विकिस्रोत mrwikisource https://mr.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिस्रोत विकिस्रोत चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा साहित्यिक साहित्यिक चर्चा पान पान चर्चा अनुक्रमणिका अनुक्रमणिका चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 106 2141 238878 238758 2026-11-06T14:27:22Z कल्पनाशक्ती 3813 238878 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[छन्दोरचना]] |Language=mr |Volume= |Author=डॉ. [[साहित्यिक:माधव त्रिंबक पटवर्धन|माधव त्रिंबक पटवर्धन]] ऊर्फ माधव जूलियन (२१ जानेवारी, इ.स. १८९४; बडोदा - २९ नोव्हेंबर, इ.स. १९३९) |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=M. N. Kulkarni , कर्नाटक पब्लिशिंग हाउस |Address=(चीरा बाजार) मुम्बअी २ |Year=1937 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |Source=djvu |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist 4="INTRODUCTION" 6 ="सिंहावलोकन" 10 ="अनुक्रमणिका" 14="सङ्क्षेपांचें स्पष्टीकरण" 28="अध्याय १ ला काही छन्दोविषयक प्रश्न" 75="अध्याय २ रा यमक, यति, अक्षर आणि गण" 117="अध्याय ३ रा वृत्तविचार आणि वृत्तविस्तार" 156="परिच्छेद २ रा पद्मावर्तनी वृत्तें" 198="परिच्छेद ३ रा अग्न्यावर्तनी वृत्ते" 204="परिच्छेद ४ था भृङ्गावर्तनी वृत्ते" 215 =" परिच्छेद ५ ला हरावर्तनी वृत्ते" 234 ="अध्याय ४ था वृत्तविहार" 361="अध्याय ५ वा जातिजीवन" 389="अध्याय ६ वा जातिजृम्भण" 537="अध्याय ७ वा छन्दश्छाया" 567="अध्याय ८ वा छन्दःशास्राचा अितिहास"/> |Volumes= |Remarks={{scrollpane|border=1px dashed silver|height=600px|width=400px| {{पान:छन्दोरचना.djvu/१०}} {{पान:छन्दोरचना.djvu/११}} {{पान:छन्दोरचना.djvu/१२}} {{पान:छन्दोरचना.djvu/१३}} }} |Width= |Css= |Header= |Footer= }} 6clfqzw2k1thv4gub327kakunpbabbe 104 5854 238847 238080 2026-11-06T13:25:58Z कल्पनाशक्ती 3813 238847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''१११'''|<u>'''वृत्तविचार'''</u>}}</noinclude>{{center|'''१ अिन्द्रवज्रा-वर्ग<br>अिन्द्रवज्रा-अुपेन्द्रवज्रा-वसन्ततिलका'''}} <center> {|{{ts|vtp}} |+ |- | ११ || अिन्द्रवज्रा|| [_ _ ‿ _ _।‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | १२ || आन्दोलिका|| [_ _ ‿ _ _।‿ _ ‿ _ _] |- | १३ || 'आनन्दशब्द' {{gap}}|| [_ _ ‿ _ _।‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | १४ || केकिरव || [‿ ‿ _ ‿ _ _|‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | १५ || अुपेन्द्रवज्रा|| [‿ _ ‿ _ _|‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | १६ || कोल || [‿ _ ‿ ‿ ‿ _|‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | १७ || "प्रतिष्ठित" || [‿ _ ‿ ‿ ‿ _|_ _ ‿ _ _] |- | १८ || "व्यवस्थित" || [‿ _ ‿ ‿ ‿ _|_ _ ‿ ‿ ‿ _ _] |- | १९ || "समुपस्थिता" || [_ _ ‿ ‿ _|‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | २० || वसन्ततिलका || [_ _ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _|‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | २१ || ऋषभ || [‿ ‿ _ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _|‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | २२ || शिशु || [_ _ ‿ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _|‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | २३ || स्वर्णाक्षी || [_ _ _!‿ _ ‿ ‿ ‿ _!‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | २४ || केतन || [_ ‿ ‿ ‿ _ _ ‿ ‿ _|‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | २५ || विमला || [‿ ‿ _ ‿ _ _] |} </center> {{center|'''टीपा'''}} {{gap}}११ अिन्द्रवज्रा (पि ६/१५), "तौ जो गुरू चेन्द्रवतीन्द्रवज्रा" (अुवबृ १०३/३४). १२ "आन्दोलिका ततरगाः सायकैः सायकैर्यतिः" (ममच १६). १४ "स्यौ स्यौ केकिरवम्" (हे २/१९२). १५ अुपेन्द्रवज्रा (पि ६/१६), "अुपेन्द्रवज्रा तु जतौ जगौ गः" (अुवबृ १०३/११) १६ "ज्सौ स्यौ कोलः" (हे २/१९४). १७ "प्रतिष्ठित"; अुपस्थित (हे २/१३४), शिखण्डित (गछ २/५७), "अुपस्थितमिदं ज्सौ ताद्रकारौ" (के ३/४४). प्रतिष्ठितवृत्ताची मोडणी [|‿ _ ‿ ‿ ‿ _|_ _ ‿ _ ऽ।_] अशी केल्यास तें पद्मावर्तनी होअील. १८ "व्यवस्थित", "अुपस्थितमिदं ज्सौ त्सौ यदि गुरुः स्यात्" (गछ २/१०६). १९ "समुपस्थिता," "तो जौ<noinclude></noinclude> io7g69f988o8q8waybx4ksnxl83hljw 104 5855 238848 238081 2026-11-06T13:26:37Z कल्पनाशक्ती 3813 238848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''११२'''|}}</noinclude>गौ अुपस्थिता" (हे २/१३३). २० वसन्ततिलका (पि ७/८), सिंहोन्नता (विवृ ५/३१); "त्भौ जौ वसन्ततिलकं गुरुकद्वयं चेत्" (अुवबृ १०३/३३) २१ ऋषभ (हे २/२४३), "ऋषभाख्यमेतदुदितं सजसाः सयौ चेत्?" (गछ २/१४४). २२ "त्जसस्याः शिशुः" (हे २/२६०). २३ मो ज्सौ स्यौ स्वर्णाक्षी. हें नाव विद्याधर वा. भिडे यांनी भिजी १८४ व्या कवितेवर दिलें आहे. या वृत्ताची मोडणी [।_ _ _ ऽ ऽ।‿ _ ‿ ‿ ‿ _।‿ ‿ _ ‿ _ऽ। _] अशी धरिल्यास तें पद्मावर्तनीहि होअील. २४ "भ्यसस्याः केतनं" (हे २/२६१). २५ "स्यौ विमला" (हे २/४१); याच्याच द्विरावृत्तीने केकिरव वृत्त सिद्ध होतें. या वृत्ताची मोडणी [।‿ ‿ _।_ _] अशी धरल्यास तें हरावर्तनी होते.<br> {{center|'''३ अिन्द्रवंशा-वर्ग'''}} {{center|'''वंशस्थ-रुचिरा—प्रहर्षिणी'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | २६ || अिन्द्रवंशा || [_ _ ‿ _ _।‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _] |- | २७ || सुदन्त || [‿ ‿ _ ‿ _ _।‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _] |- | २८ || वंशस्थ || [‿ _ ‿ _ _।‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _] |- | २९ || मञ्जुभाषिणी{{gap}} || [‿ _ ‿ _ _।‿ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _] |- | ३० || मृदङ्ग || [_ _ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _।‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | ३१ || लक्ष्मी || [_ _ ‿ _ !‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _] |- | ३२ || रुचिरा || [‿ _ ‿ _!‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _] |- | ३३ || रुक्मिणी || [‿ _ ‿ _!‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _ _] |- | ३४ || "सु" रुचिरा || [‿ _ ‿ _!‿ ‿ ‿ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ३५ || प्रहर्षिणी || [ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _ _] |- | ३६ || 'म्लेञ्छ'|| [ _ _ _ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _ ‿ _ _] |- | ३७ || घनमाला || [ ‿ ‿ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _ _] |- | ३८ || 'मधुमक्षिका' || [ _ ‿ ‿ _!‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _ _] |- | ३९ || रमा || [ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _ _] |- | ४० || "निर्मला" || [ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ _ ] |} </center> {{nop}}<noinclude></noinclude> qhypb9294sfpp870q5r03mwibnkqgr9 104 5857 238849 238083 2026-11-06T13:27:39Z कल्पनाशक्ती 3813 238849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''११४'''|}}</noinclude>{{center|'''४ रथोद्धता-वर्ग<br>प्रियंवदा-कनकप्रभा'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ४१ || रथोद्धता || [_ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _ ] |- | ४२ || प्रियंवदा || [‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _ ] |- | ४३ || 'अभीष्ट'|| [‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _ ] |- | ४४ || ललिता || [_ _ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _ । ‿ _ ‿ _ ] |- | ४५ || कनकप्रभा || [‿ ‿ _ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _ ] |- | ४६ || बुद्बुद|| [‿ ‿ _ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _ । _ ‿ _ ‿ _] |} </center> {{center|'''टीपा'''}} {{gap}}४१ रथोद्धता (पि ६/२२), अपरान्तिका (हे). "रौ नरौ लगुयुता रथोद्धता" (अुवबृ १०३/३१). नागवर्मा सहाव्या अक्षरानन्तर यति साङ्गतो; तसा घेतल्यास वृत्त पद्मावर्तनी होअील. ४२ प्रियंवदा (हे २/१७५, कद ४/४८), मत्तकोकिल (हे), निरुपमा (ना १३१) "भुवि भवेन्नभजरैः प्रियंवदा" (के ३/५७).४३ न्भौ लौ ग् अभीष्ट. ४४ ललिता (हे २/१७६); "धीरैरभाणि ललिता तभौ जरौ" (के ३/५९). ४५ कनकप्रभा स्जौ स्जौ ग् (पि ८/७), जया, सुमङ्गली (हे), मनोवती (भ, हे), नन्दिनी (स्वछ ३, हे २/२११), [अर्थात् 'सुनन्दिनीति शम्भौ' (गछ) हे चूक असावें], मञ्जुभाषिणी (के ३/७४), प्रबोधिता (गछ २/१०२), ४६ "स्जौ स्जौ त्रौ बुद्बुदं" (हे २/३२१). [।‿ ‿ _ ‿ _ ‿ ।‿ ‿ _ ‿ _ ‿ ।_ _ ‿ _ ‿।_ ] अशी मोडणी घेतल्यास हें वृत्त पद्मावर्तनी होतें.<br> {{center|'''५ स्वागता-वर्ग<Br>लङ्का-कुटजा-प्रमिताक्षरा-यूथिका-द्रुतविलम्बित'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ४७ || स्वागता || [_ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _।‿ ‿ _ _] |- | ४८ || द्रुतपदा || [‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ _] |- | ४९ || अम्बुज || [_ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ _] |- | ५० || चन्द्रवर्त्म || [_ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _।‿ ‿ ‿ ‿ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> 9qkylxzww9zatgws7y4rqkudyu7lixr 104 5860 238850 238091 2026-11-06T13:28:36Z कल्पनाशक्ती 3813 238850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''११७'''|<u>'''वृत्तविस्तार'''</u>}}</noinclude>{{gap}}६१ द्रुतविलम्बित (पि ६/३०), हरिणप्लुता (भ १६/४८) सुन्दरी (प्रापै २/१३९), "द्रुतविलम्बितमाह नभो भरौ" (के ३/४९) द्रुतविलम्बिताची मोडणी [‿ ‿ ‿ _!‿ ‿ _ ‿ ‿ _।‿ _] अशी घेतल्यास तें अच्युताप्रमाणे पद्मावर्तनी होअील. ६२ "त्भौ जौ गो अभ्रकं" (हे २।२१६); या वृत्ताच्या अन्तीं अेक गुरु वाढविल्याने वसन्ततिलकावृत्त होतें. ६३ स्जौं सौ ल्गौ कमलिनी. हें वृत्त विद्याधर वा. भिडे यांनी सिद्ध केलें असून नामकरणहि त्यांनीच केलें आहे. ६४ "रान्नभभ्राः सुन्दरं" (हे २।२५७), माणिविभूषण (ना १५५), मणिभूषण, रमणीय (हे). हें वृत्त [_ ।‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] आणि [।_ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿ ।_ऽ ‿ _] अशा दोन प्रकारांनी पद्मावर्तनी होअू शकतें, यांना अनुक्रमें मणिभूषण आणि रमणीय म्हणावें. ६५ मङ्गला (ना १५९), "न्भौ जिगौ मङ्गलमङ्गना घैः" (हे २।२७१). सुन्दर वृत्ताप्रमाणेच हें वृत्तहि [‿ ‿। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _ ।‿ _] आणि [।‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ऽ ‿ _] अशा दोन प्रकारांनी पद्मावर्तनी होअू शकतें.<br>{{gap}}६६ नभिराः "प्रगुणीकृता." हें समवृत्त आढळांत नाही; पण मकरावली नामक अर्धसमवृतांतील समचरण या लगावलीचे असतात. प्रगुणीकृता हे नाव हेमचन्द्राच्या मकरावलीच्या अुदाहरणांतील दुसऱ्या चरणावरून घेतलें आहे. ६७ न्भौं सौं ल्गी कुसुमाङि्घ्रप (ना १४८).<br> {{center|'''६ शालिनी-वर्ग<br>वातोर्मि-वैश्वदेवी-अनङ्गलेखा'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ६८ || शालिनी || [_ _ _ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ६९ || वातोर्मि || [_ _ _ _!‿ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ७० || वैश्वदेवी || [_ _ _ _ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ७१ || कोडुम्भो || [_ _ _ _ _!‿ ‿ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ७२ || चन्द्रिणी || [‿ _ _ _ _ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ७३ || "राज"-लक्ष्मी || [_ _ _ _ ‿ _ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ७४ || चित्रा || [_ _ _ _!_ _ _ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> osktapluwwz2aac0428bjgg4lewzsda 104 5861 238851 238093 2026-11-06T13:29:17Z कल्पनाशक्ती 3813 238851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''११८'''|}} {| |-</noinclude>{{nopt}} |- | ७५ || पद्म || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ _ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ७६ || चन्द्रमाला || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ _ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ७७ || अनङ्गलेखा || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ _ _ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |} </center> {{center|'''टीपा'''}} ६८ शालिनी (पि ६/१९), 'मात्तौ गौ चेत् शालिनी वेदलोकैः" (अुवबृ १०३/३०). ६९ वातोर्मि (पि ६/२०), अूर्मिमाला (वबृ १०३/४५) "वातोर्मीयं कथिता म्भौ तगौ गः" (के ३/३५). ७० वैश्वदेवी (पि ६/४१), चन्द्रलेखा (भ १६/४२), चन्द्रकान्ता(हे). "मौ यौ पञ्चाश्वैवैश्वदेवीति नाम्ना" (अुवबृ १०३/४४).<br>{{gap}}७१ "म्तौ स्रौ गः कोड्डम्भो ङैः" (हे २/२१७). ७२ "य्मौ रौ गः चन्द्रिणी चैः" (हे २/२०५), चञ्चरीकावली (गछ २/१०४, ममच १७). ७३ "राज"लक्ष्मी; "म्रौ तौ गौ लक्ष्मीः" (हे २/२२६). ७४ "मिर्यौ चित्रा जैः" (हे २/२५०), मण्डूकी, चञ्चला (हे). ७५ "नः स्मौ तौ गौ पद्मं चघैः" (हे २/२९५). ७६ "नौ मौ यौ चन्द्रमाला छघैः" (२/३०८). ७७ "न्सौ मौ यौ अनङ्गलेखा चङैः" (हे २/३१३).<br> {{center|'''७ मन्दाक्रान्ता-वर्ग<br>कुसुमितलता-स्त्रग्धरा-मालिनी'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ७८ || चन्द्रलेखा || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ७९ || मन्दाक्रान्ता || [_ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ८० || कुसुमितलता || [_ _ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ८१ || विस्मिता || [‿ _ _ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ८२ || चित्रमाला || [_ _ _ _ ‿ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ८३ || नन्दीमुखी || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ८४ || चित्रलेखा || [_ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ८५ || पुष्पदाम || [_ _ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ८६ || शोभा || [‿ _ _ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | ८७ || मुग्धक || [‿ _ _ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ _ _ ‿ _ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> so58jp18gvjmntcrazdvubfnnn5oztp 104 5863 238852 238096 2026-11-06T13:30:01Z कल्पनाशक्ती 3813 238852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१२०'''|}}</noinclude>हे २/३५५); परन्तु "सजता नसौ ररौ गः फणितुरगहयैः स्यान्महास्त्रग्धराख्या" (गछ २।२१६) असेंहि लक्षण (चुकीने) साङि्तलेलें आहे. ९० मालिनी (पि ७/१४), नान्दीमुखी (भ १६/७०). "वसुमुनिविरतिश्चेन्मालिनी नौ मयौ यः" (अुवबृ १०३/२४).<Br>{{gap}}९१ "मतिनायि मालाचित्रं टैः" (हे २/३८२). ९२ "तद्भूतर्त्वश्वैर्मौंभ्मौ विरतिश्रेत् सिंहविस्फूर्जितं यौ" (गछ २/१९१). ९३ स्मौ सौं भ्रौ गौ चूतकुञ्ज (ना १८६)<br> {{center|'''८ क्ष्मा-वर्ग<br>कुटिलगति-शरभललिता-शिखरिणी-पुट'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ९४ || क्ष्मा || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ _ ‿ _ _] |- | ९५ || तत || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ _ ‿ _] |- | ९६ || नदी || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | ९७ || चन्द्रकान्ता || [_ ‿ _ _ ‿ _ _!_ _ ‿ ‿ _ ‿ _ _] |- | ९८ || चन्द्रिका || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ _ _ _] |- | ९९ || वाहिनी || [_ _ ‿ ‿ _ _ _!_ _ ‿ _ _] |- | १०० || भोगिनी || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ _ _ ‿ _ _] |- | १०१ || कुटिलगति || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _ ‿ _] |- | १०२ || शरभललिता || [_ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _] |- | १०३ || प्रवरललिता || [‿ _ _ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _] |- | १०४ || शिखरिणी || [‿ _ _ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _ _ ‿ ‿ ‿ _] |- | १०५ || "चन्द्रकान्ति" || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ _ _] |- | १०६ || पुट || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _ _!_ ‿ _ _] |- | १०७ || "कनक-"गौरी || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _ _!‿ ‿ ‿ _ _] |- | १०८ || गौरी || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ !‿ ‿ ‿ _ _] |- | १०९ || क्षमा || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _ _!‿ _ ‿ _ _] |- | ११० || शिखण्डिनी || [‿ _ _ _ _ _] |} </center>{{nop}}<noinclude></noinclude> iumq1rfvoa5ddovzmi1xqi89jewwyzm 104 5865 238853 238100 2026-11-06T13:30:42Z कल्पनाशक्ती 3813 238853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१२२'''|}}</noinclude>(हे २/४६), हे वृत्त शिखरिणीत्यादि अनेक वृत्तांच्या आरम्भी गणरूपें असते.<br> {{center|'''९ अपराजिता—वर्ग<br>भाराक्रान्ता-भुजङ्गविजृम्भित-पिपीलिका'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | १११ || लय || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | ११२ || भाराक्रान्ता || [_ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | ११३ || कान्ता || [‿ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | ११४ || कुराङि्गका || [_ _ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | ११५ || मकरन्दिका || [‿ _ _ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | ११६ || अपराजिता|| [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | ११७ || चल|| [_ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | ११८ || कथागति || [_ _ ‿ _ ‿ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | ११९ || अुपमालिनी || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १२० || मणिमञ्जरी || [‿ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १२१ || भुजङ्गविजृम्भित || [८ ग ! ८ ल ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १२२ || प्रमोदमहोदय || [४ ग !_ ‿ ‿ _ _ _ _! ८ ल ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १२३ || पिपीलिका || [८ ग ! १४ ल ग !‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १२४ || पिपीलिका-करभ || [८ ग ! १९ ल ग !‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १२५ || पिपीलिका-पणव || [८ ग ! २४ ल ग !‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १२६ || पिपीलिका-माला || [८ ग ! २९ ल ग !‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |} </center> {{center|'''टीपा'''}} {{gap}}१११ "न्सौ जौं गो लयः" (हे २/२०९). ११२ भाराक्रान्ता (स्वछ ७१, हे २/२९२), "भाराक्रान्ता मभनरसला गुरु श्रुतिषड्हयैः" (गछ २/१७१). ११३ कान्ता, "भवेत्कान्ता युगरसहयैर्यभौ नरसा लगौ" (गछ २/१७३). ११४ कुरङि्गका (स्वछ ८१), 'म्तन्जभ्राः कुरङि्गका ङछैः" (हे २/३१२). भाराक्रान्ता-मकरन्दिका यांच्याशी तुलना करून पहातां आणि स्वयम्भूच्छन्दांतील ब्रह्मअत्ताचा श्लोक पहातां कुरङि्गकावृत्ताचे<noinclude></noinclude> qsy3s16hqhou50ej75ocyk6kpieinxi 104 5866 238854 238101 2026-11-06T13:31:21Z कल्पनाशक्ती 3813 238854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''१२३'''|<u>'''वृत्तविस्तार'''</u>}}</noinclude>यति 'ङचैः' असेच पाहिजेत. ११५ मकरन्दिका (स्वछ १०६, हे २/३२५); "रसैः षड्भर्लोकैर्यमनसजजा गुरुर्मकरन्दिका" (गछ २/२०३ ).<br>{{gap}}११६ अपराजिता (पि ७/६); "ननरसलघुगैः स्वरैरपराजिता" (गछ २/११३). ११७ चल (हे २/३०६), अचल (स्वछ ८७); "म्भौ न्जौ भ्रौ चेत् चलमिदमुदितं युगैर्मुनिभिः स्वरैः" (गछ २/१८८). ११८ "त्रौ भ्नौ ज्भौ रः कथागतिः छछैः" (हे २/३४७). ११९ अुपमालिनी (स्वछ २९, हे २/२४९); "ननतभरकृताऽष्टः स्वरैरुपमालिनी" ( गछ २/१४३). १२० मणिमञ्जरी, "अिनाश्वैः स्याद् यभनयजजगाः कीर्तिता मणिमञ्जरी" (गछ २/२०४).<br>{{gap}}१२१ भुजङ्गविजृम्भित (पि ७/३०); "मौ त्नौ नौ रः सल्गाः प्राहुर्वसुमदनदहनमुनिभिभुजङ्गविजृम्भितम्" (अुवबृ १३०/४७). १२२ "म्तौ य्तौ निर्सल्गाः प्रमोदमहोदयो घछटैः" (हे २/३८३). १२३ "मातनीजभ्राः पिपीलिका जणैः" (हे २/३८७). १२४-१२५-१२६ पिपीलिका वृत्तांत आठव्या अक्षरानन्तर पाच, दहा आणि पन्धरा लघू अधिक घातल्याने अनुक्रमें पिपीलिका-करभ, पिपीलिका-पणव आणि पिपीलिका-माला ही वृतें सिद्ध होतात (हे २/३८८-३९०).<br> {{center|'''१० हरिणी-वर्ग<br>जननीमुद-हरिणीपद'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | १२७ || सिंह || [‿ ‿ ‿ _ _ _ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १२८ || श्रेयोमाला || [_ _ _ _, _ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १२९ || जया || [_ _ _ _ ‿ _ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १३० || दर्दुरक || [_ ‿ ‿ _ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १३१ || कलभाषिणी || [‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १३२ || वनमञ्जरी || [‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿ _!‿ ‿ _ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १३३ || हरेि || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿!_ _ _ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १३४ || हरिणी || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ _ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १३५ || 'जननीमुद' || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ ‿ ‿ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> 9adjrk2d2oyx8odzbwd9l6fi9txw9j6 104 5867 238855 238109 2026-11-06T13:32:00Z कल्पनाशक्ती 3813 238855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१२४'''|}} {| |-</noinclude>{{nopt}} |- | १३६ || हरिणीपद || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ _ _ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |- | १३७ || "अभिनव"ललिता || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ _ _!‿ _ ‿ ‿ _ ‿ _] |} </center> {{center|'''टीपा'''}} {{gap}}१२७ "नम्रसल्गाः सिंहः छैः" (हे २/२२९). १२८ "मौ जैौ गः श्रेयोमाला घैः" (हे २/२०२); यति 'चैः' असावा हें बरें. १२९ जया (स्वछ २५); "मो रौ सो ल्गौ जया छैः" (हे २/२२७). १३० "भौ रसल्गा दर्दुरकः" (हे २/२३७), सुन्दर (ना १५०). प्लुताचा अवलम्ब केल्यास या वृत्ताची मोडणी [।_ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ ऽ ‿ _ ‿ ‿।_ ऽ ‿ _ ] अशी पद्मावर्तनी होअू शकेल.<br>{{gap}}१३१ "नो जौ भ्रौ कलभाषिणी" (हे २/२५६), अरविन्द (हे), नवनलिन (ना १५७). प्लुताचा अवलम्ब केल्यास कलभाषिणी वृत्ताचीहि मोडणी [‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ ऽ ‿ _ ‿ ‿।_ ऽ ‿ _ ] अशी पद्मावर्तनी होअू शकते. १३२ "नजीभ्रा वनमञ्जरी" (हे २/३५२). या वृत्ताची मोडणी [।‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ ऽ ‿ _ ‿ ‿।_ ऽ ‿ _ ] अशी पद्मावर्तनी करणें बरें. १३३ "रसयुगहययुङ् नौ म्रौ सो लगौ हि यदा हरिः" (गछ २/१७२). १३४ हरिणी (पि ७/१६), वृषभचरित (वबृ १०३/१०), वृषभचेष्टित (भ १६/७८); परन्तु अुदाहरणांत वृषभललित आहे, हरिणीप्लुत (ना १६७); "रसयुगहयै न्सौं म्रौ स्लौ गो यदा हरिणी तदा" (के ३/९६). १३५ न्सौ त्जो भ्रौ 'जननीमुद' चडैः<br>{{gap}}१३६ हरिणीपद (स्वछ ८५); "न्सौ म्तो भ्रौ हरिणीपदं चघैः" (हे २/३१९); यति 'चडैः' असणें बरें १३७ "अभिनव"ललिता; "नौ म्तो भ्रौ ललितं छघैः" (२/३०९).<br> {{center|'''११ हारिणी-वर्ग<br>केसर-रोहिणी-शार्दूलविक्रीडित'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | १३८ || विद्युत् || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ ‿ _ _ ‿ _] |- | १३९ || हारिणी || [_ _ _ _ !‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ ‿ _ _ ‿ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> mpnxk5gdesc6hl37c1hn9ufjvmr4atc 104 5869 238856 238112 2026-11-06T13:32:53Z कल्पनाशक्ती 3813 238856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१२६'''|}}</noinclude>हे २/३०७); "अर्थाश्वाश्वैर्मभनयरयुगैर्वृत मतं कसेरं" (गछ २/१८७). १४४ वञ्चित (हे २/३२९), विचित (हे), चन्द्रबिम्ब (स्वछ १००), बिम्ब (गछ २/२०२); "म्तौ न्सौ तौ गो वाञ्चितं ङछैः" (हे २/३२९). १४५ चन्द्रोद्योत (स्वछ ३१); "नौ मो रौ चन्द्रोद्योतः जैः" (हे २/२४८).<br>{{gap}}१४६ रोहिणी (स्वछ ६७); "नस्मम्यल्गा रोहिणी चघैः" (हे २/२९६). १४७ ज्योत्स्ना (स्वछ २३); "म्रम्यल्गा ज्योत्स्ना छैः" (हे २/२२८). १४८ चन्द्रसेना (ममच), चन्द्रलेखा (हे २/२५१); "म्रौ मयौ यश्चन्द्रसेना घौटकैर्वसुभिर्मिदा" (ममच १८). १४९ "सोम"लेखा; "राद्रम्ययाश्चन्द्रलेखाः छैः (हे २/२५२). १५० "म्रभ्या रौ काञ्ची टैः" (हे २/३०१), वाचालकाञ्ची (हे).<br>{{gap}}१५१ शार्दूलविक्रीडित (पि ७/२१); "म्सौ ज्सौ तौ गुरुकं च सूर्यतुरगैः शार्दूलविक्रीडितम्" (अुवबृ १०३/४) १५२ "शार्दूलं वद मासषट्कयति मः सो जसौ रो मश्चेत्" (गछ २/१८६). १५३ मत्तेभविक्रीडित (हे २/३३७); "सभरा न्मौ यलगास्त्रयोदशयतिर्मत्तेभविक्रीडितम्" (गच्छ २/२११). १५४ "म्नौ स्नो म्यौ ल्गौ सद्रत्नमाला ङजैः" (हे २/३४१). १५५ "म्सौ ज्सौ तौ भ्रौ विभ्रमगतिः" (हे २/३७२). १५६ घट (ना १३६). या वृत्तांत लगक्रम पुटाचाच आहे; पण यति सातव्या अक्षरानन्तर आहे. केदारभट्ट पुटवृत्तांतच हे यती साङ्गतो. "मुनिशरविरतिनौ म्यौ पुटोऽयम्" (के ३/५०).<br> {{center|'''१२ मदनललिता-वर्ग<br>सुवदना-शार्दूलललित-पृथ्वी-सुरतललिता'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | १५७ || मदनललिता || [_ _ _ _ !‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ ‿ ‿ ‿ _] |- | १५८ || क्रीडा || [‿ _ _ _ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ ‿ ‿ ‿ _] |- | १५९ || सुमधुरा || [_ _ _ _ ‿ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ ‿ ‿ ‿ _] |- | १६० || सुवदना || [_ _ _ _ ‿ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ _ ‿ ‿ ‿ _] |- | १६१ || सुरसा || [_ _ _ _ ‿ _ _!‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _!_ ‿ ‿ ‿ _] |- | १६२ || शार्दूलललित || [_ _ _ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _!_ _ ‿ ‿ ‿ _] |- | १६३ || वायुवेगा || [_ _ _ ‿ ‿ _ ‿ _ ‿ ‿ ‿ _!‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> rd8pvk5357f4lsr9m2s9q05wexrzlk5 104 5872 238857 238117 2026-11-06T13:34:31Z कल्पनाशक्ती 3813 238857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}}</noinclude>{{center|'''परिच्छेद २ रा'''<br>{{x-larger|'''पद्मावर्तनी वृत्तें'''}}}} {{gap}}जीं वृत्तें म्हणतां म्हणतां सहज अष्टमात्रक आवर्तनांत बसतात त्यांचा समावेश या परिच्छेदांत केला आहे. काही वृत्तें अष्टमात्रक आणि षण्मात्रक अशा दोन्ही आवर्तनांत बसू शकतात; पण सर्वसामान्य प्रवृति अष्टमात्रक आवर्तनांत म्हणण्याकडे विशेष असल्याने अशा वृत्तांचा समावेश पद्मावर्तनी वृत्तांतच केला आहे. जेथे यतिस्थानावरून वा अुदाहरणांतील मोडणीवरून षण्मात्रक आवर्तनाची स्पष्टपणें जाणीव होते तेथे त्या वृत्ताची गणना भ्रङ्गावर्तनी वृत्तांत केली आहे. अुदाहरणार्थ, [_ _ ‿ ‿।_ _ ‿ ‿।_ _ ‿ ‿।_ _] या भ्रङ्गावर्तनी वृत्ताची मोडणी [।_ _ ‿ ‿ _ ।_ ‿ ‿ _ _। ‿ ‿ _ _] अशी पद्मावर्तनीहि होअील; वा [।_ ‿ ‿ ‿।_ ‿ ‿ ‿।_ ‿ ‿ ‿।‿ _]या हरावर्तनी वृत्ताची मोडणी [_ ‿ ‿ ‿ _ ‿। ‿ ‿ _ ‿ ‿ ‿ ‿।_] अशी पद्मावर्तनी होअू शकेल. पण जेथे चरणांत अेका विशिष्ट गणाची आवृत्ति आढळते तेथे जेणें करून ती आवृत्ति भङ्गेल अशी मोडणी घेणें अुचित नाही. आवर्तन ठरवितांना क्वचित् प्लुताचा अुपयोग ग्राह्य मानिला आहे; परन्तु मारून मुटकून वृत्त आवर्तनी करण्याचा प्रयत्न केलेला नाही. जेथे पहिली अुभी रेघ आहे तेथून आवर्तनारम्भ समजावा.<br> {{center|'''१३ भ्रमरी-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | १७६ || भ्रमरी || [। ‿ ‿ _ _] |- | १७७ || सुमुखी || [।_ ‿ ‿ _ ] |- | १७८ || कमलमुखी || [।‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | १७९ || नलिनी || [‿ ‿। _ ‿ ‿ _] |- | १८० || मधुभार || [‿ ‿। _ ‿ _ ‿] |- | १८१ || सुमालतिका || [‿। _ ‿ ‿ _ ‿] |} </center> {{nop}}<noinclude><br>{{gap}}छ. ९</noinclude> 362vx4zrzrbj3tbai2rxc3mfa76lt23 104 5873 238858 238118 2026-11-06T13:34:57Z कल्पनाशक्ती 3813 238858 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१३०'''|}}</noinclude>{{center|'''टीपा'''}} {{gap}}१७६ सगौ भ्रमरी (भ ३२/५९, हे), सुमति (हे २/१६), मृगनेत्रा (ना). १७७ "भगौ सुमुखी" (हे २/११), ललिता अिति भरतः (हे). १७८ न्लौ ग्, कमलमुखी (भ ३२/६७, हे), अभिमुखी (हे २/२७), मृगचपला (हे), सरसिरुहा (ना). १७९ सौ नलिनी (भ ३२/९६, हे), रमणी (हे २/३०), तिलका (प्रापै २/४३), कुमुद (ना ७९), वसुधा (निस ३१). १८० मधुंभार, "सगणं निधाय जगणं विधाय । कविसौख्यधाम कलगीतनाम ॥ मधुभारनामेदमन्यत्" ॥ रूस्तमा टीका (पृ. १८७), पण कलगीत हें नांव (ममच १३) निराळ्याच अेक वृत्ताचें आहे. १८१ जौ सुमालतिका (वाभू २/५३), मालती (प्रापै २/५४).<br> {{center|'''१४ कन्यावर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | १८२ || कन्या || [।_ _ _ _] |- | १८३ || घनपङि्क्त || [।‿ ‿ _ _ _] |- | १८४ || कुन्तलतन्वी || [।_ ‿ ‿ _ _] |- | १८५ || नन्दा || [।_ _ ‿ ‿ _] |- | १८६ || मकरकशीर्षा || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ _] |- | १८७ || 'सम्मदजनक'|| [।_ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | १८८ || 'सौरीतटचर' || [।_ _ ‿ ‿ ‿ ‿] |- | १८९ || गुरुमध्या || [।‿ ‿ _ _ ‿ ‿] |- | १९० || 'सौरभसञ्जित' || [।_ ‿ ‿ _ ‿ ‿] |- | १९१ || दुतगति || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | १९२ || 'करुणापरिमल'|| [।‿ ‿ _ ‿ ‿ ‿ ‿] |- | १९३ || सुवासक || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿] |- | १९४ || अचल || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿] |- | १९५ || सती || [।‿ _ ‿ _ _] |- | १९६ || अपरभा || [।‿ _ ‿ ‿ ‿ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> asgur5vg8gbcv9ey445cbxyfghf6txr 104 5875 238859 238123 2026-11-06T13:35:33Z कल्पनाशक्ती 3813 238859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१३२'''|}}</noinclude>{{gap}}१९६ जसौ अपरभा (रपि ९२). १९७ जभौ 'प्रपन्ननन्दन.' १९८ "दुर्जया"; "य्लगा जया" (हे २/२४, कद ४/८). १९९ रलौ ग् वागुरा (भ ३२/६९, हे), नन्दक (ना). या वृत्ताची मोडणी [।_ ‿ _ ‿ ।_] अशी भृङ्गावर्तनी घेतल्यास त्या वृत्ताला विदग्धक (हे २/१९) म्हणावें. २०० नरौ गिरा (भ ३२/८६, हे). मोडणी [। ‿ ‿ ‿ _ ‿।_] अशी भृङ्गावर्तनी घेतल्यास त्या वृत्ताला शफरिका (हे २/३८) म्हणावें.<br>{{gap}}२०१ "नौ कच्छपी" (हे २/३९). २८२ "भ्लगा रतिः" (हे २/२१), प्रेम (ना). मोडणी प्रमाणे या लगावलीची [_ ‿ ‿ ‿ _] आणि [_ ‿ ‿ ‿। _] अशीं दोन वृतें होअू शकतात; पहिलें अग्न्यावर्तनी आणि दुसरें हरावर्तनी. २०३ भ्नौ 'पन्नगदलन'.<br> {{center|'''१५ विद्युद्धान्ता-वर्ग<br>तनुमध्या-कुमारललिता-राजरमणीय'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | २०४ || विद्युद्धान्ता || [_ _ _ _।_] |- | २०५ || सूचीमुखी || [‿ ‿ _ _ _।_] |- | २०६ || विक्रान्ता || [_ ‿ ‿ _ _।_] |- | २०७ || तनुमध्या || [।_ _ ‿ ‿ _।_] |- | २०८ || मुकुल || [_ _ _ ‿ ‿।_] |- | २०९ || भोगवती || [।_ ‿ ‿ _ ‿ ‿ ।_] |- | २१० || कुमुदवती || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ _।_] |- | २११ || विधुवक्त्रा || [।_ ‿ ‿ ‿ ‿ _।_] |- | २१२ || मधुकरिका || [।_ _ ‿ ‿ ‿ ‿ ।_] |- | २१३ || "अमर"-नदी || [।_ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ।_] |- | २१४ || विमलजला || [।‿ ‿ _ ‿ ‿ ‿ ‿ ।_] |- | २१५ || ललितगति || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿ ।_] |- | २१६ || रतिमाला || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _।_] |- | २१७ || लघुमणिगुणनिकर || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿।_]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> me3z3dnaptyz2ggub0g63szu3th3wzi 104 5877 238860 238122 2026-11-06T13:36:03Z कल्पनाशक्ती 3813 238860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१३४'''|}}</noinclude>तेव्हा वृत्ताला कमलजा म्हणावें. २१८ कुमारललिता ज्सौ ग् (पि ६/३). [‿ _!‿ ‿ ‿ _।_] अशा मोडणीचें जें वृत्त यतिभेदाने होतें त्याला 'वदन पद्म' म्हणावें. २१९ यौं शालिनीवितान (ना), पिकाली (रपि ७३) या वृत्ताची मोडणी [।_ ‿ _ ‿।_ ऽ _] अशी भृङ्गावर्तनीहि होअू शकेल. २२० न्रौ ग् प्रकाशिता (भ ३२/११९), शशाङ्कवक्त्रा (ना ८७), मनोज्ञा (हे २/६६). [।‿ ‿ ‿ _ ‿।_ ऽ _] अशा भृङ्गावर्तनी मोडणीच्या वृत्ताला मनोज्ञा म्हणावे.<br>{{gap}}२२१ "निर्मला," मागे ४० पहा. २२२ मणिमाला (हे २/१९१) हे तनुमध्याच्या द्विरावृत्तीने सिद्ध होतें. "त्या त्यौ मणिमाला छिन्ना गुहवक्त्रैः" (गछ २।७९). याच लगक्रमाच्या पण निराळ्या मोडणीच्या [।_ _ ‿ ‿ _।_ _ _ ‿ ‿।_ _] या वृत्ताला पुष्पविचित्रा (हे २/१९०) म्हणतात. २२३ "ज्सौ नौ गौ राजरमणीयं छैः" (हे २/२३०). "प्रफुल्लकुसुमाली सतीयमतिमोदा । जसौ रगणनौ चेत्ततो गुरुकयुग्मम्" रूस्तमा टीका (पृ. १८९)<br> {{center|'''१६ लघुमालिनी-वर्ग'''}} {{gap}}ज्या गुरूपुढे ऽ अशी खूण आहे तो गुरु प्लुत म्हणजे त्रिमात्रक समजावा. <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | २२४ || सावित्री || [।_ _ _ऽ ‿।_] |- | २२५ || लघुमालिनी || [।_ ‿ ‿ _ऽ ‿।_] |- | २२६ || प्रीति || [।_ऽ ‿ _ _।_] |- | २२७ || कामलतिका || [।_ऽ ‿ ‿ ‿ _।_] |- | २२८ || "सौम्यमति" || [‿ ‿ ।_ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_] |- | २२९ || शलभविचलिता || [‿ ‿ ।‿ ‿ ‿ _ ‿ _।_] |- | २३० || अक्षि || [‿ ‿ ।_ ‿ _ ‿ ‿ ‿ ।_] |- | २३१ || वृन्ता || [‿ ‿ ‿ ‿!‿ ‿ ‿ ‿ _ _।_] |- | २३२ || विभा || [_ _।‿ _ ‿ _ _।_] |- | २३३ || "सुवर्ण-"रुचिरा || [_ _।‿ _ ‿ ‿ ‿ _।_] |- | २३४ || "शशि"-माला || [‿ ‿ _।‿ _ ‿ ‿ ‿ _।_]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> eoeo9o3ehl3iz34xymjvpi98vidxvc5 104 5879 238861 238141 2026-11-06T13:36:36Z कल्पनाशक्ती 3813 238861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१३६'''|}}</noinclude>[।_ _ ‿।_ ‿ ‿ ‿।_ _] अशी हरावर्तनीहि होअील. २३४ "शशिमाला, "स्जस्गा माला" (हे २/१२६), मागे ५५ प्रमिता पहा. २३५ मणिराग, मागे ५१ पहा. "रश्च सौ सगुरुर्मणरागः" (केनिआ ३८).<br>{{gap}}२३६ लङ्का, मागे ५२ टीप पहा. २३७ "भ्नौ म्गौ बन्धूकं" (हे २/११७). २३८ "लालिनी स्याद् रसजगाः" (ममच २०). २३९ पद्मिनी हें नाव विद्याधर वा. भिडे यांनी भिजी ३८ व्या कवितेवर दिलें आहे; आधार दिलेला नाही.<br> {{center|'''१७ तटी-वर्ग<br>नाराच-विदुषी-अुज्ज्वला'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | २४० || तटी || [।_ _ _ _। ‿ _] |- | २४१ || कोमला || [।‿ ‿ _ _ _। ‿ _] |- | २४२ || मही || [।‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २४३ || अुपच्युत || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २४४ || निलया || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ _] |- | २४५ || सुमालती || [।‿ ‿ ‿ _ ‿ _। ‿ _] |- | २४६ || अुत्सुक || [_।‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २४७ || "संस्तुति" || [_।‿ _ ‿ _ _। ‿ _] |- | २४८ || कुसुमिता || [‿ ‿।‿ _ ‿ _ _। ‿ _] |- | २४९ || भद्रिका || [_।‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २५० || नाराच || [_।_ ‿ _ ‿ _। ‿ _] |- | २५१ || भुजङ्गसङ्गता || [‿ ‿।_ ‿ _ ‿ _। ‿ _] |- | २५२ || पणव || [_ _।_ ‿ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २५३ || हंसी || [_ _।_ _ ‿ ‿ ‿ ‿ । ‿ _] |- | २५४ || अुपस्थिता || [_ _।‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २५५ || विदुषी || [‿ ‿ _।‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २५६ || अुज्ज्वला|| [‿ ‿ ‿ ‿।‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> 1wgygw2fdd0mhmifbtg9elzmvwdoit5 238862 238861 2026-11-06T13:37:09Z कल्पनाशक्ती 3813 238862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१३६'''|}}</noinclude>[।_ _ ‿।_ ‿ ‿ ‿।_ _] अशी हरावर्तनीहि होअील. २३४ "शशिमाला, "स्जस्गा माला" (हे २/१२६), मागे ५५ प्रमिता पहा. २३५ मणिराग, मागे ५१ पहा. "रश्च सौ सगुरुर्मणरागः" (केनिआ ३८).<br>{{gap}}२३६ लङ्का, मागे ५२ टीप पहा. २३७ "भ्नौ म्गौ बन्धूकं" (हे २/११७). २३८ "लालिनी स्याद् रसजगाः" (ममच २०). २३९ पद्मिनी हें नाव विद्याधर वा. भिडे यांनी भिजी ३८ व्या कवितेवर दिलें आहे; आधार दिलेला नाही.<br> {{center|'''१७ तटी-वर्ग<br>नाराच-विदुषी-अुज्ज्वला'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | २४० || तटी || [।_ _ _ _। ‿ _] |- | २४१ || कोमला || [।‿ ‿ _ _ _। ‿ _] |- | २४२ || मही || [।‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २४३ || अुपच्युत || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २४४ || निलया || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ _] |- | २४५ || सुमालती || [।‿ ‿ ‿ _ ‿ _। ‿ _] |- | २४६ || अुत्सुक || [_।‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २४७ || "संस्तुति" || [_।‿ _ ‿ _ _। ‿ _] |- | २४८ || कुसुमिता || [‿ ‿।‿ _ ‿ _ _। ‿ _] |- | २४९ || भद्रिका || [_।‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २५० || नाराच || [_।_ ‿ _ ‿ _। ‿ _] |- | २५१ || भुजङ्गसङ्गता || [‿ ‿।_ ‿ _ ‿ _। ‿ _] |- | २५२ || पणव || [_ _।_ ‿ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २५३ || हंसी || [_ _।_ _ ‿ ‿ ‿ ‿ । ‿ _] |- | २५४ || अुपस्थिता || [_ _!‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २५५ || विदुषी || [‿ ‿ _।‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | २५६ || अुज्ज्वला|| [‿ ‿ ‿ ‿।‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> 7tx66lxiu52i4hyrhao6nbmg1lgopeo 104 5881 238863 238203 2026-11-06T13:38:12Z कल्पनाशक्ती 3813 238863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१३८'''|}}</noinclude>{{gap}}२५६ अुज्ज्वला (हे २/१६७), चपलनेत्रा (हे), "ननभरसहिता गदितोज्ज्वला" (गछ २/८४). पणव, अुपस्थिता, विदुषी, अुज्ज्वला या चार वृत्तांत आद्यतालकपूर्व गण द्विमात्रक घेतला तर अन्त्य गण (।_ ऽ ‿ _) असा राहतो. पणव, हंसी, अुपस्थिता, विदुषी आणि अुज्ज्वला या वृत्तांत आवर्तनारम्भ चरणारम्भींहि धरितां येअील. २५७ अच्युत, मागे ५९ पहा. २५८ द्रुतविलम्बित, मागे ६१ पहा. २५९ पङि्क्तका, "र्यज्गाः पङि्क्तका" (हे २/१०८); रो यजौच पथ्या गुरूत्तरा" (पि ९४ टीप). या लगावलीची मोडणी (१) [_ ‿ _।‿ _ _ ‿ _। ‿ _], (२) [_ ।‿ _ ‿ _ _। ‿ _ ‿ _] (३) [_ ‿ _ ‿ _। _ ‿ _ ‿ _] (४) [_ ‿ _ ‿। _ ऽ _ ‿ ।_ ‿ _] (५) [_ ‿ _ ‿। _ ऽ ऽ ऽ ऽ ।_ ‿ _ ‿। _ ऽ ऽ ऽ ऽ]अशी पाच प्रकारची असू शकते. पहिले तीन प्रकार पद्मावर्तनी आणि पुढील दोन भृङ्गावर्तनी आहेत. ४ थ्या प्रकारास सुपथ्या आणि ५ व्या प्रकारास मरालिका म्हणावें; "मरालिका रयजगाः शिवातनशरैर्यतिः" (ममच १४). या वृत्ताची जाति होते तेव्हा तिला कामदा म्हणावें.<br> {{center|'''१८ विद्युल्लेखा-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | २६० || विद्युल्लेखा || [।_ _ _ _।_ _] |- | २६१ || मदलेखा || [।_ _ _ ‿ ‿।_ _] |- | २६२ || 'मणिचित्र' || [।‿ ‿ _ _ ‿ ‿।_ _] |- | २६३ || चित्रपदा || [।_ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ _] |- | २६४ || शशिलेखा || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ _] |- | २६५ || भुजगशिशुसृता || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _।_ _] |- | २६६ || नीलतोया || [।_ ऽ ‿ _ _।_ _] |- | २६७ || अुद्धता || [।_ ऽ ‿ _ ‿ ‿।_ _] |- | २६८ || सरल || [।_ _ _ _।‿ ‿ _] |- | २६९ || "शार्ङ्गी" || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ _।‿ ‿ _] |- | २७० || "गुण"-रुचिरा || [।_ ‿ ‿ _ ‿ ‿।‿ ‿ _] |- | २७१ || अमृतगति || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿।‿ ‿ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> fyk8c1pfcmquc1j255akpjh3hwttf7u 104 5883 238864 238165 2026-11-06T13:38:41Z कल्पनाशक्ती 3813 238864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१४०'''|}}</noinclude>{{gap}}२७१ न्जौ न्गौ अमृतगति (प्रापै २/९८); चरणमध्यावर यति असला म्हणजे जें [।‿ ‿ ‿ ‿ _!‿ ‿ ‿ ‿ _] भृङ्गावर्तनी वृत्त होतें त्याला कुलटा (ममच १६) आणि त्वरितगति (विवृ ५/१७, हे २/११२) अशीं दोन नावें आहेत. २७२ नौ न्लौ ग् "मदनदमन;" दमनक (प्रापै २/१०८) याची मोडणी [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ । ‿ ‿ ‿ ‿ _] अशी भृङ्गावर्तनीहि होअू शकते. २७३ 'तृष्णा', सम्फुल्लक त्यौ लौ; सम्फुल्लक ह नाव स्तवमालेचा भाष्यकार जीवदेव हा देते. पिङ्गल या वृत्ताचा समावेश वितानांतच करितो. या वृत्ताची मोडणी [।_ _ ‿ ‿ !_ _ ‿ ‿ ] अशी भृङ्गावर्तनी घेणें बरें वाटतें; तेव्हा त्याला सम्फुल्लक म्हणावें. २७४. म्नौ ज्लौ 'सञ्चल'. २७५ म्सौ म्भौ अलोला छैः (हे २/२२२) हें मदलेखाच्या द्विरावृत्तीने होतें.<br> {{center|'''१९ तार-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | २७६ || तार || [‿ ‿। _ ‿ ‿ _ _। _ _] |- | २७७ || सम्बुद्धि || [‿ ‿। _ _ _ ‿ ‿। _ _] |- | २७८ || मेघवितान || [‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ _] |- | २७९ || "विधु"माला || [‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ _] |- | २८० || 'रामा'|| [_ _। ‿ _ ‿ _ _। _ _] |- | २८१ || "नवशालिनी"|| [_ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ _] |- | २८२ || नवमालिनी || [‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ _] |- | २८३ || कलिका || [_ ‿ _। _ _ _ ‿ ‿। _ _] |- | २८४ || अुत्थापनी || [_ _। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _] |- | २८५ || प्रमिताक्षरा || [‿ ‿ _। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _] |- | २८६ || अभ्युदिता || [‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _] |} </center> {{gap}}२७६ "सौ मः तारं" (हे २/९८); या वृत्ताची मोडणी [‿ ‿ _ ‿ ‿ _। _ _ _] अशीहि होअू शकेल. २७७ स्ता य् सम्बुद्धि (रपि ३७०);'अुत्तमवंशा' नामक अर्धसमवृत्तांत समाचरण सम्बुद्धीचे असतात. २७८ मेघवितान (वबृ १०३/४६); "त्रिसगा अपि मेघवितानम्" (केनिआ पृ. ३८);<noinclude></noinclude> p0sqox40k34ofeaqsz8w0cedf5991i4 104 5884 238865 238174 2026-11-06T13:39:22Z कल्पनाशक्ती 3813 238865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''१४१'''|<u>'''वृत्तविस्तार'''</u>}}</noinclude>पण अुत्पल "त्रिसगैरपि विद्धि वितानम्।" अेवढेच म्हणतो. २७९ "विधु"-माला; "स्जस्गा माला" (हे २/१२६), मागे ५५ प्रमिता पहा. २८० त्रौ म् 'रामा'.<br>{{gap}}२८१ भर्नगगा "नवशालिनी"; हें वृत्त आढळांत नाही; परन्तु केतुमती या अर्धसमवृत्तांतील समचरण या लगावलीचे असतात; ही मोडणी नवमलिनी सारखी आहे म्हणून "नवशालिनी" हें नाव दिलें आहे. २८२ नवमालिनी (पि ६/४३), "न्जौ भ्यौ नवमालिनी जैः" (हे २/१८०), नवमालिका (गछ २/८५), "वनमालनीति सोक्ता नजभययुक्तार्वसायकैश्छिन्ना" (ममच १७). "नवशालिनी" आणि नवमलिनी या दोन्ही वृत्तांची मोडणी पहिल्या गणांत सहा सशब्द मात्रा घेअून अनुक्रमें [_ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। _] आणि [‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। _] अशी करितां येअील. २८३ "र्मस्गाः कलिका" (हे २/१२०); या वृत्तांत छन्दोभङ्ग होतो; पण [।_ ऽ ‿ _ _ । _ _ ‿ ‿ _। _] अशी मोडणी घेतल्यास तो टळतो. २८४-२८५ अुत्थापनी-प्रमिताक्षरा मागे ५६, ५४ वरील टीपा पहा. २८६ न्भौ भा ग् अभ्युदिता (ना १४०) या वृत्तातहि छन्दोभङ्ग होतो.<br> {{center|'''२० गान्धर्वी-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | २८७ || गान्धर्वी || [।_ _ _ _। _ _ _] |- | २८८ || मेरुरूपा || [।_ _ _ ‿ ‿। _ _ _] |- | २८९ || तार || [।‿ ‿ _ ‿ ‿ _। _ _ _] |- | २९० || कलह || [।‿ ‿ _ _ ‿ ‿। _ _ _] |- | २९१ || कनकलता || [।_ _ ‿ ‿ ‿ ‿। _ _ _] |- | २९२ || विपुलभुजा || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ _ _] |- | २९३ || "सद्"-वृत्ता || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ _ _] |- | २९४ || "अभिरामा" || [।_ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ _] |- | २९५ || मकरलता || [।_ _ _ ‿ ‿। ‿ ‿ _ _] |- | २९६ || मणिबन्ध || [।_ ‿ ‿ _ _। _ ‿ ‿ _] |- | २९७ || कनक || [।_ _ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> 7djkaci0yev84frtw638ql44ye3yrp1 104 5887 238866 238204 2026-11-06T13:39:52Z कल्पनाशक्ती 3813 238866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१४४'''|}}</noinclude>चाशुभम्" (वबृ १०३/१३) या श्लोकार्धाच्या आद्यशब्दावरून तर कुपुरुष जनिता हे नाव सुचले नसेल? "कुपुरुषजनिता ननौ गौ गः" (गछ २।५९) यांत "ननौ र्लगाः, अशी सुधारणा मात्र हवी. ३१० ज्तौ र् नृपात्मजा.'<br>{{gap}}३११ ज्सौ ज्गौ 'कटाक्षललिता.' ३१२ मनोरमा (हे २/११८), "नरजगैर्भवेन्मनोरमा" (के ३/२६), मनोहरा (निस ५०). 'शास्त्रसागरैः' म्हणून (ममच १६) यति साङिगतला आहे. जेव्हा या वृत्ताची मोडणी [।‿ ‿ ‿ _ ‿। _ ‿ _ ‿। _] अशी भृङ्गावर्तनी असेल तेव्हा त्या वृत्तास मनोहरा म्हणावे. ३१३ भौ लौ 'पिच्छ'. ३१४-३१७ अुत्सुक, "संस्तुति," कुसुमिता, भद्रिका; मागे तटी वर्गात २४६-२४९ पहा.<br> {{center|'''२१ पणवक-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ३१८ || पणवक || [_। _ _ ‿ ‿ ‿ ‿!_ _ _] |- | ३१९ || मोटक || [_। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ ‿ ‿ _] |- | ३२० || तोटक || [‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ ‿ ‿ _] |- | ३२१ || अुत्थापनी || [_। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿।_ ‿ ‿ _] |- | ३२२ || प्रतिमाक्षरा || [‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿।_ ‿ ‿ _] |- | ३२३ || "अति"-विमला || [‿ ‿। _ _ _ _।‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ३२४ || पङि्क्तका || [_। ‿ _ ‿ _ _। ‿ _ ‿ _] |- | ३२५ || अुषिता || [‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ ऽ ‿ _] |- | ३२६ || विदुषी || [‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ ऽ ‿ _] |- | ३२७ || पणव || [_। _ _ ‿ ‿ ‿ ‿।_ ऽ ‿ _] |- | ३२८ || अुज्ज्वला || [‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ ऽ ‿ _] |- | ३२९ || मौक्तिकदाम || [‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿।_ ‿ ‿ _ ‿] |- | ३३० || 'तेजस्पति' || [। _ _ _ _!_ _ ‿ _] |- | ३३१ || पणव || [।_ _ _ ‿ ‿ ।‿ ‿ _ ‿ _ ऽ] |- | ३३२ || विदुषी || [।‿ ‿ _ ‿ ‿ _ ।‿ ‿ _ ‿ _ ऽ] |- | ३३३ || अुज्ज्वला || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _ ।‿ ‿ _ ‿ _ ऽ] |- | ३३४ || हंसी || [।_ _ _ _ !‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |} </center> {{nop}}<noinclude></noinclude> 8jf0no5xx65ca2qqx395323ab3nc9vg 104 5888 238867 238205 2026-11-06T13:40:41Z कल्पनाशक्ती 3813 238867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''१४५'''|<u>'''वृत्तविस्तार'''</u>}}</noinclude>{{center|टीपा}} {{gap}}३१८ पणवक (ना १०७), नागवर्मा सातव्या अक्षरानन्तर यति साङ्गतो. ३१९ मोटक (भ १६/२६), मोटनक (हे २/१४७), "स्यान्मोटनकंतजजाश्चलगौ" (गछ २/५२). ३२० तोटक (पि ६/३१), "अिह तोटकमम्बुधिसैः प्रथितम्" (के ३/४८).<br>{{gap}}३२१ अुत्थापनी, मागे ५६ पहा. ३२२ प्रमिताक्षरा, मागे ५४ पहा. ३२३ "अति"विमला; "स्मनल्गा विमला" (हे २/१५१, भ ३२/२३३). ३२४ पङि्क्तका, मागे २५९ पहा. ३२५ "जिगौ अुषिता" (हे २/११५).<br>{{gap}}३२६ विदुषी, मागे २५५ पहा. ३२७ पणव, मागे २५२ पहा. ३२८ अुज्ज्वला मागे २५६ पहा. ३२९ मौक्तिकदाम (हे २/१७३), "चतुर्जगणं वद मौक्तिकदाम" (के ३/५४). ३३० मौ लगौ 'तेजस्पतिः' या वृत्ताची मोडणी [_ _ !_ _ _ _। ‿ _] अशी अधिक चाङ्गली वाटते. तशी मोडणी धरल्यास वृत्त तटी-वर्गात पडेल.<br>{{gap}}३३१ पणव, मागे २५२ पहा. ३३२ विदुषी, मागे २५५ पहा. ३३३ अुज्ज्वला, मागे २५६ पहा. ३३४ हंसी, मागे २५३ पहा. {{center|'''२२ विद्युन्माला–वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ३३५ || विद्युन्माला || [।_ _ _ _। _ _ _ _] |- | ३३६ || स्निग्धा || [।_ ‿ ‿ _ _। _ _ _ _] |- | ३३७ || बिन्दु || [।_ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ _ _ _] |- | ३३८ || वार्ताहारी || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ _ _ _] |- | ३३९ || शुद्धान्त || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ _ _ _] |- | ३४० || कलगीत || [।‿ ‿ _ _ _! ‿ ‿ _ _ _] |- | ३४१ || 'पङि्क्तरथ' || [।_ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ _ _] |- | ३४२ || कुवलयमाला || [।_ _ _ ‿ ‿! ‿ ‿ _ _ _] |- | ३४३ || 'सुरपति' || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ _। ‿ ‿ _ _ _] |- | ३४४ || 'क्षत्रक्षयकर' || [।_ _ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ _ _ _] |- | ३४५ || अर्धक्षामा || [।_ _ _ _। _ ‿ ‿ _ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> 5jhv2qf3ixxhtm9lj8knpabrvnsq7z9 104 5894 238868 238209 2026-11-06T13:41:16Z कल्पनाशक्ती 3813 238868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''१५१'''|<u>'''वृत्तविस्तार'''</u>}}</noinclude>_] अशी भृङ्गावर्तनी अधिक चाङ्गली वाटते. ३९७ जलोद्धतगति (पि ६/३३, हे २/१७०) "रसैर्जसजसा जलोद्धतगतिः" (के ३/५३). ३९८ नौ रौ प्रभा छैः (हे २/१८३), चञ्चलाक्षिका (पि ६/३६), गौरी (पि ८/५), प्रमुदितवदना (हे २/१८२), मन्दाकिनी (गछ २/७५). या वृत्ताची मोडणी जेव्हा [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _। _ ‿ _] अशी असेल तेव्हा त्याला चञ्चलाक्षी म्हणावें. ३९९ "दीपकमाला भ्मौ मता जगौ" (गछ २/३९). ४०० शुद्धविराट् (पि ६/९, हे २/१०९), कल्याण (ना ११२), "म्सौ ज्गौ शुद्धविराडिदं मतम्" (गछ २/३५). नागवर्म्याच्या मतें ङैः असा यति पडतो.<br>{{gap}}४०१ सभर्लगाः सीधु (रापि ५९९). ४०२ मालती (हे २/१८१), वरतनु (पि ८/३), "नजजरकैरपि मालती मता" (अुवबृ १०३/१४). पिङ्गल सहाव्या अक्षरानन्तर यति साङ्गतो पण हलायुधाने दिलेल्या "अयि विजहीहि दृढोपगूहनं" या सुप्रसिद्ध अुदाहरणांत तो यति पाळलेला नाही. ४०३ ज्मौ ज्गौ "चारुलक्षणा." हें समवृत्त आढळांत नाही; पण अुर्मिळा नामक अर्धसम वृत्तांतील समचरण या लगावलीचे असतात. ४०४ पङि्क्तका मागे २५९ पहा. ४०५ रथोद्धता, मागे ४१ पहा.<br>{{gap}}४०६ भ्नौ न्जौ ग् 'रुचिरविभ्रमा' छैः ४०७ 'नन्दिनी सजसैर्ल्गाभ्यां युक्ता बाणर्तुभेदिनी" (ममच १६). ४०८ सौ त्यौ 'हरिलीला'. ४०९ सीगौ तारकः (प्रापै २/१४३). हरिलीला आणि तारक या वृत्तांत आवर्तनारम्भ चरणारम्भीं धरल्यास छन्दोभङ्ग टळेल.<br> {{center|'''२३ रूपोन्मत्ता-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ४१० || "रूपोन्मत्ता" || [।_ _ _ _। _ _ _ _। _] |- | ४११ || विभ्रमा || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ _। _] |- | ४१२ || पीनश्रोणी || [।_ _ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ _ _। _] |- | ४१३ || कुमुदिनी || [।_ ‿ _ ‿ _। _ ‿ ‿ ‿ ‿ _। _] |- | ४१४ || "वाताली" || [।_ _ _ _! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। _] |- | ४१५ || ललना || [।_ ‿ ‿ _ _! _ ‿ ‿ _ ‿ ‿ । _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> dpie788imcbabzwhru3qzx0ywik190f 104 5897 238869 238390 2026-11-06T13:42:05Z कल्पनाशक्ती 3813 238869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१५४'''|}}</noinclude>{{center|'''२४ गो-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ४३७ || गौ || [। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | ४३८ || "नृप"-ललना || [। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ _] |- | ४३९ || "सहचरी" || [। ‿ ‿ _ ‿ _ ऽ। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ _] |- | ४४० || मञ्जुहासिनी || [। ‿ _ ‿ _ _! ‿ ‿ ‿ _ ‿ _। ‿ _] |- | ४४१ || सुकेसर || [। ‿ ‿ ‿ _ ‿ _। ‿ ‿ ‿ _ ‿ _। ‿ _] |- | ४४२ || कुटजगति || [‿ । ‿ ‿ ‿ _ ‿ _! _ _ _ _। ‿ _] |- | ४४३ || चन्द्रौरस || [_ । _ _ _ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ _ _। ‿ _] |- | ४४४ || मणिभूषण || [_ । ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |- | ४४५ || मङ्गला || [‿ ‿ । ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _] |} </center> {{center|टीपा}} {{gap}}४३७ "नान्नभभ्रा गौः" (हे २/२५८). ४३८ "नृप"ललना, "र्नींगा ललना' (हे २/२८४). ४३९ स्जौ नौ स् "सहचरी"; सहदळा (निस १०३). ४४० मञ्जुहासिनी "जतौ सजौ गो भवति मञ्जुहासिनी" (गछ २/१०७); मागे मञ्जुभाषिणी २९ पहा.<Br>{{gap}}४४१ सुकेसर (हे २/२३४), "नरनरैर्लगौच रचित सुकेसरं" ( गछ २/१२७). ४४२ "कुटजगतिर्नजौ सप्तर्तुम्तौ गुरुः" (गछ २/१०८). ४४३ "म्भौ न्यौ ल्गौ चेदिह भवति च चन्द्रौरसः" (गछ २/१२८). या वृत्ताची पद्यावर्तनीच पण निराळी मोडणी [।_ _ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _। _ ऽ ‿ _] अशी होअू शकेल. ४४४ मणिभूषण, मागे सुन्दर ६४ पहा. ४४५ मङ्गला, मागे ६५ पहा.<br> {{center|'''२५ पद्मावर्त-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ४४६ || पद्मावर्त || [।_ _ _ _। _ _ _ _। _ _] |- | ४४७ || कान्तोत्पीडा || [।_ ‿ ‿ _ _। _ ‿ ‿ _ _। _ _] |- | ४४८ || पुष्पविचित्रा || [।_ _ ‿ ‿ _। _ _ _ ‿ ‿। _ _] |- | ४४९ || जलधरमाला || [।_ _ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ _ _। _ _] |- | ४५० || कासारक्रान्ता || [।_ _ _ _। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> rey89gegazmctqg9yr8ld74ny2qoyvq 104 5899 238870 238394 2026-11-06T13:42:44Z कल्पनाशक्ती 3813 238870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१५६'''|}}</noinclude>४५८ असम्बाधा (पि ७/५), असम्बन्धा (ममच १८), "म्तौ न्सौ गावक्षग्रहविरतिरसम्बाधा" (के ३/७६). ४५९ नौ सौ त्यौ पङ्कजवक्त्रा घझैः (हे २/३१६). आवर्तनारम्भ चरणारम्भीं धरिला तर या वृत्ताची मोडणी [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ _! _ ‿ ‿ _ _] होअील; दोन्ही यती अेकावेळीं आवर्तनान्तीं घेतां येत नाहीत. ४६० "गृहलक्ष्मी"; "लक्ष्मीरष्टविरामा म्सौ तभौ गुरुयुग्मम्" (गछ २/१२०). आठव्या अक्षरानन्तर यति न पाळला तर मोडणी [। _ _ _ ‿ ‿। _ _ _ ऽ ‿। _ ‿ ‿ _ _] अशी होअील. {{center|'''२६ माल्यश्री-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ४६१ || "माल्यश्री" || [।_ _ _ _। _ _ _ _। _ _ _] |- | ४६२ || मध्यक्षामा || [।_ _ _ _! ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _। _ _ _] |- | ४६३ || वेल्लित || [।‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _। _ _ _] |- | ४६४ || मत्तमयूरी || [।_ _ _ _! _ ‿ ‿ _ _। ‿ ‿ _ _] |- | ४६५ || शरमाला || [।_ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। ‿ ‿ _ _] |- | ४६६ || "स्व"र्विक्रान्ता || [।_ _ _ _। _ _ _ _। _ ‿ ‿ _] |- | ४६७ || सङ्गत || [।_ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _] |- | ४६८ || मदनवती || [।_ _ _ _। _ _ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ४६९ || स्खलितगति || [।_ _ _ _। _ ‿ ‿ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ४७० || भूतलतन्वी || [।_ ‿ ‿ _ _। _ ‿ ‿ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ४७१ || रुचिरमुखी || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ४७२ || हंसक || [।‿ ‿ _ ‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ४७३ || करकलता || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ४७४ || घनमयूर || [।‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ ‿ ‿ _ _! ‿ _ ‿ _] |- | ४७५ || कुटिल || [।‿ ‿ _ _ ऽ ऽ। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _। _ _ _] |- | ४७६ || गजविलसित || [।_ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ४७७ || "सौरभी" || [।‿ ‿ _ ‿ _ ऽ। ‿ ‿ _ _ _। ‿ _ ‿ _] |- | ४७८ || प्रभद्रक || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _] |- | ४७९ || कुमारी || [।‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ऽ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> sm9i30tdtzl868eoekwc2qilnobhipn 104 5901 238871 238495 2026-11-06T13:43:22Z कल्पनाशक्ती 3813 238871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१५८'''|}}</noinclude>स्त्रिङैः (हे २/३१७), शुभ (ममच १९). त्या वृत्ताची मोडणी [।‿ ‿ _ ‿ ‿। ‿ ‿ _ ‿ ‿। ‿ ‿ _ ‿ ‿। ‿ ‿। _] अशी भृङ्गावर्तनीहि होअील. ४७३ नौ नौ त्नौ ग् करकलता (३२/१७७). ४७४ घनमयूर, " कथितं च घनमयूरं ननभसरलगं स्वरै रसैश्छिन्नं (ममच १८). ४७५ कुटिल, "युगदिग्भिःकुटिलमिति सभौ न्यौ गौ चेत्" (गछ २/१२३).<br>{{gap}}४७६ "गजविलसित"; ऋषभगजविलसित (पि ७/१५), गजवरविलसित (स्वछ ४७), मत्तगजविलसित अितिभरतः (हे). येथे साङ्गितलेली मोडणी ही [_। ‿ ‿ _ ‿ _ ‿! ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _] या पिङ्गलाच्या मोडणीहून अधिक चाङ्गली आहे. ४७७ स्जौ य्रौ ल्गौ "सौरभी"; हें समवृत्त आढळांत नाही; पण मञ्जुसौरभवृत्ताचे समचरण या लगावलीचे असतात. ४७८ प्रभद्रक (हे २/२५४), "भवति नजौ भजौ रसहितौ प्रभद्रकं" (गछ २/१४०), सुकेसर, सुरङ्गकेसर (ना १५६). "नजभजरैर्विराजितमिदं सुकेसरं" असें अेक सूत्र वृतरत्नाकरपरिशिष्टांत आहे; पण सुकेसर नावाचें निराळे वृत्तहि आहे. मन्दारमरन्दचम्पूत यति पाचव्या अक्षरानन्तर साङ्गितला आहे. ४७९ कुमारी, "नजभजगैर्गुरुश्च वसुषट् कुमारी" (गछ २/१२६). यांतील यति गाजविलसितांतील यतीप्रमाणेच अस्वाभाविक वाटतो. ४८० रमणीय; मागे सुन्दर ६४ टीप पहा.<br>{{gap}}४८१ मङ्गला मागे ६५ पहा. ४८२ चन्द्रौरस, मागे ४४३ पहा. ४८३ दर्दुरक, मागे १३० पहा. ४८४ कलभाषिणी, मागे १३१ पहा. ४८५ म्तौ न्मौ गौ "सेमन्ती" ङैः या वृत्ताचा लगक्रम वासन्ती वृत्तासारखाच आहे. आद्यताप्लकपूर्व गण द्विमात्रक ठेवून विद्याधर वा. भिडे यांनी रचना केली असल्याने या निराळ्या वृत्ताला सेवन्ती हें नाव दिलें आहे. ४८६ नौ सौ त्यौ अरविन्द (ना १७०). ४८७ सू'चक्रवर'. {{center|'''२७ कल्याण-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ४८८ || कल्याण || [।_ _ _ _। _ _ _ _। _ _ _ _] |- | ४८९ || वासन्ती || [।_ _ _ _। _ ‿ ‿ ‿ ‿ _। _ _ _ _] |- | ४९० || बाला || [।_ _ ‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ _। ‿ ‿ _ _ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> 1w36oppjnwgjpadokvuf58gqji3mjn5 104 5903 238872 238511 2026-11-06T13:43:58Z कल्पनाशक्ती 3813 238872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१६०'''|}}</noinclude>{{center|'''२८ मणिकल्पलता-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ४९९ || मणिकल्पलता || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ _ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०० || अुन्माल्या || [। _ _ _ ऽ ऽ! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०१ || शैलशिखा || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०२ || अवितथ || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _] |- | ५०३ || वरयुवती || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०४ || वंशदल || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०५ || 'अुडुपथ' || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०६ || भ्रमरपद || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५०७ || "द्यु"-वाणिनी || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ! ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _ _] |- | ५०८ || वाणिनी || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _ _] |- | ५०९ || वीरललिता || [। _ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५१० || समदविलासिनी || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५११ || गरुडरुत || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ _ ‿ _] |- | ५१२ || मालाधर || [। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ _ ‿ _] |} </center> {{gap}}४९९ मणिकल्पलता (हे २/२६४, कद ४/७८); नजरभभेन गेन च स्यान् मणिकल्पलता" (गछ २/१५९). ५०० म्जौ सौ स् अुन्माल्या गचैः है वृत्त आणि हें नाव ही विद्याधर वा. भिडे यांनी दिलीं आहेत.<br>{{gap}}५०१ "शैलशिखा भ्रौ न्भौ भ्गौ भूतरसेन्द्रियाः" (पि ८/११) हे अस्वाभाविक यती हेमचन्द्र (हे २/२८२) साङ्गत नाही. ५०२ "अवितथं न्जौ भ्जौ ज्लौ ग्" (पि ८/१४, हे २/२९८), नर्कुटक (वबृ १०३/५२, विवृ ५/३८, जयदेव), नर्दटक (गछ २/१६८), कनकाब्जिनी (ना १६५) कोणीहि यति साङ्गत नाही. "नजभजजा लगौ च यदि नर्कुटकं तु तदा" (अुवबृ १०३/५२); याच लगक्रमाच्या कोकिलक वृत्तांत मात्र पिङ्गल 'वस्विन्द्रियसमुद्राः' (पि ८/१५) आणि हेमचन्द्र "छचैः" (हे २/२९९) असे निरनिराळे यति साङ्गतात. ५०३ वरयुवति (पि ८/१२, हे २/२८३); "भो रयना नगौ च यस्यां वरयुवतिरियम्" (गछ २/१६१). ५०४ वंशदल (स्वछ ६१), वंशपत्रललित (स्वछ ६३), वंशपत्रपतित<noinclude></noinclude> jki7jkxct4laroqh505t6p7sjii1d0k 104 5904 238873 238512 2026-11-06T13:46:48Z कल्पनाशक्ती 3813 238873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''१६१'''|<u>'''वृत्तविस्तार'''</u>}}</noinclude>(पि ७/१८, वबृ १०३/४०, हे २/२८९). "दिङ्मुनिवंशपत्रपतितं भरनभनलगैः" (अुवबृ १०३/४०). ५०५ न्जौ भ्जौ न्सौ 'अुडुपथ;" ४३५ पहा.<br>{{gap}}५०६ भ्रमरपद (स्वछ ७७, हे २/३१०); हेमचन्द्र "झैः" म्हणून अस्वाभाविक यति साङ्गतो. "भाद्रनना नसौ भ्रमरपदकमिदमभिहितम्' (गछ २/१८५). ५०७ "द्यु"-वाणिनी, "नजिर्गा वाणिनी" (हे २/२७८). ५०८ वाणिनी (हे २/२७७), "नजभजरैयर्दा भवति वाणिनी गयुक्तैः" (गछ २/१५३ ). ५०९ वीरललिता (वबृ १०३/४१) प्रमुदिता (विवृ ५/३३), "भ्रौ न्रौ न्गौ महिषी ञैः" (हे २/२७५), 'धीरललिता (गछ २/१५७). अुत्पलाने दिलेल्या सूत्रांत 'साच'च्या ठिकाणी 'वीर' घालून 'स्याद् भरना रनौ च गुरु नाम वीरललिता' असें सूत्र सिद्ध करितां येअील. ५१० समदविलासिनी (वबृ १०३/३२); अुत्पलाने दिलेल्या सूत्रांत आरम्भीं 'भवति'च्या ठिकाणीं 'समद' घालून "समदविलासिनी यदि नजौ भजौ भलगुरुः" असें सूत्र सिद्ध करितां येअील. ५११ "गरुडरुतं नजौ भजतगा यदा स्युस्तदा" (गछ २/१५६), वाणिनी (केनिआ ६१). ५१२ मालाधर (प्रापै २/१७८), मागे १६७ पहा.<br> {{center|'''२९ सन्मणिमाला–वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ५१३ || "सन्मणिमाला" || [। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ _! _ _ ‿ ‿ ‿ ‿। _] |- | ५१४ || तरुणी || [। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। _] |- | ५१५ || "अति"-चपला || [। तामरस । ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _] |- | ५१६ || रतिलीला || [। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। _] |- | ५१७ || बुद्बुद || [। ‿ ‿ _ ‿ _ ‿। ‿ ‿ _ ‿ _ ‿। _ _ ‿ _ ‿। _] |- | ५१८ || "मनोगति" || [। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ _ ‿। _] |- | ५१९ || दीपिकाशिखा || [। _ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ _ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ _ ‿ _ ‿। _] |- | ५२० || 'सुरासुरवन्द्य' || [ । मोदक । _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _] |- | ५२१ || 'त्रिदशाङ्गना' || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ ‿ _ ‿। _]<noinclude>{{nopt}} |} <br>{{gap}} छ. ११</noinclude> tjaxpsquf4s6vfcbt3g1qms6szgel7g 104 5910 238874 238843 2026-11-06T13:48:23Z कल्पनाशक्ती 3813 238874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''१६७'''|<u>'''वृत्तविस्तार'''</u>}}</noinclude>१/२१९). ५६१ स्नौ न्भौ न्जौ न्सौ स् 'रघुवीर.' ५६२ शालूर (प्रापै २/२१२). ५६३ नगणदशकाद् गुरुः 'रघुरमण'. ५६४ "म्सौ ज्सौ ज्सौ ज्गौ दीपार्चिः ठैः" (हे २/३५८). हा यति साङ्गितलेला नसता तर या वृत्ताची मोडणी [_ _ _ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ _] अशीहि होअू शकली असती. ५६५ "त्रीनौं र्ल्गा श्चित्रकं (हे २/३६३). यति साङ्गितलेला नाही; अुदाहरणावरून तो निर्णीत होत नाही. दीपार्चि वृत्ताशी दिसणाऱ्या साम्यावरून ही मोडणी दिली आहे. निराळी मोडणी [ _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ _] अशीहि होअू शकेल.<br> {{center|'''३३ कामोन्मत्ता-वर्ग'''}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ५६६ || "कामोन्मत्ता" || [ विद्युन्मालाद्विरावृत्ता ] |- | ५६७ || मञ्जीर || [।_ _ _ _। _ _ _ ‿ ‿। _ _ _ ‿ ‿। _ _ _ _] |- | ५६८ || हेमकला || [ । मोदक । दोधक ] |- | ५६९ || 'वरदा' || [। मोदक । स्वागता ] |- | ५७० || 'परिमिति' || [‿ ‿ ‿ ‿ _ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿। स्वागता ] |- | |५७१ || |रञ्जन || |[।_ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ _] |- | |५७२ || |'समुल्लस' || |[।_ _ ‿ ‿ ‿ ‿। _ _ ‿ ‿ ‿ ‿! _ _ ‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ ‿ _ ‿ ‿] |- | ५७३ || तन्वी || [ "सुर"ललना । नयनविशाला ] |- | |५७४ || |"सुरुचिर" हंसी || |[विद्युन्माला । सुपवित्रा] |- | ५७५ || किरीट || [मोदकद्विरावृत्ता] |- | ५७६ || आपीड || [ सखिजनवन्द्या । _ _ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ _] |- | ५७७ || मत्ताक्रीडा || [विद्युन्माला । मणिगुणनिकर ] |- | ५७८ || क्रौञ्चपदा || [ रुक्मवती । मणिगुणनिकर ] |- | ५७९ || हंसपदा || [सुषमा । मणिगुणनिकर ] |- | ५८० || "हिरण्यकेशी" || [ जलौघवेगाद्विरावृत्ता ] |- | |५८१ || |चित्रक|| |[_ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> h6pgkrrrjiwhld4do1fr2u49mg2vv4t 104 5911 238875 238844 2026-11-06T13:49:06Z कल्पनाशक्ती 3813 238875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१६८'''|}} {| |-</noinclude>{{nopt}} |- | ५८२ || "सु"चित्रक || [रथोद्धता । ‿ _ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _ ‿ _ ‿ _] |- | ५८३ || माधवीलता || [।_ _ _ _। ‿ _ ऽ _ ऽऽ ! मालती ] |- | ५८४ || हयलीलाङ्गी || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ ‿ _ _ _] |- | ५८५ || भद्रक || [। _ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। जलोद्धतगति ] |- | ५८६ || अश्वललित || [। ‿ ‿ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! जलोद्धतगति ] |- | ५८७ || ललितविक्रम || [। _ ‿ ‿ _ ऽऽ। ‿ _ ‿ ‿ ‿ _! ‿ _ ‿ ‿ ‿ _। ‿ _ _ ‿ _] |} </center> {{center|टीपा}} {{gap}}५६६ "कामोन्मत्ता," मुगौ कामुकी" (हे २/२६७) यति जैः असा असावा. याच लगक्रमाचें परन्तु निराळ्या मोडणीचें वृत्त "ब्रह्माणी" ५५६ पहा. ५६७ मौ भ्मौ स्मौ मञ्जीर (प्रापै २/१८० ). ५६८ हेमकला (निस १२४), 'भैरथ सप्ताभिरत्र कृता गुरुणा गुरुणा च मयूरगतिः स्यात्' (केनिआ ६९), मत्तगयन्द (छप्र २०३). या वृत्ताला निरञ्जनमाधव आणि परशुराम तात्या हे मदिरा म्हणतात ते सर्वथैव चुकीचें आहे. ५६९ भौ भौ र्नो भ्गौ ग् 'वरदा.' ५७० न्जौ जौ ज्भौ ज्यौ 'परिमिति.'<br>{{gap}}५७१ "भ्नज्नस्नन्भगगैर्खार्वार्वेषुभिदि रञ्जनम्" (ममच २०). ५७२ त्नौ त्नौ त्नौ भौ 'समुल्लस.' ५७३ तन्वी (पि ७/२८), भूतमुनीनैर्यतिरिह भतनाः स्भौ भनयाश्च यादि भवति तन्वी" (के ३/१०८). ५७४ मौ त्नौ नौ स्गौ "सुरुचिर"-हंसी जैः, हंसी (प्रापै २/२०४). ५७५ किरीट (प्रापै २/२१०), 'भॄ सुभद्रं" (हे २/३६९), "नाम किरीटमिदं भगणा यदि पिङ्गलनागमुनीन्द्रमतं किल" (गछ २/२२१).<br>{{gap}}५७६ "भो नौ स्मौ निल्गा आपीडो ठैः" (हे २/३७९); हेमचन्द्राचेंच उदाहरण पाहतां यति दुसऱ्या आवर्तनान्ती म्हणजे "डैः" पाहिजे. ५७७ मत्ताक्रीडा (पि ७/२७), "मत्ताक्रीडा मौ त्नौ नौ नल्गिति भवति वसुशरदृशयतियुता" (के ३/१०७). ७७८ क्रौञ्चपदा (पि ७/२९), "क्रौञ्चपदा भ्मौ स्भौ<noinclude></noinclude> 7y0obis9lcglng8bqf0asn74gfahucx 104 5920 238845 238759 2026-11-06T13:23:09Z कल्पनाशक्ती 3813 238845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''१७७'''|<u>'''वृत्तविस्तार'''</u>}}</noinclude>{{center|'''परिच्छेद ४ था'''<br>{{x-larger|'''भृङ्गावर्तनी-वृत्तें'''}}}} {{gap}}षण्मात्रक गणाला भृङ्ग म्हटलें आहे कारण भृङ्गा हा षट्पद असतो. भृङ्गगणाचे (‿ _ ‿ _), (_ ‿ _ ‿) आणि (_ _ _) हे मुख्य प्रकार आहेत. (‿ _ ‿ _) आणि (_ ‿ _ ‿) या गणांच्या आवर्तनाने सिद्ध होणारीं वृत्ते आधी देअून अुरलेलीं षण्मात्रकावर्तनी वृत्ते मागाहून देण्यांत येतील.<br> {{center|'''३९ नगाणिका-वर्ग'''}} <center> {|{{ts|vtp}} |+ |- | ६५९ || नगाणिका || [‿ _ ‿ _] |- | ६६० || प्रमाणिका || [‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _] |- | ६६१ || सुभद्रा || [‿ _ ‿ _। ‿ _ ऽ _] |- | ६६२ || विभावरी || [‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _] |- | ६६३ || विलासिनी || [‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _। ‿ _ ऽ _] |- | ६६४ || 'प्रभाव' || [‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _। ‿ _] |- | ६६५ || "धरित्री" || [‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _। ऽ _] |- | ६६६ || 'कलिन्दनन्दिनी' || [‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _] |- | ६६७ || पञ्चचामर || [‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _। ‿ _ ‿ _। ‿] |- | ६६८ || "मृणालिनी" || [५ वेळा नगाणिका ] |- | ६६९ || तरङ्गिणी || [ ६ वेळा नगाणिका ] |- | ६७० || अनङ्गशेखर || [७ वेळा नगाणिका ] |} </center> {{center|टीपा}} {{gap}}६५९ नगाणिका (प्रापै २/३१), जया (भ ३२/६१, हे), विलासिनी (हे २/१२), लासिनी (केनिआ ३०), जनोदय (ना). ६६० "प्रमाणिका जरौ लगौ" (के ३/१७), प्रमाणी (पि ५/७, हे २/७८), मत्तचेष्टित (भ १६/१४), स्थिर (वबृ १०३/३८), नगस्वरूपिणी (श्रुबो १३).<br>{{gap}}६६१ "ज्रौ गः सुभद्रा" (हे २/६३), समुद्रा (?भ)<noinclude></noinclude> ra1auc1mj34uivtxrkdectqblbmz4ob 104 5921 238846 238761 2026-11-06T13:23:40Z कल्पनाशक्ती 3813 238846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१७८'''|}}</noinclude>३२/११३), विलम्बिता (भ ३२/१२३ ). ६६२ "ज्रज्रा विभावरी" (हे २/१८५), वसन्तचत्वर (कद ४/५३, हे), "जरौ जरौ वदन्ति पञ्चचामरं" (के ३/६७). ६६३ विलासिनी ज्रौ ज्गौ ग् (पि ६/२६). ६६४ ज्रौ ज्रौ ल्गौ 'प्रभाव'; कुडङ्गिका (रपि ९६३). ६६५ ज्रौ ज्रौ ग् "धरित्री" हें समवृत्त आढळांत नाही; पण यवान्विताचे समाचरण या धरित्री लगावलीचे असतात.<br>{{gap}}६६६ ज्रौ ज्रौ ज्गौ 'कलिन्दनन्दनी'; पञ्चचामर (स्वछ ४१, हे २/२७९), णराच (प्रापै २/१६८), चामरी (निस १०७). पञ्चचामर नावाचीं अनेक वृतें आहेत आणि चामर-पञ्चचामर यांचाहि घोटाळा होतो म्हणून कलिन्दनन्दिनी नि देवराज हीं दोन नावें आद्यशङ्कराचार्यांच्या स्तोत्रांवरून म्हणजे प्राचीनतम अुदाहरणांवरून दिलीं आहेत, ६६७ "अवेहि पञ्चचामरं जरौ जरौ जगौ लघुश्च" (गछ २/१७५). ६६८ "मृणालिनी", पञ्चचामर वा नराय (रपि १२४१) वारुणी आणि अपरा या अर्थसमवृत्तांत अनुक्रमे सम आणि विषम चरण हे मृणालिनीचे असतात. ६६९ "तरङि्गणी”; विपक्व (रपि १३५४). या लगावलीचे चरण वतंसिनी आणि हंसिका या अर्धसमवृत्तांत येतात. ६७० अनङ्गशेखर दडण्क (हे २/४०७), "लघुर्गुरुर्निजेच्छया यदा निवेश्यते तदैष दण्डको भवत्यनङ्गशेखर;" (गछ २/२३१).<br> {{center|'''४० घारि-वर्ग'''}} <center> {|{{ts|vtp}} |+ |- | ६७१ || घारि || [।_ ‿ _ ‿] |- | ६७२ || 'कुन्ददशन' || [।_ ‿ ‿ ‿ ‿] |- | ६७३ || विदग्धक || [।_ ‿ _ ‿। _] |- | ६७४ || शफरिका || [। ‿ ‿ ‿ _ ‿। _] |- | ६७५ || हरिविलसित || [। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। _] |- | ६७६ || जला || [_ ।_ ‿ _ ‿। _] |- | ६७७ || निर्मला || [‿ ‿ ।_ ‿ _ ‿। _] |- | ६७८ || श्यामा || [_ _। ‿ ‿ ‿ _ ‿। _] |- | ६७९ || शालिनीवितान || [।_ ‿ _ ‿। _ ऽ _] |- | ६८० || मनोज्ञा || [। ‿ ‿ ‿ _ ‿। _ ऽ _]<noinclude>{{nopt}} |}</noinclude> ni58kgj73yc8x1n4e3sbfwgc1519exy 104 5929 238876 238822 2026-11-06T14:02:56Z कल्पनाशक्ती 3813 /* मुद्रितशोधन */ 238876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१८६'''|}} {| |-</noinclude>{{nopt}} |-{{ts|vtp}} | ७७६ || "मनोमोहिनी" * || [। ‿ _ _ ‿। _ _ _! ‿ _ _ ‿। _ _ _] |-{{ts|vtp}} | ७७७ || "रङ्गराग" * || [। _ ‿ _ ‿। _ _ _! _ ‿ _ ‿। _ _ _] |-{{ts|vtp}} | ७७८ || "गिरिबाला" * || [। ‿ ‿ _ _। ‿ ‿ _ _ । ‿ ‿ _ _। ‿ ‿ _ _] |-{{ts|vtp}} | ७७९ || "वसुन्धरा" * || [। ‿ _ ‿ _। ‿ ‿ _ _ ! ‿ _ ‿ _। ‿ ‿ _ _] |-{{ts|vtp}} | ७८० || "अिन्दुमुखी" * || [। _ ‿ ‿ _। _ ‿ ‿ _। _ ‿ ‿ _। _ ‿ ‿ _] |-{{ts|vtp}} | ७८१ || "प्रमाथिनी" * || [। ‿ _ ‿ _। _ ‿ ‿ _ ! ‿ _ ‿ _। _ ‿ ‿ _] |-{{ts|vtp}} | ७८२ || "पाणिबन्ध" *|| [। _ ‿ _ ‿। _ ‿ ‿ _! _ ‿ _ ‿। _ ‿ ‿ _] |-{{ts|vtp}} | ७८३ || "मानसभन्जनी" * || [। _ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _! _ ‿ ‿ _। ‿ _ ‿ _] |-{{ts|vtp}} | ७८४ || वरूथिनी|| [। ‿ _ ‿ ‿ ‿! ‿ _ ‿ ‿ ‿। ‿ _ ‿ ‿ ‿। ‿ _ ‿ _] |-{{ts|vtp}} | ७८५ || मदकलनी || [चारदा (‿ ‿ ‿ ‿ _)] |-{{ts|vtp}} | ७८६ || माध्वी || [। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿! तरलनयन । ‿ ‿ ‿ ‿ _] |-{{ts|vtp}} | ७८७ || विदलितसरसिज || [चारदा (‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿) आणि अेक ग] |-{{ts|vtp}} | ७८८ || अपवाहक|| [। _ _ _। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿! ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿! ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿! ‿ ‿ _ _। _] |} </center> {{center|टीपा}} ७४९ नीगौ लघुगति (हे), मागे त्वरितगति ३०६ पहा. ७५० त्यौ स्गौ "रम्याकृति" यति ङैः घेतला तर मात्र हे वृत्त पद्मावर्तनी [। _ _ ‿ ‿ _! _ ‿ ‿ _ _] होअील.<br>{{gap}}७५१ स्भौ त्लौ ग् "मदिराक्षी"; हें वृत्तहि [। ‿ ‿ _ _ ‿ ‿। _ _ ‿ ‿ _] असें पद्मावर्तनी होअू शकते. ७५२ स्त्रौ ज्लौ ग् "वनमाला". ७५३ "नीसौ स्त्रक् चैः" (हे २/२४५), माला (पि ७/१२), मागे मणिगुणनिकर ३८० टीप पहा. ७५४ भ्तौ य्लौ ग् "स्नेहलता". ७५५ तत मागे ९५ पहा.<br>{{gap}}७५६ "सु"-रति, (ममच १७) मागे ४३१ पहा. ७५७ भ्तौ य्सौ "मानवती". ७५८ भ्तौ र्सौ ग् "काञ्चनकान्ति". हे वृत्त [। _ ‿ ‿ _ _। ‿ _ ‿ _ ‿ ‿ । _ _] असें पद्मावर्तनीहि होअू शकेल. ७५९ भ्तौ त्यौ ल्गौ प्रेय छैः ७६० कुमुदिनी, मागे ४१३ टीप पहा.{{nop}}<noinclude></noinclude> ilb5rrxzmzrqf8vfajptriqse255frj 104 5930 238877 15717 2026-11-06T14:23:38Z कल्पनाशक्ती 3813 /* मुद्रितशोधन */ 238877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh||'''१८७'''|<u>'''वृत्तविस्तार'''</u>}}</noinclude>{{gap}}७६१ नूगौ धवल (प्रापै २/१९२). हें वृत्त [ ।‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ _] असें हरावर्तनीहि होअू शकतें. ७६२ म्भौ न्यौ गौ हंसश्येनी घचैः, कुटिला (पि ८/१०) मागे ४६२ मध्यक्षामा टीप पहा. ७६३ कनक "मयी"; "कनकलता सा कथिता पण्नैर्युक्ता तथा लगाभ्यांच" (ममच १९). ७६४ त्यौ स्भौ गौ 'शुभकामी' ७६५ ज्भौ त्रौ गौ "कलावती"<Br>{{gap}}७६६ ज्भौ त्रौ स् "मरीचिका". ७६७ स्भौ त्यौ गौ "शरयू". ७६८ स्भौ त्यौ स् "प्रियशिष्या". ७६९ "स्नज्नभ्साः सुरभिस्त्रिङैः" (हे २/३१७), शुभ (ममच १९), मागे हंसक ४०२ पहा. ७७० य्सौ भ्तौ य् "यशोगन्ध".<Br>{{gap}}७७१ र्सौ र्जौ य् "श्यामकान्त" ७७२ भ्तौ र्सौ र् "नुपूर". ७७३ य्जौ भ्तौ र् "रसोदात्त". ७७४ यौ रौ ल्गौ "अुषा" छैः. ७७५ मौ मौ श्रीलीला हें वृत्तनाम श्रीनिवासपण्डित म्हणजे रावजी महाराज हा आपल्या लक्ष्मीसहस्रावरील टीकेंत देतो; मागे कल्याण ४८८ पहा.<Br>{{gap}}७७६ यौ रौ गौ "मनोमोहिनी" छैः. ७७७ र्यौ त्रौ गौ "रङ्गराग" छैः ७७८ स्भौ त्यौ स्गौ "गिरिबाला". ७७९ ज्भौ त्रौ स्गौ "वसुन्धरा" जैः. ७८० भ्तौ य्सौ भ्गौ "अिन्दुमुखी", "प्रमदा सत्यसभगा वर्णेर्वर्णयतिर्भवेत्" (ममच १८), यांत वस्तुतः लक्षण भत्यसभगा तर नसेल?<Br>{{gap}}७८१ ज्तौ ज्रौ भ्गौ "प्रमाथिनी" जैः. ७८२ र्जौ य्जौ भ्गौ "पाणिबन्ध" जैः. ७८३ भ्रौ य्सौ ज्गा "मानसभञ्जनी" जैः. हें वृत्त नागरकाच्या द्विरावृत्तीने सिद्ध होतें. ७८४ वरूथिनी, "शरत्रयैयुगाश्छिन्ना जन्भस्न ज्गा वरूथिनी" (ममच १९). ७८५ "मदकलनी नजनभसा नलगाश्छिन्ना शराङ्गबाणाङ्गैः" (ममच १९).<Br>{{gap}}७८६ माध्वी, "तुरङ्गना लगौ माध्वी मासै रुद्रैश्च वा यतिः" (ममच १९). ७८७ नॄगौ विदलितसरसिज (ना १९५). ७८८ अपवाहक (पि ७/३१), "मनूसगगा" अपवाहो झचचैः" (हे २/३७८).<Br> {{rule|5em}}{{nop}}<noinclude></noinclude> ms7vaak91cioj0g8nwz7efl0g0bgkns 104 5931 238879 15718 2026-11-06T14:57:25Z कल्पनाशक्ती 3813 /* मुद्रितशोधन */ 238879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="कल्पनाशक्ती" />{{right|<small>पीडीएफ सुरेशभट इन च्या सौजन्याने</small>}} {{rh|<u>'''छन्दोरचना'''</u>|'''१८८'''|}}</noinclude>{{center|'''परिच्छेद ५ ला'''<br>{{x-larger|'''हरावर्तनी वृत्ते'''}}}} {{center|४५ केशा-वर्ग}} <center> {| {{ts|vtp}} |+ |- | ७८९ || केशा || [‿ _ _] |- | ७९० || सोमराजी || [‿ _ _। ‿ _ _] |- | ७९१ || ह्रा || [‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ‿ _] |- | ७९२ || "प्रमीला" * || [‿ _ _। ‿ _ _ । ‿ _ _] |- | ७९३ || सौदामिनी *|| [‿ _ _। ‿ _ _ । ‿ _ _। ‿ _] |- | ७९४ || मेघावली || [‿ ‿ ‿ _। ‿ _ _ । ‿ _ _। ‿ _] |- | ७९५ || भुजङ्गप्रयात || [‿ _ _। ‿ _ _ । ‿ _ _। ‿ _ _] |- | ७९६ || कन्द || [‿ _ _। ‿ _ _ । ‿ _ _। ‿ _ _। ‿] |- | ७९७ || कन्दुक || [‿ _ _। ‿ _ _ । ‿ _ _। ‿ _ _। _] |- | ७९८ || सिंहपुच्छ || [५ वेळा यगण ] |- | ७९९ || क्रीडचन्द्र || [६ वेळा यगण] |- | ८०० || उदाहरण || [६ वेळा (‿ _ ‿ ‿) । ‿ _] |- | ८०१ || विद्युदाला || [७ यगण] |- | ८०२ || वागीश्वरी || [ ७ यगण । ‿ _] |- | ८०३ || महानाग || [८ यगण] |- | ८०४ || सिंहविक्रीड दण्डक || [९ यगण ] |- | ८०५ || प्रचित दण्डक || [ २ नगण । ७ यगण ] |- | ८०६ || सिंहविक्रान्त दण्डक || [ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿। ८ यगण ] |- | ८०७ || "महा"मेघमाला दण्डक || [ २ नगण। १ मगण। ६ यगण ] |} </center> {{center|टीपा}} {{gap}}७८९ यः केशा (हे २/७), धूरिति भरतः (हे), धृति (भ ३२/५२), शशी (प्रापै २/१५), रतान्त (ना). ७९० "यौ सोमराजी" (हे २/३३), शङ्खनारी (प्रापै २/५२), विचित्र (ना).{{nop}}<noinclude></noinclude> ocbylojejpl8kox3gb3oaexv1hmeqls 0 112542 238880 238138 2026-11-06T15:00:30Z कल्पनाशक्ती 3813 238880 wikitext text/x-wiki {{शीर्ष | शीर्षक = छन्दोरचना | साहित्यिक = डॉ. माधव त्रिंबक पटवर्धन | अनुवादक = | विभाग = | मागील = [[छन्दोरचना/यमक, यति, अक्षर आणि गण|यमक, यति, अक्षर आणि गण]] | पुढील = [[छन्दोरचना/वृत्तविहार|वृत्तविहार]] | वर्ष = 1937 | टिपण = | वर्ग = | दालन = }} <pages index="छन्दोरचना.djvu" from= 117 to 233 /> dst1v82w9dj1a9j2enpvs607e8759n1