362.html २६१७] || २३ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433363.html २६२६] || २५ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433364.html २६३०] || २६ मे २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=9 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html २६४९] || ८ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html २६६४] || १० जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी]], [[न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415731.html २६८१] || १४ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|SVG}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415741.html २७०८] || १९ जून २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415745.html २७१२] || २१ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415750.html २७२०] || २३ जून २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html २७२३] || २६ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html २७२९] || २९ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433367.html २७९७] || २३ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}} || rowspan=11 |
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433368.html २८११] || २५ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433369.html २८२०] || २७ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431086.html २८६९] || २७ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}  
|-  
| १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431087.html २८७६] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IRE}}
|- 
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449301.html २९३८] || ८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449302.html २९४२] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449303.html २९४७] || १३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449304.html २९५२] || १५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432211.html ३०२६] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}}
|-  
| १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432212.html ३०४७] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478865.html ३३१६] || १४ जुलै २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SA}} || rowspan=4 | [[२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478866.html ३३१७] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478868.html ३३३६] || २० जुलै २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478869.html ३३४७] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478871.html ३३७४] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}} || [[२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]]
|-  
| २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478898.html ३४०३] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=16 |
|-  
| २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478899.html ३४०५] || १२ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|SA}}
|-  
| २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478900.html ३४०७] || १६ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448357.html ३४४५] || १० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448358.html ३४५०] || १२ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487824.html ३५१४] || ११ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट मैदान|नामिबिया क्रिकेट स्टेडियम]], [[विंडहोक]] || {{cr|NAM}}
|-  
| २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501895.html ३५३५] || २८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|RSA}}  
|-  
| २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501896.html ३५४६] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501897.html ३५४९] || १ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|- 
| २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479576.html ३६२३] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}}
|- 
| २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479577.html ३६३१] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास]] || {{cr|RSA}} 
|- 
| २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479578.html ३६४४] || १४ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479580.html ३६४५] || १९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477609.html ३६७१] || २७ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|RSA}}  
|-  
| २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477610.html ३६७५] || २९ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|-  
| २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477611.html ३६८०] || ३१ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|WIN}}  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512727.html ३६९२] || ९ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|SA}} || rowspan=8 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512731.html ३६९७] || ११ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512742.html ३७११] || १४ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512752.html ३७२१] || १८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512761.html ३७३०] || २२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512765.html ३७४०] || २६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512769.html ३७४९] || १ मार्च २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512771.html ३७५१] || ४ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491735.html ३७७२] || १५ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|SA}} || rowspan=8 |
|-  
| २२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491736.html ३७७७] || १७ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491737.html ३७७८] || २० मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491738.html ३७७९] || २२ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SA}}
|-  
| २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491739.html ३७८३] || २५ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|SA}}
|-  
| २३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525667.html] || १० डिसेंबर २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || TBD
|-  
| २३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525668.html] || १२ डिसेंबर २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || TBD
|-  
| २३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525669.html] || १३ डिसेंबर २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || TBD
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>7h08jco3vmf5wdona5knj3sxdwnihus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कोकणातील टिपरी परंपरा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381387</id>
    <revision>
      <id>2693912</id>
      <timestamp>2026-07-12T12:24:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: {{Infobox | above = [[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा | image = | caption = | headerstyle = background:#f0f8ff; | label1 = प्रकार | data1 = लोकपरंपरा | label2 = स्वरूप | data2 = [[लोकनृत्य]] / काठी-खेळ | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]] | label4 = प्रसंग | data4 = गोकुळाष्टम...</comment>
      <origin>2693912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42699" sha1="mjsww8xvv6eq869i399aah83u5qolrt" xml:space="preserve">{{Infobox
| above = [[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा
| image =
| caption =
| headerstyle = background:#f0f8ff;
| label1 = प्रकार
| data1 = लोकपरंपरा
| label2 = स्वरूप
| data2 = [[लोकनृत्य]] / काठी-खेळ
| label3 = प्रदेश
| data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]]
| label4 = प्रसंग
| data4 = [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]], [[गणपती]]
| label5 = सहभागी
| data5 = पारंपरिक टिपरी पथके
| label6 = संबंधित [[लोककला]]
| data6 = गोफ
}}

'''[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा''' ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशातील एक पारंपरिक लोकपरंपरा आहे...

== प्रस्तावना ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशात प्रचलित असलेली एक पारंपरिक लोकपरंपरा असून, तिच्यामध्ये तालबद्ध काठी-खेळ, [[लोकनृत्य]], सामूहिक सादरीकरण आणि धार्मिक [[उत्सव]] यांचा संगम आढळतो. ही परंपरा विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने सादर केली जाते. सहभागी व्यक्ती हातात [[लाकडी]] टिपऱ्या घेऊन विशिष्ट लय, [[ताल]] आणि पदन्यासाच्या साहाय्याने वर्तुळाकार किंवा अन्य पारंपरिक रचनांमध्ये खेळ सादर करतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी आणि गोफ या पारंपरिक काठी-नृत्यांचे वर्णन करण्यात आले असून, त्यांचा [[गोकुळाष्टमी]] व [[दहीकाला]] उत्सवांशी असलेला संबंध, वापरली जाणारी वाद्ये, नृत्यरचना आणि सादरीकरणाची पद्धत यांचे विवरण दिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


कोकणातील अनेक गावांमध्ये टिपरी ही केवळ करमणुकीची [[कला]] नसून सामाजिक ऐक्य, धार्मिक [[श्रद्धा]] आणि [[लोकसंस्कृती]]चे [[प्रतीक]] मानली जाते. या परंपरेत विविध वयोगटांतील सहभागी सामूहिकरीत्या भाग घेतात. स्थानिक [[संगीत]], तालवाद्ये, पारंपरिक [[पोशाख]] आणि उत्सवी [[वातावरण]] यांच्या साहाय्याने टिपरीची परंपरा आजही काही भागांत जपली जात आहे. [[मराठी]] विश्वकोशातही टिपरीचा उल्लेख महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांपैकी एक म्हणून करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


काळानुसार सामाजिक जीवनशैलीत झालेले बदल, शहरीकरण आणि आधुनिक मनोरंजनाची साधने यांमुळे काही ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असले, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ती आजही धार्मिक व सांस्कृतिक उत्सवांचा अविभाज्य भाग आहे. या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि संवर्धन करण्याची गरज लक्षात घेऊन विविध शासकीय प्रकाशने, [[विश्वकोश]] आणि सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये तिचा उल्लेख करण्यात आला आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[व्युत्पत्ती]] ==

&quot;टिपरी&quot; हा [[शब्द]] [[मराठी]]त प्रामुख्याने लहान [[लाकडी]] काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; या अर्थाने वापरला जातो. पारंपरिक [[खेळ]] आणि लोकनृत्यांमध्ये प्रत्येक हातात एक अशी दोन टिपऱ्या घेऊन त्या एकमेकांवर आपटून ताल धरण्याच्या प्रथेमुळे या लोकपरंपरेला &quot;टिपरी&quot; हे नाव रूढ झाल्याचे [[मराठी]] शब्दकोशांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.

[[मराठी]] शब्दकोशानुसार&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; &quot;टिपरी&quot; म्हणजे वीतभर लांबीची लहान काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी असा अर्थ होतो. या काठ्यांच्या साहाय्याने तालबद्ध हालचाली आणि समूह [[नृत्य]] सादर केले जात असल्यामुळे पुढे या लोकपरंपरेलाच &quot;टिपरी&quot; असे संबोधले जाऊ लागले.&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांच्या संदर्भात टिपरी आणि गोफ यांचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[इतिहास]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकपरंपरांपैकी एक मानली जाते. उपलब्ध प्रकाशित स्रोतांनुसार, ही परंपरा धार्मिक [[उत्सव]], सामूहिक लोकजीवन आणि ग्रामीण सांस्कृतिक [[अभिव्यक्ती]] यांच्याशी निगडित आहे. विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण करण्याची प्रथा [[रत्नागिरी]] जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या Ratnagiri District Gazetteer मध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[महाराष्ट्र]] शासनाच्या गॅझेटियरनुसार, टिपरी हा [[लाकडी]] काठ्यांच्या साहाय्याने सादर केला जाणारा पारंपरिक काठी-[[नृत्य]] (stick dance) प्रकार आहे. प्रशिक्षित युवकांच्या समूहाकडून तो प्रामुख्याने [[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी सादर केला जात असे. प्रत्येक नर्तकाच्या हातात दोन टिपऱ्या ([[लाकडी]] काठ्या) असतात. [[ताल]], लय, पदन्यास आणि भूमितीय रचना यांचा वापर करून हा [[खेळ]] सादर केला जातो. गोफ नृत्याशी एकत्रित सादरीकरण केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे त्याचे दृश्यात्मक आकर्षण अधिक वाढते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचा उल्लेख करण्यात आला असून, त्यांचा संबंध [[कृष्ण]]परंपरा आणि उत्सवांशी जोडण्यात आला आहे.[[कृष्ण]]परंपरा, रासक्रीडा आणि उत्सवांशी तिचा संबंध अधोरेखित केला आहे. त्यामुळे टिपरी ही केवळ मनोरंजनाची [[कला]] नसून धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेचा भाग म्हणूनही विकसित झाल्याचे दिसून येते. ([[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;लोकनृत्य&quot; व &quot;टिपरी&quot; विषयक नोंदी.)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[रत्नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये विसाव्या शतकाच्या मध्यापासून टिपरी नृत्याचा प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमधील शारीरिक शिक्षणाचा भाग म्हणूनही समावेश होऊ लागल्याची नोंद आहे. यामुळे पारंपरिक [[लोककला]] म्हणून जपली गेलेली ही परंपरा शैक्षणिक क्षेत्रातही पोहोचली.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजही [[कोकणा]]तील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. तथापि, बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोकपरंपरांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असून, आजही कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. बदलती जीवनशैली आणि शहरीकरणामुळे काही भागांत या परंपरेचे स्वरूप बदलले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[कोकणा]]तील भौगोलिक प्रसार ==

कोकणातील टिपरी परंपरा प्रामुख्याने महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवरील ग्रामीण भागात धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सवांच्या निमित्ताने जपली गेली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला या उत्सवांदरम्यान टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण रत्नागिरी जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे नमूद केले आहे. या परंपरेचे सादरीकरण विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या समूहांकडून केले जात असून, तालबद्ध काठी-नृत्य, समूहरचना आणि संगीतसाथ ही त्याची वैशिष्ट्ये मानली जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

ऐतिहासिकदृष्ट्या रत्नागिरी जिल्ह्यात आजचे रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग हे दोन्ही भाग समाविष्ट होते. त्यामुळे जुन्या गॅझेटियरमधील टिपरीविषयीचे उल्लेख कोकणातील विस्तृत प्रदेशाशी संबंधित मानले जातात. नंतर प्रशासकीय पुनर्रचनेतून सिंधुदुर्ग हा स्वतंत्र जिल्हा निर्माण झाला, तरी अनेक लोकपरंपरा या दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये सांस्कृतिक सातत्याने टिकून राहिल्या.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_pro.html
|title=History and Political
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

कोकणातील विविध गावांमध्ये गोकुळाष्टमी, दहीकाला आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या वेळी टिपरीचे आयोजन केले जाते. गावोगावी सादरीकरणाची शैली, सहभागींची संख्या, वाद्यसंगत, पोशाख आणि तालांमध्ये काही प्रमाणात स्थानिक वैशिष्ट्ये आढळतात; मात्र काठ्यांच्या तालबद्ध ठेक्यावर आधारित समूह सादरीकरण हा या परंपरेचा समान धागा आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे. आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== गोकुळाष्टमी व टिपरी ==

कोकणातील टिपरी परंपरेचा गोकुळाष्टमी उत्सवाशी अतिशय निकटचा संबंध आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, श्रावण कृष्ण अष्टमीला साजऱ्या होणाऱ्या गोकुळाष्टमी आणि त्यानंतरच्या दहीकाला (दहीहंडी) या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि गोविंदा हे पारंपरिक लोकनृत्यप्रकार सादर केले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

गोकुळाष्टमीच्या दिवशी श्रीकृष्णाच्या जन्मोत्सवाचे धार्मिक विधी पार पडल्यानंतर अनेक गावांमध्ये विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांचे टिपरी पथक (Tipri troupe) सार्वजनिक ठिकाणी सादरीकरण करते. प्रत्येक कलाकाराच्या हातात दोन लाकडी टिपऱ्या असतात. तबला, झांज (किंवा टाळ) आणि हार्मोनियम यांच्या साथीने तालबद्ध पदन्यास, गोलाकार रचना आणि काठ्यांच्या ठेक्यांवर आधारित नृत्य सादर केले जाते. टिपरी आणि गोफ एकत्र सादर केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे नृत्याचे दृश्यवैभव अधिक खुलते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

गोकुळाष्टमीच्या दुसऱ्या दिवशी दहीकाला किंवा दहीहंडी साजरी केली जाते. या दिवशी श्रीकृष्णाच्या गोकुळातील बाललीलांचे प्रतीक म्हणून उंचावर टांगलेली दहीहंडी फोडण्याची प्रथा आहे. रत्नागिरी गॅझेटियरनुसार, या उत्सवात गावोगावी मिरवणुका निघतात आणि त्या वेळी काला व गोविंदा नृत्यांबरोबर टिपरीचे सादरीकरणही केले जाते. अशा प्रकारे धार्मिक विधी, सामूहिक सहभाग आणि लोककला यांचा सुंदर संगम या उत्सवांमध्ये दिसून येतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

कोकणातील अनेक गावांमध्ये गोकुळाष्टमीच्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणाला धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक ऐक्याचेही स्वरूप प्राप्त झाले आहे. विविध वयोगटांतील युवक एकत्रित सराव करून उत्सवात सहभागी होतात. कोकणातील अनेक गावांमध्ये गोकुळाष्टमीच्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणामध्ये विविध वयोगटांतील युवक सहभागी होतात. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्नागिरी तसेच कोलाबा (रायगड) जिल्हा गॅझेटियरमध्ये गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला उत्सवांदरम्यान टिपरी व गोफ सादर केल्याचा उल्लेख आढळतो. तसेच महाराष्ट्रातील इतर काही जिल्ह्यांच्या गॅझेटियरमध्येही गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला हे टिपरी व गोफ सादर करण्याचे प्रमुख उत्सव असल्याचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/people_recreation.html
|title=People – Recreation
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== टिपरी खेळाची [[रचना]] ==

टिपरी खेळाची रचना ही ताल, लय, समन्वय आणि समूहशिस्त यांवर आधारित असते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, हा खेळ विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या पथकांकडून सादर केला जातो. प्रत्येक सहभागीच्या हातात प्रत्येकी एक अशा दोन लाकडी टिपऱ्या (काठ्या) असतात. या टिपऱ्या साधारण १४ ते १६ इंच लांब असून त्यांचा जाड टोक हातात धरला जातो. गट चार, सहा किंवा आठ जोड्यांचा असू शकतो आणि प्रत्येक जोडीतील दोन खेळाडू एकमेकांसमोर उभे राहतात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

खेळाची सुरुवात मंद गतीने आणि तालबद्ध ठेक्याने होते. सहभागी प्रथम स्वतःच्या आणि समोरील साथीदाराच्या टिपऱ्या ठराविक लयीत आपटतात. त्यानंतर पावलांची गती, वर्तुळाकार हालचाल, वळणे, शरीराचे संतुलन आणि काठ्यांचा ठेका यांचा वेग हळूहळू वाढत जातो. खेळाच्या शेवटी लाकडी टिपऱ्यांच्या एकसंध आणि वेगवान ठेक्यांमुळे प्रभावी ध्वनीनिर्मिती होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्नागिरी गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळातील काठ्या आपटण्याच्या चार मूलभूत पद्धती नमूद केल्या आहेत:&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

* स्वतःच्या दोन टिपऱ्या एकमेकांवर आपटणे.
* समोरील साथीदाराच्या टिपरीवर स्वतःची टिपरी आपटणे.
* स्वतःची टिपरी समोरील खेळाडूकडून आपटून घेणे.
* ठराविक ठेका जाणीवपूर्वक वगळून (skip beat) पुढील तालाशी समन्वय साधणे.

&quot;या चार मूलभूत हालचालींचे विविध पदन्यास, वळणे आणि समूहरचनांशी संयोजन करून टिपरीचे विविध प्रकार सादर केले जातात.&quot;&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीसोबत गोफ सादर केला जात असल्यास प्रत्येक सहभागीच्या डाव्या हातात रंगीत कापडी पट्टी असते. खेळाडूंच्या हालचालींमुळे या पट्ट्या एकमेकांत विणल्या जाऊन सुंदर भूमितीय आकृत्या तयार होतात आणि त्याच हालचाली उलट क्रमाने करून त्या पुन्हा सुटवल्या जातात. त्यामुळे सादरीकरणाला दृश्यात्मक सौंदर्य प्राप्त होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

या खेळाला सामान्यतः तबला, झांज (टाळ) आणि हार्मोनियम यांची साथ दिली जाते. काही ठिकाणी खेळाडूंच्या पायात घुंगरू (चाळ) बांधले जातात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा आवाज यांचा सुंदर संगम साधला जातो. रत्नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या खेळातील शिस्त, तालबद्धता आणि समन्वय यांमुळे पुढे तो काही प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमध्ये शारीरिक शिक्षणाचा एक भाग म्हणूनही स्वीकारण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Poona/PART%20III/Chap%20%283%29/Dances.htm
|title=Dances
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== वाद्ये ==

कोकणातील टिपरी परंपरेमध्ये ताल आणि लय यांना केंद्रस्थानी स्थान आहे. त्यामुळे या खेळाच्या सादरीकरणात वापरली जाणारी वाद्ये ही केवळ साथसंगत न करता संपूर्ण खेळाची गती, ठेका आणि हालचाली नियंत्रित करण्याचे कार्य करतात. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, टिपरी खेळाच्या पारंपरिक सादरीकरणासाठी तबला, झांज (cymbals) आणि हार्मोनियम ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. उपलब्ध असल्यास हार्मोनियमचा समावेश केला जातो, तर तबला आणि झांज यांच्या साहाय्याने मुख्य ताल राखला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी खेळाची सुरुवात सामान्यतः मंद गतीच्या तालाने होते. खेळ जसजसा पुढे सरकतो तसतसा तबल्याचा ठेका, झांजेचा लयबद्ध नाद आणि खेळाडूंच्या टिपऱ्यांचा आवाज एकत्रित होऊन सादरीकरण अधिक प्रभावी बनते. खेळाच्या अंतिम टप्प्यात काठ्या एकमेकांवर वेगाने आपटल्यामुळे निर्माण होणारा ध्वनी हा वाद्यांच्या साथीबरोबर एकत्रितपणे सादरीकरणाचा महत्त्वाचा भाग बनतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्नागिरी गॅझेटियरमध्ये असेही नमूद केले आहे की काही पथकांतील खेळाडू पायात घुंगरू (चाळ) बांधतात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा ताल यांचा सुंदर समन्वय साधला जातो आणि नृत्याला अधिक लयबद्धता प्राप्त होते. घुंगरू हे स्वतंत्र वाद्य नसले, तरी टिपरी सादरीकरणातील ध्वनीरचनेचा महत्त्वाचा घटक मानले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

महाराष्ट्र शासनाच्या रत्नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळासाठी तबला, झांज आणि हार्मोनियम ही प्रमुख साथसंगत म्हणून नमूद करण्यात आली आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[वेशभूषा]] - [[पोशाख]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेमध्ये पोशाखाला कार्यात्मक आणि सांस्कृतिक असे दोन्ही महत्त्व आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी नृत्याच्या संदर्भात [स्वतंत्र पोशाखाचे सविस्तर वर्णन उपलब्ध नाही. तथापि, त्या काळातील [[रत्नागिरी]] जिल्ह्यातील पारंपरिक [[पुरुष]] वेशभूषेचे वर्णन गॅझेटियरमध्ये करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_dress.html
|title=The People – Dress
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

पारंपरिक ग्रामीण [[कोकणा]]तील पुरुषांची [[वेशभूषा]] सामान्यतः [[धोतर]] (किंवा पंचा), [[सदरा]], डोक्यावर रुमाल किंवा [[फेटा]], तसेच प्रसंगानुसार उपरणे अशी असे. काही प्रसंगी पायात [[चप्पल]] किंवा वहाणा वापरल्या जात; मात्र लोकनृत्यांच्या सादरीकरणात अनेक खेळाडू अनवाणी सहभागी होत असत. [[रत्नागिरी]] गॅझेटियरमध्ये या प्रदेशातील पारंपरिक पोशाखाचे सविस्तर वर्णन करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;/&gt;

टिपरी खेळाच्या सादरीकरणात काही पथकांतील कलाकार पायात घुंगरू (चाळ) बांधत असल्याचा उल्लेख रत्नागिरी गॅझेटियरमध्ये आढळतो. घुंगरूंमुळे पावलांचा ठेका अधिक स्पष्ट होतो आणि काठ्यांच्या तालाबरोबर ध्वनीसौंदर्य वाढते. तथापि, घुंगरू हा पोशाखाचा अनिवार्य भाग नसून काही पथकांमध्येच त्याचा वापर केला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही केवळ [[मनोरंजन]] किंवा लोकनृत्याचा प्रकार नसून, धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक ऐक्य आणि सामूहिक सहभाग यांचे [[प्रतीक]] मानली जाते. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] यांसारख्या लोकनृत्यांचे सामूहिक सादरीकरण होत असल्याचे नमूद केले आहे. यावरून टिपरी ही कोकणातील उत्सवसंस्कृतीचा अविभाज्य घटक असल्याचे दिसून येते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक एकत्रितपणे ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. त्यामुळे परस्पर सहकार्य, शिस्त, वेळेचे [[नियोजन]] आणि समूहभावना यांचा [[विकास]] होतो. टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने पारंपरिक पथकांकडून या लोकनृत्याचे सामूहिक सादरीकरण केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]] हा श्रीकृष्णाच्या जन्माशी संबंधित धार्मिक उत्सव आहे. [[मराठी]] विश्वकोशात [[गोकुळाष्टमी]]चा उल्लेख [[कृष्ण]]जन्मोत्सवाशी संबंधित उत्सव म्हणून करण्यात आला आहे. [[कोकणा]]त या उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

टिपरी परंपरेमुळे स्थानिक लोकसंगीत, तालवाद्ये, पारंपरिक हालचाली, सामूहिक नृत्यरचना आणि लोककलेचे जतन होत आले आहे. रत्नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला. रत्नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== वर्तमान स्थिती ==

आधुनिक काळात बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोककलांमधील सहभागातील बदल यांमुळे काही भागांत टिपरी परंपरेचे सादरीकरण पूर्वीच्या तुलनेत कमी झाल्याचे दिसून येते. तथापि, कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण आजही केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी परंपरेविषयीची माहिती [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[जिल्हा]] गॅझेटियर, [[मराठी]] [[विश्वकोश]] तसेच इतर सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये उपलब्ध असून, या लोकपरंपरेच्या दस्तऐवजीकरणासाठी विविध स्तरांवर प्रयत्न सुरू आहेत.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

{{Reflist}}

== बाह्य दुवे ==

* महाराष्ट्र शासन – Ratnagiri Gazetteer
* मराठी विश्वकोश

[[Category:कोकण]]
[[Category:महाराष्ट्रातील लोकपरंपरा]]
[[Category:लोकनृत्य]]
[[Category:महाराष्ट्राची संस्कृती]]

वर्ग : -

[[गोकुळाष्टमी]]

[[कोकण]]

[[रत्नागिरी जिल्हा]]

[[महाराष्ट्र]]

[[लोकनृत्य]]</text>
      <sha1>mjsww8xvv6eq869i399aah83u5qolrt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693913</id>
      <parentid>2693912</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T12:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — लेखनभेद ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#लेखनभेद|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2693913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42771" sha1="j2nk2nn400p0ih1sebus14b9n7ra2xv" xml:space="preserve">{{Infobox
| above = [[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा
| image =
| caption =
| headerstyle = background:#f0f8ff;
| label1 = प्रकार
| data1 = लोकपरंपरा
| label2 = स्वरूप
| data2 = [[लोकनृत्य]] / काठी-खेळ
| label3 = प्रदेश
| data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]]
| label4 = प्रसंग
| data4 = [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]], [[गणपती]]
| label5 = सहभागी
| data5 = पारंपरिक टिपरी पथके
| label6 = संबंधित [[लोककला]]
| data6 = गोफ
}}

'''[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा''' ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशातील एक पारंपरिक लोकपरंपरा आहे...

== प्रस्तावना ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशात प्रचलित असलेली एक पारंपरिक लोकपरंपरा असून, तिच्यामध्ये तालबद्ध काठी-खेळ, [[लोकनृत्य]], सामूहिक सादरीकरण आणि धार्मिक [[उत्सव]] यांचा संगम आढळतो. ही परंपरा विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने सादर केली जाते. सहभागी व्यक्ती हातात [[लाकडी]] टिपऱ्या घेऊन विशिष्ट लय, [[ताल]] आणि पदन्यासाच्या साहाय्याने वर्तुळाकार किंवा अन्य पारंपरिक रचनांमध्ये खेळ सादर करतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी आणि गोफ या पारंपरिक काठी-नृत्यांचे वर्णन करण्यात आले असून, त्यांचा [[गोकुळाष्टमी]] व [[दहीकाला]] उत्सवांशी असलेला संबंध, वापरली जाणारी वाद्ये, नृत्यरचना आणि सादरीकरणाची पद्धत यांचे विवरण दिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


कोकणातील अनेक गावांमध्ये टिपरी ही केवळ करमणुकीची [[कला]] नसून सामाजिक ऐक्य, धार्मिक [[श्रद्धा]] आणि [[लोकसंस्कृती]]चे [[प्रतीक]] मानली जाते. या परंपरेत विविध वयोगटांतील सहभागी सामूहिकरीत्या भाग घेतात. स्थानिक [[संगीत]], तालवाद्ये, पारंपरिक [[पोशाख]] आणि उत्सवी [[वातावरण]] यांच्या साहाय्याने टिपरीची परंपरा आजही काही भागांत जपली जात आहे. [[मराठी]] विश्वकोशातही टिपरीचा उल्लेख महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांपैकी एक म्हणून करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


काळानुसार सामाजिक जीवनशैलीत झालेले बदल, शहरीकरण आणि आधुनिक मनोरंजनाची साधने यांमुळे काही ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असले, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ती आजही धार्मिक व सांस्कृतिक उत्सवांचा अविभाज्य भाग आहे. या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि संवर्धन करण्याची गरज लक्षात घेऊन विविध शासकीय प्रकाशने, [[विश्वकोश]] आणि सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये तिचा उल्लेख करण्यात आला आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[व्युत्पत्ती]] ==

&quot;टिपरी&quot; हा [[शब्द]] [[मराठी]]त प्रामुख्याने लहान [[लाकडी]] काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; या अर्थाने वापरला जातो. पारंपरिक [[खेळ]] आणि लोकनृत्यांमध्ये प्रत्येक हातात एक अशी दोन टिपऱ्या घेऊन त्या एकमेकांवर आपटून ताल धरण्याच्या प्रथेमुळे या लोकपरंपरेला &quot;टिपरी&quot; हे नाव रूढ झाल्याचे [[मराठी]] शब्दकोशांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.

[[मराठी]] शब्दकोशानुसार&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; &quot;टिपरी&quot; म्हणजे वीतभर लांबीची लहान काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी असा अर्थ होतो. या काठ्यांच्या साहाय्याने तालबद्ध हालचाली आणि समूह [[नृत्य]] सादर केले जात असल्यामुळे पुढे या लोकपरंपरेलाच &quot;टिपरी&quot; असे संबोधले जाऊ लागले.&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांच्या संदर्भात टिपरी आणि गोफ यांचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[इतिहास]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकपरंपरांपैकी एक मानली जाते. उपलब्ध प्रकाशित स्रोतांनुसार, ही परंपरा धार्मिक [[उत्सव]], सामूहिक लोकजीवन आणि ग्रामीण सांस्कृतिक [[अभिव्यक्ती]] यांच्याशी निगडित आहे. विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण करण्याची प्रथा [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या Ratnagiri District Gazetteer मध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[महाराष्ट्र]] शासनाच्या गॅझेटियरनुसार, टिपरी हा [[लाकडी]] काठ्यांच्या साहाय्याने सादर केला जाणारा पारंपरिक काठी-[[नृत्य]] (stick dance) प्रकार आहे. प्रशिक्षित युवकांच्या समूहाकडून तो प्रामुख्याने [[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी सादर केला जात असे. प्रत्येक नर्तकाच्या हातात दोन टिपऱ्या ([[लाकडी]] काठ्या) असतात. [[ताल]], लय, पदन्यास आणि भूमितीय रचना यांचा वापर करून हा [[खेळ]] सादर केला जातो. गोफ नृत्याशी एकत्रित सादरीकरण केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे त्याचे दृश्यात्मक आकर्षण अधिक वाढते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचा उल्लेख करण्यात आला असून, त्यांचा संबंध [[कृष्ण]]परंपरा आणि उत्सवांशी जोडण्यात आला आहे.[[कृष्ण]]परंपरा, रासक्रीडा आणि उत्सवांशी तिचा संबंध अधोरेखित केला आहे. त्यामुळे टिपरी ही केवळ मनोरंजनाची [[कला]] नसून धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेचा भाग म्हणूनही विकसित झाल्याचे दिसून येते. ([[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;लोकनृत्य&quot; व &quot;टिपरी&quot; विषयक नोंदी.)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये विसाव्या शतकाच्या मध्यापासून टिपरी नृत्याचा प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमधील शारीरिक शिक्षणाचा भाग म्हणूनही समावेश होऊ लागल्याची नोंद आहे. यामुळे पारंपरिक [[लोककला]] म्हणून जपली गेलेली ही परंपरा शैक्षणिक क्षेत्रातही पोहोचली.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजही [[कोकणा]]तील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. तथापि, बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोकपरंपरांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असून, आजही कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. बदलती जीवनशैली आणि शहरीकरणामुळे काही भागांत या परंपरेचे स्वरूप बदलले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[कोकणा]]तील भौगोलिक प्रसार ==

कोकणातील टिपरी परंपरा प्रामुख्याने महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवरील ग्रामीण भागात धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सवांच्या निमित्ताने जपली गेली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला या उत्सवांदरम्यान टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण रत्‍नागिरी जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे नमूद केले आहे. या परंपरेचे सादरीकरण विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या समूहांकडून केले जात असून, तालबद्ध काठी-नृत्य, समूहरचना आणि संगीतसाथ ही त्याची वैशिष्ट्ये मानली जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

ऐतिहासिकदृष्ट्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यात आजचे रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग हे दोन्ही भाग समाविष्ट होते. त्यामुळे जुन्या गॅझेटियरमधील टिपरीविषयीचे उल्लेख कोकणातील विस्तृत प्रदेशाशी संबंधित मानले जातात. नंतर प्रशासकीय पुनर्रचनेतून सिंधुदुर्ग हा स्वतंत्र जिल्हा निर्माण झाला, तरी अनेक लोकपरंपरा या दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये सांस्कृतिक सातत्याने टिकून राहिल्या.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_pro.html
|title=History and Political
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

कोकणातील विविध गावांमध्ये गोकुळाष्टमी, दहीकाला आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या वेळी टिपरीचे आयोजन केले जाते. गावोगावी सादरीकरणाची शैली, सहभागींची संख्या, वाद्यसंगत, पोशाख आणि तालांमध्ये काही प्रमाणात स्थानिक वैशिष्ट्ये आढळतात; मात्र काठ्यांच्या तालबद्ध ठेक्यावर आधारित समूह सादरीकरण हा या परंपरेचा समान धागा आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे. आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== गोकुळाष्टमी व टिपरी ==

कोकणातील टिपरी परंपरेचा गोकुळाष्टमी उत्सवाशी अतिशय निकटचा संबंध आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, श्रावण कृष्ण अष्टमीला साजऱ्या होणाऱ्या गोकुळाष्टमी आणि त्यानंतरच्या दहीकाला (दहीहंडी) या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि गोविंदा हे पारंपरिक लोकनृत्यप्रकार सादर केले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

गोकुळाष्टमीच्या दिवशी श्रीकृष्णाच्या जन्मोत्सवाचे धार्मिक विधी पार पडल्यानंतर अनेक गावांमध्ये विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांचे टिपरी पथक (Tipri troupe) सार्वजनिक ठिकाणी सादरीकरण करते. प्रत्येक कलाकाराच्या हातात दोन लाकडी टिपऱ्या असतात. तबला, झांज (किंवा टाळ) आणि हार्मोनियम यांच्या साथीने तालबद्ध पदन्यास, गोलाकार रचना आणि काठ्यांच्या ठेक्यांवर आधारित नृत्य सादर केले जाते. टिपरी आणि गोफ एकत्र सादर केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे नृत्याचे दृश्यवैभव अधिक खुलते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

गोकुळाष्टमीच्या दुसऱ्या दिवशी दहीकाला किंवा दहीहंडी साजरी केली जाते. या दिवशी श्रीकृष्णाच्या गोकुळातील बाललीलांचे प्रतीक म्हणून उंचावर टांगलेली दहीहंडी फोडण्याची प्रथा आहे. रत्‍नागिरी गॅझेटियरनुसार, या उत्सवात गावोगावी मिरवणुका निघतात आणि त्या वेळी काला व गोविंदा नृत्यांबरोबर टिपरीचे सादरीकरणही केले जाते. अशा प्रकारे धार्मिक विधी, सामूहिक सहभाग आणि लोककला यांचा सुंदर संगम या उत्सवांमध्ये दिसून येतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

कोकणातील अनेक गावांमध्ये गोकुळाष्टमीच्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणाला धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक ऐक्याचेही स्वरूप प्राप्त झाले आहे. विविध वयोगटांतील युवक एकत्रित सराव करून उत्सवात सहभागी होतात. कोकणातील अनेक गावांमध्ये गोकुळाष्टमीच्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणामध्ये विविध वयोगटांतील युवक सहभागी होतात. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी तसेच कोलाबा (रायगड) जिल्हा गॅझेटियरमध्ये गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला उत्सवांदरम्यान टिपरी व गोफ सादर केल्याचा उल्लेख आढळतो. तसेच महाराष्ट्रातील इतर काही जिल्ह्यांच्या गॅझेटियरमध्येही गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला हे टिपरी व गोफ सादर करण्याचे प्रमुख उत्सव असल्याचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/people_recreation.html
|title=People – Recreation
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== टिपरी खेळाची [[रचना]] ==

टिपरी खेळाची रचना ही ताल, लय, समन्वय आणि समूहशिस्त यांवर आधारित असते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, हा खेळ विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या पथकांकडून सादर केला जातो. प्रत्येक सहभागीच्या हातात प्रत्येकी एक अशा दोन लाकडी टिपऱ्या (काठ्या) असतात. या टिपऱ्या साधारण १४ ते १६ इंच लांब असून त्यांचा जाड टोक हातात धरला जातो. गट चार, सहा किंवा आठ जोड्यांचा असू शकतो आणि प्रत्येक जोडीतील दोन खेळाडू एकमेकांसमोर उभे राहतात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

खेळाची सुरुवात मंद गतीने आणि तालबद्ध ठेक्याने होते. सहभागी प्रथम स्वतःच्या आणि समोरील साथीदाराच्या टिपऱ्या ठराविक लयीत आपटतात. त्यानंतर पावलांची गती, वर्तुळाकार हालचाल, वळणे, शरीराचे संतुलन आणि काठ्यांचा ठेका यांचा वेग हळूहळू वाढत जातो. खेळाच्या शेवटी लाकडी टिपऱ्यांच्या एकसंध आणि वेगवान ठेक्यांमुळे प्रभावी ध्वनीनिर्मिती होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळातील काठ्या आपटण्याच्या चार मूलभूत पद्धती नमूद केल्या आहेत:&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

* स्वतःच्या दोन टिपऱ्या एकमेकांवर आपटणे.
* समोरील साथीदाराच्या टिपरीवर स्वतःची टिपरी आपटणे.
* स्वतःची टिपरी समोरील खेळाडूकडून आपटून घेणे.
* ठराविक ठेका जाणीवपूर्वक वगळून (skip beat) पुढील तालाशी समन्वय साधणे.

&quot;या चार मूलभूत हालचालींचे विविध पदन्यास, वळणे आणि समूहरचनांशी संयोजन करून टिपरीचे विविध प्रकार सादर केले जातात.&quot;&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीसोबत गोफ सादर केला जात असल्यास प्रत्येक सहभागीच्या डाव्या हातात रंगीत कापडी पट्टी असते. खेळाडूंच्या हालचालींमुळे या पट्ट्या एकमेकांत विणल्या जाऊन सुंदर भूमितीय आकृत्या तयार होतात आणि त्याच हालचाली उलट क्रमाने करून त्या पुन्हा सुटवल्या जातात. त्यामुळे सादरीकरणाला दृश्यात्मक सौंदर्य प्राप्त होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

या खेळाला सामान्यतः तबला, झांज (टाळ) आणि हार्मोनियम यांची साथ दिली जाते. काही ठिकाणी खेळाडूंच्या पायात घुंगरू (चाळ) बांधले जातात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा आवाज यांचा सुंदर संगम साधला जातो. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या खेळातील शिस्त, तालबद्धता आणि समन्वय यांमुळे पुढे तो काही प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमध्ये शारीरिक शिक्षणाचा एक भाग म्हणूनही स्वीकारण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Poona/PART%20III/Chap%20%283%29/Dances.htm
|title=Dances
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== वाद्ये ==

कोकणातील टिपरी परंपरेमध्ये ताल आणि लय यांना केंद्रस्थानी स्थान आहे. त्यामुळे या खेळाच्या सादरीकरणात वापरली जाणारी वाद्ये ही केवळ साथसंगत न करता संपूर्ण खेळाची गती, ठेका आणि हालचाली नियंत्रित करण्याचे कार्य करतात. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, टिपरी खेळाच्या पारंपरिक सादरीकरणासाठी तबला, झांज (cymbals) आणि हार्मोनियम ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. उपलब्ध असल्यास हार्मोनियमचा समावेश केला जातो, तर तबला आणि झांज यांच्या साहाय्याने मुख्य ताल राखला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी खेळाची सुरुवात सामान्यतः मंद गतीच्या तालाने होते. खेळ जसजसा पुढे सरकतो तसतसा तबल्याचा ठेका, झांजेचा लयबद्ध नाद आणि खेळाडूंच्या टिपऱ्यांचा आवाज एकत्रित होऊन सादरीकरण अधिक प्रभावी बनते. खेळाच्या अंतिम टप्प्यात काठ्या एकमेकांवर वेगाने आपटल्यामुळे निर्माण होणारा ध्वनी हा वाद्यांच्या साथीबरोबर एकत्रितपणे सादरीकरणाचा महत्त्वाचा भाग बनतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये असेही नमूद केले आहे की काही पथकांतील खेळाडू पायात घुंगरू (चाळ) बांधतात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा ताल यांचा सुंदर समन्वय साधला जातो आणि नृत्याला अधिक लयबद्धता प्राप्त होते. घुंगरू हे स्वतंत्र वाद्य नसले, तरी टिपरी सादरीकरणातील ध्वनीरचनेचा महत्त्वाचा घटक मानले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळासाठी तबला, झांज आणि हार्मोनियम ही प्रमुख साथसंगत म्हणून नमूद करण्यात आली आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[वेशभूषा]] - [[पोशाख]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेमध्ये पोशाखाला कार्यात्मक आणि सांस्कृतिक असे दोन्ही महत्त्व आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी नृत्याच्या संदर्भात [स्वतंत्र पोशाखाचे सविस्तर वर्णन उपलब्ध नाही. तथापि, त्या काळातील [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील पारंपरिक [[पुरुष]] वेशभूषेचे वर्णन गॅझेटियरमध्ये करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_dress.html
|title=The People – Dress
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

पारंपरिक ग्रामीण [[कोकणा]]तील पुरुषांची [[वेशभूषा]] सामान्यतः [[धोतर]] (किंवा पंचा), [[सदरा]], डोक्यावर रुमाल किंवा [[फेटा]], तसेच प्रसंगानुसार उपरणे अशी असे. काही प्रसंगी पायात [[चप्पल]] किंवा वहाणा वापरल्या जात; मात्र लोकनृत्यांच्या सादरीकरणात अनेक खेळाडू अनवाणी सहभागी होत असत. [[रत्‍नागिरी]] गॅझेटियरमध्ये या प्रदेशातील पारंपरिक पोशाखाचे सविस्तर वर्णन करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;/&gt;

टिपरी खेळाच्या सादरीकरणात काही पथकांतील कलाकार पायात घुंगरू (चाळ) बांधत असल्याचा उल्लेख रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये आढळतो. घुंगरूंमुळे पावलांचा ठेका अधिक स्पष्ट होतो आणि काठ्यांच्या तालाबरोबर ध्वनीसौंदर्य वाढते. तथापि, घुंगरू हा पोशाखाचा अनिवार्य भाग नसून काही पथकांमध्येच त्याचा वापर केला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही केवळ [[मनोरंजन]] किंवा लोकनृत्याचा प्रकार नसून, धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक ऐक्य आणि सामूहिक सहभाग यांचे [[प्रतीक]] मानली जाते. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] यांसारख्या लोकनृत्यांचे सामूहिक सादरीकरण होत असल्याचे नमूद केले आहे. यावरून टिपरी ही कोकणातील उत्सवसंस्कृतीचा अविभाज्य घटक असल्याचे दिसून येते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक एकत्रितपणे ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. त्यामुळे परस्पर सहकार्य, शिस्त, वेळेचे [[नियोजन]] आणि समूहभावना यांचा [[विकास]] होतो. टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने पारंपरिक पथकांकडून या लोकनृत्याचे सामूहिक सादरीकरण केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]] हा श्रीकृष्णाच्या जन्माशी संबंधित धार्मिक उत्सव आहे. [[मराठी]] विश्वकोशात [[गोकुळाष्टमी]]चा उल्लेख [[कृष्ण]]जन्मोत्सवाशी संबंधित उत्सव म्हणून करण्यात आला आहे. [[कोकणा]]त या उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

टिपरी परंपरेमुळे स्थानिक लोकसंगीत, तालवाद्ये, पारंपरिक हालचाली, सामूहिक नृत्यरचना आणि लोककलेचे जतन होत आले आहे. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== वर्तमान स्थिती ==

आधुनिक काळात बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोककलांमधील सहभागातील बदल यांमुळे काही भागांत टिपरी परंपरेचे सादरीकरण पूर्वीच्या तुलनेत कमी झाल्याचे दिसून येते. तथापि, कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण आजही केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी परंपरेविषयीची माहिती [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[जिल्हा]] गॅझेटियर, [[मराठी]] [[विश्वकोश]] तसेच इतर सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये उपलब्ध असून, या लोकपरंपरेच्या दस्तऐवजीकरणासाठी विविध स्तरांवर प्रयत्न सुरू आहेत.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

{{Reflist}}

== बाह्य दुवे ==

* महाराष्ट्र शासन – Ratnagiri Gazetteer
* मराठी विश्वकोश

[[Category:कोकण]]
[[Category:महाराष्ट्रातील लोकपरंपरा]]
[[Category:लोकनृत्य]]
[[Category:महाराष्ट्राची संस्कृती]]

वर्ग : -

[[गोकुळाष्टमी]]

[[कोकण]]

[[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[महाराष्ट्र]]

[[लोकनृत्य]]</text>
      <sha1>j2nk2nn400p0ih1sebus14b9n7ra2xv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693914</id>
      <parentid>2693913</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T12:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* गोकुळाष्टमी व टिपरी */</comment>
      <origin>2693914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42899" sha1="0eq22t7xi556zex85dzc38j0t6kf8g1" xml:space="preserve">{{Infobox
| above = [[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा
| image =
| caption =
| headerstyle = background:#f0f8ff;
| label1 = प्रकार
| data1 = लोकपरंपरा
| label2 = स्वरूप
| data2 = [[लोकनृत्य]] / काठी-खेळ
| label3 = प्रदेश
| data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]]
| label4 = प्रसंग
| data4 = [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]], [[गणपती]]
| label5 = सहभागी
| data5 = पारंपरिक टिपरी पथके
| label6 = संबंधित [[लोककला]]
| data6 = गोफ
}}

'''[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा''' ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशातील एक पारंपरिक लोकपरंपरा आहे...

== प्रस्तावना ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशात प्रचलित असलेली एक पारंपरिक लोकपरंपरा असून, तिच्यामध्ये तालबद्ध काठी-खेळ, [[लोकनृत्य]], सामूहिक सादरीकरण आणि धार्मिक [[उत्सव]] यांचा संगम आढळतो. ही परंपरा विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने सादर केली जाते. सहभागी व्यक्ती हातात [[लाकडी]] टिपऱ्या घेऊन विशिष्ट लय, [[ताल]] आणि पदन्यासाच्या साहाय्याने वर्तुळाकार किंवा अन्य पारंपरिक रचनांमध्ये खेळ सादर करतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी आणि गोफ या पारंपरिक काठी-नृत्यांचे वर्णन करण्यात आले असून, त्यांचा [[गोकुळाष्टमी]] व [[दहीकाला]] उत्सवांशी असलेला संबंध, वापरली जाणारी वाद्ये, नृत्यरचना आणि सादरीकरणाची पद्धत यांचे विवरण दिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


कोकणातील अनेक गावांमध्ये टिपरी ही केवळ करमणुकीची [[कला]] नसून सामाजिक ऐक्य, धार्मिक [[श्रद्धा]] आणि [[लोकसंस्कृती]]चे [[प्रतीक]] मानली जाते. या परंपरेत विविध वयोगटांतील सहभागी सामूहिकरीत्या भाग घेतात. स्थानिक [[संगीत]], तालवाद्ये, पारंपरिक [[पोशाख]] आणि उत्सवी [[वातावरण]] यांच्या साहाय्याने टिपरीची परंपरा आजही काही भागांत जपली जात आहे. [[मराठी]] विश्वकोशातही टिपरीचा उल्लेख महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांपैकी एक म्हणून करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


काळानुसार सामाजिक जीवनशैलीत झालेले बदल, शहरीकरण आणि आधुनिक मनोरंजनाची साधने यांमुळे काही ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असले, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ती आजही धार्मिक व सांस्कृतिक उत्सवांचा अविभाज्य भाग आहे. या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि संवर्धन करण्याची गरज लक्षात घेऊन विविध शासकीय प्रकाशने, [[विश्वकोश]] आणि सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये तिचा उल्लेख करण्यात आला आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[व्युत्पत्ती]] ==

&quot;टिपरी&quot; हा [[शब्द]] [[मराठी]]त प्रामुख्याने लहान [[लाकडी]] काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; या अर्थाने वापरला जातो. पारंपरिक [[खेळ]] आणि लोकनृत्यांमध्ये प्रत्येक हातात एक अशी दोन टिपऱ्या घेऊन त्या एकमेकांवर आपटून ताल धरण्याच्या प्रथेमुळे या लोकपरंपरेला &quot;टिपरी&quot; हे नाव रूढ झाल्याचे [[मराठी]] शब्दकोशांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.

[[मराठी]] शब्दकोशानुसार&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; &quot;टिपरी&quot; म्हणजे वीतभर लांबीची लहान काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी असा अर्थ होतो. या काठ्यांच्या साहाय्याने तालबद्ध हालचाली आणि समूह [[नृत्य]] सादर केले जात असल्यामुळे पुढे या लोकपरंपरेलाच &quot;टिपरी&quot; असे संबोधले जाऊ लागले.&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांच्या संदर्भात टिपरी आणि गोफ यांचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[इतिहास]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकपरंपरांपैकी एक मानली जाते. उपलब्ध प्रकाशित स्रोतांनुसार, ही परंपरा धार्मिक [[उत्सव]], सामूहिक लोकजीवन आणि ग्रामीण सांस्कृतिक [[अभिव्यक्ती]] यांच्याशी निगडित आहे. विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण करण्याची प्रथा [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या Ratnagiri District Gazetteer मध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[महाराष्ट्र]] शासनाच्या गॅझेटियरनुसार, टिपरी हा [[लाकडी]] काठ्यांच्या साहाय्याने सादर केला जाणारा पारंपरिक काठी-[[नृत्य]] (stick dance) प्रकार आहे. प्रशिक्षित युवकांच्या समूहाकडून तो प्रामुख्याने [[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी सादर केला जात असे. प्रत्येक नर्तकाच्या हातात दोन टिपऱ्या ([[लाकडी]] काठ्या) असतात. [[ताल]], लय, पदन्यास आणि भूमितीय रचना यांचा वापर करून हा [[खेळ]] सादर केला जातो. गोफ नृत्याशी एकत्रित सादरीकरण केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे त्याचे दृश्यात्मक आकर्षण अधिक वाढते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचा उल्लेख करण्यात आला असून, त्यांचा संबंध [[कृष्ण]]परंपरा आणि उत्सवांशी जोडण्यात आला आहे.[[कृष्ण]]परंपरा, रासक्रीडा आणि उत्सवांशी तिचा संबंध अधोरेखित केला आहे. त्यामुळे टिपरी ही केवळ मनोरंजनाची [[कला]] नसून धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेचा भाग म्हणूनही विकसित झाल्याचे दिसून येते. ([[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;लोकनृत्य&quot; व &quot;टिपरी&quot; विषयक नोंदी.)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये विसाव्या शतकाच्या मध्यापासून टिपरी नृत्याचा प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमधील शारीरिक शिक्षणाचा भाग म्हणूनही समावेश होऊ लागल्याची नोंद आहे. यामुळे पारंपरिक [[लोककला]] म्हणून जपली गेलेली ही परंपरा शैक्षणिक क्षेत्रातही पोहोचली.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजही [[कोकणा]]तील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. तथापि, बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोकपरंपरांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असून, आजही कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. बदलती जीवनशैली आणि शहरीकरणामुळे काही भागांत या परंपरेचे स्वरूप बदलले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[कोकणा]]तील भौगोलिक प्रसार ==

कोकणातील टिपरी परंपरा प्रामुख्याने महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवरील ग्रामीण भागात धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सवांच्या निमित्ताने जपली गेली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला या उत्सवांदरम्यान टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण रत्‍नागिरी जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे नमूद केले आहे. या परंपरेचे सादरीकरण विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या समूहांकडून केले जात असून, तालबद्ध काठी-नृत्य, समूहरचना आणि संगीतसाथ ही त्याची वैशिष्ट्ये मानली जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

ऐतिहासिकदृष्ट्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यात आजचे रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग हे दोन्ही भाग समाविष्ट होते. त्यामुळे जुन्या गॅझेटियरमधील टिपरीविषयीचे उल्लेख कोकणातील विस्तृत प्रदेशाशी संबंधित मानले जातात. नंतर प्रशासकीय पुनर्रचनेतून सिंधुदुर्ग हा स्वतंत्र जिल्हा निर्माण झाला, तरी अनेक लोकपरंपरा या दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये सांस्कृतिक सातत्याने टिकून राहिल्या.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_pro.html
|title=History and Political
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

कोकणातील विविध गावांमध्ये गोकुळाष्टमी, दहीकाला आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या वेळी टिपरीचे आयोजन केले जाते. गावोगावी सादरीकरणाची शैली, सहभागींची संख्या, वाद्यसंगत, पोशाख आणि तालांमध्ये काही प्रमाणात स्थानिक वैशिष्ट्ये आढळतात; मात्र काठ्यांच्या तालबद्ध ठेक्यावर आधारित समूह सादरीकरण हा या परंपरेचा समान धागा आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे. आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[गोकुळाष्टमी]] व टिपरी ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेचा [[गोकुळाष्टमी]] उत्सवाशी अतिशय निकटचा संबंध आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरनुसार, [[श्रावण]] [[कृष्ण]] अष्टमीला साजऱ्या होणाऱ्या [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] ([[दहीहंडी]]) या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] हे पारंपरिक लोकनृत्यप्रकार सादर केले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी श्रीकृष्णाच्या जन्मोत्सवाचे धार्मिक विधी पार पडल्यानंतर अनेक गावांमध्ये विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांचे टिपरी पथक (Tipri troupe) [[सार्वजनिक]] ठिकाणी सादरीकरण करते. प्रत्येक कलाकाराच्या हातात दोन [[लाकडी]] टिपऱ्या असतात. [[तबला]], [[झांज]] (किंवा [[टाळ]]) आणि [[हार्मोनियम]] यांच्या साथीने [[ताल]]बद्ध पदन्यास, गोलाकार रचना आणि काठ्यांच्या ठेक्यांवर आधारित [[नृत्य]] सादर केले जाते. टिपरी आणि गोफ एकत्र सादर केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे नृत्याचे दृश्यवैभव अधिक खुलते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

गोकुळाष्टमीच्या दुसऱ्या दिवशी दहीकाला किंवा दहीहंडी साजरी केली जाते. या दिवशी श्रीकृष्णाच्या गोकुळातील बाललीलांचे प्रतीक म्हणून उंचावर टांगलेली दहीहंडी फोडण्याची प्रथा आहे. रत्‍नागिरी गॅझेटियरनुसार, या उत्सवात गावोगावी मिरवणुका निघतात आणि त्या वेळी काला व गोविंदा नृत्यांबरोबर टिपरीचे सादरीकरणही केले जाते. अशा प्रकारे धार्मिक विधी, सामूहिक सहभाग आणि लोककला यांचा सुंदर संगम या उत्सवांमध्ये दिसून येतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणाला धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक ऐक्याचेही स्वरूप प्राप्त झाले आहे. विविध वयोगटांतील युवक एकत्रित सराव करून उत्सवात सहभागी होतात. [[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणामध्ये विविध वयोगटांतील युवक सहभागी होतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] तसेच [[कुलाबा]] ([[रायगड]]) जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] उत्सवांदरम्यान टिपरी व गोफ सादर केल्याचा उल्लेख आढळतो. तसेच महाराष्ट्रातील इतर काही जिल्ह्यांच्या गॅझेटियरमध्येही [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] हे टिपरी व गोफ सादर करण्याचे प्रमुख उत्सव असल्याचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/people_recreation.html
|title=People – Recreation
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== टिपरी खेळाची [[रचना]] ==

टिपरी खेळाची रचना ही ताल, लय, समन्वय आणि समूहशिस्त यांवर आधारित असते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, हा खेळ विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या पथकांकडून सादर केला जातो. प्रत्येक सहभागीच्या हातात प्रत्येकी एक अशा दोन लाकडी टिपऱ्या (काठ्या) असतात. या टिपऱ्या साधारण १४ ते १६ इंच लांब असून त्यांचा जाड टोक हातात धरला जातो. गट चार, सहा किंवा आठ जोड्यांचा असू शकतो आणि प्रत्येक जोडीतील दोन खेळाडू एकमेकांसमोर उभे राहतात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

खेळाची सुरुवात मंद गतीने आणि तालबद्ध ठेक्याने होते. सहभागी प्रथम स्वतःच्या आणि समोरील साथीदाराच्या टिपऱ्या ठराविक लयीत आपटतात. त्यानंतर पावलांची गती, वर्तुळाकार हालचाल, वळणे, शरीराचे संतुलन आणि काठ्यांचा ठेका यांचा वेग हळूहळू वाढत जातो. खेळाच्या शेवटी लाकडी टिपऱ्यांच्या एकसंध आणि वेगवान ठेक्यांमुळे प्रभावी ध्वनीनिर्मिती होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळातील काठ्या आपटण्याच्या चार मूलभूत पद्धती नमूद केल्या आहेत:&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

* स्वतःच्या दोन टिपऱ्या एकमेकांवर आपटणे.
* समोरील साथीदाराच्या टिपरीवर स्वतःची टिपरी आपटणे.
* स्वतःची टिपरी समोरील खेळाडूकडून आपटून घेणे.
* ठराविक ठेका जाणीवपूर्वक वगळून (skip beat) पुढील तालाशी समन्वय साधणे.

&quot;या चार मूलभूत हालचालींचे विविध पदन्यास, वळणे आणि समूहरचनांशी संयोजन करून टिपरीचे विविध प्रकार सादर केले जातात.&quot;&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीसोबत गोफ सादर केला जात असल्यास प्रत्येक सहभागीच्या डाव्या हातात रंगीत कापडी पट्टी असते. खेळाडूंच्या हालचालींमुळे या पट्ट्या एकमेकांत विणल्या जाऊन सुंदर भूमितीय आकृत्या तयार होतात आणि त्याच हालचाली उलट क्रमाने करून त्या पुन्हा सुटवल्या जातात. त्यामुळे सादरीकरणाला दृश्यात्मक सौंदर्य प्राप्त होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

या खेळाला सामान्यतः तबला, झांज (टाळ) आणि हार्मोनियम यांची साथ दिली जाते. काही ठिकाणी खेळाडूंच्या पायात घुंगरू (चाळ) बांधले जातात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा आवाज यांचा सुंदर संगम साधला जातो. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या खेळातील शिस्त, तालबद्धता आणि समन्वय यांमुळे पुढे तो काही प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमध्ये शारीरिक शिक्षणाचा एक भाग म्हणूनही स्वीकारण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Poona/PART%20III/Chap%20%283%29/Dances.htm
|title=Dances
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== वाद्ये ==

कोकणातील टिपरी परंपरेमध्ये ताल आणि लय यांना केंद्रस्थानी स्थान आहे. त्यामुळे या खेळाच्या सादरीकरणात वापरली जाणारी वाद्ये ही केवळ साथसंगत न करता संपूर्ण खेळाची गती, ठेका आणि हालचाली नियंत्रित करण्याचे कार्य करतात. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, टिपरी खेळाच्या पारंपरिक सादरीकरणासाठी तबला, झांज (cymbals) आणि हार्मोनियम ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. उपलब्ध असल्यास हार्मोनियमचा समावेश केला जातो, तर तबला आणि झांज यांच्या साहाय्याने मुख्य ताल राखला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी खेळाची सुरुवात सामान्यतः मंद गतीच्या तालाने होते. खेळ जसजसा पुढे सरकतो तसतसा तबल्याचा ठेका, झांजेचा लयबद्ध नाद आणि खेळाडूंच्या टिपऱ्यांचा आवाज एकत्रित होऊन सादरीकरण अधिक प्रभावी बनते. खेळाच्या अंतिम टप्प्यात काठ्या एकमेकांवर वेगाने आपटल्यामुळे निर्माण होणारा ध्वनी हा वाद्यांच्या साथीबरोबर एकत्रितपणे सादरीकरणाचा महत्त्वाचा भाग बनतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये असेही नमूद केले आहे की काही पथकांतील खेळाडू पायात घुंगरू (चाळ) बांधतात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा ताल यांचा सुंदर समन्वय साधला जातो आणि नृत्याला अधिक लयबद्धता प्राप्त होते. घुंगरू हे स्वतंत्र वाद्य नसले, तरी टिपरी सादरीकरणातील ध्वनीरचनेचा महत्त्वाचा घटक मानले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळासाठी तबला, झांज आणि हार्मोनियम ही प्रमुख साथसंगत म्हणून नमूद करण्यात आली आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[वेशभूषा]] - [[पोशाख]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेमध्ये पोशाखाला कार्यात्मक आणि सांस्कृतिक असे दोन्ही महत्त्व आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी नृत्याच्या संदर्भात [स्वतंत्र पोशाखाचे सविस्तर वर्णन उपलब्ध नाही. तथापि, त्या काळातील [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील पारंपरिक [[पुरुष]] वेशभूषेचे वर्णन गॅझेटियरमध्ये करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_dress.html
|title=The People – Dress
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

पारंपरिक ग्रामीण [[कोकणा]]तील पुरुषांची [[वेशभूषा]] सामान्यतः [[धोतर]] (किंवा पंचा), [[सदरा]], डोक्यावर रुमाल किंवा [[फेटा]], तसेच प्रसंगानुसार उपरणे अशी असे. काही प्रसंगी पायात [[चप्पल]] किंवा वहाणा वापरल्या जात; मात्र लोकनृत्यांच्या सादरीकरणात अनेक खेळाडू अनवाणी सहभागी होत असत. [[रत्‍नागिरी]] गॅझेटियरमध्ये या प्रदेशातील पारंपरिक पोशाखाचे सविस्तर वर्णन करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;/&gt;

टिपरी खेळाच्या सादरीकरणात काही पथकांतील कलाकार पायात घुंगरू (चाळ) बांधत असल्याचा उल्लेख रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये आढळतो. घुंगरूंमुळे पावलांचा ठेका अधिक स्पष्ट होतो आणि काठ्यांच्या तालाबरोबर ध्वनीसौंदर्य वाढते. तथापि, घुंगरू हा पोशाखाचा अनिवार्य भाग नसून काही पथकांमध्येच त्याचा वापर केला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही केवळ [[मनोरंजन]] किंवा लोकनृत्याचा प्रकार नसून, धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक ऐक्य आणि सामूहिक सहभाग यांचे [[प्रतीक]] मानली जाते. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] यांसारख्या लोकनृत्यांचे सामूहिक सादरीकरण होत असल्याचे नमूद केले आहे. यावरून टिपरी ही कोकणातील उत्सवसंस्कृतीचा अविभाज्य घटक असल्याचे दिसून येते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक एकत्रितपणे ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. त्यामुळे परस्पर सहकार्य, शिस्त, वेळेचे [[नियोजन]] आणि समूहभावना यांचा [[विकास]] होतो. टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने पारंपरिक पथकांकडून या लोकनृत्याचे सामूहिक सादरीकरण केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]] हा श्रीकृष्णाच्या जन्माशी संबंधित धार्मिक उत्सव आहे. [[मराठी]] विश्वकोशात [[गोकुळाष्टमी]]चा उल्लेख [[कृष्ण]]जन्मोत्सवाशी संबंधित उत्सव म्हणून करण्यात आला आहे. [[कोकणा]]त या उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

टिपरी परंपरेमुळे स्थानिक लोकसंगीत, तालवाद्ये, पारंपरिक हालचाली, सामूहिक नृत्यरचना आणि लोककलेचे जतन होत आले आहे. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== वर्तमान स्थिती ==

आधुनिक काळात बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोककलांमधील सहभागातील बदल यांमुळे काही भागांत टिपरी परंपरेचे सादरीकरण पूर्वीच्या तुलनेत कमी झाल्याचे दिसून येते. तथापि, कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण आजही केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी परंपरेविषयीची माहिती [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[जिल्हा]] गॅझेटियर, [[मराठी]] [[विश्वकोश]] तसेच इतर सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये उपलब्ध असून, या लोकपरंपरेच्या दस्तऐवजीकरणासाठी विविध स्तरांवर प्रयत्न सुरू आहेत.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

{{Reflist}}

== बाह्य दुवे ==

* महाराष्ट्र शासन – Ratnagiri Gazetteer
* मराठी विश्वकोश

[[Category:कोकण]]
[[Category:महाराष्ट्रातील लोकपरंपरा]]
[[Category:लोकनृत्य]]
[[Category:महाराष्ट्राची संस्कृती]]

वर्ग : -

[[गोकुळाष्टमी]]

[[कोकण]]

[[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[महाराष्ट्र]]

[[लोकनृत्य]]</text>
      <sha1>0eq22t7xi556zex85dzc38j0t6kf8g1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693915</id>
      <parentid>2693914</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T13:01:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* बाह्य दुवे */</comment>
      <origin>2693915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42971" sha1="5pe2rdcl07y49tzj1890pszcovq5wev" xml:space="preserve">{{Infobox
| above = [[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा
| image =
| caption =
| headerstyle = background:#f0f8ff;
| label1 = प्रकार
| data1 = लोकपरंपरा
| label2 = स्वरूप
| data2 = [[लोकनृत्य]] / काठी-खेळ
| label3 = प्रदेश
| data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]]
| label4 = प्रसंग
| data4 = [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]], [[गणपती]]
| label5 = सहभागी
| data5 = पारंपरिक टिपरी पथके
| label6 = संबंधित [[लोककला]]
| data6 = गोफ
}}

'''[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा''' ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशातील एक पारंपरिक लोकपरंपरा आहे...

== प्रस्तावना ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशात प्रचलित असलेली एक पारंपरिक लोकपरंपरा असून, तिच्यामध्ये तालबद्ध काठी-खेळ, [[लोकनृत्य]], सामूहिक सादरीकरण आणि धार्मिक [[उत्सव]] यांचा संगम आढळतो. ही परंपरा विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने सादर केली जाते. सहभागी व्यक्ती हातात [[लाकडी]] टिपऱ्या घेऊन विशिष्ट लय, [[ताल]] आणि पदन्यासाच्या साहाय्याने वर्तुळाकार किंवा अन्य पारंपरिक रचनांमध्ये खेळ सादर करतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी आणि गोफ या पारंपरिक काठी-नृत्यांचे वर्णन करण्यात आले असून, त्यांचा [[गोकुळाष्टमी]] व [[दहीकाला]] उत्सवांशी असलेला संबंध, वापरली जाणारी वाद्ये, नृत्यरचना आणि सादरीकरणाची पद्धत यांचे विवरण दिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


कोकणातील अनेक गावांमध्ये टिपरी ही केवळ करमणुकीची [[कला]] नसून सामाजिक ऐक्य, धार्मिक [[श्रद्धा]] आणि [[लोकसंस्कृती]]चे [[प्रतीक]] मानली जाते. या परंपरेत विविध वयोगटांतील सहभागी सामूहिकरीत्या भाग घेतात. स्थानिक [[संगीत]], तालवाद्ये, पारंपरिक [[पोशाख]] आणि उत्सवी [[वातावरण]] यांच्या साहाय्याने टिपरीची परंपरा आजही काही भागांत जपली जात आहे. [[मराठी]] विश्वकोशातही टिपरीचा उल्लेख महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांपैकी एक म्हणून करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


काळानुसार सामाजिक जीवनशैलीत झालेले बदल, शहरीकरण आणि आधुनिक मनोरंजनाची साधने यांमुळे काही ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असले, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ती आजही धार्मिक व सांस्कृतिक उत्सवांचा अविभाज्य भाग आहे. या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि संवर्धन करण्याची गरज लक्षात घेऊन विविध शासकीय प्रकाशने, [[विश्वकोश]] आणि सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये तिचा उल्लेख करण्यात आला आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[व्युत्पत्ती]] ==

&quot;टिपरी&quot; हा [[शब्द]] [[मराठी]]त प्रामुख्याने लहान [[लाकडी]] काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; या अर्थाने वापरला जातो. पारंपरिक [[खेळ]] आणि लोकनृत्यांमध्ये प्रत्येक हातात एक अशी दोन टिपऱ्या घेऊन त्या एकमेकांवर आपटून ताल धरण्याच्या प्रथेमुळे या लोकपरंपरेला &quot;टिपरी&quot; हे नाव रूढ झाल्याचे [[मराठी]] शब्दकोशांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.

[[मराठी]] शब्दकोशानुसार&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; &quot;टिपरी&quot; म्हणजे वीतभर लांबीची लहान काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी असा अर्थ होतो. या काठ्यांच्या साहाय्याने तालबद्ध हालचाली आणि समूह [[नृत्य]] सादर केले जात असल्यामुळे पुढे या लोकपरंपरेलाच &quot;टिपरी&quot; असे संबोधले जाऊ लागले.&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांच्या संदर्भात टिपरी आणि गोफ यांचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[इतिहास]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकपरंपरांपैकी एक मानली जाते. उपलब्ध प्रकाशित स्रोतांनुसार, ही परंपरा धार्मिक [[उत्सव]], सामूहिक लोकजीवन आणि ग्रामीण सांस्कृतिक [[अभिव्यक्ती]] यांच्याशी निगडित आहे. विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण करण्याची प्रथा [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या Ratnagiri District Gazetteer मध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[महाराष्ट्र]] शासनाच्या गॅझेटियरनुसार, टिपरी हा [[लाकडी]] काठ्यांच्या साहाय्याने सादर केला जाणारा पारंपरिक काठी-[[नृत्य]] (stick dance) प्रकार आहे. प्रशिक्षित युवकांच्या समूहाकडून तो प्रामुख्याने [[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी सादर केला जात असे. प्रत्येक नर्तकाच्या हातात दोन टिपऱ्या ([[लाकडी]] काठ्या) असतात. [[ताल]], लय, पदन्यास आणि भूमितीय रचना यांचा वापर करून हा [[खेळ]] सादर केला जातो. गोफ नृत्याशी एकत्रित सादरीकरण केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे त्याचे दृश्यात्मक आकर्षण अधिक वाढते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचा उल्लेख करण्यात आला असून, त्यांचा संबंध [[कृष्ण]]परंपरा आणि उत्सवांशी जोडण्यात आला आहे.[[कृष्ण]]परंपरा, रासक्रीडा आणि उत्सवांशी तिचा संबंध अधोरेखित केला आहे. त्यामुळे टिपरी ही केवळ मनोरंजनाची [[कला]] नसून धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेचा भाग म्हणूनही विकसित झाल्याचे दिसून येते. ([[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;लोकनृत्य&quot; व &quot;टिपरी&quot; विषयक नोंदी.)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये विसाव्या शतकाच्या मध्यापासून टिपरी नृत्याचा प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमधील शारीरिक शिक्षणाचा भाग म्हणूनही समावेश होऊ लागल्याची नोंद आहे. यामुळे पारंपरिक [[लोककला]] म्हणून जपली गेलेली ही परंपरा शैक्षणिक क्षेत्रातही पोहोचली.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजही [[कोकणा]]तील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. तथापि, बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोकपरंपरांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असून, आजही कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. बदलती जीवनशैली आणि शहरीकरणामुळे काही भागांत या परंपरेचे स्वरूप बदलले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[कोकणा]]तील भौगोलिक प्रसार ==

कोकणातील टिपरी परंपरा प्रामुख्याने महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवरील ग्रामीण भागात धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सवांच्या निमित्ताने जपली गेली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला या उत्सवांदरम्यान टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण रत्‍नागिरी जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे नमूद केले आहे. या परंपरेचे सादरीकरण विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या समूहांकडून केले जात असून, तालबद्ध काठी-नृत्य, समूहरचना आणि संगीतसाथ ही त्याची वैशिष्ट्ये मानली जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

ऐतिहासिकदृष्ट्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यात आजचे रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग हे दोन्ही भाग समाविष्ट होते. त्यामुळे जुन्या गॅझेटियरमधील टिपरीविषयीचे उल्लेख कोकणातील विस्तृत प्रदेशाशी संबंधित मानले जातात. नंतर प्रशासकीय पुनर्रचनेतून सिंधुदुर्ग हा स्वतंत्र जिल्हा निर्माण झाला, तरी अनेक लोकपरंपरा या दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये सांस्कृतिक सातत्याने टिकून राहिल्या.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_pro.html
|title=History and Political
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

कोकणातील विविध गावांमध्ये गोकुळाष्टमी, दहीकाला आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या वेळी टिपरीचे आयोजन केले जाते. गावोगावी सादरीकरणाची शैली, सहभागींची संख्या, वाद्यसंगत, पोशाख आणि तालांमध्ये काही प्रमाणात स्थानिक वैशिष्ट्ये आढळतात; मात्र काठ्यांच्या तालबद्ध ठेक्यावर आधारित समूह सादरीकरण हा या परंपरेचा समान धागा आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे. आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[गोकुळाष्टमी]] व टिपरी ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेचा [[गोकुळाष्टमी]] उत्सवाशी अतिशय निकटचा संबंध आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरनुसार, [[श्रावण]] [[कृष्ण]] अष्टमीला साजऱ्या होणाऱ्या [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] ([[दहीहंडी]]) या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] हे पारंपरिक लोकनृत्यप्रकार सादर केले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी श्रीकृष्णाच्या जन्मोत्सवाचे धार्मिक विधी पार पडल्यानंतर अनेक गावांमध्ये विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांचे टिपरी पथक (Tipri troupe) [[सार्वजनिक]] ठिकाणी सादरीकरण करते. प्रत्येक कलाकाराच्या हातात दोन [[लाकडी]] टिपऱ्या असतात. [[तबला]], [[झांज]] (किंवा [[टाळ]]) आणि [[हार्मोनियम]] यांच्या साथीने [[ताल]]बद्ध पदन्यास, गोलाकार रचना आणि काठ्यांच्या ठेक्यांवर आधारित [[नृत्य]] सादर केले जाते. टिपरी आणि गोफ एकत्र सादर केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे नृत्याचे दृश्यवैभव अधिक खुलते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

गोकुळाष्टमीच्या दुसऱ्या दिवशी दहीकाला किंवा दहीहंडी साजरी केली जाते. या दिवशी श्रीकृष्णाच्या गोकुळातील बाललीलांचे प्रतीक म्हणून उंचावर टांगलेली दहीहंडी फोडण्याची प्रथा आहे. रत्‍नागिरी गॅझेटियरनुसार, या उत्सवात गावोगावी मिरवणुका निघतात आणि त्या वेळी काला व गोविंदा नृत्यांबरोबर टिपरीचे सादरीकरणही केले जाते. अशा प्रकारे धार्मिक विधी, सामूहिक सहभाग आणि लोककला यांचा सुंदर संगम या उत्सवांमध्ये दिसून येतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणाला धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक ऐक्याचेही स्वरूप प्राप्त झाले आहे. विविध वयोगटांतील युवक एकत्रित सराव करून उत्सवात सहभागी होतात. [[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणामध्ये विविध वयोगटांतील युवक सहभागी होतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] तसेच [[कुलाबा]] ([[रायगड]]) जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] उत्सवांदरम्यान टिपरी व गोफ सादर केल्याचा उल्लेख आढळतो. तसेच महाराष्ट्रातील इतर काही जिल्ह्यांच्या गॅझेटियरमध्येही [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] हे टिपरी व गोफ सादर करण्याचे प्रमुख उत्सव असल्याचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/people_recreation.html
|title=People – Recreation
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== टिपरी खेळाची [[रचना]] ==

टिपरी खेळाची रचना ही ताल, लय, समन्वय आणि समूहशिस्त यांवर आधारित असते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, हा खेळ विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या पथकांकडून सादर केला जातो. प्रत्येक सहभागीच्या हातात प्रत्येकी एक अशा दोन लाकडी टिपऱ्या (काठ्या) असतात. या टिपऱ्या साधारण १४ ते १६ इंच लांब असून त्यांचा जाड टोक हातात धरला जातो. गट चार, सहा किंवा आठ जोड्यांचा असू शकतो आणि प्रत्येक जोडीतील दोन खेळाडू एकमेकांसमोर उभे राहतात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

खेळाची सुरुवात मंद गतीने आणि तालबद्ध ठेक्याने होते. सहभागी प्रथम स्वतःच्या आणि समोरील साथीदाराच्या टिपऱ्या ठराविक लयीत आपटतात. त्यानंतर पावलांची गती, वर्तुळाकार हालचाल, वळणे, शरीराचे संतुलन आणि काठ्यांचा ठेका यांचा वेग हळूहळू वाढत जातो. खेळाच्या शेवटी लाकडी टिपऱ्यांच्या एकसंध आणि वेगवान ठेक्यांमुळे प्रभावी ध्वनीनिर्मिती होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळातील काठ्या आपटण्याच्या चार मूलभूत पद्धती नमूद केल्या आहेत:&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

* स्वतःच्या दोन टिपऱ्या एकमेकांवर आपटणे.
* समोरील साथीदाराच्या टिपरीवर स्वतःची टिपरी आपटणे.
* स्वतःची टिपरी समोरील खेळाडूकडून आपटून घेणे.
* ठराविक ठेका जाणीवपूर्वक वगळून (skip beat) पुढील तालाशी समन्वय साधणे.

&quot;या चार मूलभूत हालचालींचे विविध पदन्यास, वळणे आणि समूहरचनांशी संयोजन करून टिपरीचे विविध प्रकार सादर केले जातात.&quot;&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीसोबत गोफ सादर केला जात असल्यास प्रत्येक सहभागीच्या डाव्या हातात रंगीत कापडी पट्टी असते. खेळाडूंच्या हालचालींमुळे या पट्ट्या एकमेकांत विणल्या जाऊन सुंदर भूमितीय आकृत्या तयार होतात आणि त्याच हालचाली उलट क्रमाने करून त्या पुन्हा सुटवल्या जातात. त्यामुळे सादरीकरणाला दृश्यात्मक सौंदर्य प्राप्त होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

या खेळाला सामान्यतः तबला, झांज (टाळ) आणि हार्मोनियम यांची साथ दिली जाते. काही ठिकाणी खेळाडूंच्या पायात घुंगरू (चाळ) बांधले जातात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा आवाज यांचा सुंदर संगम साधला जातो. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या खेळातील शिस्त, तालबद्धता आणि समन्वय यांमुळे पुढे तो काही प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमध्ये शारीरिक शिक्षणाचा एक भाग म्हणूनही स्वीकारण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Poona/PART%20III/Chap%20%283%29/Dances.htm
|title=Dances
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== वाद्ये ==

कोकणातील टिपरी परंपरेमध्ये ताल आणि लय यांना केंद्रस्थानी स्थान आहे. त्यामुळे या खेळाच्या सादरीकरणात वापरली जाणारी वाद्ये ही केवळ साथसंगत न करता संपूर्ण खेळाची गती, ठेका आणि हालचाली नियंत्रित करण्याचे कार्य करतात. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, टिपरी खेळाच्या पारंपरिक सादरीकरणासाठी तबला, झांज (cymbals) आणि हार्मोनियम ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. उपलब्ध असल्यास हार्मोनियमचा समावेश केला जातो, तर तबला आणि झांज यांच्या साहाय्याने मुख्य ताल राखला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी खेळाची सुरुवात सामान्यतः मंद गतीच्या तालाने होते. खेळ जसजसा पुढे सरकतो तसतसा तबल्याचा ठेका, झांजेचा लयबद्ध नाद आणि खेळाडूंच्या टिपऱ्यांचा आवाज एकत्रित होऊन सादरीकरण अधिक प्रभावी बनते. खेळाच्या अंतिम टप्प्यात काठ्या एकमेकांवर वेगाने आपटल्यामुळे निर्माण होणारा ध्वनी हा वाद्यांच्या साथीबरोबर एकत्रितपणे सादरीकरणाचा महत्त्वाचा भाग बनतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये असेही नमूद केले आहे की काही पथकांतील खेळाडू पायात घुंगरू (चाळ) बांधतात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा ताल यांचा सुंदर समन्वय साधला जातो आणि नृत्याला अधिक लयबद्धता प्राप्त होते. घुंगरू हे स्वतंत्र वाद्य नसले, तरी टिपरी सादरीकरणातील ध्वनीरचनेचा महत्त्वाचा घटक मानले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळासाठी तबला, झांज आणि हार्मोनियम ही प्रमुख साथसंगत म्हणून नमूद करण्यात आली आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[वेशभूषा]] - [[पोशाख]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेमध्ये पोशाखाला कार्यात्मक आणि सांस्कृतिक असे दोन्ही महत्त्व आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी नृत्याच्या संदर्भात [स्वतंत्र पोशाखाचे सविस्तर वर्णन उपलब्ध नाही. तथापि, त्या काळातील [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील पारंपरिक [[पुरुष]] वेशभूषेचे वर्णन गॅझेटियरमध्ये करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_dress.html
|title=The People – Dress
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

पारंपरिक ग्रामीण [[कोकणा]]तील पुरुषांची [[वेशभूषा]] सामान्यतः [[धोतर]] (किंवा पंचा), [[सदरा]], डोक्यावर रुमाल किंवा [[फेटा]], तसेच प्रसंगानुसार उपरणे अशी असे. काही प्रसंगी पायात [[चप्पल]] किंवा वहाणा वापरल्या जात; मात्र लोकनृत्यांच्या सादरीकरणात अनेक खेळाडू अनवाणी सहभागी होत असत. [[रत्‍नागिरी]] गॅझेटियरमध्ये या प्रदेशातील पारंपरिक पोशाखाचे सविस्तर वर्णन करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;/&gt;

टिपरी खेळाच्या सादरीकरणात काही पथकांतील कलाकार पायात घुंगरू (चाळ) बांधत असल्याचा उल्लेख रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये आढळतो. घुंगरूंमुळे पावलांचा ठेका अधिक स्पष्ट होतो आणि काठ्यांच्या तालाबरोबर ध्वनीसौंदर्य वाढते. तथापि, घुंगरू हा पोशाखाचा अनिवार्य भाग नसून काही पथकांमध्येच त्याचा वापर केला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही केवळ [[मनोरंजन]] किंवा लोकनृत्याचा प्रकार नसून, धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक ऐक्य आणि सामूहिक सहभाग यांचे [[प्रतीक]] मानली जाते. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] यांसारख्या लोकनृत्यांचे सामूहिक सादरीकरण होत असल्याचे नमूद केले आहे. यावरून टिपरी ही कोकणातील उत्सवसंस्कृतीचा अविभाज्य घटक असल्याचे दिसून येते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक एकत्रितपणे ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. त्यामुळे परस्पर सहकार्य, शिस्त, वेळेचे [[नियोजन]] आणि समूहभावना यांचा [[विकास]] होतो. टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने पारंपरिक पथकांकडून या लोकनृत्याचे सामूहिक सादरीकरण केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]] हा श्रीकृष्णाच्या जन्माशी संबंधित धार्मिक उत्सव आहे. [[मराठी]] विश्वकोशात [[गोकुळाष्टमी]]चा उल्लेख [[कृष्ण]]जन्मोत्सवाशी संबंधित उत्सव म्हणून करण्यात आला आहे. [[कोकणा]]त या उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

टिपरी परंपरेमुळे स्थानिक लोकसंगीत, तालवाद्ये, पारंपरिक हालचाली, सामूहिक नृत्यरचना आणि लोककलेचे जतन होत आले आहे. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== वर्तमान स्थिती ==

आधुनिक काळात बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोककलांमधील सहभागातील बदल यांमुळे काही भागांत टिपरी परंपरेचे सादरीकरण पूर्वीच्या तुलनेत कमी झाल्याचे दिसून येते. तथापि, कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण आजही केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी परंपरेविषयीची माहिती [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[जिल्हा]] गॅझेटियर, [[मराठी]] [[विश्वकोश]] तसेच इतर सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये उपलब्ध असून, या लोकपरंपरेच्या दस्तऐवजीकरणासाठी विविध स्तरांवर प्रयत्न सुरू आहेत.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

{{Reflist}}

== बाह्य दुवे ==

* [https://marathiglobalvillage.com/tipari/ Marathi Global Village – टिपरी]

* महाराष्ट्र शासन – Ratnagiri Gazetteer
* मराठी विश्वकोश

[[Category:कोकण]]
[[Category:महाराष्ट्रातील लोकपरंपरा]]
[[Category:लोकनृत्य]]
[[Category:महाराष्ट्राची संस्कृती]]


[[गोकुळाष्टमी]]

[[कोकण]]

[[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[महाराष्ट्र]]

[[लोकनृत्य]]</text>
      <sha1>5pe2rdcl07y49tzj1890pszcovq5wev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693916</id>
      <parentid>2693915</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T13:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* व्युत्पत्ती */</comment>
      <origin>2693916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43280" sha1="t7few7vv29mh72lipoe66nab5zc3mwt" xml:space="preserve">{{Infobox
| above = [[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा
| image =
| caption =
| headerstyle = background:#f0f8ff;
| label1 = प्रकार
| data1 = लोकपरंपरा
| label2 = स्वरूप
| data2 = [[लोकनृत्य]] / काठी-खेळ
| label3 = प्रदेश
| data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]]
| label4 = प्रसंग
| data4 = [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]], [[गणपती]]
| label5 = सहभागी
| data5 = पारंपरिक टिपरी पथके
| label6 = संबंधित [[लोककला]]
| data6 = गोफ
}}

'''[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा''' ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशातील एक पारंपरिक लोकपरंपरा आहे...

== प्रस्तावना ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशात प्रचलित असलेली एक पारंपरिक लोकपरंपरा असून, तिच्यामध्ये तालबद्ध काठी-खेळ, [[लोकनृत्य]], सामूहिक सादरीकरण आणि धार्मिक [[उत्सव]] यांचा संगम आढळतो. ही परंपरा विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने सादर केली जाते. सहभागी व्यक्ती हातात [[लाकडी]] टिपऱ्या घेऊन विशिष्ट लय, [[ताल]] आणि पदन्यासाच्या साहाय्याने वर्तुळाकार किंवा अन्य पारंपरिक रचनांमध्ये खेळ सादर करतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी आणि गोफ या पारंपरिक काठी-नृत्यांचे वर्णन करण्यात आले असून, त्यांचा [[गोकुळाष्टमी]] व [[दहीकाला]] उत्सवांशी असलेला संबंध, वापरली जाणारी वाद्ये, नृत्यरचना आणि सादरीकरणाची पद्धत यांचे विवरण दिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


कोकणातील अनेक गावांमध्ये टिपरी ही केवळ करमणुकीची [[कला]] नसून सामाजिक ऐक्य, धार्मिक [[श्रद्धा]] आणि [[लोकसंस्कृती]]चे [[प्रतीक]] मानली जाते. या परंपरेत विविध वयोगटांतील सहभागी सामूहिकरीत्या भाग घेतात. स्थानिक [[संगीत]], तालवाद्ये, पारंपरिक [[पोशाख]] आणि उत्सवी [[वातावरण]] यांच्या साहाय्याने टिपरीची परंपरा आजही काही भागांत जपली जात आहे. [[मराठी]] विश्वकोशातही टिपरीचा उल्लेख महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांपैकी एक म्हणून करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


काळानुसार सामाजिक जीवनशैलीत झालेले बदल, शहरीकरण आणि आधुनिक मनोरंजनाची साधने यांमुळे काही ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असले, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ती आजही धार्मिक व सांस्कृतिक उत्सवांचा अविभाज्य भाग आहे. या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि संवर्धन करण्याची गरज लक्षात घेऊन विविध शासकीय प्रकाशने, [[विश्वकोश]] आणि सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये तिचा उल्लेख करण्यात आला आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[व्युत्पत्ती]] ==

&quot;टिपरी&quot; हा [[शब्द]] [[मराठी]]त प्रामुख्याने लहान [[लाकडी]] काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; या अर्थाने वापरला जातो. पारंपरिक [[खेळ]] आणि लोकनृत्यांमध्ये प्रत्येक हातात एक अशी दोन टिपऱ्या घेऊन त्या एकमेकांवर आपटून ताल धरण्याच्या प्रथेमुळे या लोकपरंपरेला &quot;टिपरी&quot; हे नाव रूढ झाल्याचे [[मराठी]] शब्दकोशांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.

[[मराठी]] शब्दकोशानुसार&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; &quot;टिपरी&quot; म्हणजे वीतभर लांबीची लहान काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी असा अर्थ होतो. या काठ्यांच्या साहाय्याने तालबद्ध हालचाली आणि समूह [[नृत्य]] सादर केले जात असल्यामुळे पुढे या लोकपरंपरेलाच &quot;टिपरी&quot; असे संबोधले जाऊ लागले.&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;&quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांच्या संदर्भात टिपरी आणि गोफ यांचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[इतिहास]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकपरंपरांपैकी एक मानली जाते. उपलब्ध प्रकाशित स्रोतांनुसार, ही परंपरा धार्मिक [[उत्सव]], सामूहिक लोकजीवन आणि ग्रामीण सांस्कृतिक [[अभिव्यक्ती]] यांच्याशी निगडित आहे. विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण करण्याची प्रथा [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या Ratnagiri District Gazetteer मध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[महाराष्ट्र]] शासनाच्या गॅझेटियरनुसार, टिपरी हा [[लाकडी]] काठ्यांच्या साहाय्याने सादर केला जाणारा पारंपरिक काठी-[[नृत्य]] (stick dance) प्रकार आहे. प्रशिक्षित युवकांच्या समूहाकडून तो प्रामुख्याने [[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी सादर केला जात असे. प्रत्येक नर्तकाच्या हातात दोन टिपऱ्या ([[लाकडी]] काठ्या) असतात. [[ताल]], लय, पदन्यास आणि भूमितीय रचना यांचा वापर करून हा [[खेळ]] सादर केला जातो. गोफ नृत्याशी एकत्रित सादरीकरण केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे त्याचे दृश्यात्मक आकर्षण अधिक वाढते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचा उल्लेख करण्यात आला असून, त्यांचा संबंध [[कृष्ण]]परंपरा आणि उत्सवांशी जोडण्यात आला आहे.[[कृष्ण]]परंपरा, रासक्रीडा आणि उत्सवांशी तिचा संबंध अधोरेखित केला आहे. त्यामुळे टिपरी ही केवळ मनोरंजनाची [[कला]] नसून धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेचा भाग म्हणूनही विकसित झाल्याचे दिसून येते. ([[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;लोकनृत्य&quot; व &quot;टिपरी&quot; विषयक नोंदी.)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये विसाव्या शतकाच्या मध्यापासून टिपरी नृत्याचा प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमधील शारीरिक शिक्षणाचा भाग म्हणूनही समावेश होऊ लागल्याची नोंद आहे. यामुळे पारंपरिक [[लोककला]] म्हणून जपली गेलेली ही परंपरा शैक्षणिक क्षेत्रातही पोहोचली.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजही [[कोकणा]]तील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. तथापि, बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोकपरंपरांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असून, आजही कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. बदलती जीवनशैली आणि शहरीकरणामुळे काही भागांत या परंपरेचे स्वरूप बदलले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[कोकणा]]तील भौगोलिक प्रसार ==

कोकणातील टिपरी परंपरा प्रामुख्याने महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवरील ग्रामीण भागात धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सवांच्या निमित्ताने जपली गेली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला या उत्सवांदरम्यान टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण रत्‍नागिरी जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे नमूद केले आहे. या परंपरेचे सादरीकरण विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या समूहांकडून केले जात असून, तालबद्ध काठी-नृत्य, समूहरचना आणि संगीतसाथ ही त्याची वैशिष्ट्ये मानली जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

ऐतिहासिकदृष्ट्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यात आजचे रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग हे दोन्ही भाग समाविष्ट होते. त्यामुळे जुन्या गॅझेटियरमधील टिपरीविषयीचे उल्लेख कोकणातील विस्तृत प्रदेशाशी संबंधित मानले जातात. नंतर प्रशासकीय पुनर्रचनेतून सिंधुदुर्ग हा स्वतंत्र जिल्हा निर्माण झाला, तरी अनेक लोकपरंपरा या दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये सांस्कृतिक सातत्याने टिकून राहिल्या.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_pro.html
|title=History and Political
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

कोकणातील विविध गावांमध्ये गोकुळाष्टमी, दहीकाला आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या वेळी टिपरीचे आयोजन केले जाते. गावोगावी सादरीकरणाची शैली, सहभागींची संख्या, वाद्यसंगत, पोशाख आणि तालांमध्ये काही प्रमाणात स्थानिक वैशिष्ट्ये आढळतात; मात्र काठ्यांच्या तालबद्ध ठेक्यावर आधारित समूह सादरीकरण हा या परंपरेचा समान धागा आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे. आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[गोकुळाष्टमी]] व टिपरी ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेचा [[गोकुळाष्टमी]] उत्सवाशी अतिशय निकटचा संबंध आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरनुसार, [[श्रावण]] [[कृष्ण]] अष्टमीला साजऱ्या होणाऱ्या [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] ([[दहीहंडी]]) या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] हे पारंपरिक लोकनृत्यप्रकार सादर केले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी श्रीकृष्णाच्या जन्मोत्सवाचे धार्मिक विधी पार पडल्यानंतर अनेक गावांमध्ये विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांचे टिपरी पथक (Tipri troupe) [[सार्वजनिक]] ठिकाणी सादरीकरण करते. प्रत्येक कलाकाराच्या हातात दोन [[लाकडी]] टिपऱ्या असतात. [[तबला]], [[झांज]] (किंवा [[टाळ]]) आणि [[हार्मोनियम]] यांच्या साथीने [[ताल]]बद्ध पदन्यास, गोलाकार रचना आणि काठ्यांच्या ठेक्यांवर आधारित [[नृत्य]] सादर केले जाते. टिपरी आणि गोफ एकत्र सादर केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे नृत्याचे दृश्यवैभव अधिक खुलते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

गोकुळाष्टमीच्या दुसऱ्या दिवशी दहीकाला किंवा दहीहंडी साजरी केली जाते. या दिवशी श्रीकृष्णाच्या गोकुळातील बाललीलांचे प्रतीक म्हणून उंचावर टांगलेली दहीहंडी फोडण्याची प्रथा आहे. रत्‍नागिरी गॅझेटियरनुसार, या उत्सवात गावोगावी मिरवणुका निघतात आणि त्या वेळी काला व गोविंदा नृत्यांबरोबर टिपरीचे सादरीकरणही केले जाते. अशा प्रकारे धार्मिक विधी, सामूहिक सहभाग आणि लोककला यांचा सुंदर संगम या उत्सवांमध्ये दिसून येतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणाला धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक ऐक्याचेही स्वरूप प्राप्त झाले आहे. विविध वयोगटांतील युवक एकत्रित सराव करून उत्सवात सहभागी होतात. [[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणामध्ये विविध वयोगटांतील युवक सहभागी होतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] तसेच [[कुलाबा]] ([[रायगड]]) जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] उत्सवांदरम्यान टिपरी व गोफ सादर केल्याचा उल्लेख आढळतो. तसेच महाराष्ट्रातील इतर काही जिल्ह्यांच्या गॅझेटियरमध्येही [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] हे टिपरी व गोफ सादर करण्याचे प्रमुख उत्सव असल्याचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/people_recreation.html
|title=People – Recreation
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== टिपरी खेळाची [[रचना]] ==

टिपरी खेळाची रचना ही ताल, लय, समन्वय आणि समूहशिस्त यांवर आधारित असते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, हा खेळ विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या पथकांकडून सादर केला जातो. प्रत्येक सहभागीच्या हातात प्रत्येकी एक अशा दोन लाकडी टिपऱ्या (काठ्या) असतात. या टिपऱ्या साधारण १४ ते १६ इंच लांब असून त्यांचा जाड टोक हातात धरला जातो. गट चार, सहा किंवा आठ जोड्यांचा असू शकतो आणि प्रत्येक जोडीतील दोन खेळाडू एकमेकांसमोर उभे राहतात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

खेळाची सुरुवात मंद गतीने आणि तालबद्ध ठेक्याने होते. सहभागी प्रथम स्वतःच्या आणि समोरील साथीदाराच्या टिपऱ्या ठराविक लयीत आपटतात. त्यानंतर पावलांची गती, वर्तुळाकार हालचाल, वळणे, शरीराचे संतुलन आणि काठ्यांचा ठेका यांचा वेग हळूहळू वाढत जातो. खेळाच्या शेवटी लाकडी टिपऱ्यांच्या एकसंध आणि वेगवान ठेक्यांमुळे प्रभावी ध्वनीनिर्मिती होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळातील काठ्या आपटण्याच्या चार मूलभूत पद्धती नमूद केल्या आहेत:&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

* स्वतःच्या दोन टिपऱ्या एकमेकांवर आपटणे.
* समोरील साथीदाराच्या टिपरीवर स्वतःची टिपरी आपटणे.
* स्वतःची टिपरी समोरील खेळाडूकडून आपटून घेणे.
* ठराविक ठेका जाणीवपूर्वक वगळून (skip beat) पुढील तालाशी समन्वय साधणे.

&quot;या चार मूलभूत हालचालींचे विविध पदन्यास, वळणे आणि समूहरचनांशी संयोजन करून टिपरीचे विविध प्रकार सादर केले जातात.&quot;&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीसोबत गोफ सादर केला जात असल्यास प्रत्येक सहभागीच्या डाव्या हातात रंगीत कापडी पट्टी असते. खेळाडूंच्या हालचालींमुळे या पट्ट्या एकमेकांत विणल्या जाऊन सुंदर भूमितीय आकृत्या तयार होतात आणि त्याच हालचाली उलट क्रमाने करून त्या पुन्हा सुटवल्या जातात. त्यामुळे सादरीकरणाला दृश्यात्मक सौंदर्य प्राप्त होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

या खेळाला सामान्यतः तबला, झांज (टाळ) आणि हार्मोनियम यांची साथ दिली जाते. काही ठिकाणी खेळाडूंच्या पायात घुंगरू (चाळ) बांधले जातात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा आवाज यांचा सुंदर संगम साधला जातो. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या खेळातील शिस्त, तालबद्धता आणि समन्वय यांमुळे पुढे तो काही प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमध्ये शारीरिक शिक्षणाचा एक भाग म्हणूनही स्वीकारण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Poona/PART%20III/Chap%20%283%29/Dances.htm
|title=Dances
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== वाद्ये ==

कोकणातील टिपरी परंपरेमध्ये ताल आणि लय यांना केंद्रस्थानी स्थान आहे. त्यामुळे या खेळाच्या सादरीकरणात वापरली जाणारी वाद्ये ही केवळ साथसंगत न करता संपूर्ण खेळाची गती, ठेका आणि हालचाली नियंत्रित करण्याचे कार्य करतात. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, टिपरी खेळाच्या पारंपरिक सादरीकरणासाठी तबला, झांज (cymbals) आणि हार्मोनियम ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. उपलब्ध असल्यास हार्मोनियमचा समावेश केला जातो, तर तबला आणि झांज यांच्या साहाय्याने मुख्य ताल राखला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी खेळाची सुरुवात सामान्यतः मंद गतीच्या तालाने होते. खेळ जसजसा पुढे सरकतो तसतसा तबल्याचा ठेका, झांजेचा लयबद्ध नाद आणि खेळाडूंच्या टिपऱ्यांचा आवाज एकत्रित होऊन सादरीकरण अधिक प्रभावी बनते. खेळाच्या अंतिम टप्प्यात काठ्या एकमेकांवर वेगाने आपटल्यामुळे निर्माण होणारा ध्वनी हा वाद्यांच्या साथीबरोबर एकत्रितपणे सादरीकरणाचा महत्त्वाचा भाग बनतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये असेही नमूद केले आहे की काही पथकांतील खेळाडू पायात घुंगरू (चाळ) बांधतात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा ताल यांचा सुंदर समन्वय साधला जातो आणि नृत्याला अधिक लयबद्धता प्राप्त होते. घुंगरू हे स्वतंत्र वाद्य नसले, तरी टिपरी सादरीकरणातील ध्वनीरचनेचा महत्त्वाचा घटक मानले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळासाठी तबला, झांज आणि हार्मोनियम ही प्रमुख साथसंगत म्हणून नमूद करण्यात आली आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[वेशभूषा]] - [[पोशाख]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेमध्ये पोशाखाला कार्यात्मक आणि सांस्कृतिक असे दोन्ही महत्त्व आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी नृत्याच्या संदर्भात [स्वतंत्र पोशाखाचे सविस्तर वर्णन उपलब्ध नाही. तथापि, त्या काळातील [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील पारंपरिक [[पुरुष]] वेशभूषेचे वर्णन गॅझेटियरमध्ये करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_dress.html
|title=The People – Dress
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

पारंपरिक ग्रामीण [[कोकणा]]तील पुरुषांची [[वेशभूषा]] सामान्यतः [[धोतर]] (किंवा पंचा), [[सदरा]], डोक्यावर रुमाल किंवा [[फेटा]], तसेच प्रसंगानुसार उपरणे अशी असे. काही प्रसंगी पायात [[चप्पल]] किंवा वहाणा वापरल्या जात; मात्र लोकनृत्यांच्या सादरीकरणात अनेक खेळाडू अनवाणी सहभागी होत असत. [[रत्‍नागिरी]] गॅझेटियरमध्ये या प्रदेशातील पारंपरिक पोशाखाचे सविस्तर वर्णन करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;/&gt;

टिपरी खेळाच्या सादरीकरणात काही पथकांतील कलाकार पायात घुंगरू (चाळ) बांधत असल्याचा उल्लेख रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये आढळतो. घुंगरूंमुळे पावलांचा ठेका अधिक स्पष्ट होतो आणि काठ्यांच्या तालाबरोबर ध्वनीसौंदर्य वाढते. तथापि, घुंगरू हा पोशाखाचा अनिवार्य भाग नसून काही पथकांमध्येच त्याचा वापर केला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही केवळ [[मनोरंजन]] किंवा लोकनृत्याचा प्रकार नसून, धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक ऐक्य आणि सामूहिक सहभाग यांचे [[प्रतीक]] मानली जाते. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] यांसारख्या लोकनृत्यांचे सामूहिक सादरीकरण होत असल्याचे नमूद केले आहे. यावरून टिपरी ही कोकणातील उत्सवसंस्कृतीचा अविभाज्य घटक असल्याचे दिसून येते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक एकत्रितपणे ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. त्यामुळे परस्पर सहकार्य, शिस्त, वेळेचे [[नियोजन]] आणि समूहभावना यांचा [[विकास]] होतो. टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने पारंपरिक पथकांकडून या लोकनृत्याचे सामूहिक सादरीकरण केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]] हा श्रीकृष्णाच्या जन्माशी संबंधित धार्मिक उत्सव आहे. [[मराठी]] विश्वकोशात [[गोकुळाष्टमी]]चा उल्लेख [[कृष्ण]]जन्मोत्सवाशी संबंधित उत्सव म्हणून करण्यात आला आहे. [[कोकणा]]त या उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

टिपरी परंपरेमुळे स्थानिक लोकसंगीत, तालवाद्ये, पारंपरिक हालचाली, सामूहिक नृत्यरचना आणि लोककलेचे जतन होत आले आहे. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== वर्तमान स्थिती ==

आधुनिक काळात बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोककलांमधील सहभागातील बदल यांमुळे काही भागांत टिपरी परंपरेचे सादरीकरण पूर्वीच्या तुलनेत कमी झाल्याचे दिसून येते. तथापि, कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण आजही केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी परंपरेविषयीची माहिती [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[जिल्हा]] गॅझेटियर, [[मराठी]] [[विश्वकोश]] तसेच इतर सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये उपलब्ध असून, या लोकपरंपरेच्या दस्तऐवजीकरणासाठी विविध स्तरांवर प्रयत्न सुरू आहेत.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

{{Reflist}}

== बाह्य दुवे ==

* [https://marathiglobalvillage.com/tipari/ Marathi Global Village – टिपरी]

* महाराष्ट्र शासन – Ratnagiri Gazetteer
* मराठी विश्वकोश

[[Category:कोकण]]
[[Category:महाराष्ट्रातील लोकपरंपरा]]
[[Category:लोकनृत्य]]
[[Category:महाराष्ट्राची संस्कृती]]


[[गोकुळाष्टमी]]

[[कोकण]]

[[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[महाराष्ट्र]]

[[लोकनृत्य]]</text>
      <sha1>t7few7vv29mh72lipoe66nab5zc3mwt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693917</id>
      <parentid>2693916</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T13:19:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* इतिहास */</comment>
      <origin>2693917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43589" sha1="ee8btr14c1zqg57wte9gmw6mnq5jtrr" xml:space="preserve">{{Infobox
| above = [[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा
| image =
| caption =
| headerstyle = background:#f0f8ff;
| label1 = प्रकार
| data1 = लोकपरंपरा
| label2 = स्वरूप
| data2 = [[लोकनृत्य]] / काठी-खेळ
| label3 = प्रदेश
| data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]]
| label4 = प्रसंग
| data4 = [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]], [[गणपती]]
| label5 = सहभागी
| data5 = पारंपरिक टिपरी पथके
| label6 = संबंधित [[लोककला]]
| data6 = गोफ
}}

'''[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा''' ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशातील एक पारंपरिक लोकपरंपरा आहे...

== प्रस्तावना ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशात प्रचलित असलेली एक पारंपरिक लोकपरंपरा असून, तिच्यामध्ये तालबद्ध काठी-खेळ, [[लोकनृत्य]], सामूहिक सादरीकरण आणि धार्मिक [[उत्सव]] यांचा संगम आढळतो. ही परंपरा विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने सादर केली जाते. सहभागी व्यक्ती हातात [[लाकडी]] टिपऱ्या घेऊन विशिष्ट लय, [[ताल]] आणि पदन्यासाच्या साहाय्याने वर्तुळाकार किंवा अन्य पारंपरिक रचनांमध्ये खेळ सादर करतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी आणि गोफ या पारंपरिक काठी-नृत्यांचे वर्णन करण्यात आले असून, त्यांचा [[गोकुळाष्टमी]] व [[दहीकाला]] उत्सवांशी असलेला संबंध, वापरली जाणारी वाद्ये, नृत्यरचना आणि सादरीकरणाची पद्धत यांचे विवरण दिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


कोकणातील अनेक गावांमध्ये टिपरी ही केवळ करमणुकीची [[कला]] नसून सामाजिक ऐक्य, धार्मिक [[श्रद्धा]] आणि [[लोकसंस्कृती]]चे [[प्रतीक]] मानली जाते. या परंपरेत विविध वयोगटांतील सहभागी सामूहिकरीत्या भाग घेतात. स्थानिक [[संगीत]], तालवाद्ये, पारंपरिक [[पोशाख]] आणि उत्सवी [[वातावरण]] यांच्या साहाय्याने टिपरीची परंपरा आजही काही भागांत जपली जात आहे. [[मराठी]] विश्वकोशातही टिपरीचा उल्लेख महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांपैकी एक म्हणून करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


काळानुसार सामाजिक जीवनशैलीत झालेले बदल, शहरीकरण आणि आधुनिक मनोरंजनाची साधने यांमुळे काही ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असले, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ती आजही धार्मिक व सांस्कृतिक उत्सवांचा अविभाज्य भाग आहे. या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि संवर्धन करण्याची गरज लक्षात घेऊन विविध शासकीय प्रकाशने, [[विश्वकोश]] आणि सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये तिचा उल्लेख करण्यात आला आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[व्युत्पत्ती]] ==

&quot;टिपरी&quot; हा [[शब्द]] [[मराठी]]त प्रामुख्याने लहान [[लाकडी]] काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; या अर्थाने वापरला जातो. पारंपरिक [[खेळ]] आणि लोकनृत्यांमध्ये प्रत्येक हातात एक अशी दोन टिपऱ्या घेऊन त्या एकमेकांवर आपटून ताल धरण्याच्या प्रथेमुळे या लोकपरंपरेला &quot;टिपरी&quot; हे नाव रूढ झाल्याचे [[मराठी]] शब्दकोशांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.

[[मराठी]] शब्दकोशानुसार&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; &quot;टिपरी&quot; म्हणजे वीतभर लांबीची लहान काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी असा अर्थ होतो. या काठ्यांच्या साहाय्याने तालबद्ध हालचाली आणि समूह [[नृत्य]] सादर केले जात असल्यामुळे पुढे या लोकपरंपरेलाच &quot;टिपरी&quot; असे संबोधले जाऊ लागले.&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;&quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांच्या संदर्भात टिपरी आणि गोफ यांचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[इतिहास]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकपरंपरांपैकी एक मानली जाते. उपलब्ध प्रकाशित स्रोतांनुसार, ही परंपरा धार्मिक [[उत्सव]], सामूहिक लोकजीवन आणि ग्रामीण सांस्कृतिक [[अभिव्यक्ती]] यांच्याशी निगडित आहे. विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण करण्याची प्रथा [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या Ratnagiri District Gazetteer मध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[महाराष्ट्र]] शासनाच्या गॅझेटियरनुसार, टिपरी हा [[लाकडी]] काठ्यांच्या साहाय्याने सादर केला जाणारा पारंपरिक काठी-[[नृत्य]] (stick dance) प्रकार आहे. प्रशिक्षित युवकांच्या समूहाकडून तो प्रामुख्याने [[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी सादर केला जात असे. प्रत्येक नर्तकाच्या हातात दोन टिपऱ्या ([[लाकडी]] काठ्या) असतात. [[ताल]], लय, पदन्यास आणि भूमितीय रचना यांचा वापर करून हा [[खेळ]] सादर केला जातो. गोफ नृत्याशी एकत्रित सादरीकरण केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे त्याचे दृश्यात्मक आकर्षण अधिक वाढते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;या नोंदीमध्ये टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचा उल्लेख करण्यात आला असून, त्यांचा संबंध [[कृष्ण]]परंपरा आणि उत्सवांशी जोडण्यात आला आहे.[[कृष्ण]]परंपरा, रासक्रीडा आणि उत्सवांशी तिचा संबंध अधोरेखित केला आहे. त्यामुळे टिपरी ही केवळ मनोरंजनाची [[कला]] नसून धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेचा भाग म्हणूनही विकसित झाल्याचे दिसून येते. ([[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;लोकनृत्य&quot; व &quot;टिपरी&quot; विषयक नोंदी.)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये विसाव्या शतकाच्या मध्यापासून टिपरी नृत्याचा प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमधील शारीरिक शिक्षणाचा भाग म्हणूनही समावेश होऊ लागल्याची नोंद आहे. यामुळे पारंपरिक [[लोककला]] म्हणून जपली गेलेली ही परंपरा शैक्षणिक क्षेत्रातही पोहोचली.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजही [[कोकणा]]तील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. तथापि, बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोकपरंपरांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असून, आजही कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. बदलती जीवनशैली आणि शहरीकरणामुळे काही भागांत या परंपरेचे स्वरूप बदलले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[कोकणा]]तील भौगोलिक प्रसार ==

कोकणातील टिपरी परंपरा प्रामुख्याने महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवरील ग्रामीण भागात धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सवांच्या निमित्ताने जपली गेली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला या उत्सवांदरम्यान टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण रत्‍नागिरी जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे नमूद केले आहे. या परंपरेचे सादरीकरण विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या समूहांकडून केले जात असून, तालबद्ध काठी-नृत्य, समूहरचना आणि संगीतसाथ ही त्याची वैशिष्ट्ये मानली जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

ऐतिहासिकदृष्ट्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यात आजचे रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग हे दोन्ही भाग समाविष्ट होते. त्यामुळे जुन्या गॅझेटियरमधील टिपरीविषयीचे उल्लेख कोकणातील विस्तृत प्रदेशाशी संबंधित मानले जातात. नंतर प्रशासकीय पुनर्रचनेतून सिंधुदुर्ग हा स्वतंत्र जिल्हा निर्माण झाला, तरी अनेक लोकपरंपरा या दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये सांस्कृतिक सातत्याने टिकून राहिल्या.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_pro.html
|title=History and Political
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

कोकणातील विविध गावांमध्ये गोकुळाष्टमी, दहीकाला आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या वेळी टिपरीचे आयोजन केले जाते. गावोगावी सादरीकरणाची शैली, सहभागींची संख्या, वाद्यसंगत, पोशाख आणि तालांमध्ये काही प्रमाणात स्थानिक वैशिष्ट्ये आढळतात; मात्र काठ्यांच्या तालबद्ध ठेक्यावर आधारित समूह सादरीकरण हा या परंपरेचा समान धागा आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे. आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[गोकुळाष्टमी]] व टिपरी ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेचा [[गोकुळाष्टमी]] उत्सवाशी अतिशय निकटचा संबंध आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरनुसार, [[श्रावण]] [[कृष्ण]] अष्टमीला साजऱ्या होणाऱ्या [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] ([[दहीहंडी]]) या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] हे पारंपरिक लोकनृत्यप्रकार सादर केले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी श्रीकृष्णाच्या जन्मोत्सवाचे धार्मिक विधी पार पडल्यानंतर अनेक गावांमध्ये विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांचे टिपरी पथक (Tipri troupe) [[सार्वजनिक]] ठिकाणी सादरीकरण करते. प्रत्येक कलाकाराच्या हातात दोन [[लाकडी]] टिपऱ्या असतात. [[तबला]], [[झांज]] (किंवा [[टाळ]]) आणि [[हार्मोनियम]] यांच्या साथीने [[ताल]]बद्ध पदन्यास, गोलाकार रचना आणि काठ्यांच्या ठेक्यांवर आधारित [[नृत्य]] सादर केले जाते. टिपरी आणि गोफ एकत्र सादर केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे नृत्याचे दृश्यवैभव अधिक खुलते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

गोकुळाष्टमीच्या दुसऱ्या दिवशी दहीकाला किंवा दहीहंडी साजरी केली जाते. या दिवशी श्रीकृष्णाच्या गोकुळातील बाललीलांचे प्रतीक म्हणून उंचावर टांगलेली दहीहंडी फोडण्याची प्रथा आहे. रत्‍नागिरी गॅझेटियरनुसार, या उत्सवात गावोगावी मिरवणुका निघतात आणि त्या वेळी काला व गोविंदा नृत्यांबरोबर टिपरीचे सादरीकरणही केले जाते. अशा प्रकारे धार्मिक विधी, सामूहिक सहभाग आणि लोककला यांचा सुंदर संगम या उत्सवांमध्ये दिसून येतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणाला धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक ऐक्याचेही स्वरूप प्राप्त झाले आहे. विविध वयोगटांतील युवक एकत्रित सराव करून उत्सवात सहभागी होतात. [[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणामध्ये विविध वयोगटांतील युवक सहभागी होतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] तसेच [[कुलाबा]] ([[रायगड]]) जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] उत्सवांदरम्यान टिपरी व गोफ सादर केल्याचा उल्लेख आढळतो. तसेच महाराष्ट्रातील इतर काही जिल्ह्यांच्या गॅझेटियरमध्येही [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] हे टिपरी व गोफ सादर करण्याचे प्रमुख उत्सव असल्याचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/people_recreation.html
|title=People – Recreation
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== टिपरी खेळाची [[रचना]] ==

टिपरी खेळाची रचना ही ताल, लय, समन्वय आणि समूहशिस्त यांवर आधारित असते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, हा खेळ विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या पथकांकडून सादर केला जातो. प्रत्येक सहभागीच्या हातात प्रत्येकी एक अशा दोन लाकडी टिपऱ्या (काठ्या) असतात. या टिपऱ्या साधारण १४ ते १६ इंच लांब असून त्यांचा जाड टोक हातात धरला जातो. गट चार, सहा किंवा आठ जोड्यांचा असू शकतो आणि प्रत्येक जोडीतील दोन खेळाडू एकमेकांसमोर उभे राहतात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

खेळाची सुरुवात मंद गतीने आणि तालबद्ध ठेक्याने होते. सहभागी प्रथम स्वतःच्या आणि समोरील साथीदाराच्या टिपऱ्या ठराविक लयीत आपटतात. त्यानंतर पावलांची गती, वर्तुळाकार हालचाल, वळणे, शरीराचे संतुलन आणि काठ्यांचा ठेका यांचा वेग हळूहळू वाढत जातो. खेळाच्या शेवटी लाकडी टिपऱ्यांच्या एकसंध आणि वेगवान ठेक्यांमुळे प्रभावी ध्वनीनिर्मिती होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळातील काठ्या आपटण्याच्या चार मूलभूत पद्धती नमूद केल्या आहेत:&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

* स्वतःच्या दोन टिपऱ्या एकमेकांवर आपटणे.
* समोरील साथीदाराच्या टिपरीवर स्वतःची टिपरी आपटणे.
* स्वतःची टिपरी समोरील खेळाडूकडून आपटून घेणे.
* ठराविक ठेका जाणीवपूर्वक वगळून (skip beat) पुढील तालाशी समन्वय साधणे.

&quot;या चार मूलभूत हालचालींचे विविध पदन्यास, वळणे आणि समूहरचनांशी संयोजन करून टिपरीचे विविध प्रकार सादर केले जातात.&quot;&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीसोबत गोफ सादर केला जात असल्यास प्रत्येक सहभागीच्या डाव्या हातात रंगीत कापडी पट्टी असते. खेळाडूंच्या हालचालींमुळे या पट्ट्या एकमेकांत विणल्या जाऊन सुंदर भूमितीय आकृत्या तयार होतात आणि त्याच हालचाली उलट क्रमाने करून त्या पुन्हा सुटवल्या जातात. त्यामुळे सादरीकरणाला दृश्यात्मक सौंदर्य प्राप्त होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

या खेळाला सामान्यतः तबला, झांज (टाळ) आणि हार्मोनियम यांची साथ दिली जाते. काही ठिकाणी खेळाडूंच्या पायात घुंगरू (चाळ) बांधले जातात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा आवाज यांचा सुंदर संगम साधला जातो. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या खेळातील शिस्त, तालबद्धता आणि समन्वय यांमुळे पुढे तो काही प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमध्ये शारीरिक शिक्षणाचा एक भाग म्हणूनही स्वीकारण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Poona/PART%20III/Chap%20%283%29/Dances.htm
|title=Dances
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== वाद्ये ==

कोकणातील टिपरी परंपरेमध्ये ताल आणि लय यांना केंद्रस्थानी स्थान आहे. त्यामुळे या खेळाच्या सादरीकरणात वापरली जाणारी वाद्ये ही केवळ साथसंगत न करता संपूर्ण खेळाची गती, ठेका आणि हालचाली नियंत्रित करण्याचे कार्य करतात. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, टिपरी खेळाच्या पारंपरिक सादरीकरणासाठी तबला, झांज (cymbals) आणि हार्मोनियम ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. उपलब्ध असल्यास हार्मोनियमचा समावेश केला जातो, तर तबला आणि झांज यांच्या साहाय्याने मुख्य ताल राखला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी खेळाची सुरुवात सामान्यतः मंद गतीच्या तालाने होते. खेळ जसजसा पुढे सरकतो तसतसा तबल्याचा ठेका, झांजेचा लयबद्ध नाद आणि खेळाडूंच्या टिपऱ्यांचा आवाज एकत्रित होऊन सादरीकरण अधिक प्रभावी बनते. खेळाच्या अंतिम टप्प्यात काठ्या एकमेकांवर वेगाने आपटल्यामुळे निर्माण होणारा ध्वनी हा वाद्यांच्या साथीबरोबर एकत्रितपणे सादरीकरणाचा महत्त्वाचा भाग बनतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये असेही नमूद केले आहे की काही पथकांतील खेळाडू पायात घुंगरू (चाळ) बांधतात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा ताल यांचा सुंदर समन्वय साधला जातो आणि नृत्याला अधिक लयबद्धता प्राप्त होते. घुंगरू हे स्वतंत्र वाद्य नसले, तरी टिपरी सादरीकरणातील ध्वनीरचनेचा महत्त्वाचा घटक मानले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळासाठी तबला, झांज आणि हार्मोनियम ही प्रमुख साथसंगत म्हणून नमूद करण्यात आली आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[वेशभूषा]] - [[पोशाख]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेमध्ये पोशाखाला कार्यात्मक आणि सांस्कृतिक असे दोन्ही महत्त्व आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी नृत्याच्या संदर्भात [स्वतंत्र पोशाखाचे सविस्तर वर्णन उपलब्ध नाही. तथापि, त्या काळातील [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील पारंपरिक [[पुरुष]] वेशभूषेचे वर्णन गॅझेटियरमध्ये करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_dress.html
|title=The People – Dress
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

पारंपरिक ग्रामीण [[कोकणा]]तील पुरुषांची [[वेशभूषा]] सामान्यतः [[धोतर]] (किंवा पंचा), [[सदरा]], डोक्यावर रुमाल किंवा [[फेटा]], तसेच प्रसंगानुसार उपरणे अशी असे. काही प्रसंगी पायात [[चप्पल]] किंवा वहाणा वापरल्या जात; मात्र लोकनृत्यांच्या सादरीकरणात अनेक खेळाडू अनवाणी सहभागी होत असत. [[रत्‍नागिरी]] गॅझेटियरमध्ये या प्रदेशातील पारंपरिक पोशाखाचे सविस्तर वर्णन करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;/&gt;

टिपरी खेळाच्या सादरीकरणात काही पथकांतील कलाकार पायात घुंगरू (चाळ) बांधत असल्याचा उल्लेख रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये आढळतो. घुंगरूंमुळे पावलांचा ठेका अधिक स्पष्ट होतो आणि काठ्यांच्या तालाबरोबर ध्वनीसौंदर्य वाढते. तथापि, घुंगरू हा पोशाखाचा अनिवार्य भाग नसून काही पथकांमध्येच त्याचा वापर केला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही केवळ [[मनोरंजन]] किंवा लोकनृत्याचा प्रकार नसून, धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक ऐक्य आणि सामूहिक सहभाग यांचे [[प्रतीक]] मानली जाते. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] यांसारख्या लोकनृत्यांचे सामूहिक सादरीकरण होत असल्याचे नमूद केले आहे. यावरून टिपरी ही कोकणातील उत्सवसंस्कृतीचा अविभाज्य घटक असल्याचे दिसून येते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक एकत्रितपणे ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. त्यामुळे परस्पर सहकार्य, शिस्त, वेळेचे [[नियोजन]] आणि समूहभावना यांचा [[विकास]] होतो. टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने पारंपरिक पथकांकडून या लोकनृत्याचे सामूहिक सादरीकरण केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]] हा श्रीकृष्णाच्या जन्माशी संबंधित धार्मिक उत्सव आहे. [[मराठी]] विश्वकोशात [[गोकुळाष्टमी]]चा उल्लेख [[कृष्ण]]जन्मोत्सवाशी संबंधित उत्सव म्हणून करण्यात आला आहे. [[कोकणा]]त या उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

टिपरी परंपरेमुळे स्थानिक लोकसंगीत, तालवाद्ये, पारंपरिक हालचाली, सामूहिक नृत्यरचना आणि लोककलेचे जतन होत आले आहे. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== वर्तमान स्थिती ==

आधुनिक काळात बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोककलांमधील सहभागातील बदल यांमुळे काही भागांत टिपरी परंपरेचे सादरीकरण पूर्वीच्या तुलनेत कमी झाल्याचे दिसून येते. तथापि, कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण आजही केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी परंपरेविषयीची माहिती [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[जिल्हा]] गॅझेटियर, [[मराठी]] [[विश्वकोश]] तसेच इतर सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये उपलब्ध असून, या लोकपरंपरेच्या दस्तऐवजीकरणासाठी विविध स्तरांवर प्रयत्न सुरू आहेत.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

{{Reflist}}

== बाह्य दुवे ==

* [https://marathiglobalvillage.com/tipari/ Marathi Global Village – टिपरी]

* महाराष्ट्र शासन – Ratnagiri Gazetteer
* मराठी विश्वकोश

[[Category:कोकण]]
[[Category:महाराष्ट्रातील लोकपरंपरा]]
[[Category:लोकनृत्य]]
[[Category:महाराष्ट्राची संस्कृती]]


[[गोकुळाष्टमी]]

[[कोकण]]

[[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[महाराष्ट्र]]

[[लोकनृत्य]]</text>
      <sha1>ee8btr14c1zqg57wte9gmw6mnq5jtrr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693918</id>
      <parentid>2693917</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T13:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2693918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43894" sha1="dabrvx9uu1u3q7zukojve9r7zkzsn1x" xml:space="preserve">{{Infobox
| above = [[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा
| image =
| caption =
| headerstyle = background:#f0f8ff;
| label1 = प्रकार
| data1 = लोकपरंपरा
| label2 = स्वरूप
| data2 = [[लोकनृत्य]] / काठी-खेळ
| label3 = प्रदेश
| data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]]
| label4 = प्रसंग
| data4 = [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]], [[गणपती]]
| label5 = सहभागी
| data5 = पारंपरिक टिपरी पथके
| label6 = संबंधित [[लोककला]]
| data6 = गोफ
}}

'''[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा''' ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशातील एक पारंपरिक लोकपरंपरा आहे...

== प्रस्तावना ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशात प्रचलित असलेली एक पारंपरिक लोकपरंपरा असून, तिच्यामध्ये तालबद्ध काठी-खेळ, [[लोकनृत्य]], सामूहिक सादरीकरण आणि धार्मिक [[उत्सव]] यांचा संगम आढळतो. ही परंपरा विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने सादर केली जाते. सहभागी व्यक्ती हातात [[लाकडी]] टिपऱ्या घेऊन विशिष्ट लय, [[ताल]] आणि पदन्यासाच्या साहाय्याने वर्तुळाकार किंवा अन्य पारंपरिक रचनांमध्ये खेळ सादर करतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी आणि गोफ या पारंपरिक काठी-नृत्यांचे वर्णन करण्यात आले असून, त्यांचा [[गोकुळाष्टमी]] व [[दहीकाला]] उत्सवांशी असलेला संबंध, वापरली जाणारी वाद्ये, नृत्यरचना आणि सादरीकरणाची पद्धत यांचे विवरण दिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


कोकणातील अनेक गावांमध्ये टिपरी ही केवळ करमणुकीची [[कला]] नसून सामाजिक ऐक्य, धार्मिक [[श्रद्धा]] आणि [[लोकसंस्कृती]]चे [[प्रतीक]] मानली जाते. या परंपरेत विविध वयोगटांतील सहभागी सामूहिकरीत्या भाग घेतात. स्थानिक [[संगीत]], तालवाद्ये, पारंपरिक [[पोशाख]] आणि उत्सवी [[वातावरण]] यांच्या साहाय्याने टिपरीची परंपरा आजही काही भागांत जपली जात आहे. [[मराठी]] विश्वकोशातही टिपरीचा उल्लेख महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांपैकी एक म्हणून करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


काळानुसार सामाजिक जीवनशैलीत झालेले बदल, शहरीकरण आणि आधुनिक मनोरंजनाची साधने यांमुळे काही ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असले, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ती आजही धार्मिक व सांस्कृतिक उत्सवांचा अविभाज्य भाग आहे. या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि संवर्धन करण्याची गरज लक्षात घेऊन विविध शासकीय प्रकाशने, [[विश्वकोश]] आणि सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये तिचा उल्लेख करण्यात आला आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[व्युत्पत्ती]] ==

&quot;टिपरी&quot; हा [[शब्द]] [[मराठी]]त प्रामुख्याने लहान [[लाकडी]] काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; या अर्थाने वापरला जातो. पारंपरिक [[खेळ]] आणि लोकनृत्यांमध्ये प्रत्येक हातात एक अशी दोन टिपऱ्या घेऊन त्या एकमेकांवर आपटून ताल धरण्याच्या प्रथेमुळे या लोकपरंपरेला &quot;टिपरी&quot; हे नाव रूढ झाल्याचे [[मराठी]] शब्दकोशांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.

[[मराठी]] शब्दकोशानुसार&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; &quot;टिपरी&quot; म्हणजे वीतभर लांबीची लहान काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी असा अर्थ होतो. या काठ्यांच्या साहाय्याने तालबद्ध हालचाली आणि समूह [[नृत्य]] सादर केले जात असल्यामुळे पुढे या लोकपरंपरेलाच &quot;टिपरी&quot; असे संबोधले जाऊ लागले.&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;&quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांच्या संदर्भात टिपरी आणि गोफ यांचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[इतिहास]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकपरंपरांपैकी एक मानली जाते. उपलब्ध प्रकाशित स्रोतांनुसार, ही परंपरा धार्मिक [[उत्सव]], सामूहिक लोकजीवन आणि ग्रामीण सांस्कृतिक [[अभिव्यक्ती]] यांच्याशी निगडित आहे. विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण करण्याची प्रथा [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या Ratnagiri District Gazetteer मध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[महाराष्ट्र]] शासनाच्या गॅझेटियरनुसार, टिपरी हा [[लाकडी]] काठ्यांच्या साहाय्याने सादर केला जाणारा पारंपरिक काठी-[[नृत्य]] (stick dance) प्रकार आहे. प्रशिक्षित युवकांच्या समूहाकडून तो प्रामुख्याने [[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी सादर केला जात असे. प्रत्येक नर्तकाच्या हातात दोन टिपऱ्या ([[लाकडी]] काठ्या) असतात. [[ताल]], लय, पदन्यास आणि भूमितीय रचना यांचा वापर करून हा [[खेळ]] सादर केला जातो. गोफ नृत्याशी एकत्रित सादरीकरण केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे त्याचे दृश्यात्मक आकर्षण अधिक वाढते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;या नोंदीमध्ये टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचा उल्लेख करण्यात आला असून, त्यांचा संबंध [[कृष्ण]]परंपरा आणि उत्सवांशी जोडण्यात आला आहे.[[कृष्ण]]परंपरा, रासक्रीडा आणि उत्सवांशी तिचा संबंध अधोरेखित केला आहे. त्यामुळे टिपरी ही केवळ मनोरंजनाची [[कला]] नसून धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेचा भाग म्हणूनही विकसित झाल्याचे दिसून येते. ([[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;लोकनृत्य&quot; व &quot;टिपरी&quot; विषयक नोंदी.)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये विसाव्या शतकाच्या मध्यापासून टिपरी नृत्याचा प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमधील शारीरिक शिक्षणाचा भाग म्हणूनही समावेश होऊ लागल्याची नोंद आहे. यामुळे पारंपरिक [[लोककला]] म्हणून जपली गेलेली ही परंपरा शैक्षणिक क्षेत्रातही पोहोचली.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजही [[कोकणा]]तील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. तथापि, बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोकपरंपरांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असून, आजही कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. बदलती जीवनशैली आणि शहरीकरणामुळे काही भागांत या परंपरेचे स्वरूप बदलले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[कोकणा]]तील भौगोलिक प्रसार ==

कोकणातील टिपरी परंपरा प्रामुख्याने महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवरील ग्रामीण भागात धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सवांच्या निमित्ताने जपली गेली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला या उत्सवांदरम्यान टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण रत्‍नागिरी जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे नमूद केले आहे. या परंपरेचे सादरीकरण विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या समूहांकडून केले जात असून, तालबद्ध काठी-नृत्य, समूहरचना आणि संगीतसाथ ही त्याची वैशिष्ट्ये मानली जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

ऐतिहासिकदृष्ट्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यात आजचे रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग हे दोन्ही भाग समाविष्ट होते. त्यामुळे जुन्या गॅझेटियरमधील टिपरीविषयीचे उल्लेख कोकणातील विस्तृत प्रदेशाशी संबंधित मानले जातात. नंतर प्रशासकीय पुनर्रचनेतून सिंधुदुर्ग हा स्वतंत्र जिल्हा निर्माण झाला, तरी अनेक लोकपरंपरा या दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये सांस्कृतिक सातत्याने टिकून राहिल्या.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_pro.html
|title=History and Political
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

कोकणातील विविध गावांमध्ये गोकुळाष्टमी, दहीकाला आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या वेळी टिपरीचे आयोजन केले जाते. गावोगावी सादरीकरणाची शैली, सहभागींची संख्या, वाद्यसंगत, पोशाख आणि तालांमध्ये काही प्रमाणात स्थानिक वैशिष्ट्ये आढळतात; मात्र काठ्यांच्या तालबद्ध ठेक्यावर आधारित समूह सादरीकरण हा या परंपरेचा समान धागा आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे. आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[गोकुळाष्टमी]] व टिपरी ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेचा [[गोकुळाष्टमी]] उत्सवाशी अतिशय निकटचा संबंध आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरनुसार, [[श्रावण]] [[कृष्ण]] अष्टमीला साजऱ्या होणाऱ्या [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] ([[दहीहंडी]]) या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] हे पारंपरिक लोकनृत्यप्रकार सादर केले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी श्रीकृष्णाच्या जन्मोत्सवाचे धार्मिक विधी पार पडल्यानंतर अनेक गावांमध्ये विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांचे टिपरी पथक (Tipri troupe) [[सार्वजनिक]] ठिकाणी सादरीकरण करते. प्रत्येक कलाकाराच्या हातात दोन [[लाकडी]] टिपऱ्या असतात. [[तबला]], [[झांज]] (किंवा [[टाळ]]) आणि [[हार्मोनियम]] यांच्या साथीने [[ताल]]बद्ध पदन्यास, गोलाकार रचना आणि काठ्यांच्या ठेक्यांवर आधारित [[नृत्य]] सादर केले जाते. टिपरी आणि गोफ एकत्र सादर केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे नृत्याचे दृश्यवैभव अधिक खुलते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

गोकुळाष्टमीच्या दुसऱ्या दिवशी दहीकाला किंवा दहीहंडी साजरी केली जाते. या दिवशी श्रीकृष्णाच्या गोकुळातील बाललीलांचे प्रतीक म्हणून उंचावर टांगलेली दहीहंडी फोडण्याची प्रथा आहे. रत्‍नागिरी गॅझेटियरनुसार, या उत्सवात गावोगावी मिरवणुका निघतात आणि त्या वेळी काला व गोविंदा नृत्यांबरोबर टिपरीचे सादरीकरणही केले जाते. अशा प्रकारे धार्मिक विधी, सामूहिक सहभाग आणि लोककला यांचा सुंदर संगम या उत्सवांमध्ये दिसून येतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणाला धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक ऐक्याचेही स्वरूप प्राप्त झाले आहे. विविध वयोगटांतील युवक एकत्रित सराव करून उत्सवात सहभागी होतात. [[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणामध्ये विविध वयोगटांतील युवक सहभागी होतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] तसेच [[कुलाबा]] ([[रायगड]]) जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] उत्सवांदरम्यान टिपरी व गोफ सादर केल्याचा उल्लेख आढळतो. तसेच महाराष्ट्रातील इतर काही जिल्ह्यांच्या गॅझेटियरमध्येही [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] हे टिपरी व गोफ सादर करण्याचे प्रमुख उत्सव असल्याचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/people_recreation.html
|title=People – Recreation
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== टिपरी खेळाची रचना ==

टिपरी खेळाची रचना ही ताल, लय, समन्वय आणि समूहशिस्त यांवर आधारित असते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, हा खेळ विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या पथकांकडून सादर केला जातो. प्रत्येक सहभागीच्या हातात प्रत्येकी एक अशा दोन लाकडी टिपऱ्या (काठ्या) असतात. या टिपऱ्या साधारण १४ ते १६ इंच लांब असून त्यांचा जाड टोक हातात धरला जातो. गट चार, सहा किंवा आठ जोड्यांचा असू शकतो आणि प्रत्येक जोडीतील दोन खेळाडू एकमेकांसमोर उभे राहतात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

खेळाची सुरुवात मंद गतीने आणि तालबद्ध ठेक्याने होते. सहभागी प्रथम स्वतःच्या आणि समोरील साथीदाराच्या टिपऱ्या ठराविक लयीत आपटतात. त्यानंतर पावलांची गती, वर्तुळाकार हालचाल, वळणे, शरीराचे संतुलन आणि काठ्यांचा ठेका यांचा वेग हळूहळू वाढत जातो. खेळाच्या शेवटी लाकडी टिपऱ्यांच्या एकसंध आणि वेगवान ठेक्यांमुळे प्रभावी ध्वनीनिर्मिती होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळातील काठ्या आपटण्याच्या चार मूलभूत पद्धती नमूद केल्या आहेत:&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

* स्वतःच्या दोन टिपऱ्या एकमेकांवर आपटणे.
* समोरील साथीदाराच्या टिपरीवर स्वतःची टिपरी आपटणे.
* स्वतःची टिपरी समोरील खेळाडूकडून आपटून घेणे.
* ठराविक ठेका जाणीवपूर्वक वगळून (skip beat) पुढील तालाशी समन्वय साधणे.

&quot;या चार मूलभूत हालचालींचे विविध पदन्यास, वळणे आणि समूहरचनांशी संयोजन करून टिपरीचे विविध प्रकार सादर केले जातात.&quot;&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीसोबत गोफ सादर केला जात असल्यास प्रत्येक सहभागीच्या डाव्या हातात रंगीत कापडी पट्टी असते. खेळाडूंच्या हालचालींमुळे या पट्ट्या एकमेकांत विणल्या जाऊन सुंदर भूमितीय आकृत्या तयार होतात आणि त्याच हालचाली उलट क्रमाने करून त्या पुन्हा सुटवल्या जातात. त्यामुळे सादरीकरणाला दृश्यात्मक सौंदर्य प्राप्त होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

या खेळाला सामान्यतः तबला, झांज (टाळ) आणि हार्मोनियम यांची साथ दिली जाते. काही ठिकाणी खेळाडूंच्या पायात घुंगरू (चाळ) बांधले जातात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा आवाज यांचा सुंदर संगम साधला जातो. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या खेळातील शिस्त, तालबद्धता आणि समन्वय यांमुळे पुढे तो काही प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमध्ये शारीरिक शिक्षणाचा एक भाग म्हणूनही स्वीकारण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Poona/PART%20III/Chap%20%283%29/Dances.htm
|title=Dances
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== वाद्ये ==

कोकणातील टिपरी परंपरेमध्ये ताल आणि लय यांना केंद्रस्थानी स्थान आहे. त्यामुळे या खेळाच्या सादरीकरणात वापरली जाणारी वाद्ये ही केवळ साथसंगत न करता संपूर्ण खेळाची गती, ठेका आणि हालचाली नियंत्रित करण्याचे कार्य करतात. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, टिपरी खेळाच्या पारंपरिक सादरीकरणासाठी तबला, झांज (cymbals) आणि हार्मोनियम ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. उपलब्ध असल्यास हार्मोनियमचा समावेश केला जातो, तर तबला आणि झांज यांच्या साहाय्याने मुख्य ताल राखला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी खेळाची सुरुवात सामान्यतः मंद गतीच्या तालाने होते. खेळ जसजसा पुढे सरकतो तसतसा तबल्याचा ठेका, झांजेचा लयबद्ध नाद आणि खेळाडूंच्या टिपऱ्यांचा आवाज एकत्रित होऊन सादरीकरण अधिक प्रभावी बनते. खेळाच्या अंतिम टप्प्यात काठ्या एकमेकांवर वेगाने आपटल्यामुळे निर्माण होणारा ध्वनी हा वाद्यांच्या साथीबरोबर एकत्रितपणे सादरीकरणाचा महत्त्वाचा भाग बनतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये असेही नमूद केले आहे की काही पथकांतील खेळाडू पायात घुंगरू (चाळ) बांधतात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा ताल यांचा सुंदर समन्वय साधला जातो आणि नृत्याला अधिक लयबद्धता प्राप्त होते. घुंगरू हे स्वतंत्र वाद्य नसले, तरी टिपरी सादरीकरणातील ध्वनीरचनेचा महत्त्वाचा घटक मानले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळासाठी तबला, झांज आणि हार्मोनियम ही प्रमुख साथसंगत म्हणून नमूद करण्यात आली आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[वेशभूषा]] - [[पोशाख]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेमध्ये पोशाखाला कार्यात्मक आणि सांस्कृतिक असे दोन्ही महत्त्व आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी नृत्याच्या संदर्भात [स्वतंत्र पोशाखाचे सविस्तर वर्णन उपलब्ध नाही. तथापि, त्या काळातील [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील पारंपरिक [[पुरुष]] वेशभूषेचे वर्णन गॅझेटियरमध्ये करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_dress.html
|title=The People – Dress
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

पारंपरिक ग्रामीण [[कोकणा]]तील पुरुषांची [[वेशभूषा]] सामान्यतः [[धोतर]] (किंवा पंचा), [[सदरा]], डोक्यावर रुमाल किंवा [[फेटा]], तसेच प्रसंगानुसार उपरणे अशी असे. काही प्रसंगी पायात [[चप्पल]] किंवा वहाणा वापरल्या जात; मात्र लोकनृत्यांच्या सादरीकरणात अनेक खेळाडू अनवाणी सहभागी होत असत. [[रत्‍नागिरी]] गॅझेटियरमध्ये या प्रदेशातील पारंपरिक पोशाखाचे सविस्तर वर्णन करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;/&gt;

टिपरी खेळाच्या सादरीकरणात काही पथकांतील कलाकार पायात घुंगरू (चाळ) बांधत असल्याचा उल्लेख रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये आढळतो. घुंगरूंमुळे पावलांचा ठेका अधिक स्पष्ट होतो आणि काठ्यांच्या तालाबरोबर ध्वनीसौंदर्य वाढते. तथापि, घुंगरू हा पोशाखाचा अनिवार्य भाग नसून काही पथकांमध्येच त्याचा वापर केला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही केवळ [[मनोरंजन]] किंवा लोकनृत्याचा प्रकार नसून, धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक ऐक्य आणि सामूहिक सहभाग यांचे [[प्रतीक]] मानली जाते. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] यांसारख्या लोकनृत्यांचे सामूहिक सादरीकरण होत असल्याचे नमूद केले आहे. यावरून टिपरी ही कोकणातील उत्सवसंस्कृतीचा अविभाज्य घटक असल्याचे दिसून येते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक एकत्रितपणे ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. त्यामुळे परस्पर सहकार्य, शिस्त, वेळेचे [[नियोजन]] आणि समूहभावना यांचा [[विकास]] होतो. टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने पारंपरिक पथकांकडून या लोकनृत्याचे सामूहिक सादरीकरण केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]] हा श्रीकृष्णाच्या जन्माशी संबंधित धार्मिक उत्सव आहे. [[मराठी]] विश्वकोशात &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;[[गोकुळाष्टमी]]चा उल्लेख [[कृष्ण]]जन्मोत्सवाशी संबंधित उत्सव म्हणून करण्यात आला आहे. [[कोकणा]]त या उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

टिपरी परंपरेमुळे स्थानिक लोकसंगीत, तालवाद्ये, पारंपरिक हालचाली, सामूहिक नृत्यरचना आणि लोककलेचे जतन होत आले आहे. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== वर्तमान स्थिती ==

आधुनिक काळात बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोककलांमधील सहभागातील बदल यांमुळे काही भागांत टिपरी परंपरेचे सादरीकरण पूर्वीच्या तुलनेत कमी झाल्याचे दिसून येते. तथापि, कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण आजही केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी परंपरेविषयीची माहिती [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[जिल्हा]] गॅझेटियर, [[मराठी]] [[विश्वकोश]] तसेच इतर सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये उपलब्ध असून, या लोकपरंपरेच्या दस्तऐवजीकरणासाठी विविध स्तरांवर प्रयत्न सुरू आहेत.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

{{Reflist}}

== बाह्य दुवे ==

* [https://marathiglobalvillage.com/tipari/ Marathi Global Village – टिपरी]

* महाराष्ट्र शासन – Ratnagiri Gazetteer
* मराठी विश्वकोश

[[Category:कोकण]]
[[Category:महाराष्ट्रातील लोकपरंपरा]]
[[Category:लोकनृत्य]]
[[Category:महाराष्ट्राची संस्कृती]]


[[गोकुळाष्टमी]]

[[कोकण]]

[[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[महाराष्ट्र]]

[[लोकनृत्य]]</text>
      <sha1>dabrvx9uu1u3q7zukojve9r7zkzsn1x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693920</id>
      <parentid>2693918</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T13:28:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व */</comment>
      <origin>2693920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44878" sha1="0k4x84nfzmsb2wnwfoclkpy6t9p3djf" xml:space="preserve">{{Infobox
| above = [[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा
| image =
| caption =
| headerstyle = background:#f0f8ff;
| label1 = प्रकार
| data1 = लोकपरंपरा
| label2 = स्वरूप
| data2 = [[लोकनृत्य]] / काठी-खेळ
| label3 = प्रदेश
| data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]]
| label4 = प्रसंग
| data4 = [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]], [[गणपती]]
| label5 = सहभागी
| data5 = पारंपरिक टिपरी पथके
| label6 = संबंधित [[लोककला]]
| data6 = गोफ
}}

'''[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा''' ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशातील एक पारंपरिक लोकपरंपरा आहे...

== प्रस्तावना ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशात प्रचलित असलेली एक पारंपरिक लोकपरंपरा असून, तिच्यामध्ये तालबद्ध काठी-खेळ, [[लोकनृत्य]], सामूहिक सादरीकरण आणि धार्मिक [[उत्सव]] यांचा संगम आढळतो. ही परंपरा विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने सादर केली जाते. सहभागी व्यक्ती हातात [[लाकडी]] टिपऱ्या घेऊन विशिष्ट लय, [[ताल]] आणि पदन्यासाच्या साहाय्याने वर्तुळाकार किंवा अन्य पारंपरिक रचनांमध्ये खेळ सादर करतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी आणि गोफ या पारंपरिक काठी-नृत्यांचे वर्णन करण्यात आले असून, त्यांचा [[गोकुळाष्टमी]] व [[दहीकाला]] उत्सवांशी असलेला संबंध, वापरली जाणारी वाद्ये, नृत्यरचना आणि सादरीकरणाची पद्धत यांचे विवरण दिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


कोकणातील अनेक गावांमध्ये टिपरी ही केवळ करमणुकीची [[कला]] नसून सामाजिक ऐक्य, धार्मिक [[श्रद्धा]] आणि [[लोकसंस्कृती]]चे [[प्रतीक]] मानली जाते. या परंपरेत विविध वयोगटांतील सहभागी सामूहिकरीत्या भाग घेतात. स्थानिक [[संगीत]], तालवाद्ये, पारंपरिक [[पोशाख]] आणि उत्सवी [[वातावरण]] यांच्या साहाय्याने टिपरीची परंपरा आजही काही भागांत जपली जात आहे. [[मराठी]] विश्वकोशातही टिपरीचा उल्लेख महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांपैकी एक म्हणून करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


काळानुसार सामाजिक जीवनशैलीत झालेले बदल, शहरीकरण आणि आधुनिक मनोरंजनाची साधने यांमुळे काही ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असले, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ती आजही धार्मिक व सांस्कृतिक उत्सवांचा अविभाज्य भाग आहे. या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि संवर्धन करण्याची गरज लक्षात घेऊन विविध शासकीय प्रकाशने, [[विश्वकोश]] आणि सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये तिचा उल्लेख करण्यात आला आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[व्युत्पत्ती]] ==

&quot;टिपरी&quot; हा [[शब्द]] [[मराठी]]त प्रामुख्याने लहान [[लाकडी]] काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; या अर्थाने वापरला जातो. पारंपरिक [[खेळ]] आणि लोकनृत्यांमध्ये प्रत्येक हातात एक अशी दोन टिपऱ्या घेऊन त्या एकमेकांवर आपटून ताल धरण्याच्या प्रथेमुळे या लोकपरंपरेला &quot;टिपरी&quot; हे नाव रूढ झाल्याचे [[मराठी]] शब्दकोशांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.

[[मराठी]] शब्दकोशानुसार&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; &quot;टिपरी&quot; म्हणजे वीतभर लांबीची लहान काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी असा अर्थ होतो. या काठ्यांच्या साहाय्याने तालबद्ध हालचाली आणि समूह [[नृत्य]] सादर केले जात असल्यामुळे पुढे या लोकपरंपरेलाच &quot;टिपरी&quot; असे संबोधले जाऊ लागले.&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;&quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांच्या संदर्भात टिपरी आणि गोफ यांचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[इतिहास]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकपरंपरांपैकी एक मानली जाते. उपलब्ध प्रकाशित स्रोतांनुसार, ही परंपरा धार्मिक [[उत्सव]], सामूहिक लोकजीवन आणि ग्रामीण सांस्कृतिक [[अभिव्यक्ती]] यांच्याशी निगडित आहे. विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण करण्याची प्रथा [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या Ratnagiri District Gazetteer मध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[महाराष्ट्र]] शासनाच्या गॅझेटियरनुसार, टिपरी हा [[लाकडी]] काठ्यांच्या साहाय्याने सादर केला जाणारा पारंपरिक काठी-[[नृत्य]] (stick dance) प्रकार आहे. प्रशिक्षित युवकांच्या समूहाकडून तो प्रामुख्याने [[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी सादर केला जात असे. प्रत्येक नर्तकाच्या हातात दोन टिपऱ्या ([[लाकडी]] काठ्या) असतात. [[ताल]], लय, पदन्यास आणि भूमितीय रचना यांचा वापर करून हा [[खेळ]] सादर केला जातो. गोफ नृत्याशी एकत्रित सादरीकरण केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे त्याचे दृश्यात्मक आकर्षण अधिक वाढते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;या नोंदीमध्ये टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचा उल्लेख करण्यात आला असून, त्यांचा संबंध [[कृष्ण]]परंपरा आणि उत्सवांशी जोडण्यात आला आहे.[[कृष्ण]]परंपरा, रासक्रीडा आणि उत्सवांशी तिचा संबंध अधोरेखित केला आहे. त्यामुळे टिपरी ही केवळ मनोरंजनाची [[कला]] नसून धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेचा भाग म्हणूनही विकसित झाल्याचे दिसून येते. ([[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;लोकनृत्य&quot; व &quot;टिपरी&quot; विषयक नोंदी.)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये विसाव्या शतकाच्या मध्यापासून टिपरी नृत्याचा प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमधील शारीरिक शिक्षणाचा भाग म्हणूनही समावेश होऊ लागल्याची नोंद आहे. यामुळे पारंपरिक [[लोककला]] म्हणून जपली गेलेली ही परंपरा शैक्षणिक क्षेत्रातही पोहोचली.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजही [[कोकणा]]तील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. तथापि, बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोकपरंपरांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असून, आजही कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. बदलती जीवनशैली आणि शहरीकरणामुळे काही भागांत या परंपरेचे स्वरूप बदलले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[कोकणा]]तील भौगोलिक प्रसार ==

कोकणातील टिपरी परंपरा प्रामुख्याने महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवरील ग्रामीण भागात धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सवांच्या निमित्ताने जपली गेली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला या उत्सवांदरम्यान टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण रत्‍नागिरी जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे नमूद केले आहे. या परंपरेचे सादरीकरण विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या समूहांकडून केले जात असून, तालबद्ध काठी-नृत्य, समूहरचना आणि संगीतसाथ ही त्याची वैशिष्ट्ये मानली जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

ऐतिहासिकदृष्ट्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यात आजचे रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग हे दोन्ही भाग समाविष्ट होते. त्यामुळे जुन्या गॅझेटियरमधील टिपरीविषयीचे उल्लेख कोकणातील विस्तृत प्रदेशाशी संबंधित मानले जातात. नंतर प्रशासकीय पुनर्रचनेतून सिंधुदुर्ग हा स्वतंत्र जिल्हा निर्माण झाला, तरी अनेक लोकपरंपरा या दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये सांस्कृतिक सातत्याने टिकून राहिल्या.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_pro.html
|title=History and Political
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

कोकणातील विविध गावांमध्ये गोकुळाष्टमी, दहीकाला आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या वेळी टिपरीचे आयोजन केले जाते. गावोगावी सादरीकरणाची शैली, सहभागींची संख्या, वाद्यसंगत, पोशाख आणि तालांमध्ये काही प्रमाणात स्थानिक वैशिष्ट्ये आढळतात; मात्र काठ्यांच्या तालबद्ध ठेक्यावर आधारित समूह सादरीकरण हा या परंपरेचा समान धागा आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे. आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[गोकुळाष्टमी]] व टिपरी ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेचा [[गोकुळाष्टमी]] उत्सवाशी अतिशय निकटचा संबंध आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरनुसार, [[श्रावण]] [[कृष्ण]] अष्टमीला साजऱ्या होणाऱ्या [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] ([[दहीहंडी]]) या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] हे पारंपरिक लोकनृत्यप्रकार सादर केले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी श्रीकृष्णाच्या जन्मोत्सवाचे धार्मिक विधी पार पडल्यानंतर अनेक गावांमध्ये विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांचे टिपरी पथक (Tipri troupe) [[सार्वजनिक]] ठिकाणी सादरीकरण करते. प्रत्येक कलाकाराच्या हातात दोन [[लाकडी]] टिपऱ्या असतात. [[तबला]], [[झांज]] (किंवा [[टाळ]]) आणि [[हार्मोनियम]] यांच्या साथीने [[ताल]]बद्ध पदन्यास, गोलाकार रचना आणि काठ्यांच्या ठेक्यांवर आधारित [[नृत्य]] सादर केले जाते. टिपरी आणि गोफ एकत्र सादर केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे नृत्याचे दृश्यवैभव अधिक खुलते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

गोकुळाष्टमीच्या दुसऱ्या दिवशी दहीकाला किंवा दहीहंडी साजरी केली जाते. या दिवशी श्रीकृष्णाच्या गोकुळातील बाललीलांचे प्रतीक म्हणून उंचावर टांगलेली दहीहंडी फोडण्याची प्रथा आहे. रत्‍नागिरी गॅझेटियरनुसार, या उत्सवात गावोगावी मिरवणुका निघतात आणि त्या वेळी काला व गोविंदा नृत्यांबरोबर टिपरीचे सादरीकरणही केले जाते. अशा प्रकारे धार्मिक विधी, सामूहिक सहभाग आणि लोककला यांचा सुंदर संगम या उत्सवांमध्ये दिसून येतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणाला धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक ऐक्याचेही स्वरूप प्राप्त झाले आहे. विविध वयोगटांतील युवक एकत्रित सराव करून उत्सवात सहभागी होतात. [[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणामध्ये विविध वयोगटांतील युवक सहभागी होतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] तसेच [[कुलाबा]] ([[रायगड]]) जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] उत्सवांदरम्यान टिपरी व गोफ सादर केल्याचा उल्लेख आढळतो. तसेच महाराष्ट्रातील इतर काही जिल्ह्यांच्या गॅझेटियरमध्येही [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] हे टिपरी व गोफ सादर करण्याचे प्रमुख उत्सव असल्याचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/people_recreation.html
|title=People – Recreation
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== टिपरी खेळाची रचना ==

टिपरी खेळाची रचना ही ताल, लय, समन्वय आणि समूहशिस्त यांवर आधारित असते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, हा खेळ विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या पथकांकडून सादर केला जातो. प्रत्येक सहभागीच्या हातात प्रत्येकी एक अशा दोन लाकडी टिपऱ्या (काठ्या) असतात. या टिपऱ्या साधारण १४ ते १६ इंच लांब असून त्यांचा जाड टोक हातात धरला जातो. गट चार, सहा किंवा आठ जोड्यांचा असू शकतो आणि प्रत्येक जोडीतील दोन खेळाडू एकमेकांसमोर उभे राहतात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

खेळाची सुरुवात मंद गतीने आणि तालबद्ध ठेक्याने होते. सहभागी प्रथम स्वतःच्या आणि समोरील साथीदाराच्या टिपऱ्या ठराविक लयीत आपटतात. त्यानंतर पावलांची गती, वर्तुळाकार हालचाल, वळणे, शरीराचे संतुलन आणि काठ्यांचा ठेका यांचा वेग हळूहळू वाढत जातो. खेळाच्या शेवटी लाकडी टिपऱ्यांच्या एकसंध आणि वेगवान ठेक्यांमुळे प्रभावी ध्वनीनिर्मिती होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळातील काठ्या आपटण्याच्या चार मूलभूत पद्धती नमूद केल्या आहेत:&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

* स्वतःच्या दोन टिपऱ्या एकमेकांवर आपटणे.
* समोरील साथीदाराच्या टिपरीवर स्वतःची टिपरी आपटणे.
* स्वतःची टिपरी समोरील खेळाडूकडून आपटून घेणे.
* ठराविक ठेका जाणीवपूर्वक वगळून (skip beat) पुढील तालाशी समन्वय साधणे.

&quot;या चार मूलभूत हालचालींचे विविध पदन्यास, वळणे आणि समूहरचनांशी संयोजन करून टिपरीचे विविध प्रकार सादर केले जातात.&quot;&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीसोबत गोफ सादर केला जात असल्यास प्रत्येक सहभागीच्या डाव्या हातात रंगीत कापडी पट्टी असते. खेळाडूंच्या हालचालींमुळे या पट्ट्या एकमेकांत विणल्या जाऊन सुंदर भूमितीय आकृत्या तयार होतात आणि त्याच हालचाली उलट क्रमाने करून त्या पुन्हा सुटवल्या जातात. त्यामुळे सादरीकरणाला दृश्यात्मक सौंदर्य प्राप्त होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

या खेळाला सामान्यतः तबला, झांज (टाळ) आणि हार्मोनियम यांची साथ दिली जाते. काही ठिकाणी खेळाडूंच्या पायात घुंगरू (चाळ) बांधले जातात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा आवाज यांचा सुंदर संगम साधला जातो. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या खेळातील शिस्त, तालबद्धता आणि समन्वय यांमुळे पुढे तो काही प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमध्ये शारीरिक शिक्षणाचा एक भाग म्हणूनही स्वीकारण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Poona/PART%20III/Chap%20%283%29/Dances.htm
|title=Dances
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== वाद्ये ==

कोकणातील टिपरी परंपरेमध्ये ताल आणि लय यांना केंद्रस्थानी स्थान आहे. त्यामुळे या खेळाच्या सादरीकरणात वापरली जाणारी वाद्ये ही केवळ साथसंगत न करता संपूर्ण खेळाची गती, ठेका आणि हालचाली नियंत्रित करण्याचे कार्य करतात. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, टिपरी खेळाच्या पारंपरिक सादरीकरणासाठी तबला, झांज (cymbals) आणि हार्मोनियम ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. उपलब्ध असल्यास हार्मोनियमचा समावेश केला जातो, तर तबला आणि झांज यांच्या साहाय्याने मुख्य ताल राखला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी खेळाची सुरुवात सामान्यतः मंद गतीच्या तालाने होते. खेळ जसजसा पुढे सरकतो तसतसा तबल्याचा ठेका, झांजेचा लयबद्ध नाद आणि खेळाडूंच्या टिपऱ्यांचा आवाज एकत्रित होऊन सादरीकरण अधिक प्रभावी बनते. खेळाच्या अंतिम टप्प्यात काठ्या एकमेकांवर वेगाने आपटल्यामुळे निर्माण होणारा ध्वनी हा वाद्यांच्या साथीबरोबर एकत्रितपणे सादरीकरणाचा महत्त्वाचा भाग बनतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये असेही नमूद केले आहे की काही पथकांतील खेळाडू पायात घुंगरू (चाळ) बांधतात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा ताल यांचा सुंदर समन्वय साधला जातो आणि नृत्याला अधिक लयबद्धता प्राप्त होते. घुंगरू हे स्वतंत्र वाद्य नसले, तरी टिपरी सादरीकरणातील ध्वनीरचनेचा महत्त्वाचा घटक मानले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळासाठी तबला, झांज आणि हार्मोनियम ही प्रमुख साथसंगत म्हणून नमूद करण्यात आली आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[वेशभूषा]] - [[पोशाख]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेमध्ये पोशाखाला कार्यात्मक आणि सांस्कृतिक असे दोन्ही महत्त्व आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी नृत्याच्या संदर्भात [स्वतंत्र पोशाखाचे सविस्तर वर्णन उपलब्ध नाही. तथापि, त्या काळातील [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील पारंपरिक [[पुरुष]] वेशभूषेचे वर्णन गॅझेटियरमध्ये करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_dress.html
|title=The People – Dress
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

पारंपरिक ग्रामीण [[कोकणा]]तील पुरुषांची [[वेशभूषा]] सामान्यतः [[धोतर]] (किंवा पंचा), [[सदरा]], डोक्यावर रुमाल किंवा [[फेटा]], तसेच प्रसंगानुसार उपरणे अशी असे. काही प्रसंगी पायात [[चप्पल]] किंवा वहाणा वापरल्या जात; मात्र लोकनृत्यांच्या सादरीकरणात अनेक खेळाडू अनवाणी सहभागी होत असत. [[रत्‍नागिरी]] गॅझेटियरमध्ये या प्रदेशातील पारंपरिक पोशाखाचे सविस्तर वर्णन करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;/&gt;

टिपरी खेळाच्या सादरीकरणात काही पथकांतील कलाकार पायात घुंगरू (चाळ) बांधत असल्याचा उल्लेख रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये आढळतो. घुंगरूंमुळे पावलांचा ठेका अधिक स्पष्ट होतो आणि काठ्यांच्या तालाबरोबर ध्वनीसौंदर्य वाढते. तथापि, घुंगरू हा पोशाखाचा अनिवार्य भाग नसून काही पथकांमध्येच त्याचा वापर केला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही केवळ [[मनोरंजन]] किंवा लोकनृत्याचा प्रकार नसून, धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक ऐक्य आणि सामूहिक सहभाग यांचे [[प्रतीक]] मानली जाते. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] यांसारख्या लोकनृत्यांचे सामूहिक सादरीकरण होत असल्याचे नमूद केले आहे. यावरून टिपरी ही कोकणातील उत्सवसंस्कृतीचा अविभाज्य घटक असल्याचे दिसून येते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक एकत्रितपणे ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. त्यामुळे परस्पर सहकार्य, शिस्त, वेळेचे [[नियोजन]] आणि समूहभावना यांचा [[विकास]] होतो. टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने पारंपरिक पथकांकडून या लोकनृत्याचे सामूहिक सादरीकरण केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]] हा श्रीकृष्णाच्या जन्माशी संबंधित धार्मिक उत्सव आहे. [[मराठी]] विश्वकोशात &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;[[गोकुळाष्टमी]]चा उल्लेख [[कृष्ण]]जन्मोत्सवाशी संबंधित उत्सव म्हणून करण्यात आला आहे. [[कोकणा]]त या उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात आणि विसाव्या शतकाच्या प्रारंभी श्री पंत महाराज बाळेकुंद्रीकर यांच्या भक्तसमूहांच्या कार्यक्रमांमध्ये &quot;भजन, टिपरी, बोध&quot; यांचा समावेश असल्याचा उल्लेख त्यांच्या चरित्रात आढळतो. यावरून धार्मिक आणि सामुदायिक कार्यक्रमांमध्ये टिपरीचा वापर होत असल्याचे दिसून येते.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.pant-balekundrikar.in/html/1Biography.html
|title=पंतांचे चरित्र
|website=Pant Maharaj Balekundrikar
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

टिपरी परंपरेमुळे स्थानिक लोकसंगीत, तालवाद्ये, पारंपरिक हालचाली, सामूहिक नृत्यरचना आणि लोककलेचे जतन होत आले आहे. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== वर्तमान स्थिती ==

आधुनिक काळात बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोककलांमधील सहभागातील बदल यांमुळे काही भागांत टिपरी परंपरेचे सादरीकरण पूर्वीच्या तुलनेत कमी झाल्याचे दिसून येते. तथापि, कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण आजही केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी परंपरेविषयीची माहिती [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[जिल्हा]] गॅझेटियर, [[मराठी]] [[विश्वकोश]] तसेच इतर सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये उपलब्ध असून, या लोकपरंपरेच्या दस्तऐवजीकरणासाठी विविध स्तरांवर प्रयत्न सुरू आहेत.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

{{Reflist}}

== बाह्य दुवे ==

* [https://marathiglobalvillage.com/tipari/ Marathi Global Village – टिपरी]

* महाराष्ट्र शासन – Ratnagiri Gazetteer
* मराठी विश्वकोश

[[Category:कोकण]]
[[Category:महाराष्ट्रातील लोकपरंपरा]]
[[Category:लोकनृत्य]]
[[Category:महाराष्ट्राची संस्कृती]]


[[गोकुळाष्टमी]]

[[कोकण]]

[[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[महाराष्ट्र]]

[[लोकनृत्य]]</text>
      <sha1>0k4x84nfzmsb2wnwfoclkpy6t9p3djf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2693921</id>
      <parentid>2693920</parentid>
      <timestamp>2026-07-12T13:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* गोकुळाष्टमी व टिपरी */</comment>
      <origin>2693921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46137" sha1="pkimy25swnhzrj7mlk2taqs13x7z9ot" xml:space="preserve">{{Infobox
| above = [[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा
| image =
| caption =
| headerstyle = background:#f0f8ff;
| label1 = प्रकार
| data1 = लोकपरंपरा
| label2 = स्वरूप
| data2 = [[लोकनृत्य]] / काठी-खेळ
| label3 = प्रदेश
| data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]]
| label4 = प्रसंग
| data4 = [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]], [[गणपती]]
| label5 = सहभागी
| data5 = पारंपरिक टिपरी पथके
| label6 = संबंधित [[लोककला]]
| data6 = गोफ
}}

'''[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा''' ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशातील एक पारंपरिक लोकपरंपरा आहे...

== प्रस्तावना ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील [[कोकण]] प्रदेशात प्रचलित असलेली एक पारंपरिक लोकपरंपरा असून, तिच्यामध्ये तालबद्ध काठी-खेळ, [[लोकनृत्य]], सामूहिक सादरीकरण आणि धार्मिक [[उत्सव]] यांचा संगम आढळतो. ही परंपरा विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने सादर केली जाते. सहभागी व्यक्ती हातात [[लाकडी]] टिपऱ्या घेऊन विशिष्ट लय, [[ताल]] आणि पदन्यासाच्या साहाय्याने वर्तुळाकार किंवा अन्य पारंपरिक रचनांमध्ये खेळ सादर करतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी आणि गोफ या पारंपरिक काठी-नृत्यांचे वर्णन करण्यात आले असून, त्यांचा [[गोकुळाष्टमी]] व [[दहीकाला]] उत्सवांशी असलेला संबंध, वापरली जाणारी वाद्ये, नृत्यरचना आणि सादरीकरणाची पद्धत यांचे विवरण दिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


कोकणातील अनेक गावांमध्ये टिपरी ही केवळ करमणुकीची [[कला]] नसून सामाजिक ऐक्य, धार्मिक [[श्रद्धा]] आणि [[लोकसंस्कृती]]चे [[प्रतीक]] मानली जाते. या परंपरेत विविध वयोगटांतील सहभागी सामूहिकरीत्या भाग घेतात. स्थानिक [[संगीत]], तालवाद्ये, पारंपरिक [[पोशाख]] आणि उत्सवी [[वातावरण]] यांच्या साहाय्याने टिपरीची परंपरा आजही काही भागांत जपली जात आहे. [[मराठी]] विश्वकोशातही टिपरीचा उल्लेख महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांपैकी एक म्हणून करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


काळानुसार सामाजिक जीवनशैलीत झालेले बदल, शहरीकरण आणि आधुनिक मनोरंजनाची साधने यांमुळे काही ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असले, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ती आजही धार्मिक व सांस्कृतिक उत्सवांचा अविभाज्य भाग आहे. या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि संवर्धन करण्याची गरज लक्षात घेऊन विविध शासकीय प्रकाशने, [[विश्वकोश]] आणि सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये तिचा उल्लेख करण्यात आला आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[व्युत्पत्ती]] ==

&quot;टिपरी&quot; हा [[शब्द]] [[मराठी]]त प्रामुख्याने लहान [[लाकडी]] काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; या अर्थाने वापरला जातो. पारंपरिक [[खेळ]] आणि लोकनृत्यांमध्ये प्रत्येक हातात एक अशी दोन टिपऱ्या घेऊन त्या एकमेकांवर आपटून ताल धरण्याच्या प्रथेमुळे या लोकपरंपरेला &quot;टिपरी&quot; हे नाव रूढ झाल्याचे [[मराठी]] शब्दकोशांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.

[[मराठी]] शब्दकोशानुसार&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://bruhadkosh.org/words?shodh=टिपरी
|title=टिपरी
|website=मराठी बृहद्कोश
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt; &quot;टिपरी&quot; म्हणजे वीतभर लांबीची लहान काठी किंवा ताल धरण्यासाठी वापरली जाणारी काठी असा अर्थ होतो. या काठ्यांच्या साहाय्याने तालबद्ध हालचाली आणि समूह [[नृत्य]] सादर केले जात असल्यामुळे पुढे या लोकपरंपरेलाच &quot;टिपरी&quot; असे संबोधले जाऊ लागले.&lt;ref name=&quot;TipariBruhadkosh&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;&quot;[[लोकनृत्य]]&quot; या नोंदीमध्ये महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकनृत्यांच्या संदर्भात टिपरी आणि गोफ यांचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== [[इतिहास]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही महाराष्ट्रातील पारंपरिक लोकपरंपरांपैकी एक मानली जाते. उपलब्ध प्रकाशित स्रोतांनुसार, ही परंपरा धार्मिक [[उत्सव]], सामूहिक लोकजीवन आणि ग्रामीण सांस्कृतिक [[अभिव्यक्ती]] यांच्याशी निगडित आहे. विशेषतः [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण करण्याची प्रथा [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या Ratnagiri District Gazetteer मध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_entertainments.html
|title=People, Recreation and Entertainments
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[महाराष्ट्र]] शासनाच्या गॅझेटियरनुसार, टिपरी हा [[लाकडी]] काठ्यांच्या साहाय्याने सादर केला जाणारा पारंपरिक काठी-[[नृत्य]] (stick dance) प्रकार आहे. प्रशिक्षित युवकांच्या समूहाकडून तो प्रामुख्याने [[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी सादर केला जात असे. प्रत्येक नर्तकाच्या हातात दोन टिपऱ्या ([[लाकडी]] काठ्या) असतात. [[ताल]], लय, पदन्यास आणि भूमितीय रचना यांचा वापर करून हा [[खेळ]] सादर केला जातो. गोफ नृत्याशी एकत्रित सादरीकरण केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे त्याचे दृश्यात्मक आकर्षण अधिक वाढते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;[[लोकनृत्य]]&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;या नोंदीमध्ये टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचा उल्लेख करण्यात आला असून, त्यांचा संबंध [[कृष्ण]]परंपरा आणि उत्सवांशी जोडण्यात आला आहे.[[कृष्ण]]परंपरा, रासक्रीडा आणि उत्सवांशी तिचा संबंध अधोरेखित केला आहे. त्यामुळे टिपरी ही केवळ मनोरंजनाची [[कला]] नसून धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेचा भाग म्हणूनही विकसित झाल्याचे दिसून येते. ([[मराठी]] विश्वकोशातील &quot;लोकनृत्य&quot; व &quot;टिपरी&quot; विषयक नोंदी.)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;


[[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये विसाव्या शतकाच्या मध्यापासून टिपरी नृत्याचा प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमधील शारीरिक शिक्षणाचा भाग म्हणूनही समावेश होऊ लागल्याची नोंद आहे. यामुळे पारंपरिक [[लोककला]] म्हणून जपली गेलेली ही परंपरा शैक्षणिक क्षेत्रातही पोहोचली.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजही [[कोकणा]]तील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. तथापि, बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोकपरंपरांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी या परंपरेचे स्वरूप बदलले असून, आजही कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते. बदलती जीवनशैली आणि शहरीकरणामुळे काही भागांत या परंपरेचे स्वरूप बदलले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[कोकणा]]तील भौगोलिक प्रसार ==

कोकणातील टिपरी परंपरा प्रामुख्याने महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवरील ग्रामीण भागात धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सवांच्या निमित्ताने जपली गेली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये गोकुळाष्टमी आणि दहीकाला या उत्सवांदरम्यान टिपरी आणि गोफ या लोकनृत्यांचे सादरीकरण रत्‍नागिरी जिल्ह्यात प्रचलित असल्याचे नमूद केले आहे. या परंपरेचे सादरीकरण विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या समूहांकडून केले जात असून, तालबद्ध काठी-नृत्य, समूहरचना आणि संगीतसाथ ही त्याची वैशिष्ट्ये मानली जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

ऐतिहासिकदृष्ट्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यात आजचे रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग हे दोन्ही भाग समाविष्ट होते. त्यामुळे जुन्या गॅझेटियरमधील टिपरीविषयीचे उल्लेख कोकणातील विस्तृत प्रदेशाशी संबंधित मानले जातात. नंतर प्रशासकीय पुनर्रचनेतून सिंधुदुर्ग हा स्वतंत्र जिल्हा निर्माण झाला, तरी अनेक लोकपरंपरा या दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये सांस्कृतिक सातत्याने टिकून राहिल्या.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/his_pro.html
|title=History and Political
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

कोकणातील विविध गावांमध्ये गोकुळाष्टमी, दहीकाला आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या वेळी टिपरीचे आयोजन केले जाते. गावोगावी सादरीकरणाची शैली, सहभागींची संख्या, वाद्यसंगत, पोशाख आणि तालांमध्ये काही प्रमाणात स्थानिक वैशिष्ट्ये आढळतात; मात्र काठ्यांच्या तालबद्ध ठेक्यावर आधारित समूह सादरीकरण हा या परंपरेचा समान धागा आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे. आजच्या काळात पारंपरिक स्वरूपातील टिपरी काही गावांमध्ये नियमितपणे जपली जात असली, तरी शहरीकरण, बदलती जीवनशैली आणि लोककलांमधील घटता सहभाग यांमुळे अनेक ठिकाणी तिचे सादरीकरण मर्यादित झाले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[गोकुळाष्टमी]] व टिपरी ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेचा [[गोकुळाष्टमी]] उत्सवाशी अतिशय निकटचा संबंध आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरनुसार, [[श्रावण]] [[कृष्ण]] अष्टमीला साजऱ्या होणाऱ्या [[गोकुळाष्टमी]] आणि त्यानंतरच्या [[दहीकाला]] ([[दहीहंडी]]) या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] हे पारंपरिक लोकनृत्यप्रकार सादर केले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]]च्या दिवशी श्रीकृष्णाच्या जन्मोत्सवाचे धार्मिक विधी पार पडल्यानंतर अनेक गावांमध्ये विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांचे टिपरी पथक (Tipri troupe) [[सार्वजनिक]] ठिकाणी सादरीकरण करते. प्रत्येक कलाकाराच्या हातात दोन [[लाकडी]] टिपऱ्या असतात. [[तबला]], [[झांज]] (किंवा [[टाळ]]) आणि [[हार्मोनियम]] यांच्या साथीने [[ताल]]बद्ध पदन्यास, गोलाकार रचना आणि काठ्यांच्या ठेक्यांवर आधारित [[नृत्य]] सादर केले जाते. टिपरी आणि गोफ एकत्र सादर केल्यास रंगीत कापडी पट्ट्यांच्या विणीमुळे नृत्याचे दृश्यवैभव अधिक खुलते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

गोकुळाष्टमीच्या दुसऱ्या दिवशी दहीकाला किंवा दहीहंडी साजरी केली जाते. या दिवशी श्रीकृष्णाच्या गोकुळातील बाललीलांचे प्रतीक म्हणून उंचावर टांगलेली दहीहंडी फोडण्याची प्रथा आहे. रत्‍नागिरी गॅझेटियरनुसार, या उत्सवात गावोगावी मिरवणुका निघतात आणि त्या वेळी काला व गोविंदा नृत्यांबरोबर टिपरीचे सादरीकरणही केले जाते. अशा प्रकारे धार्मिक विधी, सामूहिक सहभाग आणि लोककला यांचा सुंदर संगम या उत्सवांमध्ये दिसून येतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणाला धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक ऐक्याचेही स्वरूप प्राप्त झाले आहे. विविध वयोगटांतील युवक एकत्रित सराव करून उत्सवात सहभागी होतात. [[कोकणा]]तील अनेक गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या टिपरी सादरीकरणामध्ये विविध वयोगटांतील युवक सहभागी होतात. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] तसेच [[कुलाबा]] ([[रायगड]]) जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] उत्सवांदरम्यान टिपरी व गोफ सादर केल्याचा उल्लेख आढळतो. तसेच महाराष्ट्रातील इतर काही जिल्ह्यांच्या गॅझेटियरमध्येही [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] हे टिपरी व गोफ सादर करण्याचे प्रमुख उत्सव असल्याचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/people_recreation.html
|title=People – Recreation
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

वारकरी संप्रदायातील भक्तिपरंपरेतही टिपरीचा उल्लेख आढळतो. डॉ. प्रकाश खांडगे यांनी पंढरपूर वारीवरील लेखात पालखी सोहळ्यात पिंग्याबरोबर टिपरी हा खेळ सादर केला जात असल्याचे नमूद केले आहे. संत एकनाथांच्या भारुडातील &quot;खेळसी टिपऱ्या घाई रे, वाचे हरिनाम गाई रे&quot; या ओळींचा उल्लेख करून टिपरीला भक्ती, लोककला आणि आध्यात्मिक रूपक यांचा संगम मानण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://pudhari.news/features/bahar/pandharpur-wari-2025-ap84-4
|title=पंढरपूर वारी : देखोनिया पंढरपूर जीवा आनंद अपार
|last=खांडगे
|first=प्रकाश
|website=पुढारी
|date=2025-07-06
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

== टिपरी खेळाची रचना ==

टिपरी खेळाची रचना ही ताल, लय, समन्वय आणि समूहशिस्त यांवर आधारित असते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, हा खेळ विशेष प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांच्या पथकांकडून सादर केला जातो. प्रत्येक सहभागीच्या हातात प्रत्येकी एक अशा दोन लाकडी टिपऱ्या (काठ्या) असतात. या टिपऱ्या साधारण १४ ते १६ इंच लांब असून त्यांचा जाड टोक हातात धरला जातो. गट चार, सहा किंवा आठ जोड्यांचा असू शकतो आणि प्रत्येक जोडीतील दोन खेळाडू एकमेकांसमोर उभे राहतात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

खेळाची सुरुवात मंद गतीने आणि तालबद्ध ठेक्याने होते. सहभागी प्रथम स्वतःच्या आणि समोरील साथीदाराच्या टिपऱ्या ठराविक लयीत आपटतात. त्यानंतर पावलांची गती, वर्तुळाकार हालचाल, वळणे, शरीराचे संतुलन आणि काठ्यांचा ठेका यांचा वेग हळूहळू वाढत जातो. खेळाच्या शेवटी लाकडी टिपऱ्यांच्या एकसंध आणि वेगवान ठेक्यांमुळे प्रभावी ध्वनीनिर्मिती होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळातील काठ्या आपटण्याच्या चार मूलभूत पद्धती नमूद केल्या आहेत:&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

* स्वतःच्या दोन टिपऱ्या एकमेकांवर आपटणे.
* समोरील साथीदाराच्या टिपरीवर स्वतःची टिपरी आपटणे.
* स्वतःची टिपरी समोरील खेळाडूकडून आपटून घेणे.
* ठराविक ठेका जाणीवपूर्वक वगळून (skip beat) पुढील तालाशी समन्वय साधणे.

&quot;या चार मूलभूत हालचालींचे विविध पदन्यास, वळणे आणि समूहरचनांशी संयोजन करून टिपरीचे विविध प्रकार सादर केले जातात.&quot;&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीसोबत गोफ सादर केला जात असल्यास प्रत्येक सहभागीच्या डाव्या हातात रंगीत कापडी पट्टी असते. खेळाडूंच्या हालचालींमुळे या पट्ट्या एकमेकांत विणल्या जाऊन सुंदर भूमितीय आकृत्या तयार होतात आणि त्याच हालचाली उलट क्रमाने करून त्या पुन्हा सुटवल्या जातात. त्यामुळे सादरीकरणाला दृश्यात्मक सौंदर्य प्राप्त होते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

या खेळाला सामान्यतः तबला, झांज (टाळ) आणि हार्मोनियम यांची साथ दिली जाते. काही ठिकाणी खेळाडूंच्या पायात घुंगरू (चाळ) बांधले जातात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा आवाज यांचा सुंदर संगम साधला जातो. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या खेळातील शिस्त, तालबद्धता आणि समन्वय यांमुळे पुढे तो काही प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमध्ये शारीरिक शिक्षणाचा एक भाग म्हणूनही स्वीकारण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Poona/PART%20III/Chap%20%283%29/Dances.htm
|title=Dances
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

== वाद्ये ==

कोकणातील टिपरी परंपरेमध्ये ताल आणि लय यांना केंद्रस्थानी स्थान आहे. त्यामुळे या खेळाच्या सादरीकरणात वापरली जाणारी वाद्ये ही केवळ साथसंगत न करता संपूर्ण खेळाची गती, ठेका आणि हालचाली नियंत्रित करण्याचे कार्य करतात. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, टिपरी खेळाच्या पारंपरिक सादरीकरणासाठी तबला, झांज (cymbals) आणि हार्मोनियम ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. उपलब्ध असल्यास हार्मोनियमचा समावेश केला जातो, तर तबला आणि झांज यांच्या साहाय्याने मुख्य ताल राखला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी खेळाची सुरुवात सामान्यतः मंद गतीच्या तालाने होते. खेळ जसजसा पुढे सरकतो तसतसा तबल्याचा ठेका, झांजेचा लयबद्ध नाद आणि खेळाडूंच्या टिपऱ्यांचा आवाज एकत्रित होऊन सादरीकरण अधिक प्रभावी बनते. खेळाच्या अंतिम टप्प्यात काठ्या एकमेकांवर वेगाने आपटल्यामुळे निर्माण होणारा ध्वनी हा वाद्यांच्या साथीबरोबर एकत्रितपणे सादरीकरणाचा महत्त्वाचा भाग बनतो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये असेही नमूद केले आहे की काही पथकांतील खेळाडू पायात घुंगरू (चाळ) बांधतात. त्यामुळे पावलांचा ठेका आणि काठ्यांचा ताल यांचा सुंदर समन्वय साधला जातो आणि नृत्याला अधिक लयबद्धता प्राप्त होते. घुंगरू हे स्वतंत्र वाद्य नसले, तरी टिपरी सादरीकरणातील ध्वनीरचनेचा महत्त्वाचा घटक मानले जातात.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी खेळासाठी तबला, झांज आणि हार्मोनियम ही प्रमुख साथसंगत म्हणून नमूद करण्यात आली आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== [[वेशभूषा]] - [[पोशाख]] ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरेमध्ये पोशाखाला कार्यात्मक आणि सांस्कृतिक असे दोन्ही महत्त्व आहे. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये टिपरी नृत्याच्या संदर्भात [स्वतंत्र पोशाखाचे सविस्तर वर्णन उपलब्ध नाही. तथापि, त्या काळातील [[रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील पारंपरिक [[पुरुष]] वेशभूषेचे वर्णन गॅझेटियरमध्ये करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_dress.html
|title=The People – Dress
|website=Maharashtra State Gazetteers
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

पारंपरिक ग्रामीण [[कोकणा]]तील पुरुषांची [[वेशभूषा]] सामान्यतः [[धोतर]] (किंवा पंचा), [[सदरा]], डोक्यावर रुमाल किंवा [[फेटा]], तसेच प्रसंगानुसार उपरणे अशी असे. काही प्रसंगी पायात [[चप्पल]] किंवा वहाणा वापरल्या जात; मात्र लोकनृत्यांच्या सादरीकरणात अनेक खेळाडू अनवाणी सहभागी होत असत. [[रत्‍नागिरी]] गॅझेटियरमध्ये या प्रदेशातील पारंपरिक पोशाखाचे सविस्तर वर्णन करण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;RatnagiriDress&quot;/&gt;

टिपरी खेळाच्या सादरीकरणात काही पथकांतील कलाकार पायात घुंगरू (चाळ) बांधत असल्याचा उल्लेख रत्‍नागिरी गॅझेटियरमध्ये आढळतो. घुंगरूंमुळे पावलांचा ठेका अधिक स्पष्ट होतो आणि काठ्यांच्या तालाबरोबर ध्वनीसौंदर्य वाढते. तथापि, घुंगरू हा पोशाखाचा अनिवार्य भाग नसून काही पथकांमध्येच त्याचा वापर केला जातो.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व ==

[[कोकणा]]तील टिपरी परंपरा ही केवळ [[मनोरंजन]] किंवा लोकनृत्याचा प्रकार नसून, धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक ऐक्य आणि सामूहिक सहभाग यांचे [[प्रतीक]] मानली जाते. [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटियरमध्ये [[गोकुळाष्टमी]] आणि [[दहीकाला]] या उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरी, गोफ, काला आणि [[गोविंदा]] यांसारख्या लोकनृत्यांचे सामूहिक सादरीकरण होत असल्याचे नमूद केले आहे. यावरून टिपरी ही कोकणातील उत्सवसंस्कृतीचा अविभाज्य घटक असल्याचे दिसून येते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक एकत्रितपणे ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. त्यामुळे परस्पर सहकार्य, शिस्त, वेळेचे [[नियोजन]] आणि समूहभावना यांचा [[विकास]] होतो. टिपरीच्या सादरीकरणात अनेक युवक ठराविक [[ताल]], लय आणि समन्वयाने सहभागी होतात. [[गोकुळाष्टमी]]च्या निमित्ताने पारंपरिक पथकांकडून या लोकनृत्याचे सामूहिक सादरीकरण केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

[[गोकुळाष्टमी]] हा श्रीकृष्णाच्या जन्माशी संबंधित धार्मिक उत्सव आहे. [[मराठी]] विश्वकोशात &lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://marathivishwakosh.org/17123/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;[[गोकुळाष्टमी]]चा उल्लेख [[कृष्ण]]जन्मोत्सवाशी संबंधित उत्सव म्हणून करण्यात आला आहे. [[कोकणा]]त या उत्सवाच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण केले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=13 July 2026
}}&lt;/ref&gt;

एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात आणि विसाव्या शतकाच्या प्रारंभी श्री पंत महाराज बाळेकुंद्रीकर यांच्या भक्तसमूहांच्या कार्यक्रमांमध्ये &quot;भजन, टिपरी, बोध&quot; यांचा समावेश असल्याचा उल्लेख त्यांच्या चरित्रात आढळतो. यावरून धार्मिक आणि सामुदायिक कार्यक्रमांमध्ये टिपरीचा वापर होत असल्याचे दिसून येते.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.pant-balekundrikar.in/html/1Biography.html
|title=पंतांचे चरित्र
|website=Pant Maharaj Balekundrikar
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

टिपरी परंपरेमुळे स्थानिक लोकसंगीत, तालवाद्ये, पारंपरिक हालचाली, सामूहिक नृत्यरचना आणि लोककलेचे जतन होत आले आहे. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला. रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटियरनुसार, या लोकनृत्याचा समावेश पुढे प्राथमिक व माध्यमिक शाळांतील शारीरिक शिक्षणात करण्यात आला.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

== वर्तमान स्थिती ==

आधुनिक काळात बदलती [[जीवन]]शैली, शहरीकरण आणि लोककलांमधील सहभागातील बदल यांमुळे काही भागांत टिपरी परंपरेचे सादरीकरण पूर्वीच्या तुलनेत कमी झाल्याचे दिसून येते. तथापि, कोकणातील काही गावांमध्ये [[गोकुळाष्टमी]], [[दहीकाला]] आणि इतर स्थानिक धार्मिक उत्सवांच्या निमित्ताने टिपरीचे सादरीकरण आजही केले जाते.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;

टिपरी परंपरेविषयीची माहिती [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या [[जिल्हा]] गॅझेटियर, [[मराठी]] [[विश्वकोश]] तसेच इतर सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये उपलब्ध असून, या लोकपरंपरेच्या दस्तऐवजीकरणासाठी विविध स्तरांवर प्रयत्न सुरू आहेत.&lt;ref name=&quot;RatnagiriGazetteer&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32119/
|title=लोकनृत्य
|website=मराठी विश्वकोश
|publisher=महाराष्ट्र शासन
|access-date=2026-07-13
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

{{Reflist}}

== बाह्य दुवे ==

* [https://marathiglobalvillage.com/tipari/ Marathi Global Village – टिपरी]

* महाराष्ट्र शासन – Ratnagiri Gazetteer
* मराठी विश्वकोश

[[Category:कोकण]]
[[Category:महाराष्ट्रातील लोकपरंपरा]]
[[Category:लोकनृत्य]]
[[Category:महाराष्ट्राची संस्कृती]]


[[गोकुळाष्टमी]]

[[कोकण]]

[[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[महाराष्ट्र]]

[[लोकनृत्य]]</text>
      <sha1>pkimy25swnhzrj7mlk2taqs13x7z9ot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Rohit chavhan</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381388</id>
    <revision>
      <id>2693922</id>
      <timestamp>2026-07-12T13:55:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2693922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="277" sha1="j1mpzx3p2c8bs79ecjyuxlk7y9stca7" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Rohit chavhan}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १९:२५, १२ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>j1mpzx3p2c8bs79ecjyuxlk7y9stca7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:गोमती पाचभाई</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381389</id>
    <revision>
      <id>2693926</id>
      <timestamp>2026-07-12T15:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2693926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="298" sha1="8jx459wxqdjd8vpaaffc2jisc8jau86" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=गोमती पाचभाई}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २०:४८, १२ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>8jx459wxqdjd8vpaaffc2jisc8jau86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Kirtan Shorts</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381390</id>
    <revision>
      <id>2693929</id>
      <timestamp>2026-07-12T15:38:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2693929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="277" sha1="26uopusdr9fkmdp5gcfvf7tw948644m" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Kirtan Shorts}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २१:०८, १२ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>26uopusdr9fkmdp5gcfvf7tw948644m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Vishwajit98</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381391</id>
    <revision>
      <id>2693931</id>
      <timestamp>2026-07-12T15:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2693931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="275" sha1="ci7l7c296io43aogp9c8t6pzgtqlnqg" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Vishwajit98}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २१:१४, १२ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>ci7l7c296io43aogp9c8t6pzgtqlnqg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:विश्वजित</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381392</id>
    <revision>
      <id>2693938</id>
      <timestamp>2026-07-12T16:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2693938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="288" sha1="tupbdj8kflyrbuwy7100xm9o3si4b4h" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=विश्वजित}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २१:३२, १२ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>tupbdj8kflyrbuwy7100xm9o3si4b4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य:विश्वजित</title>
    <ns>2</ns>
    <id>381393</id>
    <revision>
      <id>2693945</id>
      <timestamp>2026-07-12T16:57:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>विश्वजित</username>
        <id>185162</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: [[संदीपपाल महाराज|sandippal maharaj/ संदीपपाल महाराज]] '''प्रबोधनकार संदीपपाल महाराज माहिती'''  ==== संदिपपाल महाराज (पूर्ण नाव: संदिपपाल गजानन गिते) हे महाराष्ट्रातील एक अत्यंत लोकप्रिय प्रबोधनक...</comment>
      <origin>2693945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10154" sha1="sl1k35z7p3g4xcmrwsase7qny37gip7" xml:space="preserve">[[संदीपपाल महाराज|sandippal maharaj/ संदीपपाल महाराज]] '''प्रबोधनकार संदीपपाल महाराज माहिती'''

==== संदिपपाल महाराज (पूर्ण नाव: संदिपपाल गजानन गिते) हे महाराष्ट्रातील एक अत्यंत लोकप्रिय प्रबोधनकार, कीर्तनकार आणि ख्यातनाम सप्तखंजिरी वादक आहेत. राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांच्या प्रबोधन परंपरेचा वारसा पुढे चालवत, त्यांनी आपल्या विनोदी आणि धारदार कीर्तन शैलीच्या माध्यमातून महाराष्ट्र आणि इतर राज्यांमध्ये मोठी समाजजागृती घडवून आणली आहे. ====


'''वैयक्तिक माहिती (Personal Profile)'''

'''पूर्ण नाव: संदिपपाल गजानन गिते'''

'''लोकप्रिय नाव: संदिपपाल महाराज'''

'''जन्म तारीख: ६ ऑगस्ट १९८१'''

'''मूळ गाव: रंभापूर, तालुका - अकोट, जिल्हा - अकोला (महाराष्ट्र)'''

'''सध्याचे निवासस्थान: अंजनगाव सुर्जी, जिल्हा - अमरावती'''

'''आई - वडील: आई - सविता गजानन गिते, वडील - गजानन गिते'''

'''परिवार:''' 

'''पत्नी - शितल संदीपपाल गिते आणि दोन मुले'''

==== सुरुवातीचा प्रवास आणि गुरु-परंपरा :~ ====
संदिपपाल महाराज यांचा सुरुवातीचा प्रवास अत्यंत गरिबीच्या आणि संघर्षाच्या परिस्थितीतून झाला. त्यांना लहानपणापासूनच भजनाची प्रचंड आवड होती. प्रबोधनसम्राट, सप्तखंजिरी निर्माते गुरुवर्य सत्यपाल महाराज हे त्यांचे मुख्य प्रेरणास्थान आणि गुरु आहेत. संदिपपाल महाराज हे प्रबोधनसम्राट सत्यपाल महाराज यांचे महाराष्ट्रातील पहिले अधिकृत शिष्य आहेत. सत्यपाल महाराजांच्या कीर्तनाने प्रभावित होऊन त्यांनी त्यांच्यासोबत राहून सप्तखंजिरी वाजवण्याची कला आणि लोकप्रबोधनाचे धडे आत्मसात केले. इ.स. १९९८ सालापासून त्यांनी स्वतंत्रपणे आपल्या प्रबोधन कार्यास सुरुवात केली.

'''कीर्तन कार्य आणि भौगोलिक व्याप्ती :~''' 

==== गेल्या जवळपास २८ वर्षांपासून (सुमारे ३ दशके) संदिपपाल महाराज निरंतर समाजप्रबोधनाचे कार्य करत आहेत.त्यांनी आतापर्यंत ४,००0 पेक्षा अधिक यशस्वी कीर्तन सेवा पूर्ण केल्या आहेत.त्यांच्या कीर्तनाचा प्रसार केवळ महाराष्ट्रापुरता मर्यादित नसून गुजरात, गोवा, मध्य प्रदेश, आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणा या राज्यांमध्येही त्यांच्या प्रबोधनाचे कार्यक्रम आयोजित केले जातात.आपली 'विनोदी शैली' आणि 'सोपी भाषा' यांमुळे त्यांचे कीर्तन अबालवृद्धांना तासन्तास खिळवून ठेवते. ====
'''प्रबोधनाचे विषय आणि शासकीय योगदान :~''' 

==== संदिपपाल महाराज आपल्या सप्तखंजिरी प्रबोधनातून प्रामुख्याने खालील सामाजिक विषयांवर भर देतात:अंधश्रद्धा निर्मूलन आणि व्यसनमुक्तीग्रामस्वच्छता आणि शिक्षणाचे महत्त्वरक्तदान आणि अवयवदान यांविषयी जनजागृतीसर्व संत व महापुरुषांचे पुरोगामी विचारशासकीय मोहिमा: महाराष्ट्र शासनाच्या विविध कल्याणकारी योजना लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी त्यांच्या कीर्तनाचे आयोजन केले जाते. यात प्रामुख्याने &quot;हागणदारीमुक्त अभियान&quot; आणि &quot;स्वच्छ ग्राम समृद्ध ग्राम योजना&quot; यांचा समावेश आहे. याशिवाय महाराष्ट्रातील अनेक नामांकित साहित्य संमेलनांमध्ये त्यांनी आपली प्रबोधन कला सादर केली आहे. ====
'''मीडिया आणि प्रसिद्धी (Media Presence)'''

त्यांचे प्रबोधन खालील माध्यमातून लोकांपर्यंत पोहोचले आहे:टीव्ही चॅनेल्स: शेमारू मराठीबाणा (Shemaroo Marathi Bana), आवाज इंडिया TV, आणि लॉर्ड बुद्ध T.V. या वाहिन्यांवर त्यांचे कीर्तनाचे कार्यक्रम प्रसारित झाले आहेत.

ऑडिओ/व्हिडिओ: 

प्रसिद्ध &quot;Music Craft&quot; कॅसेट कंपनीद्वारे त्यांच्या कीर्तनाचे अनेक भाग आणि ऑडिओ कॅसेट्स प्रकाशित व प्रसारित करण्यात आल्या आहेत.

'''मिळालेले प्रमुख पुरस्कार व सन्मान :~''' 

त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक आणि सांस्कृतिक कार्याची दखल घेऊन त्यांना अनेक पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे:

1)राष्ट्रपिता महात्मा गांधी व्यसनमुक्ती पुरस्कार (महाराष्ट्र शासनातर्फे)

2)महाराष्ट्र राज्य युवा सांस्कृतिक पुरस्कार (महाराष्ट्र शासनातर्फे)

3)गुरुवंदन सत्यशोधक पुरस्कार (शिरसोली)

4)प्रतिभा साहित्य संघाचा लोककीर्तनकार पुरस्कार

'''विशेष: संदिपपाल महाराज हे नेहमी नमूद करतात की, त्यांना मिळालेले सर्व पुरस्कार आणि यश हे केवळ आणि केवळ त्यांचे गुरुवर्य सत्यपाल महाराज यांच्या मार्गदर्शनामुळेच शक्य झाले आहे.'''

कीर्तनाव्यतिरिक्त ते पर्यावरण रक्षणासाठी वृक्षारोपण आणि इतर सामाजिक उपक्रमांमध्ये सक्रिय सहभाग घेतात.

'''कीर्तन आयोजनासाठी अधिकृत संपर्क (Contact Details)संदिपपाल महाराज यांच्या कीर्तनाचे किंवा प्रबोधन कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यासाठी नागरिक आणि संस्था खालील अधिकृत क्रमांकावर थेट संपर्क साधू शकतात:'''

'''मोबाईल संपर्क क्रमांक १: 9850301372'''

'''मोबाईल संपर्क क्रमांक २: 9325330715'''

पत्ता ~

सत्यगुरुदर्शन निवास,महेश नगर,अंजनगाव सुर्जी 

जिल्हा अमरावती - ४४४७०५</text>
      <sha1>sl1k35z7p3g4xcmrwsase7qny37gip7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>करण जोहेर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381394</id>
    <redirect title="करण जोहर" />
    <revision>
      <id>2693964</id>
      <timestamp>2026-07-13T02:41:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2693964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="79joxdaxq4pf3byty8rdcb6yzxszg4y" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[करण जोहर]]</text>
      <sha1>79joxdaxq4pf3byty8rdcb6yzxszg4y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Basavaraj Shivanand Patil</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381395</id>
    <revision>
      <id>2694016</id>
      <timestamp>2026-07-13T04:08:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="289" sha1="ap2lqrypy8opi0n13yh7jaw2icwvoze" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Basavaraj Shivanand Patil}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०९:३८, १३ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>ap2lqrypy8opi0n13yh7jaw2icwvoze</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Jagdish 7023163619</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381396</id>
    <revision>
      <id>2694020</id>
      <timestamp>2026-07-13T05:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="282" sha1="8cg21aoreghjrtb3zog7aid2me9mryb" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Jagdish 7023163619}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १०:४०, १३ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>8cg21aoreghjrtb3zog7aid2me9mryb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381397</id>
    <revision>
      <id>2694034</id>
      <timestamp>2026-07-13T05:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड व...</comment>
      <origin>2694034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3076" sha1="63w2f0lmyk662rvq8j5q3bwgti30njm" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=11 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>63w2f0lmyk662rvq8j5q3bwgti30njm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694042</id>
      <parentid>2694034</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:00:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4483" sha1="t6fi2amf1ljqo73wyd7run1oc99cvwq" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=11 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>t6fi2amf1ljqo73wyd7run1oc99cvwq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694045</id>
      <parentid>2694042</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5591" sha1="oc50odxolevob7iyd2ixh29oy9wxeno" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>oc50odxolevob7iyd2ixh29oy9wxeno</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694046</id>
      <parentid>2694045</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6453" sha1="7lsx49h6s6r6ds5kgu47bwelaqjp9zh" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>7lsx49h6s6r6ds5kgu47bwelaqjp9zh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694047</id>
      <parentid>2694046</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:17:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7458" sha1="gjvlgbiltpygfnuapir3a05pzr5fheg" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>gjvlgbiltpygfnuapir3a05pzr5fheg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694048</id>
      <parentid>2694047</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:20:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8712" sha1="e45vyxtb6o17dnwv4700zz0618cifhh" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>e45vyxtb6o17dnwv4700zz0618cifhh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694049</id>
      <parentid>2694048</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:21:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9528" sha1="g6z1zth0hxnhmqdkwmnc9bri4fd9yrt" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>g6z1zth0hxnhmqdkwmnc9bri4fd9yrt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694050</id>
      <parentid>2694049</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10463" sha1="s6wm8g896cr4ys9sry3x2l6m79lwnqv" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>s6wm8g896cr4ys9sry3x2l6m79lwnqv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694051</id>
      <parentid>2694050</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10472" sha1="ae87bwntk5i44gxng9ow2km6bbp3brd" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>ae87bwntk5i44gxng9ow2km6bbp3brd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694054</id>
      <parentid>2694051</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:40:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12309" sha1="759w40mlrvij8t4s9l9qqobr2aica6l" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>759w40mlrvij8t4s9l9qqobr2aica6l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694056</id>
      <parentid>2694054</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:46:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13028" sha1="8rl24hg9f55fgh4d5w791pmpfsc7727" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>8rl24hg9f55fgh4d5w791pmpfsc7727</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694057</id>
      <parentid>2694056</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:48:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13820" sha1="fv5uli7x8neadqkhadt2qfd1xdq7nnm" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>fv5uli7x8neadqkhadt2qfd1xdq7nnm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694058</id>
      <parentid>2694057</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T06:51:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14606" sha1="t2pdn6ryj4ll5j3nzj1u37ovjuzhz15" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>t2pdn6ryj4ll5j3nzj1u37ovjuzhz15</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694065</id>
      <parentid>2694058</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:07:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20630" sha1="jv01x5f4oyww6tvfvklwn0qayoe4r9a" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698987.html २२६] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698991.html २२८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682991.html २५९] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683001.html २६४] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683013.html २७२] || ४ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693433.html २७६] || १ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} || rowspan=10 |
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693435.html २७८] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693437.html २८०] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} 
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765969.html २८१] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765971.html २८२] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765973.html २८३] || १० सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>jv01x5f4oyww6tvfvklwn0qayoe4r9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694066</id>
      <parentid>2694065</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:11:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21932" sha1="fu3srdww2ma65unrk2k9ur2qaatqqjo" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698987.html २२६] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698991.html २२८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682991.html २५९] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683001.html २६४] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683013.html २७२] || ४ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693433.html २७६] || १ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} || rowspan=10 |
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693435.html २७८] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693437.html २८०] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} 
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765969.html २८१] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765971.html २८२] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765973.html २८३] || १० सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}}
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>fu3srdww2ma65unrk2k9ur2qaatqqjo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694067</id>
      <parentid>2694066</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22808" sha1="na2uh3wza7qmmgg1x2qhb3gx2jcem0u" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698987.html २२६] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698991.html २२८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682991.html २५९] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683001.html २६४] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683013.html २७२] || ४ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693433.html २७६] || १ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} || rowspan=13 |
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693435.html २७८] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693437.html २८०] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} 
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765969.html २८१] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765971.html २८२] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765973.html २८३] || १० सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}}
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828247.html ३०१] || १९ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828249.html ३०२] || २० मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828251.html ३०३] || २२ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|RSA}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>na2uh3wza7qmmgg1x2qhb3gx2jcem0u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694069</id>
      <parentid>2694067</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:17:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24847" sha1="q6zdkklagswyfn9gsqt0bu0o7273brp" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698987.html २२६] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698991.html २२८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682991.html २५९] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683001.html २६४] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683013.html २७२] || ४ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693433.html २७६] || १ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} || rowspan=19 |
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693435.html २७८] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693437.html २८०] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} 
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765969.html २८१] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765971.html २८२] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765973.html २८३] || १० सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}}
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828247.html ३०१] || १९ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828249.html ३०२] || २० मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828251.html ३०३] || २२ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|RSA}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907381.html ३२८] || १८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907383.html ३२९] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907385.html ३३०] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907395.html ३३७] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्समीड क्रिकेट ग्राउंड|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907397.html ३३८] || ६ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907399.html ३३९] || ९ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>q6zdkklagswyfn9gsqt0bu0o7273brp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694070</id>
      <parentid>2694069</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:21:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27110" sha1="5z6cpfsst2ah9302ijfgyo4ydug7rl4" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698987.html २२६] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698991.html २२८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682991.html २५९] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683001.html २६४] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683013.html २७२] || ४ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693433.html २७६] || १ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} || rowspan=19 |
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693435.html २७८] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693437.html २८०] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} 
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765969.html २८१] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765971.html २८२] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765973.html २८३] || १० सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}}
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828247.html ३०१] || १९ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828249.html ३०२] || २० मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828251.html ३०३] || २२ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|RSA}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907381.html ३२८] || १८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907383.html ३२९] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907385.html ३३०] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907395.html ३३७] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्समीड क्रिकेट ग्राउंड|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907397.html ३३८] || ६ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907399.html ३३९] || ९ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951385.html ३४५] || १८ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951397.html ३५१] || २३ मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951407.html ३५६] || २६ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} 
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962019.html ३६६] || १ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SA}} || rowspan=2 |  
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962021.html ३६७] || ३ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>5z6cpfsst2ah9302ijfgyo4ydug7rl4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694071</id>
      <parentid>2694070</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29621" sha1="59rx0wv7x3zbq41psdiv1m9673ednh4" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698987.html २२६] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698991.html २२८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682991.html २५९] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683001.html २६४] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683013.html २७२] || ४ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693433.html २७६] || १ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} || rowspan=19 |
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693435.html २७८] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693437.html २८०] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} 
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765969.html २८१] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765971.html २८२] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765973.html २८३] || १० सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}}
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828247.html ३०१] || १९ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828249.html ३०२] || २० मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828251.html ३०३] || २२ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|RSA}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907381.html ३२८] || १८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907383.html ३२९] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907385.html ३३०] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907395.html ३३७] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्समीड क्रिकेट ग्राउंड|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907397.html ३३८] || ६ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907399.html ३३९] || ९ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951385.html ३४५] || १८ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951397.html ३५१] || २३ मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951407.html ३५६] || २६ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} 
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962019.html ३६६] || १ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SA}} || rowspan=10 |  
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962021.html ३६७] || ३ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}}  
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}}
|- 
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित
|- 
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}}
|-  
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144440.html ४१३] || १७ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144441.html ४१४] || १९ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144442.html ४१५] || २० मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>59rx0wv7x3zbq41psdiv1m9673ednh4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694072</id>
      <parentid>2694071</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30951" sha1="kmfklsayvoxbt6tkxnj47txr9jfsfx8" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698987.html २२६] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698991.html २२८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682991.html २५९] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683001.html २६४] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683013.html २७२] || ४ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693433.html २७६] || १ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} || rowspan=19 |
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693435.html २७८] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693437.html २८०] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} 
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765969.html २८१] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765971.html २८२] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765973.html २८३] || १० सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}}
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828247.html ३०१] || १९ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828249.html ३०२] || २० मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828251.html ३०३] || २२ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|RSA}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907381.html ३२८] || १८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907383.html ३२९] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907385.html ३३०] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907395.html ३३७] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्समीड क्रिकेट ग्राउंड|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907397.html ३३८] || ६ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907399.html ३३९] || ९ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951385.html ३४५] || १८ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951397.html ३५१] || २३ मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951407.html ३५६] || २६ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} 
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962019.html ३६६] || १ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SA}} || rowspan=10 |  
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962021.html ३६७] || ३ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}}  
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}}
|- 
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित
|- 
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}}
|-  
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144440.html ४१३] || १७ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144441.html ४१४] || १९ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144442.html ४१५] || २० मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126720.html ४३३] || २० जून २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१८ इंग्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126721.html ४३४] || २० जून २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126722.html ४३५] || २३ जून २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126724.html ४३७] || २८ जून २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>kmfklsayvoxbt6tkxnj47txr9jfsfx8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694073</id>
      <parentid>2694072</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:31:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32462" sha1="blpui5h78imq9ozcm8uqxxxlwgt23is" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698987.html २२६] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698991.html २२८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682991.html २५९] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683001.html २६४] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683013.html २७२] || ४ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693433.html २७६] || १ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} || rowspan=19 |
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693435.html २७८] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693437.html २८०] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} 
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765969.html २८१] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765971.html २८२] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765973.html २८३] || १० सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}}
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828247.html ३०१] || १९ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828249.html ३०२] || २० मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828251.html ३०३] || २२ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|RSA}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907381.html ३२८] || १८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907383.html ३२९] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907385.html ३३०] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907395.html ३३७] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्समीड क्रिकेट ग्राउंड|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907397.html ३३८] || ६ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907399.html ३३९] || ९ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951385.html ३४५] || १८ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951397.html ३५१] || २३ मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951407.html ३५६] || २६ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} 
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962019.html ३६६] || १ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SA}} || rowspan=10 |  
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962021.html ३६७] || ३ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}}  
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}}
|- 
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित
|- 
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}}
|-  
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144440.html ४१३] || १७ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144441.html ४१४] || १९ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144442.html ४१५] || २० मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126720.html ४३३] || २० जून २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१८ इंग्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126721.html ४३४] || २० जून २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126722.html ४३५] || २३ जून २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126724.html ४३७] || २८ जून २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}}
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156215.html ४९८] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156216.html ५००] || २८ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156218.html ५०४] || ४ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|SA}}
|-  
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156219.html ५०८] || ६ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|SA}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>blpui5h78imq9ozcm8uqxxxlwgt23is</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694074</id>
      <parentid>2694073</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:34:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34431" sha1="2ze6vrt55p3uvdvscei65bq1t9m9kvt" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698987.html २२६] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698991.html २२८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682991.html २५९] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683001.html २६४] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683013.html २७२] || ४ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693433.html २७६] || १ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} || rowspan=19 |
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693435.html २७८] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693437.html २८०] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} 
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765969.html २८१] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765971.html २८२] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765973.html २८३] || १० सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}}
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828247.html ३०१] || १९ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828249.html ३०२] || २० मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828251.html ३०३] || २२ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|RSA}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907381.html ३२८] || १८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907383.html ३२९] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907385.html ३३०] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907395.html ३३७] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्समीड क्रिकेट ग्राउंड|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907397.html ३३८] || ६ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907399.html ३३९] || ९ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951385.html ३४५] || १८ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951397.html ३५१] || २३ मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951407.html ३५६] || २६ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} 
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962019.html ३६६] || १ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SA}} || rowspan=10 |  
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962021.html ३६७] || ३ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}}  
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}}
|- 
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित
|- 
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}}
|-  
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144440.html ४१३] || १७ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144441.html ४१४] || १९ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144442.html ४१५] || २० मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126720.html ४३३] || २० जून २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१८ इंग्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126721.html ४३४] || २० जून २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126722.html ४३५] || २३ जून २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126724.html ४३७] || २८ जून २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}}
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156215.html ४९८] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156216.html ५००] || २८ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156218.html ५०४] || ४ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|SA}}
|-  
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156219.html ५०८] || ६ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150544.html ५२५] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150547.html ५२८] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150552.html ५३३] || १८ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} 
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>2ze6vrt55p3uvdvscei65bq1t9m9kvt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694075</id>
      <parentid>2694074</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:42:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38309" sha1="7kl5jxm8t33ofuo7zaton2fig7td9r1" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698987.html २२६] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698991.html २२८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682991.html २५९] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683001.html २६४] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683013.html २७२] || ४ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693433.html २७६] || १ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} || rowspan=19 |
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693435.html २७८] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693437.html २८०] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} 
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765969.html २८१] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765971.html २८२] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765973.html २८३] || १० सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}}
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828247.html ३०१] || १९ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828249.html ३०२] || २० मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828251.html ३०३] || २२ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|RSA}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907381.html ३२८] || १८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907383.html ३२९] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907385.html ३३०] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907395.html ३३७] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्समीड क्रिकेट ग्राउंड|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907397.html ३३८] || ६ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907399.html ३३९] || ९ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951385.html ३४५] || १८ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951397.html ३५१] || २३ मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951407.html ३५६] || २६ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} 
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962019.html ३६६] || १ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SA}} || rowspan=10 |  
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962021.html ३६७] || ३ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}}  
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}}
|- 
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित
|- 
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}}
|-  
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144440.html ४१३] || १७ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144441.html ४१४] || १९ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144442.html ४१५] || २० मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126720.html ४३३] || २० जून २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१८ इंग्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126721.html ४३४] || २० जून २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126722.html ४३५] || २३ जून २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126724.html ४३७] || २८ जून २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}}
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156215.html ४९८] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156216.html ५००] || २८ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156218.html ५०४] || ४ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|SA}}
|-  
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156219.html ५०८] || ६ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150544.html ५२५] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150547.html ५२८] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150552.html ५३३] || १८ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} 
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=7 |
|- 
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}}
|- 
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177018.html ६५५] || १५ मे २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[प्रिटोरिया|टक्स ओव्हल]], [[प्रिटोरिया]] || {{crw|PAK}}
|- 
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177019.html ६५७] || १८ मे २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पीटरमॅरिट्झबर्ग|पीटरमॅरिट्झबर्ग ओव्हल]], [[पीटरमॅरिट्झबर्ग]] || {{crw|SA}}
|- 
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177020.html ६५९] || १९ मे २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पीटरमॅरिट्झबर्ग|पीटरमॅरिट्झबर्ग ओव्हल]], [[पीटरमॅरिट्झबर्ग]] || {{crw|PAK}}
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177021.html ६६१] || २२ मे २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{crw|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177022.html ६६२] || २३ मे २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 |
|-
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198478.html ७६९] || २४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} 
|-
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198481.html ७७२] || १ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} 
|-
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202366.html ७७५] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} 
|-
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198482.html ७७९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|RSA}} 
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>7kl5jxm8t33ofuo7zaton2fig7td9r1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694076</id>
      <parentid>2694075</parentid>
      <timestamp>2026-07-13T07:42:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38309" sha1="00ybezg48qd6lffpun18zm23tqt5rpd" xml:space="preserve">खालील यादी दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. दक्षिण आफ्रिकेने १० ऑगस्ट २००७ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| दक्षिण आफ्रिकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/299421.html ६] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=6 | 
|-
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306555.html ७] || १० ऑगस्ट २००७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351361.html १६] || १ ऑगस्ट २००८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेलिंग्टन कॉलेज मैदान]], [[बर्कशायर|क्रोथॉर्न]] || {{crw|SA}}
|- 
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320230.html १७] || २२ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320229.html १८] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- 
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/320231.html १९] || २३ ऑगस्ट २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355976.html २८] || ११ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355984.html ३६] || १५ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423389.html ४५] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 |  
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423390.html ४६] || २६ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|WIN}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423391.html ४७] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412704.html ६२] || ५ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412712.html ७०] || ९ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471292.html ८१] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट चॅलेंज]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471294.html ८३] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|NED}} || {{flagicon|SA}} [[पोचेफस्ट्रूम|अब्सा पुक ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527682.html १२२] || २७ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=6 |  
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527683.html १२३] || २९ ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || अनिर्णित
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/527684.html १२४] || ३० ऑक्टोबर २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|ENG}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html १७०] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html १७४] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588498.html १८७] || १९ जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=8 | 
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/588499.html १८८] || २० जानेवारी २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698987.html २२६] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698991.html २२८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682991.html २५९] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683001.html २६४] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683013.html २७२] || ४ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693433.html २७६] || १ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} || rowspan=19 |
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693435.html २७८] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉर्थम्पटन)|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/693437.html २८०] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} 
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765969.html २८१] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765971.html २८२] || ९ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/765973.html २८३] || १० सप्टेंबर २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}}
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828247.html ३०१] || १९ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828249.html ३०२] || २० मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828251.html ३०३] || २२ मार्च २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|RSA}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907381.html ३२८] || १८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907383.html ३२९] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907385.html ३३०] || २१ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|ENG}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907395.html ३३७] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्समीड क्रिकेट ग्राउंड|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907397.html ३३८] || ६ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/907399.html ३३९] || ९ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951385.html ३४५] || १८ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951397.html ३५१] || २३ मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951407.html ३५६] || २६ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} 
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962019.html ३६६] || १ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SA}} || rowspan=10 |  
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962021.html ३६७] || ३ ऑगस्ट २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}}  
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}}
|- 
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित
|- 
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}}
|-  
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144440.html ४१३] || १७ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{crw|SA}}  
|-  
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144441.html ४१४] || १९ मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|-  
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144442.html ४१५] || २० मे २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126720.html ४३३] || २० जून २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१८ इंग्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126721.html ४३४] || २० जून २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126722.html ४३५] || २३ जून २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1126724.html ४३७] || २८ जून २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}}
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156215.html ४९८] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | 
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156216.html ५००] || २८ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|WIN}}
|-  
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156218.html ५०४] || ४ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|SA}}
|-  
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156219.html ५०८] || ६ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकॅडेमी]], [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] || {{crw|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150544.html ५२५] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150547.html ५२८] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150552.html ५३३] || १८ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} 
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=7 |
|- 
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}}
|- 
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177018.html ६५५] || १५ मे २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[प्रिटोरिया|टक्स ओव्हल]], [[प्रिटोरिया]] || {{crw|PAK}}
|- 
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177019.html ६५७] || १८ मे २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पीटरमॅरिट्झबर्ग|पीटरमॅरिट्झबर्ग ओव्हल]], [[पीटरमॅरिट्झबर्ग]] || {{crw|SA}}
|- 
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177020.html ६५९] || १९ मे २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पीटरमॅरिट्झबर्ग|पीटरमॅरिट्झबर्ग ओव्हल]], [[पीटरमॅरिट्झबर्ग]] || {{crw|PAK}}
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177021.html ६६१] || २२ मे २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{crw|SA}}
|-
! सामना क्र. 
! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177022.html ६६२] || २३ मे २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{crw|SA}} || rowspan=5 |
|-
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198478.html ७६९] || २४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} 
|-
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198481.html ७७२] || १ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} 
|-
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202366.html ७७५] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} 
|-
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198482.html ७७९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|RSA}} 
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>00ybezg48qd6lffpun18zm23tqt5rpd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लल्लू सिंग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381398</id>
    <redirect title="लल्लू सिंह" />
    <revision>
      <id>2694040</id>
      <timestamp>2026-07-13T05:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <comment>Abhijitsathe ने लेख [[लल्लू सिंग]] वरुन [[लल्लू सिंह]] ला हलविला</comment>
      <origin>2694040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="6ihhp3mbpiwdv87jt1nxgg6qcds95b5" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[लल्लू सिंह]]</text>
      <sha1>6ihhp3mbpiwdv87jt1nxgg6qcds95b5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:बचाराम बाळु सलामवाडे</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381399</id>
    <revision>
      <id>2694044</id>
      <timestamp>2026-07-13T06:02:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="320" sha1="r67dlsi8b2nzpytxgeky5km7zyrrokn" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=बचाराम बाळु सलामवाडे}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ११:३२, १३ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>r67dlsi8b2nzpytxgeky5km7zyrrokn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:हर्षल शिरीष देशमुख</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381400</id>
    <revision>
      <id>2694052</id>
      <timestamp>2026-07-13T06:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="314" sha1="20yknnlcms0ng96d2fki4qe8tfrkw5k" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=हर्षल शिरीष देशमुख}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १२:०२, १३ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>20yknnlcms0ng96d2fki4qe8tfrkw5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कृ.अ. केळूसकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381401</id>
    <redirect title="कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर" />
    <revision>
      <id>2694063</id>
      <timestamp>2026-07-13T07:01:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>[[कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर]] कडे पुनर्निर्देशित</comment>
      <origin>2694063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111" sha1="gjdwxqwqo7tgluli35cg1h5u2jtb991" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर ]]</text>
      <sha1>gjdwxqwqo7tgluli35cg1h5u2jtb991</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Pranjuuu</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381402</id>
    <revision>
      <id>2694064</id>
      <timestamp>2026-07-13T07:03:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="272" sha1="4nuaxka7q6b5xvgscmcjul0jvkvvh17" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Pranjuuu}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १२:३३, १३ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>4nuaxka7q6b5xvgscmcjul0jvkvvh17</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>