विकिस्रोत mrwikisource https://mr.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिस्रोत विकिस्रोत चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा साहित्यिक साहित्यिक चर्चा पान पान चर्चा अनुक्रमणिका अनुक्रमणिका चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 104 5903 238510 238498 2026-11-01T08:26:43Z कल्पनाशक्ती 3813 /* मुद्रितशोधन */ 238510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१६०'''|}}</noinclude>{{center|'''२८ मणिकल्पलता-वर्ग'''}} <center> {| |+ |- | ४९९ || मणिकल्पलता || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ _ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०० || अुन्माल्या || [। _ _ _ ऽ ऽ! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०१ || शैलशिखा || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०२ || अवितथ || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०३ || वरयुवती || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०४ || वंशदल || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०५ || 'अुडुपथ' || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०६ || भ्रमरपद || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०७ || dyu|| उदाहरण |- | ५०८ || उदाहरण || उदाहरण |- | ५०९ || उदाहरण || उदाहरण |- | ५१० || उदाहरण || उदाहरण |- | ५११ || उदाहरण || उदाहरण |- | ५१२ || मालाधर || उदाहरण |} </center> {{gap}}४९९ मणिकल्पलता (हे २/२६४, कद ४/७८); नजरभभेन गेन च स्यान् मणिकल्पलता" (गछ २/१५९). ५०० म्जौ सौ स् अुन्माल्या गचैः है वृत्त आणि हें नाव ही विद्याधर वा. भिडे यांनी दिलीं आहेत.<br>{{gap}}५०१ "शैलशिखा भ्रौ न्भौ भ्गौ भूतरसेन्द्रियाः" (पि ८/११) हे अस्वाभाविक यती हेमचन्द्र (हे २/२८२) साङ्गत नाही. ५०२ "अवितथं न्जौ भ्जौ ज्लौ ग्" (पि ८/१४, हे २/२९८), नर्कुटक (वबृ १०३/५२, विवृ ५/३८, जयदेव), नर्दटक (गछ २/१६८), कनकाब्जिनी (ना १६५) कोणीहि यति साङ्गत नाही. "नजभजजा लगौ च यदि नर्कुटकं तु तदा" (अुवबृ १०३/५२); याच लगक्रमाच्या कोकिलक वृत्तांत मात्र पिङ्गल 'वस्विन्द्रियसमुद्राः' (पि ८/१५) आणि हेमचन्द्र "छचैः" (हे २/२९९) असे निरनिराळे यति साङ्गतात. ५०३ वरयुवति (पि ८/१२, हे २/२८३); "भो रयना नगौ च यस्यां वरयुवतिरियम्" (गछ २/१६१). ५०४ वंशदल (स्वछ ६१), वंशपत्रललित (स्वछ ६३), वंशपत्रपतित<noinclude></noinclude> py33j726vpube69eiok0jvuurnf2oe7 238511 238510 2026-11-01T08:34:28Z कल्पनाशक्ती 3813 238511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१६०'''|}}</noinclude>{{center|'''२८ मणिकल्पलता-वर्ग'''}} <center> {| |+ |- | ४९९ || मणिकल्पलता || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ _ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०० || अुन्माल्या || [। _ _ _ ऽ ऽ! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०१ || शैलशिखा || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०२ || अवितथ || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०३ || वरयुवती || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०४ || वंशदल || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०५ || 'अुडुपथ' || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०६ || भ्रमरपद || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०७ || "द्यु"-वाणिनी || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _ _] |- | ५०८ || वाणिनी || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _ _] |- | ५०९ || वीरललिता || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५१० || समदविलासिनी || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५११ || गरुडरुत || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ _ ‿ _] |- | ५१२ || मालाधर || [। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ _ ‿ _] |} </center> {{gap}}४९९ मणिकल्पलता (हे २/२६४, कद ४/७८); नजरभभेन गेन च स्यान् मणिकल्पलता" (गछ २/१५९). ५०० म्जौ सौ स् अुन्माल्या गचैः है वृत्त आणि हें नाव ही विद्याधर वा. भिडे यांनी दिलीं आहेत.<br>{{gap}}५०१ "शैलशिखा भ्रौ न्भौ भ्गौ भूतरसेन्द्रियाः" (पि ८/११) हे अस्वाभाविक यती हेमचन्द्र (हे २/२८२) साङ्गत नाही. ५०२ "अवितथं न्जौ भ्जौ ज्लौ ग्" (पि ८/१४, हे २/२९८), नर्कुटक (वबृ १०३/५२, विवृ ५/३८, जयदेव), नर्दटक (गछ २/१६८), कनकाब्जिनी (ना १६५) कोणीहि यति साङ्गत नाही. "नजभजजा लगौ च यदि नर्कुटकं तु तदा" (अुवबृ १०३/५२); याच लगक्रमाच्या कोकिलक वृत्तांत मात्र पिङ्गल 'वस्विन्द्रियसमुद्राः' (पि ८/१५) आणि हेमचन्द्र "छचैः" (हे २/२९९) असे निरनिराळे यति साङ्गतात. ५०३ वरयुवति (पि ८/१२, हे २/२८३); "भो रयना नगौ च यस्यां वरयुवतिरियम्" (गछ २/१६१). ५०४ वंशदल (स्वछ ६१), वंशपत्रललित (स्वछ ६३), वंशपत्रपतित<noinclude></noinclude> 5xhs5ff17zsc2nue2lt1j6lk656pnug 104 5904 238512 15691 2026-11-01T09:12:11Z कल्पनाशक्ती 3813 /* मुद्रितशोधन */ 238512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''१६१'''|<u>'''वृत्तविस्तार'''</u>}}</noinclude>(पि ७/१८, वबृ १०३/४०, हे २/२८९). "दिङ्मुनिवंशपत्रपतितं भरनभनलगैः" (अुवबृ १०३/४०). ५०५ न्जौ भ्जौ न्सौ 'अुडुपथ;" ४३५ पहा.<br>{{gap}}५०६ भ्रमरपद (स्वछ ७७, हे २/३१०); हेमचन्द्र "झैः" म्हणून अस्वाभाविक यति साङ्गतो. "भाद्रनना नसौ भ्रमरपदकमिदमभिहितम्' (गछ २/१८५). ५०७ "द्यु"-वाणिनी, "नजिर्गा वाणिनी" (हे २/२७८). ५०८ वाणिनी (हे २/२७७), "नजभजरैयर्दा भवति वाणिनी गयुक्तैः" (गछ २/१५३ ). ५०९ वीरललिता (वबृ १०३/४१) प्रमुदिता (विवृ ५/३३), "भ्रौ न्रौ न्गौ महिषी ञैः" (हे २/२७५), 'धीरललिता (गछ २/१५७). अुत्पलाने दिलेल्या सूत्रांत 'साच'च्या ठिकाणी 'वीर' घालून 'स्याद् भरना रनौ च गुरु नाम वीरललिता' असें सूत्र सिद्ध करितां येअील. ५१० समदविलासिनी (वबृ १०३/३२); अुत्पलाने दिलेल्या सूत्रांत आरम्भीं 'भवति'च्या ठिकाणीं 'समद' घालून "समदविलासिनी यदि नजौ भजौ भलगुरुः" असें सूत्र सिद्ध करितां येअील. ५११ "गरुडरुतं नजौ भजतगा यदा स्युस्तदा" (गछ २/१५६), वाणिनी (केनिआ ६१). ५१२ मालाधर (प्रापै २/१७८), मागे १६७ पहा.<br> {{center|'''२९ सन्मणिमाला–वर्ग'''}} <center> {| |+ |- | ५१३ || "सन्मणिमाला" || [। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ _! _ _ ‿ ‿ ‿ ‿। _] |- | ५१४ || तरुणी || [। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। _] |- | ५१५ || "अति"-चपला || [। तामरस । ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _] |- | ५१६ || रतिलीला || [। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। _] |- | ५१७ || बुद्बुद || [। ‿ ‿ _ ‿ _ ‿। ‿ ‿ _ ‿ _ ‿। _ _ ‿ _ ‿। _] |- | ५१८ || "मनोगति" || [। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ _ ‿। _] |- | ५१९ || दीपिकाशिखा || [। _ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ _ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ _ ‿ _ ‿। _] |- | ५२० || 'सुरासुरवन्द्य' || [ । मोदक । _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _] |- | ५२१ || 'त्रिदशाङ्गना' || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ _ ‿। _]<noinclude>{{nopt}} |} <br>{{gap}} छ. ११</noinclude> rid8qsocd19ho2y98ci5v0nhavwoz02 104 5905 238513 15692 2026-11-01T09:45:10Z कल्पनाशक्ती 3813 /* मुद्रितशोधन */ 238513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१६२'''|}} {| |-</noinclude>{{nopt}} |- | ५२२ || "सुर"-वाणिनी || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ _ ऽ। _] |- | ५२२ || स्वर्णाक्षी || [। _ _ _ ऽऽ! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ _ ऽ। _] |} </center> {{center|टीपा}} {{gap}}Uኳ?፣ጳ ५१३ "स"न्मणिमाला, "भिम्भसा मणिमाला टैः" (हे २/३०२). ५१४ तरुणी, "सूगौ तरुणीवदनेन्दुः" (हे २/३३४, कद ४/८७). ५१५ न्जौ ज्यौ नौ स् "अति"-चपला, चपला (भ ३२/२९८).<br>{{gap}}५१६ "त्रिज्सौं गो रतिलीला चचैः" (हे २/३२७). ५१७ बुद्बुद, मागे ४६ पहा. ५१८ सुजौ गो "मनोगतिः", ललितगति (भ३२/१९१). ५१९ "भ्नौ य्नौ न्रौ ल्गौ दीपिकाशिखा गचैः" (हे २/३४४); परन्तु याप्रमाणे यति पाळल्यास चार मात्रांचा आद्यतालकपूर्वगण येअून छन्दोभङ्ग होतो तेव्हा यति "छचैः" असे घेणें श्रेयस्कर होअील. ५२० जूलौ ग् 'सुरासुरवन्द्य'.<br>{{gap}}५२१ न्जौ भ्जौ ज्रौ 'त्रिदशाङ्गना'. ५२२ न्जौ भ्जौ ज्गौ ग् "सुर-" वाणिनी, वाणिनी (हे २/३००). ५२३ म्जौ सौ य् स्वर्णाक्षी गचैः, मागे २३ पहा.<br> {{center|'''३० वायुवेगा-वर्ग'''}} <center> {| |+ |- | ५२४ || वायुवेगा || [।_ _ _ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | ५२५ || चन्दन || [।_ ‿ _ ‿ _। ‿ _ _ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ _] |- | ५२६ || नन्दन || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ _ ‿ _ _ । ‿ _] |- | ५२७ || तरङ्ग || [।_ । ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | ५२८ || "गुण" सुन्दर || [‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ _ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | ५२९ || 'तिलकित' || [। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> klekjaj40h6961bwsol8z77ra4pxel1 238515 238513 2026-11-01T10:07:23Z कल्पनाशक्ती 3813 238515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१६२'''|}} {| |-</noinclude>{{nopt}} |- | ५२२ || "सुर"-वाणिनी || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ _ ऽ। _] |- | ५२२ || स्वर्णाक्षी || [। _ _ _ ऽऽ! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ _ ऽ। _] |} </center> {{center|टीपा}} {{gap}}५१३ "स"न्मणिमाला, "भिम्भसा मणिमाला टैः" (हे २/३०२). ५१४ तरुणी, "सूगौ तरुणीवदनेन्दुः" (हे २/३३४, कद ४/८७). ५१५ न्जौ ज्यौ नौ स् "अति"-चपला, चपला (भ ३२/२९८).<br>{{gap}}५१६ "त्रिज्सौं गो रतिलीला चचैः" (हे २/३२७). ५१७ बुद्बुद, मागे ४६ पहा. ५१८ सुजौ गो "मनोगतिः", ललितगति (भ३२/१९१). ५१९ "भ्नौ य्नौ न्रौ ल्गौ दीपिकाशिखा गचैः" (हे २/३४४); परन्तु याप्रमाणे यति पाळल्यास चार मात्रांचा आद्यतालकपूर्वगण येअून छन्दोभङ्ग होतो तेव्हा यति "छचैः" असे घेणें श्रेयस्कर होअील. ५२० जूलौ ग् 'सुरासुरवन्द्य'.<br>{{gap}}५२१ न्जौ भ्जौ ज्रौ 'त्रिदशाङ्गना'. ५२२ न्जौ भ्जौ ज्गौ ग् "सुर-" वाणिनी, वाणिनी (हे २/३००). ५२३ म्जौ सौ य् स्वर्णाक्षी गचैः, मागे २३ पहा.<br> {{center|'''३० वायुवेगा-वर्ग'''}} <center> {| |+ |- | ५२४ || वायुवेगा || [।_ _ _ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | ५२५ || चन्दन || [।_ ‿ _ ‿ _। ‿ _ _ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ _] |- | ५२६ || नन्दन || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ _ ‿ _ _ । ‿ _] |- | ५२७ || तरङ्ग || [।_ । ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | ५२८ || "गुण" सुन्दर || [‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ _ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | ५२९ || 'तिलकित' || [। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> m9egqu6pcn4k1ic6ljnktuz3nl0ugzr 104 5906 238514 15693 2026-11-01T10:06:20Z कल्पनाशक्ती 3813 /* मुद्रितशोधन */ 238514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''१६३'''|<u>'''वृत्तविस्तार'''</u>}} {| |-</noinclude>{{nopt}} |- | ५३० || "नव"-ललितलता || [। प्रहरणकलिता! ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ _] |- | ५३१ || वनलता || [ अचलधृति! ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿! _ _] |- | ५३२ || "चल"-चित्रलेखा || [। 'महर्षि'! ‿ _ _ ‿ _। _ _] |- | ५३३ || सुरतललिता || [। _ _ _ ऽऽ! ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ! _ _ ‿ _ ‿। _ _] |- | ५३४ || पङ्कजानना || [‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ _। ‿ ‿ _] |} </center> {{center|टीपा}} {{gap}}५२४ वायुवेगा, मागे १६३ पहा. ५२५ चन्दन, "र्जतनिसाश्चन्दनप्रकृतिः" (हे २/३५०).<Br>{{gap}}५२६ नन्दन, "नजभजरैस्तुरेफसहितैः शिवैर्हयैर्नन्दनम्" (गछ २/१७७). ५२७ तरङ्ग (ना १८०), "त्रीनौंरस्तरङ्गः" (हे २/३५३). या वृत्तांत तेराव्या अक्षरानन्तर यति घेणें बरें. आवर्तनारम्भ चरणारम्भीं धरल्यास [।_ ‿ _ ‿ ‿ ‿ । _ ‿ _ ‿ ‿ ‿।_ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ऽ ‿ _] या मोडणीचे जें वृत्त होतें त्यांत यति ६ व्या, १२ व्या आणि १८ व्या अक्षरानन्तर बरे वाटतात, त्या वृत्ताला सुरनर्तकी म्हणावें. ५२८ न्भौ भौ म्सौ स्लौ ग् गुणसुन्दर घचङैः; सौन्दर (ना १८९). नागवर्मा यति बाराव्या अक्षरानन्तर साङ्गतो. ५२९ 'तिलकित' हें समवृत्त अस्तित्वांत नाही; पण अुत्तमवंशा नामक अर्धसमवृत्तांत विषमचरण या लगावलीचे असतात. ५३० "नव"-ललितलता, "नौ भ्नौ ज्नौ न्यौ ललितलता छछैः" (हे २/३६७), ललित (ना १९०).<Br>{{gap}}५३१ "नॄगौ ग् वनलता जजजैः" (ना १९९). ५३२ "चल"च्चित्रलेखा, "वर्णाश्वैर्मननततमकैः कीर्तिता चित्रलेखेयम्" (गछ २/१८४)). ५३३ सुरतललिता, मागे १७३ पहा. "गचैः" असे यती साङ्गितले नसले तरी त स्वाभाविकपणें पडतात आणि हेमचन्द्राच्या अुदाहरणांत ते पाळलेहि गेले आहेत. ५३४ न्जौ भ्जौ जौ र्सौ पङ्कजानना घचैः, पङ्कज (ना १९२). नागवर्मा आठव्या अक्षरानन्तर म्हणजे भलत्याच ठिकाणीं यति साङ्गतो.{{nop}}<noinclude></noinclude> hrscooxt18o0crkqd0zkwi0vxxqfsh8 104 5907 238516 15694 2026-11-01T10:40:55Z कल्पनाशक्ती 3813 /* मुद्रितशोधन */ 238516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१६४'''|}}</noinclude>{{center|'''३१. कामक्रीडा-वर्ग'''}} <center> {| |+ |- | ५३५ || कामक्रीडा || [। विद्युन्माला ! गान्धर्वी ] |- | ५३६ || मदिरा || [। भ भ। भ भ। भ भ। _ ‿ ‿ _] |- | ५३७ || हंसगति || [। सुवासक। भ भ। भ भ। _ ‿ ‿ _] |- | ५३८ || हंसलय || [मणिगुणनिकर! _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _] |- | ५३९ || मुनिमत || [। सुवासक ! सुवासक ! ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _] |- | ५४० || अुन्मत्तक्रीडा || [विद्युन्माला ! त्वरिगति ] |- | ५४१ || वरतनु || [। _ _ _ _। _ ‿ ‿ _ _! त्वरितगति ] |- | ५४२ || चपलगति || [रुक्मवती ! त्वरितगति ] |- | ५४३ || सम्भ्रान्ता || [अनवसिता ! त्वरितगति ] |- | ५४४ || द्रुतलघुपदगति || [दोधक । त्वरितगति ] |- | ५४५ || चपल || [तामरस । त्वरितगति ] |- | ५४६ || सुयवमती || [मदललिता । त्वरितगति ] |- | ५४७ || नरेन्द्र || [। _ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ _] |- | ५४८ || कामलता || [। _ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _] |- | ५४९ || शशिवदना || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _] |- | ५५० || सुरनर्तकी || [। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ऽ ‿ _] |- | ५५१ || मत्तविलासिनी || [।_ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ऽ ‿ _] |- | ५५२ || अूर्जिता || [। _ ऽ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ _! _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ऽ ‿ _] |- | ५५३ || मुद्रा || [। ‿ ‿ ‿ _ ऽ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ _! _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ऽ ‿ _] |- | ५५४ || नन्दक || [। मोदक! _ ऽ ‿ _ ‿ ‿। _ ऽ ‿ _] |- | ५५५ || वनमञ्जरी|| [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ऽ ‿ _ ‿ ‿। _ ऽ ‿ _] |} </center> {{nop}}<noinclude></noinclude> bthja6j53b5iin9cbkvb0xjkf1umlb2 104 112822 238507 238504 2026-11-01T06:23:02Z JayashreeVI 4058 /* मुद्रितशोधन */ 238507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JayashreeVI" /></noinclude>असे म्हणता येईल का? कामानिमित्त दीर्घकाळ पती फिरतीवर, परदेशात निदान कामाच्या ठिकाणीच १६ ते २० तास राहण्याचे प्रमाण जेथे वाढते आहे, त्या कुटुंबातील पत्नी आणि मुले यांची अवस्था काय होते? बाहेरच्या अतिरिक्त ताणाने पती अनेकदा रिकाम्या वेळात मद्याच्या अमलाखाली असतात. अशावेळी तथाकथित दांपत्य सुखाचे (?) काय होते? मानसिकदृष्ट्या कुटुंबातले सगळेच घटक परस्परांपासून दुरावलेले, एकेकटे आणि एकाकी होत जातात. रूढार्थाने ते सहनिवासी असतात, अशी दृश्ये आणि उदाहरणे आता दुर्मिळ राहिलेली नाहीत. पत्नीही नोकरी व्यवसाय सांभाळून पती असूनही पतिविरहित घर सांभाळताना अकालीच थकून जाते. केवळ गृहिणी असेल तर वैफल्यग्रस्त होत जाते. मुलांचे जग लवकरच स्वतंत्र होत जाते. <br>{{gap}}अशा कुटुंबात वृद्धांना आसरा क्वचितच मिळतो. सर्वच आर्थिक स्तरात वृद्ध-पतीपत्नींचे स्वतंत्र राहणे हे सार्वत्रिक झाले आहे. वृद्धपणी जोडीदार गेला तर मुला-मुलीकडे आश्रितासारखे किंवा वृद्धाश्रमात राहणे अटळ होते. यातून येणारी भावनिक उध्वस्तता एकाकीपणा अटळ होतो आहे. <br>{{gap}}अस म्हणतात की विश्वाच्या प्रारंभी परमेश्वर एकटाच होता. त्याला करमेना म्हणून मग त्याने विश्वाच्या पसाऱ्यातली एकेक चीज निर्माण करीत सगळा विश्वसंसार उभा केला. मग त्याला बरे वाटले. तो म्हणाला, "एकोऽहं बहुस्याम।" मी एक होतो आणि आता अनेक झालो. हा सगळा पसारा त्याच्या करमणुकीसाठी. <br>}}माणसानेही मग त्याचीच नक्कल केली आणि कुटुंबव्यवस्थेचा पसारा वाढवला; पण त्याबाहेरच्या अनेक व्यापात परत त्या कुटुंबातही तो एकाकीच होत गेलेला दिसतो. भोवती रूढार्थाने 'आपली' म्हणवणारी माणसे असूनही 'आतून' एकाकी, एकटे होत जाणे हे अधिक दयनीय नाही कां? {{gap}}"समुद्री चहुंकडे पाणी पिण्याला थेंबही नाही" ही अवस्था किती वाईट! नात्यांच्या पसाऱ्यात असून माणूस एकाकी, एकटा होत जातो आहे.<br>{{gap}} एक परीने सगळे जगच एक सदस्यीय कुटुंबअवस्थेकडे जात नाही ना?<noinclude>{{right|एका व्यक्तीचे कुटुंब / ८६}}</noinclude> l5n05svf90ij8jlmtzm36wqxxs2da8x 104 112823 238508 238505 2026-11-01T06:40:18Z JayashreeVI 4058 238508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JayashreeVI" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|'''अपघात : कधी असे, कधी तसे'''}} {{gap}}एखाद्या इमारतीचा वळणदार जिना, विशेषतः महाविद्यालयाच्या किंवा एखाद्या तालेवार ऑफिसचा! ती उशीर झाला म्हणून घाईगर्दीने पावलांकडे पहात जिना चढते आहे आणि काय होते कोण जाणे अचानक काहीतरी अंगावर धडकते हातातील पर्स, पुस्तके उधळली जातात. 'ती' दचकून समोर पाहते. तर तिच्यासारखाच घाई गर्दीने उतरणारा कोणीतरी रूबाबदार 'तो' धडकलेला असतो; आणि त्या क्षणी मग दोघांच्याही हृदयात धडकन सुरू होते, तो क्षण आठवून 'कसंतरी' होत रहातं आणि त्या अकस्मिक अपघाताचा शेवट म्हणजे आपल्याला उभयतांच्या शुभमंगल प्रसंगी हजर राहण्याचं निमंत्रण येतं. <br>{{gap}}या प्रसंगातले स्थळ-काळ थोडेसे बदलून हे प्रसंग कुठेही घडू शकतात रस्त्यात, बसस्टॉपवर, बाजारात किंवा आणखीही कुठे कुठे! काही ध्यानी मनी नसताना अचानक अशी धडक होते. सरळ चाललेल्या आयुष्यात काही उलथापालथ होते. वाटा बदलाव्या लागतात. म्हणून तर त्यांना अपघात म्हणायचं पण हा एक गोड अपघात ठरतो. आयुष्यात होणारे बदल दोघांनाही आनंददायक ठरतात. <br>{{gap}}आमच्या एका मैत्रिणीचं प्रपंचाच्या जनसंख्येचं नियोजन बिघडवून तिच्या घरात एक चिंटी आली आणि मोठा बाळ्या आठ वर्षांचा झाल्यावर घरात खूप दिवस मध्ये जाणवणारं काहीसं सुनेपण जाऊन चैतन्य संचारलं. मग चिंटीचे आई-बाबा म्हणाले खरं तर हा एक अपघातच होता. आमच्या थोड्या दुर्लक्षानं घडलेला. प्रथम आम्ही जरा धास्तावलो; पण चिंटींच्या बाळलीलांनी आमच्या घरात जाणवू लागलेला एकसुरीपणा एकदम नाहीसा झाला. एकपरीनं हाही अपघात खरा, पण अंतिमतः गोड अपघातच ठरला. <br>{{gap}}कमल आणि तिचा भाऊ लहानपणीच आई-वडिलांवाचून पोरकी झालेली मुलं! कोणाचा आधार नाही. कष्ट करून आपआपली रांगेला लागली आणि एकदिवशी अचानक तिचा पत्ता शोधीत एक पत्र आलं. तिच्या आजोबांची गावाकडची वडिलोपार्जित जमीन तिच्या एका चुलत चुलत्यानं विकली. जमिनीवर ८७<noinclude></noinclude> l7ame8wma9963c3pmza5xq9fx8ort3f 238509 238508 2026-11-01T06:41:53Z JayashreeVI 4058 238509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="JayashreeVI" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|'''अपघात : कधी असे, कधी तसे'''}}}} {{gap}}एखाद्या इमारतीचा वळणदार जिना, विशेषतः महाविद्यालयाच्या किंवा एखाद्या तालेवार ऑफिसचा! ती उशीर झाला म्हणून घाईगर्दीने पावलांकडे पहात जिना चढते आहे आणि काय होते कोण जाणे अचानक काहीतरी अंगावर धडकते हातातील पर्स, पुस्तके उधळली जातात. 'ती' दचकून समोर पाहते. तर तिच्यासारखाच घाई गर्दीने उतरणारा कोणीतरी रूबाबदार 'तो' धडकलेला असतो; आणि त्या क्षणी मग दोघांच्याही हृदयात धडकन सुरू होते, तो क्षण आठवून 'कसंतरी' होत रहातं आणि त्या अकस्मिक अपघाताचा शेवट म्हणजे आपल्याला उभयतांच्या शुभमंगल प्रसंगी हजर राहण्याचं निमंत्रण येतं. <br>{{gap}}या प्रसंगातले स्थळ-काळ थोडेसे बदलून हे प्रसंग कुठेही घडू शकतात रस्त्यात, बसस्टॉपवर, बाजारात किंवा आणखीही कुठे कुठे! काही ध्यानी मनी नसताना अचानक अशी धडक होते. सरळ चाललेल्या आयुष्यात काही उलथापालथ होते. वाटा बदलाव्या लागतात. म्हणून तर त्यांना अपघात म्हणायचं पण हा एक गोड अपघात ठरतो. आयुष्यात होणारे बदल दोघांनाही आनंददायक ठरतात. <br>{{gap}}आमच्या एका मैत्रिणीचं प्रपंचाच्या जनसंख्येचं नियोजन बिघडवून तिच्या घरात एक चिंटी आली आणि मोठा बाळ्या आठ वर्षांचा झाल्यावर घरात खूप दिवस मध्ये जाणवणारं काहीसं सुनेपण जाऊन चैतन्य संचारलं. मग चिंटीचे आई-बाबा म्हणाले खरं तर हा एक अपघातच होता. आमच्या थोड्या दुर्लक्षानं घडलेला. प्रथम आम्ही जरा धास्तावलो; पण चिंटींच्या बाळलीलांनी आमच्या घरात जाणवू लागलेला एकसुरीपणा एकदम नाहीसा झाला. एकपरीनं हाही अपघात खरा, पण अंतिमतः गोड अपघातच ठरला. <br>{{gap}}कमल आणि तिचा भाऊ लहानपणीच आई-वडिलांवाचून पोरकी झालेली मुलं! कोणाचा आधार नाही. कष्ट करून आपआपली रांगेला लागली आणि एकदिवशी अचानक तिचा पत्ता शोधीत एक पत्र आलं. तिच्या आजोबांची गावाकडची वडिलोपार्जित जमीन तिच्या एका चुलत चुलत्यानं विकली. जमिनीवर<noinclude>{{center|८७}}</noinclude> 9xgztz48s5twk1rbjz9xvgon9mhe2fp 238517 238509 2026-11-01T11:52:44Z JayashreeVI 4058 /* मुद्रितशोधन */ 238517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JayashreeVI" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|'''अपघात : कधी असे, कधी तसे'''}}}} {{gap}}एखाद्या इमारतीचा वळणदार जिना, विशेषतः महाविद्यालयाच्या किंवा एखाद्या तालेवार ऑफिसचा! ती उशीर झाला म्हणून घाईगर्दीने पावलांकडे पहात जिना चढते आहे आणि काय होते कोण जाणे अचानक काहीतरी अंगावर धडकते हातातील पर्स, पुस्तके उधळली जातात. 'ती' दचकून समोर पाहते. तर तिच्यासारखाच घाई गर्दीने उतरणारा कोणीतरी रूबाबदार 'तो' धडकलेला असतो; आणि त्या क्षणी मग दोघांच्याही हृदयात धडकन सुरू होते, तो क्षण आठवून 'कसंतरी' होत रहातं आणि त्या अकस्मिक अपघाताचा शेवट म्हणजे आपल्याला उभयतांच्या शुभमंगल प्रसंगी हजर राहण्याचं निमंत्रण येतं. <br>{{gap}}या प्रसंगातले स्थळ-काळ थोडेसे बदलून हे प्रसंग कुठेही घडू शकतात रस्त्यात, बसस्टॉपवर, बाजारात किंवा आणखीही कुठे कुठे! काही ध्यानी मनी नसताना अचानक अशी धडक होते. सरळ चाललेल्या आयुष्यात काही उलथापालथ होते. वाटा बदलाव्या लागतात. म्हणून तर त्यांना अपघात म्हणायचं पण हा एक गोड अपघात ठरतो. आयुष्यात होणारे बदल दोघांनाही आनंददायक ठरतात. <br>{{gap}}आमच्या एका मैत्रिणीचं प्रपंचाच्या जनसंख्येचं नियोजन बिघडवून तिच्या घरात एक चिंटी आली आणि मोठा बाळ्या आठ वर्षांचा झाल्यावर घरात खूप दिवस मध्ये जाणवणारं काहीसं सुनेपण जाऊन चैतन्य संचारलं. मग चिंटीचे आई-बाबा म्हणाले खरं तर हा एक अपघातच होता. आमच्या थोड्या दुर्लक्षानं घडलेला. प्रथम आम्ही जरा धास्तावलो; पण चिंटींच्या बाळलीलांनी आमच्या घरात जाणवू लागलेला एकसुरीपणा एकदम नाहीसा झाला. एकपरीनं हाही अपघात खरा, पण अंतिमतः गोड अपघातच ठरला. <br>{{gap}}कमल आणि तिचा भाऊ लहानपणीच आई-वडिलांवाचून पोरकी झालेली मुलं! कोणाचा आधार नाही. कष्ट करून आपआपली रांगेला लागली आणि एकदिवशी अचानक तिचा पत्ता शोधीत एक पत्र आलं. तिच्या आजोबांची गावाकडची वडिलोपार्जित जमीन तिच्या एका चुलत चुलत्यानं विकली. जमिनीवर<noinclude>{{center|८७}}</noinclude> gbelsff6dydsh2kga09yrkq350uvf2l